1926.12.15

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 8

Τετάρτη 15 Δεκεμβρίου 1926

Προεδρία κ. Θ. Σοφούλη

(Ὥρα 5 μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Νὰ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: — Ἡ Πανελλήνιος Ἕνωσις Τριτοβαθμίων Δημοδιδασκάλων Ἰωαννίνων παρακαλεῖ τὴν Κυβέρνησιν ὅπως λάβῃ τὰ κατάλληλα μέτρα διὰ τὴν οἰκονομικὴν καὶ διοικητικὴν ἀποκατάστασίν των. — Ἡ Ἕνωσις τῶν δευτεροβαθμίων Διδασκάλων τῶν θεωρητικῶν μαθημάτων Ἰωαννίνων παρακαλεῖ ὅπως ληφθῇ πρόνοια περὶ τῆς διαβαθμίσεως καὶ τῆς προαγωγῆς των. — Ὁ πρόεδρος τοῦ Ἐμπορικοῦ Ἐπιμελητηρίου Μυτιλήνης παρακαλεῖ τὴν Κυβέρνησιν ὅπως ἐπιτρέψῃ τὴν μεταφορὰν ἐντὸς τοῦ Κράτους ἐλαίων ὀξύτητος ἑπτὰ βαθμῶν. — Τὸ Ἐπαγγελματικὸν καὶ Βιοτεχνικὸν Ἐπιμελητήριον Βόλου παρακαλεῖ ὅπως ἐφαρμοσθῇ καὶ δι’ αὐτὸ ἡ ἀτελὴς ἀποστολὴ τῶν τηλεγραφημάτων ἢ τοὐλάχιστον μειωθῇ εἰς τὸ ἥμισυ. — Ἡ Ἕνωσις τοῦ Συλλόγου μικροϊδιοκτητῶν Καρδίτσης παρακαλεῖ τὴν Κυβέρνησιν ὅπως ληφθῇ πρόνοια κατὰ τὴν τροποποίησιν τοῦ Ἐνοικιοστασίου περὶ τῆς ἰδιοκατοικήσεως. — Ὁ παρὰ τῷ ἀνταλλακτηρίῳ ταχυδρομείῳ Κερκύρας ταξινόμος βʹ τάξεως Χρ. Κλίμης παρακαλεῖ ὅπως ἐπαναφερθῇ εἰς τὸν βαθμὸν αʹ τάξεως, ὃν εἶχεν ἐπὶ μίαν ἑξαετίαν. — Ὁ ἐν ἀποστρατείᾳ συνταγματάρχης τοῦ πεζικοῦ Ἠλίας Λιονᾶκος παρακαλεῖ τὴν Κυβέρνησιν ὅπως τὸν ἐπαναφέρῃ εἰς τὰς τάξεις τοῦ Στρατοῦ. — Ὁ ἀπόστρατος ἐπιλοχίας Α. Καλογερόπουλος παραπονεῖται ἐναντίον τοῦ Μετοχικοῦ Ταμείου, καθόσον τῷ ἐκανόνισε μέρισμα ὁπλίτου ἀντὶ ἀνθυπολοχαγοῦ. — Ὁ ἀπόστρατος ταγματάρχης τοῦ πεζικοῦ Κ. Μπερδέσης παρακαλεῖ τὴν Βουλὴν ὅπως τὸν ἐπαναφέρῃ εἰς τὰς τάξεις τοῦ Στρατοῦ, καθότι ἀπεστρατεύθη τῇ αἰτήσει του λόγῳ τῶν πολιτικῶν του φρονημάτων. — Λαὸς δήμου Ὑπάτης διαμαρτύρεται δι’ ἐπιτραπεῖσαν ὑλοτομίαν δάσους ἱερᾶς μονῆς Ἀγάθωνος. — Ἡ Δημοκρατικὴ Ὁμοσπονδία Πειραιῶς παρακαλεῖ τὴν Κυβέρνησιν ὅπως μεριμνήσῃ διὰ τὴν ἐπαναφορὰν τῶν ἀπολυθέντων σιδηροδρομικῶν ὑπαλλήλων τῆς τελευταίας ἀπεργίας. — Ὁ Σύλλογος τῶν ἰδιοκτητῶν Καλαμῶν παρακαλεῖ ὅπως κατὰ τὴν μέλλουσαν τροποποίησιν τοῦ Ἐνοικιοστασίου ληφθῇ πρόνοια διὰ τὰ ἐπαρχιακὰ καταστήματα καὶ ἐξισωθῶσι πρὸς τὰ τῶν Ἀθηνῶν. — Ἐπιτροπὴ λαοῦ Γορτυνίας ἀποστέλλει χαιρετισμὸν καὶ εὔχεται κραταίωσιν τῆς Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως. — Οἱ γονεῖς στρατευθέντων φοιτητῶν Εὐβοίας παρακαλοῦσιν ὅπως χορηγηθῇ ἄμεσος ἀναστολὴ εἰς τοὺς στρατευθέντας φοιτητάς. — Ὁ λαὸς Βερροίας ὑποβάλλει ἐγκάρδια συγχαρητήρια διὰ τὸν καταρτισμὸν τῆς Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως καὶ τάσσεται εἰς τὸ πλευρὸν ταύτης. — Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Καλδῆς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 11 τοῦ Συντάγματος. — Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Κρεμεζῆς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου ψηφίσματος «περὶ ἐπαναφορᾶς ἀξιωματικῶν». — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Θ. Χαβίνης, Ι. Καλογερᾶς, Λ. Γρηγοριάδης, Ι. Τζίβας, Γ. Σίδερης κλπ. ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου ψηφίσματος «περὶ ἐπαναφορᾶς ἀξιωματικῶν». — Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Μάρκου ὑποβάλλει τροπολογίας: 1) ἐπὶ τοῦ σχεδίου ψηφίσματος «περὶ ἐπαναφορᾶς ἀξιωματικῶν» καὶ 2) ἐπὶ τοῦ σχεδίου ψηφίσματος «περὶ συστάσεως Ναυτικῶν Συμβουλίων». — Ὁ βουλευτὴς κ. Ρ. Κούνδουρος ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 218 τοῦ Κρητικοῦ Ἀστικοῦ Κώδικος». — Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Φλωριᾶς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ψηφίσματος «περὶ ἐπαναφορᾶς ἀξιωματικῶν». — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Π. Μποῦτος, Α. Μισυρλῆς, Φ. Χρηστοδῆμος, Δ. Πολυζωγόπουλος κλπ. ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου ψηφίσματος «περὶ ἐπαναφορᾶς ἀξιωματικῶν». — Ἐπίσης ὑποβάλλουσι τροπολογίας ἐπὶ τοῦ ψηφίσματος «περὶ ἐπαναφορᾶς ἀξιωματικῶν» οἱ βουλευταὶ κ. κ. Λ. Κουτσοπέταλος, Γ. Τσακανίκας, Σ. Παϊπέτης, Δ. Δούκας, Α. Πιέρρης, Δ. Ζερβὸς–Ζυμάρης, Σ. Σωτηριάδης, Κ. Καρτάλης, Ν. Καμπάνης, Γ. Μπακόπουλος, Δ. Μπενάκης, Α. Ἰωαννίδης, Ι. Νικολίτσας, Σ. Γάτος, Α. Ἔξαρχος, Γ. Καλατζόπουλος καὶ Β. Μεϊμαράκης. — Ὁ βουλευτὴς κ. Τ. Ἀναστασίου ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 92 τοῦ Συντάγματος. — Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Κακουλίδης ὑποβάλλει τροπολογίας ἐπὶ τῶν σχεδίων ψηφισμάτων «περὶ ἀκυρώσεως τῶν Ν. Δ. περὶ καταργήσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν Ἀντιναυάρχων καὶ Ὑποναυάρχων» καὶ «περὶ συστάσεως Ναυτικῶν Συμβουλίων». — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Σ. Ταλιαδοῦρος, Γ. Μηναῖος, Φ. Χρηστοδῆμος καὶ Α. Ἔξαρχος ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου ψηφίσματος «περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 7 Σεπτεμβρίου 1926 συντακτικῆς ἀποφάσεως περὶ συστάσεως Ἀνακριτικοῦ Συμβουλίου κλπ.». Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἀναφορῶν.

§3ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἀκόμη, κ. Πρόεδρε, θὰ ἐξαντλούμεθα εἰς τὰς ἀναφοράς; Θὰ καταναλώσωμεν καὶ τὴν σημερινὴν συνεδρίασιν;

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ προθῶμεν τότε εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας.

§5Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ὁ Κανονισμὸς δὲν τὸ ἐπιτρέπει.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κανονισμὸς δὲν ἀπαγορεύει νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ἐργασίαν μας.

§7Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ὑπάρχει Κανονισμός, κ. Πρόεδρε, ἢ δὲν ὑπάρχει;

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κανονισμὸς ὑπάρχει. Χθὲς παρεκαλέσαμεν νὰ ἀναβάλωμεν τὰς ἐπερωτήσεις διὰ νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐργασίαν. Ἑπομένως πρέπει νὰ συνεχισθῇ σήμερον, ἐκτὸς ἂν οἱ ἐπερωτῶντες δηλώσουν ὅτι παραιτοῦνται.

§9Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Κύριε Πρόεδρε, χθὲς τὸ ἑσπέρας κατὰ τὸ τέλος τῆς συνεδρίας ἠρωτήσαμεν, ἂν θέλουν οἱ κ. κ. βουλευταὶ νὰ ἐξακολουθήσουν τὴν ἐπερώτησιν, νὰ συνεχίσωμεν τὴν συνεδρίαν καὶ μετὰ τὸ δεῖπνον, ἀλλ’ οἱ κ. κ. βουλευταὶ δὲν ἀπεδέχθησαν τὴν πρότασίν μας. Κατὰ συνέπειαν δὲν ἠμποροῦμεν σήμερον, ἡμέραν νομοθετικῆς ἐργασίας, νὰ ἐπανέλθωμεν ἐπὶ τῶν ἐπερωτήσεων.

§10Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Σεῖς ἐζητήσατε τὴν διακοπὴν διὰ δέκα μόνον λεπτά. Τώρα πῶς γίνονται τὰ 10 λεπτά, 10 ἡμέραι; σεῖς τὸ γνωρίζετε. Σεῖς ἐζητήσατε ἀπὸ τὴν Βουλὴν τὴν ἄδειαν διὰ 10 λεπτὰ μόνον διακοπήν. Ἐτονίσατε μάλιστα τοῦτο καὶ ἡ Βουλὴ συνήνεσε μόνον εἰς τὰ 10 λεπτά. Νομίζω ὅτι κατὰ τὸν Κανονισμὸν ὀφείλομεν νὰ ἐξακολουθήσωμεν ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως, ἐφόσον δὲν παραιτοῦνται οἱ ἐπερωτῶντες.

§11Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Κύριε Πρόεδρε, ἐσυνήθισα πάντοτε, καὶ ἀπὸ τὰ ἑδώλια ἐκεῖνα καὶ ἀπὸ τὰ ἑδώλια αὐτά, νὰ σέβωμαι τὸν Κανονισμόν. Ἐζήτησα πραγματικῶς ἀπὸ τὴν Βουλὴν νὰ διακόψωμεν τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῶν ἐπερωτήσεων διὰ νὰ περατωθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ψηφίσματος ἀναστολῆς τῆς ἰσχύος ἄρθρων τοῦ Συντάγματος. Ὅταν ἐπερατώθη τὸ θέμα τοῦτο, ἠρώτησα τὴν Βουλήν, ἐγὼ ὁ ἴδιος, ἂν ἦτο διατεθειμένη, μετὰ τὸ δεῖπνον νὰ συνεχίσωμεν, ἀλλ’ ἡ Βουλὴ δὲν ἐδέχθη. Ἂν λοιπὸν δὲν παρενεβάλλετο τὸ ζήτημα τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης ὑποβληθέντος ψηφίσματος, εἰς τὰς 9 θὰ ἐλύομεν τὴν συνεδρίασιν. Πῶς εἶναι δυνατὸν λοιπὸν νὰ στηριχθῇ ἡ ἀξίωσις, ὅπως, συμφώνως πρὸς τὸν Κανονισμόν, συνεχίσωμεν σήμερον τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῶν ἐπερωτήσεων; Ἐν τούτοις καὶ σήμερον δὲν θὰ ἔχωμεν ἀντίρρησιν, ἀφοῦ περατώσωμεν τὴν νομοθετικὴν ἐργασίαν, νὰ ἔλθωμεν μετὰ τὸ δεῖπνον καὶ νὰ συνεχίσωμεν τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῶν ἐπερωτήσεων. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναβάλωμεν τὴν νομοθετικὴν ἐργασίαν σήμερον.

§12Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Χθὲς ἐδόθη ἡ συγκατάθεσις διὰ 10 λεπτῶν διάλειμμα μὲ τὴν προϋπόθεσιν ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ ἐξακολουθήσῃ συνεδριάζουσα εἴτε πρὸ τοῦ φαγητοῦ εἴτε μετὰ τὸ φαγητόν. Ἀλλ’ ἡ συνεδρίασις ἔληξε καὶ δὲν ἐπανήλθομεν πλέον. Ἐτελείωσε λοιπὸν ἡ ἡμέρα τῶν ἐπερωτήσεων. Σήμερον δὲν εἶναι ἡμέρα ἐπερωτήσεων. Πρέπει λοιπὸν αὔριον νὰ συνεχίσωμεν τὰς ἐπερωτήσεις, κατὰ τὸν Κανονισμόν, τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ ἐφαρμόσωμεν.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Ἀναβάλλεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἐπερωτήσεων καὶ ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας. Πρῶτον θέμα ἡ ἐκλογὴ δύο Ἀντιπροέδρων εἰς ἀντικατάστασιν τῶν παραιτηθέντων. Ἐπειδὴ ὅμως δὲν εἶναι παρόντες πολλοὶ βουλευταί, καλύτερα νὰ ἀναβληθῇ ἡ ἐκλογὴ καὶ νὰ προηγηθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ δευτέρου θέματος καὶ κατόπιν γίνεται ἡ ἐκλογὴ τῶν Ἀντιπροέδρων.

§14Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ὄχι, κ. Πρόεδρε. Διατί νὰ ἀναβληθῇ; Πρέπει νὰ γίνῃ ἡ ἐκλογή.

§15Α. ΜΕΛΑΣ. Εἶναι 5½ ἡ ὥρα καὶ ἀκόμη δὲν ἔχομεν ἀρχίσει, κ. Πρόεδρε.

§16Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Νὰ γίνῃ ἡ ψηφοφορία πρὸς ἐκλογὴν τῶν Ἀντιπροέδρων, κ. Πρόεδρε.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ψηφοφορία διὰ τὴν ἐκλογὴν βʹ καὶ γʹ Ἀντιπροέδρου. Παρακαλοῦνται νὰ προσέλθωσιν ὡς ψηφολέκται οἱ κ. κ. Χ. Λαδᾶς καὶ Σ. Τσακόπουλος. Ἄρχεται ἡ ψηφοφορία. (Διενεργεῖται ἡ διὰ ψηφοδελτίων μυστικὴ ψηφοφορία ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τῶν βουλευτῶν κ. κ. Χ. Λαδᾶ καὶ Σ. Τσακοπούλου, τοῦ κ. γραμματέως ἐκφωνοῦντος τὰ ὀνόματα τῶν κ. κ. βουλευτῶν κατὰ περιφερείας).

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει τις μὴ ψηφοφορήσας; (Οὐδεὶς ἀπαντᾷ). Ἄρχεται ἡ διαλογή. (Διενεργεῖται ἡ διαλογὴ ὑπὸ τῶν ψηφολεκτῶν).

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπερατώθη ἡ διαλογή. (Ἀναγινώσκει): Ἐψηφοφόρησαν ἐν συνόλῳ 218. Ἔλαβον ψήφους: Ὁ κ. Ε. Ἐμμανουηλίδης 110, ὁ κ. Γ. Μόδης 102, ὁ κ. Ι. Βογιατζῆς 92, ὁ κ. Γ. Καντιάνης 89, ὁ κ. Γ. Θέος 10, ὁ κ. Θ. Χρυσοβέργης 1, ὁ κ. Ι. Βαλαλᾶς 3, ὁ κ. Σ. Χασιώτης 1, ὁ κ. Ν. Τριανταφυλλάκος 2 καὶ ὁ κ. Ε. Χατζηδάκης 1. Ἑπομένως ἐξελέγησαν δεύτερος Ἀντιπρόεδρος ὁ κ. Ε. Ἐμμανουηλίδης καὶ τρίτος ὁ κ. Γ. Μόδης.

§20ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἄξιοι, ἄξιοι.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλεῖται νὰ προσέλθῃ ὅπως ὁρκισθῇ ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Α. Πολεμίδης. (Προσκομισθέντος τοῦ Ἱεροῦ Εὐαγγελίου ὁ βουλευτὴς κ. Α. Πολεμίδης ἀνέτεινε τὴν δεξιὰν καὶ ὤμοσε τὸν κάτωθι ὅρκον): «Ὁρκίζομαι εἰς τὸ ὄνομα τῆς Ἁγίας καὶ Ὁμοουσίου καὶ ἀδιαιρέτου Τριάδος νὰ φυλάξω πίστιν εἰς τὴν Πατρίδα, ὑπακοὴν εἰς τὸ Δημοκρατικὸν Σύνταγμα καὶ τοὺς Νόμους τοῦ Κράτους καὶ νὰ ἐκπληρώσω εὐσυνειδήτως τὰ καθήκοντά μου».

§22ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἄξιος, ἄξιος.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τοῦ σχεδίου ψηφίσματος «περὶ ἐκτάκτου οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως τοῦ Ταμείου προστασίας καὶ ἀσφαλίσεως τῶν καπνεργατῶν».

§24Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας). Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, κατὰ λάθος τὸ ἔχω ὑποβάλλει ὡς σχέδιον νόμου. Θὰ παρεκάλουν τὴν Βουλὴν νὰ τὸ δεχθῇ ὡς ψήφισμα καὶ λόγῳ τοῦ κατεπείγοντος καὶ λόγῳ ἄλλων λόγων.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ τὸ συζητήσῃ ὡς ψήφισμα;

§26ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Θεολογίτης ἔχει τὸν λόγον.

§28Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Κύριοι βουλευταί. Ζήτημα κατ’ ἐξοχὴν συγκινοῦν τὴν Κοινὴν γνώμην σήμερον ἰδίως ἐν Μακεδονίᾳ καὶ Θρᾴκῃ εἶναι τὸ ζήτημα τῆς ἀνεργίας. Εἶναι γεγονὸς ἀναμφισβήτητον, κύριοι βουλευταί, πιστοποιηθὲν καὶ δι’ ἐκθέσεων διαφόρων προϊσταμένων ὑπηρεσιῶν, ὅτι κατὰ τὸ τελευταῖον διάστημα ἐσημειώθησαν καὶ θάνατοι ἐκ πείνης εἰς διαφόρους πόλεις. Τὸ γεγονὸς αὐτὸ τὸ ν’ ἀποθνήσκουν ἐκ πείνης ἄνθρωποι σήμερον εἶναι ἀρκετὸν νομίζω ὄχι μόνον νὰ στιγματίσῃ τὸ Κράτος ὁλόκληρον, ἀλλὰ καὶ νὰ ἐκθέσῃ τὴν Ἑλλάδα ὅτι δὲν εἶναι Κράτος πεπολιτισμένον. Εἶναι γεγονὸς ἐπίσης ὅτι οἱ θάνατοι συνεχίζονται καὶ ὅτι διὰ τῶν 25 ἑκατομυρίων δραχμῶν, τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις δίδει πρὸς διανομὴν εἰς 35.000 ἀνέργων σήμερον, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα τῆς ἀνεργίας καὶ νὰ ἐπιφέρωσι τ’ ἀποτελέσματα ἐκεῖνα οὕτως ὥστε νὰ ἠρεμήσῃ ἡ Κοινὴ Γνώμη, ἰδίως ἐν Θράκῃ καὶ Μακεδονίᾳ, ἀλλὰ καὶ ν’ ἀπαλλαγῶσι καὶ οἱ ἐργατικοὶ πληθυσμοὶ ἀπὸ τοὺς ἀναρχικοὺς πράκτορας, οἱ ὁποῖοι ἐκμεταλλεύονται τὴν δυστυχίαν αὐτῶν καὶ θέλουσι νὰ ὠθήσωσι τὰς πενομένας τάξεις πρὸς μίαν ἐχθρότητα σφοδρὰν ἐναντίον τοῦ Κράτους.

§29ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Ἐκ τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς). Ἐπιτρέπετε μίαν ἐρώτησιν, κ. βουλευτά;

§30Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Δὲν σᾶς ἐπιτρέπω. Τὰς εὐκαιρίας αὐτὰς ἐπιδιώκουν τὰ ἀναρχικὰ πνεύματα καὶ τὰς εὐκαιρίας αὐτὰς παρέχει εὐκόλως τὸ Κράτος σήμερον διὰ τῆς ἀδιαφορίας του καὶ ἀναλγησίας του διὰ νὰ ψαρεύουν καὶ νὰ παρασύρουν τὰς πεινώσας ὑπάρξεις καὶ νὰ τὰς κατευθύνουν πρὸς μίαν τακτικήν, ἡ ὁποία δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ παρέχῃ διαρκῶς ἐνοχλήσεις εἰς τὴν Πολιτείαν. Νομίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἡ σπουδὴ τῆς Κυβερνήσεως ὅπως ἀντιμετωπίσῃ προχείρως τὸ ζήτημα τοῦτο, νομίζω λέγω, ὅτι ἔσχε εὐάρεστον ἐντύπωσιν μέσα εἰς τὰς τάξεις τῶν λαϊκῶν μαζῶν καὶ θέλω νὰ ἐλπίζω ὅτι μέλημα πρῶτον τῆς Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως θὰ εἶναι ὅπως ὀργανώσῃ μίαν δικαιοτέραν δημοσιονομικὴν ὑποστήριξιν ἀπέναντι τῶν τάξεων ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι συνθλίβονται ἀφ’ ἑνὸς μεταξὺ τῶν φορολογικῶν ἀξιώσεων τοῦ Κράτους, τῶν βαρυτάτων, καὶ τῶν κακῶν ἰσχυρῶν ἀφ’ ἑτέρου. Κατὰ πρόχειρον στατιστικὴν τοῦ γραφείου προστασίας ἀνέργων, ἡ ἀναλογία θὰ εἶναι δραχμαὶ ἑπτακόσιαι διὰ κάθε ἄνεργον, νομίζω δὲ ὅτι μετὰ ἕνα μῆνα, ἀφοῦ θὰ ἐξαντληθοῦν αἱ ἑπτακόσιαι δραχμαί, θὰ γίνουν νέα συλλαλητήρια, θὰ ἔχωμεν νέας ἐξόδους τῶν ἐπαναστατικῶν στοιχείων ἀνὰ τὴν ὕπαιθρον, θὰ ἔχωμεν νέαν πολεμικὴν καὶ νέας ἀξιώσεις δεδικαιολογημένας, κατ’ ἐμέ, τοῦ πενομένου καὶ θνῄσκοντος ἐκ πείνης ἐργατικοῦ κόσμου. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν ὅπως μελετήσῃ τὸ ζήτημα τῆς ἀνεργίας, τῆς ἐμφανιζομένης σήμερον ἐν Ἑλλάδι, καὶ νὰ κατατοπίσῃ κατὰ τρόπον δικαιότερον, τρόπον, κατὰ τὸν ὁποῖον δὲν θὰ εἶναι πλέον ἐπιτετραμένον μία τάξις καὶ μόνον νὰ ἀντιμετωπίζῃ τὰ δεινὰ τῆς ἀνεργίας. Ἀπέναντι τοῦ Κράτους αἱ τάξεις ὅλαι εἶναι ἴσαι καὶ νομίζω ὅτι καὶ τὰ βάρη πρέπει νὰ εἶναι ἴσα. Δὲν εἶναι δυνατὸν λοιπὸν ἡ τάξις τῶν πασχόντων σήμερον νὰ ὑποφέρῃ ὅλα τὰ δεινὰ καὶ ὅλας τὰς δυστυχίας, αἱ ὁποῖαι πηγάζουν ἀπὸ τὴν σημερινὴν κατάστασιν. Γνωρίζω τὴν ἔκτασιν τῆς οἰκονομικῆς κρίσεως, ἡ ὁποία μαστίζει τὸ Κράτος, ἀντιλαμβάνομαι πλήρως τὰς δυσχερείας, τὰς ὁποίας ἀντιμετωπίζει ἡ Κυβέρνησις, εὑρεθεῖσα πρὸ μιᾶς σκιᾶς Κράτους, πρὸ ἑνὸς ξεχαρβαλώματος, πρὸ μιᾶς πραγματικῶς ἀναρχικῆς καταστάσεως, τὴν ὁποίαν μᾶς ἐκληροδότησε τὸ δικτατορικὸν Καθεστώς. Νομίζω ὅμως ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν τὸ γλίσχρον αὐτὸ ἐπίδομα νὰ αὐξηθῇ κατὰ τρόπον τοιοῦτον, ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπαρκέσῃ ἐπί τινας τουλάχιστον μῆνας ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν κατὰ τὸ διάστημα αὐτὸ τῆς ἀνεργίας οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ὁπωσδήποτε νὰ εὕρωσιν ἄρτον. Ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος κατώρθωσε νὰ ἐξεύρῃ τὰ 25 ἑκατομμύρια, νομίζω ὅτι θὰ εἶναι δυνατόν, καταβάλλων κάθε προσπάθειαν, νὰ αὐξήσῃ τὸ ποσὸν αὐτό, διότι ἀσφαλῶς μετὰ ἕνα μῆνα θὰ ἴδωμεν δεδικαιολογημένως τὸν κόσμον αὐτὸν νὰ ζητῇ ἄρτον ἐκ νέου. Κύριοι βουλευταί. Τὰς πύλας τῆς Βουλῆς ἐπιμόνως κρούουν σήμερον διάφορα κοινωνικὰ προβλήματα, τὰ ὁποῖα ὀφείλομεν νὰ ἀντιμετωπίζωμεν. Αἱ πάσχουσαι τάξεις, εἴτε ἀγρόται, εἴτε ἐργάται, εἴτε δημόσιοι ὑπάλληλοι, εἴτε ἐπαγγελματίαι, ἀξιοῦσιν ὅπως ἐπιληφθῶμεν τῶν ζητημάτων αὐτῶν καὶ ὅπως τὰς δώσωμεν μίαν διέξοδον ὑγιᾶ καὶ τιμίαν διὰ νὰ δυνηθῶμεν νὰ ὀρθοποδήσωμεν ὡς Κράτος. Νομίζω δὲ ὅτι ἓν ἐκ τῶν πρώτων μελημάτων θὰ εἶναι τὸ νὰ θέσωμεν ἀσφαλῆ θεμέλια διὰ τὴν ἐξασφάλισιν τοῦ κόσμου αὐτοῦ, ὁ ὁποῖος ἐξακολουθητικῶς καὶ συνεχῶς βαστάζει ὅλα τὰ βάρη τῆς οἰκονομίας καὶ ὅλας τὰς δυστυχίας, αἱ ὁποῖαι πηγάζουν ἀπὸ τὸ ἐσωτερικὸν ἀλληλοφάγωμα. Συνέχισις τῆς καταστάσεως τῆς παλαιᾶς τακτικῆς θὰ μᾶς φέρῃ γρήγορα, φοβοῦμαι, εἰς τὴν ὁλοκληρωτικὴν χρεωκοπίαν τοῦ πολιτικοῦ κόσμου, ἐπὶ τῆς ράχεως τοῦ ὁποίου, ἂν συνεχισθοῦν αἱ ἀερολογίαι, θὰ καταφέρεται ἐπὶ πολὺν καιρὸν τὸν κνοῦτον ἑνὸς δευτέρου δικτάτορος.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Θέος ἔχει τὸν λόγον.

§32Κ. ΘΕΟΣ. Κύριοι, τὸ σχέδιον ψηφίσματος ἀφορᾷ 35.000 καπνεργατικὰς οἰκογενείας. Πρόκειται διὰ τὴν ἀνεργίαν. Ἡ ἀνεργία δὲν εἶναι καπνεργατικὸν φαινόμενον, δὲν εἶναι ἀκόμη φαινόμενον Ἑλληνικὸν μόνον, εἶναι καρπός, ὁ ὁποῖος συνοδεύει τὸ κεφαλαιοκρατικὸν σύστημα. Ἡ κεφαλαιοκρατία ποῦ μέχρι τοῦδε κυβερνᾷ τὸν κόσμον, ἀποδεικνύεται ὅτι δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐξασφαλίσῃ ἄρτον εἰς τοὺς σκλάβους της.

§33ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὑπάρχουν σκλάβοι;

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τὰς ἰδέας του. Ἐξακολουθήσατε.

§35Κ. ΘΕΟΣ. Ἔχετε τὸ δικαίωμα τῆς ἀναιρέσεως. Κύριοι, εἰς ὅλον τὸν κόσμον καὶ εἰς ὅλα τὰ Κράτη λαμβάνονται μέτρα ἐναντίον τῆς ἀνεργίας, διὰ τὴν ὁποίαν δὲν εἶναι ὑπεύθυνος ὁ ἐργαζόμενος κόσμος, ἀλλ’ εἶναι ὑπεύθυνον αὐτὸ τὸ ἀναρχικὸν σύστημα τῆς παραγωγῆς, τὸ ὁποῖον διακρίνει τὴν σημερινὴν ἐποχήν μας. Εἰς τὴν Ἑλλάδα ἀντὶ νὰ λαμβάνωνται τοιαῦτα μέτρα, ὅλοι οἱ μέχρι σήμερον κυβερνῆται ἐκοπίασαν διὰ νὰ αὐξήσουν τὴν ἀνεργίαν. Δὲν θὰ λησμονήσωμεν τοὺς κόπους τῆς παλαιᾶς Κυβερνήσεως Μιχαλακοπούλου–Κονδύλη διὰ νὰ παύσουν δύο χιλιάδας σιδηροδρομικούς, διὰ νὰ ἐφαρμόσουν τὰς περιφήμους ἐκείνας οἰκονομίας. Δὲν θὰ λησμονήσωμεν τοὺς ἱδρῶτας καὶ τοὺς κόπους τοῦ κ. Σπυρίδου, ὁ ὁποῖος διέπραξε τὸν νόμον αὐτὸν περὶ ἐξαγωγῆς ἀνεπεξεργάστων καπνῶν καὶ συνέπεια τοῦ ὁποίου εἶναι ἡ σημερινὴ ἀνεργία. Δὲν θὰ λησμονήσωμεν ἀκόμη ὅτι ὁ κ. Πάγκαλος μόλις ἀνῆλθεν εἰς τὴν Ἐξουσίαν ἐπροθυμοποιήθη πρῶτον ἀπὸ ὅλα νὰ δημοσιεύσῃ τὸ Ν. Διάταγμα, τὸ ὁποῖον εἶχε προετοιμασθῆ ἀπὸ τὸν προηγούμενον Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, τὸν κ. Σπυρίδην. Σκοπὸς ἐκείνου τοῦ νόμου ἦτο νὰ πεταχθοῦν εἰς τὸν δρόμον 35.000 καπνεργάται καὶ νὰ στερηθοῦν τὸν ἄρτον 15.000 καπνεργατικαὶ οἰκογένειαι. Ἔχει καθῆκον τὸ Κράτος, ἐφόσον ἐφαρμόζει τὸ πρῶτον μέρος τοῦ νόμου, νόμου ὁ ὁποῖος παραχωρεῖ εἰς τοὺς μεγαλεμπόρους καὶ εἰς τὴν κεφαλαιοκρατικὴν Ἑταιρείαν τῶν Ἀμερικανῶν, παραχωρεῖ λέγω, τὴν εὐκαιρίαν νὰ συσσωρεύσωσιν ἑκατομμύρια, ἔχει ὑποχρέωσιν καὶ καθῆκον νὰ ἐφαρμόσῃ καὶ τὸ ἄλλο ἥμισυ τοῦ νόμου, ὁ ὁποῖος παραχωρεῖ εἰς τοὺς καπνεργάτας ἑξήκοντα ἡμερομίσθια μὲ τὰ ⅖ τοῦ ἡμερομισθίου των. Οἱ καπνεργάται ἄεργοι ἀπὸ τὸν Ἰούλιον εἶναι 35.000 καὶ περίπου 125.000 μόνον χάνουν 4.475 ἡμερομίσθια, τὰ ὁποῖα θὰ ἐλάμβανον ὡς εἰσόδημα, τὸ ὁποῖον εἰσόδημα φυσικὰ δὲν θὰ τὸ ἔβαζαν εἰς τὴν κάσαν των, θὰ τὸ ἔπαιρναν ἄρτον, θὰ τὸ ἔπαιρναν ὑποδήματα καὶ μερικὰ ἄλλα εἴδη ἀπὸ τοὺς μικροεπαγγελματίας. Δι’ αὐτὸ βλέπομεν εἰς ὅλον τὸν λαόν, εἰς ὅλους τοὺς ἐπαγγελματίας νὰ κινοῦνται μετ’ ἐνδιαφέροντος διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τῶν καπνεργατῶν. Εἶπεν ὁ προλαλήσας ἐκ Καβάλλας κ. συνάδελφος περὶ ἐκμεταλλεύσεως καὶ εἶπεν ὅτι δὲν στέκουν πουθενά, διότι ἡ ἐκμετάλλευσις δὲν γίνεται ἐκ μέρους τῶν κομμουνιστῶν, τὸ ζήτημα τῆς δημοκοπίας εἶναι ἀποκλειστικὸν οἰκόπεδον, τὸ ὁποῖον δὲν δυνάμεθα νὰ καταπατήσωμεν καὶ νὰ δημοκοπίσωμεν. Εἶναι οἰκόπεδον αὐτῶν τῶν κυρίων. Φαίνεται πῶς εἶναι καὶ αὐτό, ὄχι φαίνεται, ἀλλὰ ἀσφαλῶς εἶναι καὶ αὐτό ἀπὸ τὰς ἐνεργείας, τὰς ὁποίας διέπραξε, αὐτὸ τὸ ἔκτρωμα τοῦ νόμου, τὸ ὁποῖον στερεῖ τὸν ἄρτον ἀπὸ 35.000 καπνεργατικὰς οἰκογενείας. Δὲν εἴμεθα ἡμεῖς ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δημοκοποῦμεν. Εἴμεθα προστάται τῶν καπνεργατῶν διὰ νὰ διεκδικήσωμεν τὰ ἀναφαίρετα δικαιώματα τῆς ζωῆς μιᾶς τάξεως, ἡ ὁποία ἔχει μίαν ἱστορικὴν ἀποστολήν.

§36Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας). Οἱ ὁμιλοῦντες ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ἔχουν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ λέγωσι πάντοτε τὴν ἀλήθειαν. Ὑπὸ τὴν ἰδιότητα τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας βεβαιῶ ὅτι ὁ δῆθεν ἀντικαπνικὸς νόμος ἐξασφαλίζει ὄχι μόνον τοὺς καπνεργάτας, ἀλλὰ καὶ τὴν ὑπεροχὴν τῶν καπνῶν μας ἀπέναντι τῶν λοιπῶν Κρατῶν ἐν τοῖς Βαλκανίοις, εἶναι δὲ ὁ μόνος ἴσως νόμος, τὸν ὁποῖον ὁ Πάγκαλος ἐξέδωκεν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν στοιχείων τῆς πείρας καὶ τοῦ γενικωτέρου συμφέροντος. Ὁ κ. βουλευτὴς δύναται νὰ λέγῃ ὅσα λέγει οὐχὶ ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης, ἀλλὰ πρὸς ἄγραν χειροκροτημάτων εἰς τὰ ἀκροατήρια ἐκεῖνα, πρὸ τῶν ὁποίων εἶναι συνειθισμένος νὰ ὁμιλῇ.

§37Κ. ΘΕΟΣ. Εἶμαι ὁ ἴδιος καπνεργάτης καὶ ἐκ πείρας γνωρίζω ὅτι ἡ ἐσοδεία τοῦ 1924 εἰς τὴν Καβάλλαν ἐξησφάλισεν ἐργασίαν διὰ δέκα μῆνας. Ἡ ἐσοδεία τοῦ 1925, ἥτις ἐπεξειργάσθη ἐφέτος, καίτοι πολλαπλασία εἰς ποσότητα, ἔδωκε ἐργασίαν μόνον πέντε μηνῶν. Ἄν ἐπεξειργάζετο ὅπως τὸ 1925 θὰ ἔδιδεν ἐργασίαν εἰς τοὺς καπνεργάτας δεκαπέντε μηνῶν. — Πέντε μηνῶν ἄρτον ἐστέρησεν ὁ ἀντικαπνεργατικὸς νόμος. Δὲν ἔρχεται εἰς συζήτησιν αὐτὸς ὁ νόμος. Ὅταν θὰ ἔλθῃ τὸ θέμα αὐτὸ θὰ συζητήσωμεν. Ἐπὶ τοῦ παρόντος συνδέω αὐτὸν τὸν νόμον μὲ τὴν περίπτωσιν τῶν καπνεργατῶν. Ἀπὸ τὸ ἓν μέρος ὁμιλεῖ περὶ ἐλευθερίας τῶν καπνεμπόρων καὶ ἀπὸ τὸ ἄλλο μέρος περὶ τῶν καπνεργατῶν, οἱ ὁποῖοι ἔχασαν ἕως τώρα 320 ἑκατομμύρια. Κάθε καπνεργάτης ἔχει χάσει 3.000 καὶ ἀπὸ τὸ βοήθημα, τὸ ὁποῖον ὀφείλει νὰ λάβῃ ἀπὸ τὸ Κράτος, ὅπερ ἀνέρχεται εἰς 1800 δραχμάς, ἔλαβε μόνον 170 δραχμάς. Δὲν δύνασθε σεῖς νὰ ἐννοήσητε τί σημαίνει δι’ ἕνα ἐργάτην νὰ κάθηται δεκαπέντε μήνας. Προχθὲς ἀκόμη ὑπεγράψατε ἕνα ψήφισμα διὰ νὰ αὐξήσητε τὸν μισθόν σας. Δὲν δύνασθε νὰ ἐννοήσητε τί σημαίνει δι’ ἕνα ἐργάτην, ὅστις ἔχει 125 ἡμερομίσθια καὶ ἀντὶ νὰ λάβῃ 3.000 δραχμὰς λαμβάνει 171.15. Δὲν εἴμεθα ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι ἐκμεταλλευόμεθα τὴν πολιτικὴν καὶ δημοκοποῦμεν διὰ τοὺς ἐργάτας. Ἡ καταδικαστικὴ ἀπόφασις ἐναντίον τοῦ ἐκμεταλλευτικοῦ συστήματος ἔχει κηδευθῆ ἀπὸ τὴν ἰδίαν τὴν Ἱστορίαν καὶ δὲν μένει παρὰ μόνον ἡ στιγμὴ τῆς ἐκτελέσεως. Τὸ Κράτος ἔχει καθῆκον νὰ ἐκπληρώσῃ τὰς ὑποχρεώσεις του, τὰς ὁποίας ἀνέλαβεν ἀπὸ τὸν νόμον αὐτόν, διότι ἐβούλιαξε εἰς τὴν δυστυχίαν 35.000 καπνεργατικὰς οἰκογενείας. Καὶ αἱ ὑποχρεώσεις του αὐταὶ δὲν εἶναι δι’ αὐτὸ τὰ 15 ἑκατομμύρια, ἐκ τῶν ὁποίων τὰ ἡμίση θὰ πᾶνε εἰς ἰατρικὴν περίθαλψιν. Αἱ ὑποχρεώσεις ἀνέρχονται εἰς 25 ὁλόκληρα ἡμερομίσθια πρὸς 75 δραχμὰς κατὰ μέσον ὅρον. Οἱ καπνεργάται ἔλαβον 6.000.000 ἀπὸ τὰ 59.640.000, εἰς τὸν καθένα ἀναλογοῦν ἀπὸ 171.50 δραχμάς. Ὑποχρεοῦται δὲ τὸ Κράτος νὰ πληρώσῃ εἰς τὸν κάθε καπνεργάτην 1800 δραχμάς. Συνεπῶς τὸ Κράτος δὲν δύναται νὰ περιορισθῇ εἰς τὰ 25 ἑκατομμύρια. Ὀφείλει νὰ ἀναλάβῃ τὴν ἐκχώρησιν ὁλοκλήρου τοῦ ποσοῦ. Καὶ ἀπὸ τὰ 25 ἑκατομμύρια δὲν δύναται νὰ δοθῇ ποσόν τι εἰς ἄλλον κλάδον τῆς ἰατρικῆς περιθάλψεως. Τὰ ἔσοδα τοῦ ταμείου αὐτοῦ προέρχονται κατὰ ἕνα ἐξωφρενικὸν τρόπον, δηλαδὴ ἀπὸ ἓν ποσοστὸν 4%, τὸ ὁποῖον πληρώνουν οἱ καπνέμποροι ὅταν ἀπασχολοῦν καπνεργάτας. Συμφώνως ὅμως πρὸς τὸν νόμον αὐτὸν οἱ καπνέμποροι δὲν ἀπασχολοῦν καπνεργάτας. Ἄρα τὸ ἴδιον τὸ Κράτος ὀφείλει νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς ὑποχρεώσεις του. Ἄλλως, οἱ καπνεργάται ἐφόσον τὸ ἴδιον τὸ Κράτος παραβιάζει τὸ πρῶτον μέρος τοῦ νόμου αὐτοῦ, λύεται κάθε ὑποχρέωσις ἀπέναντι καὶ τοῦ ὑπολοίπου μέρους τοῦ ἰδίου αὐτοῦ νόμου. Δὲν δύναται λοιπὸν τὸ ταμεῖον αὐτὸ ν’ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς ὑποχρεώσεις του, διότι δὲν δύναται καὶ ἀπὸ τὰ 25 ἑκατομμύρια, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι παρὰ ἓν μέρος τῆς ὀφειλῆς τοῦ Κράτους πρὸς τοὺς καπνεργάτας νὰ τοὺς ὑποχρεώσῃ νὰ περιορισθοῦν εἰς τὰ ἑξήκοντα αὐτὰ ἡμερομίσθια. Ἔχει καθῆκον τὸ Κράτος ἀπέναντι τῶν οἰκογενειακῶν καπνεργατῶν, οἱ ὁποῖοι ἀγωνίζονται διὰ τὸ ἱερώτερον τῶν δικαιωμάτων, διὰ τὴν ζωήν. Δουλειὰ διὰ τὸ ψωμί. Αὐτὸ εἶναι τὸ σύνθημα τῶν ἐργατῶν. Τὰ 25,000,000 εἴπομεν ὅτι δὲν ἐπαρκοῦν παρὰ ἀποτελοῦσιν ἓν μέρος τῆς ὀφειλῆς τοῦ Κράτους. Δὲν δύνασθε λοιπὸν νὰ ἀφαιρέσητε τίποτε, διότι αὐτὰ ἀποτελοῦν τὴν ἰατρικὴν περίθαλψιν, εἰς τὴν ὁποίαν ὀφείλετε νὰ προσθέσητε ἄλλο κονδύλιον. Διότι μὴ λησμονῆτε ὅτι τὰ 90% τῶν καπνεργατῶν εἶναι φυματικοί. Ἔχει λοιπὸν καθῆκον τὸ Κράτος νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν ἰατρικὴν περίθαλψιν τῶν καπνεργατῶν.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Μαχαίρας ἔχει τὸν λόγον.

§39Ε. ΜΑΧΑΙΡΑΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν θὰ ἐλάμβανον τὸν λόγον νὰ συνηγορήσω καὶ ἐγὼ ὑπὲρ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν σχεδίου ψηφίσματος διὰ τοὺς ἀνεργοῦντας καπνεργάτας ἂν δὲν ἐφοβούμην ὅτι ὁ προλαλήσας συνάδελφος ἐδημιούργησεν μίαν ἀτμοσφαῖραν εἰς τὸ Κοινοβούλιον ἐχθρικὴν πρὸς τοὺς ἐργάτας.

§40ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Κάθε ἄλλο.

§41Ε. ΜΑΧΑΙΡΑΣ. Δὲν θέλω νὰ ἐπικρίνω τὴν τακτικήν, τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ πρὸς ὑποστήριξιν τοῦ δικαίου τῶν ἐργατῶν, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θέλω νὰ ὑποστηρίξω εἶναι, ὅτι ἀντιμετωπίζει σήμερον τὸ Κράτος, ὅπως καὶ ὅλα τὰ Κράτη τῆς Γῆς, μίαν μεγάλην κρίσιν, ἡ ὁποία καταλήγει εἰς μίαν ἀεργίαν, ἄλλοτε μὲν τοπικὴν καὶ μεμονωμένην καὶ ἄλλοτε δὲ γενικήν. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν θὰ ἐξετάσω ἐγὼ τὰ αἴτια, τὰ ὁποῖα προεκάλεσαν τὴν ἀνεργίαν τῶν καπνεργατῶν. Θὰ ἔλθῃ ἡ στιγμή, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ συζητήσωμεν τὸ νομοσχέδιον περὶ τῶν ἀνεπεξεργάστων καπνῶν καὶ τότε θὰ ἴδωμεν τί δύναται νὰ γίνῃ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θέλω νὰ προσθέσω καὶ νὰ τονίσω σήμερον εἶναι τοῦτο: νὰ συγχαρῶ τὸν κ. ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Ὑπουργόν, ὅστις μόλις ἀνέλαβε τὰ καθήκοντά του ἔσπευσε νὰ προλάβῃ τὴν ἀνάγκην, τὴν ἐθνικὴν ἀνάγκην, τονίζω, πιστεύω δὲ ἀκραδάντως ὅτι δὲν θὰ σταματήσῃ ἡ μέριμνα αὕτη τοῦ Κράτους μέχρις ἐδῶ. Τὰ 25.000.000, τὰ ὁποῖα συζητοῦμεν νὰ δώσωμεν ὡς δάνειον περίπου, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, εἰς τὸ ταμεῖον ἐργασίας τῶν καπνεργατῶν, εἰς τὰς 35.000 οἰκογενειαρχῶν καπνεργατῶν εἶναι ἐλάχιστον ποσόν. Ἂν δύναται τὸ Κράτος νὰ τὰ αὐξήσῃ θὰ εἶναι εὐχῆς ἔργον. Ἂν δὲν δύναται πρέπει ἀπὸ τοῦδε νὰ σκέπτηται πῶς θ’ ἀντιμετωπίσῃ βραδύτερον τὴν κατάστασιν αὐτήν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχω νὰ προσθέσω εἶναι ὅτι δὲν εἶναι μόνον αἱ καπνεργατικαὶ τάξεις ποῦ ἀνεργοῦν, εἶναι καὶ ἄλλαι τάξεις ναυτικαὶ καὶ ἄλλαι ἐργατικαὶ τάξεις καὶ δι’ αὐτὰς ἔχω νὰ συστήσω καὶ νὰ παρακαλέσω μᾶλλον τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ λάβῃ μέριμναν μήπως θὰ καταστῇ δυνατὸν εἰς τὰς παραμονὰς τῶν ἑορτῶν νὰ ταῖς δοθῇ καμμία βοήθεια, ὡς καὶ εἰς τοὺς ἀνεργοῦντας ἐργάτας τοῦ Πειραιῶς.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Ἰωαννίδης ἔχει τὸν λόγον.

§43Α. ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ. Δὲν ἀνέρχομαι τὸ βῆμα ἵνα ἀπαντήσω εἰς τὴν δημοκοπίαν τῶν κομμουνιστῶν ἀναπτυσσόντων τὰς ὡραίας ἰδεολογίας των μὲ τόσην λεπτομέρειαν, ἀλλ’ οἱ ὁποῖοι ἴσως–ἴσως δὲν ἀντελήφθησαν ὅτι ἐδῶ εἰς τὴν Ἑλλάδα δὲν εὐοδοῦνται αἱ ἰδέαι των διὰ τὸν σπουδαιότερον λόγον ὅτι δὲν εἶναι τὸ ἔδαφος πρόσφορον, διότι ὁ Ἕλλην ἐργάτης προστατεύεται καὶ προστατεύεται πολὺ περισσότερον ἀπὸ ὅσον αὐτοὶ νομίζουσι παρὰ τῆς κρατικῆς ἀντιλήψεως. Ἡ ἐργατικὴ νομοθεσία ἐν Ἑλλάδι, ὅπως ἐνεφανίσθη κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη, ἐνεφανίσθη ἴσως ῥιζοσπαστικωτέρα....

§44ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἀλλὰ δὲν ἐφηρμόσθη.

§45Α. ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ. Ἐφηρμόσθη, ἐφαρμόζεται καὶ θὰ ἐφαρμοσθῇ ἀκόμη περισσότερον. Ἐστὲ βέβαιοι ὅτι δὲν εἶσθε δυστυχεῖς σεῖς οἱ ὁποῖοι ἀντιπροσωπεύετε τὴν ἐργατικὴν τάξιν. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ σᾶς ἔβλεπον σᾶς, νέους ἐργάτας Ἕλληνας, νὰ προστατεύσητε τὰ δικαιώματα τοῦ ἐργάτου.

§46ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν σᾶς ἀρέσουμε.

§47Α. ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ. Εἶσθε μισθωτοὶ καὶ θὰ ἔλθῃ ἡμέρα, καθ’ ἣν θὰ συζητήσωμεν ἐπ’ αὐτοῦ. Εἶσθε ὄργανα προπαγάνδας. Τὸ ζήτημα τῆς ἀνεργίας ἐμφανίζεται ὄχι μόνον ἀπὸ καπνεργατικῆς ἀνεργίας, ὄχι μόνον ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῶν καπνεργατῶν, ἀλλ’ εἶναι καθαρῶς μεταπολεμικὸν ζήτημα, ἐμφανιζόμενον μὲ ὅλην του τὴν ἰσχὺν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἐνεφανίσθη εἰς ὅλα τὰ Κράτη, τῶν ὁποίων τὸ νόμισμα ἦτο ἰσχυρόν. Εἰς τὴν Ἑλλάδα, λόγῳ τῆς ἀδυναμίας τοῦ νομίσματος τοῦ Ἑλληνικοῦ, τεχνικῶς ἐστηρίζετο ἡ βιομηχανία. Ἤδη ὁπότε ἀρχίζει νὰ ἐμφανίζωνται τὰ πρῶτα στοιχεῖα τῆς πολιτικῆς ὁμαλότητος εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἤδη ὁπότε ἡ πίστις ἐπὶ τὸν Κρατικὸν ὀργανισμὸν ἀρχίζει νὰ ἑδραιοῦται, ἐστὲ βέβαιοι ὅτι ἡ ἀνεργία θὰ ἐμφανισθῇ πολὺ ζωηροτέρα. Ὅταν θὰ πλησιάσωμεν εἴτε εἰς τὴν σταθεροποίησιν τῆς δραχμῆς, εἴτε εἰς τὴν ὁριστικὴν πρὸς τὸν χρυσὸν τιμὴν τοῦ συναλλάγματος, τότε ἐστὲ βέβαιοι ὅτι ἡ ἀνεργία θὰ λάβῃ πολὺ μεγαλυτέραν ἔκτασιν ἐκείνης, τὴν ὁποίαν ἔχει σήμερον. Εἰς ἑκατομμύρια λιρῶν ἀνέρχονται τὰ ποσά, τὰ ὁποῖα ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις πληρώνει κατ’ ἔτος ἵνα συγκρατήσῃ τοὺς κινδύνους τοὺς κοινωνικούς, οἱ ὁποῖοι θὰ προήρχοντο ἐκ τῆς ἀνεργίας. Καὶ εἰς τὴν Γερμανίαν τὸ αὐτὸ συμβαίνει. Καὶ ἔλαβε τὴν ὀξυτάτην αὐτοῦ μορφὴν τὴν στιγμὴν τῆς σταθεροποιήσεως τοῦ μάρκου. Ἤδη εἰς τὴν Γαλλίαν, ὁπότε ἀρχίζει νὰ στερεοποιῆται τὸ Γαλλικὸν νόμισμα, ἀρχίζει καὶ ἡ μεγάλη ἐμφάνισις τῆς ἀνεργίας, τῆς προερχομένης ἐκ τοῦ κλονισμοῦ τῆς βιομηχανίας. Καὶ ἐν Ἑλλάδι ἐντὸς ὀλίγου θὰ ἐμφανισθῇ πολὺ ἰσχυρὰ ὄχι μόνον ὡς καπνεργατική, ἀλλ’ εἰς ὅλας τὰς βιομηχανίας, εἰς ὅλας τὰς πόλεις, εἰς ὅλα τὰ εἴδη θὰ ἐμφανισθῇ ζωηρὰ ἡ ἀνεργία. Τὸ Κράτος ἂν προνοήσῃ νὰ τὴν ἀντιμετωπίσῃ θὰ εὑρεθῇ πρὸ πολλῶν δυσκόλων προβλημάτων, διὰ τὰ ὁποῖα ὀφείλει ἀπὸ σήμερον νὰ προνοήσῃ. Δι’ αὐτὸ ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα ἵνα καταστήσω προσεκτικὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ τὴν Κυβέρνησιν ὅπως ἀπὸ τοῦδε προνοήσωσι ἵνα καταρτίσωσι τὰς δεούσας Ἐπιτροπὰς καὶ προπαρασκευάσωσι τὸ ἔδαφος, τὸ ὁποῖον θὰ ἐπιτρέψῃ αὔριον εἰς τὸ Κράτος, ὥστε μὲ τοὺς πόρους του, συνδυαζομένους οὕτω μὲ κρατικὰς ἐργασίας καὶ μὲ ἄλλα μέτρα νὰ δυνηθῇ ν’ ἀντιμετωπίσῃ τὸν μέλλοντα ἐκ τῆς ἀνεργίας κίνδυνον. (Χειροκροτήματα).

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Μπούσιος ἔχει τὸν λόγον.

§49Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ὁμολογῶ ὅτι δὲν εἶχον γνῶσιν τῆς δημιουργίας τοῦ ἱδρύματος αὐτοῦ, διότι ἔγινε καθ’ ἣν ἐποχὴν δὲν ἐλειτούργει τὸ Κοινοβουλευτικὸν Πολίτευμα καὶ ἡ Βουλὴ δὲν εἶχε συνέλθει. Νομίζω ὅτι ὁσάκις προτείνονται τοιαῦτα μέτρα, τὰ ὁποῖα ἀντιμετωπίζουν τὴν ἄγνοιαν τῶν περισσοτέρων βουλευτῶν, θὰ ἦτο προσφορώτερον καὶ συντελεστικώτερον ἂν συνυπεβάλοντο μετὰ τοῦ Νομοσχεδίου καὶ ὅλα τὰ ἄλλα σχετικὰ ἐπὶ τῶν ὁποίων στηρίζεται τὸ προτεινόμενον μέτρον δηλαδὴ ἡ λειτουργία τοῦ ταμείου, οἱ πόροι τοῦ ταμείου, ἡ σημερινὴ κατάστασις τοῦ ταμείου καὶ ἀφ’ ἑτέρου, προκειμένου νὰ διατεθῇ ἐκ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους ἓν κονδύλιον, τὸ ὁποῖον μολονότι ἀπέναντι τοῦ ὅλου Προϋπολογισμοῦ θεωρεῖται μικρόν, ἀπέναντι ὅμως τῆς δυσχερείας τῆς ταμιακῆς τῆς σημερινῆς δὲν εἶναι καὶ τόσον μικρόν, θὰ ἔπρεπεν ὁ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς νὰ μᾶς παρουσιάσῃ μίαν κατάστασιν οἰκονομικὴν τῆς ταμιακῆς καταστάσεως τοῦ Κράτους διὰ νὰ δυνάμεθα καὶ ἡμεῖς νὰ ψηφίζωμεν ἐν ἐπιγνώσει τέτοια εἰκοσιπεντάρια ἑκατομμυρίων ἐκ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους. Διότι, ἂν ἀρχίσωμεν σήμερον 50,000,000, αὔριον 75, μεθαύριον 175, ἂν τὰ ψηφίζωμεν μὲ ἐλαφρὰν τὴν καρδίαν, τότε δὲν θὰ κάμωμεν τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ γελῶμεν τὸν κόσμον. Καὶ ἐνθυμοῦμαι κάποιος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν μᾶς εἶπεν «οὐκ ἂν λάβοις παρὰ τοῦ μὴ ἔχοντος». Πρέπει νὰ ἔχωμεν διὰ νὰ δώσωμεν. Ἐκτὸς τούτου ἔγινε λόγος σήμερον παρὰ μιᾶς πτέρυγος θεωρούσης αὐτὴν ἀντιπρόσωπον τῆς ἐργατικῆς τάξεως ὅτι αὐτὰ εἶναι ἐλάχιστα ἀπέναντι τῶν δικαιωμάτων, τὰ ὁποῖα οἱ ἐργάται ἀξιοῦν ἀπὸ τὸ Κράτος. Θέλομεν νὰ γνωρίζωμεν ἀπὸ τοὺς ἀντιπροσώπους τοῦ Κράτους, ἀπὸ τοὺς Ὑπουργούς, ὑπάρχει τοιαύτη ὑποχρέωσις τοῦ Κράτους πρὸς τοὺς μὴ ἐργαζομένους ἀνθρώπους; Διότι ἄνεργοι δύνανται νὰ δημιουργηθοῦν ἑκατοντάδες ἀπὸ τῆς μιᾶς ἡμέρας εἰς τὴν ἄλλην. Καὶ ἡ ἀνεργία ἐδημιουργήθη κυρίως ἐκ τῆς στάσεως αὐτῆς τοῦ Κράτους ἀπέναντι τῶν ἀνέργων, διότι δημιουργεῖται κακὸν παράδειγμα νὰ δίδωνται βοηθήματα εἰς τὴν ἀνεργίαν καὶ νὰ προστατεύεται καὶ νὰ ὑποθάλπεται οὕτω αὕτη. Ἐπειδὴ ἐπληθύνθησαν τὰ αὐτοκίνητα, παρουσιάζονται οἱ ἁμαξηλάται καὶ ζητοῦν ἀποζημιώσεις, ἐπειδὴ τὰ ἀτμόπλοια προσεγγίζουν εἰς τὴν προκυμαίαν, οἱ λεμβοῦχοι ζητοῦν ἀποζημιώσεις κλπ. Εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπαρκέσῃ οὕτω τὸ Κράτος; Τὸ Κράτος δὲν εἶναι μία ἀφῃρημένη ἔννοια. Τὸ Κράτος ἀποτελεῖται ἀπὸ φορολογουμένους πολίτας, τῶν ὁποίων ἡ φορολογικὴ ἐπιβάρυνσις ἔφθασεν εἰς τὸ μὴ περαιτέρω. Εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιβαρύνωμεν ἀκόμη περισσότερον τοὺς φορολογουμένους πολίτας διὰ νὰ ἐπαρκέσωμεν εἰς ἀνεργίας, τὰς ὁποίας προκαλοῦν μόνοι των; Διότι ἡ ἀνεργία, ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη εἰς τὸ ζήτημα τὸ καπνεργατικὸν ὀφείλεται εἰς τὰς ὑποδείξεις αὐτῶν τῶν ἐπὶ κεφαλῆς ἐργατῶν, οἱ ὁποῖοι τοὺς ἔχουν καταστρέψει, διότι ἔχουν δημιουργήσει μίαν τοιαύτην πολιτικήν, μίαν τοιαύτην ἔλλειψιν συνεννοήσεως μεταξὺ τῶν ἐργοδοτῶν καὶ τῶν ἐργαζομένων, οὕτως ὥστε νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν ὁ βιομήχανος νὰ προχωρήσῃ εἰς τὸ ἔργον του, διότι τῷ ἐπέβαλον ὄχι μόνον τὸ ἡμερομίσθιον, ἀλλὰ καὶ τὸν τρόπον τῆς ἐπεξεργασίας τοῦ καπνοῦ, κατορθώσαντες διὰ τῶν Σωματείων των καὶ τῶν ἀρχιεργατῶν νὰ κάμνουν τὸ 1 ἡμερομίσθιον 3 ἡμερομίσθια καὶ οὕτω πως νὰ μὴ δύναται ὁ βιομήχανος νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τὰς ἀπαιτήσεις τῆς ἐξαγωγῆς καὶ ὁ παραγωγὸς ἐπιβαρύνεται σήμερον μὲ 17½% φόρον ἐπὶ τῆς ἀρχικῆς ἀξίας τοῦ προϊόντος του. Πότε ἐσκέφθημεν νὰ ὑποστηρίξωμεν τὸν βιομήχανον εἰς τὰς θεομηνίας καὶ εἰς τὰς ἄλλας συμφοράς, αἱ ὁποῖαι παρουσιάζονται ἑκάστοτε εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς βιομηχανίας του, καὶ θέλομεν νὰ δημιουργήσωμεν τὸν Ἕλληνα ἐργάτην κηφῆνα, ἐνῷ ἀείποτε, ἐφόσον ὑπῆρχεν Ἑλληνικὸν Ἔθνος, ὁ ἐργάτης οὐδέποτε ἐζήτησε νὰ ζήσῃ ἀπὸ τὴν συνδρομὴν τοῦ Κράτους; Ὁ Ἕλλην ἐργάτης μόνος του ἐξειλίχθη εἰς ἀστόν, εἰς μεγαλοεπιχειρηματίαν. Δὲν ἔχομεν σήμερον τὰ φράγματα τὰ μεσαιωνικά, οὔτε τὰς τάξεις αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν εἰς τὰς Ἰνδίας μεταξὺ Βραχμάνων καὶ Παρίων. Ἐδῶ ὁ σημερινὸς μπακαλόγατος, γίνεται μέγας παντοπώλης. Δὲν ὑπάρχουν φράγματα ἐδῶ. Ὅλοι μὲ τὴν τιμίαν των ἐργασίαν καταλαμβάνουν τὴν θέσιν τῆς ὁποίας εἶναι ἄξιοι. Ὑπερπηδοῦν τὰ φράγματα τὰ κοινωνικὰ καὶ μὲ ὅλα τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα ὁ πολιτισμὸς δίδει εἰς τὰς κοινωνίας, καταργοῦν τὰς διαφορὰς μεταξὺ τάξεων. Καὶ ἡμεῖς σήμερον θέλομεν νὰ δημιουργήσωμεν τάξεις διὰ νὰ ἔρχωνται πέντε, δέκα δημοκόποι νὰ τοὺς προστατεύουν δῆθεν. Νὰ λείψουν αὐτὰ τὰ πράγματα. Ἔφθασαν πλέον εἰς τὸ ἀπροχώρητον αἱ ὑποχρεώσεις τῶν ἐργαζομένων τάξεων, αἱ ὁποῖαι δίδουν διαρκῶς εἰς τοὺς μὴ ἐργαζομένους. Πῶς θὰ βγοῦν τώρα 75.000,000 τὰ ὁποῖα ζητοῦν καὶ τὰ 175,000,000 τὰ ὁποῖα θὰ ζητήσουν αὔριον; Ἐλπίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ προτείνῃ ἄλλοτε τοιαῦτα μέτρα, τὰ ὁποῖα χρήζουν μεγαλυτέρας μελέτης.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργὸς ἔχει τὸν λόγον.

§51Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω ὅτι τὸ χορηγούμενον ποσὸν δίδεται ἐκ τοῦ ἰδίου ταμείου, τὸ ὁποῖον ἔχει ἴδια ἔσοδα, καὶ ἐπειδὴ τὰ ἔσοδα αὐτὰ δὲν ἐπαρκοῦν διὰ νὰ καλύψουν τὰς ἐξαιρετικὰς σημερινὰς ἀνάγκας ἐκ τῆς μεγάλης ἀνεργίας, ἔρχεται τὸ Κράτος ἐπίκουρον διὰ παραχωρήσεως εἰδικοῦ δανείου. Ἐδημιουργήθη εἷς μέγας ἀριθμὸς ἀνέργων ἐργατῶν ὄχι ἐξ ὑπαιτιότητος, ὅπως εἶπεν ὁ ἀξιότιμος βουλευτής, διότι ἡ ἀνεργία ἐδημιουργήθη ἐκ μιᾶς ἀδυναμίας προβλέψεως εἰς τὴν διεύθυνσιν τῆς παραγωγῆς, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον συνέβη εἰς ὅλα τὰ μέρη τοῦ κόσμου, διότι εἶναι ἀδύνατον τὸ ἐμπόριον νὰ προΐδῃ τοὺς ὅρους παραγωγῆς καὶ καταναλώσεως καὶ τοὺς ὅρους προσφορᾶς καὶ ζητήσεως. Ἡ ἀνεργία λοιπὸν εἶναι ἓν ἀναγκαῖον κακὸν τοῦ ἐλευθέρου οἰκονομικοῦ ἀνταγωνισμοῦ καὶ φυσικὰ ἔχουν ὑποχρέωσιν τὰ Κράτη νὰ ἔρχωνται ἀρωγὰ εἰς τὰ θύματα τῆς καταστάσεως αὐτῆς. Βεβαίως ἡ ἀρωγὴ αὐτὴ δὲν πρέπει νὰ γίνεται ἀνεξετάστως, καὶ χάριν τῆς Κοινωνίας καὶ χάριν αὐτῶν τῶν ἰδίων τῶν ἐργατῶν καὶ δι’ αὐτὸ βλέπετε τὸ ἐπίδομα, τὸ ὁποῖον δίδεται, εἶναι ἐλάχιστον. Ὁ κ. ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Ὑπουργὸς μελετᾷ σχέδιον ὀργανώσεως τοῦ ταμείου αὐτοῦ κατὰ τρόπον ἐπιστημονικώτερον, τὸ ὁποῖον θέλει ὑποβληθῆ ταχέως.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Παπανικολάου ἔχει τὸν λόγον.

§53Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ. Κύριοι βουλευταί, ὁ κ. ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Ὑπουργὸς ὑπέβαλλε σχέδιον νόμου διὰ τὴν οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν τοῦ Ταμείου Ἀσφαλείας Καπνεργατῶν. Ὠθήθη ἀπὸ μίαν ἀνάγκην. Καὶ ἡ ἀνάγκη αὐτὴ εἶναι ἡ ἀνεργία τῶν καπνεργατῶν. Εἴμεθα ὅμως ὑποχρεωμένοι νὰ ἐξετάσωμεν συνέπεια ποίας ἀφορμῆς εἶναι αὐτὴ ἡ ἀνεργία. Καὶ τὸ σπουδαιότερον σημεῖον, τὸ ὁποῖον δὲν ἔθιξε προηγουμένως ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Καβάλλας, εἶναι ὁ νόμος «περὶ ἐλευθέρας ἐξαγωγῆς τοῦ καπνοῦ». Ἴσως ἵνα μὴ τεθῇ δυσμενὴς πρὸς τοὺς καπνεμπόρους Καβάλλας.

§54Α. ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ. Νὰ εἶσθε προσεκτικώτεροι ὅταν θίγητε συναδέλφους, καὶ πρὸ παντὸς νὰ σέβεσθε τὸ βῆμα, τὸ ὁποῖον ἀνέρχεσθε.

§55Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ. Ὅσον τὸ σέβεσθε καὶ σεῖς. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡμεῖς εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ θίξωμεν εἰς μερικὰ σημεῖα μόνον τὸν νόμον αὐτόν, «περὶ ἐλευθερίας τοῦ καπνεμπορίου». Διότι εἶναι συνυφασμένον μὲ τὴν οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Ὑπουργός.

§56ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν ἔχει καμμίαν συνάφειαν.

§57Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ. Μὲ συγχωρεῖτε. Ἀπὸ δεκαετίας ἐγένοντο προσπάθειαι τῶν καπνεμπόρων καὶ τῶν Ἀμερικανικῶν τρὰστ διὰ νὰ πείσουν τὴν Κυβέρνησιν Βενιζέλου νὰ ψηφίσῃ τὸν νόμον αὐτόν. Καὶ ὅμως δὲν ἐτόλμησεν ἡ Κυβέρνησις Βενιζέλου νὰ ψηφίσῃ τὸν νόμον τοῦτον, διότι συνησθάνθη τὰς εὐθύνας καὶ τὴν βλάβην τὴν ὁποίαν ἤθελεν ἐπιφέρει εἰς τοιοῦτος νόμος εἰς τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν τῆς Χώρας, τὴν βλάβην τὴν ὁποίαν ἤθελεν ἐπιφέρει εἰς τὸν καπνεμπορικὸν ὄγκον καὶ εἰς τὸν μικροαστικὸν καὶ μικροβιοποριστικὸν κόσμον.

§58ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖος νόμος;

§59Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ. Ὁ νόμος «περὶ ἐλευθερίας τοῦ καπνεμπορίου».

§60ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Μὰ ὑπάρχει ἀντίθετος νόμος;

§61Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ. Ὄχι. Ἤθελον νὰ ψηφισθῇ τοιοῦτος νόμος, διότι δὲν ἐπετρέπετο τοιαύτη ἐξαγωγή. Ἡ Κυβέρνησις Γούναρη ἐπέτρεψε μόνον ἐξαγωγήν τῶν κατωτέρων ποιοτήτων Ἑλληνικοῦ καπνοῦ καὶ ἀπηγόρευσε ῥητῶς διὰ νόμου τὴν ἐξαγωγὴν ἀρωματικῶν καπνῶν. Διότι ὅλοι αὐτοὶ συνῃσθάνοντο ὅτι θὰ γεννήσῃ ὁ νόμος αὐτὸς «περὶ ἐλευθέρας ἐξαγωγῆς καπνοῦ» προβλήματα κοινωνικὰ εἰς τὴν Χώραν μας καὶ ἑκατομμύρια ζημιῶν εἰς τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν. Ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Ὑπουργὸς νὰ διαφωνῶ ἐντελῶς εἰς τὴν ἄποψίν του ὅτι ὁ νόμος «περὶ ἐλευθερίας καπνεμπορίου» δὲν βλάπτει τὴν Χώραν μας. Ἡμεῖς ἔχομεν ἐντελῶς ἀντίθετον γνώμην. Διατελέσας ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν, ἐπὶ δεκαετίαν, γραμματεὺς τοῦ Ἐργατικοῦ Κέντρου Θεσσαλονίκης, κατέχων ἀπὸ πρακτικὴν ἄποψιν τὸ ἐργατικὸν ζήτημα, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω τοῦτο· ὅτι τὸ καπνεργατικὸν ζήτημα, ὅτι ἡ ἀνεργία τῶν καπνεργατῶν εἶναι ἀπόρροια τοῦ νόμου «περὶ ἐλευθερίας καπνεμπορίου», τοῦ Ν. Διατάγματος, τὸ ὁποῖον ἐψήφισεν εἷς πρώην Ὑπουργός, ὁ κ. Μπούμπουλης, ἐπὶ Κυβερνήσεως Παγκάλου.

§62ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὸ ὑπέγραψε, θέλετε νὰ εἴπητε.

§63Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ. Δὲν ἠξεύρω καλὰ τὰ Ἑλληνικά. Μὴ θέλετε νὰ τὰ ὁμιλήσω λοιπόν. Ἐξ ἄλλου ἐγὼ γνωρίζω τὰ Ἑλληνικὰ ποὺ μιλάει ὁ λαός. Καὶ πρέπει ἡμεῖς νὰ πᾶμε στὸ λαὸ καὶ ὄχι ὁ λαὸς σὲ μᾶς. Ὅταν ἐγένετο ἡ ἀρχὴ τῆς ἐξαγωγῆς ἀνεπεξεργάστων καπνῶν, διετέθησαν τὰνκς καὶ πολυβόλα διὰ νὰ προστατεύσουν τὴν ἐλευθέραν ἐξαγωγήν. Πρὸ τῆς ἐξαγωγῆς ἐγένοντο ὡρισμέναι εἰσηγήσεις· συνεδρίαι ὁλόκληροι καπνεμπορικαί, διεφθάρησαν συνειδήσεις, ἐξηγοράσθησαν συνειδήσεις διὰ νὰ ἐξαναγκασθῇ, καπνεμπορικὸς κόσμος νὰ εἴπῃ ὅτι ἡ ἐξαγορὰ βαρύνει τὸ κόστος καὶ δὲν θὰ ἀγοράζωνται τὰ Ἑλληνικὰ καπνὰ εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἐν τούτοις ἔλεγον καὶ τοῦτο· ὅτι θὰ τὰ ἀγοράσωμεν κατὰ 15–20 δραχμὰς ἐπὶ πλέον ἀπὸ τοὺς καπνεμπόρους ἐν ᾗ περιπτώσει ἐπιτραπῇ νὰ ἐξαχθῶσι τὰ καπνά. Καὶ τί συνέβη; Μὲ λίραν 450, 40 δραχμὰς τὴν ὀκᾶν ἠγοράσθησαν τὰ καπνά. Μὲ λίραν 250, 20 δραχμάς.

§64Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Μήπως ἔπεσαν τὰ καπνὰ εἰς τὴν ξένην ἀγοράν;

§65Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ. Ὄχι. Τὰ Ἑλληνικὰ καπνὰ δὲν πέφτουν στὴν ἀγορά. Πάντως, ὕστερα ἀπὸ τὴν ψήφισιν τοῦ Ν. αὐτοῦ Διατάγματος, τὸ Κράτος διὰ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὸν κόσμον αὐτὸν τῶν καπνεργατῶν, ὁ ὁποῖος ἐστερήθη τῆς ἐργασίας του, ἔκαμε τὸ ταμεῖον αὐτὸ ἀσφαλίσεως καὶ προστασίας καπνεργατῶν. Τὸ ταμεῖον αὐτὸ φορολογεῖ 4% τὰ καπνεργατικὰ ἡμερομίσθια, παίρνει ἕνα ποσοστὸν ἀπὸ τὰ καπνά, τὰ ὁποῖα ἐξάγονται καὶ δημιουργεῖται τὸ ταμεῖον, τὸ ὁποῖον ἐξασφαλίζει ⅖ τοῦ ἡμερομισθίου. Μέχρι σήμερον τὸ ταμεῖον αὐτὸ κατώρθωσε νὰ ἔχῃ 6–7 ἑκατομμύρια· κατώρθωσε δὲ ἀντὶ 35–40 δραχμῶν ποὺ ἀναλογεῖ διὰ νὰ δώσῃ σήμερον 70 λεπτὰ ἡμερομίσθιον. Ἤδη τίθεται ὑπὸ τὴν ἔγκρισιν τῆς Βουλῆς ἡ πίστωσις 25,000,000. Ἡμεῖς ἔχομεν τὴν γνώμην ὅτι τὸ ζήτημα τῆς ἐνισχύσεως τῶν καπνεργατῶν δὲν εἶναι ζήτημα ἐλεημοσύνης πρὸς τοὺς καπνεργάτας. Εἶναι ζήτημα ὑποχρεώσεων. Ἀλλὰ τίθεται τὸ πρόβλημα, ἂν σήμερον δοθῶσι τὰ 25,000,000, δὲν φρονεῖτε ὅτι μετὰ 15 ἢ 20 ἡμέρας θὰ εὑρεθῶμεν πρὸ τοῦ ἰδίου διλήμματος ἀξιούντων τῶν καπνεργατῶν τὸ ὑπόλοιπον δίκαιόν των; Τὸ ταμεῖον ἵνα δώσῃ τὰ 60 ἡμερομίσθια ἔχει ἀνάγκην ἀπὸ 60–70 ἑκατομμύρια. Μεθαύριον δὲν θὰ ἔχῃ νὰ πληρώσῃ τὸ ταμεῖον αὐτὸ καὶ θὰ χρειασθῇ καὶ ἄλλα καὶ κατὰ συνέπειαν ἡ προσοχὴ τῆς Βουλῆς ἀνάγκη νὰ στραφῇ πρὸς τὸ νομοσχέδιον τῶν ἀνεπεξεργάστων καπνῶν καὶ ἐκεῖ πρέπει νὰ στραφῇ ἡ προσοχὴ κυρίως, διότι θὰ δημιουργηθοῦν μεθαύριον σοβαρότερα προβλήματα.

§66Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας). Εἶσθε ἐναντίον τοῦ νομοσχεδίου;

§67Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ. Ὄχι. Εἴμεθα ὑπὲρ τῆς αὐξήσεως τοῦ ποσοῦ τῶν 25,000,000.

§68Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας). Ὁ ἐκπροσωπῶν ὑμᾶς κ. Μάξιμος μοὶ ἔκαμε τὴν τιμὴν νὰ μὲ ἐπισκεφθῇ πρὸ ἡμερῶν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ νὰ μὲ ἐρωτήσῃ ἂν ἐμερίμνησα διὰ τὸ καπνεργατικὸν ζήτημα καὶ διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ δανείου τῶν 25,000,000. Εἶπον εἰς τὸν κ. Μάξιμον ὅτι εἶχον τὸ εὐτύχημα, τὸ θεωρῶ δὲ εὐτύχημα νὰ ἐργάζωμαι ὑπὲρ ἐργατικῶν ἰδεωδῶν, ἐφόσον ταῦτα περιορίζονται εἰς τὴν κοινωνικήν μας τάξιν, εἶπον εἰς τὸν κ. Μάξιμον, ὅτι ἤμην εὐτυχὴς νὰ ἐπιληφθῶ περὶ τοῦ ζητήματος, μετὰ τὴν ὁρκωμοσίαν μας, τοῦ δανείου πρὸς τὸν ὀργανισμὸν τοῦ ταμείου τῆς προστασίας καὶ ἀσφαλίσεως τῶν καπνεργατῶν. Ἠρώτησα τὸν κ. Μάξιμον, διότι δὲν ἠρκέσθην μόνον εἰς τὰς τῆς ὑπηρεσίας μου πληροφορίας, ἤθελον νὰ γνωρίζω καὶ τὰς τῶν ἄλλων ἀντιλήψεις, ἂν τὸ ποσὸν θὰ ἦτο ἐπαρκές, ἂν διὰ τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ θὰ ἐξυπηρετῶντο αἱ ἀνάγκαι, διὰ τὰς ὁποίας μοὶ ἔκαμε τὴν τιμὴν νὰ μὲ ἐπισκεφθῇ. Ὁ κ. Μάξιμος μὲ ἐβεβαίωσεν ὅτι θὰ εἶναι εὐτυχὴς νὰ ἴδῃ πραγματοποιούμενον τὸ ζήτημα καὶ ὅτι τὸ ποσὸν αὐτὸ θὰ ἦτο ἀρκετόν.

§69Γ. ΧΑΤΖΗΓΕΩΡΓΙΟΥ. Παρόντος καὶ ἐμοῦ καὶ τοῦ κ. Ἀργυροπούλου.

§70Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας). Εὐτυχῶς ποὺ ἐπρολάβατε νὰ μὴ διαψεύσητε τὸν κ. Μάξιμον.

§71Σ. ΜΑΞΙΜΟΣ. Λέγω τοῦτο μόνον. Εἶπον ὅτι θὰ εἶναι καλὸν καὶ εὐχῆς ἔργον νὰ δοθοῦν τὰ 25,000,000. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἂν εἶπον ἐπαρκοῦν ἢ ὄχι, δὲν εἶπον τίποτε.

§72Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας). Εἴπατε ὅτι ἀντεπεκρίνοντο πρὸς τὰς ἀνάγκας.

§73Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ. Ἐγὼ ἤθελον νὰ θέσω τοῦτο ὑπ’ ὄψει τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ἂν σήμερον παρουσιάζωνται ἕως 25,000, πρὸ μιᾶς ἑβδομάδος, ὅταν κατῆλθον ἐκ Θεσσαλονίκης, ἡ ἐγγραφή, εἰς τὰ ταμεῖα ἀσφαλίσεως καπνεργατῶν εἶχον ἐγγραφῆ 33,700 καὶ οἱ καπνεργάται εἶναι ἀπὸ 35 ἕως 40,000 ἀντὶ τῶν 25,000, κατὰ τὰς πληροφορίας τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου. Τοῦτο θέτω ὑπ’ ὄψει σας διὰ νὰ γνωρίζητε ὅτι 25,000 δὲν εἶναι, κατὰ τὴν ἰδικήν μου ἀντίληψιν, τὸ ἀνώτατον ὅριον, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνῆλθεν ὁ ἀριθμὸς τῶν καπνεργατῶν. Ἐπὶ πλέον ἔχω τὴν γνώμην ὅτι ἡ ἀναφερομένη παράγραφος ὅτι πρέπει νὰ δοθῇ τμηματικῶς τὸ ἐφάπαξ πρέπει νὰ λεχθῇ ὅτι πρέπει νὰ δοθῇ ἐφάπαξ, ἵνα κατορθώσουν νὰ πάρουν κανένα τσουβάλι κάρβουνα καὶ θερμανθῶσιν. Ἐπίσης εἶναι ἀνάγκη ταχείας ἰατρικῆς περιθάλψεως. Οἱ καπνεργάται, ὅπως καὶ προηγουμένως ἐξέθεσεν ὁ συνάδελφος κ. Θέος, λόγῳ τῆς νικοτίνης, μόλις εἰσέλθουν εἰς τὸ 18ον ἢ 19ον ἔτος, εἶνοι φυματικοί. Οἱ καπνεργάται ἀπὸ 35 ἐτῶν θὰ εἶναι πλέον ἀνίκανοι ν’ ἀνταποκριθοῦν εἰς τὰς κοινωνικὰς ἀνάγκας. Κατεστράφησαν ἀπὸ ἀπόψεως ὑγείας. Κατὰ συνέπειαν εἶναι ἀνάγκη νὰ ληφθῇ μία ἰδιαιτέρα μέριμνα περὶ ἰατρικῆς περιθάλψεως. Αὐτὰ ἤθελα νὰ θέσω ὑπ’ ὄψει τῆς Βουλῆς καὶ νὰ τονίσω, ἐπειδὴ κάποιος συνάδελφος ἀνέπτυξεν τὰ τῆς ἐργατικῆς νομοθεσίας, νὰ βεβαιώσω ἀπὸ τοῦ βήματος ὅτι δὲν ἐφαρμόζεται ἡ ἐργατικὴ νομοθεσία, διότι ἡ ὑπηρεσία δὲν εἶναι ἐπαρκὴς καὶ διότι τὸ Κράτος, ἡ ὑπηρεσία ἐν γένει εἶναι μεροληπτικὴ προκειμένου νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ ἐργατικὴ νομοθεσία, ἡ ὁποία δὲν συμφέρει εἰς τὰς ἀστικὰς τάξεις.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἔχει τὸν λόγον.

§75Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας). Δὲν ἐφανταζόμην ὅτι, προκειμένου περὶ τῆς ψηφίσεως ἑνὸς δανείου πρὸς τὸ ταμεῖον ἀσφαλίσεως καὶ προστασίας τῶν ἐργατῶν, θὰ ἐγίνοντο τοσαῦται συζητήσεις καὶ θὰ ἀνηρχόμην καὶ ἐγὼ εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ δώσω εἰς τὴν Βουλὴν ἐξηγήσεις, τὰς ὁποίας ἄλλως τε εἶχον φροντίσει διὰ τῆς βραχείας ἀλλὰ ἀρκετὰ σαφοῦς εἰσηγητικῆς μου ἐκθέσεως νὰ ὑποβάλω ταύτας εἰς τὴν Βουλήν. Ἐπίσης ἐβασιζόμην καὶ ἐπὶ τοῦ ὅτι τὸ πλεῖστον τῶν κ. κ. βουλευτῶν εἶναι ἐν γνώσει τοῦ ζητήματος καὶ ἐν γένει τῆς ἀνάγκης τῆς παροχῆς τοῦ δανείου τῶν 25 ἑκατομμυρίων, τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον καὶ ἐγὼ ὡς ἁπλοῦς ἰδιώτης καὶ προτοῦ λάβω τὴν τιμὴν ἀκόμη νὰ γίνω βουλευτὴς καὶ Ὑπουργός, ἤμην ἐν γνώσει τῆς ἀνάγκης τῆς παροχῆς ἑνὸς δανείου τῶν 25 ἑκατομμυρίων εἰς τοὺς ἀνέργους τῆς Θεσσαλονίκης καὶ Καβάλλας καπνεργάτας. Ἀλλὰ βλέπω μετὰ λύπης μου ὅτι ἡ ἄγνοια ἢ ἡ πρόθεσις ἐκ μέρους μιᾶς μερίδος ἐκ τῶν ἀποτελουσῶν τὴν Βουλὴν ὠθεῖ πρὸς διαστροφὴν τῶν πραγμάτων. Ἡ τάσις αὕτη μὲ ἔφερεν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ δώσω ἐξηγήσεις τινὰς ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου ἢ μᾶλλον τοῦ ψηφίσματος, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλε τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Ὅταν ἡ ἐπανάστασις τοῦ 1922 ἐπεκράτησε καθ’ ὅλην τὴν Ἑλλάδα ἠσκήθη μία πίεσις ἐκ μέρους τῶν καπνεργατῶν τῶν καπνοπαραγωγῶν χωρῶν διὰ νὰ ἐπιβάλῃ— πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἀνέκαθεν προσεπάθησε νὰ ἐπιβάλῃ εἰς τὰς ἑκάστοτε Κυβερνήσεις—τὴν ἐπεξεργασίαν τοῦ καπνοῦ καὶ τὴν ἀπαγόρευσιν τῆς ἐξαγωγῆς ἀνεπεξεργάστων καπνῶν. Ἡ ἐπανάστασις τοῦ 1922 διὰ Διατάγματος ἐπέβαλε τὴν ἐπεξεργασίαν τῶν καπνῶν καὶ συνεπῶς τὴν ἀπαγόρευσιν τῶν ἀνεπεξεργάστων καπνῶν.

§76Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Δὲν εἶναι νόμος τοῦ 1922. Νομίζω ὅτι ἦτο εἰσηγητὴς ὁ κ. Εὐταξίας· εἶναι ὀλίγον παλαιότερον.

§77Γ. ΧΑΤΖΗΓΕΩΡΓΙΟΥ. Ὄχι, εἶναι τοῦ 1922 τῆς 24ης Μαρτίου καθ’ ἣν στιγμὴν ἐψηφίζετο ἡ κοπὴ τοῦ χαρτονομίσματος καὶ δὲν ἦτο νομοσχέδιον· ἦτο πρότασις νόμου, γενομένη λάθρα καὶ ὑπούλως περὶ ὥραν τετάρτην καὶ ἡμίσειαν πρωϊνήν.

§78Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας). Ἔκτοτε ἡ πίεσις τῶν καπνεργατῶν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν διὰ νὰ ψηφίσῃ τὸν νόμον αὐτὸν ἤρχισεν ὀλίγον κατ’ ὀλίγον νὰ ἐκφυλλίζεται, ἐφόσον παρετηροῦντο ὀλίγον κατ’ ὀλίγον τὰ δυσάρεστα ἀποτελέσματα διὰ τὴν ἐξαγωγήν, τὰ ὁποῖα ὁ νόμος αὐτὸς ἀπέδωκε. Καὶ ἐνῷ μέχρι τῆς στιγμῆς ἐκείνης οἱ καπνεργάται ἦσαν οἱ πιέζοντες τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου τούτου, ἤρχισαν οἱ ἴδιοι νὰ ἀντιλαμβάνωνται τὸ ἄσκοπον τοῦ μέτρου, τὸ ἐπιζήμιον οὐχὶ μόνον διὰ τὴν ἐξαγωγὴν τοῦ καπνοῦ, ἀλλὰ καὶ ἐξ ἀντανακλάσεως διὰ τὰ ἴδια αὐτῶν συμφέροντα. Ἡ πίεσις αὕτη γενομένη ἀντιληπτὴ ἐκ μέρους τῆς ὑπηρεσίας τῆς ἁρμοδίας πρὸς παρακολούθησιν τῆς ἐξαγωγῆς καπνῶν, δεδομένου ὅτι ἡ Βουλγαρία, ἡ ὁποία μέχρι τῆς στιγμῆς ἐκείνης δὲν ἠδύνατο νὰ μᾶς ἔχῃ συναγωνιστάς, μᾶς ὑπερέβαινε, ἔκαμε τὴν Κυβέρνησιν Παγκάλου διὰ Διατάγματος τῆς 11ης Ἰουλίου τοῦ 1925 νὰ μετριάσῃ τὴν κατεργασίαν τῶν καπνῶν μέχρις ὡρισμένου βαθμοῦ καὶ ἴσως εἶναι τὸ μόνον, τὸ ὁποῖον ἐπιτυχῶς ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη ἐφήρμοσε καὶ τοῦτο, διότι ἦτο προπαρεσκευασμένον τὸ ἔδαφος ἐκ τῆς πείρας τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας κ. Σπυρίδη καὶ τοῦ διαδόχου του κ. Παπανδρέου καὶ οἱ ὁποῖοι εἶχον εἰσαγάγει τὸν νόμον αὐτὸν εἰς τὴν Δʹ Συντακτικὴν Συνέλευσιν, ἀλλὰ δὲν ἐπρόφθασαν νὰ τὸν ψηφίσουν λόγῳ τοῦ ἐπισυμβάντος γνωστοῦ κινήματος. Ἀλλὰ ταυτοχρόνως μὲ τὸν μετριασμὸν τοῦ βαθμοῦ τῆς ἐπεξεργασίας τῶν καπνῶν ἐγεννήθη φυσιολογικῶς τὸ ἐνδιαφέρον ἐκ μέρους τῶν Κρατικῶν ὑπηρεσιῶν ὑπὲρ τῆς προστασίας τῶν ἐργατῶν διὰ τὰς ἡμέρας ἀνεργίας, αἵτινες θὰ ηὐξάνοντο ἐκ τοῦ μετριασμοῦ τῆς ἐπεξεργασίας. Δὲν ηὔξησεν, ὅπως εἶπον συνάδελφοι τινές, ἡ ἀνεργία, ηὔξησαν αἱ ἡμέραι τῆς ἀνεργίας. Καὶ διὰ τοῦτο διὰ τοῦ Διατάγματος τῆς 11ης Ἰουλίου 1925 καθιεροῦτο καὶ ἱδρύετο ὀργανισμὸς ὑπὸ τὴν ἐπωνυμίαν «Ταμεῖον ἀσφαλίσεως καὶ προστασίας τῶν ἐργατῶν», ὁ ὁποῖος ἀπέβλεπεν εἰς τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ ἐνδεχομένου τῆς ἀνεργίας των καί, ὡς ἀναφέρω εἰς τὴν εἰσηγητικήν μου ἔκθεσιν, εἶχεν καὶ ἄλλους εὐεργετικοὺς σκοποὺς ὡς τῆς περιθάλψεως καὶ ἱδρύσεως σανατορίων διὰ τοὺς ἐργάτας κλπ. Ἐπεβαρύνθησαν οἱ ἐξαγωγεῖς μὲ 1½% ἐπὶ τῆς τιμῆς τῆς ἐξαγωγῆς καὶ ἐπεβαρύνθησαν μὲ 4% τὰ ἡμερομίσθια τῶν ἐργατῶν. Τὸ ποσόν, τὸ προκῦψαν ἐκ τῆς τοιαύτης φορολογίας, μᾶς ἔδωκεν περίπου 10 ἑκατομμύρια. Τὰ 10 ἑκατομμύρια, ἀφαιρουμένων φυσικὰ καί τινων δαπανῶν, αἵτινες ἀπαιτοῦνται διὰ τὴν συντήρησιν καὶ τὴν διεύθυνσιν τοῦ ὀργανισμοῦ αὐτοῦ, ἦσαν καὶ εἶναι ἀνεπαρκῆ διὰ νὰ ἀντιμετωπίσωσι τὴν σημερινὴν ἀνεργίαν. Ἔρχεται τὸ Κράτος κατόπιν μακρῶν διαπραγματεύσεων μετὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, νὰ κάμῃ ἓν δάνειον πρὸς τὸ ταμεῖον τῆς ἀσφαλίσεως καὶ προστασίας τῶν ἐργατῶν, τοκοχρεωλυτικόν, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἀντιμετωπισθῶσιν αἱ ἀνάγκαι αὐταί. Δὲν βλέπω διατί νὰ ἐξεγείρωνται τινὲς τῶν κ. κ. συναδέλφων καὶ νὰ ἀναμιγνύουν τὸ ζήτημα αὐτό, τοῦ ὁποίου τὴν ψήφισιν θὰ ἔπρεπεν νὰ ηὔχοντο περισσότερον παντὸς ἄλλου, ἂν ἤθελον ὄντως νὰ ἰσχυρίζωνται ὅτι προστατεύουσι κατὰ μείζονα λόγον ἀπὸ ἡμᾶς τὸ ἐργατικὸν στοιχεῖον. Θὰ ἀπέφευγον δὲ νὰ ἀναμιγνῶσι τὸ ψήφισμα αὐτὸ μὲ ἄλλα ἄσχετα καὶ νὰ ἀναφέρωσι πράγματα ἐντελῶς ἀνύπαρκτα. Ἐλέχθη ὅτι ὑπάρχει ὑποχρέωσις ἐκ μέρους τοῦ Κράτους νὰ καλύψῃ ἓξ ἐτῶν ἀνεργίαν. Δὲν ὑπάρχει καμμία ὑποχρέωσις. Ὑπάρχει ἡ ἵδρυσις τοῦ ταμείου, ἡ ὁποία ἀποβλέπει εἰς τὸν σκοπὸν αὐτόν, ἀλλὰ οὐδεμία ὑπάρχει ὑποχρέωσις τοιαύτη. Εἶναι γεγονὸς ὅτι μόλις σήμερον δύναται νὰ λεχθῇ ὅτι ἡ Ἑλλὰς εἰσέρχεται εἰς τὸν κανονικὸν κοινοβουλευτικὸν βίον μετὰ τὰς πρώτας συνεπείας τοῦ παγκοσμίου πολέμου. Καὶ εἶναι ἀληθὲς ὅτι μόλις σήμερον τὸ Κοινοβούλιον δύναται νὰ ἐπιληφθῇ καὶ νὰ ἀντιμετωπίσῃ μετὰ τῆς δεούσης προσοχῆς τὰ μεγάλα ζητήματα, τὰ δημιουργηθέντα ἐκ τοῦ πολέμου. Εἶναι εὐάρεστον ὅτι τὸ Ἑλληνικὸν Κοινοβούλιον ταύτην τὴν στιγμὴν ἔχει Κυβέρνησιν ἀποτελουμένην ἀπὸ τὰς μείζονας ὁμάδας τὰς πολιτικὰς καὶ ὅτι πᾶσα ἀπόφασις καὶ πᾶσα κατεύθυνσις λαμβανομένη πρὸς ἀντιμετώπισιν τῶν μεγάλων αὐτῶν ζητημάτων τυγχάνει τῆς ὁμαδικῆς υἱοθετήσεως οὕτως εἰπεῖν ἐκ μέρους τῶν ἀρχηγῶν τῶν πολιτικῶν Κομμάτων τῆς Χώρας. Διὰ τοῦτο συναισθανόμενος καὶ τὰς περιστάσεις καὶ τὰς κοινωνικὰς ἀνάγκας, ἀλλὰ καὶ τὰς ὑποχρεώσεις, τὰς ὁποίας δημιουργεῖ ἡ μεγάλη τιμὴ τῆς συμμετοχῆς μου εἰς τοιαύτην Κυβέρνησιν, μόλις εἰσῆλθον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἐπελήφθην ἑνὸς γενικοῦ προγράμματος ἐθνικῆς οἰκονομίας, τὸ ὁποῖον ἐντὸς ἐλαχίστων ἡμερῶν θὰ λάβω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον καὶ μετὰ τὴν ἔγκρισιν καὶ υἱοθέτησιν ὑπὸ τῶν ἄλλων ἀξιοτίμων κ. κ. συναδέλφων θέλω ὑποβάλει ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς. Εἰς τὴν ἐργασίαν αὐτὴν ἀπέβλεψα καὶ ἀποβλέπω μετὰ τῆς ἱκανωτάτης ὄντως καὶ πλήρους ζήλου ὑπηρεσίας, τὴν ὁποίαν ἔχω παρὰ τὸ πλευρόν μου βοηθόν. Εἰς τὸ ἔργον τοῦτο ἀπέβλεψα εἰς τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν μεγάλων κοινωνικῶν καὶ πολιτικῶν ζητημάτων τῶν δημιουργηθέντων μετὰ τὸν πόλεμον. Ἀπέβλεψαμεν εἰς ταύτην μὲ τὴν ἀρχήν, ἡ ὁποία ἐπεκράτησε καθ’ ὅλον τὸν πεπολιτισμένον κόσμον, τῆς ὅσον ἔνεστι συμπτώσεως καὶ ἀποφυγὴν συγκρούσεως τῶν διαφόρων κοινωνικῶν ἀναγκῶν. Καὶ ἐνῷ λαμβάνομεν μέτρα ὑπὲρ τῆς βιομηχανίας, ὑπὲρ τοῦ ἐμπορίου, ὑπὲρ τῆς ναυτιλίας, παραλλήλως πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν ὑπὲρ τοῦ μέσου τῆς συναλλαγματικῆς ἐπικαταλλαγῆς, ἂν τοῦτο κατορθωθῇ εἶχον ὑπ’ ὄψιν μου καὶ εἰς τὸ δεξιόν μας τὴν ἐργατικὴν πολιτικήν, ἵνα ὄχι μόνον ἐκπληρώσωμεν πόθον, τὸν ὁποῖον ἐν τῇ ψυχῇ ἡμῶν ἔχομεν ὡς ἄνθρωποι πολιτευόμενοι καὶ ἀρυόμενοι τὴν ἰσχὺν ἡμῶν ἀπὸ τοῦ ἐργαζομένου λαοῦ, ἀλλὰ διὰ νὰ ἀντιμετωπίσωμεν πᾶσαν ἐπιβουλήν, ἡ ὁποία δημοκοπικῶς ἐκμεταλλεύεται πᾶσαν ἀδυναμίαν, τὴν ὁποίαν ἀντιμετωπίζουν οὐχὶ διὰ μέτρων, οὐχὶ διὰ συσχετίσεως, ἀλλὰ δι’ ἐπαυξήσεως καὶ διαχύσεως εἰς τὴν πυρὰν ἐλαίου. Ἐντὸς ἐλαχίστων ἡμερῶν θὰ λάβω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω ὑπὸ τὴν κρίσιν ὑμῶν τὰ νομοσχέδια αὐτά. Ἤδη ἀπευθύνομαι πρὸς τὸν ἐκ Κοζάνης πολιτευτήν, νομίζω ὅτι ἱκανοποίησα τὴν περιέργειαν αὐτοῦ, τοῦ ζητῶ συγγνώμην διὰ τὴν παράλειψιν τῆς μὴ συνυποβολῆς τῶν νομοσχεδίων τῶν σχετικῶν, ἀλλὰ δὲν ἠθέλησα νὰ ἀποτελέσω ἐξαίρεσιν τοῦ ἐθίμου, τοῦ ἐπικρατοῦντος. Νομίζω ὅτι κατόπιν τῆς ἀφηγηματικῆς ἐξηγήσεως, τὴν ὁποίαν ἔδωκα πρὸς ὑμᾶς, θὰ ἱκανοποιήθησαν αἱ ἀπορίαι ὑμῶν, τὰς ὁποίας δυνατὸν νὰ σᾶς ἐγέννησεν ἡ ἐσπευσμένη αὕτη σύναψις τοῦ δανείου πρὸς τὸ ταμεῖον τῆς ἀσφαλίσεως καὶ προστασίας τῶν ἐργατῶν. Τονίζω δὲ πρὸς ὑμᾶς, διότι γνωρίζω τὸ ἐνδιαφέρον, μετὰ τοῦ ὁποίου παρακολουθεῖτε τὰ καπνά, ὅτι ὡρμήθην καὶ ἐγὼ ἀπὸ τὸ αὐτὸ ἐνδιαφέρον, ἀλλ’ ἐπὶ πλέον ἔχω καὶ τὰς εὐθύνας, αἵτινες μὲ βαρύνουσιν οὐχὶ μόνον τὸν ἔλεγχον νὰ καταστήσω αὐστηρότερον ἐσκέφθην, ἀλλὰ καὶ πρὸς στιγμὴν νὰ μεταβῶ εἰς Θεσσαλονίκην ἵνα παραστῶ εἰς τὴν συγκρότησιν τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ εἰς τὴν διανομήν. Διότι ὁ κίνδυνος δὲν εἶναι ἡ μὴ ἱκανοποίησις τῶν ἀναγκῶν τῶν ἀνέργων, ἀλλ’ ἡ παρείσφρυσις ἐπικινδύνων εἰς τοὺς ἀνέργους ἐργάτας, οἵτινες ἐκμεταλλεύονται τὸ δικαίωμα αὐτὸ τῶν ἀνέργων. Ἔλαβον μέτρα καὶ ἐλπίζω νὰ διεξαχθῇ ἡ διανομὴ ἐν πλήρει τάξει καὶ ἐν πλήρει ἱκανοποιήσει ὅλων τῶν παραγόντων εἰς τὴν ὑπόθεσιν ταύτην. (Χειροκροτήματα).

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Χατζηγεωργίου ἔχει τὸν λόγον.

§80Γ. ΧΑΤΖΗΓΕΩΡΓΙΟΥ. Κύριοι βουλευταί, μεθ’ ὅσα διεξοδικῶς ὁ ἀξιότιμος κ. ἐπὶ τῆς ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Ὑπουργὸς ἀνέπτυξε, θὰ ἦτο ἴσως περιττὸν νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλήν. Ἐπειδὴ ὅμως τοιαῦται καὶ τοσαῦται ἀνακρίβειαι ἐσκεμμένως κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου ἐλήφθησαν κατὰ τὴν ἑσπέραν ταύτην, τόσον ὅσον ἀφορᾷ τὰς προθέσεις τῆς Κυβερνήσεως, τῆς ὁποίας καὶ οἱ σκοποὶ καὶ αἱ ἀποφάσεις καὶ ἐν ταῖς ἐλαχίσταις λεπτομερείαις εἶναι γνωσταὶ εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἦλθον νὰ ἀντιταχθῶσι καὶ εἰς τὸ ἱστορικὸν τῆς ὅλης ὑποθέσεως, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς ἀπασχολήσω διὰ νὰ ἀποκαλυφθῇ ἡ ἀλήθεια. Ἔχω τὴν τιμήν, ἐκτὸς τῆς τιμῆς τοῦ νὰ εἶμαι βουλευτής, νὰ εἶμαι καὶ μέλος τῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία ἐστάλη ἀπὸ τὸ Γραφεῖον, περὶ τοῦ ὁποίου προνοεῖ....

§81ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καπνέμπορος.

§82Γ. ΧΑΤΖΗΓΕΩΡΓΙΟΥ. Μάλιστα. Δὲν εἶμαι λωποδύτης.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ. Μὴ μεταχειρίζεσθε τοιαύτας λέξεις ἀπὸ τοῦ βήματος.

§84Γ. ΧΑΤΖΗΓΕΩΡΓΙΟΥ. Τῷ ἀπήντησα. Δὲν τὸν ὑβρίζω. Τὸ νὰ εἶμαι καπνέμπορος, τὸ θεωρῶ τιμήν μου. Δὲν εἶμαι ἄεργος πληρωνόμενος ἀπὸ κανένα. Ἐργάζομαι ἐν τῷ καταστήματί μου 18 ὥρας, ὡς γνωρίζουν μερικοὶ ἐνταῦθα εὑρισκόμενοι.

§85ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐγὼ δύναμαι νὰ τὸ βεβαιώσω.

§86Γ. ΧΑΤΖΗΓΕΩΡΓΙΟΥ. Εὐχαριστῶ πολύ. Σᾶς παρακαλῶ πολὺ νὰ μὲ ἀκούσητε καί, ἂν δὲν εὕρητε ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα λέγω σύμφωνα μὲ τὰ πράγματα, νὰ μὲ διαψεύσητε. Μετὰ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου ἐκείνου, ὁ ὁποῖος μὲ διέκοψε, καὶ μὲ τὸν διευθυντὴν τοῦ Γραφείου Προστασίας, ἐκ τῶν ἀνωτάτων ὑπαλλήλων τοῦ Κράτους, μετέβημεν, παρόντων καὶ μερικῶν ἐκ τῶν κυρίων, καὶ παρεκαλοῦμεν τὸν κ. ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Ὑπουργόν, ὁ ὁποῖος ἔδειξε μεγάλην προθυμίαν, νὰ ἐπισπεύσῃ νὰ ὑπερπηδήσῃ, εἰ δυνατόν, μερικὰς δυσκολίας φυσικάς, τὰς ὁποίας συνήντα, νὰ στείλῃ τὸ ταχύτερον χρήματα, νὰ μὴ μείνουν οἱ ἐργάται εἰς τὰς ἑορτὰς τῶν Χριστουγέννων χωρὶς χρήματα κατὰ τὸ μισθολόγιον, ὑπόχρεοι νὰ εὐχαριστήσωμεν προκαταβολικῶς τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν μεγάλην πρόνοιαν τὴν ὁποίαν λαμβάνει. Καὶ ἐνῷ χθὲς εἴμεθα ὅλοι, καὶ ἐργάται καὶ συνάδελφοι ἐξ ἐργατῶν, ὡς λέγουσι, σύμφωνοι, βλέπω σήμερον ἐδῶ, ἀντὶ νὰ εὐχαριστοῦνται διότι λύεται τὸ ζήτημα, νὰ θέλουν νὰ μὴ λυθῇ αὐτό. Διὰ ποῖον λόγον, δὲν ἠξεύρω. Ἀλλὰ μᾶς λέγουν περὶ ὑποχρεώσεων τοῦ Κράτους. Τὸ ζήτημα αὐτὸ τὸ ἀνέπτυξε θαυμάσια ὁ κ. ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Ὑπουργός, ὥστε περιττὸν νὰ σᾶς ἀπασχολήσω ἐγώ. Ἀλλ’ εἶναι βέβαιον ὅτι ἡ ἀνεργία εἶναι ἀπότοκος τῆς καταργήσεως τοῦ νόμου 1865, ἑπομένως τοῦ νεαροῦ νόμου, ὁ ὁποῖος ἔρχεται νὰ διορθώσῃ ὅ,τι κακὸν ἔκαμεν ὁ νόμος ἐκεῖνος. Κύριοι, οὐδέποτε ἐν Ἑλλάδι μέχρι τῆς 24 Μαρτίου 1922 ὑπῆρχε νόμος θέτων φραγμοὺς εἰς τὴν ἐλευθερίαν τοῦ καπνεμπορίου. Ἠσχολήθησαν διάφοροι Κυβερνήσεις καὶ κατὰ τὸ 1918 καὶ κατὰ τὸ 1920. Ἐγένετο μία Ἐπιτροπὴ ἐκ πολιτῶν, κρατικῶν ὑπαλλήλων καὶ ἐργατικῶν ἀντιπροσώπων. Ἐμελέτησαν καὶ ἀπεφάνθησαν κατὰ πλειονοψηφίαν ὅτι ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Ἐθνικὴν Οἰκονομίαν νὰ τεθῇ φραγμὸς εἰς τὴν ἐλευθερίαν τοῦ καπνεμπορίου. Τῇ 24ῃ Μαρτίου 1922 δύο ἐκ τῶν τότε πληρεξουσίων συνέταξαν πρότασιν νόμου—δὲν ἦτο κἂν σχέδιον νόμου, δὲν ἐπέρασεν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν—ὑπέβαλον πρότασιν νόμου, εἰς τὴν ὁποίαν μάλιστα εἶχον ὑπογράψει καὶ γνωστοί μου φίλοι καὶ εἷς ἰατρὸς τὸ ἐπάγγελμα. Καὶ ὅταν τοῖς εἶπον· «βρὲ Χριστιανοί, ἀφοῦ πρόκειται περὶ τοιούτου ζητήματος δὲν μὲ ἐρωτᾶτε καὶ ἐμέ», μοὶ ἀπήντησαν· «πότε ὑπεγράψαμεν;» Δὲν ἤξευραν οἱ ἄνθρωποι τί ὑπέγραψαν, κατὰ τὰ συνηθισμένα τοῖς εἶπον, βάλετε μίαν ὑπογραφήν. Ἔγινεν εἷς νόμος, ὁ ὁποῖος δὲν καθώριζε τίποτε, δὲν ἔλεγε ποῖα καπνὰ ἐπετρέπετο νὰ ἐξάγωνται καὶ ποῖα νὰ μὴ ἐξάγωνται, ἀλλ’ ἔλεγε «τὰ ἀρωματώδη». Ἡ ἰδία Κυβέρνησις τότε εὑρεθεῖσα πρὸ δυσκολιῶν διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ συστήματος, δὲν τὸ ἐφήρμοσεν. Εἶδεν ὅτι ἦτο ἓν πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον ἐξεβιάσθη νὰ τὸ κάμῃ, καθ’ ἣν στιγμὴν ἐπρόκειτο νὰ ψηφισθῇ τὸ καταναγκαστικὸν δάνειον. Ἀργότερον ἐπροτάθη νὰ τεθῇ εἰς ἐφαρμογὴν ὁ νόμος αὐτός. Τὰ ἀποτελέσματα δὲ ἦσαν οἱ μὲν τίμιοι καπνεργάται, καὶ αὐτοὶ εἶναι οἱ πλεῖστοι, νά....

§87ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὑπάρχουν καὶ ἄτιμοι;

§88Γ. ΧΑΤΖΗΓΕΩΡΓΙΟΥ. Ἐγὼ δὲν εἶπον ἄτιμοι, σεῖς τὸ λέγετε. Ἐγὼ εἶπον πλεῖστοι ἔντιμοι καὶ ἱκανοὶ ἐργάται. Διὰ τῶν πραγμάτων νὰ μοῦ ἀπαντήσητε καὶ νὰ μὴ παίζητε μὲ τὰς λέξεις. Οἱ καπνεργάται ἐργάζονται ἐντιμότατα. Ἀλλὰ καθ’ ἣν στιγμὴν διάφοροι πληρεξούσιοι ἐν τοῖς σαλονίοις, δηλαδὴ ἐν ταῖς αἰθούσαις τῆς ἐπεξεργασίας τῶν καπνῶν, ἔβλεπον τοὺς ἐργάτας τοὺς ἐντίμους ἐκπληροῦντες τὸ καθῆκόν των, αὐτοὶ εἴτε προφορικῶς, εἴτε καὶ διὰ τοῦ βλέμματος μόνον τοὺς ἔλεγον: τί εἶναι αὐτὰ τὰ ὁποῖα κάμνετε; Καὶ ἐπειδὴ δυστυχῶς οἱ καπνέμποροι δὲν εἶναι ἐλεύθεροι νὰ πάρουν οἱονδήποτε ἐργάτην θέλουν, ἀλλ’ ἐκεῖνον εἰς τὸν ὁποῖον οἱ διάφοροι κύριοι γραμματεῖς θὰ ἔδιδον τὸ «μπουγιουρντί», τὴν ἄδειαν δηλαδή, οἱ ἐργάται φοβούμενοι μήπως δὲν τοῖς δοθῇ τὸ χαρτὶ αὐτό, εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ κάμνουν ὅ,τι τοῖς λέγουν. Ποῦ δὲ κατελήξαμεν, κύριοι; Εἷς ἐργάτης πληρώνεται τὰ 7)25 τῆς λίρας ἡμερομίσθιον—δηλαδὴ αὐξάνει ἡ τιμὴ τῆς λίρας; αὐξάνει καὶ τὸ ἡμερομίσθιον· κατέρχεται ἡ λίρα; κατέρχεται καὶ τὸ ἡμερομίσθιον· ἀλλὰ πάντοτε μὲ τὰ 7)25 λαμβάνει δραχμὰς 100–125 τὴν ἡμέραν. Καὶ ἂν θέλῃ νὰ μὲ διαψεύσῃ κανείς, θὰ τῷ παρουσιάσω ἐπίσημα βιβλία, ἐπίσημα καταστατικά, τὰ ὁποῖα αἱ Ἑταιρεῖαι εἶναι ὑποχρεωμέναι νὰ κρατοῦν ἐν τάξει διὰ νὰ τὰ στέλλουν εἰς τὰ κεντρικὰ καταστήματα. Κύριοι, 12–14 ἢ 24–28 ἡμερομίσθια θέλουν διὰ νὰ ἐπεξεργασθοῦν τὸ μέγιστον ποσὸν τῶν 8 ὀκάδων. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ χωρὶς νὰ εἶσθε καπνέμποροι· πόσον ἐστοίχισεν ἡ ἐπεξεργασία αὐτῶν τῶν καπνῶν καὶ εἰς ποίαν τιμὴν ἔπρεπε νὰ τὰ πωλήσητε τὰ πεφημισμένα ὄντως αὐτὰ καπνὰ διὰ νὰ τὰ ἐξαγάγητε καὶ ἀποκτήσητε τὴν παγκόσμιον θέσιν τὴν ὁποίαν ἔχουν; Τί ἄλλο δὲ ἐγένετο τότε; Ἐπειδὴ εἶναι ἐπιβεβλημένον τὴν ἐξέτασιν τῆς ἐπεξεργασίας νὰ μὴ τὴν δίδῃ ὁ ἔμπορος, ἀλλ’ ἡ ἀγορὰ τῆς ζητήσεως, ἐπέβαλον αὐτὴν τὴν ἐξέτασιν τῆς ἐπεξεργασίας καὶ εἰς καπνά, τὰ ὁποῖα δὲν ἐπωλοῦντο τρία σελίνια κατ’ ὀκᾶν. Προσεπάθουν νὰ κρατήσουν τὴν ἐργασίαν αὐτὴν ἐπὶ 15 καὶ 18 μῆνας καὶ ἔφερον ἐξ ἄλλων ἐπαγγελμάτων ἐργάτας τελείως ἀδαεῖς τοῦ καπνεργατικοῦ ζητήματος.

§89ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Σεῖς τοὺς ἐφέρατε.

§90Γ. ΧΑΤΖΗΓΕΩΡΓΙΟΥ. Σᾶς παρακαλῶ. Φωνασκοῦν οἱ στερούμενοι πραγματικῶν ἐπιχειρημάτων.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ ἀπαντᾶτε.

§92Γ. ΧΑΤΖΗΓΕΩΡΓΙΟΥ. Πραγματικῶς, τοὺς κάμνω μεγάλην τιμήν. Μίαν ἡμέραν, κύριοι, εὑρέθην πρὸ τοῦ ἑξῆς θεάματος. Μὲ φίλον τινά, νεοελθόντα, μετέβημεν εἰς ἓν κέντρον τῆς Θεσσαλονίκης καὶ ἓν γκαρσόνι μᾶς προσέφερε μπύραν μὲ καλοὺς μεζέδες. Λόγῳ τῆς περιποιήσεώς του τῷ ἐδώσαμεν ἓν καλὸν πουρμπουὰρ καὶ μοὶ ἐνετυπώθη ἡ φυσιογνωμία του. Τὴν ἑπομένην εἰς τὸ σπίτι τοῦ ἀδελφοῦ μου ἐστάλη σημείωμα νὰ προσληφθῇ ὡς ἐργάτης τὸ γκαρσόνι ἐκεῖνο. Τὸ γκαρσόνι ἐστέλλετο νὰ προσληφθῇ ὡς καπνεργάτης αʹ τάξεως, οὐχὶ κἂν ὡς μαθητευόμενος, διὰ νὰ πληρωθῇ 120 δραχμὰς ἡμερομίσθιον. Ὁ ἀρχιεργάτης ἐννοήσας ὅτι ὁ νεοπροσληφθεὶς ἐργάτης δὲν εἶχεν οὐδεμίαν σχέσιν μὲ τοὺς καπνεργάτας, τὸν ἐτοποθέτησεν εἰς τὴν διαλογήν, ἀλλ’ ὁ δυστυχὴς μαθημένος νὰ κουβαλᾷ μπῦρες καὶ μεζέδες, δὲν ἐγνώριζε πῶς ἀναπτύσσονται τὰ φύλλα.

§93ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖος δημιουργεῖ τοὺς καπνεμπόρους, οἱ καπνέμποροι ἢ ἡ Καπνεργατικὴ Ἕνωσις;

§94Γ. ΧΑΤΖΗΓΕΩΡΓΙΟΥ. Ἄν μοὶ κάμητε τὴν τιμὴν νὰ ἔχητε ὀλίγην ὑπομονήν, μὲ εἰλικρίνειαν καὶ ἱστορικῶς θὰ σᾶς τὰ εἴπω ὅλα, διότι μοὶ ἀρέσει νὰ δίδω τὸ δικαίωμα νὰ μὲ διαψεύδουν, ἀλλὰ νὰ ἔχω καὶ ἐγὼ τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς μὴ λέγοντας τὴν ἀλήθειαν νὰ τοὺς διαψεύδω. Ἐπέρασεν ἀπὸ κοντά μου εἷς ἐργάτης καὶ μοὶ λέγει· «ἔλα ἐδῶ νὰ ἰδῇς ποῖον ἔστειλαν· ἑκατὸν εἴκοσι θὰ πληρώσῃς· δὲν ἠξεύρει τίποτε». Καὶ εὑρισκόμην ἀπέναντι τοῦ κυρίου αὐτοῦ καὶ μὲ παρακαλεῖ νὰ καθίσῃ μέχρι τῆς μεσημβρίας, ἕως ὅτου ὑπάγῃ εἰς ἄλλο μαγαζί. Ἔ, κύριοι, δὲν εἶναι τὸ πρῶτον παράδειγμα αὐτό. Καὶ ἄλλοι πολλοὶ διαφόρων ἄλλων ἐπαγγελμάτων ἄνθρωποι ὑπάρχουσι μὴ ἔχοντες καμμίαν ἰδέαν καπνεργατικοῦ ζητήματος. Θὰ μὲ ἐρωτήσητε· διὰ ποῖον λόγον ἐπεστρατεύθησαν; Διὰ νὰ αὐξήσῃ ἡ δύναμις τοῦ Κέντρου καὶ τῆς ἐπιβολῆς τῶν μὴ ἀνηκόντων εἰς τὸ Κέντρον καὶ διὰ νὰ πολεμήσουν τοὺς αἰσχροὺς ἐργοδότας, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ φάγουν τὸ ψωμὶ καὶ τὸ σικώτι τοῦ δυστυχοῦς ἐργάτου. Τοιαῦτα παραδείγματα, κύριοι, ἂν δὲν ἐσεβόμην τὴν Βουλὴν καὶ δὲν θὰ ἔκαμνον κατάχρησιν τῆς καλωσύνης αὐτῆς, θὰ ἠδυνάμην νὰ ἀναφέρω καὶ ὀνόματα, καὶ μὲ ὑποχρεώσεις ἰδικάς των ἐδημιούργησαν σωρείαν τοιούτων ἐργατῶν. Ἀλλὰ μοὶ κάμνει μίαν διακοπὴν ὁ κ. Παπανικολάου ὡς ἄνθρωπος εἰλικρινής. Πρὸ τοιαύτης συστηματικῆς δημιουργίας νέων ἐργατῶν καὶ πρὸ μιᾶς συστηματικῆς πολεμικῆς ἐναντίον ὡρισμένων καταστημάτων, τὰ ὁποῖα δὲν ἔδιδον πουρμπουὰρ εἰς τὸν διευθυντὴν τοῦ Καπνεργατικοῦ Κέντρου διὰ νὰ εἶναι καλοὶ καί, ἂν θέλητε καὶ τὸ ὄνομα, καὶ αὐτὸ ἠμπορεῖτε νὰ τὸ μάθητε....

§95ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Νὰ τὸ εἴπητε.

§96Γ. ΧΑΤΖΗΓΕΩΡΓΙΟΥ. Εἷς κύριος, ὁ ὁποῖος εἶναι καπνέμπορος εἰς τὴν Καναβάτσαν, ὀνόματι Ἀλευρόπουλος.

§97ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ τῆς σοσιαλιστικῆς παρατάξεως). Φίλος σας εἶναι καὶ αὐτὸς ἀκριβῶς.

§98Γ. ΧΑΤΖΗΓΕΩΡΓΙΟΥ. Λέγουν μίαν ἀλήθειαν καὶ τοὺς συγχαίρω. Αὐτὸς ὁ κύριος ἐπὶ ἑπταετίαν ἀπὸ γραμματοδιδάσκαλος ἔγινε καπνέμπορος τοῦ γλυκοῦ νεροῦ, ἀλλὰ καὶ γραμματεὺς τοῦ Καπνεργατικοῦ Κέντρου, δηλαδὴ ἡ Α. Β. Υ. τῶν καπνεργατῶν. Ὑπεβάλλαμεν τὰ σέβη μας εἰς τὸν κύριον αὐτὸν νὰ στείλῃ 5–10 ἐργάτας. Ἔστειλε τοὺς καλυτέρους, τοὺς ὁποίους ἐπλήρωνε 4,000 δραχμὰς μηνιαίως, τὸν ἐβλέπαμεν δὲ τὸν ἀδελφόν, τὸν σύντροφον, καθ’ ἣν στιγμὴν οἱ σκληροὶ ἐργοδόται ἐπήγαιναν εἰς τὸ θέατρον καὶ ἐκάθηντο εἰς τὴν τετάρτην καὶ πέμπτην σειράν, αὐτὸς ἐθεᾶτο καθήμενος εἰς διακεκριμένην τοιαύτην, ἐνδεδυμένος ὄχι ὅπως ἐγώ, ἀλλὰ τῆς τελευταίας μόδας. Καὶ ὅταν αὐτὸς ἐξειλίχθη εἰς τοιοῦτον βαθμόν, ἐγὼ παύω νὰ ἔχω τὰς ἰδέας τὰς ὁποίας ἔχω. (Χειροκροτήματα). Εὑρισκόμενοι οἱ καπνέμποροι πρὸ τοιαύτης συστηματικῆς ἐνεργείας τῶν κυρίων καπνεργατῶν, βεβαίως θὰ ἦσαν διὰ τὸ Δρομοκαΐτειον, ἂν δὲν ἐσκέπτοντο πῶς θὰ ἀμυνθοῦν. Καὶ ἄλλοι μὲν ἠναγκάζοντο, παρὰ τὰ συμπεφωνημένα, ἅτινα ἔρχονται καὶ καταγγέλλουν ἐδῶ, ἂν τυχὸν κανεὶς τὰ παραβῇ, δηλαδὴ ἀντὶ πρῶτον νὰ τὸν κάμουν δεύτερον, συμπεφωνημένα τὰ ὁποῖα διὰ πρωτοκόλλου ἔχουν δεχθῆ καὶ τὰ ὁποῖα ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Γεωργίας ὡς Πρωθυπουργὸς τότε ἐπισήμως ἐπεκύρωσεν ἐκβιάζων τοὺς καπνεμπόρους, καὶ ἀφοῦ τὸ ἡμερομίσθιον εἶναι 125 δραχμάς, λέγουν· θέλεις νὰ ἔλθῃ ὁ Α καὶ ὁ Β, θὰ δώσητε ἐπὶ πλέον 15–20 δραχμὰς ἡμερησίως. Αὐτοὶ λέγουσιν ὄχι «ἀβάνς». Ἀλλὰ δικαίως οἱ καπνέμποροι τοὺς πιέζουν καὶ ζητοῦν 15–20 δραχμὰς ἐπὶ πλέον. Εὑρισκόμενοι πρὸ τοιαύτης καταστάσεως οἱ καπνέμποροι, ἄλλοι μὲν θέλοντες νὰ τελειώσωσι, διότι πρέπει νὰ γνωρίζωμεν ὅτι εἶναι ὡρισμένη ἡ περίοδος ἐντὸς τῆς ὁποίας πρέπει νὰ τελειώσῃ ἡ ἐπεξεργασία, διότι γενομένη εἰς ἄλλην περίοδον καὶ ποιοτικῶς χάνει καὶ δὲν εἶναι διαθέσιμος εὐκόλως, ἠναγκάσθησαν ἀμυνόμενοι ἐκ τῶν νεωστὶ ἐλθόντων προσφύγων, οἱ ὁποῖοι εἰς τὰς πατρίδας των ὁπωσδήποτε εἶχον ἀσχοληθῆ μὲ τὸ εἶδος αὐτό, νὰ δημιουργήσουν αὐτοὺς καπνεργάτας. Ἀλλ’ ἐρωτῶ τὸν διακόψαντά με συνάδελφον· κατὰ τί οἱ καπνέμποροι, οἱ ὁποῖοι ἐνδιαφέρονται διὰ τὰ καπνά των, θὰ ἦσαν καλοί, ἂν ἔδιδον εἰς τοὺς σαμαράδες καὶ εἰς ἄλλους τινὰς ἀξίους μομφῆς, καθ’ ἣν στιγμὴν πρόσφυγες καπνεργάται καὶ γεωργοί, οἱ ὁποῖοι ἐξελίσσονται ὡς αὐτοί, κατὰ τί ἔσφαλλον δημιουργήσαντες αὐτοὺς καπνεργάτας καὶ δὲν ἐσφάλλατε σεῖς δημιουργήσαντες τοὺς σαμαράδες καὶ τὰ γκαρσόνια; Ἀλλ’ αὐτὰ ἦτο ἀπολύτως ἀνάγκη νὰ λεχθῶσι διὰ νὰ ἴδητε διατί ἐσηκώθη ὁ γεωργικὸς πληθυσμὸς τῆς Ἑλλάδος καὶ ὄχι ὁ Πάγκαλος καὶ ὁ Μπούμπουλης νὰ ζητήσουν τὴν κατάργησιν τοῦ νόμου 2169. Ἀλλὰ λόγῳ τῶν μεταπολεμικῶν συνθηκῶν, αἱ ὁποῖαι ἐδημιουργήθησαν εἰς ὅλον τὸν κόσμον καὶ ὅπου ἔχουν χρήματα, ὅπως εἰς τὴν Ἀμερικὴν καὶ εἰς τὴν Ἑλβετίαν, ἔπρεπε νὰ σκεφθοῦν ποῖος θὰ δώσῃ εὐθηνότερον. Καὶ ἤδη ἤρχισεν ὁ συναγωνισμός. Ἀλλ’ ἐπειδὴ τὰ ἰδικά μας λόγῳ τοῦ κόστους ἦσαν ἀπροσπέλαστα καὶ τὸ νόμισμά μας ἔπαιρνε τὸν κατήφορον, διότι δὲν ἐγένετο ἐξαγωγὴ καὶ οὐδεὶς καπνέμπορος ἠμποροῦσε νὰ πάρῃ τὰ 80% τοῦ κόστους καὶ ἐπειδὴ ἤρχισαν νὰ μένουν εἰς τὰς χεῖρας τῶν ἐμπόρων ἀπώλητα, ἡ Δʹ Συνέλευσις εἶδε τὴν κατάστασιν αὐτὴν καὶ δι’ ἀνωτέρων ὑπαλλήλων τῶν Ὑπουργείων Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ Γεωργίας ἐμελέτησε ἐν Μακεδονίᾳ καὶ ἐν τῇ λοιπῇ Ἑλλάδι τὰ αἴτια αὐτά.

§99Δ. ΦΛΩΡΙΑΣ. Μήπως ὑπολογίζετε καὶ τὸν ἐξαγωγικὸν φόρον εἰς χρυσόν;

§100Γ. ΧΑΤΖΗΓΕΩΡΓΙΟΥ. Μάλιστα εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω ὅτι καὶ σεῖς ὡς πληρεξούσιος τῆς Δʹ τῶν Ἑλλήνων Ἐθνικῆς Συνελεύσεως καὶ ὁ κ. Ἰασονίδης καὶ ἄλλοι, καθὼς καὶ ὁ κ. Παπαδάτος, ἔδειξαν μέγα ἐνδιαφέρον διὰ τὸ ἐθνικὸν αὐτὸ ζήτημα. Πρὸ τῆς καταστάσεως αὐτῆς ἐξηγέρθησαν πρῶτον οἱ καπνοπαραγωγοὶ καὶ οἱ καπνεργάται, οἱ ὁποῖοι ἔλεγον· διὰ τὸ ὄνομα τοῦ Θεοῦ, πῶς θὰ ζήσωμεν; Ἐξηγέρθησαν ὅλοι οἱ παράγοντες καὶ ἀπεφασίσθη νὰ γίνῃ, πρώτην ἤδη φορὰν ἴσως, συνέδριον ἀπὸ ὅλους τοὺς παράγοντας, ἀπὸ τὸ Κράτος, τὸν ρυθμιστήν, ἀντιπροσωπευόμενον ἀπὸ τὸν γενικὸν γραμματέα τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας μὲ τοὺς ἀνωτάτους διευθυντάς, ἐργασίας προνοίας κτλ., μὲ τριάκοντα ἀξιοτίμους πληρεξουσίους τῆς Δʹ Συνελεύσεως, μὲ ἀμπελοπαραγωγούς, μὲ πρόσφυγας καὶ ἐντοπίους καπνεργάτας καὶ ἐν συνεδρίῳ, τὸ ὁποῖον εἶναι πρωτοφανὲς διὰ τὴν ἁρμονίαν, ἡ ὁποία διεῖπεν αὐτὸ μὲ τὴν τόσον πολυποίκιλον σύνθεσιν αὐτοῦ, συνεζητήθη ἐπὶ πέντε ἡμέρας ὁλόκληρον τὸ ζήτημα ἀπὸ πάσης ἀπόψεως. Ἠκούσθησαν αἱ γνῶμαι τῶν παραγωγῶν, ὡς ἦτο φυσικὸν καὶ οὗτοι, μειονοψηφοῦντος τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου.

§101Α. ΣΙΝΟΚΑΣ. Ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς Ἑνώσεως τῶν γεωργικῶν συνεταιρισμῶν Δράμας, ὁ κ. Βάμβας, καὶ ὅλοι οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν συνεταιρισμῶν τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον μέρος εἰς ἐκείνην τὴν σύσκεψιν, εἶχον ταχθῆ ὑπὲρ τῆς ἀπαγορεύσεως τῆς ἐξαγωγῆς τοῦ ἀνεπεξεργάστου, πλὴν τοῦ προέδρου τῶν γεωργικῶν συνεταιρισμῶν.

§102Γ. ΧΑΤΖΗΓΕΩΡΓΙΟΥ. Ἐλησμονήσατε μερικὰ πράγματα, κ. συνάδελφε· ὅτι ἐκτὸς ἡμῶν τῶν δύο τῶν εὑρισκομένων ἐπὶ τὸ αὐτὸ ὑπὸ ἄλλην ἰδιότητα, ὑπῆρχον καὶ ἄλλοι ἄνθρωποι, ἐκτὸς ἐκείνων τοὺς ὁποίους ἀναφέρετε πολλάκις, διότι δὲν εἶναι μόνον ἡ περιφέρειά σας καπνοπαραγωγική, ἀλλ’ εἰς ἐπίμετρον ἔχομεν καὶ σωρείαν τηλεγραφημάτων ἀντιπροσώπων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐπρόφθασαν νὰ ἔλθουν καὶ οἱ ὁποῖοι ἐζήτουν ἀκριβῶς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον μετὰ ὥριμον καὶ ἤρεμον συζήτησιν παρεδέχθησαν ὅλοι οἱ παρόντες.

§103Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Αὐτὰ εἶναι προγενέστερα, διότι ἐπηκολούθησαν καὶ ἄλλα σύντομα, ἐπηκολούθησε δὲ καὶ ἡ σύστασις τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία ἐπὶ μῆνας εἰργάσθη καὶ ἡ ὁποία ἤκουσε τὰς ἀπόψεις τῶν ἐργατῶν καὶ καπνοπαραγωγῶν. Εἰς τὸ ζήτημα αὐτὸ διίσταται ὁ παραγωγικὸς κόσμος ἐν μέρει πρὸς τὰς ἀπόψεις τῶν καπνεργατῶν. Καὶ νομίζω ὅτι εἶναι δίκαιον, ἐφόσον τὸ Διάταγμα αὐτὸ εἶναι κεφαλαιώδους σημασίας καὶ ἐφόσον ὑπάρχει μία μεγάλη παράταξις, ἡ ὁποία νομίζω ὅτι ἠδικήθη, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἐπαναφερθῇ εἰς συζήτησιν τὸ Διάταγμα, τὸ ὁποῖον ἐδημοσιεύθη ἐπὶ δικτατορίας. Ἠκούσαμεν ἀμφοτέρας τὰς ἀπόψεις. Νὰ μείνῃ σύμφωνος ἡ Βουλὴ ἐπὶ τῶν ἀπόψεων αὐτῶν καὶ νὰ λείψουν τὰ παράπονα τῶν μὲν καὶ αἱ φωνασκίαι τῶν ἄλλων οἱ ὁποῖοι νομίζουν ὅτι καταστρέφονται, εἴτε ἀπὸ μέρους τῶν ἐργατῶν, εἴτε ἐκ μέρους τῶν καπνοπαραγωγῶν. Δὲν εἶναι δυνατὸν Διάταγμα τόσον κεφαλαιώδους σημασίας, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραμένῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, πρέπει νὰ ἔλθῃ ἐντὸς τῆς Βουλῆς καὶ νὰ διεξαχθῇ μακρὰ συζήτησις καὶ νὰ πεισθοῦν πάντες ποῦ εὑρίσκεται ἡ ἀλήθεια.

§104Γ. ΧΑΤΖΗΓΕΩΡΓΙΟΥ. Ἐγὼ δὲν ὁμιλῶ περὶ τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου, ἀλλὰ παρεμπιπτόντως ἀπαντῶν εἰς ἀνακριβείας, τὰς ὁποίας ἤκουσα καὶ τῶν ὁποίων ἀπότοκον θεωρῶ τὴν σημερινὴν ἐνέργειαν. Ἡ ἐνέργεια δὲν θὰ ὑπῆρχεν εἰς αὐτὸν τὸν βαθμόν, ὄχι βέβαια διότι ἐδημιουργήθησαν περισσότεροι τοῦ δέοντος καπνεργάται καί, ἐφόσον ἐδημιουργήθησαν τοιοῦτοι, ὁσονδήποτε καπνὸν καὶ ἂν ἔχωμεν, δὲν θὰ ἠμπορέσῃ νὰ ἐπαρκέσῃ διὰ νὰ ἐργασθοῦν ὅλοι. Ἐξ ἄλλου οἱ καπνεργάται μᾶς εἶπον μίαν ἀλήθειαν γνωστήν· ὅτι οὐδέποτε ἀπὸ καταβολῆς κόσμου οἱ καπνεργάται εἰργάσθησαν 12 ὥρας, διότι, ὡς ἐκ τῆς φύσεως τοῦ καπνοῦ, εἶναι ἀδύνατον καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τοῦ ἔτους νὰ γίνῃ ἐπεξεργασία τοῦ καπνοῦ. Ἑπομένως ἐν τῇ φύσει τοῦ ἐμπορεύματος καὶ τοῦ εἴδους ἔγκειται οἱ ἀσχολούμενοι μὲ αὐτὸ νὰ ἀσχολοῦνται ἐφ’ ὡρισμένον χρονικὸν διάστημα. Καὶ κατὰ τὸ παρελθὸν τὸ ἴδιον ἐγένετο, διότι τὰ πράγματα τότε ἐξοικονομοῦντο συνήθως. Οἱ καπνεργάται ἦσαν οἱ παραγωγοί, οἱ ὁποῖοι ἠσχολοῦντο μὲ τὴν ἐν γένει ἐπεξεργασίαν τοῦ καπνοῦ, καθ’ ὃν δὲ χρόνον ἐτελείωνεν ἡ ἐργασία αὐτή, οἱ ἴδιοι μετέβαινον εἰς Σέρρας, Δράμαν καὶ ἀλλαχοῦ καὶ ἐξηκολούθουν ἐπεξεργαζόμενοι τὸν καπνόν. Οὐδέποτε ἐφάνη τοιοῦτον ζήτημα ἀνεργίας, ἀλλὰ τώρα, ἐφόσον χρειάζονται δι’ ὅλην τὴν Ἑλλάδα 20.000 καπνεργάται καὶ ἡμεῖς δημιουργοῦμεν 45,000, φυσικὰ οἱαδήποτε ἐργασία καὶ ἂν γίνεται, δὲν θὰ ἐπαρκέσῃ δι’ ὅλους ὁ καπνός. Ἐγὼ λοιπὸν προτείνω νὰ γίνῃ τὸ ἑξῆς, ἀσχέτως τῶν ὑποχρεώσεων τὰς ὁποίας ἔχει ἢ ὄχι τὸ Κράτος, ὡς Κράτος τὸ ὁποῖον προνοεῖ δι’ ὅλους τοὺς πολίτας νὰ ἔλθῃ ἀρωγὸν καὶ περὶ αὐτοῦ ἐγὼ δὲν ἀμφιβάλλω. Ἐνθυμοῦμαι ὅτι εἶδον τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν ἀμέσως μετὰ τὴν ὁρκωμοσίαν του ἀσχολούμενον μὲ τὸ ζήτημα διὰ τὸ ὁποῖον θὰ τὸν ἠρώτων. Καὶ μοὶ εἶπεν· ἀκόμη δὲν ὡρκίσθην καὶ ἀσχολοῦμαι μὲ αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον. Καθ’ ἣν στιγμὴν ἡ Κυβέρνησις λαμβάνει τοιαῦτα μέτρα, πρέπει νὰ τὴν ἐνισχύσωμεν διὰ νὰ ἐνισχύσῃ τὸ ταμεῖόν μας ὅταν τοῦτο ἀνδρωθῇ καὶ ἔλθῃ εἰς κατάστασιν νὰ δυνηθῇ νὰ ἐπαρκέσῃ. Ἑπομένως θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ ψηφίσῃ εἰ δυνατὸν ἀπόψε τὸ νομοσχέδιον διὰ νὰ φύγουν τὰ χρήματα ἀμέσως.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Κατσάνος ἔχει τὸν λόγον.

§106Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, προέρχομαι ἀπὸ νομὸν ἐξόχως παραγωγικὸν καὶ συνεπῶς ἔχομεν καὶ ἐκεῖ ἐργατικὸν ζήτημα. Ἐπειδὴ ἡ συζήτησις ἔλαβεν ἔκτασιν, ἐνόμισα ὅτι εἶχον καθῆκον νὰ εἴπω καὶ ἐγὼ τὴν γνώμην μου. Εἶπον, κύριοι, ὅτι πρὸ παντὸς ἔλαβον τὸν λόγον διὰ νὰ ἀποκαταστήσω τὴν ἀλήθειαν, ἡ ὁποία εἴς τινα σημεῖα φαίνεται προσκρούσασα, ἀλλὰ καὶ διὰ νὰ ὑπομνήσω εἰς τὸν κ. ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Ὑπουργὸν ὅτι ὁ νόμος, τὸν ὁποῖον ὑπηνίχθη, δὲν ἐψηφίσθη ἐπὶ εἰδεχθοῦς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ ἐπὶ Κυβερνήσεως ἠθικωτάτης, τῆς Κυβερνήσεως τοῦ ἀειμνήστου Γούναρη, τῆς ὁποίας φαίνεται διάδοχος ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Ὡς καὶ ἤδη, καὶ τότε ἐνεφανίσθη τὸ ζήτημα τὸ καπνεργατικὸν ὀξὺ καὶ ἡ τότε Κυβέρνησις καὶ οἱ ἐνδιαφερόμενοι βουλευταὶ τῶν καπνοπαραγωγῶν νομῶν ἠθέλησαν νὰ δώσωσι μίαν τακτοποίησιν κατὰ τὸ ἐφικτὸν καὶ ἐκ τῶν τοιούτας ἀντιλήψεις ἐχόντων συνεκροτήθη Ἐπιτροπὴ ἐκ τριάκοντα μελῶν ἀπὸ ὅλους τοὺς καπνοπαραγωγοὺς νομοὺς τοῦ Κράτους, ἡ ὁποία ἐπὶ πολὺν χρόνον συνεδριάσασα ἔλαβεν ὅλους τοὺς φακέλλους τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἐμελέτησε πάσας τὰς γνώμας, ὅλα τὰ ψηφίσματα τῶν Διοικ. Συμβουλίων τῶν καπνεργατικῶν Σωματείων καὶ ἐμπορικῶν συλλόγων, ἀλλὰ καὶ τὰς γνώμας τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ κατέληξεν εἰς συμπεράσματα. Δὲν ἐψηφίσθη εἰκῆ καὶ ὡς ἔτυχεν ὁ νόμος ἐκεῖνος «περὶ ἀπαγορεύσεως ἀνεπεξεργάστων καπνῶν», ἀλλὰ ἐψηφίσθη μετὰ περίσκεψιν καὶ μελέτην, ἐφόσον ἦτο δυνατὸν εἰς τὰ μέλη, τὰ ὁποῖα ἀπετέλουν τὴν Ἐπιτροπήν. Ὡς πρώτη βάσις τῆς σκέψεώς μου ἦτο ὅτι τὰ καπνὰ τὰ Ἑλληνικὰ δύνανται νὰ συναγωνισθῶσιν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν μὲ τὰ καπνὰ τοῦ Ἀσιατικοῦ ἐδάφους, ταχέως καὶ ἀποδίδοντος ποσότητας εἰς ὀκάδας. Εἴχομεν ἐν τῇ Ἐπιτροπῇ καὶ ἐπιστήμονας, νομογεωπόνους, οἱ ὁποῖοι ἐγνωμάτευσαν ὅτι τὰ καπνὰ ἀποστελλόμενα εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἀνεπεξέργαστα ὑφίστανται ποιοτικὴν ἀλλοίωσιν, ὑφιστάμενα δὲ ποιοτικὴν ἀλλοίωσιν ἐκεῖ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐμφανίσουν τὴν ποιότητα, ἐπὶ τῆς ὁποίας ἔπρεπε νὰ στηριχθῇ ἡ ἀξίωσις τοῦ ἐμπορίου, προκειμένου περὶ Ἑλληνικῶν καπνῶν. Ἔκρινε λοιπὸν ἡ Ἐπιτροπὴ ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ ἐπεξεργασία τούτων καὶ οὐχὶ νὰ εἶναι πᾶσα ἡ ἐπεξεργασία ὑποχρεωτική, ἀλλὰ μόνον ὁ πρῶτος βαθμὸς τῆς ἐπεξεργασίας, ἡ δὲ ὑπόλοιπος νὰ γίνῃ ἀπὸ τὸν ἔμπορον, ὁ ὁποῖος ἤθελε κανονίσει τὰ ἐπακόλουθα καθ’ ὃν τρόπον αὐτὸς ἤθελε προτιμήσει. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπείσθη ὅτι ἐξασφαλίζει τὴν ποιότητα τῶν Ἑλληνικῶν καπνῶν διὰ νὰ γίνῃ καλὴ παράστασις εἰς τὸ ἐξωτερικόν, διότι οὐδεὶς τρόπος ἦτο δυνατὸν νὰ τὰ κάμῃ νὰ συναγωνισθοῦν τὰ Ἀσιατικὰ καπνὰ διὰ τῆς ποσότητος, ἐπειδὴ εἶναι πλούσια καὶ ἔχουσι μεγάλην παραγωγήν. Ἀλλὰ καὶ τοῦτο ἔλαβεν ὑπ’ ὄψει ὅτι διὰ τῆς ἐπεξεργασίας παρέσχε καὶ μικρὰν ἐργασίαν εἰς τοὺς ἐργάτας πρὸς ἀποφυγὴν ἀνεργίας. Τώρα ἔχομεν νόμον ἀπαγορεύοντα τὴν ἐξαγωγὴν τῶν ἀνεπεξεργάστων καπνῶν, ἀλλ’ ἔχομεν καὶ Διατάγματα δικτατορικά, τὰ ὁποῖα καταργοῦν τὸν νόμον αὐτόν. Τὰ Διατάγματα ταῦτα θὰ ἔλθουν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἔχομεν νόμον τῆς Συνελεύσεως δημοσιευθέντα, ὁ ὁποῖος εἶναι ἐν ἰσχύϊ. Ἄν τὰ Διατάγματα τῶν δικτατορικῶν Κυβερνήσεων δὲν ἔχουν ἰσχύν, ὁ νόμος εἶναι ἐν ἰσχύϊ καὶ μόνον τότε θὰ παύσῃ λειτουργῶν ὁ νόμος εἰς στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν παύσουν τὰ Διατάγματα τῶν δικτατοριῶν, τὰ ὁποῖα θὰ ἔλθουν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἵνα ἀκυρωθοῦν, ὑπὸ τοιούτους μὲ ὅρους δὲν πρέπει νὰ θεωρῆται παύουσα ἡ ἰσχὺς τοῦ νόμου, ἐκτὸς ἂν ἡ Βουλὴ ἤδη κρίνῃ ὅτι μετεβλήθησαν αἱ συνθῆκαι καὶ θεσπίσῃ ἕτερον νόμον μεταρρυθμίζοντα ἐκεῖνον κατὰ τὰς ὑποδείξεις τῶν ὅρων καὶ συνθηκῶν τῆς ἐνεστώσης καταστάσεως καὶ τῶν πορισμάτων τῆς πείρας.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Πεσμαζόγλου ἔχει τὸν λόγον.

§108Γ. ΠΕΣΜΑΖΟΓΛΟΥ. Πολὺ ὀρθὰ εἶναι τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἔλαβεν ὁ κ. ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Ὑπουργὸς νὰ ἔλθῃ ἀρωγὸς εἰς τὰς χιλιάδας ἀνέργων, οἱ ὁποῖοι ἐδημιουργήθησαν ἐκ τοῦ λόγου τούτου καὶ νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ ἐγκρίνῃ τὸ ὑποβληθὲν ψήφισμα μὲ τὴν προϋπόθεσιν ὅτι τὰ 25 ἑκατομμύρια εἶναι ἀνάλογα μὲ τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα εἶναι ὑποχρεωμένον, ἀλλὰ καὶ δύναται νὰ διαθέσῃ τὸ Κράτος. Ἐπὶ ἑνὸς μόνον σημείου ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Ὁ κ. Ὑπουργὸς νομίζει ὅτι ἡ δημιουργηθεῖσα ἀνεργία εἶναι παροδικὴ καὶ ὅτι ἐδημιουργήθη μία παγία κατάστασις ἀνεργίας εἰς τὰς καπνεργατικὰς τάξεις;

§109Χ. ΛΑΔΑΣ. Καθ’ ὡρισμένους μάλιστα μῆνας τοῦ ἔτους.

§110Γ. ΠΕΣΜΑΖΟΓΛΟΥ. Ἔστω. Νομίζω λοιπὸν ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὅπου, εὐτυχῶς, δὲν ἔχουν παρουσιασθῆ τὰ ἐργατικὰ ζητήματα εἰς εὐρυτάτην κλίμακα, ὥστε νὰ εἶναι ἀθεράπευτα, πρέπει νὰ λαμβάνωνται ἐγκαίρως τὰ ἀπαιτούμενα μέτρα πρὸς πρόληψίν των. Διὰ νὰ θεραπευθῇ ἡ παρουσιασθεῖσα ἀνεργία δὲν ἀρκεῖ ἡ παροχὴ ἑνὸς βοηθήματος ὑπὸ τοῦ Κράτους· διότι περὶ τούτου πρόκειται. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ ριζικώτερον μέτρον, τὸ ὁποῖον θὰ προέβλεπεν ὄχι μόνον περὶ τῆς εἰς τὸ μέλλον μὴ δημιουργίας νέων καπνεργατῶν, ἀλλὰ καὶ τοῦ βαθμιαίου περιορισμοῦ τούτων. Τοῦτο θὰ ἐπετυγχάνετο ἀνωδύνως, ἐφόσον ἀπηγορεύετο ἡ ἐγγραφὴ εἰς τὸ μέλλον ἑτέρων καπνεργατῶν, ὡς καὶ ἡ ἐπανεγγραφὴ ὅσων ἐξ αὐτῶν εὗρον ἐν τῷ μεταξὺ ἄλλην ἐργασίαν. Νομίζω ὅτι μία τοιαύτη κανονικὴ πρόνοια ἔπρεπε νὰ ληφθῇ ἀπὸ τώρα ἐκ μέρους τοῦ Κράτους, ὁσάκις παρουσιάζεται ἀνεργία συνεπείᾳ μεταβολῆς τῆς βιομηχανοποιήσεως ὡρισμένων προϊόντων, ὡς συμβαίνει ἐν προκειμένῳ, ἢ εἰσαγωγῆς μηχανικῶν μέσων πρὸς βιομηχανοποίησιν ὡρισμένου εἴδους, τὸ ὁποῖον ἐπεξειργάζοντο ἐργατικαὶ χεῖρες.

§111Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας). Εἰς τὸν ἀξιότιμον προλαλήσαντα ἔχω νὰ δηλώσω τὰ ἑξῆς: ὅτι, ἂν ἡ πεποίθησις περὶ τῆς ὀρθότητος τοῦ μέτρου δὲν ἔκαμνε τὸν κ. βουλευτὴν νὰ μὴ προσέχῃ ὀλιγώτερον, θὰ ἤκουεν ὅτι τὸ μέτρον αὐτὸ τῆς ἀνεργίας ἢ μᾶλλον τοῦ δανείου πρὸς τοὺς ἀνέργους δὲν εἶναι μέτρον τὸ ὁποῖον γίνεται ἐφάπαξ καὶ δὲν θὰ ἐπαναληφθῇ. Ἔχομεν ὑπ’ ὄψει μας ὅτι θὰ ἐπανέλθῃ ἡ ἀνεργία, ἐφόσον αἱ συνθῆκαι ὑπὸ τὰς ὁποίας ἐργάζονται οἱ καπνεργάται, θὰ παρουσιάζουν κατ’ ἔτος 2–3 μῆνας ἀνεργίας. Πρὸς τοῦτο δὲ ἔχει ἱδρυθῆ τὸ Ταμεῖον τῆς ἀσφαλείας καὶ προστασίας τῶν ἐργατῶν, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀνεπαρκὲς λόγῳ τῶν ἀνεπαρκῶν πόρων τοὺς ὁποίους ἔχει, καὶ ἐρχόμεθα νὰ τὸ βοηθήσωμεν ἡμεῖς. Ἀλλ’ ὅπως εἶπον ἀπὸ τοῦ βήματος καὶ ἐν τῇ εἰσηγητικῇ του ἐκθέσει, πρόκειται νὰ ληφθοῦν μέτρα ὁριστικῆς ἐνδυναμώσεως ὑλικῆς τοῦ ταμείου, ὥστε ἐν τῷ μέλλοντι τὸ ταμεῖον αὐτὸ καὶ μόνον του νὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἀνταποκρίνεται εἰς τὴν παρουσιαζομένην ἑκάστοτε ἀνεργίαν. Ἑπομένως ἡ σύστασις εἶναι ὀρθοτάτη, ἀλλὰ τὴν εἶχον καλύψει δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου.

§112Γ. ΠΕΣΜΑΖΟΓΛΟΥ. Ἴσως ἐξηγήθην κακῶς. Δὲν ὡμίλησα ἐγὼ περὶ τούτου. Τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἐλάβατε διὰ τὸ ταμεῖον εἶναι ὀρθότατα καὶ εἶσθε ἄξιος παντὸς ἐπαίνου. Κατὰ τὴν ἐντύπωσίν μου ὅμως καὶ κατὰ τὰς πληροφορίας μου αἱ ὁποῖαι πιθανὸν νὰ μὴ εἶναι ἀκριβεῖς — καὶ διὰ τοῦτο ἀκριβῶς σᾶς ἐρωτῶ — δυνάμει τοῦ ψηφισθέντος νόμου περὶ ἐξαγωγῆς καπνῶν ἀκατεργάστων — ἀτελῶς ἢ μὴ τελείως ἐπεξειργασμένων — δημιουργεῖται εἰς τὰς καπνεργατικὰς τάξεις πληθώρα ἀέργων, δηλαδὴ θὰ ὑπάρχουν καὶ καπνεργάται, οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ εὑρίσκουν εἰς τὸ μέλλον ἐργασίαν. Καὶ νομίζω ὅτι διὰ τὸν λόγον τοῦτον πρέπει νὰ ληφθῇ μέτρον, ὥστε νὰ ἐμποδίζεται ἡ δημιουργία νέων καπνεργατῶν.

§113Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας). Προβλέπονται καὶ περιορισμοί.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Μπότσαρης ἔχει τὸν λόγον.

§115Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἀκριβολόγος θέσις τοῦ ζητήματος ἐκ μέρους τῶν ἀξιοτίμων Ὑπουργῶν ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, πρὸς τὰς ἀπόψεις τῶν ὁποίων ἐκθύμως καὶ πλήρως συμπίπτουν αἱ ἰδέαι μου, νομίζω ὅτι ἀπαλάσσει τὴν Βουλὴν τῆς ἀνάγκης τῆς περαιτέρω ἀναπτύξεως τοῦ ζητήματος. Ἐπιθυμῶ μόνον νὰ τονίσω τὴν εὐχὴν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ὅπως τὸ μέτρον τοῦτο θεωρηθῇ ὡς ἓν εὐοίωνον σημεῖον τῆς φιλεργατικῆς καὶ φιλαγροτικῆς αὐτῆς πολιτικῆς. Ἐλήφθη ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἀναμφισβητήτως τὸ Κράτος, ἂν μὴ ὑπέχῃ εὐθύνας, ὑπέχει ὅμως τὴν ὑποχρέωσιν νὰ μεριμνᾷ περὶ τῶν ληπτέων μέτρων προστασίας τῶν κλάδων ἐκείνων τῆς ἐθνικῆς καὶ κοινωνικῆς ἡμῶν ἐμφανίσεως, εἰς τοὺς ὁποίους, εἴτε λόγῳ πληθωρικῆς ὑπάρξεως ἀτόμων εἰδικότητος εἰς τὸν κλάδον τὸν ὁποῖον ἀσκοῦσιν, εἴτε λόγῳ ἀλλαγῆς μεθόδων διὰ τῆς εἰσόδου τῆς μηχανῆς, ἥτις ὀλίγον κατ’ ὀλίγον ἀντικαθιστᾷ τὸν ἄνθρωπον ἐν τῇ ἀσκήσει τοῦ ἐπαγγέλματος, δημιουργεῖται μειονεκτικὴ κατάστασις δυσαντιμετώπιστος ὑπὸ τῶν ἀτόμων. Θὰ ἤθελον νὰ διατυπώσω τὴν εὐχὴν ὅπως καταρτισθῇ συντόμως διὰ πλήρους ἐπαφῆς τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργῶν πλῆρες σχέδιον ἀφορῶν εἰς τὴν λῆψιν τῶν καταλλήλων μέτρων διὰ τὴν βελτίωσιν εἰς τὸ μέλλον τῆς τύχης τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θὰ γίνωσιν ἄνεργοι οὐχὶ μόνον διότι ὑπάρχει πληθώρα εἰς τὸ ἐπάγγελμά των, ἀλλὰ καὶ διότι αὐτὸ τοῦτο ἐξ ὁλοκλήρου ἢ ἐν μέρει θέλει καταργηθῇ διὰ τῆς προόδου τῆς τέχνης. Καὶ ὑπενθυμίζω, κύριοι, τὴν ἐκτέλεσιν τῶν μεγάλων λιμενικῶν ἔργων τοῦ Πειραιῶς, τὰ ὁποῖα σχετίζονται μὲ τοὺς ἐργάτας τῆς θαλάσσης. Ἐπίσης τὸ Κράτος θὰ ἔπρεπεν ἐγκαίρως νὰ μετεκπαιδεύσῃ ὅσους εἶναι δυνατόν, ὡς τοῦτο ἔν τινι μέτρῳ μετὰ τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ αὐτοκινήτου ἔγινε διὰ τοὺς ἁμαξοκαρραγωγεῖς. Θὰ ηὐχόμην συγχρόνως ὅπως ὁ κ. προλαλήσας ἐτόνισε, νὰ μὴ χορηγῆται εἰς τὸ μέλλον ἀφειδὴς ἡ παροχὴ ἀδειῶν ἐνασκήσεως τεχνικῶν ἐπαγγελμάτων, ὡς ἐπίσης, ἂν ἦτο δυνατόν, νὰ ἐκπαιδεύωνται εἰς πλείονα τοῦ ἑνὸς ἐπαγγέλματα, ὥστε τὸ Κράτος νὰ μὴ εἶναι ὑποχρεωμένον εἰς καταβολὴν βαρέων ἀντισηκωμάτων διὰ τὴν περίθαλψιν τῶν ἀναξιοπαθούντων μελῶν τῆς Κοινωνίας. Κατὰ τὰ ἄλλα τὸ μέτρον εἶναι ἀπολύτως δίκαιον καὶ ἐπικροτῶ εἰς τὴν μορφήν, τὴν ὁποίαν δίδει εἰς αὐτὸ ἡ Κυβέρνησις.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Μάξιμος ἔχει τὸν λόγον.

§117Σ. ΜΑΞΙΜΟΣ. Ἐγὼ θὰ ὁμιλήσω συνοπτικῶς ἐπὶ τοῦ ζητήματος, διότι νομίζω ὅτι ἡ συζήτησις ἡ ὁποία ἔγινεν εἶναι ἀρκετή, ὥστε νὰ διαμορφώσῃ ἡ Βουλὴ γνώμην ἐπὶ τοῦ σχεδίου ψηφίσματος «περὶ οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως τῶν καπνεργατῶν». Ἡ συζήτησις ὅμως ἐπὶ τοῦ σχεδίου αὐτοῦ τοῦ ψηφίσματος ἔδωκεν ἀφορμὴν νὰ ἀχθῇ δι’ ἑκατοστὴν φορὰν: Πρῶτον ὅτι εἴμεθα μίσθαρνα ὄργανα τῆς Μόσχας. Δεύτερον ὅτι τὸ ζήτημα τῆς ἀνεργίας εἶναι τὸ ὁποῖον ὑποκινεῖται ἐν μέρει ἀπὸ τοὺς κομμουνιστὰς ἢ ἀπὸ τὰ διάφορα ἀναρχικὰ στοιχεῖα· μάλιστα ἠκούσθη καὶ μία παράξενη θεωρία, κατὰ τὴν ὁποίαν εἶναι δυνατόν, ἐφόσον ἡμεῖς δὲν ἐπιθυμοῦμεν τὴν ὕπαρξιν τάξεων εἰς τὴν Κοινωνίαν, νὰ κάμωμεν κανὲν Ν. Διάταγμα διὰ νὰ καταργήσωμεν καὶ τὰς τάξεις καὶ ὅτι ὁ κοινωνικὸς ἀγών, τὸν ὁποῖον ὑποκινοῦν ὡρισμένα πρόσωπα, ὡρισμέναι ὑποκειμενικαὶ ἐνέργειαι ἀτόμων, ἀποβλέπει εἰς ἰδιοτελεῖς σκοπούς. Δὲν πρόκειται βέβαια νὰ συζητήσωμεν, οὔτε νὰ μεταβάλωμεν τὴν Βουλὴν εἰς Ἀκαδημίαν τῶν Κοινωνικῶν Ἐπιστημῶν, εἴτε τὸ θέλετε εἴτε δὲν τὸ θέλετε σεῖς. Ὑπάρχει ἀπὸ τὰ γεγονότα μία πραγματικότης, ἡ ὁποία ἐξελίσσεται ἐπὶ τῇ βάσει ἰδιαιτέρων νόμων ἀνεξαρτήτων τῆς θελήσεώς σας καὶ τῆς θελήσεώς μας. Ἂν δὲ αἱ ἐπιθυμίαι μας εἶναι ἀντίθετοι πρὸς τὴν τάσιν, τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ ἡ ἐξέλιξις αὐτὴ τῶν κοινωνικῶν ἀναγκῶν, αὐτὸ δὲν εἶναι λόγος διὰ νὰ λείψουν οἱ κοινωνικοὶ αὐτοὶ ἀγῶνες. Ἡ ἀνεργία εἶναι γνωστὸν ὅτι εἶναι φαινόμενον γενικόν, προπολεμικὸν καὶ μεταπολεμικόν, ὑπῆρξε καὶ ὑπάρχει ὄχι μόνον εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἀλλὰ καὶ εἰς ὅλας τὰς χώρας τῆς Εὐρώπης καὶ Ἀμερικῆς καὶ ὅπου εἶναι ἐγκατεστημένον καπιταλιστικὸν καθεστὼς ἐν πλήρει δράσει παρουσιάζεται καὶ ἡ ἀνεργία ὡς ἀναπόσπαστον φαινόμενον τοῦ καθεστῶτος αὐτοῦ. Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ φιλοσοφήσῃ κανεὶς διὰ νὰ ἀποκαλύψῃ τὰ αἴτια τῆς ἀνεργίας. Ἡ ἀνεργία ἡ μεταπολεμικὴ διαφέρει τῆς προπολεμικῆς καί, ἂν κάποτε γίνῃ συζήτησις διεξοδικωτέρα, θὰ ἀναπτύξωμεν καὶ ἡμεῖς τὰς γνώμας μας ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς μεταπολεμικῆς ἀνεργίας ὡς ἰδιαιτέρου φαινόμενον τῆς καπιταλιστικῆς καταστάσεως. Εἰδικῶς ὅμως ἐδῶ πρόκειται περὶ τοῦ ζητήματος τῆς ἀνεργίας τῶν καπνεργατῶν, δηλαδὴ πρόκειται περὶ μιᾶς εἰδικῆς περιστάσεως ἀνεργίας, ἡ ὁποία, δύναται νὰ εἴπῃ κανείς, ὅτι εἶναι ἡ πρώτη φορὰ κατὰ τὴν ὁποίαν ἐμφανίζεται εἰς τὴν Ἑλλάδα ἡ ἀνεργία μὲ ὀξεῖαν μορφήν. Νομίζω δὲ ὅτι κυρίως προκειμένου νὰ ψηφίσωμεν τὸ σχέδιον ψηφίσματος περὶ παροχῆς 25.000,000 δραχμῶν εἰς τοὺς καπνεργάτας καὶ ἐπειδή, ὅπως ἐδήλωσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, τὰ 25.000.000 δὲν εἶναι τὰ πρῶτα τὰ ὁποῖα θὰ δοθοῦν, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἔχωμεν μίαν σαφῆ ἀντίληψιν τῶν αἰτίων, τὰ ὁποῖα ἐδημιούργησαν τὴν καπνεργατικὴν αὐτὴν ἀνεργίαν. Δὲ θέλω νὰ θίξω τὸ ζήτημα τῶν ἀνεπεξεργάστων καπνῶν. Εἶναι συναφὴς ἡ σχέσις αὐτῶν πρὸς τὴν ἀνεργίαν. Εἶναι σχέσις αἰτίου πρὸς τὰ ἀποτελέσματα. Ἀλλ’ ἐπ’ αὐτοῦ πρέπει νὰ γίνῃ μία διεξοδικὴ συζήτησις καὶ νομίζω ὅτι ἀσφαλῶς ἡ συζήτησις αὐτὴ θὰ γίνῃ διότι αἱ ἀνάγκαι ἐπιβάλλουν μίαν τοιαύτην συζήτησιν καὶ μίαν τεχνικὴν τροποποίησιν τοῦ νόμου «περὶ ἐξαγωγῆς ἀνεπεξεργάστων καπνῶν». Ὅσον ἀφορᾷ ὅμως τὰ αἴτια τῆς ἀνεργίας νομίζω ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ἀναφερθῇ καὶ νὰ τονισθῇ ὅτι δὲν προέρχονται αὐτὰ μόνον ἀπὸ τὴν πληθωρικότητα τῶν καπνεργατῶν, ὅτι ἡ ἀνεργία δὲν παρουσιάζεται εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν ὡς ἓν φαινόμενον πληθώρας προσφορᾶς ἐργασίας, πρόκειται περὶ ἀνεργίας γενικῆς, ἡ ὁποία ἐν μέρει δικαιολογεῖται βέβαια καὶ ἀπὸ τὴν φύσιν τοῦ ἐπαγγέλματος, διότι πάντοτε ἦσαν ἐπὶ ἓν ὡρισμένον χρονικὸν διάστημα ἄνεργοι οἱ καπνεργάται, ἀλλὰ πρόκειται περὶ ἀνεργίας εὐρυτέρας μορφῆς καὶ εὐρυτέρας ἐκτάσεως, ἡ ὁποία περιλαμβάνει σήμερον 35.000 περίπου ἐργατῶν ἀνέργων. Συνεπῶς δὲν πρόκειται περὶ ἑνὸς φαινομένου, τὸ ὁποῖον παρουσιάζεται ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἀπὸ τὴν φύσιν τοῦ ἐπαγγέλματος, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἀπὸ τὴν πληθωρικότητα τῆς ἐργασίας, ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ βαθύτερον αἴτιον, τὸ ὁποῖον ἐδημιούργησε τὴν περίπτωσιν αὐτῆς τῆς ἀνεργίας καὶ τὸ αἴτιον τοῦτο εἶναι ἡ ἐξαγωγὴ τῶν ἀνεπεξεργάστων καπνῶν. Ἂν ἡ ἐξαγωγὴ τῶν ἀνεπεξεργάστων καπνῶν συμφέρῃ εἰς τὸ ἐμπόριον καὶ εἰς τοὺς καπνεμπόρους, αὐτὸ εἶναι εἷς λόγος. Σεῖς δύνασθε νὰ εὕρητε τὰ δικαιολογητικὰ μέσα, ἠμπορεῖτε νὰ ὑποστηρίξητε ὅτι, ὅ,τι συμφέρει εἰς τὸ καπνεμπορικὸν κεφάλαιον, συμφέρει καὶ εἰς τὴν κοινωνικὴν οἰκονομίαν. Ἡμεῖς ἔχομεν τὴν ἀντίληψιν ὅτι, ὅ,τι συμφέρει εἰς τὸ καπνεμπορικὸν κεφάλαιον, δὲν συμφέρει εἰς τοὺς ἐργάτας καὶ εἰς τοὺς καπνοπαραγωγούς, ἁπλούστατα διότι ὁ καπνέμπορος παρεντίθεται μεταξὺ καπνοπαραγωγῆς καὶ καταναλώσεως καὶ ἀποτελεῖ τὸ περιθώριον, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ λείψῃ χωρὶς νὰ ἐπιφέρῃ καμμίαν ζημίαν καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς τὸ καπνεμπορικὸν κεφάλαιον δρᾷ καὶ εἰς βάρος τοῦ καπνοπαραγωγοῦ. Λοιπὸν ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς ἐξεταζόμενον τὸ ζήτημα νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἀντιμετωπισθῇ ὡς μία εἰδικὴ περίπτωσις ἀνεργίας ἡ ὁποία αὐτὴ καθ’ ἑαυτὴν θέτει ὑπὸ συζήτησιν καὶ τὸ Διάταγμα «περὶ ἐλευθέρας ἐξαγωγῆς ἀνεπεξεργάστων καπνῶν». Ὅταν ἀφορᾷ τὴν ἀντίληψιν, ἂν τὸ Κράτος πρέπει νὰ ὑποστηρίξῃ τοὺς καπνεργάτας ἢ ὄχι, ἂν ἡ ἀνεργία προέρχεται ἀπὸ τὴν ὕπαρξιν τοῦ ἐργάτου, ἂν ἀποτελῇ ἓν φαινόμενον ἐξαρτώμενον ἀπὸ τὴν διάθεσιν καὶ τὴν τάσιν πρὸς ἐργασίαν τοῦ ἐργάτου, νομίζω ὅτι γενικὴ θὰ εἶναι ἡ γνώμη ὅτι δὲν εἶναι οἱ ἐργάται αἴτιοι τῆς ἀνεργίας. Ἡμεῖς δὲν πρόκειται νὰ σᾶς ὑποδείξωμεν τὰ αἴτια, ἀφοῦ εἴμεθα ὑπὲρ τοῦ σχεδίου ψηφίσματος, ὑπὲρ τῆς παροχῆς τῶν 25.000.000 εἰς τοὺς καπνεργάτας τοὺς παραμένοντας ἄνευ ἐργασίας, διότι νομίζομεν, ὅτι οἱ καπνεργάται οἱ ἄνεργοι ἔχουσι δικαίωμα νὰ ἀπαιτήσωσι τὴν ἀποζημίωσιν καὶ ἔχουσι τὸ δικαίωμα ὄχι μόνον νὰ ἀπαιτήσωσι μίαν ἀποζημίωσιν 25.000.000, ἀλλὰ καὶ νὰ τύχωσιν ἑνὸς ὡρισμένου ποσοστοῦ minimum ἡμερομισθίου καθ’ ὅλον τὸ χρονικὸν διάστημα τῆς ἀνεργίας των. Νομίζω δὲ ὅτι ὅλα τὰ Κράτη, καὶ τὰ ἀστικὰ Κράτη, ἔχουν ἤδη λάβει μέτρα ἀντιμετωπίσεως τῆς ἀνεργίας. Συνεπῶς τὸ ζήτημα τῆς ἀντιμετωπίσεως τῶν ἀνέργων καπνεργατῶν εἶναι ζήτημα ὑποχρεώσεως, ἡ ὁποία ἀπορρέει ἀπὸ τὸ Κράτος ὡς ἐκ τοῦ χαρακτῆρός του, διότι εἶναι καπιταλιστικόν, διότι εἶναι Κράτος, τὸ ὁποῖον στηρίζεται ἐπὶ τῆς ἐργασίας.

§118Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἐπιτρέπετε; Δὲν ἀρνοῦμαι νὰ δοθοῦν τὰ ἑκατομμύρια αὐτά. Ἀλλ’ ἂν ἤμην ἐγὼ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, θὰ ἀπεξήρανα μὲ τὰ ἑκατομμύρια αὐτὰ μίαν λίμνην διὰ νὰ σᾶς κάμω παραγωγοὺς καὶ νὰ μὴ σᾶς δώσω τὰ λεπτὰ διὰ νὰ τὰ τρώγητε εἰς τὰ καφενεῖα. Δι’ αὐτὸ ἐγὼ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἀπορρίψωμεν τὸ ψήφισμα αὐτὸ καὶ νὰ δώσωμεν τὰ ἑκατομμύρια αὐτὰ διὰ παραγωγικὰ ἔργα.

§119Σ. ΜΑΞΙΜΟΣ. Αὐτὰ ἤθελον νὰ εἴπω γενικῶς ἐπὶ τοῦ ζητήματος. Συγκεκριμένως δὲ καταλήγων συνοψίζω τὴν γνώμην τῆς ὁμάδος, τὴν ὁποίαν ἐκπροσωπῶ, καὶ ἡ γνώμη αὐτὴ συνίσταται εἰς τὸ ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ παροχῆς 25.000.000 δραχμῶν εἰς τοὺς καπνεργάτας καὶ ὅτι εἶναι ἀνάγκη ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς ἀνεργίας τῶν καπνεργατῶν νὰ γίνῃ ἀφορμὴ διὰ νὰ ἐπεκταθῇ ἢ διὰ νὰ ἐπέλθῃ ἓν ἄλλο νομοσχέδιον περὶ ἀντιμετωπίσεως γενικῶς τοῦ φαινομένου τῆς ἀνεργίας, τὸ ὁποῖον εἶναι μεταπολεμικὸν φαινόμενον καὶ τὸ ὁποῖον ἐδημιουργήθη ἀφ’ ἑνὸς λόγῳ τῆς ἀναπτύξεως τῆς μικρᾶς βιομηχανίας, ἀφ’ ἑτέρου λόγῳ τῆς πληθωρικότητος τῆς ἐργασίας, ἡ ὁποία ὑπάρχει ὡς ἐκ τῆς προσφυγοποιήσεως τῶν Ἑλλήνων τῆς Τουρκίας.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Ταλιαδοῦρος ἔχει τὸν λόγον.

§121Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Ἐκπροσωπῶν, κύριοι, τὸν Θεσσαλικὸν πληθυσμὸν καὶ ἰδίᾳ ἀντιπρόσωπος ὢν τοῦ γεωργικοῦ διαμερίσματος τῆς Θεσσαλίας, τοῦ μᾶλλον καὶ κατ’ ἐξοχὴν καπνοπαραγωγοῦ, τοῦ νομοῦ Τρικκάλων, ἔχω νὰ δηλώσω ἐνώπιόν σας ὅτι οἱ παραγωγοὶ τῆς Θεσσαλίας ἐφέτος γυμνητεύουν, πεινοῦν. Ὁ καπνὸς κατεστράφη ὁλόκληρος ἀπὸ τὴν ἀκρίδα, τὴν ὁποίαν τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας δὲν ἠθέλησεν ἐγκαίρως νὰ καταπολεμήσῃ, καὶ ἕνεκα τῆς ξηρασίας σῖτος δὲν παρήχθη ἐφέτος καὶ δὲν ὑπάρχει εἰς τὴν Θεσσαλίαν. Τὴν ἐποχὴν αὐτὴν αἱ πλημμύραι ἔχουν κατακλύσει ὅλον τὸ πεδινὸν μέρος καὶ οἱ κάτοικοι συγκοινωνοῦν διὰ λέμβων. Ἐν τοσούτῳ ὁ Θεσσαλικὸς πληθυσμὸς γνωρίζων τὴν κατάστασιν τῶν δημοσίων οἰκονομικῶν καὶ τρώγων τὸν ἄρτον τὸν πικρὸν ἐξ ἀραβοσίτου, δὲν τείνει χεῖρα ἐπαίτιδα πρὸς τὸ Κράτος διὰ νὰ ζητήσῃ ἑκατομμύρια. Ἕν μόνον ζητεῖ ἀπὸ τὸ Κράτος χάριν τοῦ γενικοῦ καλοῦ, χάριν τῆς τονώσεως τοῦ Προϋπολογισμοῦ, χάριν τῆς τονώσεως τῆς παραγωγῆς του· ἀπὸ μὲν τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας μίαν καλυτέραν ἐπίβλεψιν διὰ τὴν παραγωγήν, μίαν καλυτέραν προστασίαν τοῦ ἐπισήμου Κράτους διὰ τὴν παραγωγήν, ἀπὸ δὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων τῆς συγκοινωνίας, τῶν ὁποίων στερεῖται ὁλόκληρος ἡ Θεσσαλία, ἐκτέλεσιν τῶν ὑδραυλικῶν ἔργων διὰ νὰ ἐνισχύσουν τὸν συνάδελφόν των κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Θὰ ψηφίσω τὸ νομοσχέδιον τοῦτο καὶ τὴν δωρεὰν αὐτήν, ἡ ὁποία γίνεται κατὰ τὰς πρώτας ἡμέρας τῆς παρούσης Βουλῆς, ἀλλ’ ἂν ἡ Κυβέρνησις θέλῃ νὰ ἐγκαταστήσῃ μαγγανοπήγαδον ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ καὶ νὰ ἀντλῇ ἑκάστοτε ἐξ αὐτοῦ ἑκατομμύρια διὰ νὰ τὰ δίδῃ σήμερον μὲν εἰς τοὺς ἡμιονηγούς, οἱ ὁποῖοι θὰ μείνουν ἄνευ ἐργασίας ὅταν γίνουν τὰ ἔργα τῆς συγκοινωνίας, αὔριον εἰς τοὺς ἰατροὺς τῶν ὁποίων αἱ ἐργασίαι θὰ ὀλιγοστεύσουν ὅταν ἡ ὑγεία τῶν πολιτῶν βελτιωθῇ διὰ τῆς ἀποξηράνσεως τῶν ἑλῶν, μεθαύριον εἰς τοὺς δικηγόρους, ὅταν ἕνεκα τοῦ περιορισμοῦ τῶν δικῶν δὲν θὰ δύνανται καὶ αὐτοὶ νὰ ζήσωσιν ὅπως ζῶσι σήμερον, καὶ ἄλλοτε εἰς τοὺς λεμβούχους καὶ τοὺς ἁμαξηλάτας, δηλῶ ὅτι δὲν θὰ μὲ εὕρῃ σύμφωνον εἰς τοιαύτας δωρεάς, διότι ὁ Προϋπολογισμός μας δὲν ἀντέχει.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μέρος ἔχει τὸν λόγον.

§123Α. ΜΕΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου ἔδωκε λαβὴν νὰ συζητηθῇ κάπως εὐρύτερον τὸ ζήτημα τῆς ἀνεργίας, ἡ ὁποία μαστίζει τὴν Χώραν. Τὰ αἴτια τῆς μεγάλης ἀνεργίας εἶναι βεβαίως οἰκονομικά, εἶναι ὅμως καὶ ἡ μεγάλη συρροὴ τῶν προσφύγων ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὸν ἀποκλεισμὸν τῆς μεταναστεύσεως. Ἀλλ’ ὅ,τι κυρίως συνετέλεσεν εἰς τὴν δημιουργίαν τοῦ προβλήματος τῆς ἀνεργίας εἶναι ἡ ἐγκατάλειψις εἰς τὴν τύχην του τοῦ γεωργικοῦ κόσμου τῆς Ἑλλάδος. Ὁ γεωργικὸς κόσμος ἔχει ἐγκαταλειφθῆ εἰς τὴν τύχην του καὶ συνεπῶς τρέπεται πρὸς τὰς πόλεις, μὲ τὴν ἀπατηλὴν ἐλπίδα καλυτέρου βίου. Ὑπὸ τὰς συνθήκας αὐτὰς πλημμυροῦν αἱ πόλεις ἀπὸ ἀνθρώπους ἀπαρασκεύους δι’ ἔργα τεχνικά. Βλέπετε τὴν πληθώραν τῶν καπνεργατῶν, βλέπετε τὴν πληθώραν τῶν ἀνθρώπων τῶν μὴ παραγωγικῶν ἐργασιῶν, εἰς τὰς πόλεις. Ἑπόμενον εἶναι νὰ δημιουργήσωμεν σὺν τῷ χρόνῳ μίαν μεγαλυτέραν κρίσιν, ἂν δὲν ληφθοῦν μέτρα νὰ βελτιωθῇ γενικῶς ἡ ζωὴ τοῦ χωρικοῦ στοιχείου καὶ ἐν γένει νὰ προστατευθῇ ἡ τάξις τῶν παραγωγῶν κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε ἀντὶ νὰ συρρέῃ εἰς τὰς πόλεις, νὰ παραμένῃ εἰς τὰ χωρία, εἰς τὴν ὑγιεινὴν ἀτμοσφαῖραν τῆς ὑπαίθρου χώρας. Ἡ γεωργικὴ πολιτικὴ τοῦ Κράτους παρουσίασε μεγάλην ἐλαττωματικότητα καὶ διὰ τοῦτο εἰς τὸν ἀπέραντον γεωργικὸν κόσμον ὑπάρχει μεγάλη ἀπόγνωσις, συνέπεια δὲ τῆς ἀπογνώσεως εἶναι ἡ συρροὴ αὐτῶν εἰς τὰ κέντρα. Τοιουτοτρόπως τὸ ἥμισυ τοῦ πληθυσμοῦ τοῦ Κράτους καταγίνεται εἰς μὴ παραγωγικὰ ἐπαγγέλματα καὶ περὶ τὰ 3½ ἑκατομμύρια μόνον καταγίνονται εἰς παραγωγικὰς ἐργασίας. Ἂν ἐξακολουθήσῃ ἡ αὐτὴ τακτική, εἶναι ἀναπότρεπτος ἡ οἰκονομικὴ κρίσις νὰ ἐπιδεινωθῇ καὶ τότε θὰ ἔχωμεν κλυδωνισμὸν καθολικόν, κρίσιν ὑλικὴν καὶ κρίσιν ἠθικήν. Εἶναι πολὺ φυσικὸν οἱ πληθυσμοί, οἱ ὁποῖοι συρρέουν εἰς τὰς πόλεις, ἐφόσον δὲν ἔχουν τὰ μέσα τῆς διατροφῆς, νὰ ὑφίστανται στερήσεις καὶ νὰ διαβιοῦν ὑπὸ καταπτάσεις, αἱ ὁποῖαι καὶ τὴν ψυχήν των φθείρουν καὶ τὴν σωματικήν των ὑγείαν καταστρέφουν. Ἂν παρατηρῆται σήμερον ἡ μεγάλη ἐξάπλωσις τοῦ ἀλκοολισμοῦ καὶ τῆς φυματιώσεως, αὕτη εἶναι ἀποτέλεσμα τῆς μεγάλης συρροῆς τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ εἰς τὰ ἀστικὰ κέντρα, ὅπου διαιτᾶται κακῶς. Ἔχει ὑποχρέωσιν ἡ Κυβέρνησις νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα ριζικώτερον. Δὲν θὰ λυθῇ δὲ τὸ ζήτημα τῆς ἀνεργίας, ἂν σήμερον δίδωμεν ἐπιδόματα εἰς τοὺς καπνεργάτας, αὔριον εἰς τοὺς καρραγωγεῖς κλπ. Θὰ λυθῇ ριζικῶς τὸ ζήτημα, ἂν στρέψωμεν τὴν προσοχήν μας πρὸς τὴν παραγωγήν. Ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα παρουσιάζει σήμερον τὰς μεγαλυτέρας δυσκολίας εἰς τὴν παροχὴν μικρῶν εὐκολιῶν διὰ τὴν καλυτέρευσιν τῆς ἀγροτικῆς ζωῆς. Πῶς θέλετε λοιπὸν τότε νὰ συγκρατήσητε τὸ ἀγροτικὸν στοιχεῖον;

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ. Δὲν συζητοῦμεν τώρα περὶ γεωργίας. Ἐζήτησε καὶ ὁ κ. Χασιώτης τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ γεωργικοῦ ζητήματος.

§125Α. ΜΕΡΟΣ. Βλέπετε, κ. Πρόεδρε, ποῦ ὁδηγεῖ ἡ ἐγκατάλειψις τῆς γεωργίας ὑπὸ τοῦ Κράτους καὶ ἡ ὑποστήριξις τῶν παρασιτικῶν ἐπαγγελμάτων;

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ ἐγὼ ἀγροτικὸς εἶμαι, ἀλλὰ δὲν συζητοῦμεν σήμερον γεωργικὰ ζητήματα.

§127Α. ΜΕΡΟΣ. Ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ στρέψωμεν τὴν προσοχήν μας εἰς τὰ αἴτια τὰ βαθύτερα τῆς σημερινῆς κρίσεως, ἕνεκα τῆς ὁποίας ὑποβάλλονται νομοσχέδια ὡς τὸ ὑπὸ συζήτησιν. Τὰ αἴτια, τὰ βαθύτερα, εἶναι ὅτι ἡ παραγωγὴ πάσχει, ὅτι ἡ ἀγροτικὴ τάξις εὑρίσκεται ἐν μαρασμῷ. Τὸ νὰ ὁμιλῶμεν θεωρητικῶς εἶναι πολὺ εὔκολον, ὅταν ὅμως θελήσωμεν νὰ θίξωμεν τὰς οὐσιαστικὰς πληγὰς τοῦ τόπου, τὸ πρᾶγμα διαφέρει. Καὶ ὅμως εἰς αὐτὰς δέον νὰ στραφῇ ἡ προσοχή μας. Ἂν ἀμελήσωμεν τοῦτο, ἡ κρίσις θὰ ἐπεκταθῇ ἐπὶ γενικῇ ζημίᾳ. Τὸ πρόβλημα τῆς ἀνεργίας δὲν θὰ λυθῇ, κατὰ βάσιν, ἂν δὲν προστατεύσωμεν τὴν παραγωγὴν καὶ δὲν καταστήσωμεν τοὺς χωρικοὺς εὐτυχεῖς, κατὰ τὸ δυνατόν, εἰς τὰ γραφικά των χωρία. (Χειροκροτήματα).

§128Σ. ΧΑΣΙΩΤΗΣ. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, ὅπως ὁρισθῇ μία ἡμέρα πρὸς συζήτησιν διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς παραγωγῆς τῆς Χώρας.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἔληξεν. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλὴ ἐπὶ τοῦ σχεδίου ψηφίσματος «περὶ ἐκτάκτου οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως τοῦ ταμείου προστασίας καὶ ἀσφαλίσεως τῶν καπνεργανῶν». Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκει): «Πρὸς ἐνίσχυσιν.... κλπ.»

§130ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ψήφισμα).

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ἐπιτρέψῃ νὰ προτιμηθῇ ἡ ὑπ’ ἀριθμὸν 13 πρότασις ψηφίσματος «περὶ συστάσεως τριακονταμελοῦς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς πρὸς παρακολούθησιν ἐν γένει τῶν προσφυγικῶν ζητημάτων».

§132ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι. Νὰ λυθῇ ἡ συνεδρίασις, κ. Πρόεδρε.

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται δι’ αὔριον. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ νὰ ἐπαναληφθῇ αὕτη αὔριον τὴν 4.30′ μ. μ. (Ὥρᾳ 9.30′ μ. μ.)