1926.12.21

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 13

Δευτέρα 21 Δεκεμβρίου 1926

Προεδρία κ. Θ. Σοφούλη

(Ὥρα 5.30′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Νὰ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§2Δ. ΚΑΚΑΒΟΣ. Δύο παρατηρήσεις ἔχω νὰ κάμω ἐπὶ τῶν πρακτικῶν. Πρῶτον εἰς τὴν σελίδα 3 τὸ ἄρθρον 11 ὁμιλεῖ περὶ Βασιλικοῦ Διατάγματος ἐκ τυπογραφικοῦ λάθους 21 Δεκεμβρίου 1926. Παρακαλῶ νὰ τεθῇ ἡ πραγματικὴ ἡμερομηνία, ἡ ὁποία δὲν ἠξεύρω ποία εἶναι. Ἐπίσης εἰς τὴν αὐτὴν σελίδα λέγεται «κηρύσσεται περαιωμένη ἡ συζήτησις, γίνονται δι’ ἀναστάσεως δεκτὰ τὰ ἄρθρα, ἐπίσης τὰ ἄρθρα τάδε καὶ τάδε, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ ψηφίσματος». Ἐφόσον ἐτροποποιήθη, ἐγένετο ἡ ψήφισις τοῦ συνόλου;

§3Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Τὰ ψηφίσματα δὲν ἔχουν σύνολον.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἄρθρον μόνον.

§5Δ. ΚΑΚΑΒΟΣ. Ὄχι. Εἶναι 15 ἄρθρα.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι τὸ σχέδιον ψηφίσματος, τὸ ὁποῖον ὑπεβλήθη ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως περὶ κυρώσεως τῆς πράξεως....

§7Λ. ΚΥΒΕΤΟΣ. Ὡς ἐτροπολογήθη, λέγει. Διὰ τὸ Ἀνακριτικὸν Συμβούλιον.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει σύνολον. Τὰ πρακτικὰ ἐπικυροῦνται. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: — Ὁ ἐμπορικός, ἐργατικός, καπνεργατικὸς καὶ καπνοπαραγωγικὸς κόσμος Καρδίτσης διαμαρτύρεται καὶ ζητεῖ τὴν ἀκύρωσιν τῆς μεταξὺ Κράτους καὶ Ἑταιρείας Σιδηροδρόμων Θεσσαλίας συναφθείσης συμβάσεως. — Τὸ Ἐργατικὸν Κέντρον Πατρῶν παρακαλεῖ τὴν Κυβέρνησιν ὅπως λόγῳ τῶν ἑορτῶν χορηγήσῃ εἰς τοὺς ἀέργους ἐργάτας χρηματικὸν βοήθημα. — Ἡ Καπνεργατικὴ Ἕνωσις Θεσσαλονίκης διαμαρτύρεται διότι ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀσφαλείας νομοῦ Θεσσαλονίκης ἀπήλασε τὸν ἄεργον καπνεργάτην Ἰσαὰκ Ἀμών. — Ἡ Ἐπιτροπὴ ἐφέδρων Νιαούσης διαμαρτύρεται κατὰ τοῦ Δημάρχου Νιαούσης, ἀρνουμένου νὰ ὑπογράψῃ πιστοποιητικὰ περὶ ἐγγραφῆς εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους. — Ὁ Σύλλογος τῶν Καπνεμπόρων Θεσσαλονίκης ὑποβάλλει διαμαρτυρίαν, διότι ὁ Διευθυντὴς τῆς Ἀστυνομίας παρὰ τὰς διαμαρτυρίας των ὑποχωρεῖ πρὸ τῶν ἐξωφρενικῶν ἀξιώσεων τῶν καπνεργατῶν. — Ἡ Ἕνωσις λειτουργῶν τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως παρακαλεῖ τὴν Κυβέρνησιν ὅπως ἐξετασθῇ εὐμενῶς τὸ ζήτημα τῆς διαβαθμίσεως ἐλαχίστων διδασκάλων τῶν θεωρητικῶν μαθημάτων. — Ὁ Κοσμᾶς Κουρίδης διαμαρτύρεται κατὰ τοῦ Νομάρχου Δράμας, ὡς προϊσταμένου Συμβουλίου στεγάσεως, καθόσον διέταξε τὴν κατεδάφισιν οἰκοδομικῆς ἐπιχειρήσεώς του ἀξίας 4,000 δολλαρίων. — Ὁ πρόεδρος τοῦ Συλλόγου δημοδιδασκάλων Πρεβέζης διαμαρτύρεται διὰ τὴν μελετωμένην πλήρωσιν τῶν κενῶν δημοτικῶν σχολείων δι’ ἀποφοίτων Γυμνασίου καὶ Ἑλληνικοῦ σχολείου. — Ὁ Γ. Ζῆκος, μέλος διαφόρων κοινωφελῶν ἱδρυμάτων, ὑποβάλλει αἴτησιν διαμαρτυρίας πρὸς τὸν κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸν διὰ τὰς γενομένας βιαιοπραγίας ἐκ μέρους ἑνὸς ἀξιωματικοῦ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Κυβερνείου. — Ἡ Ἐπιτροπὴ Δημοσίων Ὑπαλλήλων ὑποβάλλει ψήφισμα τοῦ Αʹ Πανελληνικοῦ Συνεδρίου, αἰτοῦντος τὴν χορήγησιν 13ου μισθοῦ λόγῳ τῆς οἰκτρᾶς αὐτῶν οἰκονομικῆς καταστάσεως. — Οἱ κτηματίαι κοινότητος Στασίου ὑποβάλλουσι παράκλησιν ὅπως ἐπαναφερθῇ ὁ καταργηθεὶς νόμος «περὶ ἀγροφυλακῆς». — Οἱ καπνοπῶλαι Θηβῶν παρακαλοῦν τὴν Κυβέρνησιν ὅπως ἀνασταλῇ ἡ ἄδεια μονοπωλιακῆς πωλήσεως καπνοῦ εἰς τοὺς μὴ δημότας Θηβῶν Γ. Πνευματικὸν καὶ Σ. Ἀθανασίου. — Ὁ πρόεδρος τῆς κοινότητος Πατέλη Θωμᾶς Νοϊτσὲς διαμαρτύρεται κατὰ τῶν καταστρεπτικῶν Ν. Διαταγμάτων «περὶ ἀπαγορεύσεως ἐλευθέρας πωλήσεως στεμφυλοπνεύματος». — Ὁ γεωργικὸς πληθυσμὸς Γιαννιτσῶν παρακαλεῖ τὴν Κυβέρνησιν ὅπως ἐπιτρέψῃ τὴν παρασκευὴν σιγαρέττων γʹ ποιότητος. — Οἱ ἀστοὶ πρόσφυγες Γρεβενῶν ζητοῦν ὅπως ἀκυρωθῇ τὸ προεκλογικὸν Διάταγμα τὸ ἐπιτρέπον ἵδρυσιν συνοικισμοῦ ἐν θέσει Σελιοπόλεως Γρεβενῶν. — Ἡ Ἐκτελεστικὴ Ἐπιτροπὴ Ἐργατικοῦ Κέντρου Θεσσαλονίκης διαμαρτύρεται κατὰ τῆς ἀστυνομίας Θεσσαλονίκης διὰ τὸν τραυματισμὸν τῶν ἀέργων ἐργατῶν. — Ἡ Ἕνωσις παλαιῶν πολεμιστῶν Δράμας ζητεῖ ὅπως διαταχθῇ ἄμεσος ἀναστολὴ πληρωμῆς ἐνοικίων τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἐπὶ τρίμηνον. — Ὁ προσφυγικὸς κόσμος Σερρῶν διαμαρτύρεται κατὰ τῆς προκηρύξεως τῆς Π.Ο.Α.Δ.Α., μὴ ἀντιπροσωπευούσης τὰ συμφέροντα αὐτοῦ. — Ἡ Ὁμοσπονδία ἐργατῶν Τύπου καὶ βιομηχανίας χάρτου ὑποβάλλει ὑπόμνημα καὶ παρακαλεῖ τὴν Κυβέρνησιν ὅπως λάβῃ ὑπ’ ὄψιν της τὰ αἰτήματά των. — Οἱ κάτοικοι Μεσοποταμίας (Ἀσλάναγα) Καλαμῶν παρακαλοῦν τὴν Κυβέρνησιν ὅπως ἐπαναφέρῃ τὸν νόμον «περὶ ἀγροφυλακῆς». — Ὁ Σύνδεσμος ἀποστράτων ὁπλιτῶν Στρατοῦ καὶ Χωροφυλακῆς παρακαλεῖ τὴν Κυβέρνησιν ὅπως λάβῃ νομοθετικὴν πρόνοιαν περὶ μεταφορᾶς συνταξιούχων ἐκ τῆς πολιτικῆς εἰς τὴν στρατιωτικὴν σύνταξιν. — Ὁ ἀνάπηρος πολέμου Εὐστράτιος Μπρούσαλης παρακαλεῖ τὴν Κυβέρνησιν ὅπως ἐπανορθώσῃ τὴν γενομένην εἰς αὑτὸν ἀδικίαν καὶ τὸν διορίσῃ εἰς τινα δημοσίαν θέσιν ὡς κλητῆρα. — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Δ. Βοκοτόπουλος, Α. Πολεμίδης, Σ. Τρικούπης, Γ. Λαζανᾶς κλπ. ὑποβάλλουσι πρότασιν ψηφίσματος «περὶ ἑρμηνείας τῆς § 6 τοῦ ἄρθρου 11 τοῦ Συντάγματος τῆς Δημοκρατίας». — Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης κ. Ἀγγελόπουλος ὑποβάλλει σχέδιον ψηφίσματος «περὶ ὑπαγωγῆς τοῦ Πρωτοδικείου Μυτιλήνης εἰς τὸ Ἐφετεῖον Ἀθηνῶν».

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἀναφορῶν καὶ Ἐρωτήσεων. Ὁ κ. Σ. Μάξιμος ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς τῆς Πανελλαδικῆς Ὁμοσπονδίας ἐργατῶν ἠλεκτρισμοῦ, μεταφορῶν καὶ φωταερίου.

§10Σ. ΜΑΞΙΜΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὑπὲρ τῶν διαμαρτυρομένων εἶχεν ἀναγνωρισθῇ δικαίωμα ἀπολήψεως τοῦ 13ου μισθοῦ, ὅστις καὶ κατεβλήθη κατὰ τὰ ἔτη 1923 καὶ 1924 καὶ μερικῶς μόνον κατὰ τὸ 1925, λόγῳ τῆς ἀντεργατικότητος τῆς Κυβερνήσεως Μιχαλακοπούλου. Ἤδη ἡ ὑλικὴ κατάστασις τῶν ἐργατῶν εἶναι γνωστὸν πόσον εἶναι ἀθλία καὶ παρίσταται ἀνάγκη ὅπως ἡ Πολιτεία καὶ ἐφόσον πρόκειται περὶ δικαιώματος καὶ ἐφόσον πρόκειται περὶ τῆς γνωστῆς οἰκονομικῆς κρίσεως, εἰς ἣν εὑρίσκονται οἱ ἐργάται, ρυθμίσῃ ὁριστικῶς τὸ ζήτημα, ἐπικειμένων τῶν ἑορτῶν.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Θέος ἔχει τὸν λόγον.

§12Κ. ΘΕΟΣ. Εἶναι γνωστὸν ὅτι τὰ ἡμερομίσθια οὐδέποτε κατώρθωσαν νὰ φθάσουν τὸν τιμάριθμον τῆς ζωῆς καὶ ἐδῶ ἔγκειται ἡ οὐσία τῆς ἀπαιτήσεως τοῦ 13ου μισθοῦ. Αὐτὸ εἶναι ἓν ἔθιμον, τὸ ὁποῖον ἔχει ἀποκτηθῆ ἀπὸ ὀκταετίας καὶ περιλαμβάνει τὸν 13ον μισθὸν καὶ 15 ἡμερομίσθια διὰ τὸ Πάσχα. Ἡ Ἑταιρεία Πάουερ ἔχει τέσσαρας ἐπιχειρήσεις. Αἱ δύο ἐξ αὐτῶν συμφωνοῦν νὰ δώσουν τὸν 13ον μισθὸν καὶ τὰ δέκα πέντε ἡμερομίσθια τοῦ Πάσχα, αἱ δὲ ἄλλαι δύο ἀρνοῦνται καὶ δέχονται νὰ δώσουν μόνον τὸν 13ον μισθόν. Εἰς αὐτὸ δὲ εὑρέθη σύμφωνος καὶ ὁ κ. ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας Ὑπουργός, ἰσχυριζόμενος ὅτι μέχρι τοῦδε οἱ ἐργάται δὲν ἐλάμβανον 45 ἡμερομίσθια, ἀλλὰ μόνον 35. Αὐτὸ δὲν εἶναι ἀληθές, διότι οἱ ἐργάται ἐλάμβανον ἕνα ὁλόκληρον μισθὸν καὶ τὰ 15 ἡμερομίσθια. Ἡ Ἑταιρεία Πάουερ ἀνέλαβε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ σεβασθῇ ὅλας τὰς συμβάσεις, ἃς εἶχεν ἡ παλαιὰ Ἑταιρεία πρὸς τὸ Κράτος. Αἱ δύο ἐκ τῶν ἐπιχειρήσεων τῆς Ἑταιρείας ἀποδέχονται τὴν ὑποχρέωσιν αὐτήν, αἱ δὲ δύο ἄλλαι δυστροποῦν. Δὲν πρόκειται, ἐπαναλαμβάνω, περὶ τῆς παραχωρήσεως, ἀλλὰ περὶ δικαιώματος. Ἑπομένως ἡ τυχὸν καθυστέρησις σημαίνει ἀφαίρεσιν τοῦ δικαιώματος.

§13Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἐξήγησα εἰς τοὺς δύο κ. κ. βουλευτάς, ὅταν μοὶ ὡμίλησαν κατ’ ἰδίαν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, καθὼς καὶ εἰς τοὺς ἀντιπροσώπους τῶν ἐργατικῶν Ὀργανώσεων, ὅτι τὰ πράγματα δὲν ἔχουσιν ὅπως διϊσχυρίζονται. Οἱ τεχνῖται ἐλάμβανον ἕνα 13ον μισθόν, διανεμόμενον εἰς δύο τμήματα, ἓν μικρότερον κατὰ τὸ Πάσχα καὶ ἓν μεγαλύτερον κατὰ τὸ τέλος τοῦ ἔτους. Ἀλλὰ καὶ ἂν ἀκόμη ἦτο ἀκριβὲς τὸ ὑποστηριζόμενον ὑπὸ τῶν κ. κ. βουλευτῶν ὅτι οἱ τεχνῖται ἐλάμβανον ἕνα μισθὸν εἰς τὸ τέλος τοῦ ἔτους καὶ ἥμισυ κατὰ τὸ Πάσχα, ἤτοι ἐν ὅλῳ ἕνα καὶ ἥμισυ μηνιαῖον μισθὸν καὶ πάλιν δὲν ἠδικήθησαν ἐφέτος. Διότι κατὰ τὰ προηγούμενα ἔτη αἱ ἀπολαυαὶ ἑκάστου μηνὸς ἀπετελοῦντο ἐκ τοῦ ὀργανικοῦ μισθοῦ καὶ ἐκ τῶν ἐπιδομάτων. Ὡς 13ος μισθὸς ἐδίδετο ἴσος πρὸς τὸν ὀργανικὸν μισθὸν χωρὶς τὰ ἐπιδόματα. Τώρα συνεπτύχθησαν ὁ ὀργανικὸς μισθὸς καὶ τὰ ἐπιδόματα εἰς ἕνα μισθόν. Ὥστε ὁ σημερινὸς μισθὸς εἶναι ἄλλος καὶ μεγαλύτερος ἀπὸ τὸν περυσινὸν ὀργανικὸν μισθόν. Ὥστε ὁ σημερινὸς 13ος μισθὸς εἶναι περίπου ἴσος καὶ μεγαλύτερος ἴσως ἀπὸ τὸν περυσινὸν ἕνα καὶ ἥμισυ ὀργανικὸν μισθόν. Ὥστε οἱ τεχνῖται δὲν ἀδικοῦνται. Ἄλλως τε καὶ ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου ἔχει φιλεργατικὰς διαθέσεις καὶ ἐγὼ ἐπίσης καὶ δὲν θὰ ἐπέτρεπον ποτὲ νὰ ἀδικηθῶσιν οἱ τεχνῖται καὶ οἱ ἐργάται ἐν γένει. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς τέσσαρας διακλαδώσεις τῆς Ἠλεκτρικῆς Ἑταιρείας, δυνάμεως καὶ ἕλξεως, διέταξα ἤδη ὅπως δώσωσι τὰς αὐτὰς ἀπολαυὰς εἰς ποσοστά, εἰς ὅλους τοὺς τεχνίτας, ὥστε, ἂν ἡ μία ἐξ αὐτῶν δώσῃ ἕνα, ἕνα καὶ ἥμισυ, δύο ἢ τρεῖς μισθούς, τὸ αὐτὸ νὰ πράξωσι καὶ οἱ ἄλλαι διακλαδώσεις.

§14Σ. ΜΑΞΙΜΟΣ. Αἱ Ἑταιρεῖαι τὸ ποσὸν αὐτὸ τὸ δίδουν κατ’ ἔτος, ἐξαιρέσει τῶν κρατικῶν ἐπιχειρήσεων καὶ τῆς Πάουερ, εἰς τὴν ὁποίαν δὲν ἠμπορεῖτε νὰ τῆς ἐπιβληθῆτε. Ἀλλὰ διὰ τὰς ἄλλας Ἑταιρείας, ὅπως ἡ τροχιοδρομική, ἡ ὁποία ἔχει εἰσπράξει τὸ ποσὸν καὶ δὲν τὸ δίδει;

§15Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Οἱ τροχιοδρομικοὶ ἐξαρτῶνται ἀπὸ τὴν Πάουερ. Ἔχει ὁρισθῆ ὅτι θὰ λάβουν 13ον μισθόν, ἀδιαφόρως ἂν τὰ 80% τὰ λάβουν κατὰ τά Χριστούγεννα καὶ τὰ 20% κατὰ τὸ Πάσχα.

§16Σ. ΜΑΞΙΜΟΣ. Οἱ ἐργάται ἐκτὸς ἀπὸ τὸν 13ον μισθὸν ἐλάμβανον καὶ ὁλόκληρον τὸ δεκαήμερον τοῦ Πάσχα.

§17Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Παίζομεν μὲ τὴν λέξιν «μισθός». Διότι ὁ περυσινὸς μισθὸς ἦτο ὁ ὀργανικός, ἐνῷ ὁ ἐφετεινὸς εἶναι μὲ τὰ ἐπιδόματα.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Καλογερᾶς ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς τοῦ Μητροπολιτικοῦ Ναοῦ Ἀθηνῶν.

§19Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ γνωρίζω τὰς ἀντιλήψεις τοῦ κ. ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν Ὑπουργοῦ διὰ τὴν αἴτησιν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλλεν ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ Μητροπολιτικοῦ Ναοῦ, ὁ ὁποῖος ὄχι μόνον παρακαλεῖ νὰ μὴ στερηθῇ τοὺς πόρους τοὺς ὁποίους ἔχει ὁ ναός, ἀλλὰ τοὐναντίον νὰ ἐνισχύσωμεν αὐτόν. Ἄν εἶναι σύμφωνος ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν Ὑπουργός, δὲν θὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλήν.

§20Α. ΑΡΓΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν). Ὑποθέτω, κ. συνάδελφε, ὅτι ὁμιλεῖτε περὶ τοῦ παρεκκλησίου τοῦ ναοῦ τοῦ Ἁγίου Ἐλευθερίου. Καθὼς γνωρίζετε, οἱ ναοὶ οὗτοι, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν τρόπον τινὰ παραρτήματα ἐνοριακῶν ναῶν, ὑπήχθησαν ὡς πρὸς τὰ εἰσοδήματά των, κατὰ ἕνα Διάταγμα, εἰς τὸ Ἐκκλησιαστικὸν Ταμεῖον. Καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ διὰ νομοθετικῆς προνοίας νὰ μεταρρυθμισθῇ ἡ ὑφισταμένη ρύθμισις. Τὸ ζήτημα εἶναι πολὺ γενικὸν καὶ ἀπασχολεῖ ἐπὶ τοῦ παρόντος τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν καὶ προσεχῶς θέλει ληφθῆ ἓν μέτρον.

§21Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Ἀκριβῶς πρόκειται περὶ νομοθετικῆς προνοίας. Ἀλλ’ ἐπειδὴ εἶναι ἀποδεδειγμένη ἡ ἀνάγκη ὅπως ἐνισχύσωμεν....

§22Α. ΑΡΓΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν). Μέχρι τῆς ὥρας ἐλήφθη μέριμνα ἀνασταλτικῶς, διότι καὶ ἡ μία μερὶς καὶ ἡ ἄλλη λέγουν ὅτι ἔχουν ἀνάγκην ἐπιδομάτων, ἐσταμάτησε δὲ ἡ ὑπόθεσις μέχρι καλυτέρας λύσεως.

§23Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Ἀρκεῖ. Εὑρίσκω λίαν ἱκανοποιητικὰς τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λ. Κυβετὸς ἐπὶ ἀναφορᾶς κατοίκων Καρασουλίου Θεσσαλονίκης.

§25Λ. ΚΥΒΕΤΟΣ. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργὸν νὰ μᾶς δώσῃ μίαν πληροφορίαν ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Τριακόσιαι οἰκογένειαι προσφύγων τὸν Ἰούνιον ἐγκατεστάθησαν εἰς τὸ Καρασοῦλι τῆς Θεσσαλονίκης, ἐκαλλιέργησαν μὲ πολὺν κόπον τὴν ἔκτασιν αὐτὴν καὶ ἡ ἐπελθοῦσα πλήμμυρα τοῦ Ἀξιοῦ κατέστρεψεν ὅλην τὴν συγκομιδὴν καὶ δὲν ἔμεινε σπόρος ἵνα σπείρουν διὰ τὸ ἑπόμενον ἔτος. Ἔφθασεν ὁ Ἰανουάριος καὶ δὲν ἔχουν νὰ σπείρουν. Εἰς προφορικὴν παράκλησιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμα εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργόν, ἔλαβα τὴν ἀπάντησιν ὅτι δὲν ὑπάρχει σπορὰ πρὸς χορήγησιν. Ἀλλὰ φρονῶ ὅτι προτιμώτερον θὰ ἦτο νὰ ἀγοράσῃ ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία τὸν ἀπαιτούμενον σπόρον καὶ νὰ τὸν δώσῃ εἰς τοὺς πρόσφυγας καλλιεργητάς, παρὰ νὰ μείνῃ ὅλη αὐτὴ ἡ ἔκτασις ἀκαλλιέργητος καὶ νὰ ἀπαιτηθῇ πολλαπλασία δαπάνη διὰ τὴν περίθαλψιν αὐτῶν ὡς πλημμυροπαθῶν.

§26Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Κύριε συνάδελφε, ὅπως σᾶς ἐπληροφόρησε τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας, δὲν ὑπάρχει σπορὰ διαθέσιμος.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Α. Θεολογίτης καὶ Κ. Θέος ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν Διοικητικῶν Συμβουλίων τῶν ἐπαγγελματικῶν ἐφεδρικῶν ὀργανώσεων Καβάλλας.

§28Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Αἱ ἐπαγγελματικαὶ καὶ ἐφεδρικαὶ ὀργανώσεις Καβάλλας διαμαρτύρονται διὰ μίαν παράνομον ἐπέμβασιν τοῦ Νομάρχου Καβάλλας ἀπαγορεύσαντος τὴν συγκρότησιν συλλαλητηρίου. Νομίζω ὅτι ὁ κ. Νομάρχης δὲν ἔχει οὐδὲν δικαίωμα νὰ ἐπεμβαίνῃ εἰς τὰς λαϊκὰς ἐλευθερίας καὶ νὰ τὰς καταπατῇ. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ὅμως ταύτῃ, ἐπειδὴ ὁ κ. Νομάρχης ἐμαθήτευσεν εἰς τὴν σχολὴν τοῦ κ. Παγκάλου, νομίζω ὅτι ἡ Οἰκουμενικὴ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία κατένειμε τὴν Ἑλλάδα ὁλόκληρον εἰς ζώνας κομματικῆς ἐπιρροῆς διὰ τῆς διανομῆς τῶν Ὑπουργείων καὶ τῶν Γενικῶν Διοικήσεων, νομίζω, λέγω, ὅτι καὶ ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ πρέπει νὰ συμφωνήσῃ καὶ νὰ κατανείμῃ καὶ τὰς ἕδρας τὰς νομαρχιακάς, ἵνα ἀπαλλαγῇ ὁ Τόπος ἀπὸ ἐκείνους τοὺς ἀνωτέρους ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι παρέμειναν κινοῦντες τὴν οὐρὰν καὶ τὴν γλῶσσαν εἰς κάθε αὐθαιρεσίαν τοῦ κ. Παγκάλου. Εἶναι ἀπαραίτητον ὅπως ἀπαλλαγῇ ὁ Τόπος ἀπὸ τοὺς ὑπαλλήλλους αὐτούς, ἀπὸ τοὺς νομάρχας αὐτούς, οἱ ὁποῖοι παρέμειναν καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τῆς δικτατορίας ἕτοιμοι νὰ προσφέρουν τὰς ὑπηρεσίας των εἰς κάθε δικτάτορα καὶ εἰς κάθε ἄρχοντα. Νομίζω ὅτι ἡ Οἰκουμενικὴ Κυβέρνησις πρέπει νὰ ἀπαλλάξῃ τελειωτικῶς τὸν Τόπον ἀπὸ αὐτοὺς τοὺς κυρίους καὶ εἷς ἀπὸ τοὺς ὑπηρέτας αὐτοὺς τοῦ δικτάτορος ὑπῆρξε καὶ ὁ νομάρχης, ὁ ὁποῖος, ὅπως φαίνεται ἐκ τῶν ἐνεργειῶν του, ἐλησμόνησε ὅτι σήμερον λειτουργεῖ Κοινοβούλιον καὶ ὀφείλει νὰ σέβεται τὰς λαϊκὰς ἐπιταγάς.

§29Κ. ΘΕΟΣ. Ἡ Καβάλλα φαίνεται ὅτι δὲν ἀποτελεῖ τμῆμα τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους καὶ αἱ αὖραι τῆς ἐλευθερίας δὲν πνέουν μέχρις ἐκεῖ. Αἱ διαταγαὶ τῆς Κυβερνήσεως δὲν δύνανται νὰ περάσουν τὰ τείχη τοῦ νομοῦ Καβάλλας, τὸν ὁποῖον κυβερνᾷ ὁ κ. Νομάρχης, ὁ ὁποῖος ἔχει συνεργὸν ἕνα ὑπομοίραρχον Μακρυδάκην ὀνόματι. Ὁ Τόπος ὅλος ἐκεῖ στενάζει κάτω ἀπὸ τὸ πέλμα του. Φθάνει μέχρι τοῦ σημείου νὰ ἀπαγορεύῃ χοροεσπερίδας ἁπλῶς καὶ μόνον, διότι δὲν τοῦ ἐμπνέουν ἐμπιστοσύνην. Ἔφθασεν εἰς τὸ σημεῖον νὰ κατάσχῃ δελτία τεσσάρων ἐργατικῶν ὀργανώσεων. Ἔφθασε μέχρι τοῦ σημείου νὰ ἀπαγορεύσῃ τὸ συλλαλητήριον χωρὶς νὰ πρόκηται νὰ ἀνατραπῇ τὸ καθεστώς, χωρὶς νὰ πρόκηται νὰ ἐκραγῇ καμμία ἐπανάστασις. Ἡ παραμονὴ τοῦ ἀνθρώπου αὐτοῦ καὶ τοῦ ἀστυνομικοῦ αὐτοῦ ἀποτελεῖ κίνδυνον διασαλεύσεως τῆς τάξεως, διότι ὁ λαὸς Καβάλλας δὲν εἶναι διατεθειμένος νὰ δεχθῇ ἐπ’ ἄπειρον αὐτὴν τὴν διακωμώδησιν τῶν δικαιωμάτων του.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Κατσάνος ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Ἀγρινίου.

§31Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν αὐτὴν εἰς τὴν Βουλήν, διότι ὄντως ἡ πόλις τοῦ Ἀγρινίου ἔχει ἀπόλυτον ἀνάγκην τῶν ἔργων, τὰ ὁποῖα ζητεῖ νὰ γίνουν, καὶ παρίσταται ἄμεσος ἡ ἀνάγκη τῆς ἐκτελέσεως αὐτῶν.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Χαβίνης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς ἐθνικῆς ὀργανώσεως «Παῦλος Μελᾶς».

§33Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Σᾶς εἶναι γνωστὸν ὅτι πρὸ εἴκοσι καὶ πλέον ἐτῶν καθ’ ἣν στιγμὴν οἱ ὑπόδουλοι ἀδελφοὶ ἡμῶν ἐν Μακεδονίᾳ ἐστέναζον ὑπὸ τὴν βαρβαρότητα τῶν Τούρκων καὶ ὑπὸ τὴν δολοφόνον μάχαιραν τοῦ κομιτατζῆ, πλεῖστοι Ἕλληνες πολῖται ἔτρεξαν ἐκεῖ πρὸς ἐνθάρρυνσιν αὐτῶν. Πολλοὶ τούτων ἔπεσαν εἰς τὰ πεδία τῶν μαχῶν ἀφήσαντες γονεῖς καὶ ὀρφανὰ ἐγκαταλελειμμένα. Νομίζω ὅτι τὸ Κράτος ἔχει ἱερὰν ὑποχρέωσιν νὰ ἀναλάβῃ τὴν συντήρησιν τῶν χηρῶν καὶ ὀρφανῶν αὐτῶν, τῶν ὁποίων οἱ σύζυγοι καὶ γονεῖς ἔπεσαν ὑπὲρ τῶν ὑποδούλων ἀδελφῶν ἡμῶν.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Μαζαράκης–Αἰνιὰν ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§35Κ. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ–ΑΙΝΙΑΝ. Καὶ ἐγὼ συνηγορῶ διὰ τὸ ἴδιον ζήτημα, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἔγινε μία ἐκμετάλλευσις τοῦ ζητήματος αὐτοῦ. Περιελήφθησαν ὁπλαρχηγοί, οἱ ὁποῖοι δὲν προσέφερον οὐδεμίαν ὑπηρεσίαν, ἄλλοι δέ, οἱ ὁποῖοι προσέφερον πολλὰς ὑπηρεσίας, ἀπεκλείσθησαν. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν ἁρμόδιον κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει του ταῦτα.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Χατζῖσκος ἐπὶ ἀναφορᾶς κατοίκων κοινότητος Ὑπάτης.

§37Δ. ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ μὲ ἀκούσῃ ἐπὶ μιᾶς διαμαρτυρίας τῆς κοινότητος Ὑπάτης. Ἐκεῖ γίνεται μία ὑλοτομία τοῦ δάσους. Ἂν ἐξακολουθήσῃ αὐτὴ ἡ ὑλοτομία θὰ γίνουν ἀληθεῖς καταστροφαὶ εἰς τὴν κωμόπολιν αὐτήν, διότι, ὅπως γνωρίζετε, διακόπτεται ἡ συγκοινωνία. Ἂν λοιπὸν ἐξακολουθήσῃ ἡ ὑλοτομία αὐτή, τότε θὰ πλημμυρίσουν αὐτοὶ οἱ χείμαρροι καὶ θὰ ἐπιφέρουν καταστροφὴν εἰς τὴν γεωργικὴν παραγωγὴν τοῦ τόπου. Πρέπει λοιπὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας νὰ λάβῃ τὰ κατάλληλα μέτρα ὅπως ἀπαγορεύσῃ τὴν ὑλοτομίαν.

§38Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρεκάλουν αἱ ἀναφοραὶ νὰ στέλλωνται εἰς τὸ Ὑπουργεῖα.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ ἀναφοραὶ στέλλονται. Αὐταὶ εἶναι νέαι ἀναφοραί, θὰ σταλοῦν.

§40Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἐζήτησα καὶ ἐγὼ πληροφορίας ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας καὶ μὲ ἐπληροφόρησαν ὅτι δὲν πρόκειται περὶ κτήματος τῆς μονῆς, ἀλλὰ πρόκειται περὶ δάσους ἐθνικοῦ. Διὰ δημοπρασίας ἔχει κατακυρωθῆ ἐπ’ ὀνόματι δύο ἢ τριῶν ὑλοτόμων καὶ τὸ δάσος αὐτό, τὸ ὁποῖον χαρακτηρίζεται ἐθνικόν, ὑλοτομεῖται καὶ ἀπειλεῖ νὰ προκαλέσῃ καταστροφὰς εἰς τὴν περιφέρειαν ἐκείνων, περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μου. Θὰ παρακαλέσω λοιπόν, κ. Ὑπουργέ, ἐν τῇ μερίμνῃ τῆς προστασίας τῶν δασῶν νὰ διατάξητε τὸ Δασαρχεῖον Φθιώτιδος καὶ ἀκυρώσῃ τὴν γενομένην δημοπρασίαν, διότι εἶναι πράγματι ἀξίωσις τῶν κατοίκων τῶν περιφερειῶν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι συνεκρότησαν ὁλόκληρον συλλαλητήριον καὶ ψήφισμα τοῦ συλλαλητηρίου ὑπεβλήθη εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας.

§41Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Θὰ εἶχε τελειώσει τὸ ζήτημα, ἂν τὴν πρωΐαν ποὺ μὲ συνηντήσατε μοὶ τὸ ἐλέγατε.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Στεργιόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§43Χ. ΣΤΕΡΓΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ περιφέρεια αὐτή, ἐγκαταλελειμμένη ἀπὸ κάθε κρατικὴν προσοχὴν καὶ μέριμναν κατὰ τὰ τελευταῖα αὐτὰ ἔτη, περιῆλθεν εἰς ἐλεεινὴν κατάστασιν. Τὸ δημοτικὸν συμβούλιον τῆς κοινότητος Ὑπάτης Φθιώτιδος καὶ τῶν περιχώρων διὰ τηλεφωνικῆς ἀναφορᾶς του πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ πρὸς ὑμᾶς, τοὺς ἀντιπροσώπους του, κρούει τὸν κώδωνα τοῦ κινδύνου, ὁ ὁποῖος ἐπαπειλεῖ αὐτὸν καὶ τὰ συμφέροντά του ἐκ τῆς τυχὸν συνεχίσεως τῆς ἀβλεψίας τοῦ ἐπισήμου Κράτους. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας ὅπως λύσῃ τὸ ζήτημα αὐτὸ τελειωτικῶς, διότι ἡ τυχὸν ἐπανάληψις τῆς ὑλοτομίας θὰ συντρίψῃ τὴν ὡραίαν ἐπαρχίαν, θὰ σᾶς παρακαλέσω δὲ νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν σας τὸ Ν. Διάταγμα τῆς 7 Νοεμβρίου 1926 καὶ νὰ ληφθῇ κάποιο μέτρον γενικὸν διὰ νὰ σωθῇ ὁ τόπος, ἐν ἀνάγκῃ δὲ νὰ γίνῃ καὶ ἀπαλλοτρίωσις.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μυλωνᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν τριτοβαθμίων δημοδιδασκάλων Ἰωαννίνων.

§45Α. ΜΥΛΩΝΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἤθελον νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς ἐπὶ ἑνὸς ὑπομνήματος τῶν δημοδιδασκάλων Ἰωαννίνων. Ὡς γνωστόν, οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἔχουν ὑπηρετήσει εἰς παλαιότερον χρόνον καὶ δὴ ἐπὶ Τουρκοκρατίας καὶ ἔχουν παράσχει πολυτίμους ὑπηρεσίας καὶ εἰς τὴν ἐκπαίδευσιν, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰ ἐθνικὰ ζητήματα. Ζητοῦν τώρα μίαν οἰκονομικὴν βελτίωσιν τῆς θέσεώς των, ἐξ ἄλλου δὲ μίαν προαγωγὴν καὶ ἀφομοίωσιν πρὸς ἄλλους συναδέλφους των, ἔχοντας ἐπιστημονικὰ προσόντα, μετὰ δοκιμασίαν πάντοτε. Δὲν θέλω νὰ εἰσέλθω εἰς λεπτομερείας τοῦ ὑπομνήματος. Τοῦτο μόνον ἤθελον νὰ τονίσω ὅτι κατ’ ἀρχὴν τὸ ὑπόμνημα εἶναι δίκαιον καὶ πρέπει νὰ τύχῃ τῆς προσοχῆς τῆς Κυβερνήσεως.

§46Α. ΤΣΙΟΚΟΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ τὴν ἀναφοράν.

§47Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. Ἑνώνω καὶ ἐγὼ τὴν φωνήν μου πρὸς τὴν φωνὴν τῶν συναδέλφων μου καὶ αἰσθάνομαι τὴν ὑποχρέωσιν νὰ τονίσω πρὸς τὴν Βουλὴν ὅτι εἰς τὴν Ἤπειρον ἰδίως, μέτρα, λαμβανόμενα ὑπὲρ τῆς τάξεως τῶν δημοδιδασκάλων γενικῶς, ἀσφαλῶς θέλουν βελτιώσει τὴν ὅλην ἐν Ἠπείρῳ κατάστασιν. Ἂν φροντίσωμεν νὰ ἱδρύσωμεν ἐγκαίρως καλὰ σχολεῖα θὰ κερδίσωμεν κατόπιν ἐκ τῶν ὑστέρων εἰς πολλὰ ἄλλα ζητήματα καὶ ἰδίως εἰς τὴν ἀσφάλειαν. Εἶναι πλήρως δικαιολογημένα τὰ αἰτήματα τῶν δημοδιδασκάλων καὶ ἐλπίζω νὰ ληφθοῦν σοβαρῶς ὑπ’ ὄψιν.

§48Α. ΛΟΥΛΗΣ. Καὶ ἐγώ, κ. Πρόεδρε, συνηγορῶ ἐπὶ τῶν αἰτημάτων τῶν δημοδιδασκάλων, διότι ὄντως οὗτοι προσφέρουσι μεγίστας ὑπηρεσίας.

§49Α. ΜΕΛΑΣ. Ἡ τάξις αὕτη τῶν δημοδιδασκάλων Ἠπείρου εἶναι παρημελημένη. Ὑποβάλλουσιν αἰτήματα, τὰ ὁποῖα εἶναι πολὺ λογικά. Ἴσως νὰ μὴ εἶναι πολὺ ἐφαρμόσιμα λόγῳ τῶν ἐξόδων· ἀλλὰ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ μία πρόνοια ὁπωσδήποτε ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ὥστε νὰ παύσῃ αὐτὴ ἡ τάξις νὰ ἀδικῆται καθ’ ὃν τρόπον ἀδικεῖται.

§50Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Τὰ αἰτήματα, κ. Πρόεδρε, τῶν τριτοβαθμίων δημοδιδασκάλων εἶναι δύο εἰδῶν: τῆς ἐκπαιδεύσεως καὶ τῆς συντάξεώς των. Φρονῶ ὅτι τὸ ζήτημα τῆς ἐκπαιδεύσεως εἶναι λογικώτατον, διότι δὲν ζητοῦν τίποτε ἄλλο παρὰ καὶ οἱ ἔχοντες ἀπολυτήριον Ἑλληνικοῦ Σχολείου νὰ μετεκπαιδεύωνται εἰς τὸ μονοτάξιον Διδασκαλεῖον ἐνῷ μέχρι σήμερον ἐκπαιδεύονται οἱ ἔχοντες ἀπολυτήριον τῆς βʹ Γυμνασίου. Ἂν λάβῃ κανεὶς ὑπ’ ὄψιν τὴν πεῖραν αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων νομίζω ὅτι καὶ τὸ ἀπολυτήριον τοῦ Ἑλληνικοῦ Σχολείου εἶναι ἀρκετὸν διὰ τὴν μετεκπαίδευσίν των. Δεύτερον ζήτημα εἶναι τὸ ζήτημα τῆς συντάξεώς των. Συνηγορῶ, κ. Πρόεδρε, καὶ ἐγὼ ὑπὲρ τῆς μερίμνης αὐτῆς ἐκ μέρους τοῦ Κράτους.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Θεολογίτης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς Δημοκρατικῆς Ὁμοσπονδίας Πειραιῶς.

§52Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Αἱ δηλώσεις, εἰς ἃς προέβη ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας ἐξ ἀφορμῆς τῆς ἀπομακρύνσεως τῶν σιδηροδρομικῶν ὑπαλλήλων, αἱ ἀφορῶσαι τὴν ἄμυναν τοῦ Κράτους, ἐπεδοκιμάσθησαν παρ’ ὅλων ἡμῶν, οἱ ὁποῖοι νομίζομεν ὅτι πρώτιστον μέλημα τοῦ Κράτους εἶναι νὰ ἀμύνεται ἐναντίον τῶν ἀναρχικῶν, οἱ ὁποῖοι διὰ διαφόρων μέσων καὶ τρόπων θέλουν νὰ παραλύσουν τὰς ὑπηρεσίας τοῦ Κράτους. Ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἀντίρρησις. Ἡ Δημοκρατικὴ Ὁμοσπονδία Πειραιῶς ἐν τῇ ἀναφορᾷ της διαμαρτύρεται διὰ τὸν τρόπον, καθ’ ὃν ἐνήργησεν ὁ τότε Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας κ. Βαλαλᾶς, ὁ ὁποῖος, παρὰ τὸν νόμον, ἀντὶ νὰ ἐπαναφέρῃ μετὰ τὴν λῆξιν τῆς ἀπεργίας τοὺς ὑπαλλήλους καὶ νὰ παραπέμψῃ αὐτοὺς εἰς πειθαρχικὸν συμβούλιον, καθιέρωσε νέον τρόπον τιμωρίας διὰ τῆς παραβάσεως τοῦ δικαίου τῶν ἐργατικῶν διατάξεων. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ προσέξῃ καὶ νὰ ἀποδώσῃ τὸ δίκαιον εἰς τοὺς σιδηροδρομικοὺς αὐτούς, δίκαιον ἐργατικόν, κτηθὲν δι’ ἀγώνων μακρῶν, τὸ ὁποῖον δὲν ὀφείλουσιν οἱ κατὰ καιροὺς Ὑπουργοὶ νὰ παραβιάζωσι.

§53Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Ἐνισχύων ὅσα εἶπεν ὁ προλαλήσας συνάδελφος ἔχω νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ ἐπεκτείνῃ τὸ πνεῦμα τῆς ἐπιεικείας καὶ εἰς τοὺς ἐκτὸς ἐργασίας σιδηροδρομικούς. Οὔτε πολλοὶ εἶναι, οὔτε δίκαιον εἶναι νὰ στερηθῶσι τῆς ἐπαναφορᾶς των. Κάμνω τὴν παράκλησιν αὐτήν, διότι δὲν εἶναι ἁπλῶς ἀδικία, ἀλλὰ καὶ σκληρότης ἀπέναντι ὀλίγων οἰκογενειαρχῶν.

§54Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Πρόκειται περὶ τοῦ ἑξῆς: Ὑπάρχει εἷς Κανονισμὸς τοῦ προσωπικοῦ τῶν ὑπαλλήλων, ὁ ὁποῖος λέγει εἰς τὸ ἄρθρον 176 (ἀναγινώσκει): Ὑπάρχει καὶ ἕτερον ἄρθρον, τὸ ὁποῖον λέγει τὰ ἑξῆς (ἀναγινώσκει): Τὸ ἄρθρον τοῦτο τί λέγει; Ὅτι ἐπιτρέπεται εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ τροποποιήσῃ ὁλόκληρον αὐτὸν τὸν Κανονισμόν, μετ’ ὁμόφωνον ἀπόφασιν τῶν δύο συμβουλίων. Ὁ κ. Βαλαλᾶς, βασιζόμενος εἰς τὸν νόμον αὐτόν, ἔκαμε τροποποιήσεις, τὰς ἑξῆς (ἀναγινώσκει). Ἔρχομαι εἰς τὸ δεύτερον μέρος Ὅλαι αἱ Ἑταιρεῖαι σιγὰ σιγὰ ἐπανέφερον τὸ πλεῖστον τῶν ὑπαλλήλων.

§55Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Ὑπάλληλοι τῶν κρατικῶν σιδηροδρόμων ἀπελύθησαν ἐκ τῆς ἐκ τῶν ὑστέρων γενομένης τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 170 τοῦ Κανονισμοῦ.

§56Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Πρόκειται περὶ τῶν σιδηροδρόμων Θεσσαλίας. Εἶναι οἱ ἐργάται, περὶ τῶν ὁποίων εἶχε γίνει λόγος ἀπὸ τὴν μερίδα ἐκείνην, τὴν ἄκραν ἀριστεράν. Πρόκειται περὶ ὀλίγων ὑπαλλήλων, τοὺς ὁποίους ἡ Ἑταιρεία τῶν Θεσσαλικῶν Σιδηροδρόμων δὲν δέχεται, διότι τοὺς νομίζει ὅτι εἶναι στοιχεῖα ἀνατρεπτικὰ καὶ δι’ ἕνα ἕκαστον ἐξ αὐτῶν διαθέτει στοιχεῖα καὶ ἀποδείξεις. Ἡ Ἑταιρεία συγκατένευσε νὰ δώσῃ ἀποζημιώσεις, αἱ δὲ ἀποζημιώσεις αὗται φθάνουν εἰς πολὺ μεγάλα ποσὰ π. χ. εἷς ἐξ αὐτῶν λαμβάνει ἀποζημίωσιν 38,000 δραχμῶν. Εἷς ἄνθρωπος ὅταν λαμβάνῃ 38,000 δραχμὰς εἶναι ἀρκετὰ καλά. Παρ’ ὅλα αὐτά, συνέστησα μίαν ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία ἀποτελεῖται ἀπὸ ἕνα ἀντιπρόσωπον τῆς Ἑταιρείας, ἀπὸ ἕνα ἀντιπρόσωπον τῆς ἐργατικῆς τάξεως, ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τοῦ Ἐμπορικοῦ Ἐπιμελητηρίου Βόλου καὶ τὸν Πρόεδρον τοῦ Ἐπαγγελματικοῦ Ἐπιμελητηρίου Βόλου, ἡ ὁποία θὰ μεταβῇ εἰς τὸν Βόλον διὰ νὰ ἐξετάσῃ πρῶτον δι’ ἕνα ἕκαστον ἐξ αὐτῶν ἂν εἶναι ἀκριβεῖς αἱ αἰτιάσεις τῆς Ἑταιρείας, δεύτερον ἂν δι’ ἕνα ἕκαστον ἐξ αὐτῶν ἡ ἐργασία, τὴν ὁποίαν κάμνει τώρα, τοῦ ἀποδίδῃ τόσα ὥστε νὰ ζῇ καλῶς καὶ τρίτον ἂν αἱ ἀποζημιώσεις τῆς Ἑταιρείας εἶναι ἐπαρκεῖς ἢ πρέπει νὰ δώσῃ καὶ παραπάνω. Ἡ ἐπιτροπή, ἀποτελουμένη ἀπὸ ἀνθρώπους ὅλων τῶν κοινωνικῶν τάξεων, θὰ δώσῃ τὴν ἀπάντησίν της. Νομίζω ὅτι ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου ἔκαμε τὸ καθῆκόν της.

§57Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Διὰ τοὺς κρατικούς;

§58Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Νομίζω ὅτι δὲν ὑπάρχει ζήτημα. Ἂν ὑπάρχῃ θὰ τὸ ἐξετάσω καὶ θὰ λάβω τὰ ἀνάλογα μέτρα.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Πετρακάκος ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Σπάρτης.

§60Δ. ΠΕΤΡΑΚΑΚΟΣ. Δὲν ἔχω παρὰ νὰ εὐχαριστήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, διότι ἔλαβε τὰ προσήκοντα μέτρα.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας.

§62Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει εἶναι ἀναγεγραμμένα διάφορα σχέδια ψηφισμάτων καὶ προτάσεις σχετικῶν νόμων, τὰ ὁποῖα δὲν διενεμήθησαν ἀκόμη.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφόσον δὲν διενεμήθησαν δὲν θὰ συζητηθοῦν.

§64Α. ΠΙΕΡΡΗΣ. Νὰ προταχθῇ, κ. Πρόεδρε, τὸ ψήφισμα «Περὶ ἠλεκτρικῆς ἐγκαταστάσεως Κερκύρας». Ἐπείγει ἡ ψήφισίς του διὰ λόγους ὑπερτάτου συμφέροντος, τοὺς ὁποίους πολὺ καλὰ γνωρίζει ἡ Κυβέρνησις.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προηγοῦνται αἱ ψηφοφορίαι. Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου ψηφίσματος «περὶ συστάσεως Ναυτικῶν Συμβουλίων». (Τὴν ἕδραν τοῦ Προέδρου καταλαμβάνει ὁ αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Θ. Γοῦσκος).

§66Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ἐνῷ ὡμίλει περὶ τῶν ἐπανερχομένων καὶ ἐπανερχομένων αὐτοδικαίως τὸ σχέδιον, τὸ σύνολον δὲν λέγει αὐτοδικαίως, ἀλλὰ λέγει δικαιοῦνται. Εἰς δὲ τὸ ἄρθρον 2 δὲν ὑπάρχει καμμία πρόνοια. Ἀνάγκη νὰ ληφθῇ τοῦτο ὑπ’ ὄψιν.

§67Α. ΚΑΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Μάλιστα.

§68Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 5 νὰ διασαφηνισθῇ τὸ ζήτημα τῆς συμμετοχῆς εἰς τὸ Συμβούλιον ἀξιωματικοῦ ἀεροπόρου.

§69Α. ΚΑΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Θὰ διορθωθῇ. Θὰ τεθῇ εἷς ἐκ τῶν ἐν ἀποστρατείᾳ ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν τοῦ Ἀεροπορικοῦ Σώματος.

§70Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἐπίσης εἰς τὴν § 2 τοῦ ἄρθρου 7 ἡ διατύπωσις τῆς φράσεως δὲν ἀφίνει νὰ ἐννοηθῇ τίποτε. «Διὰ δὲ τοὺς μέχρι τῆς ἀπομακρύνσεώς των ὑπηρετοῦντας ἀεροπόρους θέλει λογισθῆ ὁ ἥμισυς χρόνος τῆς ὑπηρεσίας των».

§71Α. ΚΑΝΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Νὰ διορθωθῇ ὡς ἔχει τὸ στρατιωτικόν.

§72Ι. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Εἶναι γνωστόν, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἡ πρότασις ψηφίσματος «περὶ ἠθικῆς ἀμοιβῆς τῶν ἀγωνιστῶν τοῦ Μακεδονικοῦ ἀγῶνος» εἶναί τι συναφὲς μὲ τὰ ψηφίσματα, τὰ ὁποῖα ἐψηφίσθησαν, τὰ ἀφορῶντα εἰς τὴν ἐπαναφορὰν τῆς γαλήνης εἰς τὸν Τόπον. Ἴσως μάλιστα αὐτὸ εἶναι σπουδαιότερον τῶν ἄλλων καὶ πρέπει νὰ προταχθῇ.

§73ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Αὐτὸ δὲν δύναται νὰ γίνῃ ἀπόψε.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργός.

§75Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Καὶ ἐγὼ φρονῶ ὅτι πρέπει ἡ πρότασις αὕτη νὰ προταχθῇ. Δὲν σημαίνει ὅτι ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργός, ἀρκεῖ ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ὡς παρίσταται, εἶναι πλήρης.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Ἡμερησία Διάταξις θὰ ἀκολουθήσῃ τὸν δρόμον της. Ἔχετε ὑπομονὴν καὶ θὰ ἔλθῃ μὲ τὴν σειράν της.

§77Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ὑπάρχει, κ. Πρόεδρε, μία ἐκκρεμὴς ψηφοφορία, ἡ ὁποία πρέπει νὰ διεξαχθῇ.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ὑπάρχει πρότασις περὶ ὀνομαστικῆς ψηφοφορίας ἐπὶ τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Θ. Σοφούλη ἐπὶ τοῦ ψηφίσματος «περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 11 Ὀκτωβρίου 1926 συντακτικῆς πράξεως» περὶ ἐκλογιμότητος τῶν διατελεσάντων Ὑπουργῶν καὶ Ὑφυπουργῶν ἀπὸ τῆς 30 Σεπτεμβρίου 1925 μέχρις 22 Αὐγούστου 1926».

§79ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἔχει λήξει. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Ἰασωνίδης, Α. Παπαδᾶτος καὶ Α. Βουτυρᾶς καταθέτουσι τὴν κάτωθι δήλωσιν (ἀναγινώσκει): «Ἐπειδὴ ὁ κ. Φίλιππος Μανουηλίδης, τέως πληρεξούσιος Ἕβρου καὶ πρώην Ὑπουργὸς Προνοίας, ἐδέχθη τὸ Ὑπουργικὸν ἀξίωμα κατ’ ἐπίμονον παράκλησιν ἡμῶν, παρητήθη δὲ πρῶτος διαφωνήσας πρὸς τὸν κ. Πάγκαλον, διὰ τοῦτο θεωροῦμεν ὅτι ὀφείλομεν νὰ τηρήσωμεν ἰδιαιτέραν δι’ αὐτὸν ἐπιφύλαξιν».

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει καὶ ἡ τροπολογία τοῦ κ. Θ. Σοφούλη ἔχουσα οὕτω (ἀναγινώσκει): «Ἡ Βουλὴ ψηφίζει: Μὴ ἐγκρίνουσα τὴν ἀπὸ 11 Ὀκτωβρίου ἐ. ἔ. πρᾶξιν τοῦ ὑπὸ τὴν Προεδρίαν τοῦ κ. Γ. Κονδύλη Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ὡς ἀντισυνταγματικήν, θεωρεῖ ὅτι τὸ Ἐκλογοδικεῖον δὲν δύναται νὰ κρίνῃ ἐπὶ ἐνστάσεων κατὰ τοῦ κύρους τῶν ἐκλογῶν τῆς 7 Νοεμβρίου 1926 λόγῳ μὴ ἀνακηρύξεως οἱουδήποτε ὡς ὑποψηφίου βουλευτοῦ συνεπείᾳ τῆς πράξεως ἐκείνης». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Θ. Σοφούλη λέγουσι «Ναί», οἱ μὴ παραδεχόμενοι αὐτὴν λέγουσιν «Ὄχι».

§82ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε.

§83Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Πρέπει νὰ ἀναγνωσθῇ ἡ τροπολογία καὶ πάλιν διὰ νὰ γνωρίσωσιν οἱ κ. κ. βουλευταὶ τί θὰ ψηφίσωσι. Διὰ τῆς τροπολογίας γίνεται ἡ πρότασις ὅπως μὴ ἐγκριθῇ ἡ πρᾶξις τῆς Κυβερνήσεως Κονδύλη καὶ ψηφισθῇ ἑτέρα διάταξις ἀποκρούουσα μόνον τὰς ἐνστάσεις ἐνώπιον τοῦ Ἐκλογοδικείου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἐδήλωσεν ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία τοῦ κ. Θ. Σοφούλη, ἡ δὲ συζήτησις ἐπ’ αὐτοῦ ἔληξεν. Ἑπομένως θὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ψηφοφορίαν ἐπὶ τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Θ. Σοφούλη, δηλαδὴ τὴν ἀποδοκιμάζουσαν τὴν πρᾶξιν τοῦ κ. Κονδύλη.

§84Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Τὸ πρᾶγμα δὲν εἶναι τόσον ἁπλοῦν. Ἡ συζήτησις δὲν ἔληξε.

§85Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ συζήτησις ἔληξε.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλοῦνται νὰ προσέλθωσιν ὡς ψηφολέκται οἱ κ. κ. Σ. Σωτηριάδης καὶ Λ. Κουτσοπέταλος. Ἄρχεται ἡ ψηφοφορία ἐπὶ τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Θ. Σοφούλη. (Διενεργεῖται ἡ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τῶν βουλευτῶν κ. κ. Σωτηριάδου καὶ Λ. Κουτσοπετάλου, τοῦ κ. γραμματέως ἐκφωνοῦντος τὰ ὀνόματα τῶν κ. κ. βουλευτῶν κατὰ περιφερείας καὶ κατὰ τὸ κάτωθι πρωτόκολλον ψηφοφορίας).

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει τις μὴ ψηφοφορήσας; (Οὐδεὶς ἀπαντᾷ). Ἄρχεται ἡ διαλογή. (Διενεργεῖται ἡ διαλογὴ ὑπὸ τῶν ψηφολεκτῶν).

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπερατώθη ἡ διαλογή. (Ἀναγινώσκει): Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 190. Εἶπον «Ναὶ» 58, εἶπον «Ὄχι» 131 καὶ εἷς ἠρνήθη ψῆφον. Ἑπομένως ἡ ὑπὸ τοῦ κ. Σοφούλη ὑποβληθεῖσα τροπολογία ἀπερρίφθη.

§89Κ. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Νὰ ἀναγνωσθῇ τὸ ψήφισμα. (Ἀναγινώσκεται τὸ ψήφισμα).

§90ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ψήφισμα).

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τῆς προτάσεως ψηφίσματος «περὶ βουλευτικῆς ἀποζημιώσεως».

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθη πρότασις δέκα βουλευτῶν περὶ προτάξεως τῆς συζητήσεως ἐπὶ τοῦ ψηφίσματος «περὶ καταργήσεως τοῦ Διατάγματος περὶ τῶν ὑποπεσόντων εἰς τὸ ἀδίκημα τῆς λιποταξίας κλπ. ὑπαλλήλων τοῦ Κράτους».

§93ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§94Ν. ΜΑΝΟΥΣΗΣ. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ προταχθῇ τοῦτο καὶ νὰ προτιμηθῇ τοῦ προσφυγικοῦ;

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συμφώνως πρὸς τὸν Κανονισμὸν ὑπεβλήθη πρότασις ὑπὸ 15 βουλευτῶν, τῶν ὁποίων τὰ ὀνόματα θὰ ἀναγνωσθῶσι. (Ἀναγνωσθέντων τῶν ὀνομάτων τῶν ὑποβαλόντων τὴν πρότασιν καὶ μὴ εὑρεθέντων τούτων παρόντων ἡ πρότασις ἀπορρίπτεται).

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπορρίπτεται ἡ πρότασις.

§97Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Θὰ παρακαλέσω τοὺς κ. κ. βουλευτὰς νὰ στέρξουν νὰ καταργήσουν τὴν ὀρθοστασίαν. Ἡ πέριξ τοῦ Προεδρείου ὀρθοστασία εἶναι ἥκιστα συντελεστικὴ διὰ τὴν πρόοδον τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σώματος. Δεύτερον θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον νὰ ἀναγγείλῃ σαφῶς ποία πρότασις ψηφίζεται, ἐπ’ οὐδενὶ δὲ λόγῳ προτάσεις, αἱ ὁποῖαι τείνουν νὰ ἐπιβαρύνουν τὸν δημόσιον Προϋπολογισμόν, εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφίζωνται ἐν ἀπουσίᾳ τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν.

§98Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ἂν δὲν θέλῃ ὁ κ. Ὑπουργός, δὲν θὰ ψηφίζωνται.

§99Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Βεβαίως. Εἶναι ρητῶς ἀναγεγραμμένη ἀπὸ τοῦ Συντάγματος τοῦ 1862 ὅτι, προκειμένου νὰ γίνῃ ἐπιβάρυνσις τοῦ Προϋπολογισμοῦ, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ παρὰ ἂν ἡ πρότασις προέρχεται ἐκ τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν εἶναι δυνατὸν οἱ βουλευταὶ νὰ ὑποβάλουν προτάσεις καὶ νὰ ἐπιβαρύνουν τὸν Προϋπολογισμόν. Δὲν εἶναι δεκταὶ τοιαῦται προτάσεις οὔτε κἂν πρὸς συζήτησιν, ὥστε μὴ παραξενεύεσθε, διότι θεωρεῖτε ἡ διάταξις αὕτη ὡς μία ἀπὸ τὰς καλυτέρας τὰς ὁποίας ἔχει τὸ Σύνταγμά μας.

§100Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Ἐψηφίσθη ἢ δὲν ἐψηφίσθη αὐτὸ τὸ ψήφισμα;

§101Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ποῖον ψήφισμα;

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 18 τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§103Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ περὶ βουλευτικῆς ἀποζημιώσεως; Εἶναι ἀδύνατον νὰ ψηφισθῇ ἐπιβάρυνσις τοῦ Προϋπολογισμοῦ ἄνευ γνώσεως τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Εἶναι ἀπολύτως ζήτημα ἐμπιστοσύνης καὶ ἡ Βουλὴ εἶναι ἐλευθέρα νὰ ἀποφασίσῃ. Εἶναι ἀδύνατον νὰ ψηφισθῇ αὔξησις βαρῶν τοῦ Προϋπολογισμοῦ ἐν ἀγνοίᾳ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Εἶναι ζήτημα ἐμπιστοσύνης διὰ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ παρακαλεῖ ἡ Βουλὴ νὰ ἐκκαθαρίσῃ τὴν θέσιν μου.

§104ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐψηφίσθη τὸ ψήφισμα.

§105Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Διὰ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν εἶναι ἀδύνατον νὰ εἰσαχθῇ καὶ ἀναγραφῇ καὶ νὰ προταχθῇ πρότασις εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν ἐπαγομένη αὔξησιν δαπανῶν ἐν πλήρει ἀγνοίᾳ αὐτοῦ. Αὐτὸ ἀποτελεῖ πλήρη ἀποδοκιμασίαν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει εἶναι ζήτημα ἐμπιστοσύνης.

§106Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἡ Βουλὴ εὑρίσκεται ἐν ἀγνοίᾳ τοῦ γεγονότος, τοῦ ὁποίου τώρα λαμβάνει γνῶσιν, κατόπιν παρατηρήσεως τοῦ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργοῦ.

§107Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀγνοῶ πῶς καταρτίζεται ἡ Ἡμερησία Διάταξις. Ποῖος προέταξε τὸ ψήφισμα;

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθη πρότασις πολλῶν βουλευτῶν.

§109Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Συναινούσης τῆς Κυβερνήσεως ἢ ὄχι; Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καταρτίζεται κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἡ Ἡμερησία Διάταξις. Παρακαλῶ καὶ πάλιν νὰ κανονισθῇ ἡ θέσις τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ψήφισμα προετάχθη κανονικῶς καὶ σύσσωμος ἡ Βουλὴ ἀπεδέχθη τὴν πρόταξιν.

§111ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§112Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Διὰ νὰ εἴπωμεν, ἂν ἐψηφίσθη ἢ δὲν ἐψηφίσθη μία πρότασις, ὑποθέτω ὅτι πρέπει νὰ γνωρίζωμεν πρῶτον τί περιέχει, ἂν ἀπηγγέλθη κατὰ τρόπον συνειδητὸν εἰς τὴν Βουλήν.

§113ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἀνεγνώσθη ἡ πρότασις.

§114Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Εἴμεθα εἰς τὰ ἐπίκαιρα ἑδώλια, ἀλλὰ δὲν ἠκούσαμεν οὔτε ποία πρότασις ἐζητήθη, οὔτε κανεὶς ἐκ τῶν ἐγγὺς εἰς τὸ Προεδρεῖον ἀντελήφθη τί ἐψηφίζετο. Ἑπομένως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ ἡ πρότασις αὕτη ὅτι ἐψηφίσθη καὶ νὰ δεχθῶμεν ὅτι δὲν ἐψηφίσθη τίποτε καὶ πάλιν νὰ συζητήσωμεν. Ἄλλως τε ἡ ἐλευθερία τῆς συζητήσεως εἶναι ὁ κανών.

§115Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ψήφισις σημαίνει τὸ νὰ ἔχῃ γνῶσιν ἡ Βουλή, ὡς ὀρθῶς παρετήρησε καὶ ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργός, τοῦ τί ψηφίζει. Καὶ ὄχι μόνον ἡ Βουλή, ἀλλ’ ὁλόκληρος ἡ Κοινὴ Γνώμη καὶ τὸ ἀκροατήριον, διότι δημοσία εἶναι ἡ συνεδρίασις. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἰσάγωνται νομοσχέδια πρὸς ψήφισιν ἢ καὶ ψηφίσματα ἀκόμη περισσότερον χωρὶς νὰ γνωρίζῃ ἡ Βουλὴ τί ταῦτα περιέχουν καὶ ἂν πραγματικῶς προέρχωνται ἐκ τῆς Βουλῆς. Τὸ ψήφισμα αὐτὸ ἦτο ἀναγεγραμμένον ὑπὸ ἀριθμὸν 18 εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν καὶ ἐζητήθη ἡ πρόταξις καὶ ἡ ψήφισις αὐτοῦ καθ’ ἣν στιγμὴν ἦτο τοιοῦτος ὁ θόρυβος, ὥστε βεβαίως οὐδείς, ἐκτὸς ἐλαχίστων βουλευτῶν, ἔλαβον γνῶσιν τοῦ ψηφιζομένου ψηφίσματος. Πρέπει νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή, ἂν ἐψηφίσθη ἢ δὲν ἐψηφίσθη.

§116ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ἐψηφίσθη.

§117Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν ἤμην ἐνταῦθα κατὰ τὴν ὥραν καθ’ ἥν, ὡς ἀκούω, λέγεται ὅτι ἐψηφίσθη ἡ περὶ ἧς πρόκειται πρότασις ψηφίσματος καὶ ὡς πρὸς τὴν ὁποίαν ἀκούω ἀπὸ πολλὰ μέρη νὰ ἀμφισβητεῖται ἂν ἐψηφίσθη. Νομίζω ὅτι, προκειμένου περὶ προτάσεως ἡ ὁποία ἀφορᾷ οἰκονομικὸν ζήτημα, βεβαίως δὲν δύναται νὰ θεωρεῖται ψηφισθεῖσα χωρὶς νὰ ἔχῃ γνῶσιν καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.

§118Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Εἶναι ἀπαράδεκτος, κατὰ τὸ ψήφισμα.

§119Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν πρόκειται περὶ τούτου. Πρόκειται περὶ οὐσιώδους ζητήματος ἀφορῶντος τὰ οἰκονομικὰ καὶ διὰ τὸ ὁποῖον δὲν δύναται νὰ ἐγερθῇ οὐδεμία ἀμφισβήτησις ὅτι πρέπει νὰ ἔχῃ γνῶσιν ὁ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργός. Ἀφοῦ λοιπὸν πανταχόθεν διατυποῦται ὅτι δὲν ἐψηφίσθη κατὰ τρόπον καὶ ἂν ὑποτεθῇ ὅτι ἐξεφωνήθη, ὥστε νὰ καταστῇ ἀναμφισβήτητον ὅτι ἐψηφίσθη, θὰ παρακαλέσω καὶ τοὺς φίλους μου βουλευτὰς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, ὡς ἐπίσης καὶ τοὺς ἄλλους, νὰ δεχθῶσιν ὅτι δὲν ἐγένετο πρότασις καὶ δὲν ἐψηφίσθη.

§120ΕΤΕΡΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ἐψηφίσθη.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας Ὑπουργὸς ἔχει τὸν λόγον.

§122Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Κύριε Πρόεδρε, ἀντελήφθην καθαρὰ ὅτι οἱ πλεῖστοι τῶν κ. κ. βουλευτῶν, ἢ τοὐλάχιστον τῆς πτέρυγος ἐκείνης πρὸς τὴν ὁποίαν εὑρισκόμην καὶ ἐγώ, δὲν ἀντελήφθησαν καθαρὰ τὴν ἐκφώνησιν τοῦ σχεδίου ψηφίσματος καὶ ἑπομένως δύναμαι καὶ ἐγὼ νὰ διαβεβαιώσω ὅτι κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου δὲν ἔχει ψηφισθῆ.

§123Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Κύριε Πρόεδρε, τὸ ἄρθρον 55 ὁρίζει ῥητῶς ὅτι οἱ βουλευταὶ λαμβάνουν ἀποζημίωσιν ὁριζομένην διὰ νόμου. Καὶ ἐφόσον ὁ νόμος οὗτος ἀφορᾷ δαπάνας καὶ ἐπιβάρυνσιν τῶν οἰκονομικῶν, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἡ Βουλὴ δὲν ἀντελήφθη τὴν ἐκφώνησιν καὶ ὁ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς ἀπουσίαζε, νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ εἶναι σύμφωνος ὅτι τὸ σχέδιον ψηφίσματος δὲν ἐψηφίσθη ἐν ἐπιγνώσει.

§124ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ἐψηφίσθη, δὲν ἐψηφίσθη.

§125Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἄλλο τὸ ζήτημα ἂν ἔπρεπε νὰ ψηφισθῇ καὶ ἄλλο τὸ ζήτημα ἂν κακῶς ἐψηφίσθη. Εἶμαι καὶ ἐγὼ τῆς γνώμης τοῦ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργοῦ ὅτι τοιαύτη πρότασις δὲν εἶναι σύμφωνος πρὸς τὸ Σύνταγμα καὶ δημιουργεῖ ἓν ἀπαράδεκτον, τὸ ὁποῖον δὲν θέλω νὰ συζητηθῇ, ἂν ἦτο ὑποχρεωμένον τὸ Προεδρεῖον ἐξ ἐπαγγέλματος νὰ ἐξετάσῃ. Δὲν ἤμην παρὰ ὅταν ἐξεφωνήθη, ὅταν εἰσῆλθον εὗρον ὅτι ἐψηφίσθη καὶ ἐνόμισα ὅτι τὸ ἀπαράδεκτον ἐκαλύφθη. Ἀπομένει ἡ ὀρθὴ γνώμη τῆς Κυβερνήσεως ὅτι τοιαύτη πρότασις δὲν δύναται νὰ ὑποβάλλεται ὑπὸ βουλευτῶν. Ἀλλὰ ἡ πρότασις ἐψηφίσθη. Τί ἀπομένει εἰς τὴν Κυβέρνησιν; Τὸ ὅτι δὲν ἦτο παροῦσα ἡ Κυβέρνησις ἦτο εἰς βάρος της. Ἀπομένει ἀκέραιον τὸ δικαίωμα εἰς τὸν κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργόν, ἐφόσον εὑρίσκει ὅτι ἀντίκειται εἰς τὸ Σύνταγμα ἡ πρᾶξις, νὰ μὴ τὴν ἐκτελέσῃ. Δὲν δύναται ἡ Βουλὴ νὰ εἴπῃ σήμερον ὅτι δὲν ἐψηφίσθη. Νὰ ἀσκήσῃ ὁ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς τὴν ὑποχρέωσιν, τὴν ὁποίαν ἔχει, νὰ μὴ ἐγκρίνῃ πράξεις ἀντισυνταγματικῶς ψηφισθείσας. Οὕτω νομίζω ὅτι λύεται τὸ ζήτημα, διότι τὸ νὰ ἀκούηται ὅτι δὲν ἐψηφίσθη ἐνῷ ἡ Βουλὴ λέγει ὅτι ἐψηφίσθη μεμφόμεθα κατὰ τὸν τρόπον αὐτὸν τὸ Προεδρεῖον καὶ δημιουργοῦμεν οὕτω ἄλλο ζήτημα, ἐμπιστοσύνης τοῦ Προεδρείου.

§126Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ νὰ εἴμεθα πάντες ἐν ἀκριβείᾳ, τὸ γεγονὸς εἶναι ὅτι ἠκούσθη ἀπὸ τοῦ Προεδρείου πρόταξις ψηφίσματος, τοῦ ὑπ’ ἀριθμὸν 18 ψηφίσματος. Ἡ Βουλὴ εἶπεν ὅτι δέχεται τὸ ψήφισμα. Ἐγὼ ὁμολογῶ ὅτι δὲν ἐγνώριζον τὸ περιεχόμενον τοῦ ψηφίσματος ὅταν ἠγέρθην καὶ εἶπον ὅτι ψηφίζεται, ὅτι τὸ ψήφισμα τοῦτο περιέχει διάταξιν οἰκονομικήν, τὴν ὁποίαν δὲν εἶχεν ἐγκρίνει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Ἐρωτῶ, ποῖος εἶναι ὁ ὑπεύθυνος διὰ τὴν ἀναγραφὴν ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει προτάξεως ψηφίσματος χωρὶς νὰ ἐφαρμοσθοῦν αἱ ἰσχύουσαι διατάξεις τοῦ Συντάγματος, χωρὶς νὰ ἐρωτηθῇ πρὸς τοῦτο ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔθεσε πρὸ ὀλίγου ζήτημα ἐμπιστοσύνης καὶ εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπῃ ἂν ἔλαβε γνῶσιν ἡ Κυβέρνησις τῶν ἐγγεγραμμένων εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν ψηφισμάτων; Καὶ ἂν δὲν ἔλαβε γνῶσιν, διατί δὲν ἔλαβεν; Εὑρίσκεται σήμερον πρὸς συζήτησιν καὶ συζητεῖται ἡ πρόταξις ψηφίσματος τοῦ κ. ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν Ὑπουργοῦ περὶ ἐπαναφορᾶς τοῦ θεσμοῦ τῶν προσωρινῶν διδασκάλων, τὸ ὁποῖον ἔχει περιεχόμενον οἰκονομικόν, καὶ ἐρωτῶ τὴν Κυβέρνησιν πῶς εἰσήχθη τὸ ψήφισμα αὐτό; Ἐνεκρίθη ἀπὸ τὸν κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργόν; Ἀντὶ λοιπὸν ὁ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς νὰ θέτῃ ζήτημα ἐμπιστοσύνης, ἔπρεπε νὰ καθορίσῃ περὶ τοῦ ποῖος εἶναι ὑπεύθυνος διὰ τὴν πρᾶξιν αὐτήν. Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω διὰ νὰ εἶμαι ἐν τάξει.

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπιτρέψατέ μοι, κύριοι, νὰ εἴπω καὶ ἐγὼ κάτι τι διὰ νὰ παύσῃ αὐτὴ ἡ σύγχισις. Ἡ ἀλήθεια εἶναι ὅτι ὄντως ἐψηφίσθη τὸ ψήφισμα αὐτό, τὸ ὁμολογῶ καὶ ἐγὼ καὶ κατόπιν τοῦ θορύβου καὶ τῶν φωνῶν θὰ κάμω ἔκκλησιν εἰς τὰ αἰσθήματα τῶν κ.κ. συναδέλφων ὅπως μὴ ἐπιμείνουν ἐπὶ τούτου καὶ θεωρήσουν ὅτι τοῦτο δὲν ἐψηφίσθη.

§128Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Δὲν δύνασθε νὰ κάμνητε αὐτὰς τὰς παρατηρήσεις.

§129ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Νὰ ὑποβιβασθοῦν καὶ αἱ ἀμοιβαὶ τῶν Ὑπουργῶν.

§130Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν καὶ αὐτὸ νὰ γίνῃ.

§131Σ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Ἐκ τούτου καταφαίνεται ὅτι πολλάκις εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφίζωνται νόμοι χωρὶς νὰ λαμβάνωμεν εἴδησιν. Ἐγὼ τοὐλάχιστον σᾶς βεβαιῶ ὅτι εὑρισκόμενος ἐνταῦθα δὲν ἀντελήφθην ὅτι προετάχθη καὶ ἐψηφίσθη τοιοῦτον ψήφισμα. Δὲν γνωρίζω ἂν τοῦτο δὲν θὰ ἦτο μία ἀφορμὴ νὰ λάβωμεν πρόνοιαν περὶ τοῦ τρόπου τῆς ψηφίσεως ἐν γένει νομοθετικῶν μέτρων. Δὲν εἶναι κἂν τρόπος εἰσαγωγῆς τῶν νομοθετικῶν μέτρων, καθόσον ἄλλα μέν, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀντικείμενα νομοθετικῆς μερίμνης, γίνονται ἀντικείμενον ψηφισμάτων διὰ νὰ εἰσαχθοῦν ἐν σπουδῇ καὶ ἀπνευστί, ἄλλα δὲ οὔτε κἂν νομοθετικῆς μερίμνης ἄξια, εἰσάγονται ὑπὸ μορφὴν ψηφισμάτων. Πρέπει νὰ καθορίσωμεν μερικὰς ὥρας ὥστε νὰ δικαιούμεθα νὰ πιστεύωμεν ὅτι ἐργαζόμενοι ἐδῶ, ἐργαζόμεθα ἐν συνειδήσει. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξακολουθήσῃ τοιαύτη κατάστασις ὅταν εἰσάγωνται νομοσχέδια τοιαῦτα, τὰ ὁποῖα εἶναι δυνατὸν νὰ μᾶς ἐκθέσουν εἰς τὴν Κοινὴν Γνώμην. Τὸ ὑπὸ κρίσιν ψήφισμα εἶναι ψήφισμα, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον νὰ ψηφισθῇ ἄνευ προηγουμένης ἐλευθέρας συζητήσεως διὰ νὰ πεισθῶμεν ἡμεῖς, ἀλλὰ πρὸ παντὸς νὰ πεισθῇ καὶ ὁ κόσμος, ἂν πρέπῃ νὰ αὐξηθῇ ἡ βουλευτικὴ ἀποζημίωσις ἢ ὄχι.

§132Ε. ΦΩΤΑΚΗΣ. Τάσσομαι ἀπολύτως ὑπὲρ τῆς ἀπόψεως τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργοῦ. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι καὶ ἐγὼ εὑρισκόμενος ἐδῶ πρώτην φορὰν λαμβάνω γνῶσιν ὅτι ἐψηφίσθη αὐτὸ τὸ ψήφισμα.

§133Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορά, κατὰ τὴν ὁποίαν γίνεται ἡ συζήτησις διὰ τὸ ψήφισμα αὐτό. Ὑπεχρεώθημεν ἐπανειλημμένως νὰ μεταβάλωμεν τὸ ψήφισμα αὐτό. Καὶ ἐξηυτελίσθημεν ἡμεῖς, οἱ ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν οἰκογενειάρχαι, διότι σᾶς ἐρωτῶ τὴν στιγμήν, καθ’ ἣν ἡμεῖς δὲν θὰ δυνάμεθα νὰ ὑποστηρίξωμεν τὰ δικαιώματά μας, πῶς θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηρίξωμεν τὰ δικαιώματα τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, τὸν ὁποῖον ἀντιπροσωπεύομεν;

§134Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Νὰ ἀναγνωσθοῦν ὅλα τὰ ὀνόματα τῶν βουλευτῶν, τῶν προσυπογραψάντων.

§135Σ. ΜΑΞΙΜΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι γεγονὸς ὅτι ὑπὸ συνθήκας συγχίσεως καὶ θορύβου ἐψηφίσθη, ἐκτὸς τῆς ὡρισμένης ἐξαιρέσεως τῆς μερίδος μας καί τινων ἄλλων συναδέλφων, ἐψηφίσθη ἡ πρόταξις τοῦ περὶ ἀποζημιώσεως νομοσχεδίου. Δὲν ἐννοῶ ὅμως τὴν ὑπερβολικὴν εὐθιξίαν ὅσον ἀφορᾷ τὸ οἰκονομικὸν μέρος τοῦ ζητήματος, διότι εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι ἔχομεν μέχρι σήμερον ψηφίσει νομοσχέδια συνεπαγόμενα πολλαπλᾶς δαπάνας τοῦ ὑπὸ συζήτησιν. Εἶναι ἐπίσης γεγονὸς ὅτι τὸ ἐν λόγῳ ζήτημα πρέπει νὰ συζητηθῇ κατὰ τρόπον ἀμερόληπτον καὶ συνετόν, διὰ νὰ προέλθῃ ἐκ τῆς συζητήσεως ὅτι δὲν πρόκειται περὶ αἰφνιδιασμοῦ ἀποσκοποῦντος εἰς τὴν αὔξησιν τῆς μισθοδοσίας τῶν βουλευτῶν. Ἡμεῖς εἴμεθα ἐναντίον πάσης αὐξήσεως, νομίζομεν ὅμως ὅτι ἡ ἐκμετάλλευσις τοῦ ζητήματος δὲν φέρει κανὲν ἀποτέλεσμα.

§136Ν. ΚΡΑΝΙΩΤΑΚΗΣ. Αἰσθάνομαι τὴν ὑποχρέωσιν, κύριοι συνάδελφοι, νὰ εἴπω ὅτι τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ζητοῦμεν ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν Λαὸν οἰκονομίας καὶ θυσίας, πρέπει νὰ τὰς ὑποστῶμεν πρῶτοι ἡμεῖς. Εἶναι κατώτερον τῆς Βουλῆς εἰς τοιαύτας στιγμὰς νὰ ζητῇ καὶ ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας νὰ ψηφίσῃ ψήφισμα, διὰ τοῦ ὁποίου ἀποδίδει πρώτη εἰς ἑαυτὴν οἰκονομικὰ ὠφέλη.

§137Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Νὰ παραιτηθῆτε πρῶτοι σεῖς τῆς ἀτελείας, τὴν ὁποίαν σᾶς παρέχει τὸ Κράτος διὰ τὴν ἔκδοσιν τῆς ἐφημερίδος σας, ἀτελείας, ἡ ὁποία ζημιώνει ἀρκετὰ τὸ Δημόσιον.

§138Ν. ΚΡΑΝΙΩΤΑΚΗΣ. Ἀτυχῶς, δὲν ἔχω ἐφημερίδα. Ἤμην ὑπάλληλος ἐφημερίδος μέχρι τῆς στιγμῆς καθ’ ἣν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ εἶμαι συνάδελφός σας.

§139Δ. ΜΠΟΥΚΟΥΡΑΣ. Ὁ τρόπος, καθ’ ὃν διεξήχθη ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς ἀποζημιώσεως ἡμῶν, διασύρει τὴν ὑπόληψιν ὁλοκλήρου τῆς Βουλῆς παρὰ τῷ λαῷ. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ θερμῶς τὸν κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸν νὰ δηλώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν πόση εἶναι ἡ ἀποζημίωσις, ἡ διδομένη εἰς τοὺς βουλευτάς, διὰ νὰ κρίνῃ καὶ ὁ λαὸς ἂν εὑρισκώμεθα ἐν δικαίῳ ἢ ἐν ἀδίκῳ.

§140Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν πρόκειται περὶ τῆς οὐσίας τοῦ ζητήματος. Τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον αὐτὴν τὴν στιγμὴν τίθεται ἐπὶ τάπητος, εἶναι ἂν ἐψηφίσθη ἡ πρότασις ἢ δὲν ἐψηφίσθη καὶ ἐπ’ αὐτοῦ ἁρμοδία εἶναι νὰ ἀποφανθῇ ἡ Βουλή. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν οὐσίαν τοῦ ζητήματος ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι πρῶτος ἐγὼ κάμνω τὴν δήλωσιν ὅτι ἡ ἀποζημίωσις τῶν βουλευτῶν εἶναι ἀπολύτως ἀνεπαρκής. Τὸ ποσὸν τῶν πέντε χιλιάδων δραχμῶν, τὸ ὁποῖον δίδεται μηνιαίως θὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ δίδηται καὶ σήμερον ὡς ἀποζημίωσις ὑπὸ τύπον προκαταβολῆς μέχρις ὅτου ὁρισθῇ διὰ νόμου τὸ ποσὸν τῆς μηνιαίας βουλευτικῆς ἀποζημιώσεως. Ὅτι τὸ ποσὸν αὐτὸ τῆς ἀποζημιώσεως εἶναι ἀπολύτως γλίσχρον καὶ ἀνεπαρκές, ἰδίως διὰ τοὺς βουλευτὰς τῶν ἐπαρχιῶν, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐπιβεβαρυμένοι διὰ διπλῶν οἰκονομικῶν βαρῶν, τῶν δαπανῶν τῆς οἰκογενείας των ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ καὶ τῶν δαπανῶν τῆς διαμονῆς των ἐν Ἀθήναις, εἶναι ἀναμφισβήτητον. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ μὴ δεχθῶ εἰσαγόμενα μονομερῶς ζητήματα τοιαῦτα. Εὑρισκόμεθα εἰς τὸ στάδιον μελέτης τοῦ ὅλου οἰκονομικοῦ προβλήματος, ἑπομένως ἐν τῇ μελέτῃ τοῦ οἰκονομικοῦ προβλήματος πρέπει νὰ εἴμεθα ἐλεύθεροι νὰ τακτοποιήσωμεν τὰ πάντα καὶ νὰ μὴ εἴμεθα δεσμευμένοι διὰ νόμων καὶ ψηφισμάτων. Καὶ αὐτὸ τὸ ζήτημα τῆς ἀποζημιώσεως τῶν βουλευτῶν θὰ ἔλθῃ ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως μετὰ τῶν ἄλλων εὐθὺς μετὰ τὰς διακοπὰς τῆς Βουλῆς καὶ τότε θὰ εἴμεθα ἐλεύθεροι νὰ κρίνωμεν ἂν δυνάμεθα καὶ ἂν τὸ ἐπιτρέπουν οἱ πόροι τοῦ Κράτους νὰ αὐξήσωμεν αὐτήν.

§141ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Νὰ ἐλαττωθῇ καὶ τῶν Ὑπουργῶν ἡ ἀποζημίωσις.

§142Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν καὶ διὰ τοῦτο. Νὰ ἀναβληθῇ λοιπὸν ἡ συζήτησις αὐτὴ μετὰ τὰς Ἑορτάς, ὁπότε ἡ Κυβέρνησις θὰ ὑποβάλῃ τὸ ὅλον της οἰκονομικὸν πρόγραμμα ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως καὶ θὰ ἐξηγήσῃ τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν τοῦ Κράτους καὶ τὰς ἀνάγκας τὰς ὁποίας πρόκειται νὰ ἀντιμετωπίσωμεν καὶ κατὰ ποῖον τρόπον πρέπει νὰ ἀντιμετωπίσωμεν αὐτάς. Τὸ ζήτημα λοιπὸν εἶναι, ἂν ἐψηφίσθη ἢ δὲν ἐψηφίσθη.

§143ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ἐψηφίσθη.

§144ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ἐψηφίσθη, δὲν ἐψηφίσθη.

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ ἡ ἀντίληψις τοῦ Προεδρείου εἶναι ὅτι δὲν ἐψηφίσθη. Συζήτησις ἐπὶ τῆς προτάσεως ψηφίσματος «περὶ συστάσεως τριακονταμελοῦς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς πρὸς παρακολούθησιν ἐν γένει τῶν προσφυγικῶν ζητημάτων». Ὁ κ. Γ. Πεσμαζόγλου ἔχει τὸν λόγον.

§146Γ. ΠΕΣΜΑΖΟΓΛΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐτέθη ὑπ’ ὄψει τῆς Βουλῆς σχέδιον ψηφίσματος ὑπογεγραμμένον παρὰ πολλῶν συναδέλφων, διὰ τοῦ ὁποίου ζητεῖται συγκρότησις τριακονταμελοῦς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία θὰ ἔχῃ ὡς προορισμὸν νὰ παρακολουθῇ τὰς ἐνεργείας ἐπὶ τῆς ἀνταλλαγῆς, περιθάλψεως τῶν προσφύγων καὶ ἐν γένει ὅλων τῶν προσφυγικῶν ζητημάτων. Ἡ ἰδέα, τὴν ὁποίαν εἶχον οἱ προτείναντες τὸ ψήφισμα τοῦτο βουλευταί, εἶναι ἀξία πάσης προσοχῆς. Διότι τὰ προσφυγικὰ ζητήματα πρέπει νὰ παρακολουθῶνται ἐκ τοῦ πλησίον καὶ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ληφθοῦν ἐπὶ τῶν διαφόρων προσφυγικῶν ζητημάτων, πρέπει νὰ λαμβάνωνται ἄνευ οὐδεμιᾶς χρονοτριβῆς. Λόγοι ἠθικοὶ καὶ λόγοι πραγματικοὶ μᾶς ἐπιβάλλουσι νὰ φροντίσωμεν ἀποτελεσματικώτερον περὶ τῶν προσφύγων. Οἱ ἠθικοὶ λόγοι ἀνάγονται εἰς τὰς εὐθύνας τὰς ὁποίας ὑπέχομεν ἅπαντες διὰ τὴν Μικρασιατικὴν καταστροφήν. Ποῖοι οἱ ὑπέχοντες τὰς περισσοτέρας καὶ ποῖοι τὰς ὀλιγωτέρας εὐθύνας δὲν ἐνδιαφέρει. Τὸ ζήτημα εἶναι ὅτι μία ὁλόκληρος Ἑλληνικὴ Χώρα κατεστράφη καὶ ὅτι οἱ καλύτεροι Ἑλληνικοὶ πληθυσμοὶ εὑρίσκονται ἀκόμη ἀναποκατάστατοι. Ἔχομεν λοιπὸν ἠθικὴν ὑποχρέωσιν νὰ μεριμνήσωμεν περὶ αὐτῶν. Ὑπάρχουν ὅμως καὶ λόγοι πραγματικοί, οἱ ὁποῖοι μᾶς ἐπιβάλλουσι νὰ ἐπισπεύσωμεν τὴν λύσιν τῶν διαφόρων ἐκκρεμούντων προσφυγικῶν ζητημάτων. Οὐδεὶς ἀγνοεῖ ὅτι οἱ προσφυγικοὶ πληθυσμοὶ εἶναι δυνατὸν μὲ τὴν νοημοσύνην καὶ ἐργατικότητά των νὰ καταστῶσιν ἐκ τῶν χρησιμωτέρων παραγόντων τῆς ἀναγεννωμένης Ἑλλάδος καὶ νὰ συμβάλωσι τὰ μέγιστα εἰς τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν τοῦ Τόπου. Πρέπει νὰ ὁμολογηθῇ ὅτι παντοῦ ὅπου ἀνεμίχθησαν οἱ πρόσφυγες καὶ παντοῦ ὅπου κατώρθωσαν νὰ ἐγκατασταθῶσιν ἐπέτυχον. Ἄλλως τε τὰ αὐτὰ δείγματα ζωτικότητος ἐπέδειξαν οἱ πρόσφυγες καὶ ὅταν ἔζων ἐπὶ τῶν ἐρήμων ἤδη Ἑλληνικῶν τόπων τῆς Μ. Ἀσίας, τῆς Θράκης καὶ τοῦ Πόντου. Μεριμνῶντες ὑπὲρ τῶν προσφυγικῶν πληθυσμῶν, θὰ τοὺς καταστήσωμεν καὶ ἐδῶ παραγωγικούς.

§147Γ. ΖΕΡΒΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον ἐκ μέρους τοῦ προσφυγικοῦ κόσμου νὰ μὴ ἐπιτρέπῃ εἰς τὰς ἀγορεύσεις τὸ ζήτημα τὸ προσφυγικὸν νὰ γίνῃ πάλιν ζήτημα ἐκμεταλλεύσεως καὶ δημοκοπίας, οὔτε ἐκ τῆς μιᾶς οὔτε ἐκ τῆς ἄλλης παρατάξεως. Νὰ ἐξετασθῇ ὡς ζήτημα κοινόν, ὡς ζήτημα ἀφορῶν ὅλους ἡμᾶς ἐξίσου καὶ τὸ ὁποῖον θὰ παρακολουθήσωμεν ὅλοι μὲ τὴν αὐτὴν ψυχικὴν συγκίνησιν.

§148Γ. ΠΕΣΜΑΖΟΓΛΟΥ. Εἴπατε αὐτὸ ἀποτεινόμενος πρὸς ἐμέ;

§149Γ. ΖΕΡΒΟΣ. Ὄχι, κ. συνάδελφε.

§150Γ. ΠΕΣΜΑΖΟΓΛΟΥ. Συμφωνῶ πλήρως διὰ τὴν ἐκλογὴν τῆς Ἐπιτροπῆς, ἥτις θὰ μεριμνήσῃ εἰς τὴν λύσιν τῶν προσφυγικῶν ζητημάτων, θὰ ἐπεθύμουν ὅμως ἡ Ἐπιτροπὴ νὰ συγκροτηθῇ ἐκ βουλευτῶν ὅλων τῶν κομμάτων, ἀναλόγως τῆς δυνάμεως, τὴν ὁποίαν ἀντιπροσωπεύουν εἰς τὴν Βουλήν. Ζητῶ τοῦτο ὄχι μόνον διότι τὰ προσφυγικὰ ζητήματα ἐνδιαφέρουν ὅλους τοὺς Ἕλληνας, ἀλλὰ καὶ διότι πρέπει ὅλα τὰ κόμματα νὰ διατελοῦν ἐν γνώσει τῶν σκέψεων τῆς Ἐπιτροπῆς προτοῦ αὗται ὑποβληθῶσιν εἰς τὴν Βουλήν, διὰ νὰ ἀποφεύγωνται ἄσκοποι μακρολογίαι ἐπὶ τῶν προσφυγικῶν ζητημάτων. Συμφωνῶν μὲ τὸν καταρτισμὸν τῆς τριακονταμελοῦς Ἐπιτροπῆς δὲν δύναμαι νὰ συμφωνήσω ἐν τούτοις μὲ τὴν δευτέραν τελικὴν παράγραφον τοῦ ψηφίσματος, διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖται νὰ δοθῇ εἰς αὐτὴν τὸ δικαίωμα τῆς ἐκδόσεως Ν. Διαταγμάτων.

§151ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἢ τὴν Ἐπιτροπήν;

§152Γ. ΠΕΣΜΑΖΟΓΛΟΥ. Οὔτε εἰς τὴν Κυβέρνησιν.

§153ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Λαμβάνετε ὑπ’ ὄψιν σας τὸ παλαιὸν καὶ ὄχι τὸ νέον ψήφισμα ὡς ἐτροποποιήθη.

§154Γ. ΠΕΣΜΑΖΟΓΛΟΥ. Βεβαίως, τὸ ψήφισμα, τροποποιηθέν, ἔγινε πληρέστερον, ἀφοῦ τὸ δικαίωμα τῆς ἐκδόσεως τῶν Ν. Διαταγμάτων δίδεται εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν καὶ τὴν Κυβέρνησιν. Μὲ ὅλα ταῦτα ἐξακολουθῶ νὰ ἔχω ἀντιρρήσεις, διότι δὲν νομίζω ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπεμπολήσῃ ἡ Βουλὴ τὰ δικαιώματά της.

§155ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πρόκειται περὶ Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως· ἐν τῇ συνθέσει αὐτῆς, ὅπως εἶναι κατηρτισμένη, προκειμένου περὶ κυβερνητικῆς ἐμπιστοσύνης, ἔχετε δισταγμοὺς ὅτι ἡ Κυβέρνησις αὕτη, ἡ ὁποία μέχρι τοῦδε ἐπέτυχε τόσα, δὲν θὰ ἐπιτύχῃ καὶ αὐτό, τὸ ὁποῖον λέγετε σεῖς;

§156Γ. ΠΕΣΜΑΖΟΓΛΟΥ. Ἂν ἡ Βουλὴ νομίσῃ ὅτι πρέπει κατὰ τὰς διακοπὰς νὰ δώσῃ τοιοῦτον δικαίωμα, δύναται νὰ τὸ πράξῃ. Δὲν δύναται ὅμως γενικῶς καὶ ἀνεξελέγκτως νὰ ἐκχωρήσῃ τὰς νομοθετικάς της ὑποχρεώσεις.

§157Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ γίνεται καὶ τόσος θόρυβος ἄνευ λόγου, ἀφοῦ καὶ Ἐπιτροπὴ θὰ συσταθῇ καὶ δὲν θὰ ἀνήκῃ αὕτη εἰς τὸ Α ἢ Β κόμμα. Ὁ κ. βουλευτὴς δὲν ἔτυχε νὰ εἶναι μέλος τῆς Δʹ Συνελεύσεως καὶ δὲν γνωρίζει βεβαίως τὴν αἰτίαν, ἡ ὁποία προεκάλεσεν εἰς τὸ παρελθὸν τὴν σύστασιν τοιαύτης Ἐπιτροπῆς. Τὰ προσφυγικὰ ζητήματα εἶναι ἐπείγοντα. Αἱ ἁρμόδιαι ὑπηρεσίαι δὲν εἶναι πάντοτε ἐπαρκεῖς ὥστε καὶ ἡ κεντρικὴ ὑπηρεσία, τὸ Ὑπουργεῖον, νὰ λαμβάνῃ γνῶσιν τῶν ἀναγκῶν, περισσοτέραν νὰ ἔχῃ ἀντίληψιν περὶ τῶν πραγμάτων. Οὔτε εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐπιβλέπῃ καὶ νὰ ἐλέγχῃ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἀποφάσεων· διὰ τοῦτο ἐθεωρεῖτο σκόπιμον ἀπ’ ἀρχῆς νὰ ζητηθῇ ἡ ἐπικουρία ἑνὸς μέρους τῶν πληρεξουσίων πάντων πρὸς ἐνίσχυσιν τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, ἀφ’ ἑνὸς πρὸς παροχὴν πληροφοριῶν, ἀφ’ ἑτέρου δὲ πρὸς ἐξέτασιν τῶν λαμβανομένων μέτρων καὶ πρὸς ἐπίβλεψιν τῆς ἐκτελέσεως τῶν μέτρων τούτων. Ἡ συνεργασία αὕτη, ἡ ὁποία δὲν σᾶς εἶναι βεβαίως ἄγνωστος, εἰς τὰ ἄλλα Κράτη ἔφερε καλὰ ἀποτελέσματα, διότι διὰ ταύτης κατωρθώθη ἡ ταχεῖα λύσις τῶν προσφυγικῶν ζητημάτων. Εἰς μέρη μάλιστα, εἰς τὰ ὁποῖα ἐγεννήθησαν ἀντιθέσεις συμφερόντων μεταξὺ γηγενῶν καὶ προσφύγων, συνετέλεσε εἰς συνεννόησιν μεταξύ των. Ὥστε ἡ σύστασις τοιαύτης Ἐπιτροπῆς δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν ἀπέβη κατ’ ἐξοχὴν καρποφόρος. Ἐπὶ τῇ βάσει ταύτης τῆς πείρας μερικοὶ βουλευταὶ πρόσφυγες ὑπέβαλον καὶ τοιοῦτον ψήφισμα. Κατ’ ἀρχὴν βλέπετε ὅτι εἶναι σκοπιμωτάτη ἡ σύστασις αὐτῆς τῆς Ἐπιτροπῆς, ἀνεξαρτήτως ἐκδόσεως Ν. Διαταγμάτων. Ἀλλὰ ἔρχομαι καὶ εἰς τὰ Ν. Διατάγματα. Βεβαίως, τὰ Ν. Διατάγματα προβλέπονται ὑπὸ ὡρισμένους περιορισμοὺς καὶ τὸ ἰδικόν μας Σύνταγμα ἔχει τοιούτους. Εἶναι ἐκτὸς ἀμφισβητήσεως ὅτι εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ὑπάρχουν ἐκκρεμῆ ζητήματα καὶ εἶναι ἐνδεχόμενον ἐπίσης νὰ παρίσταται ἀνάγκη ἐπιλύσεως ζητήματος ἐπειγούσης φύσεως. Σᾶς ἐρωτῶ. Εἶναι ὠφέλιμον νὰ ὑπάρχῃ κώλυμμα λύσεως αὐτῶν τῶν ζητημάτων κατὰ τοιοῦτον τρόπον ὥστε οὔτε δικαιώματα τῆς Βουλῆς νὰ παραβιάζωνται οὔτε νὰ ὑπάρχῃ κανεὶς κίνδυνος νὰ ληφθῶσι νομοθετικὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα νὰ ἀποδοκιμάζῃ ἡ Βουλή; Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ὠφέλιμον νὰ ὑπάρχῃ κώλυμμα καὶ δι’ αὐτὸ τὸ προσχέδιον προβλέπει ἐπαρκῶς καὶ ἐφόσον καὶ τὸ Σύνταγμα νομίζει ὅτι δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς κίνδυνος καὶ τοῦτο διότι τὸ ψήφισμα λέγει ὅτι ἐπιτρέπεται νὰ ἐκδώσῃ ἡ Κυβέρνησις κατόπιν σχετικῶν γνωματεύσεων τῆς Ἐπιτροπῆς, τὰ ὁποῖα θὰ ὑποβάλλωνται πρὸς κύρωσιν εἰς τὴν Βουλήν, διὰ τοῦτο φρονῶ ὅτι δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχῃ. Μάλιστα τὸ Σύνταγμα ζητεῖ νὰ κυρωθοῦν ἐντὸς δύο μηνῶν, διότι, ἂν δὲν κατορθωθῇ τοῦτο, θεωροῦνται ἀκυρωθέντα. Ὥστε κίνδυνος, μοῦ φαίνεται, δὲν ὑπάρχει κανείς. Τὸ ψήφισμα μάλιστα ἀναφέρει εἰδικῶς ζητήματα προσφυγικά. Ἡ Κυβέρνησις, κύριοι, δὲν ἔχει οὐδεμίαν διάθεσιν νὰ προβῇ εἰς ἔκδοσιν τοιούτων Διαταγμάτων ἄνευ τῆς ἐγκρίσεως τῆς Βουλῆς, μόνον ἂν ἀνάγκαι τὸ ἐπιβάλλουσι. Διὰ τοῦτο ὑποβάλλω τὴν ἑξῆς τροπολογίαν (ἀναγινώσκει): «Τὰ Ἐκτελεστικὰ Διατάγματα.... κλπ.»

§158Γ. ΠΕΣΜΑΖΟΓΛΟΥ. Ἐγὼ δὲν εἶχον βεβαίως ὑπ’ ὄψει τὸ νέον ψήφισμα. Τὸ νέον ψήφισμα πληροῖ πολλὰ τῶν κενῶν τοῦ παλαιοῦ ψηφίσματος. Ἡ εὔγλωττος παρατήρησις τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας δὲν μὲ πείθει. Ἐν τούτοις καὶ θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἀπεμπολῇ τόσον εὐκόλως τὰς νομοθετικάς της ὑποχρεώσεις.

§159Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν τὰ ἀπεμπολεῖ.

§160Γ. ΠΕΣΜΑΖΟΓΛΟΥ. Τὰ ἀπεμπολεῖ.

§161Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Αὐτὴν τὴν στιγμὴν ψηφίζομεν ψήφισμα εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν. Ἅμα γίνῃ δεκτὸν αὐτὸ θὰ ψηφισθοῦν τὰ Ν. Διατάγματα εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν.

§162Γ. ΠΕΣΜΑΖΟΓΛΟΥ. Θὰ ἰσχύσουν ὅμως προτοῦ ψηφισθοῦν. Ὀρθῶς παρετήρησεν ὁ κ. ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργὸς ὅτι μέχρι τοῦδε ἔχομεν τὴν κακὴν συνήθειαν νὰ ἐκδίδωμεν Ν. Διατάγματα καὶ ἄνευ τῆς κυρώσεως τῆς Βουλῆς. Ὑποτίθεται ὅμως ὅτι ἀπὸ τῆς 7 Νοεμβρίου ἔληξεν ἡ ἀκαταστασία καὶ ἔπαυσεν ἡ ἔκλυσις τῶν κοινοβουλευτικῶν θεσμῶν. Εἶναι δυνατόν, φυσικά, νὰ ὑπάρξῃ ἐξαιρετικὴ περίπτωσις, καθ’ ἣν ἀποφάσει τῆς Βουλῆς, νὰ δοθῇ δικαίωμα ἐκδόσεως Ν. Διαταγμάτων εἰς κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν καὶ τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνεται διαρκῶς. Λάβετε ὑπ’ ὄψει σας ὅτι πρόκειται περὶ διαρκοῦς τριακονταμελοῦς Ἐπιτροπῆς. Ἡ σημερινὴ Οἰκουμενικὴ Κυβέρνησις ἀπολαύει, βεβαίως, τῆς ἐμπιστοσύνης τῆς παμψηφίας σχεδὸν τῆς Βουλῆς. Ἐρωτῶ ὅμως ἂν αὔριον ἔλθῃ μία ἄλλη Κυβέρνησις μὲ ἐλαχίστην πλειονοψηφίαν, εἶσθε διατεθειμένοι νὰ τῇ παράσχητε τοιαῦτα δικαιώματα; Αἱ παρατηρήσεις μου δὲν ἔχουν τὴν μόνην ἔννοιαν τῆς προστασίας τῶν δικαιωμάτων τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ καὶ τὴν τῆς περιφρουρήσεως τῶν δικαιωμάτων αὐτῶν τούτων τῶν προσφύγων, οἵτινες καλὰ θὰ κάμνουν νὰ μὴ λησμονοῦν τὰς συνεπείας, ἃς σήμερον ὑφίστανται ἐκ τῆς ἐκδόσεως Ν. Διαταγμάτων. Καὶ ἂς προσέξουν πολὺ εἰς τοὺς λόγους μου τούτους.

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Καλκάνης ἔχει τὸν λόγον.

§164Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Κύριοι βουλευταί, διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν ψηφίσματος καὶ ἄλλων ὑποβληθέντων μέχρι σήμερον μοῦ δίδεται ἡ ἐντύπωσις καὶ τὸ δικαίωμα νὰ πιστεύω ὅτι ὁλονὲν ἐλαττοῦται ὁ ὀφειλόμενος πρὸς τὴν Βουλὴν σεβασμός. Μοὶ δίδετε τὸ δικαίωμα νὰ πιστεύω ὅτι λεληθότως καὶ ἀνεπιγνώτως, βαθμηδὸν καὶ κατ’ ὀλίγον ἀποβάλλομεν τὴν ὀφειλομένην πρὸς τὸν ἀκραιφνῆ κοινοβουλευτισμὸν πεποίθησιν. Δὲν νομίζω ὅτι συντρέχει καμμία περίπτωσις, ὥστε τόσον συχνὰ νὰ ἀπεμπολοῦνται πλήρως, δύναμαι νὰ εἴπω, τὰ δικαιώματα τῆς Βουλῆς. Δὲν εἶναι βεβαίως ἔκδηλος, δὲν εἶναι ἀμέσως σαφὴς ἡ τοιαύτη ἀπεμπόλησις, εἶναι ὅμως λανθάνουσα καὶ ἀτυχῶς συχνὰ παρατηρουμένη. Πρέπει, κύριοι βουλευταί τὸ Κοινοβούλιον νὰ διατηρήσῃ τὰ δικαιώματά του καὶ νὰ μὴ ἐπιτρέψῃ ποτὲ τὸν ὑπὸ οἱονδήποτε πρόσχημα ἢ εὐλογοφανῆ πρόφασιν τορπιλλισμόν των. Σήμερον χωροῦμεν εἰς τὴν κατάργησιν ὀλιγώτερον, αὔριον θὰ χωρήσωμεν περισσότερον καὶ μεθαύριον θὰ μεταφερθοῦν ὁλοσχερῶς τὰ δικαιώματα τῆς Βουλῆς, ἅτινα ἀποτελοῦν τὴν συγκεκροτημένην ἐκδήλωσιν τῆς λαϊκῆς κυριαρχίας, θὰ μεταβιβασθοῦν, λέγω, εἴτε εἰς τὴν Κυβέρνησιν, εἴτε εἰς διαφόρους Ἐπιτροπάς. Οὕτως ὅμως δὲν ἐκπληροῦται ὁ πραγματικὸς προορισμὸς τοῦ Κοινοβουλίου καὶ δὲν ἐπιτυγχάνεται ὁ σκοπὸς τοῦ κοινοβουλευτικοῦ θεσμοῦ, ἡ ἐπίτευξις τοῦ ὁποίου ἑδράζεται ἐπὶ τῶν διονυχιστικῶν, μακρῶν καὶ ἐμπεριστατωμένων συζητήσεων. Αἱ Ἐπιτροπαὶ δὲν καταβάλλουσι πάντοτε τὸν προσήκοντα ἔλεγχον, ὡς γίνεται ἐν τῇ Βουλῇ, καὶ κατὰ τρόπον τοιοῦτον, ὥστε νὰ ἀκούεται καὶ ἡ ἀντίθετος φωνὴ ἀπὸ οἱανδήποτε πτέρυγα. Αἱ τοιαῦται καὶ δὴ ὑπὸ τὸ φῶς καὶ τὸν ἔλεγχον τῆς δημοσιότητος ἐν τῇ Βουλῇ συζητήσεις ἀποτελοῦσιν ἀναμφιβόλως τὸν ἀκρογωνιαῖον λίθον τοῦ κοινοβουλευτισμοῦ. Ἂν ταῦτα πάντα ἀποσκορακίσωμεν, τίνα λόγον ἔχει πλέον ἡ Βουλή; Καὶ δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ὁρισθῇ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει μία Ἐπιτροπὴ καὶ νὰ καταργηθῇ ἡ Βουλή;

§165Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Εἶναι ἐξαίρεσις ἡ σύστασις Ἐπιτροπῶν.

§166Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Σιγὰ–σιγὰ μὲ τὰς συχνὰς ἐξαιρέσεις θὰ ἀχθῶμεν εἰς τὴν κατάργησιν τῆς Βουλῆς, ἀφοῦ ὑψίστης σημασίας ζητήματα ὑπάγονται εἰς τὰς ποικίλας Ἐπιτροπάς. Μόνον εἰς ἐξαιρετικὰς ὅλως περιστάσεις, καθ’ ἃς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνεται ἄλλως, δύναται νὰ παραπεμφθῇ ζήτημα τι εἰς τὴν ἀποκλειστικὴν δικαιοδοσίαν Ἐπιτροπῆς. Ὅ,τι ἐλέχθη διὰ τὰς Ἐπιτροπάς, τὸ αὐτὸ δύναται νὰ λεχθῇ καὶ διὰ τὴν Κυβέρνησιν. Ἡ Κυβέρνησις σχεδὸν πάντοτε περισπᾶται μὲ ἀπείρους ὑποχρεώσεις, μὲ ὄγκον ἐργασίας, μὲ ἄπειρα ζητήματα. Ἡ Κυβέρνησις λόγῳ τῶν τοιούτων ἀσχολιῶν της εἶναι ἐκ τῶν πραγμάτων ἀδύνατον νὰ καταγίνῃ μὲ ζητήματα ἀπαιτοῦντα τόσον συνεχῆ παρακολούθησιν, οἷα εἶναι τὰ προσφυγικὰ ζητήματα, περὶ ὧν ἤδη πρόκειται. Ἂν ἀπαιτεῖται διὰ τὴν μελέτην τῶν σπουδαιοτάτων τούτων ζητημάτων μία ἰδιαιτέρα μελέτη καὶ μία προπαρασκευή, εἶμαι ἀπολύτως σύμφωνος νὰ συγκροτηθῇ μία εἰδικὴ Ἐπιτροπή. Ἀλλὰ τῆς Ἐπιτροπῆς ταύτης τὰ πορίσματα δὲν πρέπει νὰ τεθῶσιν ἁπλῶς καὶ μόνον ὑπὸ τὴν κύρωσιν τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ δέον ἀπαραιτήτως, κατ’ ἐμὴν γνώμην, νὰ τεθῶσιν ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς, ὅπως ἐκεῖ δημοσίᾳ ὑποστῶσι τὴν δέουσαν βάσανον καὶ ἀνάλυσιν, πρὶν ἐγκριθῶσι καὶ πρὶν γίνωσι νόμοι τοῦ Κράτους. Οὐδεὶς συντρέχει λόγος, ἵνα δι’ εἰδικοῦ ψηφίσματος ἐκχωρήσῃ ἡ Βουλὴ τὰ δικαιώματά της εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἢ εἰς οἱανδήποτε Ἐπιτροπήν. Κατὰ τὰ μέχρι τοῦδε ἐν τῇ ἐπιστήμῃ κρατοῦντα, εἰς ἐξαιρετικὰς καὶ ἐκτάκτους περιστάσεις, ἀλλὰ καὶ πάντοτε ὑπὸ ὡρισμένους ὅρους, ὑπὸ ὡρισμένας συνθήκας καὶ ὑπὸ τὴν ἰδίαν τῆς Κυβερνήσεως εὐθύνην δύναται ἡ Κυβέρνησις νὰ προβῇ εἰς τὴν ἔκδοσιν νομοθετικοῦ μέτρου, ἤτοι νομοθετικοῦ ἢ ἀναγκαστικοῦ λεγομένου Διατάγματος, ὅπερ πάντως δέον νὰ ἔλθῃ πρὸς κύρωσιν εἰς τὴν Βουλήν. Εἶναι ἐκτὸς ἀμφισβητήσεως ὅτι ἀνέκαθεν ἐπεκράτησεν ἐν τῇ ἐπιστήμῃ ὅτι, ὁσάκις γεννᾶται σοβαρώτατον ζήτημα χρῆζον ἀμέσου ῥυθμίσεως, ὥστε νὰ τίθεται σχεδὸν δίλημμα ἀφορῶν αὐτὴν τὴν ὑπόστασιν τοῦ Κράτους, τότε καὶ μόνον τότε ἔχει δικαίωμα ἡ Κυβέρνησις, πάντοτε ὑπὸ ἰδίαν της, τονίζω, εὐθύνην, σταθμίζουσα καλῶς τὰ πράγματα, νὰ προβαίνῃ εἰς τὴν ἔκδοσιν ἑνὸς νομοθετικοῦ μέτρου, τὸ ὁποῖον ὅμως εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ φέρῃ συντόμως ὑπὸ τὴν κρίσιν καὶ τὴν κύρωσιν τῆς Βουλῆς. Ἐφόσον λοιπὸν τοῦτο εἶναι παραδεδεγμένον καὶ ἀπὸ τὰ ἔθιμα τὰ κοινοβουλευτικὰ καὶ ἀπὸ τὴν ἐπιστήμην, τίς ὁ λόγος νὰ ἔλθωμεν ἡμεῖς σήμερον καὶ νὰ εἴπωμεν ὅτι ἀφιστάμεθα τῶν δικαιωμάτων μας καὶ τὰ παραχωροῦμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἢ εἰς ἄλλην τινὰ Ἀρχήν; Κύριοι, ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας τοῦτο τὸ γεγονός· ὅτι ὕψιστα καὶ λεπτὰ συμφέροντα, συμφέροντα χρηματικὰ προβάλλουσι καθ’ ἡμέραν. Προκειμένου περὶ τῶν προσφυγικῶν ζητημάτων δὲν λέγει κανεὶς νὰ μὴ ἱκανοποιηθῶσιν οἱ ἀναξιοπαθοῦντες, ἀλλὰ μὴ λησμονῶμεν ὅτι ἐφθάσαμεν εἰς τὸ ἀντίθετον ἄκρον, διὰ τῶν τόσον ἐπιπολαίως, δύναμαι νὰ εἴπω, λαμβανομένων ἑκάστοτε μέτρων· γίνονται σπουδαιόταται καταδολιεύσεις καὶ ἄφθαστοι ἐκμεταλλεύσεις, ἀφοῦ συχνάκις βλέπομεν ὅτι μὲ δύο μάρτυρας πλεῖστοι κατώρθωσαν νὰ ἐπιδικασθοῦν ὑπὲρ αὑτῶν κολοσσιαῖα ποσά.

§167Λ. ΙΑΣΟΝΙΔΗΣ. Ποῖοι, κ. συνάδελφε;

§168Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ἀναριθμήτους τοιαύτας περιπτώσεις θὰ εὕρητε, ἂν παρατηρήσητε τὰς ἀποφάσεις τῶν ἐκτιμητικῶν Ἐπιτροπῶν. Βεβαιωθῆτε ὅτι δὲν σκοπεύω νὰ θίξω κανένα, ἀναφέρω ἁπλῶς ἀδιαφιλονείκητα γεγονότα, ἀποβλέπων εἰς τὸ συμφέρον τοῦ Κράτους, ἀλλὰ καὶ τῶν παθόντων προσφύγων. Βεβαιωθῆτε ὅτι ἀποβλέπω εἰς τὴν ἀξιοπρέπειαν καὶ τὰ συμφέροντα τῶν προσφύγων. Ἀκριβῶς διὰ τὸν λόγον τοῦτον θέλω νὰ τίθενται φραγμοὶ ἐκεῖ ὅπου πρέπει. Εἶπον ὅτι ἐφθάσαμεν εἰς τὸ σημεῖον νὰ ἀρκῶσι καὶ δύο μάρτυρες νὰ βεβαιώνωσι γεγονότα, διὰ νὰ λάβουν ἀποζημίωσιν ὁλόκληρον ἑκατομμυρίων διάφοροι ἐκμεταλλευταὶ τῶν περιστάσεων. Καὶ ἔχω ὑπ’ ὄψει μου παραδείγματα, κατὰ τὰ ὁποῖα ἐπεδικάσθησαν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον κολοσσιαῖα ποσά, ὡς ἐπίσης ἔχω ὑπ’ ὄψει μου ἐκ τῆς δικηγορικῆς μου ἀκόμη πείρας τὸ ἑξῆς πρόσφατον καὶ ἀναμφισβήτητον, ἀλλὰ καὶ ἐπαίσχυντον γεγονός, ὅτι ἦλθε πρὸ μικροῦ εἰς τὸ γραφεῖόν μου ἄτομόν τι, ὅπερ μοὶ ἐξέθηκεν ὅτι ἡ ἁρμοδία Ἐπιτροπὴ τῷ ἐπεδίκασε 2,500 λίρας Τουρκίας χρυσᾶς καὶ ὅτι μετὰ τὴν ἔκδοσιν τῆς τοιαύτης ἀποφάσεως καὶ μόνον τότε ἐνεθυμήθη τάχα ὅτι εἰς τὴν ἀρχικήν του αἴτησιν, ἐφ’ ἧς ἐξεδόθη ἡ τοιαύτη ἀπόφασις τῆς Ἐπιτροπῆς, εἶχε δῆθεν παραλείψει ἐκ παραδρομῆς νὰ ἀναγράψῃ ἕτερα περιουσιακά του στοιχεῖα ἀξίας 3,000 λιρῶν Τουρκίας χρυσῶν καὶ ἐζήτει παρ’ ἐμοῦ ὡς δικηγόρου, ἵνα τῷ συντάξω καὶ ὑποβάλω δευτέραν συμπληρωματικὴν διὰ τὸ ποσὸν τοῦτο αἴτησιν. Καὶ ἤδη ἐρωτῶ· εἶναι ποτὲ δυνατὸν νὰ πιστευθῇ ὅτι ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος θὰ εἶχε περιουσίαν περὶ τὰς πέντε χιλιάδας χρυσᾶς λίρας, ἠδύνατο νὰ λησμονήσῃ τὰς τρεῖς; Καὶ ὅμως ἡ τοιαύτη δευτέρα αἴτησις, τὴν ὁποίαν δὲν ἐδέχθην νὰ συντάξω ἐγώ, ὑποβληθεῖσα παρ’ ἄλλου, ἐξηκρίβωσα ὅτι ἐγένετο δεκτή.

§169ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τοῦτο εἶναι ἀπίστευτον.

§170Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ἔχω ὅλα τὰ στοιχεῖα πρόχειρα, κ. συνάδελφε.

§171Ε. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Τὸ ἀνώτατον ποσὸν τῶν ἀποζημιώσεων, αἱ ὁποῖαι ἐπιτρέπεται νὰ ληφθοῦν, οἱαδήποτε καὶ ἂν εἶναι ἡ περιουσία, εἶναι δύο χιλιάδες λίραι. Ἑπομένως φρονῶ ὅτι τὸ ἀναφερόμενον δὲν εἶναι ἀκριβές.

§172Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ὄχι, ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπιδικάζει καὶ μεγαλύτερα ποσά. Σᾶς ἐπαναλαμβάνω δὲ ὅτι ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὴν δευτέραν του αἴτησιν καὶ δύναμαι νὰ σᾶς τὸ πιστοποιήσω οἱανδήποτε στιγμὴν θέλετε καὶ ἐξ ἐπισήμων ἀντιγράφων τῶν Ἐπιτροπῶν. (Θόρυβος). Ἔχων λοιπὸν ταῦτα τὰ γεγονότα ὑπ’ ὄψει μου καὶ πλεῖστα ἄλλα ἀκόμη, νομίζω ὅτι ἐπιβάλλεται κατὰ τὴν διαρρύθμισιν σχετικῶν ζητημάτων νὰ θέτωμεν μεγαλυτέρους φραγμοὺς καὶ νὰ ἐντείνωμεν τὴν προσοχήν μας, ὥστε διὰ μέτρων μελετημένων νὰ προασπίσωμεν καὶ τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους καὶ νὰ ἀποκαταστήσωμεν ἐν τῷ μέτρῳ τοῦ δυνατοῦ καὶ δικαίου τὰ συμφέροντα τῶν προσφύγων, ἀποφεύγοντες τὴν ρύθμισιν διὰ μόνης τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Ἐπιτροπῆς. Σᾶς βεβαιῶ, κύριοι, ὅτι, ὅ,τι λέγω, εἶναι κατὰ κεραίαν ἀκριβές. Δὲν ὑπάρχει καμμία περίπτωσις ἵνα ἡ Βουλὴ τῶν Ἑλλήνων δώσῃ τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐκδίδῃ ἀναγκαστικὰ Διατάγματα. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἐπαναλαμβάνω ὅτι πρέπει νὰ ἐπιστηθῇ ἡ προσοχὴ τοῦ Κοινοβουλίου καὶ δι’ αὐτὸ ἀξιῶ ἀπὸ τὴν Βουλὴν ὅτι πρέπει νὰ τηρήσῃ ἀλώβητα τὰ κυριαρχικὰ δικαιώματα τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ καὶ τότε θὰ προστατευθῶσι κάλλιον παντὸς ἄλλου τὰ συμφέροντα τῶν προσφύγων, διότι πάντες συμφωνοῦμεν πρὸς τοὺς πρόσφυγας ἐντὸς τῶν ὁρίων τοῦ δικαίου.

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς ἔχει τὸν λόγον.

§174Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὸ ψήφισμα ὡς εἰσάγεται σήμερον δὲν περιέχει ἀνωμαλίαν ἡ ὁποία εἶναι δυνατὸν νὰ προκαλέσῃ τόσην συζήτησιν. Πρόκειται περὶ συστάσεως Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία κατὰ τὰς διακοπὰς τῆς Βουλῆς νὰ προβλέψῃ περὶ ἐκτάκτων δυνατῶν μέτρων, ἀφορώντων τὰ ζητήματα τῶν προσφύγων. Εἴδομεν προχθὲς ἀκόμη θόρυβον ἀναπτυχθέντα εἰς μίαν μεγάλην μερίδα τῶν προσφύγων καὶ ἂν παρουσιάζετο ἀνάγκη λήψεως μέτρου τινός, ἔπρεπε βεβαίως νὰ μὴ ἐμποδισθῶμεν εἰς τοῦτο καὶ ἂν δὲν εἴχομεν τὸ ὑπὸ συζήτησιν ψήφισμα, ἡ Κυβέρνησις βεβαίως θὰ ἠναγκάζετο νὰ λάβῃ ὑπ’ εὐθύνην της καὶ μόνον τὰ νομοθετικὰ μέτρα, ἐφόσον ἦτο ἀνάγκη καὶ κατόπιν ἡ Βουλή, ἡ ὁποία θὰ ἤρχετο, θὰ τὸ συνεζήτει καὶ θὰ τὸ ἠκύρου ἢ θὰ τὸ ἐκύρου. Ἐνταῦθα παρὰ τὴν εὐθύνην τῆς Κυβερνήσεως, προστίθεται καὶ ἡ εὐθύνη, δύναμαι νὰ εἴπω, μιᾶς Ἐπιτροπῆς ἐκ 30 μελῶν, ἡ ὁποία, νομίζω, ὅτι παρέχει ἓν ἐπὶ πλέον ἐχέγγυον, ἀφοῦ πάντως καὶ μετὰ ταῦτα, ἀκέραια παραμένουσι τὰ δικαιώματα τῆς Βουλῆς. Νομίζω λοιπὸν ὅτι καὶ χάριν τοῦ χρόνου, τὸν ὁποῖον διαθέτομεν ἀκόμη θὰ ἦτο ὀρθὸν νὰ ἀποδεχθῶμεν τὴν πρότασιν καὶ νὰ εἶσθε βέβαιοι ὅλοι ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἀποτελεῖται ἀπὸ τὰς μεγαλυτέρας πολιτικὰς μερίδας ἐν τῇ Βουλῇ, βεβαίως δὲν θὰ θελήσῃ νὰ περιγράψῃ τὰ δικαιώματα τῆς Βουλῆς καὶ οὐδὲ τὴν ἐλαχίστην νὰ κάμῃ κατάχρησιν αὐτοῦ τοῦ μέτρου, τὸ ὁποῖον προφανῶς δίδεται δι’ ἔκτακτον ἀνάγκην.

§175ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Βαρβούτης ἔχει τὸν λόγον.

§176Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς ἀναρμοδίως ἐπεμβὰς εἶπέ τι τὸ αὐτονόητον, διότι ἐγὼ τοὐλάχιστον δὲν δύναμαι νὰ φαντασθῶ ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς μετέχων Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως, ἥτις υἱοθέτησε τὸ ὑπὸ κρίσιν ψήφισμα, ἠδύνατο καὶ διαφωνῶν ἀκόμη νὰ ἐκδηλώσῃ ἀντίθετον γνώμην. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ τονισθῇ εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην εἶναι οὐχὶ ἡ ἀρνητικὴ ἄποψις ἡ ὑποστηριχθεῖσα ὑπὸ τοῦ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργοῦ, ἀφήσαντος νὰ νοηθῇ ὅτι τὸ ὑπὸ κρίσιν ψήφισμα πρέπει νὰ ψηφισθῇ πρὸς ἀποφυγὴν ταραχωδῶν ἐκδηλώσεων, ὡς ἡ τῆς Π.Ο.Α.Δ.Α., ἀλλ’ ἡ θετικὴ καὶ δημιουργικὴ τοιαύτη. Καὶ ὑπὸ τὴν τελευταίαν ἄποψιν ὁμιλῶν εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς εἴπω ὅτι τὸ προσφυγικὸν σύνολον, τοῦ ὁποίου ἡ μέχρι σήμερον συμβολὴ εἰς τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν εἶναι πολυτιμοτάτη, ἐμφανίζει ζητήματα ὑψίστης σημασίας ἀντανακλώμενα ὄχι μόνον εἰς ἡμᾶς τοὺς μετ’ αὐτοῦ συμβιοῦντας ἐν Μακεδονίᾳ, ἀλλ’ εἰς ὁλόκληρον τὴν Ἑλληνικὴν Κοινωνίαν. Καὶ τῶν ζητημάτων τούτων ἐπιβάλλεται ἡ ἄμεσος ἀντιμετώπισις, κυρίως διὰ τὴν παραγωγὴν αὐτῆς τῆς πλουτοπαραγωγῆς καὶ τῆς οἰκονομικῆς καὶ ἠθικῆς ὑποστάσεως τῆς Ἑλληνικῆς Κοινωνίας. Τὸ προσφυγικὸν πρόβλημα, κύριοι βουλευταί, δὲν εἶναι ὑπόθεσις τῶν προσφύγων μόνον, εἶναι ὑπόθεσις ὅλων ἡμῶν. Καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος ἀκόμη νὰ τονίσω ὅτι, ἂν ἡ Μακεδονία, ἔνθα διεξάγεται ὁ ἀγὼν τῆς οἰκονομικῆς μας ἐπικρατήσεως, δὲν ἀποσπάσῃ ἀμέριστον τὴν προσοχὴν ἡμῶν, θὰ εἶναι ἄσκοπα καὶ ἀνωφελῆ καὶ τὰ Συντάγματα καὶ οἱ κοινοβουλευτικοὶ θεσμοί. Ἄλλως τε ἡ ὑπὸ τοῦ ψηφίσματος παραχωρουμένη ἐξουσιοδότησις εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, ἥτις δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι θὰ καταρτισθῇ κατὰ τὸν προσήκοντα τρόπον, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ σήμερον ἀντισυνταγματική, διότι καὶ ὑπὸ τοῦ Συντάγματος προβλέπεται καὶ λόγῳ τῆς ἐξελίξεως τῶν μεταπολεμικῶν κοινωνικῶν οἰκονομικῶν συνθηκῶν ἐπιβεβλημένη εἶναι. Τὸ γεγονὸς δὲ ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ θὰ ἔχῃ παρ’ αὐτῇ ἀρωγὸν τὴν Οἰκουμενικὴν Κυβέρνησιν καθιστᾷ ἔτι μᾶλλον ἐπιβεβλημένην τὴν παραδοχὴν τοῦ ψηφίσματος.

§177Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Νομίζω ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι κάποιαν ἀνωμαλίαν βεβαίως παρουσιάζει τὸ ψήφισμα τοῦτο. Ἀλλὰ μήπως καὶ ἡ ἐποχὴ τὴν ὁποίαν διερχόμεθα καὶ αἱ περιστάσεις τὰς ὁποίας διερχόμεθα δὲν εἶναι κατ’ ἐξοχὴν ἀνώμαλοι; Μήπως ἡ λύσις τοῦ προσφυγικοῦ ζητήματος, λύσις ἡ ὁποία ἀποτελεῖται ἀπὸ μίαν ἐξέλιξιν, ἀπὸ μίαν καθημερινὴν λύσιν διαφόρων ζητημάτων, δὲν εἶναι μεγίστη ἀνωμαλία, ἡ ὁποία δὲν θὰ ἠμπορέσῃ νὰ ἐξομαλυνθῇ τελείως παρὰ ὅταν ἀπορροφηθῇ ὁλόκληρος ὁ προσφυγικὸς πληθυσμὸς μέσα εἰς τὸν Ἑλληνικὸν πληθυσμόν, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχουν ἰδιαίτερα οἰκονομικὰ προβλήματα; Ὑπὸ τοιούτους ὅρους δὲν νομίζω ὅτι παρουσιάζεται καμμία πολιτειακὴ δυσχέρεια, εἴτε συνταγματικὴ τοιαύτη. Τὸ ψήφισμα τοῦτο νομίζω ὅτι κάλλιστα δυνάμεθα νὰ τὸ δεχθῶμεν ὅπως ἔχει καὶ μάλιστα ὅπως τὸ ἐτροποποίησεν ὁ κ. ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργός. Διότι, ἂν ὑποθέσωμεν ὅτι κατὰ τὰς διακοπὰς τῆς Βουλῆς, αἱ ὁποῖαι εἶναι δυνατὸν νὰ διαρκέσουν ἐπὶ 15 ἡμέρας, δύναται νὰ παρουσιασθῇ ἀνάγκη λύσεως ἑνὸς σπουδαιοτάτου προσφυγικοῦ ζητήματος, ἡ Κυβέρνησις βεβαίως δύναται νὰ λάβῃ τὴν εὐθύνην καὶ διὰ Ν. Διαταγμάτων νὰ πράξῃ τοῦτο, χωρὶς νὰ ἔχῃ τριακονταμελῆ ἢ πεντηκονταμελῆ Ἐπιτροπήν. Ἀλλὰ σπουδαιότατον εἶναι νὰ ἐνισχυθῇ τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως διὰ μιᾶς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία θὰ ἀποτελεῖται κατὰ μέγα μέρος ἐκ προσφύγων καὶ ἡ ὁποία ἐγκαίρως πλέον θὰ ὑποστηρίξῃ κατόπιν ἐν τῇ Βουλῇ τὴν κύρωσιν τῶν Ν. Διαταγμάτων. Νομίζω ὅτι τὸ ψήφισμα τοῦτο δύναται κάλλιστα νὰ ψηφισθῇ ἄνευ οὐδενὸς κινδύνου τῶν κοινοβουλευτικῶν θεσμῶν.

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Ἀλεξᾶτος ἔχει τὸν λόγον.

§179Β. ΑΛΕΞΑΤΟΣ. Τὸ ζήτημα, κύριοι βουλευταί, τὸ προσφυγικόν, ὡς καὶ ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κοζάνης προλαλήσας συνάδελφος εἶπε, δὲν εἶναι ζήτημα μόνον προσφυγικὸν ἐξεταζόμενον στενῶς καὶ ἀπ’ αὐτῆς καὶ μόνον τῆς ἀπόψεως τῆς προσφυγικῆς, τῆς ἀπόψεως δηλαδὴ τῆς ἐνδιαφερούσης μονομερῶς τοὺς πρόσφυγας, ἀλλ’ εἶναι ζήτημα καθαρῶς Ἑλληνικόν, ζήτημα ἐκ τῶν σπουδαιοτάτων Ἑλληνικῶν ζητημάτων, ἐκ τῶν σοβαρωτέρων καὶ τῶν ἐχόντων τὴν μεγαλυτέραν σημασίαν. Καὶ διὰ τὸν λόγον αὐτόν, κύριοι βουλευταί, νομίζω ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ ἐνδιαφέρωνται μόνον οἱ πρόσφυγες καὶ οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν προσφύγων, ἀλλ’ ἔχουσι τὸ καθῆκον, ἔχουσι τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐνδιαφέρωνται οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν Ἑλλήνων πάντων. Καὶ ἔχουσι, λέγω, τὴν ὑποχρέωσιν, ἔχουσι τὸ καθῆκον καὶ ἔχουσι πρὸ παντὸς τὸ δικαίωμα οἱ ἀντιπρόσωποι ὁλοκλήρου τῆς Ἑλλάδος νὰ ἐνδιαφέρωνται διὰ τὸ ζήτημα τὸ προσφυγικόν. Καὶ διὰ τοῦτο μοὶ προξενεῖ ἐντύπωσιν ὅτι εἰς ὡρισμένας περιστάσεις, κατὰ τὰς ὁποίας καὶ ἐντὸς καὶ ἐκτὸς τοῦ Κοινοβουλίου συνεζητεῖτο τὸ ζήτημα τὸ προσφυγικὸν ἐκ μέρους ἀνθρώπων μὴ ὄντων προσφύγων ἢ μὴ ἀντιπροσωπευόντων τοὺς πρόσφυγας, οἱ πρόσφυγες ἐξεγείρονται ὡς νὰ πιστεύουν....

§180ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§181Β. ΑΛΕΞΑΤΟΣ. .... ὅτι οἱ ἄλλοι Ἕλληνες δυσμενῶς διάκεινται πρὸς αὐτούς.

§182ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§183Β. ΑΛΕΞΑΤΟΣ. Ἀκριβῶς δέ, κύριοι βουλευταί, αὐτὸ τὸ αἴσθημα τῆς συμπαθείας, μετὰ τοῦ ὁποίου πρέπει ὅλοι οἱ Ἕλληνες νὰ παρακολουθῶμεν τὰ προσφυγικὰ ζητήματα, χωρὶς ἐννοεῖται νὰ ἐξετάζωμεν ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν τοὺς ὑπευθύνους ἢ τοὺς ἀνευθύνους, ὀφείλομεν ἐν πάσῃ περιπτώσει νὰ μὴ λησμονῶμεν καὶ ἰδιαιτέρως οἱ πρόσφυγες, διότι ἡ Ἑλλὰς καὶ κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς καταστροφῆς αὐτῆς καὶ μετὰ τὴν καταστροφὴν ἐπλήρωσε μὲ ἁγνὸν καὶ ἅγιον αἷμα αὐτὴν τὴν καταστροφὴν καὶ ἐξ αὐτοῦ καὶ μόνου τοῦ λόγου πρέπει νὰ ἄγωνται οἱ πρόσφυγες εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι καὶ ἡμεῖς οἱ λοιποὶ Ἕλληνες ἐνδιαφερόμεθα διὰ τὰ δεινοπαθήματά των. Ἀλλ’ ἀκριβῶς αὐτὸ τὸ ἐνδιαφέρον ὑπὲρ τῶν προσφύγων πρέπει νὰ ἀναγκάσῃ τὴν Βουλὴν μετὰ μεγαλυτέρας προσοχῆς νὰ ἐξετάσῃ τὸ ὑποβαλλόμενον σχέδιον ψηφίσματος. Ἐνθυμούμεθα, κύριοι βουλευταί, ἀκόμη τὰς συζητήσεις, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο διὰ τὰ ζητήματα τὰ στρατιωτικά, ζητήματα διὰ τὰ ὁποῖα τὴν ἀποκλειστικήν, δύναταί τις εἰπεῖν, ἁρμοδιότητα ἔχει τὸ κυβερνητικὸν συγκρότημα, διότι περιέχει τρεῖς μεγίστης ἀξίας ἀξιωματικοὺς καὶ ἐν τοσούτῳ ἐδέησε νὰ γίνουν μακραὶ συζητήσεις διὰ νὰ καταλήξωμεν νὰ ψηφίσωμεν τὰ στρατιωτικὰ αὐτὰ ζητήματα. Καὶ διὰ τὸ προσφυγικὸν ἀκόμη ζήτημα, κύριοι βουλευταί, νομίζω ὅτι ἀπαιτεῖται ποιά τις προσοχή, ἀκριβῶς διότι εἶναι ζήτημα λεπτόν, διότι εἶναι ζήτημα σπουδαῖον, διότι εἶναι ζήτημα σημαντικόν. Δὲν πρέπει τουτέστι νὰ ἐπαφίεται εἰς μίαν καὶ μόνην ὀλιγομελῆ Ἐπιτροπὴν ἡ ἐξέτασις τῶν ζητημάτων αὐτῶν ἐκτὸς τοῦ ἐλέγχου τῆς Βουλῆς, οὔτε ἡ πραγμάτωσις τῶν συμπερασμάτων τῆς Ἐπιτροπῆς αὐτῆς εἰς μόνην τὴν Κυβέρνησιν, διότι πρόκειται περὶ ζητημάτων σοβαρῶν καὶ σπουδαίων. Ἰδιαίτατα δὲ θὰ ἔπρεπεν ἴσως νὰ εὑρεθῇ ἄλλος τρόπος. Ἔχει τὸ καθῆκον καὶ τὴν ὑποχρέωσιν ἡ Βουλὴ νὰ ἐξεύρῃ ἄλλον τρόπον πρὸς ἔρευναν καὶ λύσιν τοῦ ζητήματος αὐτοῦ τῶν προσφύγων. Ἀλλὰ διὰ τῆς παροχῆς εἰς τὴν Κυβέρνησιν τῆς ἀδείας τῆς ἐκδόσεως Ν. Διαταγμάτων νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν εὑρίσκεται εἰς τὸ ὕψος τῆς ἀποστολῆς της καὶ δὴ ἡ παροῦσα Βουλή, ἡ ὁποία προῆλθεν ἀπὸ ἐκλογὰς αἱ ὁποῖαι διὰ νὰ γίνουν ἐγένοντο ἀγῶνες, ἐγένοντο μακραὶ συζητήσεις καὶ μακραὶ διαμαρτυρίαι ἐναντίον τῆς κρατούσης καταστάσεως, ἀκριβῶς καὶ μόνον διότι ἐπεκράτει καθ’ ὅλον αὐτὸ τὸ διάστημα τὰ πάντα νὰ γίνωνται διὰ Ν. Διαταγμάτων. Εἶναι δέ, κύριοι βουλευταί, ζήτημα, τὸ ὁποῖον κακῶς, ὑποθέτω, θὰ ἀπηχήσῃ καὶ εἰς τὴν Κοινὴν Γνώμην ἡ παροχὴ τοῦ δικαιώματος τῆς ἐκδόσεως Ν. Διαταγμάτων εἰς τὴν Κυβέρνησιν, διότι ἡ Κοινὴ Γνώμη, διότι ὁ Λαός, κύριοι βουλευταί, μᾶς ἐξέλεξεν ἀγωνισθεὶς καὶ ταλαιπωρηθεὶς καὶ ὑπομένων ἵνα φθάσῃ εἰς τὴν στιγμὴν ἐκείνην, μᾶς ἐξέλεξε διὰ νὰ ἀναστηλώσωμεν τὸν κοινοβουλευτισμόν, ὁ ὁποῖος γνωρίζετε ὅτι μέχρι τῆς στιγμῆς ἐκείνης εἶχε καταπέσει. Καὶ δὲν εἶναι ἀναστήλωσις τοῦ κοινοβουλευτισμοῦ ὡς τὴν ἤθελον ἡ Κοινὴ Γνώμη καὶ ὡς ἡμεῖς τὴν φανταζόμεθα ἡ παροχὴ τοῦ δικαιώματος εἰς τὴν Κυβέρνησιν τῆς ἀδείας ἐκδόσεως Ν. Διαταγμάτων. Ὄχι, κύριοι βουλευταί, διότι δὲν ἔχει ἡ Βουλή, ἐγὼ τοὐλάχιστον, ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅτι τὰ Διατάγματα, τὰ ὁποῖα θὰ ἐκδώσῃ, θὰ εἶναι τὰ Διατάγματα τὰ ἀναγκαῖα διὰ τὸν σκοπὸν διὰ τὸν ὁποῖον τὸ ψήφισμα τίθεται εἰς ἡμᾶς πρὸς ψήφισιν, ἀλλὰ μόνον καὶ μόνον διότι πρέπει νὰ εὑρισκώμεθα ἐντὸς τῶν ὁρίων, εἰς τὰ ὁποῖα μᾶς ἔθεσεν ἡ ψῆφος τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. Καὶ εἶναι μὲν ἀληθὲς ὅτι καὶ τὸ Σύνταγμα καὶ ἡ Ἐπιστήμη ἀκόμη παραδέχεται ὅτι δύναται νὰ γίνῃ ἡ παροχὴ τοῦ τοιούτου δικαιώματος, ἀλλ’ ὄχι εἰς πᾶσαν περίπτωσιν, εἰδικῶς δὲ μόνον εἰς τὰς περιπτώσεις ἐκείνας, κατὰ τὰς ὁποίας διὰ διαφόρους λόγους δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κάμνῃ ἡ Βουλὴ τὰ ἔργα της. Καὶ εἶναι σπουδαῖαι αὐταὶ αἱ περιστάσεις, ἰδιαίτατα δὲ αἱ περιστάσεις κατὰ τὰς ὁποίας τὸ Κράτος εὑρίσκεται ἐν πολέμῳ, περιστάσεις κατὰ τὰς ὁποίας πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ εὑρίσκεται ἐντελῶς ἀπερίσπαστος διὰ νὰ διευθύνῃ τὰ κοινά. Ἡ σημερινὴ περίστασις νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἀπὸ τὰς περιστάσεις ἐκείνας, κατὰ τὰς ὁποίας ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ χορηγήσῃ τὴν ἐλευθερίαν αὐτήν.

§184Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἀπὸ ἐπιστημονικῆς ἀπόψεως δύνασθε νὰ ἔχητε δίκαιον, ἀπὸ πρακτικῆς ὅμως ἀπόψεως τὸ ψήφισμα πρέπει νὰ ψηφισθῇ. Ἡ γνώμη τοῦ κ. βουλευτοῦ εἶναι ἐπιστημονικῶς ὀρθοτάτη, ἀλλὰ δύναται νὰ μᾶς φέρῃ εἰς ἀδιέξοδον καὶ καλὸν εἶναι νὰ ἀκολουθήσωμεν μίαν πρακτικὴν ἄποψιν.

§185Β. ΑΛΕΞΑΤΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, συναισθάνομαι τὴν ἀνάγκην τῆς ψηφίσεως τοῦ ψηφίσματος αὐτοῦ, ἀλλὰ περισσότερον συναισθάνομαι ὅτι πρέπει νὰ εὑρεθῶμεν σύμφωνοι μὲ τὴν ἐντολήν, τὴν ὁποίαν μᾶς ἔδωσεν ὁ λαὸς νὰ ἀναστηλωθῇ ὁ κοινοβουλευτισμός. Καὶ ἐφόσον δύναται ἡ Κυβέρνησις διὰ Ν. Διατάγματος νὰ φθάσῃ εἰς τὸν σκοπὸν τὸν ὁποῖον προτίθεται τὸ παρὸν ψήφισμα, ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀναλάβῃ τὴν εὐθύνην ἄνευ ἐξουσιοδοτήσεως τῆς Βουλῆς.

§186Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὴν εὐθύνην· πρόκειται περὶ Ἐπιτροπῆς ἡ ὁποία νὰ γνωματεύσῃ.

§187Β. ΑΛΕΞΑΤΟΣ. Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν εἰς τὸ ζήτημα τῆς Ἐπιτροπῆς, ἀλλ’ ἔχω ἀντίρρησιν εἰς τὸ ζήτημα τῆς χορηγήσεως εἰς τὴν Κυβέρνησιν τοῦ δικαιώματος τῆς ἐκδόσεως Ν. Διαταγμάτων. Νὰ ἀναλάβῃ ἡ Κυβέρνησις τὴν εὐθύνην ἄνευ ἐξουσιοδοτήσεως. (Χειροκροτήματα).

§188Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Θὰ παρεκάλουν τὴν Βουλὴν νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ ψηφίσματος ἀμέσως καὶ πρὸ παντὸς θὰ παρεκάλουν τοὺς ἰδικούς μου φίλους νὰ παραιτηθῶσι τοῦ λόγου. Εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ ψηφισθῇ. Πρέπει νὰ παρατηρήσω ὅτι τὸ μέτρον τῶν Ν. Διαταγμάτων μετὰ τὸν πόλεμον ὄχι μόνον εἰς ἡμᾶς, ἀλλ’ εἰς ὅλον τὸν κόσμον ἔχει καθιερωθῆ. Τὸ ὅτι ἐνταῦθα ζητεῖται νὰ γίνῃ δεκτὸν διὰ ψηφίσματος, ἀκριβῶς εἶναι ἐνίσχυσις τοῦ κύρους καὶ τῶν δικαιωμάτων τῆς Βουλῆς. Δηλαδὴ ἡ Κυβέρνησις ζητεῖ νὰ μὴ ἐκδίδῃ, εὑρισκομένη εἰς τὴν ἀνάγκην, Διατάγματος ὑπὸ ἰδίαν ἑαυτῆς κρίσιν, ἀλλὰ συμπραττούσης τῆς Ἐπιτροπῆς, ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς ὁποίας θὰ ὑποβάλλῃ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα κρίνει χρήσιμα διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν προσφυγικῶν ζητημάτων. Ἄρα πρόκειται περὶ ἀναγνωρίσεως τῶν δικαιωμάτων τῶν κυριαρχικῶν τῆς Βουλῆς. Νομίζω ὅτι τὸ ζήτημα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προκαλέσῃ μακρὰν συζήτησιν, διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ματαιοῦται ἡ συζήτησις ὅλων τῶν ἄλλων νομοσχεδίων, προκειμένου αὔριον ἡ Βουλὴ νὰ διακόψῃ τὰς ἐργασίας της.

§189ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Βοζίκης ἔχει τὸν λόγον.

§190Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μετὰ τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργοῦ, πρὸς τὸν ὁποῖον ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου συμφωνῶ πλήρως, παραιτοῦμαι τοῦ λόγου. (Χειροκροτήματα).

§191ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Ράλλης ἔχει τὸν λόγον.

§192Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐμέ, ὅπως δὲν μὲ τρομάζουν αἱ ἀποδοκιμασίαι, δὲν μὲ τέρπουν καὶ τὰ χειροκροτήματα, ὥστε δὲν θὰ παραιτηθῶ τοῦ λόγου. Νομίζω ὅτι δὲν πρόκειται περὶ τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 74, ὡς παρετηρήθη, τοῦ Συντάγματος. Τὸ ἄρθρον 74 τοῦ Συντάγματος ὁρίζει μίαν διαδικασίαν, ἡ ὁποία λαμβάνει χώραν διὰ τὴν ἔκδοσιν Ν. Διαταγμάτων προσωρινῶς κατὰ τὰς διακοπάς, κατὰ τὸν χρόνον καθ’ ὃν δὲν συνεδριάζει ἡ Βουλὴ καὶ τὰ ὁποῖα ὑποβάλλονται εἰς τὰς Βουλὰς πρὸς κύρωσιν μετὰ τὴν ἐπανάληψιν τῶν ἐργασιῶν των. Τὸ προκείμενον ὅμως ψήφισμα δὲν ἀφορᾷ τοῦτο, ἀφορᾷ τὴν ἐκλογὴν διαρκοῦς Ἐπιτροπῆς ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς, ὅπως αὕτη διαρκῶς ἐκδίδῃ Ν. Διατάγματα.

§193Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἡμεῖς δεχόμεθα διὰ νὰ παύσῃ ἡ συζήτησις νὰ τεθῇ ὅτι ἡ Βουλὴ ἔχει τὸ δικαίωμα πάντοτε νὰ ἀνακαλῇ τὴν ἐξουσιοδότησιν. Δυνάμεθα μάλιστα νὰ δεχθῶμεν νὰ τεθῇ ἡ φράσις «κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν προσεχῶν διακοπῶν». Λοιπὸν δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ δοθῇ ἐξουσιοδότησις δι’ ὅλον τὸν χρόνον τῆς περιόδου τῆς Βουλῆς. Ἠμποροῦμεν κάλλιστα νὰ εἴπωμεν «κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν διακοπῶν».

§194Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Τὸ ψήφισμα λέγει τοῦτο (ἀναγινώσκει): «Κατὰ τὰς διακοπὰς τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς ἐπιτρέπεται ἡ ἔκδοσις Διαταγμάτων».

§195Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἠγέρθη ἡ ἑξῆς ἀντίρρησις· ὅτι πρόκειται περὶ ὅλων τῶν διακοπῶν τῆς περιόδου. Δι’ αὐτὸ ἔχομεν ἀντιρρήσεις. Ἐγὼ λέγω ὅτι δὲν ἔχομεν καμμίαν ἀντίρρησιν νὰ περιορισθῇ εἰς τὰς προσεχεῖς διακοπάς, μὲ τὴν δήλωσιν ὅτι, ἂν ξαναγίνωσι διακοπαί, νὰ ἀνανεωθῇ.

§196Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Βεβαίως δικαίωμα τῆς Βουλῆς εἶναι. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἤθελον ἐγὼ νὰ παρατηρήσω εἶναι ὅτι δὲν πρέπει νὰ προεξοφληθῇ ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς αὐτὴ καὶ νομίζω ὅτι ἡ παρατήρησίς μου ἦτο ἀναγκαία νὰ γίνῃ. Ἤθελον νὰ προσθέσω ὅτι τὸ ἐλάττωμα τὸ ὁποῖον ἔχει τὸ ψήφισμα βεβαίως δὲν εἶναι ὅτι ἐπιτρέπεται ἡ ἔκδοσις ψηφισμάτων, ἀφοῦ ὑπάρχει ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 74 τοῦ Συντάγματος ἡ καθορίζουσα τὴν ἔκδοσιν Ν. Διαταγμάτων μὲ ὡρισμένην διαδικασίαν. Τὸ ἐλάττωμα, κατ’ ἐμέ, εἶναι ὅτι δὲν συντρέχει περίπτωσις τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ, διότι δὲν ὑπάρχει βεβαίως καταπάτησις ἐν τούτῳ τῶν δικαιωμάτων τῆς Βουλῆς, ἀλλ’ ὑπάρχει καταπάτησις ἑνὸς ἄλλου πράγματος· τῶν διατάξεων τοῦ νόμου «περὶ εὐθύνης τῶν Ὑπουργῶν». Διότι, κύριοι, μὴ λησμονεῖτε ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ αὐτὴ εἶναι ἓν εἶδος παρακυβερνήσεως, ἡ ὁποία δὲν συμμερίζεται τὰς εὐθύνας τῆς Κυβερνήσεως, τῆς Ἐκτελεστικῆς Ἐξουσίας. Καὶ ὅταν θὰ ἔλθωμεν νὰ ζητήσωμεν εὐθύνας ἀπὸ τὴν Ἐκτελεστικὴν Ἐξουσίαν, θὰ μᾶς παραπέμπῃ εἰς τοὺς συναδέλφους ἡμῶν, εἰς ἡμᾶς αὐτούς. Τοῦτο εἶναι τὸ ἐλάττωμα τοῦ ψηφίσματος καὶ ἐπὶ τούτου τοῦ ἐλαττώματος ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως.

§197Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δὲν φρονῶ ὅτι γεννᾶται ζήτημα τοιοῦτον. Οἱ μὲν βουλευταὶ δὲν ἔχουν παρὰ πολιτικὰς εὐθύνας ἀπέναντι τῶν ἐκλογέων των, ἡ δὲ Κυβέρνησις ἔχει τὰς εὐθύνας τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἂς θεωρηθῇ μάλιστα τοῦτο ὡς ἐπίσημος δήλωσις.

§198Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ἡ ἀντίληψίς μου εἶναι ὅτι δημιουργεῖται μία παρακυβέρνησις. Ἐπίσης ἔχω νὰ παρατηρήσω ὅτι εἶναι ἔλεγχος ἐπὶ τῶν πράξεων τῶν κυβερνητῶν, ἐνῷ τὸ ἄρθρον 71 δὲν ὁμιλεῖ περὶ ἐλέγχου, ἀλλὰ δίδει τὸ δικαίωμα τῆς ἐκδόσεως Ν. Διαταγμάτων καὶ καθορίζει τὸν τρόπον τῆς ἐκδόσεως αὐτῶν. Τώρα, ἂν ὁ τρόπος αὐτὸς τῆς ἐκδόσεως, ὁ καθοριζόμενος ὑπὸ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ, δὲν εἶναι πραγματοποιήσιμος, λόγῳ τῆς ἀπουσίας τῆς Γερουσίας, δύναται νὰ γίνῃ κάτι τι κατ’ ἀναλογίαν ἐκ τῆς Βουλῆς δηλαδή. Ὡς πρὸς τὸ δεύτερον μέρος τοῦ ψηφίσματος δὲν ἔχω νὰ κάμω ἄλλην παρατήρησιν πέραν ἐκείνης τὴν ὁποίαν ἔκαμα. Ἀλλ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ πρῶτον μέρος, τὸ ὁποῖον λέγει τὰ ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Συνιστᾶται διαρκὴς τριακονταμελὴς Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή.... κλπ.» Δηλαδὴ πρόκειται περὶ ἑνὸς συγγενικοῦ Συμβουλίου, τὸ ὁποῖον θὰ σᾶς θέσῃ ὑπὸ τὴν κηδεμονίαν του καὶ ἄνευ τοῦ ὁποίου δὲν θὰ δύνασθε νὰ ἐνεργήσητε κοινὰς πράξεις, τὰς ὁποίας μόνον ἡ Ἐκτελεστικὴ Ἐξουσία ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐνεργήσῃ ἐλευθέρως.

§199Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἐγὼ αὐτὴν τὴν παρατήρησιν ἀκριβῶς ἔκαμα· ὅτι αἱ Ἐπιτροπαὶ δὲν θὰ εἶναι διαρκεῖς. Δεύτερον ὅτι βεβαίως δὲν ἔχουν προορισμὸν οὔτε τὰς εὐθύνας τῆς Κυβερνήσεως νὰ συμμερισθοῦν, οὔτε νὰ ἐλαττώσουν τὰ δικαιώματα τῆς Νομοθετικῆς Ἐξουσίας.

§200ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Βελέντζας ἔχει τὸν λόγον.

§201Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἀναγνωρίζω ὅτι ἐνδιαφέρει βεβαίως τὴν Βουλὴν ὁλόκληρον τὸ μέγιστον τοῦτο ζήτημα καὶ ὅτι πρέπει νὰ ἔχωσιν οἱ πρόσφυγες μίαν Ἐπιτροπήν. Ἀναγνωρίζω τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς πρόσφυγας ἀντιπροσώπους καὶ ὅλης τῆς Ἑλλάδος, ἀλλὰ καὶ εἰς τοὺς προσφυγικοὺς πληθυσμοὺς νὰ παρακολουθῶσιν ἐκ τοῦ ἐγγὺς καὶ νὰ ἔχωσι μίαν Ἐπιτροπὴν καὶ νὰ δίδωσι τὰς ἀναγκαίας γνώμας ἐπὶ τῆς λύσεως τῶν προσφυγικῶν ζητημάτων εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία εἶναι ὑπεύθυνος διὰ τὴν λύσιν τῶν προσφυγικῶν ζητημάτων. Διότι μὴ λησμονῶμεν ὅτι ἡ παροῦσα Οἰκουμενικὴ Κυβέρνησις συνέστη διὰ τὴν ἐπίλυσιν τῶν μεγάλων ζητημάτων, μεταξὺ δὲ τούτων εἶναι καὶ τὸ προσφυγικόν. Διὰ τοῦτο ὀφείλω εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς νὰ δηλώσω ὅτι δὲν εἶμαι ἐναντίον τοῦ νομοσχεδίου, θὰ ηὐχόμην ὅμως καὶ θὰ ἐπεθύμουν ὅπως τὰ ζητήματα τὰ προσφυγικὰ ἡ Κυβέρνησις ἔχει ἤδη μελετήσει καὶ προπαρασκευάσει. Ἂν δὲ τὰ ζητήματα ταῦτα ἔχουσι περιέλθει εἰς τοιαύτην ὀξύτητα, ὅπως λέγει ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις τοῦ νομοσχεδίου, ἔπρεπεν ἤδη τὰ σπουδαιότερα τῶν ζητημάτων ἐκείνων ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς νὰ ἔχωσιν ἤδη εἰσαχθῆ πρὸς ψήφισιν καὶ νὰ ἔχωσι ψηφισθῆ, νὰ προκληθῇ δὲ ἐπ’ αὐτῶν συζήτησις διὰ νὰ τὰ γνωρίζωμεν καὶ ἡμεῖς οἱ ἀντιπρόσωποι τῆς Ἑλλάδος, οἱ ὁποῖοι θὰ παρακολουθῶμεν βεβαίως ἀλλὰ γενικῶς τὰ προσφυγικὰ ζητήματα καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ τὰ γνωρίζωμεν εἰς ὅλας των τὰς λεπτομερείας καὶ νὰ διεξαχθῇ μία εὐρεῖα συζήτησις ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων τούτων. Δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἀντίρρησις, οὐδεὶς, τονίζω, δισταγμὸς διὰ νὰ συντρέξωμεν καὶ ἡμεῖς εἰς τὴν ἐπίλυσιν τῶν προσφυγικῶν ζητημάτων, μάλιστα δὲ ὅταν τὰ ζητήματα παρίστανται ἔχοντα χαρακτῆρα ὀξύτητος καὶ ἐπειγούσης λύσεως. Διὰ νὰ διαφωτισθῇ ἡ Βουλὴ καὶ τὸ προσφυγικὸν ζήτημα βεβαίως ἔχει ἀνάγκην μακρᾶς συζητήσεως καὶ θὰ παρακαλέσω ὑμᾶς τοὺς πρόσφυγας ἀντιπροσώπους νὰ φέρητε τὸ ζήτημα εἰς τὴν Βουλήν, νὰ διαφωτίσητε καὶ ἡμᾶς διὰ νὰ μὴ ἔχωμεν κανένα δισταγμὸν διὰ τὴν λύσιν τῶν ζητημάτων σας καὶ νὰ σᾶς συντρέξωμεν, διότι καὶ ἡμεῖς ἔχομεν τὸν ἴδιον πόνον, τὴν ἰδίαν ἀγάπην, τὸ ἴδιον ἐνδιαφέρον, τὸν ἴδιον σεβασμὸν διὰ τὰ παθήματά σας. Ἂν δὲ ἔλαβον τὸν λόγον, σᾶς εἶπον, κύριοι, τὸν ἔλαβον διὰ νὰ εἴπω αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἶπον. Εἰς στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Βουλὴ αὕτη προῆλθεν ἐκ τῶν τελευταίων ἐκλογῶν, κατακρίνομεν δὲ δριμύτατα τὴν ἔκδοσιν Ν. Διαταγμάτων παρούσης τῆς Βουλῆς, θὰ ἦτο εὐτύχημα, ἂν δὲν ἐνεφανίζετο τοιαύτη ἀνάγκη, ὅπως ἀνωμολογήθη παρὰ τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως ἀνωμολογήθη καὶ παρὰ τῶν κ. κ. συναδέλφων, ἀνάγκη ἐπιτακτική, ἀνάγκη ἐπείγουσα διὰ νὰ προβῇ εἰς λύσιν ζητημάτων δι’ Ἐπιτροπῆς νομοθετικῆς, εἰς τὴν ὁποίαν νὰ παραχωρήσῃ καθήκοντα νομοθετικά. Δὲν θὰ ἤθελον εὐθὺς ἀμέσως μόλις συνῆλθεν ἡ παροῦσα Βουλή, ἡ ὁποία προῆλθε μετὰ τόσα γεγονότα, τὰ ὁποῖα ἐπηκολούθησαν ἀπὸ τοῦ 1923 μέχρι σήμερον, νὰ ἀπεμπολήσῃ—ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ ἡ λέξις—τὰ δικαιώματά της καὶ τὴν Ἐκτελεστικὴν Ἐξουσίαν καὶ θὰ διεμαρτυρόμην μὲ ὅλην τὴν δύναμιν τῆς ψυχῆς μου, ἂν δὲν ἐπρόκειτο περὶ ἐπιλύσεως ζητημάτων προσφυγικῶν, ἂν δὲν ἐδηλοῦτο ὅτι ζητημάτων τοιούτων ἡ λύσις εἶναι ἐπειγούσης ἀνάγκης, ὅτι ἔχει δημιουργηθῆ μία ὀξύτης, ἡ ὁποία δὲν ἠξεύρομεν πῶς θὰ λυθῇ. Ἀλλ’ ἂν συγκατατίθεμαι εἰς τὸ νὰ ἔχῃ νομοθετικὰ δικαιώματα ἡ τοιαύτη Ἐπιτροπή, θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ ἐπιτραπῇ νὰ λάβωσι μέρος εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ταύτην καὶ γηγενεῖς ἀντιπρόσωποι.

§202ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§203Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ὄχι, κύριοι συνάδελφοι, διὰ νὰ φέρουν ἀντιρρήσεις ἢ δυσκολίας εἰς τὰ ζητήματά σας, ἀλλὰ διὰ νὰ λάβωσι γνῶσιν τῶν ζητημάτων σας καὶ νὰ τὰ ὑποστηρίξωσι, νὰ τὰ υἱοθετήσωσι καὶ νὰ τὰ κάμουν κτῆμα ὅλων τῶν Ἑλλήνων καὶ νὰ μὴ ἐμφανίζωνται ὅτι οἱ πρόσφυγες βουλευταὶ μόνον ἐνδιαφέρονται διὰ τοὺς πρόσφυγας, ἀλλ’ ὅτι πάντες οἱ βουλευταὶ ἔχουν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ προστατεύσουν τὰ ζητήματά σας, διότι εἶναι καὶ ζητήματά μας. (Χειροκροτήματα).

§204Λ. ΚΥΒΕΤΟΣ. Μόνον εἰδικώτεροι εἴμεθα, κ. συνάδελφε, τίποτε ἄλλο.

§205Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἔχων τὴν γνώμην ταύτην, κύριοι, ἤθελον παρακαλέσει τὴν Κυβέρνησιν—ὄχι διότι ἔχω δισταγμὸν διὰ τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, εἰς τὸν ὁποῖον διὰ τοῦ ψηφίσματος ἀνατίθεται ἡ ἐκλογὴ τῶν μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς,—θὰ παρεκάλουν, λέγω, τὴν Κυβέρνησιν νὰ καταρτίσῃ τὴν Ἐπιτροπήν. Ἂν λέγω τοῦτο, μὴ νομίσητε ὅτι δὲν ἠξεύρω ἐγὼ κατὰ τίνα τρόπον γίνονται αἱ Ἐπιτροπαί. Εἶχον τὴν εὐτυχίαν ἢ ἀτυχίαν νὰ εὑρίσκωμαι καὶ ἄλλοτε εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν.

§206Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Κύριε συνάδελφε, ἓν ἐκ τῶν δύο θὰ γίνῃ· ἢ θὰ καταρτίσῃ τὴν Ἐπιτροπὴν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς ἢ θὰ καταρτισθῇ ἡ Ἐπιτροπὴ ὑπὸ τῶν κομμάτων, ὀνομαζομένων τῶν μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς παρ’ ἑκάστου κόμματος, ἀναλόγως τῆς δυνάμεως αὐτοῦ. Ἐπειδὴ ὅμως ἀκόμη δὲν ἔγινε κατάταξις τῆς δυνάμεως τῶν κομμάτων, ἂς ἀφήσωμεν εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς τὴν κατάρτισιν, συνιστῶντες ἁπλῶς ὅπως ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὁ κατὰ τὴν τελευταίαν Συνέλευσιν τηρηθεὶς κανών, ὅπως ἡ κατάρτισις τῶν Ἐπιτροπῶν γίνεται τῇ ὑποδείξει τῶν κομμάτων.

§207Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Τὸ ψήφισμα λέγει ὅτι συνιστᾶται Ἐπιτροπή. Ἤθελον μίαν δήλωσιν τῆς Κυβερνήσεως· ποίας ἐξουσίας καὶ πόσης διαρκείας θὰ εἶναι ἡ Ἐπιτροπὴ αὐτή;

§208Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μόνον διαρκούσης τῆς διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς θὰ ἔχῃ νομοθετικὴν ἐξουσιοδότησιν.

§209Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ὄχι νομοθετικὴν ἐξουσιοδότησιν. Ἐπιτηρητικήν.

§210Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Διατί; Εἶναι μία προσφυγικὴ Ἐπιτροπή. Ἐπὶ ἓν ἑξάμηνον κατὰ τὰς διακοπὰς τῆς Βουλῆς. Διὰ νὰ μὴ ἐπαναλαμβάνεται ἡ συζήτησις.

§211Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Καὶ μίαν τελευταίαν παρατήρησιν, κύριοι. Παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ μὲ παρακολουθήσῃ εἰς τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ προτελευταίου ἐδαφίου (ἀναγινώσκει): «Κατὰ τὰς διακοπὰς τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ προκαλέσῃ τὴν ἔκδοσιν Ν. Διαταγμάτων διὰ κανονιστέα ζητήματα κατόπιν προτάσεως ἢ συμφώνου γνωμοδοτήσεως τῆς Ἐπιτροπῆς». Δηλαδὴ τὴν πρωτοβουλίαν θὰ τὴν ἔχῃ ἡ Κυβέρνησις;

§212Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τῇ συμφώνῳ γνωμοδοτήσει τῆς Ἐπιτροπῆς.

§213Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἄν δὲν συμφωνῇ ἡ Ἐπιτροπὴ μὲ τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἠναγκασμένη νὰ λάβῃ ἓν ἔκτακτον μέτρον, τί θὰ γίνῃ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει; Θὰ ἐπικρατήσῃ ἡ γνώμη τῆς Ἐπιτροπῆς ἢ ἀντιθέτως;

§214Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Κύριε βουλευτά, εἶναι ἀπολύτως εὐκρινὴς ἡ διατύπωσις χωρὶς νὰ δύναται νὰ γεννηθῇ καμμία ἀπολύτως ἀμφισβήτησις. Διατί ἄλλως τε νὰ συζητῶμεν; Ἀρκεῖ νὰ ἀναγνώσωμεν τὸ κείμενον. Ἡ νομοθετικὴ ἐπέμβασις γίνεται κατὰ δύο τρόπους· ἢ τῇ προτάσει τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, συμφώνου οὔσης τῆς Κυβερνήσεως ἢ κατὰ πρότασιν τῆς Κυβερνήσεως μετὰ ὁμόφωνον γνωμοδότησιν τῆς Ἐπιτροπῆς.

§215Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἄν διαφωνῇ ἡ Ἐπιτροπή;

§216Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἄν διαφωνῇ ἡ Ἐπιτροπὴ ἢ ἡ Κυβέρνησις, δὲν γίνεται τὸ νομοθέτημα.

§217Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Τότε τί θὰ γίνῃ;

§218Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὅ,τι γίνεται καὶ εἰς τὴν Βουλήν.

§219Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Καὶ ποῖος εἶναι ὑπεύθυνος ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει διὰ τὴν ἐπίλυσιν ζητήματος, διὰ τὸ ὁποῖον ἡ μὲν Κυβέρνησις συμφωνεῖ, ἡ δὲ Ἐπιτροπὴ διαφωνεῖ;

§220Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀπαιτεῖται ὁμοφωνία Κυβερνήσεως καὶ Ἐπιτροπῆς διὰ νὰ λειτουργήσῃ ἡ Νομοθετικὴ Ἐξουσία κατὰ τὸ διάστημα τῶν διακοπῶν τῆς Βουλῆς.

§221Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Δηλαδὴ ὑποκαθιστᾶτε τὴν Ἐπιτροπὴν εἰς τὰ καθήκοντα τῆς Βουλῆς;

§222Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μὲ τὴν πρόσθετον πρόνοιαν, κ. συνάδελφε, ὅτι ἀπαιτεῖται καὶ ἡ γνώμη τῆς Κυβερνήσεως, ἐνῷ ἐν τῇ ὁλομελείᾳ τοῦ Σώματος δύναται ἡ Βουλὴ νὰ ψηφίσῃ νόμον καὶ ἐναντίον τῆς γνώμης τῆς Κυβερνήσεως.

§223Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἀλλ’ ἂν ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶναι σύμφωνος μὲ τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς, ἐπακολουθοῦν τὰ γεγονότα τῆς διαφωνίας· ἀλλ’ ἂν ὅμως ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶναι ὁμόφωνος μὲ τὴν Ἐπιτροπήν, τότε τί θὰ γίνῃ;

§224Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν θὰ ἰσχύσῃ τὸ μέτρον.

§225Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἂν εἶναι τόσον ἐπεῖγον τὸ ζήτημα;

§226Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Διὰ νὰ ληφθῇ ἓν μέτρον νομοθετικὸν κατὰ τὰς διακοπὰς τοῦ Σώματος ἀπαιτεῖται κατὰ τὴν πρότασιν τὴν ὑποβληθεῖσαν μία σύμπτωσις ἀντιλήψεων Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ Κυβερνήσεως. Ἐνώπιον τῆς ὁλομελείας τοῦ Σώματος ἀρκεῖ ἡ ψῆφος τῆς Βουλῆς διὰ νὰ ἰσχύσῃ ἡ ἀπόφασις αὐτή, ὡς νόμος τοῦ Κράτους. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν λέγω ὅτι ἀπαιτεῖται ἡ πρόσθετος ἐνίσχυσις τοῦ Σώματος, ἡ ὁμόφωνος ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως. Ἂν ἡ Ἐπιτροπὴ ἀπορρίψῃ τὸ μέτρον τῆς Κυβερνήσεως, ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ δεχθῇ, θὰ ἀφεθῇ δὲ νὰ ληφθῇ ἀπόφασις ὑπὸ τῆς Βουλῆς.

§227Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Διὰ νὰ ὑποβληθῇ τὸ ψήφισμα τοῦτο, θὰ εἴπῃ ὅτι πρόκειται περὶ ζητήματος ἐπείγοντος, ἀλλ’ ὅταν ἔχωμεν τοιαῦτα μέτρα, διὰ τὰ ὁποῖα ἐπέρχεται διαφωνία, ποῖος εἶναι ὁ σκοπὸς τοῦ ψηφίσματος τοῦ ἐπείγοντος;

§228Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Κύριε βουλευτά, ἂν ὑποθέσωμεν ὅτι ἐπίκειται κίνδυνός τις τοιοῦτος περὶ διαφωνίας μεταξὺ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως, κίνδυνος τὸν ὁποῖον δὲν ἀντιλαμβάνεται οὔτε ἡ Ἐπιτροπή, οὔτε ἡ Κυβέρνησις, ἀναντιρρήτως δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἐπισπευθῇ ἡ σύγκλησις τῆς Βουλῆς, ὅπως ἀποτραπῇ ὁ κίνδυνος.

§229Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Αὐτὴν τὴν ἀπάντησιν ἤθελον νὰ ἔχω. Θὰ προβῆτε εἰς τὴν ἄμεσον σύγκλησιν τῆς Βουλῆς;

§230Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀσφαλῶς.

§231Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐγὼ θὰ σᾶς δώσω μίαν ἀπάντησιν, ἡ ὁποία θὰ σᾶς ἱκανοποιήσῃ περισσότερον. Διατί εὑρίσκεσθε εἰς τόσον δύσκολον θέσιν; Μᾶς λέγετε τί θὰ κάμῃ ἡ Κυβέρνησις, ἂν νομίζῃ μέτρον τι ἀπαραιτήτως ἀναγκαῖον καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ δὲν συμφωνεῖ. Καὶ σᾶς ἀπαντῶ ὅτι θὰ πράξῃ ὅ,τι εἰς πᾶσαν περίπτωσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν εὑρίσκει μέτρον ἀπαραιτήτως ἀναγκαῖον καὶ λείπει ἡ Βουλή. Ὑπ’ εὐθύνην της θὰ ἐκδώσῃ τὸ Ν. Διάταγμα, ἂν δὲν προλαμβάνῃ νὰ φέρῃ τὴν Βουλήν.

§232Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Τερματίζων τὸν λόγον μου δηλῶ μετὰ τὰς διασαφήσεις ὅτι θὰ ψηφίσω τὸ νομοσχέδιον.

§233ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§234Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ὑπῆρξε μία διαφωνία, διότι ὁμολογουμένως, ἂν ἐπρόκειτο νὰ δοθῇ ἐξουσιοδότησις μόνον διὰ 15 ἡμέρας, τοῦτο εἶναι δῶρον ἄδωρον. Οἱ ἐνδιαφερόμενοι βουλευταὶ πρέπει νὰ γνωρίζωσιν ὅτι εἰς ἑκάστην διακοπὴν δὲν θὰ ἐπαναλαμβάνεται αὐτὴ ἡ συζήτησις, ἡ ὁποία ἐκθέτει τοὺς πρόσφυγας βουλευτάς. Ἐγένετο πρότασις νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ ἐξουσιοδότησις διὰ μερικοὺς μῆνας, κατὰ τὰς διακοπὰς πάντοτε, καὶ ἐδέχθην αὐτὴν τὴν τροπολογίαν. (ἀναγινώσκει τὴν τροπολογίαν).

§235ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκηρύχθη περαιωμένη ἡ συζήτησις.

§236ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ψήφισμα).

§237ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τοῦ σχεδίου ψηφίσματος «περὶ ἀποστρατείας ἀνωτάτων ἀξιωματικῶν».

§238ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ψήφισμα).

§239ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ νὰ ἐπαναληφθῇ αὕτη τὴν 4.30′ μ. μ. τῆς αὔριον. (Ὥρα 9.50′ μ. μ.)