1925.06.24

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 212

Τετάρτη 24 Ἰουνίου 1925

Προεδρία Κ. Ρακτιβάν

(Ὥρα 6.25′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίρρησις ἐπὶ τῶν πρακτικῶν;

§3Σ. ΖΕΡΒΟΣ. Μάλιστα. Παρατηρῶ εἰς τὰ πρακτικὰ ὅτι ἡ χθεσινὴ συζήτησις δὲν διετυπώθη δεόντως, ἴσως ἕνεκα τῆς σφοδρότητος αὐτῆς. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ τὰ συμπληρώσω.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§5Δ. ΚΑΛΚΑΝΔΗΣ. Χθές, ἐνῷ συνεζητεῖτο ὁ ἑορτασμὸς τῆς μάχης τῆς Βέργας, ἔκαμον καὶ ἐγὼ τὴν σύστασιν πρὸς ἑορτασμόν, ἐκθέσας τὴν ἀνδρείαν τῶν Λακώνων. Μάλιστα ἦλθον καὶ εἰς τὴν σύγχρονον ἱστορίαν καὶ εἶπον ὅτι εἰς τὸ Μπιζάνι ἔδρασαν οἱ Λάκωνες καὶ ἔκαμον προσέτι εὔφημον μνείαν καὶ τοῦ κ. Πραντούνα καὶ τοῦ κ. Καλογερᾶ.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ πρακτικὰ περιλαμβάνουν τὰ σπουδαιότερα. Δὲν ἠμποροῦν νὰ ἀναφέρουν καὶ τὴν εὔφημον μνείαν τὴν ὁποίαν ἐκάματε διὰ τοὺς συναδέλφους. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικά. Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Συνέλευσιν τὰ ἑξῆς: —Πρόσφυγες ἐκτελωνισταὶ Θεσσαλονίκης διαμαρτύρονται ἐναντίον τῆς διαταγῆς ὅπως ὑποβληθοῦν εἰς ἐξετάσεις. —Ἡ Φιλόπτωχος Ἀδελφότης Κυριῶν Βερροίας αἰτεῖται τὴν παροχὴν ψήφου εἰς τὰς γυναῖκας. —Οἱ πρόσφυγες Χίου παρακαλοῦσιν ὅπως ψηφισθῇ ταχέως τὸ ψήφισμα «περὶ ρυθμίσεως ἀνωμάλων δικαιοπραξιῶν ἐπὶ Μουσουλμανικῶν κτημάτων. —Ὁ ἐν Ἁγίῳ Ὄρει Γερόντιος μοναχὸς Ἁγιοπαντελεημονίτης διαμαρτύρεται διὰ τὴν στάσιν τῶν ἐκεῖ Ρώσσων μοναχῶν. —Ὁ Ἐμπορικὸς Σύλλογος Ἰτέας διαμαρτύρεται ἐναντίον τοῦ πρώην Οἰκονομικοῦ Ἐφόρου, ὅστις ἐπέβαλεν αὐτοῖς ἀνεξετάστως ὑπερόγκους φόρους ἐπὶ τῆς καθαρᾶς προσόδου τῶν ἐτῶν 1918–1920. —Ἐπιτροπὴ κατοίκων κοινότητος Μπλάσδου Καρδίτσης αἰτεῖται τὴν χορήγησιν ἀναλόγων βοηθημάτων λόγῳ τῆς καταστροφῆς, ἣν ὑπέστησαν ἐκ τῆς πεσούσης χαλάζης. —Ὁ Ἐμμανουὴλ Παπαδάκης, ἔμπορος Ἡρακλείου, παραπονεῖται κατὰ τῶν ἐκεῖ ὀργάνων τῆς Χωροφυλακῆς. —Ὁ Εὐάγγελος Δούκας, ἀπόστρατος ἀνθυπομοίραρχος, αἰτεῖται τὴν ἀνάκλησιν τοῦ Διατάγματος τῆς ἀποστρατείας του. —Διάφοροι Σύλλογοι Πρεβέζης διαμαρτύρονται διὰ τὴν ὑπέρογκον ἐπιβολὴν φόρων παρὰ τῆς ἐκεῖ Ἐφορίας. —Οἱ γονεῖς καὶ κηδεμόνες τῶν ἀπορριφθέντων μαθητῶν τοῦ Γυμνασίου Ἀμαλιάδος αἰτοῦσι τὴν ἐπανεξέτασίν των. —Ὁ πρόεδρος τοῦ Ταμείου Ἐλαίας Πηλίου παρακαλεῖ ὅπως ἐπισπευσθῇ ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 2753». —Ἡ Ἕνωσις τῶν Συνεταιρισμῶν Δοξάτου παρακαλεῖ ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον «περὶ ἐξαγωγῆς ἀνεπεξεργάστων καπνῶν». —Ὁ Παμμικρασιατικὸς Σύνδεσμος Πατρῶν παραπονεῖται διὰ τὴν συμπεριφορὰν τοῦ νομάρχου Πατρῶν. —Ἐπιτροπὴ κατοίκων Πρεβέζης παρακαλεῖ ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον «περὶ καταβολῆς εἰς χρυσὸν ἐξοφληθεισῶν καὶ μή, ὀφειλῶν ἰδιωτῶν». — Ὁ διευθυντὴς τῆς Ἑταιρείας Λεωφορείων Ἀργολίδος παραπονεῖται ἐναντίον τοῦ μηχανικοῦ καὶ τῶν ἐργολάβων, οἵτινες ἀναβάλλουσι τὴν ἐπισκευὴν τῆς ὁδοῦ Ναυπλίου–Ἄργους. — Ἐπιτροπὴ γονέων καὶ κηδεμόνων Μελιγαλᾶ παρακαλεῖ ὅπως διαταχθῇ ἡ ἐπανεξέτασις τῶν ἀπορριφθέντων μαθητῶν. — Ἐπιτροπὴ κατοίκων Πλατάνου, Ἀρδάκτου καὶ Ρογδιᾶς Κρήτης αἰτοῦσιν ὅπως τὰ χωρία των ὑπαχθῶσι διοικητικῶς καὶ δικαστικῶς εἰς τὸν νομὸν Ἡρακλείου. — Ὁ Καλαβρυτινὸς Σύλλογος Ἠλείας ὑποβάλλει ὑπόμνημα περὶ ἐπεκτάσεως τῆς ὁδοῦ Δίβρης–Τριποτάμων. — Ὁ νομάρχης Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας ὑποβάλλει ψήφισμα τῶν καπνοπαραγωγῶν τῆς κοινότητος Πουλακίδας, ἐξαιτουμένων τὴν λῆψιν μέτρων πρὸς πώλησιν τοῦ καπνοῦ των. — Ἐπιτροπὴ κατοίκων Ναυπάκτου παρακαλεῖ ὅπως διαταχθῇ ἡ κατασκευὴ τῆς ὁδοῦ Ναυπάκτου–Δελβιτσαίνων. — Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν κ. Α. Μιχαλακόπουλος ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ ἐνοικιάσεως γραφείων Πρεσβειῶν καὶ Γεν. Προξενείων διὰ τὴν θερινὴν περίοδον». — Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας κ. Β. Καραπαναγιώτης ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως κτημάτων διὰ συμπληρωματικὰς ἐγκαταστάσεις τῶν Μακεδονικῶν σιδηροδρόμων». — Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας κ. Κ. Σπυρίδης ὑποβάλλει τὰ κάτωθι σχέδια νόμων: 1) «Περὶ διοικήσεως τοῦ ἐν Κερκύρᾳ ἐξωκκλησίου τῆς Μεταμορφώσεως τοῦ Σωτῆρος Ποντηκονησίου»· 2) «Περὶ τῶν ἐν Σάμῳ Ἱερῶν Μονῶν καὶ Ἱερατικῆς Σχολῆς». — Ὁ ἴδιος Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας κ. Κ. Σπυρίδης καταθέτει σχέδιον ψηφίσματος «περὶ χωρισμοῦ τοῦ Μοναστηριακοῦ τιμείου Λασηθίου εἰς δύο τοιαῦτα». — Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν κ. Γ. Μαρῆς ὑποβάλλει νομοσχέδιον «περὶ κυρώσεως συμβάσεως διὰ τὴν ἀποπεράτωσιν τοῦ ἐν Ἡρακλείῳ Κρήτης κτιρίου τῆς Ἑνετικῆς Λέσχης». — Ὁ πληρεξούσιος κ. Θ. Κολιαλέξης ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ χορηγίας συνδρομῆς ἐκ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ κατασκευῆς Διδακτηρίων μέχρι 500 χιλ. δραχμῶν πρὸς τὸν ἐν Ἄργει Φιλολογικὸν Σύλλογον «Δαναὸς» διὰ τὴν ἐπισκευήν, ἐπέκτασιν κλπ. τοῦ κτιρίου τῶν νυκτερινῶν σχολῶν τῶν Ἀπόρων Παίδων καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων ὑπὲρ τῶν ἐν Ἄργει κοινωφελῶν σωματείων, ὡς καὶ περὶ χορηγίας συνδρομῆς ἐκ τοῦ ἰδίου προϋπολογισμοῦ μέχρι 500 χιλ. εἰς τὴν νυκτερινὴν Σχολὴν Ἀπόρων Παίδων Ναυπλίου». — Οἱ πληρεξούσιοι κ.κ. Μ. Καταπότης, Ν. Ζουδιανός, Α. Μητσοτάκης, Η. Ἀποσκίτης κλπ. ὑποβάλλουσι πρότασιν ψηφίσματος «περὶ κυρώσεως τῶν ἀποφάσεων τοῦ Στρατιωτικοῦ Συμβουλίου τῆς 20 Μαΐου 1924 περὶ προαγωγῆς ἀξιωματικῶν κριθέντων στασίμων ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου τῶν ἐτῶν 1921–1924». — Ἡ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν κάτωθι σχεδίων νόμων: 1) «Περὶ ὑπολογισμοῦ εἰς τὴν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν ὡς συνταξίμου τῆς δικηγορικῆς τοιαύτης». 2) «Περὶ προσλήψεως ἀξιωματικῶν εἰς τὸ Σῶμα Στρατολογίας»· 3) «Περὶ ὑποβολῆς δηλώσεως ὑπὸ δημοσίων, δημοτικῶν καὶ ἄλλων τυχὸν ὑπαλλήλων ἐμφαινούσης τὴν στρατολογικὴν κατάστασιν τούτων»· 4) «Περὶ ἐπειγουσῶν τινων διατάξεων ἀφορωσῶν τὴν ὑγειονομικὴν ὑπηρεσίαν»· 5) «Περὶ ἐπεκτάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ ἄρθρου 21 τοῦ νόμου 3122 καὶ εἰς τοὺς πατέρας τῶν ἐν πολέμῳ φονευθέντων ἢ θανόντων ἐν ἀγαμίᾳ ἢ χηρείᾳ ἄνευ τέκνων ἀξιωματικῶν καὶ ἀνθυπασπιστῶν». —Ἡ ἐπὶ τῆς Ὑγείας, Κοινωνικῆς Προνοίας κλπ. Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ταμείου συντάξεως καὶ αὐτασφαλείας ἰατρῶν ἐν Ἑλλάδι». —Ἡ ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τῶν ἑξῆς σχεδίων νόμων: 1) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 25 ἐδαφ. 2 τοῦ ἀπὸ 28 Ἀπριλίου 1923 Ν. Δ. περὶ ἀπονομῆς συντάξεως ἕνεκα πολιτικῆς ὑπηρεσίας». 2) «Περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ τοῦ Μετοχικοῦ Ταμείου πολιτικῶν ὑπαλλήλων διατάξεων». —Ὁ πληρεξούσιος κ. Λ. Ἀνδρεάδης ὑποβάλλει τροπολογίαν τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπεκτάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ ἄρθρου 21 τοῦ νόμου 3122 καὶ εἰς τοὺς πατέρας τῶν ἐν πολέμῳ φονευθέντων κλπ». Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν...

§7Ι. ΜΑΜΑΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπεβλήθη ἓν νομοσχέδιον διὰ τοὺς ἁμαξηλάτας, τὸ ὁποῖον ἐκηρύχθη κατεπεῖγον. Ἐπίσης ὑπεβλήθη ἕτερον νομοσχέδιον διὰ τοὺς συμβολαιογράφους. Δὲν πρόκειται περὶ τῶν συμβολαιογράφων τῶν Ἀθηνῶν καὶ τῶν ἄλλων πρωτευουσῶν, ἀλλὰ πρόκειται περὶ τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι μένουν μακρὰν τῶν πρωτευουσῶν. Εἶναι ἄδικον νὰ πένωνται αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι καὶ παρακαλῶ ὅπως τὰ νομοσχέδια αὐτὰ προτιμηθοῦν.

§8Π. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ γνωρίσω εἰς τὴν Συνέλευσιν, ἐκ τηλεγραφημάτων ποὺ ἔλαβον, ὅτι ἐπῆλθε καταστροφὴ ἐκ τῆς πτώσεως χαλάζης εἰς τὰς κοινότητας Γολίτσης καὶ Μιλλάσδου. Ἐκ τῆς πτώσεως τῆς χαλάζης ἐπῆλθον σημαντικαὶ ζημίαι καὶ παρακαλῶ νὰ ἔλθῃ ἡ Κυβέρνησις ἀρωγὸς τῶν παθόντων, διότι κινδυνεύουσιν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ νὰ ἀποθάνωσιν ἐκ τῆς πείνης.

§9Ο. ΚΥΠΡΙΑΝΟΣ. Διενεμήθη, κ. Πρόεδρε, ἓν ἔγγραφον τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, ἀφορῶν τὰ ἐγκαίνια τοῦ ἀεροδρομίου. Λυποῦμαι πολὺ διὰ τὰ χάλια τῶν προσκλητηρίων. Οὔτε ἡμέρα, οὔτε ὥρα ὁρίζεται ἐν αὐτῷ, ἀλλ’ οὔτε ὑπογραφὴ καὶ σφραγὶς ὑπάρχει. Λυποῦμαι πολύ, κ. Πρόεδρε, καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι θέλετε ἐπανορθώσει αὐτὴν τὴν προσβολὴν ἡ ὁποία γίνεται εἰς τοὺς πληρεξουσίους. Οὔτε εἰς χορὸν ἂν προσεκαλοῦντο, δὲν θὰ προσεκαλοῦντο κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑποθέτω ὅτι ὑπάρχει κάποια ἀβλεψία, ἡ ὁποία θὰ διορθωθῇ. Ἐπωφελοῦμαι τῆς ἐπερωτήσεως καὶ πληροφορῶ καὶ ὑμᾶς καὶ τοὺς λοιποὺς κυρίους συναδέλφους ὅτι τὰ ἐγκαίνια εἶναι διὰ τὴν Παρασκευὴν εἰς τὰς 11.30′ π.μ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἐπερωτήσεων. Ὁ κ. Γ. Φραγκούδης ἐπερωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν διατί δὲν κατέθεσεν ὡρισμένα ἔγγραφα ἀφορῶντα τὴν Ἑλληνικὴν μειονότητα ἐν Σερβίᾳ.

§11Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Ἡ ἐπερώτησίς μου, κύριοι, ἀφορᾷ εἰς τὴν μὴ κατάθεσιν ὡρισμένων ἐγγράφων ἀφορωσῶν τὴν μειονότητα τὴν Ἑλληνικὴν ἐν Σερβίᾳ. Ἐπειδὴ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἀπουσιάζει, θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ἡ Συνέλευσις ὅπως τὴν ἀπασχολήσω δι’ ἓν δευτερόλεπτον ἐπὶ τῆς προηγουμένης μου ἐπερωτήσεως, ἡ ὁποία ἐπρόκειτο νὰ συζητηθῇ σήμερον, ὡς προταχθεῖσα τῇ αἰτήσει 10 πληρεξουσίων, ἐπὶ τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ. Γνωρίζω, κύριοι, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ ἐπερώτησις ἡ ἰδική μου νὰ συζητηθῇ ἂν πρόκειται νὰ τελειώσωμεν τὰς ἐργασίας μας τὸ Σάββατον καὶ ἑπομένως παραιτοῦμαι τῆς περαιτέρω συζητήσεως, ἀφοῦ μάλιστα εἰς τὸν Τύπον ἐξετέθησαν τὰ ὑπὲρ καὶ τὰ κατὰ ἐν πλάτει. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν προτίμησιν, ὑπῆρχον δύο προτάσεις, περὶ συναλλάγματος καὶ περὶ ἐκπαιδευτικοῦ. Ἐπροτιμήθη ἡ πρώτη, περὶ τοῦ συναλλάγματος· ἑπομένως ἡ ἰδική μου δὲν ἠμπορεῖ νὰ συζητηθῇ σήμερον. Τὸ Ὑπουργεῖον ἐπὶ τῇ ἐξεγέρσει τῆς Κοινῆς Γνώμης διὰ τὰ διαδιδόμενα ὅτι τελοῦνται εἰς τὸ Μαράσλειον διέταξεν ἀνακρίσεις. Αἱ ἀνακρίσεις αὗται ἐν μέρει ἐπεβεβαίωσαν τὰς φήμας.

§12ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ποῖος ἔκαμε τὰς ἀνακρίσεις;

§13Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Ὁ πρόεδρος τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου κ. Λάμψας. Τὸ γεγονὸς αὐτὸ χαρακτηρίζει ὅτι δὲν ἠδύναντο νὰ γίνουν ἐν πλήρει ἀμεροληψίᾳ.

§14Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Τὸν Μιστριώτην ἠθέλετε νὰ βάλωμεν νὰ κάμῃ τὰς ἀνακρίσεις;

§15Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Διότι ὁ κ. Λάμψας εἶναι σὰρξ ἐκ τῆς σαρκὸς τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου· εἶναι ὁ ἀρχηγὸς τῆς κλίκας. (Διαμαρτυρίαι).

§16Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δημ. Ἐκπαιδεύσεως). Ἐπιτρέπετε νὰ σᾶς εἴπω πῶς ἔχει τὸ ζήτημα; Διότι νομίζω ὅτι ὑπάρχει κάποια ἄγνοια μιᾶς λεπτομερείας. Ἡ ἀνάκρισις, τὴν ὁποίαν διέταξε τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας, ἐγένετο κατόπιν μηνύσεως τοῦ κ. Δελμούζου. Εἶναι ἑπομένως ἄσχετος μὲ τὴν ὅλην πολεμικὴν ἡ ὁποία διεξάγεται. Ἦτο μία ἐπιβεβλημένη ἐνέργεια, ἡ ὁποία διετάχθη συμφώνως μὲ τὸν νόμον, συμφώνως πρὸς τοὺς κανονισμούς, ἀνετέθη δὲ εἰς τὸν κ. Λάμψαν, εἰς τὸν πρόεδρον τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου, ὅπως προβλέπουν τὰ Διατάγματα καὶ οἱ νόμοι, καὶ ἐνήργησε τὴν ἀνάκρισιν. Δὲν γνωρίζω ἂν οἱ λόγοι ὑμῶν δικαιολογοῦν τὴν γνώμην τὴν ὁποίαν ἔχετε περὶ τοῦ κ. Λάμψα, καὶ φρονῶ ὅτι ἐκ τοῦ ὅλου ὑπομνήματος πηγάζει μία εὐγενὴς εὐσυνειδησία.

§17Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Καὶ ἐγὼ εἶπον ὅτι, ἀφοῦ καὶ ὁ κ. Λάμψας, ὁ ὁποῖος εἶναι σὰρξ ἐκ τῆς σαρκὸς τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου, καὶ αὐτὸς ἐξεγείρεται διὰ τὴν κατάστασιν, φαντασθῆτε τί θὰ ἔλεγεν ἂν τὴν ἔκαμνεν ἄλλος, ὁ ὁποῖος νὰ εἶναι μᾶλλον ἀμερόληπτος.

§18Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἂν πρόκειται νὰ κριθῇ ἔργον βουλευτικόν, νὰ μὴ θέσωμεν βουλευτὰς νὰ τὸ κρίνωσιν; Ὁ κ. Λάμψας εἶναι πρόεδρος τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου, τὸ δὲ Ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ κλίκας.

§19Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Δὲν ἔχει σχέσιν τὸ ζήτημα μὲ τὸ συνέδριον τῶν ἀντιδραστικῶν καὶ τῶν ἠλιθίων, τὸ ὁποῖον ἔγινεν, οὔτε εἶμαι ἐναντίον τῆς προόδου τῆς γλώσσης, ἀλλὰ δὲν θέλω ὑπὸ τὴν πρόοδον τῆς γλώσσης νὰ κρύπτωνται ἐκφυλιστικαὶ τάσεις καὶ δὴ κομμουνιστικαὶ ὁρμαί. (Διαμαρτυρίαι καὶ θόρυβος). Ὁ κ. Λάμψας ἐν πάσῃ περιπτώσει διεπίστωσεν ὅτι ἡ κ. Ἰμβριώτου εἶναι ἡ Ρόζα Λούξεμπουργκ τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ ὁμίλου.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὁμιλεῖτε ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεώς σας.

§21Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Ἐν ἀναμονῇ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν. Προτείνω ὅπως σχηματισθῇ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἐλέγχου καὶ ἀπὸ τὸ ἓν μέρος καὶ ἀπὸ τὸ ἄλλο ἵνα ἐξετάσῃ τὰ πράγματα.

§22ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§23Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Καὶ τότε θὰ γνωσθῇ κατὰ πόσον εἰς τὸν ἐκπαιδευτικὸν ὅμιλον ἔχουσι τὰς τάσεις, διὰ τὰς ὁποίας κατηγοροῦνται. Ἐπεθύμουν νὰ μάθω, ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας φρονῇ ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ ἡ Κοινοβουλευτικὴ ἐξεταστικὴ Ἐπιτροπή.

§24Γ. ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Δὲν ἐπερατώθη ἡ συζήτησις.

§25Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, προετάχθη ἡ συζήτησις ἐπὶ μὴ καταθέσεως ἐγγράφων. Τίνα σχέσιν ἔχει ἡ μὴ κατάθεσις ἐγγράφων μὲ τὸ ἐκπαιδευτικόν;

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δι’ αὐτὸ διακόπτω τὴν συζήτησιν.

§27Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Μὲ καταπλήσσει, κύριοι, τὸ γεγονὸς ὅτι, ἐνῷ γνωρίζω τὸν κ. Φραγκούδην ὡς ἄνθρωπον φιλαλήθη, ἔρχεται οὗτος εἰς τὴν Συνέλευσιν καὶ βεβαιώνει πράγματα ἀνακριβῆ. Ἀνακριβὲς πρῶτον εἶναι ὅτι ἡ ἔκθεσις τοῦ κ. Λάμψα βεβαιώνει ὅσα ἐλέχθησαν· δεύτερον ὅτι ὁμιλεῖ περὶ κομμουνισμοῦ καὶ δὲν ἠξεύρω περὶ ποίου ἄλλου· πάντα ταῦτα εἶναι ἀνακριβῆ. Ἐξ ἄλλου ὁ κ. πληρεξούσιος ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας ἂν θὰ καταρτίσῃ τὴν ἐξεταστικὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν. Κατὰ τὴν ἰδικήν μου ἀντίληψιν ἡ πρότασις ὅπως καταρτίσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν θὰ ἐσήμαινεν ἀνεπάρκειαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας ὅπως προστατεύσῃ νόμῳ τὰ συμφέροντα τὰ γενικώτερα τῆς ἐκπαιδεύσεως.

§28Δ. ΚΑΛΚΑΝΔΗΣ. Δὲν θέλουν φῶτα· ἀφήσατε τὰ ρουσφέτια.

§29Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς νομίζῃ ὅτι συμβαίνουν ἄτοπα, ὀφείλει νὰ ἐφαρμόσῃ τὸν νόμον. Τὸ νὰ ζητήσῃ ὁ κ. Ὑπουργός, διὰ νὰ καλύψῃ τὴν ἰδίαν του εὐθύνην, τὴν σύστασιν Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς εἶναι τελείως ἀνάρμοστον.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, ἡ πρότασις τοῦ κ. πληρεξουσίου θὰ ἔλθῃ κανονικῶς, ὅταν ἔλθῃ καὶ ἡ ἐπερώτησίς του.

§31Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε· ἐλησμονήσατε ὅτι ὑπάρχει πρότασις προτιμήσεως καὶ ἀπεφάνθη ἡ Συνέλευσις;

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν.

§33Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Ἄς ἐρωτηθῇ ἡ Συνέλευσις· ἐγὼ δὲν ἐπιμένω.

§34Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἐφαρμόσατε τὸν Κανονισμόν, κ. Πρόεδρε.

§35Γ. ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ἡ ἐπερώτησις εἶχεν ἀρχίσει νὰ συζητῆται. Ἦσαν ἐγγεγραμμένοι ἀρκετοὶ ρήτορες. Μετὰ τὸ πέρας τῆς συζητήσεως δύναται νὰ ἐρωτηθῇ ἂν συναινῇ ἢ δὲν συναινῇ ἡ Συνέλευσις. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ διαγράψητε τοὺς ρήτορας, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐγγεγραμμένοι, καὶ νὰ ἐρωτήσητε τὴν Συνέλευσιν;

§36Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Πολὺ ὀρθόν, κ. πληρεξούσιε, ἀλλ’ ἐπειδὴ προβλέπεται ὅτι ἡ ἐπερώτησις δὲν θὰ ἔλθῃ πρὸ τῶν διακοπῶν καὶ ἐπειδὴ τὸ πρᾶγμα ἔλαβε χαρακτῆρα γενικωτέρου ἐνδιαφέροντος, ἂν ἡ Συνέλευσις συναινῇ, νὰ γίνῃ ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή. Αὐτὸ εἶναι ζήτημα ἀποφάσεως τῆς Συνελεύσεως. Ἐγὼ δὲ περὶ τοῦ ὅτι θὰ φέρω τὸ ζήτημα σήμερον εἰδοποίησα καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ τὸν κ. Πρόεδρον.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κ. Δουζίνα, νὰ ὁμιλήσητε ἐπὶ τοῦ συναλλάγματος.

§38Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχει ἀπόφασις τῆς Συνελεύσεως νὰ προταχθῇ.

§39Θ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Ἐπὶ τοῦ θέματος, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἤρχισεν ἡ συζήτησις, κ. Πρόεδρε, νὰ ἐξακολουθήσῃ. Ἡ Κοινὴ Γνώμη σήμερον ἐξεγείρεται κατὰ τῆς καταστάσεως καὶ καταβάλλονται προσπάθειαι καταπνίξεως τῆς ὑποθέσεως. Εἶναι ἡ τετάρτη φορὰ ποὺ ἔρχεται τὸ ζήτημα.

§40Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχει ἀπόφασις τῆς Συνελεύσεως νὰ προταχθῇ.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Φραγκούδη, ἀρκετά...

§42Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Νομίζω ὅτι εἶμαι ἐντὸς τοῦ Κανονισμοῦ.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι.

§44Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ περιορισθῇ εἰς τὴν ἐπερώτησίν του ὁ ῥήτωρ. Δὲν εἶναι κατάστασις αὐτή.

§45Κ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Κύριε Φραγκούδη, ἀναπτύξατε τὴν ἐπερώτησίν σας.

§46Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναπτύξω τὴν ἐπερώτησίν μου πρὶν ἢ ἡ Συνέλευσις ἀποφασίσῃ.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτομεν ἐπὶ 5 λεπτὰ τὴν συνεδρίασιν διὰ νὰ δυνηθῶμεν νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν τάξιν.

(Ὥρᾳ 7.30′ μ. μ.)

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρᾳ 7.40′ μ. μ.)

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Παρακαλῶ νὰ καταλάβουν τὰς θέσεις των οἱ κ.κ. πληρεξούσιοι. Ὑπάρχει πρότασις δέκα πληρεξουσίων νὰ προταχθῇ ἡ συζήτησις τῆς ἐπερωτήσεως ἐπὶ τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ ζητήματος.

§49Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐζήτησα τὸν λόγον ἐπὶ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως καὶ τοῦ Κανονισμοῦ καὶ προηγοῦμαι πάσης ἄλλης προτάσεως. Θέλω δὲ νὰ εἴπω ὅτι, ἂν ἡ Συνέλευσις σέβεται τὰς ἀποφάσεις της, δὲν δύναται παρὰ νὰ τηρήσῃ ἐκείνην τὴν ὁποίαν ἔλαβεν, ὅτι σήμερον εἶναι ἡμέρα ἐπερωτήσεων κατὰ τὴν σειρὰν τῆς ἐγγραφῆς των. Πρόκειται νὰ ὁμιλήσω μετὰ τὸν κ. Δουζίναν. Ἰσχυρίζομαι ὅμως ὅτι ἀπόφασις τῆς Συνελεύσεως εἶναι ὅτι ἡ Τετάρτη θὰ ἀφιερωθῇ εἰς τὴν συζήτησιν τῶν ἐπερωτήσεων κατὰ σειρὰν καὶ τὸ Σάββατον εἰς τὰς τυχὸν προτιμηθησομένας. Λοιπὸν Σάββατον Κυρίῳ τῷ Θεῷ σου καὶ τὸ Σάββατον θὰ ἀνήκῃ εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ προτιμηθοῦν αἱ ἐπερωτήσεις των. Ἂς μείνῃ ἡ Τετάρτη διὰ τὰς λοιπὰς ἐπερωτήσεις. Αὐτὸ εἶναι ἀπόφασις τῆς Συνελεύσεως καὶ ὁ ὀρθὸς λόγος ἐπιβάλλει τοῦτο, διότι πολλαὶ ἐπερωτήσεις, αἱ ὁποῖαι ὑπεβλήθησαν πρὸ πέντε μηνῶν, δὲν συνεζητήθησαν ἀκόμη. Νομίζω λοιπὸν ὅτι πρὶν ἢ συζητήσωμεν, ἂν δύναται νὰ προταχθῇ ἡ ἐπερώτησις περὶ τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ ζητήματος, ὀφείλομεν νὰ τηρήσωμεν τὰς ἀποφάσεις, τὰς ὁποίας ἐλάβομεν.

§50Γ. ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Κύριοι, δὲν εἶναι δυνατὸν βεβαίως ν’ ἀρνηθῇ τις ὅτι πράγματι ὑπάρχει ἀπόφασις τοιαύτη, οἵαν ἐπικαλεῖται ὁ κ. Κουτούπης, ὅπως τὴν Τετάρτην συζητῶνται αἱ ἐπερωτήσεις κατὰ σειράν, ὅπως εἶναι ἐγγεγραμμέναι εἰς τὸν πίνακα. Ἂν ὅμως ἐνθυμοῦμαι καλῶς, ἔχει ληφθῆ ἀπόφασις ὅπως ἐπερωτήσεις γενικωτέρου ἐνδιαφέροντος προτιμῶνται κατὰ τὴν συζήτησιν.

§51Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Τὸ Σάββατον.

§52Γ. ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Καὶ ἐχαρακτηρίσθη ὡς ἐπερώτησις γενικοῦ ἐνδιαφέροντος...

§53Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Πρέπει νὰ γνωρίζωμεν ἂν εἶναι γενικοῦ ἐνδιαφέροντος καὶ ζητῶ ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον.

§54Γ. ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Κύριοι, ἐχαρακτηρίσθη ὑπὸ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ὡς γενικοῦ ἐνδιαφέροντος ἡ ἐπερώτησις ἐπὶ τῆς οἰκονομικῆς καὶ συναλλαγματικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν ἔχω οὐδεμίαν ἀντίρρησιν, ἂν θέλητε, νὰ ὑποχωρήσωμεν καὶ νὰ συζητήσωμεν τὰς ἐπερωτήσεις κατὰ σειράν· δὲν νομίζω ὅμως ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ καταργήσωμεν αὐτὸ τὸ δικαίωμα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, νὰ προτιμᾷ δηλαδὴ μίαν οἱανδήποτε ἐπερώτησιν καὶ νὰ τὴν φέρῃ πρὸς συζήτησιν.

§55Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἀκριβὲς ὅτι κατὰ συμφωνίαν ἐλήφθη ἡ ἀπόφασις αὐτὴ καὶ ὄχι κατὰ τροποποίησιν τοῦ Κανονισμοῦ.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ συμφωνίαν ἁπλῶς.

§57Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κατὰ συμφωνίαν ἀπεφασίσαμεν νὰ συζητηθοῦν αἱ ἐπερωτήσεις κατὰ σειράν, τὸ Σάββατον δὲ αἱ προτιμημέναι, ἀλλ’ ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν ὅτι ἡ Ἀντιπολίτευσις, ἡ ἀσκοῦσα κυρίως τὸν ἔλεγχον, δὲν ἤθελεν ἐπιτύχει τὴν προτίμησιν τῶν ἐπερωτήσεων καὶ διὰ τὴν Τετάρτην. Τὸ παρελθὸν Σάββατον συνεζητήθη ἡ ἐπερώτησις περὶ τοῦ συναλλάγματος, ἥτις καὶ διεκόπη διὰ νὰ συνεχισθῇ τὴν πρώτην ἡμέραν τῶν ἐπερωτήσεων. Κατὰ συνέπειαν, κατὰ τὴν ἐμὴν ἀντίληψιν, ὑπάρχει ἀπόφασις τῆς Συνελεύσεως ὅπως σήμερον προταχθῇ ἡ περὶ συναλλάγματος ἐπερώτησις. Ἂν οἱ ἐπερωτῶντες συμφωνοῦν νὰ ἀναβληθῇ διὰ τὸ Σάββατον διὰ νὰ μὴ θιχθῶσιν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ἐγγραφῆ δι’ ἄλλην ἐπερώτησιν, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν δύναται νὰ γίνῃ τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ συζητηθοῦν κατὰ σειράν αἱ ἐπερωτήσεις.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τότε θὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν σειράν.

§59Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἂν πρόκειται περὶ προτιμήσεως, νὰ συζητηθῇ ἡ περὶ συναλλαγματικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως. Θὰ ἐφαρμόσωμεν τὴν ἀπόφασιν τοῦ Σαββάτου, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν κατὰ τὴν συζήτησιν μιᾶς ἐπερωτήσεως νὰ παρεμβληθῇ ἄλλη ἐπερώτησις. Δυοῖν θάτερον· ἢ θὰ συζητηθῇ ἡ ἐπερώτησις ἐπὶ τῆς συναλλαγματικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, ἢ θὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τῶν ἐπερωτήσεων κατὰ σειράν.

§60Β. ΚΥΒΕΛΟΣ. Δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἀμφιβολία ὅτι πρέπει νὰ ἀκολουθήσωμεν ὅ,τι θεσπίζομεν, ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον συνταράσσει τὴν Συνέλευσιν εἶναι τὸ γλωσσικὸν ζήτημα.

§61Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Γλωσσικὸν δὲν ὑπάρχει, ἐκπαιδευτικὸν ὑπάρχει.

§62Β. ΚΥΒΕΛΟΣ. Ἀπὸ πολλοῦ οἱ ἐντεταλμένοι νὰ διδάσκωσι τοὺς Ἑλληνόπαιδας ἔχουσιν ἐντελῶς ἐξέλθει ἀπὸ τὴν συναίσθησιν τοῦ καλῶς ἐννοουμένου καθήκοντος καὶ προσβάλουσι διὰ τῶν διδασκαλιῶν των τὰς ἱερωτέρας παραδόσεις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ.

§63Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἶναι ἐντροπὴ νὰ λέγωνται αὐτά.

§64Β. ΚΥΒΕΛΟΣ. Εἶναι κατηγορίαι διατυπωθεῖσαι ἐκ μέρους τοῦ Τύπου καὶ τῶν διδασκάλων, οἱ ὁποῖοι αὐτηκόως ἤκουσαν τῶν διδασκαλιῶν αὐτῶν. Σήμερον ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ διαπιστώσωμεν ἂν πρόκειται περὶ ἀληθῶν διδασκαλιῶν ἢ περὶ διδασκαλιῶν αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι ἀληθεῖς. Αὐτὸ εἶναι ζήτημα τὸ ὁποῖον ἀνάγεται εἰς τὰ καθήκοντα ἡμῶν καὶ πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν ἂν οὕτως ἔχῃ τὸ πρᾶγμα.

§65Ι. ΜΑΜΑΗΣ. Ἐλέχθη ἐδῶ ὅτι αἱ ἐργασίαι τῆς Συνελεύσεως θὰ διακοπῶσι τὸ Σάββατον. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ἐπειδὴ ὑπάρχουσι πολλὰ ἐκκρεμῆ νομοσχέδια, φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ παραλείψωμεν ὅλα τὰ ἄλλα καὶ νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐργασίαν.

§66Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Περὶ τίνος ὁμιλοῦν οἱ ρήτορες;

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂν θὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν σειρὰν τῶν ἐπερωτήσεων.

§68Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ὑπάρχει ἢ δὲν ὑπάρχει εἰλημμένη ἀπόφασις;

§69Ν. ΔΑΓΡΕΣ. Νομίζω ὅτι ἡ τάξις ἐπιβάλλει νὰ προηγηθῇ τὸ ζήτημα αὐτό, διότι εἶναι εἰλημμένη ἡ ἀπόφασις ἀπὸ 15 ἡμερῶν. Πρὸ πάσης ἄλλης συζητήσεως πρέπει νὰ προηγηθῇ τὸ ἐκπαιδευτικὸν ζήτημα.

§70Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Νομίζω ὅτι τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου ἀρχηγοῦ τῆς «Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως» δὲν ἀποτελοῦν ὑποχρέωσιν εἰλημμένην τῆς ἀποφάσεως τῆς Συνελεύσεως, ἀλλὰ συστάσεις, ἂν πρέπῃ νὰ δεχθῇ ἡ Συνέλευσις τὴν ὑποβληθεῖσαν πρότασιν. Ὁ Κανονισμὸς οὐδαμοῦ ἀναγράφει ὅτι τὴν Τετάρτην δὲν δύνανται νὰ προτιμῶνται...

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ εἴπομεν.

§72Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ὅλα τὰ ἠξεύρομεν.

§73Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Ἔχει ληφθῆ ἀπόφασις.

§74Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δικαιοτάτη, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ σεβασθῶμεν.

§75Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Αἱ ληφθεῖσαι ἀποφάσεις τῆς Συνελεύσεως οὐδόλως ἐπηρεάζουσιν αὐτὴν νὰ λάβῃ οἱανδήποτε ἀπόφασιν. Ἀπαντῶ σχετικῶς μὲ τὴν ἀντίληψιν τῶν ὑποχρεώσεων τοῦ Κανονισμοῦ, ὅτι ἡ Συνέλευσις οὐδόλως ἐδεσμεύθη, δεσμεύεται μόνον ὑπὸ τοῦ Κανονισμοῦ, εἰς τὸν ὁποῖον δὲν ὑπάρχει οὐδεμία τοιαύτη περίπτωσις.

§76Γ. ΜΟΔΗΣ. Πρόκειται περὶ συζητήσεως διακοπῆς;

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀντιλαμβανόμεθα...

§78Θ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Ἀπορῶ, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἀξιοῦμεν νὰ εἶναι σεβαστὴ ἡ ἀπόφασις τῆς Συνελεύσεως προκειμένου περὶ τοῦ συναλλάγματος καὶ οὐχὶ περὶ τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ ζητήματος.

§79Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δὲν ἀνέφερεν οὐδεὶς περὶ συναλλάγματος. Ζητεῖται νὰ ἐφαρμοσθῇ ἀπόφασις τῆς Συνελεύσεως.

§80Θ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Προηγουμένως ἀπεφασίσθη ὅτι πρέπει νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ συναλλάγματος. Ἔχει ληφθῆ ἀπόφασις ἐν ἄλλῃ συνεδριάσει νὰ συζητηθῇ τὸ ἐκπαιδευτικὸν ζήτημα. Καταβάλλεται πᾶσα προσπάθεια ὅπως μὴ συζητηθῇ. Εἶναι καθῆκον ἀπόλυτον, ἐπειδὴ ὑπάρχει ἀπόφασις εἰλημμένη, ἀπέναντι τῆς Κοινῆς Γνώμης νὰ συζητηθῇ ἀπόψε ἡ ἐπερώτησις περὶ τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ, διότι εἶναι γνωστὸς ὁ θόρυβος καὶ γνωστὴ ἡ ἀνησυχία τῆς Κυβερνήσεως. Διαρκῶς φωνάζομεν κατὰ τοῦ κομμουνισμοῦ καὶ ὅταν πρόκειται περὶ συζητήσεως ἀποφεύγομεν. Πρέπει νὰ συζητηθῇ ἀπόψε τὸ ἐκπαιδευτικὸν ζήτημα καὶ ἂν εἶναι ἀληθῆ τὰ λεγόμενα νὰ ἐκβληθῶσι τῶν θέσεών των οἱ ὑπεύθυνοι, ἂν δὲ δὲν εἶναι ἀληθῆ νὰ ἀποκατασταθῶσιν εἰς τὴν κοινὴν συνείδησιν καὶ νὰ παύσωσι τὰ λεγόμενα.

§81Δ. ΚΑΛΚΑΝΔΗΣ. Ἔχομεν τυπικὸν ζήτημα, ἂν πρέπει νὰ συζητηθῇ ἡ Α ἢ ἡ Β ἐπερώτησις. Τὴν σειρὰν τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ τὴν ἔλαβε τὸ χρηματιστηριακὸν καὶ κατὰ τοῦτο ἔχουσι δίκαιον οἱ ὑποστηρίζοντες τὸ τοιοῦτον. Πρέπει ὅμως νὰ τεθῇ ἐπὶ τάπητος, ἂν πρέπει εἰς τὸ ἑξῆς νὰ ἔχωμεν Πίστιν καὶ Πατρίδα, διότι αὐτὸ διδάσκει ὁ κομμουνισμός.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τοὺς ὑποβαλόντας τὴν ἐπερώτησιν περὶ συναλλαγματικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, ἂν συναινοῦν νὰ μείνῃ αὕτη διὰ τὸ Σάββατον. Κατόπιν δὲ θὰ θέσω εἰς ψηφοφορίαν τὴν πρότασιν τοῦ κ. Κουτούπη.

§83Γ. ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ἐνθυμοῦμαι ὅτι μετὰ τὸν λόγον τοῦ κ. Μπακοπούλου ἐπρόκειτο νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως διὰ τὴν συναλλαγματικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως. Ἠγέρθη τότε ὁ κ. Γονατᾶς καὶ ἔκαμε τὴν πρότασιν τῆς ἀναβολῆς τῆς συζητήσεως διὰ σήμερον. Ἡμεῖς δὲν θὰ εἴχομεν ἀντίρρησιν νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις αὕτη διὰ τὸ προσεχὲς Σάββατον, ἀλλ’ ὑπὸ ἕνα ὅρον· νὰ γίνῃ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄλλων ἐπερωτήσεων, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἐγγεγραμμέναι κατὰ σειρὰν ἐπὶ τοῦ πίνακος τῶν ἐπερωτήσεων.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Περὶ αὐτοῦ θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν.

§85Γ. ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ἂν πρόκειται, κατὰ παράβασιν τοῦ Κανονισμοῦ, νὰ προταχθῇ ἄλλη ἐπερώτησις, αὐτὴ πρέπει νὰ εἶναι ἡ ἐπερώτησις περὶ τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως.

§86Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρέπει νὰ ἐρωτήσητε τὴν Συνέλευσιν. Σᾶς ἔχομεν ὑποβάλει πρότασιν.

§87Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ὑπομιμνήσκω εἰς τὸ Προεδρεῖον ἂν ὁ καθεὶς δύναται νὰ τροποποιῇ τὸν Κανονισμὸν διὰ τῆς ὑποβολῆς μιᾶς προτάσεως. Ὁ χρόνος ὁ ὁποῖος κατηναλώθη μέχρι τοῦδε, περὶ τοῦ ἂν ἡ ἐπερώτησις θὰ προταχθῇ, θὰ ἠδύνατο νὰ διατεθῇ ἐπωφελέστερον. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον δὲν θὰ ἀφήσω, δηλῶ, νὰ προχωρήσῃ ἡ συζήτησις. Θὰ λαμβάνω διαρκῶς τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Ἐὰν δὲ τὸ Προεδρεῖον ἐπιμένει νὰ θέσῃ τὸ ζήτημα κατ’ αὐτὸν τρόπον, ζητῶ τὸν λόγον ἐπὶ τῆς τοιαύτης ἀντιλήψεως.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδὴ πραγματικῶς εἴμεθα ἐν γνώσει ὅτι ὑπάρχει μία ἀπόφασις τῆς Συνελεύσεως τὴν Τετάρτην νὰ γίνωνται κατὰ σειρὰν αἱ ἐπερωτήσεις καὶ τὸ Σάββατον κατὰ προτίμησιν, θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν ἂν ἐμμένῃ εἰς τὴν ἀπόφασιν αὐτήν, καὶ παρακαλῶ οἱ δεχόμενοι νὰ ἐγερθοῦν.

§89Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἐπὶ τῆς τοιαύτης ἀντιλήψεως τοῦ Προεδρείου ζητῶ τὸν λόγον.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξήγησα ὅτι εἰς τὸν Κανονισμὸν δὲν ἐπῆλθε τροποποίησις· ἑπομένως δὲν εἶναι ζήτημα Κανονισμοῦ, ἀλλὰ ζήτημα σεβασμοῦ μιᾶς προγενεστέρας ἀποφάσεως τῆς Συνελεύσεως, τὴν ὁποίαν ἀπόφασιν δύναται ἡ Συνέλευσις νὰ ἀναθεωρήσῃ εἰς πᾶσαν στιγμήν. Δι’ αὐτὸ ἐρωτῶ τὴν Συνέλευσιν, συμφώνως μὲ τὴν γνώμην τοῦ κ. Κουτούπη, ἂν ἐμμένῃ εἰς τὸ πρόγραμμα τὸ ὁποῖον ἐχάραξεν, ὅπως δηλ. τὴν Τετάρτην γίνωνται ἐπερωτήσεις κατὰ σειρὰν καὶ τὸ Σάββατον κατὰ προτίμησιν.

§91Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἂν καθιερώσητε μίαν τοιαύτην τακτικήν, θὰ ματαιώνητε κάθε συνεδρίασιν. Σᾶς εἰδοποιῶ ὅτι, τιμητὴς τῶν τοιούτων ἀντιλήψεών σας, δὲν θὰ ἀφήσω νὰ προχωρήσῃ ἡ συζήτησις.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδὴ ἐπιθυμῶ νὰ ἔχω τὴν ἀντίληψιν τῆς Συνελεύσεως, θέτω τὴν πρότασιν τοῦ κ. Κουτούπη εἰς ψηφοφορίαν. Παρακαλῶ, οἱ δεχόμενοι νὰ ἐγερθοῦν.

§93Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Δὲν εἶναι πρότασις. Μία πρότασις εἶναι κάτι τι νέον, ἐνῷ ἐνταῦθα εἶναι κάτι τι τὸ ὁριστικὸν καὶ ἀναμφισβήτητον. Ἐν πρώτοις θέλω τὴν ἀντίληψιν τοῦ Προεδρείου, καὶ ὁ κ. Πρόεδρος νομίζῃ ὅτι γεννᾶται ζήτημα, νὰ ἐρωτήσῃ τὴν Συνέλευσιν;

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Φρονῶ ὅτι γεννᾶται ζήτημα.

§95Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δὲν ἤμην παρὼν κατὰ τὴν διεξαχθεῖσαν συζήτησιν περὶ τῆς ἐπερωτήσεως, ἡ ὁποία πρέπει νὰ προταχθῇ κατὰ τὴν ἑσπέραν ταύτην. Προκειμένου ὅμως περὶ τῆς ἐπερωτήσεως, ἡ ὁποία πρόκειται νὰ ἀναπτυχθῇ ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς πληρεξουσίου κ. Φραγκούδη διὰ τὸ ζήτημα τὸ ἐκπαιδευτικόν, ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι τὸ ἐπ’ ἐμοὶ ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ νομίζω ὅτι εἶναι ὥριμος ἡ Συνέλευσις κατὰ τὴν ἑσπέραν ταύτην πρὸς τοῦτο, διότι ἤδη διετάχθησαν ἀνακρίσεις ἐπὶ τῶν καταγγελιῶν, διεξήχθησαν αἱ ἀνακρίσεις καὶ ὑπεβλήθη μία ἔκθεσις, τὴν ὁποίαν δὲν ἔχομεν ὑπ’ ὄψιν μας. Ἑπομένως εἶναι ἀδύνατον ἐνταῦθα νὰ προβῶμεν εἰς συζήτησιν, μὴ ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν τὰ ἀπαραίτητα στοιχεῖα ὅπως ἐκφέρωμεν κατὰ συνείδησιν τὴν γνώμην μας. Πῶς εἶναι δυνατὸν ἑπομένως νὰ προβῶμεν εἰς τὴν συζήτησιν αὐτήν; Καὶ μόνον τὸ κώλυμα αὐτὸ εἶναι ἀρκετὸν ὅπως μᾶς πείσῃ ἵνα ἀναβληθῇ ἡ ἐπὶ τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ ζητήματος ἐπερώτησις. Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει νομίζω ὅτι ἔχομεν μίαν συνέχειαν ἑτέρας ἐπερωτήσεως, ἐπὶ τῆς συναλλαγματικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως. Ἂν πρόκειται νὰ προταχθῇ καμμία ἄλλη ἐπερώτησις, ὀφείλει νὰ προταχθῇ ἡ ἐπερώτησις αὐτή, ἄλλως ὀφείλομεν νὰ βαδίσωμεν κατὰ σειράν.

§96Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἂν ἡ διακοπεῖσα ἐπερώτησις εἶχε δικαίωμα προτιμήσεως, ἔπρεπε νὰ τὴν φέρετε τὴν Δευτέραν. Σήμερον πρέπει νὰ τηρήσωμεν τὴν ληφθεῖσαν ἀπόφασιν. Συνεπῶς γεννᾶται ζήτημα ἑρμηνείας τῶν ἀποφάσεων, ἐφαρμογῆς τῶν ἀποφάσεων ὑπὸ τοῦ Προεδρείου καὶ ὄχι ζήτημα ἐρωτήσεως τῆς Συνελεύσεως. Τὸ Προεδρεῖον ὀφείλει νὰ ἔχῃ μίαν ὁριστικὴν γνώμην καὶ μόνον, ἂν κατὰ τὴν κρίσιν οἱουδήποτε πληρεξουσίου ἡ τοιαύτη γνώμη εἶναι ἐσφαλμένη, δύναται νὰ προσβληθῇ ἡ γνώμη τοῦ Προεδρείου. Διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, ἂν ὑποβάλλετε μίαν πρότασιν διὰ νὰ προταχθῇ μία ἐπερώτησις ἢ ἓν ἄλλο θέμα πρὸς συζήτησιν, θὰ ματαιώνητε κάθε συνεδρίασιν.

§97Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω ζητήσει τοσάκις τὸν λόγον καὶ δὲν τὸν ἔλαβον.

§98Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Νομίζω ὅτι δὲν ὑπάρχει λόγος διακριτικῆς ἐξουσίας τοῦ Προεδρείου, διότι δὲν ὑπάρχει σχετικὸν ἄρθρον εἰς τὸν Κανονισμόν. Ἑπομένως πρέπει νὰ συνεννοηθῶμεν μεταξύ μας, ὅπως σκοπιμώτερον διακανονίσωμεν τὸ ζήτημα. Εἶμαι ἀπολύτως σύμφωνος ὅτι, ἂν πρόκειται σήμερον νὰ προταχθῇ καμμία ἐπερώτησις, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προταχθῇ καμμία ἄλλη παρὰ ἐκείνη τῆς ὁποίας ἡ συζήτησις διεκόπη διὰ νὰ ἐξακολουθήσῃ τὴν ἡμέραν τῶν ἐπερωτήσεων. Ἂν ὅμως οἱ ἐπερωτῶντες δέχωνται νὰ σεβασθοῦν τὰ δικαιώματα τῶν ἄλλων συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἐγγράψει ἐπερωτήσεις ἀπὸ μακροῦ χρόνου, καὶ δέχωνται νὰ συζητηθῇ ἡ ἐπερώτησίς των τὸ προσεχὲς Σάββατον, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ τηρήσωμεν τὴν σειράν, τοσοῦτον μᾶλλον καθόσον, ὡς ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Εὐρυτανίας συνάδελφος, διὰ τὸ ἐκπαιδευτικὸν ζήτημα δὲν εἶναι ὥριμος ἡ Συνέλευσις· διότι, ἐνῷ ὑπάρχει ἔκθεσις, δὲν ἔχει κανεὶς γνῶσιν τῆς ἐκθέσεως αὐτῆς. Καὶ νομίζω ὅτι ἓν ζήτημα τόσον σοβαρὸν δὲν ἠμπορεῖ ἐξ ἀπροόπτου νὰ εἰσαχθῇ εἰς τὴν Συνέλευσιν. Πραγματικῶς δὲ θὰ εἰσήγετο ἐξ ἀπροόπτου καὶ θὰ εἶχε συνεπείας πολὺ κακὰς διὰ τὴν συζήτησιν, ὅπως πιστοποιεῖται ἐξ ὅσων ἐλέχθησαν ἀπὸ διαφόρους πληρεξουσίους, οἱ ὁποῖοι ἐβεβαίωσαν ἐκ τοῦ προχείρου πράγματα ἐντελῶς ἀσύστατα καὶ τὰ ὁποῖα οὐδέποτε πρέπει νὰ βεβαιοῦνται ἀπὸ πληρεξουσίους.

§99Θ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Διατί δὲν δέχεσθε Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν; Δεχθῆτε τοῦτο.

§100Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Ὄχι μόνον Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτραπήν, ἀλλ’ οὔτε συζήτησιν δὲν δέχονται.

§101Σ. ΓΟΝΑΤΑΣ. Νομίζω ὅτι οἱ κύριοι πληρεξούσιοι οἱ συντασσόμενοι ὑπὲρ τῆς ἰδέας τῆς ἀμέσου συζητήσεως τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ δὲν ἀποβλέπουν εἰς τι ἄλλο εἰμὴ εἰς τὴν σύστασιν Καινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς πρὸς ἐξέτασιν τοῦ ζητήματος. Ἂν ζητῆται λοιπὸν μία ἐξέτασις ἀμερόληπτος, δὲν βλέπω τὸν λόγον διατί νὰ μὴ γίνῃ τοῦτο. Ἑπομένως φρονῶ ὅτι ἄνευ συζητήσεως ἠμπορεῖ νὰ λήξῃ τὸ ζήτημα.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφ’ ὅσον τὸ ζήτημα ἀνατίθεται εἰς τὴν κρίσιν τοῦ Προεδρείου, ἔχων ὑπ’ ὄψιν μου τὸν Κανονισμὸν ὅτι αἱ ἐπερωτήσεις συζητοῦνται κατὰ σειράν, καὶ τὴν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως ὅπως κατὰ Τετάρτην αἱ ἐπερωτήσεις εἰσάγωνται μὲ τὴν κανονικὴν αὐτῶν σειράν, φρονῶ ὅτι κατ’ ἀρχὴν πρέπει νὰ προχωρήσωμεν κατὰ σειράν. Ἐφόσον δὲ ὑπάρχουσι προτάσεις περὶ προτάξεως, θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν ἂν δέχεται τὴν πρόταξιν πρῶτον διὰ τὴν ἐπερώτησιν ἐπὶ τῆς συναλλαγματικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως καὶ κατόπιν διὰ τὴν ἀφορῶσαν τὰ ἐκπαιδευτικά. Παρακαλῶ λοιπὸν τοὺς θέλοντας νὰ προταχθῇ ἡ περὶ συναλλάγματος ἐπερώτησις νὰ ἐγερθοῦν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι).

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν συνεχίζεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς συναλλαγματικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ κ. Γ. Δουζίνας ἔχει τὸν λόγον.

§104Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Ὑπάρχει ἀμφισβήτησις ἐπὶ τῆς ἀντιλήψεως αὐτῆς τοῦ Προεδρείου. Δὲν ἠγέρθησαν ἀρκετοί.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω καὶ ἀντιθέτως. Οἱ μὴ δεχόμενοι τὴν πρόταξιν τῆς συζητήσεως περὶ συναλλάγματος παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλιγώτεροι πληρεξούσιοι).

§106Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ὁρίστε, εἴμεθα περισσότεροι.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι. Ἡ ἀντίληψίς μου εἶναι, καὶ ὑποθέτω καὶ ὅλων ὑμῶν, ὅτι οἱ ἐγερθέντες τὴν δευτέραν φορὰν ἦσαν καταφανῶς ὀλιγώτεροι.

§108Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Ἀμφισβητοῦμεν. Νὰ γίνῃ ὀνομαστικὴ κλῆσις.

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ζητεῖται τοιαύτη κανονικῶς ὑπὸ 15 πληρεξουσίων. Ὁ κ. Δουζίνας ἔχει τὸν λόγον.

§110Γ. ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, κατηγοροῦμεν τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν ὅτι διὰ τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς, τὴν ὁποίαν ἐχάραξε, καὶ διὰ τῆς συναλλαγματικῆς τοιαύτης, τὴν ὁποίαν ἠκολούθησε καὶ ἤσκησεν ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς ἀναλήψεως τῆς Ἀρχῆς, διετάραξε τὴν ἰσορροπίαν τοῦ ἐθνικοῦ μας νομίσματος. Διετάραξε δὲ κατὰ τοιοῦτον τρόπον αὐτήν, ὥστε καὶ ἄν ποτε ἤθελεν εὑρεθῇ ἕνα οἱονδήποτε ὑποστήριγμα, ἡ εὐστάθεια αὐτοῦ νὰ εἶναι πλέον ἐντελῶς προβληματική. Καὶ ὄχι μόνον προβληματική, ἀλλὰ καὶ νὰ παραδώσῃ τὸ ἐμπόριον, τὴν ἰδιωτικὴν οἰκονομίαν καὶ τὰ δημόσια ἀκόμη οἰκονομικὰ κατὰ τοιοῦτον τρόπον τετραυματισμένα, ὥστε νὰ εἶναι, ἂν μὴ ἀδύνατος, μακροτάτη ἡ θεραπεία αὐτῶν. Αὐτὴ εἶναι ἡ κατηγορία, τὴν ὁποίαν ἀπέδωσαν οἱ ἐπερωτῶντες τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὸν τρόπον τῆς ἀσκήσεως τῆς συναλλαγματικῆς αὐτῆς πολιτικῆς· ἐπὶ πλέον δὲ διὰ νὰ ἐφαρμόσῃ τὴν ἐσφαλμένην αὐτῆς συναλλαγματικὴν πολιτικὴν ἐσπατάλησε τὸ δημόσιον χρῆμα εἰς περιστάσεις ἐντελῶς ἐξαιρετικάς. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ὁ ὁποῖος ὁσάκις ἀγορεύει ἐπὶ τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τόσον εὐστόχως, ἀγορεύει ἐπὶ τοῦ τρόπου καὶ τῶν μεθόδων τῆς ἰσοζυγίσεως τοῦ Προϋπολογισμοῦ καὶ τῆς ἰσοσκελίσεως τοῦ ἐμπορικοῦ ἰσοζυγίου, ὁσάκις ἔρχεται εἰς τὴν διαχείρισιν τῶν οἰκονομικῶν, νὰ ἐρευνηθῇ ὁ τρόπος καθ’ ὃν ἀσκεῖται αὕτη, βλέπομεν ὅτι ἀφίνεται ἀπολύτως εἰς τὴν φορὰν τῆς τύχης· βλέπομεν ὅτι, ἀντὶ ἑνὸς ὡρισμένου προγράμματος, βασιζομένου ἐπὶ τῆς μελέτης τῶν ἀναγκῶν τοῦ Τόπου, βασιζομένου ἐπὶ τῆς ἐρεύνης τῶν οἰκονομικῶν πηγῶν, ἐπὶ τῆς ἐρεύνης ὑποχρεώσεων τοῦ Κράτους, βλέπομεν νὰ ἱππεύῃ τὴν τύχην καὶ νὰ ὑποκύπτῃ ἐντελῶς καὶ ἀπολύτως εἰς τοὺς ἀφηνιασμοὺς αὐτῆς. Δι’ αὐτὸ ἐβλέπομεν τὸν Πρωθυπουργὸν ἀναγγέλλοντα διαρκῶς εἰς τὴν Συνέλευσιν ὅτι θὰ μεταβάλλῃ τὰ ὄρη καὶ τὰς πεδιάδας εἰς ὁδούς, δι’ αὐτὸ ἐβλέπομεν τὴν Κυβέρνησιν καθ’ ἑκάστην νὰ μᾶς ἀναγγέλλῃ ὅτι ἀπεφάσισε νὰ ἀποξηράνῃ πᾶσαν ὑδατίνην ἐπιφάνειαν τῆς Ἑλλάδος.

§111Δ. ΚΑΛΚΑΝΔΗΣ. Καὶ τὴν θάλασσαν;

§112Γ. ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Καὶ τὴν θάλασσαν, ἂν πιστεύσωμεν εἰς τὰς αἰσιοδόξους προβλέψεις τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, καὶ ἂν πρόκειται νὰ εὕρῃ ἐπιτυχῆ σύμβασιν. Χωρὶς ὅμως νὰ φαίνωμαι ὅτι κατηγορῶ τὴν προσπάθειαν πρὸς ἐξοικονόμησιν τῶν οἰκονομικῶν πόρων, διὰ τῶν ὁποίων θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπέλθουν τὰ εὐεργετικὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα δὲν κατώρθωσαν τόσοι καὶ τόσοι πολιτικοί, ἐπίσης ἴσης ἱκανότητος μὲ τὸν κ. Πρωθυπουργόν, μὴ κατορθώσαντες νὰ φέρουν τὸ κολοσσιαῖον αὐτὸ ἔργον εἰς πέρας, κατηγορῶ τὴν Κυβέρνησιν ὅτι, ὄχι βεβαίως διὰ κακὴν πρόθεσιν, ἀποπειρᾶται τὴν οἰκονομικὴν ὑποδούλωσιν τῆς Χώρας εἰς τὰ ξένα κεφάλαια καὶ ἄνευ τοὐλάχιστον τοῦ εὐεργετήματος τῆς μὴ ἀναγραφῆς εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν δαπανῶν τοιούτων, αἱ ὁποῖαι δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν ὄχι μόνον νὰ συντελέσωσιν εἰς τὴν βελτίωσιν τῶν οἰκονομικῶν πόρων τῆς Χώρας, ἀλλ’ ἀπεναντίας εἰς τὴν αὔξησιν τοῦ κολοσσιαίου ἐλλείμματος, τὸ ὁποῖον ἔχει ἤδη ὑπερβῆ τὸ ἓν δισεκατομμύριον.

§113Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Ἐπιτρέπετε; Εἴπετε ὅτι ἡ Κυβέρνησις φέρει τὴν Χώραν εἰς τὴν οἰκονομικὴν ὑποδούλωσιν, διότι διὰ νὰ ἀποξηράνῃ τὰς διαφόρους ἐκτάσεις δέχεται τὰ ξένα κεφάλαια. Εἰς τοῦτο μοὶ φαίνεται ὅτι πλανᾶσθε. Ἡ Κυβέρνησις ἔχει ἄλλον τρόπον, διὰ τοῦ ὁποίου εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποξηράνῃ τὰ ἕλη ἐκ τῆς πεδιάδος τῆς Μακεδονίας. Ὁ δὲ τρόπος αὐτὸς εἶναι ὁ ἑξῆς. Διαταχθείσης τῆς ἐπιτάξεως ἑνὸς τσιφλικίου, κατοιστῶντος πλέον ἱστορικοῦ, ἐν Μακεδονίᾳ, ὁ κ. τέως ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας Ὑπουργὸς καὶ νῦν ἐπὶ τῆς Γεωργίας ἐκάλεσεν ἐπανειλημμένως τὸν διευθυντὴν τοῦ Ἐποικισμοῦ καὶ τῷ εἶπεν ὅτι τὸ τσιφλίκι αὐτὸ δὲν πρέπει νὰ ἐπιταχθῇ, διότι δὲν θὰ γίνουν ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει τὰ ἀποξηραντικὰ ἔργα τῆς Μακεδονίας. Συνεπῶς δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑποδουλωθῇ ἡ Ἑλλὰς οἰκονομικῶς. Μὴ ἐπιταχθέντος τοῦ τσιφλικίου, ἔγινον τὰ ἔργα καὶ τὸ πᾶν ἐτελείωσε.

§114Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δὲν εἶμαι ποσῶς διατεθειμένος νὰ ἀκολουθήσω αὐτὸ τὸ σύστημα, τὸ σύστημα δηλαδὴ τῆς δημιουργίας ἐπερωτήσεων ἐξ ἀπροόπτου χωρὶς τὴν προηγουμένην προπαρασκευήν, διὰ τὴν ἔκθεσιν τῶν γεγονότων. Ἂν ὅμως θέλουν, εἶμαι ἕτοιμος εἰς κάθε στιγμὴν νὰ τοὺς ἀποδείξω ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ὀλίγον ἐνδιαφέρονται διὰ τοὺς πρόσφυγας εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι φωνάζουν ὑπὲρ αὐτῶν.

§115Ε. ΠΑΥΛΙΔΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς προσβάλει τοὺς πρόσφυγας. (Θόρυβος).

§116Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ τώρα συζήτησις ἐπ’ αὐτοῦ. Θὰ ἀγορεύσῃ ὁ ρήτωρ καὶ μετὰ θὰ ἀπαντήσητε.

§118Ε. ΠΑΥΛΙΔΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ προσβάλῃ τοὺς πρόσφυγας.

§119Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Δὲν ἔχομεν ἀντίρρησιν νὰ ἐξακολουθήσῃ ὁ ρήτωρ, ἀλλὰ λέγομεν ὅτι ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Γεωργίας ἐδημιούργησε ζήτημα προσωπικόν.

§120Γ. ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ἀγνοῶ, κύριοι συνάδελφοι, τὸ ὑπάρχον ζήτημα μεταξὺ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας καὶ τῶν κ. κ. πληρεξουσίων. Ἐγὼ εἶπον ἁπλῶς τὴν ἔφεσιν τὴν ὁποίαν ἐκδηλώνει ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ ἑκάστοτε Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας πρὸς ἐπιτυχίαν τῶν κολοσσιαίων καὶ μεγάλων αὐτῆς ἔργων ἄνευ μελέτης τῶν οἰκονομικῶν δυνάμεων τῆς Χώρας, ἄνευ τῆς μελέτης τῶν πόρων. Ὅτι αὐτὸ ἀντὶ νὰ συντελέσῃ εἰς τὴν βελτίωσιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ συντελεῖ εἰς τὴν αὔξησιν τῶν δαπανῶν καὶ ὅτι αὐτὰ εἶναι ὀνειροπολήματα, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ γίνωνται πρὸς δημοκοπίαν καὶ τὰ ὁποῖα θὰ ὁδηγήσωσι τὴν Χώραν εἰς τὴν οἰκονομικὴν καταστροφήν.

§121Γ. ΜΟΔΗΣ. Σεῖς ἐννοεῖτε νὰ μὴ γίνωνται τὰ ἔργα αὐτά.

§122Γ. ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ἐννοῶ τὰς συμβάσεις, τὰς ὁποίας ὑπαινίσσεται ὁ ἀξιότιμος ἐκ Θεσσαλονίκης συνάδελφος. Ἀλλὰ δι’ ἐμὲ αὐταί, ὡς πρὸς τὸ θέμα μου, εἶναι ἀπολύτως ξέναι καὶ δι’ αὐτὸ δὲν θὰ ἀπασχοληθῶ ἐπ’ αὐτῶν. Ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις τὸν πόλεμον αὐτὸν κατὰ τοῦ ἐθνικοῦ μας νομίσματος τὸν ἤρχισεν εὐθὺς ἀμέσως ὡς παρέλαβε τὴν διαχείρισιν τῶν κοινῶν τῆς Χώρας, μὲ τὰς περιφήμους δηλώσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ καὶ τῶν ἄλλων συναδέλφων, τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῶν ἄλλων Ὑπουργῶν, οἱ ὁποῖοι ἀτυχῶς ἠσθάνοντο κνισμὸν εἰς τὴν γλῶσσάν των ὁσάκις ἐσκέπτοντο τὴν Ἀγγλικὴν λίραν. Αἱ δηλώσεις αὗται ἔφερον βλαβερὰ ἀποτελέσματα εἰς τὴν Χώραν. Καὶ τοιουτοτρόπως, ἀντὶ αἱ ἐπαγγελίαι ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι μᾶς ἐδίδοντο ὅτε ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἠγόρευεν ἐπὶ τοῦ συναλλάγματος—ἀγόρευσις ἀπὸ τὰς ὡραιοτέρας αἱ ὁποῖαι ἠκούσθησαν ἐνταῦθα—καὶ κατὰ τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις, ἀντὶ αἱ ἐπαγγελίαι αὐταὶ νὰ ἐπαληθεύσουν, ἐπῆλθεν ὅλως διόλου τὸ ἀντίθετον ἀποτέλεσμα. Δὲν ἐξετελέσθησαν οὔτε αἱ ἐπαγγελίαι οὔτε αἱ θεωρίαι τὰς ὁποίας ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἀνέπτυξεν ἐνταῦθα, οὔτε αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις τὰς ὁποίας μᾶς ἀνέπτυξε, διότι ἀντὶ νὰ ἐπιτυγχάνεται ἡ βαθμιαία σταθεροποίησις τῆς δραχμῆς, ἡ βαθμιαία σταθεροποίησις τοῦ νομίσματος, ἐπήρχετο ἡ ἀπότομος διακύμανσις διὰ νὰ ἐπέλθουν αἱ καταστροφαὶ ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι ἐπῆλθον καὶ αἱ ὁποῖαι εἶναι γνωσταί. Ἰδοὺ δὲ τί ἔλεγεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως περὶ τῆς ἐξυγιάνσεως τῆς δραχμῆς (ἀναγινώσκει): «Πρέπει νὰ γίνῃ ἡ βαθμιαία ἐξυγίανσις.... κλπ.». Αὐτὰ ἐπίστευεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ αὐτὰ ἀνέπτυσσεν ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Συνελεύσεως. Ἀλλ’ ἂν ἐξετάσωμεν τὸ ἔργον αὐτοῦ, τὸ βλέπετε τελείως ἀντίθετον. Δὲν βλέπετε οὐδαμοῦ βελτίωσιν τοῦ νομίσματος, τοὐναντίον βλέπετε ὅλως ἀποτόμους διακυμάνσεις, βλέπετε ὅλως ἀποτόμους εἴτε ἀνυψώσεις εἴτε καταπτώσεις τῆς δραχμῆς ἀπέναντι τῶν ξένων νομισμάτων, διὰ νὰ ἐπέλθουν αἱ καταστροφαὶ ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι ἐπῆλθον ὄχι εἰς ὡρισμένα ἄτομα, ὡς ἰσχυρίζεται ὁ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργός, ἀλλ’ εἰς ὡρισμένας τάξεις, εἰς ὡρισμένας κατηγορίας καὶ εἰς ἄλλας πόλεις ἐκτὸς τῶν Ἀθηνῶν. Αἱ δὲ δηλώσεις τῶν κ. κ. Ὑπουργῶν, τὰς ὁποίας θεωρῶ ὡς ἕνα ἀπὸ τοὺς κυρίους συντελεστὰς τῆς καταστροφῆς αὐτῆς, ἐξεδόθησαν εἰς τεῦχος. Ἐξεδόθησαν εἰς τεῦχος, κύριοι, αἱ δηλώσεις τοῦ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργοῦ, ἐθεωρήθησαν δηλαδὴ ἀντικείμενον συγγράμματος αἱ δηλώσεις αὗται. Καὶ ἐπῆλθεν ἓν τόσον σοβαρὸν ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει ὄχι μόνον τὰς παραγωγικὰς τάξεις, ὄχι μόνον τὰς ἐμπορικὰς τάξεις, ἀλλὰ καὶ τὰς ἀστικάς, διότι ἐπῆλθεν ἀναγκαίως καὶ ἡ αὔξησις τοῦ τιμαρίθμου εἰς 1500 ἀπὸ 1200. Ἀτυχῶς δὲ παράλληλος πρὸς αὐτὴν τὴν ἐνέργειαν ἦτο καὶ ἡ αὔξησις τῶν ἐξόδων τοῦ Προϋπολογισμοῦ διὰ τῶν ἐξόδων τῆς αὐξήσεως τῶν μισθῶν ὅλων τῶν ὑπαλλήλων, διὰ τῆς αὐξήσεως ὅλων τῶν συντάξεων. Καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλ’ ὅταν ἐδίδοντο ὑποσχέσεις ὅτι αὐτοὶ οἱ μισθοί...

§123Α. ΔΕΝΑΞΑΣ. Δὲν τὰς ἔκαμεν ἡ παροῦσα Κυβέρνησις.

§124Γ. ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ἤρξατο ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως Σοφούλη καὶ ἐσυνεχίσθη ὑπὸ τῆς παρούσης. Ἡ δὲ παροῦσα Κυβέρνησις, ἂν δὲν κατηγορεῖται διότι αὐτὴ ἤρξατο τὴν σπατάλην, ἔχει εἰς βάρος της ὅμως ὅτι ηὔξησεν ἀκόμη περισσότερον τοὺς μισθοὺς αὐτούς, διότι δι’ εἰδικῶν νομοθετημάτων αἴρει καὶ τοὺς περιορισμοὺς οἱ ὁποῖοι ὑπάρχουν εἰς τὴν μὴ περαιτέρω αὔξησιν. Διότι θὰ ἐνθυμεῖσθε, θὰ παρετηρήσατε ὅτι ἀφῃρέθη κάθε ὅριον αὐξήσεως. Κατὰ τὸν γενικὸν νόμον δὲν ἠδύναντο οἱ ὑπάλληλοι νὰ ἔχουν ἄλλας ἀποδοχάς, ἐν τούτοις ὅλοι αὐτοὶ οἱ ὁρισμοὶ περὶ τῶν ἰδιαιτέρων ἀποδοχῶν δι’ εἰδικῶν νομοθετικῶν νομοθετημάτων κατηργήθησαν. Ἠγωνίσθημεν ἄλλοτε δι’ ἓν νομοσχέδιον τῆς ἐμπορικῆς ἐκπαιδεύσεως νὰ ἀπαλειφθῇ ἡ διάταξις, ὥστε διὰ νὰ παραμείνῃ ὁ περιορισμὸς τῆς μὴ παροχῆς τῶν εἰδικῶν ἀποδοχῶν. Ἐν τούτοις τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἐψηφίσθη ὅπως ἦτο διατετυπωμένον, μολονότι ὁ τότε Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας κ. Σπυρίδης ἀνεγνώριζεν ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ δοθῇ ἡ πρόσθετος αὐτὴ αὔξησις. Ὥστε ἔχομεν, κύριοι, τὸν κυριώτερον ἐχθρὸν τῆς πτώσεως τῆς δραχμῆς μας, ὁ ὁποῖος εἶναι ἡ γλῶσσα τῶν κ. κ. Ὑπουργῶν. Ἐφόσον γίνεται δεκτὸν ὅτι τὰ ἀπρόοπτα εἶναι δυνατὸν νὰ ἀσκήσουν ἐπιρροὴν εἰς τὴν τιμὴν τοῦ συναλλάγματος καὶ ἡ γλῶσσα τῶν κ.κ. Ὑπουργῶν εἶναι ἰσχυρότερον μέσον διὰ τὴν ἐπιτέλεσιν τοῦ κακοῦ αὐτοῦ. Ἀλλ’ ἀτυχῶς εὑρέθη εἰς τὰς χεῖρας τῆς παρούσης Κυβερνήσεως καὶ ὅπλον, τὸ ὁποῖον μετεχειρίσθη κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὅπως μεταχειρίζονται τὰ ὅπλα αἱ ἀδέξιαι καὶ νευρικαὶ χεῖρες, καὶ τοῦτο ἦτο ὁ νόμος τοῦ Ἀπριλίου τοῦ 1923, τῆς διαθέσεως κρατικοῦ συναλλάγματος πρὸς ρύθμισιν τοῦ νομίσματός μας. Αὐτὸ ἦτο τὸ καίριον πλῆγμα τὸ ὁποῖον ἔφερε τὴν δραχμὴν ἐκεῖ ὅπου εὑρίσκεται σήμερον καὶ δὲν γνωρίζομεν ποῦ θὰ εἶναι αὔριον. Διότι ὁ μέγιστος κίνδυνος ἐκ τῆς χρήσεως τοῦ ὅπλου αὐτοῦ εἶναι οὗτος, ὅτι δὲν εἶσθε βέβαιος ὅτι μία τιμὴ ἡ ὁποία ἐπετεύχθη ὅπως ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθῇ καὶ θὰ διαρκέσῃ. Λοιπὸν ἔκαμε ἄφθονον καὶ ἄστοχον χρῆσιν ἡ Κυβέρνησις τοῦ ὅπλου τούτου. Θὰ σᾶς ἀναγνώσω τοὺς πίνακας μέρος τῶν ὁποίων καὶ ὁ κ. Μπακόπουλος ἀνέγνωσε, καὶ θὰ ἴδητε ποία εἶναι ἡ πολιτικὴ τὴν ὁποίαν ἠκολούθησε κατὰ τὴν διαχείρισιν τοῦ κρατικοῦ συναλλάγματος ἡ Κυβέρνησις, καὶ θὰ ἴδητε ὅτι τὸ ὅπλον ἐκεῖνο τὸ μεταχειρίζεται ὅταν οὐδεὶς ὑπάρχει ἐχθρός. Οἱ πίνακες, ἀτυχῶς,—καὶ θὰ κάμω μίαν παράκλησιν εἰς τὸν κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργόν—δὲν μοὶ ἐμπνέουν ἐμπιστοσύνην. Προφανῶς θὰ ὑπάρχῃ λάθος καὶ θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ τοὺς ἐξετάσῃ. Διότι εἶχον ζητήσει πίνακας τὸν Ἰανουάριον περὶ τῶν ἀγορῶν τὰς ὁποίας εἶχε κάμει ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, τί εἶχεν εἰσπράξει ἀπὸ τὸ 15%, ὅπως καὶ ὁ κ. Μπακόπουλος εἶχεν ὑποβάλει μίαν αἴτησιν ὅπως μᾶς ὑποβάλουν κατάστασιν τί εἰσέπραξεν ἀπὸ τὸ 15% κατὰ τὸν αὐτὸν μῆνα. Παρέβαλα τὸν πίνακα ὁ ὁποῖος ὑπεβλήθη εἰς ἐμὲ καὶ εἶδα ὅτι κατὰ τὸ πρῶτον δεκαπενθήμερον εἰσεπράχθησαν 146 χιλ. λίραι. Ἡ ἀγορὰ εἶναι ἀπὸ τῆς 1ης μέχρι τῆς 7ης Ἰανουαρίου. Κατὰ τὸν πίνακα ὅμως ὁ ὁποῖος κατετέθη προχθὲς εἰσεπράχθησαν 314 χιλ. λίραι. Εἶναι μία σημαντικὴ διαφορὰ ἀριθμῶν καὶ σημαντικὸν λάθος, τὸ ὁποῖον δὲν γνωρίζω ποῦ ὀφείλεται. Διότι, κ. Ὑπουργέ, ἡ κατάστασις τὴν ὁποίαν ὑπεβάλατε ὁμιλεῖ περὶ κινήσεων τοῦ συναλλάγματος καὶ ὄχι περὶ ἄλλης ἀγορᾶς διὰ λογαριασμὸν τοῦ Κράτους. Ἑπομένως, ἐφόσον ἔχομεν τὸ αὐτὸ χρονικὸν διάστημα, δὲν ἠμπορῶ νὰ ἀντιληφθῶ διατί ὑπάρχει τὸ λάθος αὐτό. Ἄλλως σχηματίζεται ἡ γνώμη ὅτι ἡ Τράπεζα ὑπολογίζει ὄχι μόνον τὸ 15%, ἀλλὰ καὶ πᾶσαν ἄλλην ἀγορὰν διὰ λογαριασμὸν τοῦ Κράτους.

§125Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι διαφοραί, τὰς ὁποίας δὲν δύναταί τις νὰ τὰς ἐξελέγξῃ. Ἕν εἶναι γεγονός· ὅτι διὰ τῆς ἐλευθέρας ἀγορᾶς δὲν ἠγόρασε τὸ Κράτος, παρὰ μόνον τὸ 15%.

§126Γ. ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Δὲν ἔχω καμμίαν ἀμφιβολίαν, κ. Ὑπουργέ, ἐφόσον τὸ βεβαιοῦτε, ἀλλ’ ἰσχυρότερον πάσης βεβαιώσεως εἶναι τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα μᾶς δίδετε νὰ κάμωμεν χρῆσιν. Πάντως θὰ σᾶς παρεκάλουν νὰ εὑρεθῇ τὸ λάθος, διότι εἶναι δυνατὸν καὶ νὰ μὴ πείθωνται ἐκ τῆς διαβεβαιώσεως. Βλέπομεν λοιπὸν ὅτι ἀπὸ τὴν 1ην μέχρι τῆς 7ης Ἰανουαρίου ἡ Τράπεζα ἀγοράζει ἀπὸ τὸ 15% 314,000 λίρας, ἀπὸ δὲ τῆς 8–15 Ἰανουαρίου ἀγοράζει ἑτέρας 315,000 λίρας. Ὅταν ἀνέβηκεν ἡ λίρα εἰς τὰς 273 δραχμάς, σταματᾷ κάθε ἀγορά. Ὥστε κατὰ Ἰανουάριον βλέπομεν ὅτι ἡ ἀγορὰ καὶ ἡ πώλησις ἔρχονται εἰς μίαν σχετικὴν ἰσοζύγισιν, μὲ τὴν διαφορὰν ὅμως, κ. Ὑπουργέ, ὅτι ἄνευ ἀποχρῶντος λόγου ἐπωλήσατε ἐκτὸς ἐκείνου τὸ ὁποῖον ἀγοράσατε καὶ 1,871,000 λίρας ἐκ τοῦ κρατικοῦ ἀποθέματος, τὸ ὁποῖον εἴχατε, λέγω, ἄνευ ἀποχρῶντος λόγου, διότι, ὑποθέτω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος ἐξέδιδε τὰς διαταγὰς πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν νὰ ρυθμίζῃ εἰς μίαν ὡρισμένην τιμὴν τὸ συνάλλαγμα, θὰ εἶχεν ὑπ’ ὄψει του ποῖον ἔπρεπε νὰ εἶναι ἐκεῖνο τὸ σημεῖον μὲ τὸ ὁποῖον νὰ κανονίζῃ τὰς πωλήσεις ἢ ἀγοράς. Ἂν ὁ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς δὲν εἶχεν εἰς τὸν νοῦν του καμμίαν ἀφετηρίαν ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἔπρεπε νὰ ἀναχωρῇ, τότε δικαιολογεῖται διατί ἐπῆλθον αὐταὶ αἱ μεταπτώσεις. Ὤφειλεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ γνωρίζῃ ποία εἶναι ἡ κατάστασις τῆς ἀγορᾶς, ποῖαι αἱ ἀνάγκαι τῆς ἀγορᾶς, ποία ἡ τιμὴ τῆς λίρας καὶ ἀπὸ ἐκεῖ νὰ εἶναι ἡ ἀφετηρία ἀπὸ τὴν ὁποίαν νὰ ἀναχωρῇ διὰ νὰ ἐνισχύῃ αὐτὴν διὰ τοῦ κρατικοῦ συναλλάγματος. Διότι, ἂν ἐξαντλῇ τὸ κρατικὸν ἀπόθεμα, ὅταν ἡ λίρα ἔχῃ 250 δραχμάς, ἔπρεπε νὰ σκεφθῇ τί ὤφειλε πλέον νὰ κάμῃ ὅταν ἡ λίρα ἔφθανεν εἰς τὰς 315 ἢ 330 δραχμάς, διότι ἐκεῖ ἔφθασεν ἐκ τῆς ἀστόχου αὐτῆς ἐνεργείας, καὶ τὰ ταμεῖα τοῦ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργοῦ ἦσαν κλειστά, διότι οὐδὲν εἶχε νὰ διαθέσῃ. Ὤφειλε λοιπὸν νὰ διαχειρισθῇ τὸ ὅπλον αὐτὸ μετὰ συνέσεως, ὤφειλε νὰ διαχειρισθῇ τὸ ὅπλον αὐτὸ μετὰ φειδοῦς καὶ ὄχι μετὰ σπατάλης. Δὲν εἶναι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν μηχανικὸν πρόσωπον. Ὀφείλει ἐκ τῶν προτέρων νὰ ἔχῃ προϋπολογίσει ὅλα αὐτά, ὀφείλει νὰ προϋπολογίσῃ τὰ πιθανὰ καὶ τὰ ἐνδεχόμενα ἀκόμη καὶ τὰ ἀπρόοπτα καὶ τοὺς ψυχολογικοὺς ἀκόμη παράγοντας καὶ δὲν ἔπρεπε μόνον νὰ ἀσκῇ τὴν πολιτικὴν τὴν ὁποίαν ἤσκησε, νὰ χρησιμοποιῇ τὰ ὅπλα τὰ ὁποῖα μετεχειρίσθη. Ἀλλὰ τοὐλάχιστον διὰ τὸν πρῶτον μῆνα, τὸν Ἰανουάριον, ἐτέθη καὶ ἓν μέτρον, διὰ τὸ ὁποῖον τὸν ἐμέμφθη ὁ κ. Μπακόπουλος, ἀλλ’ ἐγὼ τοῦ κάμνω τὴν συγκατάβασιν νὰ τεθῶ μὲ τὸ μέρος του, ὅτι δηλαδὴ ὁ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς ἦτο ὑποχρεωμένος νὰ δέχεται ἀνεξετάστως τὸ 15%. Ὑπεστηρίχθη, καὶ πολὺ ὀρθῶς, ὅτι δὲν ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν. Ἀλλὰ κάμνω τὴν συγκατάθεσιν ὅτι ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν. Ὀφείλει ὅμως νὰ γνωρίζῃ ὁ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργός, προτοῦ λάβῃ εἰς τὰς χεῖράς του τὴν διαχείρισιν τοῦ κρατικοῦ συναλλάγματος, ὅτι δὲν δικαιοῦται, δὲν ἠδύνατο νὰ θέλῃ τὴν ἀγορὰν μὲ τὴν ὑποχρέωσιν ἐκείνην τὴν ὁποίαν λέγετε, τοῦ ποσοῦ τῶν 15%. Καὶ ὀφείλει ἀμέσως αὐτοστιγμεὶ τὴν ποσότητα τὴν ὁποίαν ἀγοράζει νὰ τὴν δίδῃ εἰς τὴν ἀγοράν, διὰ νὰ μὴ γίνεται καὶ αὐτὸς χρηματιστηριακὸς παράγων εἰς τὴν ἀνύψωσιν τῆς λίρας. Διότι ὁ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς δεχόμενος τὸ 15% συντελεῖ καὶ αὐτὸς διὰ τῆς ἀγορᾶς ἐκείνης εἰς τὴν ἐπαύξησιν τῆς τιμῆς τοῦ συναλλάγματος. Ὥστε ὁ κυριώτερος δημιουργὸς τοῦ πανικοῦ, ὁ ὁποῖος ἐσημειώθη τὰς ἡμέρας ἐκείνας, ἦτο ὁ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργός. Ἔχω ἄπειρον ἐκτίμησιν εἰς τὰς γνώσεις καὶ ἔχω καὶ ἄπειρον ἐκτίμησιν καὶ εἰς τὴν ἐντιμότητα τοῦ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργοῦ. Ἀλλ’ ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ τῷ κάνω τὸν ἔλεγχον αὐτόν, διότι, ὅταν ὑπέβαλε τὸ φορολογικὸν νομοσχέδιον, τὸν ἠρώτησα: Κύριε Ὑπουργὲ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, τί ἐπιζητεῖτε διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ; Καὶ μοὶ ἀπήντησεν: Ἐπιζητῶ τὴν βελτίωσιν τοῦ νομίσματος. Ὅτε ἐπεβάρυνε τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν μὲ 700 ἑκατομμύρια διὰ νὰ ἐπιτύχῃ τὴν βελτίωσιν τοῦ νομίσματος καὶ ἐγὼ ὑπέβαλα τὴν παράκλησιν νὰ ἀναβάλῃ τὴν ψήφισιν αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου ἕως ὅτου μᾶς προσαγάγῃ καὶ τὰ ἄλλα νομοσχέδια, διότι μόνον αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον ἦτο ἱκανὸν νὰ δημιουργήσῃ ἕνα πανικὸν καὶ δὲν ἦτο ἱκανὸν νὰ δημιουργήσῃ μίαν βελτίωσιν τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως, βελτίωσιν τῆς δραχμῆς.

§127Ε. ΠΑΥΛΙΔΗΣ. Τὸν πανικὸν μόνον ἐδημιούργησε, βελτίωσιν ὅμως καμμίαν.

§128Γ. ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Κύριε Ὑπουργὲ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, λάβετε τὴν ἀπόφασιν νὰ θεραπεύσητε τὴν γλῶσσαν ἡμῶν καὶ νὰ εἶσθε βέβαιος ὅτι θὰ σταθεροποιηθῇ κατὰ μέγιστον ποσὸν ἡ τιμὴ τῆς λίρας. Καὶ ἐδημιούργησαν, λέγω, τὸν πανικὸν ἐκεῖνον τοῦ Χρηματιστηρίου, τὸν ὁποῖον δικαιολογεῖ ὁ κ. Ὑπουργός, καὶ θὰ κάμνω χρῆσιν τῶν δηλώσεών του. Ἀλλ’ αἱ δικαιολογίαι αὗται οὐδένα θὰ πείσουν. Καὶ πρῶτον ἰσχυρίζεται ὅτι ὑπερβολικῶς παρεστάθησαν αἱ ζημίαι, καθὼς αἱ στατιστικαὶ ἀποδεικνύουν κατὰ τὸ τελευταῖον στάδιον τῆς ἀνατιμήσεως τῆς λίρας. (Ἀναγινώσκει). Διότι, λέγει, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, δὲν ἐπῆλθε ζημία, διότι ἐγένετο εἰσαγωγή. Καὶ αὐτὸ τὸ ἐπιχείρημα θὰ ἠδύνατο νὰ χρησιμεύσῃ ὡς ἓν ἐλαφρυντικὸν τῆς ἐνεργείας του. Ἀλλ’ ἂν παρέμενεν εἰς τὴν κατάστασιν αὐτὴν ἡ δραχμὴ τοὐλάχιστον 10 ἡμέρας, ἂν ἔστω καὶ μὲ τὸν πανικὸν αὐτόν, ἔστω καὶ μὲ τὴν θυσίαν ὀλίγων ἀνθρώπων, κατωρθοῦτο ἐπὶ ἡμέρας τοὐλάχιστον δέκα νὰ παραμείνῃ μία σταθερὰ ἀξία τοῦ νομίσματος· ἀλλ’ ὅπως ἐνθυμεῖσθε, ἀποτόμως ἤρχισεν ἡ ἀνύψωσις τῆς δραχμῆς, καὶ ὅσαι κοινωνικαὶ τάξεις δὲν εἶχον καταστραφῆ ἀπὸ τὴν πτῶσιν, κατεστράφησαν κατὰ τὴν ἀνύψωσιν τοῦ νομίσματος. Ἂς παρακολουθήσωμεν ὅμως τὴν τακτικὴν τῆς διαχειρίσεως τοῦ κρατικοῦ συναλλάγματος κατὰ τὸν Φεβρουάριον. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐτήρει πάλιν τὴν αὐτὴν τακτικήν. Καὶ δι’ αὐτὸ θὰ ἴδητε τὸν Ἀπρίλιον, ὅταν ἡ λίρα ἦτο 295 καὶ 300 δραχ., τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ πωλῇ 400,000 λίρας· ὅταν δὲ ἡ λίρα ἦτο 254 νὰ πωλῇ μέγιστα ποσά. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πιστεύσῃ κανεὶς ὅτι, ὅταν ἡ λίρα ἦτο 310 δραχ., ἤθελεν ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ἀνέλθῃ εἰς 315 καὶ 320 δραχ. καὶ δι’ αὐτὸ ἔπαυσε τὴν πληρωμήν. Ἦτο μέσον, μὲ τὸ ὁποῖον κατέστρεψε τὸ ἐμπόριον καὶ τὴν παραγωγήν, κύριοι. Ἀπεπειράθην νὰ ἐρευνήσω ποῖαι ἦσαν αἱ ζημίαι, τὰς ὁποίας ἐπροξένησεν αὐτὴ ἡ πολιτικὴ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἡ πολιτικὴ δηλαδὴ τῆς ἄνευ μεθόδου χρήσεως τοῦ κρατικοῦ συναλλάγματος καὶ ἡ μετὰ σπατάλης χρῆσις τοῦ κρατικοῦ ἀποθέματος. Ἀτυχῶς αἱ ὑπηρεσίαι δὲν ἦσαν ἐνήμεροι νὰ μοὶ δώσουν ἐπαρκεῖς στατιστικάς. Ἀνέγνωσα ὅμως εἰς μίαν ἐφημερίδα, χωρὶς νὰ ἀναλαμβάνω τὴν ἀκρίβειάν της, ὅτι μόνον ἡ ἀγορὰ Πατρῶν ὑπέστη ζημίας 400,000,000 λιρῶν. Ἡ ἀγορὰ Πειραιῶς ἐπίσης ὑπέστη ζημίας ἀνυπολογίστους. Μικροτέραν μόνον ζημίαν ὑπέστη ἡ ἀγορὰ Ἀθηνῶν, καὶ τοῦτο διότι αὕτη δὲν ἔχει τὸ εἶδος τοῦ ἐμπορίου αὐτοῦ. Καὶ θὰ μοὶ ἤρκει ἡ περὶ τῶν ζημιῶν βεβαίωσις τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὡς εἰδικοῦ καὶ ὡς καταγομένου ἐκ Πατρῶν...

§129Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἐδιάβασα τίποτε. Ἀλλὰ δὲν δίδω καμμίαν σημασίαν εἰς ὅ,τι ἔγραψε μία ἐφημερίς. Οὔτε κανεὶς συμπολίτης μου ἔμπορος μοὶ εἶπε ποτὲ τίποτε ὅτι ἐζημιώθη· οὔτε ἔμαθόν τι.

§130Γ. ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ὥστε ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως βεβαιώνει ὅτι ἡ ἀγορὰ Πατρῶν δὲν ὑπέστη ζημίαν τινά.

§131Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἄλλως τε θὰ ὁμιλήσω, ἂν παραστῇ ἀνάγκη, καὶ θὰ εἴπω κατὰ πόσον αἱ ἀπότομοι διακυμάνσεις τοῦ συναλλάγματος ἐπιφέρουν καταστροφὴν εἰς τὰς ἀγορὰς καὶ θὰ ἀποδείξω κατὰ πόσον εἶναι ἐπιστημονικὸν τοῦτο. Τότε ἔπρεπεν ὅλαι αἱ ἀγοραί, Παρισίων, Λονδίνου, Βρυξελλῶν κλπ. νὰ ἦσαν κατεστραμμέναι.

§132Γ. ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι ἀξίωμα ἐπιστημονικόν, ὅτι αἱ ἀπότομοι διακυμάνσεις εἴτε ἀδόλως εἴτε δολίως γινόμεναι πάντοτε ἀποβαίνουν πρὸς καταστροφὴν καὶ τοῦ ἐμπορίου καὶ τῆς βιομηχανίας. Τοῦτο δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ ἀμφισβητήσητε. Ἀλλὰ ἡ ἔλλειψις πίστεως ἐπὶ τὴν σταθερότητα τοῦ νομίσματός μας συντελεῖ εἰς κάτι τι ἄλλο, τὸ ὁποῖον θίγει μοιραίως ὄχι μόνον τὰς τάξεις τοῦ ἐμπορίου, ἀλλὰ συντελεῖ εἰς τὴν χειροτέρευσιν τῶν ὅρων τῆς ζωῆς, εἰς τὴν αὔξησιν τοῦ τιμαρίθμου ἀμέσως, καὶ δὲν θὰ εἶναι εὔκολον τότε νὰ κατέλθῃ ὁ τιμάριθμος ἐκεῖ ὅπου ἦτο προτοῦ γίνῃ ἡ ἀπότομος διακύμανσις. Καὶ σήμερον, ἂν ὁ τιμάριθμος εἶναι εἰς τὰ 1,500, δὲν εἶναι διότι αὐτὴ ἦτο ἡ φυσική του κατάστασις, ἀλλὰ διότι ἀκολουθεῖται ἡ πολιτικὴ ἐκείνη παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, τῆς μὴ σταθεροποιήσεως καὶ ἰσορροπήσεως τῆς δραχμῆς μας. Σταθεροποιήσατε τὴν δραχμήν μας εἰς οἱονδήποτε σημεῖον καὶ θὰ σᾶς εἶναι κατορθωτὸν νὰ ἴδητε ἐπὶ μακρὸν χρονικὸν διάστημα ὅτι, ἂν δὲν κατέλθῃ ὁ τιμάριθμος, ἀσφαλῶς θὰ ἀνακοπῇ ἡ πρὸς τὰ ἄνω αὐτοῦ πρόοδος. Παρατηρήσατε τὴν κατάστασιν ἐπὶ τῶν στατιστικῶν αὐτῶν πινάκων, τὴν ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἀκολουθουμένην παραπαίουσαν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν δὲν γνωρίζω πῶς θὰ δικαιολογήσῃ, καὶ ἐλπίζω ὅτι θὰ βεβαιωθῆτε ὅτι δὲν θὰ πείσῃ κανένα ὅτι, ὅταν ἡ λίρα ἦτο εἰς χαμηλὴν τιμήν, προσεπάθει νὰ μὴ ἀνέλθῃ πρὸς τὰ ἄνω, ὅταν δὲ ἦτο πρὸς τὰ ἄνω, ἐκάθητο εἰς τὸ γραφεῖόν του χωρὶς νὰ αἰσθάνεται τὴν ὑποχρέωσιν νὰ καταβάλῃ οὐδεμίαν προσπάθειαν ὅπως παρεμποδίσῃ τὴν ὕψωσιν. Δὲν θὰ δυνηθῇ νὰ δικαιολογηθῇ καὶ τοῦτο θὰ μείνῃ ὡς ἐπίγραμμα τῆς οἰκονομικῆς καὶ συναλλαγματικῆς πολιτικῆς του. Ὅταν συνεζητεῖτο τὸ φορολογικὸν νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου ἐπεδιώκετο νὰ ἐξυγιανθῇ ἡ κατάστασις τοῦ νομίσματος, συνεστήσαμεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ ληφθοῦν καὶ ἄλλα μέτρα παραλλήλως, ὄχι βεβαίως διὰ νὰ ὑποτιμηθῇ ἡ δραχμή μας, ἀλλὰ διὰ νὰ παραμείνῃ εἰς ἕνα σταθερὸν σημεῖον, ἔστω καὶ ἐπὶ μικρὰν περίοδον. Ἐν τούτοις ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, μολονότι ἔδωσε διαβεβαιώσεις εἰς τὴν Συνέλευσιν ὅτι ἐσκόπει νὰ λάβῃ τοιαῦτα μέτρα, ἔπραξεν ὅλως τὸ ἀντίθετον, ἔπραξεν ὅλως τὸ ἐναντίον ἀπὸ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον προκύπτει ἐκ τῶν συζητήσεων τούτων. Καὶ βλέπομεν ἀπὸ τῆς ἑπομένης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου, διὰ τοῦ ὁποίου ἔδωσε τὴν διαβεβαίωσιν εἰς τὸν λαὸν ὅτι φορολογῶν αὐτὸν βαρέως θὰ τῷ ἔδιδε τὸ ἀντάλλαγμα τῆς βελτιώσεως τῆς τιμῆς τοῦ συναλλάγματος, ὅτι δὲν κατώρθωσε νὰ τῷ δώσῃ οὔτε διὰ μικρὸν χρόνον τὸ ἀντάλλαγμα τοὐλάχιστον τῆς σταθεροποιήσεως τῆς δραχμῆς αὐτοῦ. Δὲν κατώρθωσεν οὔτε νὰ σταματήσῃ τὴν ἀκρίβειαν τοῦ βίου τοὐλάχιστον εἰς ἕνα ὡρισμένον σημεῖον. Ἀλλά, κ. Ὑπουργέ, διὰ τῶν ἐνεργειῶν σας ἐστειρεύσατε πλέον ἐντελῶς τὴν πηγὴν αὐτὴν τῆς ὑποχρεωτικῆς εἰσφορᾶς, διότι νὰ εἶσθε βέβαιος ὅτι μετὰ τὴν τελευταίαν αὐτὴν φορολογίαν ἐστείρευσεν ἐντελῶς, πλήρως, ἡ πηγὴ αὕτη καὶ δὲν θὰ δυνηθῆτε πλέον, καὶ ἂν ὑπάρξῃ ἀκόμη ἀνάγκη μεγάλη καὶ ἐπιτακτική, δὲν θὰ δυνηθῆτε, λέγω, δὲν θὰ ἔχητε τὸ θάρρος πλέον νὰ ἐμφανισθῆτε καὶ νὰ φορολογήσητε τὸν λαὸν αὐτόν. Θὰ εἶναι δυνατὸν βέβαια νὰ τὸ πράξητε βίᾳ, ἀλλὰ δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ τὸν πείσητε ὅτι δικαίως θὰ ἔχητε ἀποφασίσει τοῦτο καὶ οὔτε θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐλπίσητε εἰς ἀπόδοσιν ἐκ τῆς βιαίας ταύτης φορολογίας· διότι ὄχι μόνον δὲν ἐξεπληρώσατε τὰς ἐπαγγελίας σας, ὄχι μόνον δὲν ἐξετελέσατε ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἀπὸ τοῦ βήματος εἴπετε, ἀλλ’ ὅλως τοὐναντίον, συνετελέσατε ὥστε νὰ ἀκριβήνῃ ὁ βίος, συνετελέσατε καὶ εἰς τὴν καταστροφὴν καὶ τῶν ἀτόμων. Ἀτυχῶς δὲ καὶ ἄλλη σειρὰ κρατικῶν μέτρων, σειρὰ ἀστόχων μέτρων ἠκολούθησε πᾶσαν ἐνέργειαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Διότι, ἐνῷ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὑπεσχέθη ὅτι θὰ περιώριζεν ἓν ἀπὸ τὰ μέσα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα συντελοῦν εἰς τὴν κερδοσκοπίαν, εἰς τὴν αὔξησιν τῆς τιμῆς τοῦ συναλλάγματος, δηλαδὴ θὰ περιώριζε τὴν ἀχαλίνωτον κυβείαν τοῦ συναλλάγματος διὰ τῆς καταργήσεως τοῦ ἐπὶ προθεσμίᾳ συναλλάγματος, τί ἔπραξε; Κατεδίωξεν ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἠγωνίζοντο νὰ καταρρίψουν τὴν τιμὴν τῆς λίρας. Ἀντὶ νὰ περιορίσῃ τὸ πεδίον τοῦ ἀγῶνος κατὰ τῆς λίρας, περιώρισε τὸ ἔδαφος τῆς δράσεως τῶν μαχητῶν διὰ τὴν βελτίωσιν τῆς τιμῆς τοῦ νομίσματος. Περιώρισε τοὺς ἐλευθέρους χρηματιστάς, χωρὶς νὰ γνωρίζῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι, περιορίζων εἰς ὀλιγώτερα πρόσωπα τὴν διαχείρισιν τοῦ συναλλάγματος, συντελεῖ εἰς τὴν κατάργησιν τοῦ συναγωνισμοῦ. Ἀντὶ λοιπὸν νὰ ἔχῃ τὸ θάρρος νὰ καταργήσῃ τὸ ἐπὶ προθεσμίᾳ συνάλλαγμα, τὸ ὁποῖον θὰ ἦτο μία γενναία πρᾶξις, ἀντὶ νὰ περιορίσῃ τὸ ἐπὶ προθεσμίᾳ συνάλλαγμα, τὸ ὁποῖον καὶ κατὰ τοὺς ἰδικούς μου ὑπολογισμοὺς θὰ περιώριζε τὴν κατανάλωσιν τοῦ συναλλάγματος εἰς πλέον τῶν 450,000 λιρῶν ἡμερησίως...

§133Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Κατηργήθη ἔπειτα τὸ ἐπὶ προθεσμίᾳ συνάλλαγμα.

§134Γ. ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Δὲν ἐθέσατε οὐδεμίαν κύρωσιν, ὥστε νὰ ἔχῃ πραγματικὴν ὑπόστασιν ὁ νόμος. Κατηργήσατε μόνον τὴν τάξιν τῶν ἐλευθέρων χρηματιστῶν, δηλαδὴ περιωρίσατε τοὺς πωλητὰς τῆς λίρας.

§135Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὑπάρχουν καὶ κυρώσεις τοῦ νόμου, αἱ ὁποῖαι προνοοῦν περὶ τῆς διώξεως ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θὰ παρέβαινον τὰς διατάξεις αὐτάς.

§136Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ μεγαλυτέρα κύρωσις εἶναι ὅτι αἱ πράξεις αὐταί, οὖσαι extra commercium, δὲν ἔχουν τὴν προστασίαν τοῦ νόμου. Καὶ αὐτοῦ ἀκριβῶς στηρίζεται ἡ πολεμική μας κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, τοὐλάχιστον ὅσον ἀφορᾷ ἐμέ.

§137Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τότε διαφωνεῖτε μὲ τὸν συνάδελφόν σας.

§138Γ. ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ἡ κατάργησις διὰ νὰ εἶναι πραγματικὴ καὶ οὐσιαστικὴ ἔπρεπε νὰ ἔχῃ κυρώσεις. Ὅταν κάμνετε τοιαῦτα Διατάγματα, ἠξεύρετε ὅτι ἀπευθύνεσθε πρὸς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι γνωρίζουν καὶ πῶς νὰ καταστρατηγοῦν τὸν νόμον καὶ πῶς νὰ παραβιάζουν τὰ Διατάγματα αὐτά. Καὶ ἐνῷ ἐβλέπατε ὅτι ἐλευθέρως γίνεται ἡ ἀγορὰ καὶ ἡ πώλησις τοῦ ἐπὶ προθεσμίᾳ συναλλάγματος, κατηργήσατε μόνον τοὺς πωλητὰς οὐσιαστικῶς, διότι δι’ αὐτοὺς εἴχατε ὅλα τὰ μέσα νὰ τοὺς καταδιώξητε, ἁμάξια, αὐτοκίνητα, ἀστυφύλακας, οἱ ὁποῖοι περιτρέχουν τὴν ὁδὸν Ἀριστείδου. Ἀλλὰ τὰ τοιαῦτα μέσα ὤφειλε νὰ σᾶς ἔχῃ πείσει ἡ πεῖρα ὅτι ἀποτυγχάνουν. Δὲν ἐφαρμόσθησαν πρώτην φορὰν ἐδῶ. Ἐφηρμόσθησαν ἀπὸ τοῦ 1918, καὶ πλειότερα ἐφηρμόσθησαν καὶ περισσότερα, ἀλλ’ οὐδὲν ἀποτέλεσμα εἶχον, κ. Ὑπουργέ. Ἑπομένως τὰ μέσα τὰ ὁποῖα μετεχειρίσθητε ὑπῆρξαν τελείως ἄστοχα, ὄχι μόνον ἄστοχα, ἀλλὰ ἦσαν μέσα τὰ ὁποῖα συνετέλεσαν καὶ συντελοῦν, ἐφόσον ἐφαρμόζονται κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, εἰς τὴν ἐπαύξησιν τῆς τιμῆς τῆς λίρας. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ λίρα νὰ περιορισθῇ οὔτε μὲ τοὺς ἵππους οὔτε μὲ τοὺς χωροφύλακας, κ. Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν. Τὴν λίραν ἠμπορεῖτε νὰ τὴν περιορίσητε μόνον ἂν ἰσοσκελίσητε τὸν Προϋπολογισμόν. Ἔχετε φέρει τὴν Χώραν εἰς τοιοῦτον σημεῖον, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ πλέον ἐμπιστοσύνη ὅτι εἶναι δυνατὸν τὸ νόμισμα αὐτὸ νὰ ἔχῃ οἱανδήποτε τιμήν, νὰ ἔχῃ οἱανδήποτε ἀξίαν σταθεράν· διότι, ἐνῷ σήμερον βλέπει κανεὶς ὅτι ἡ λίρα φθάνει εἰς τὸ ποσὸν τῶν 250 δραχμῶν ἄνευ οὐδενὸς ἀποχρῶντος λόγου...

§139Ε. ΠΑΥΛΙΔΗΣ. Ἀποχρῶν λόγος εἶναι αἱ βροχηδὸν γινόμεναι δηλώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§140Γ. ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Δὲν εἶναι ὅμως οἱ ψυχολογικοὶ παράγοντες τοιοῦτοι, ὥστε νὰ φέρωσιν αὐτὴν τὴν ἀστάθειαν. Αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις, τὴν ὁποίαν ἐδημιουργήσατε μόνοι σεῖς, διὰ τῆς φορολογίας, ἡ ὁποία ἀπεδείχθη ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιφέρῃ βελτίωσιν τοῦ νομίσματος, καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ αὐτὸ ἀπὸ μίαν φορολογίαν, τῆς ὁποίας τὰ ἀποτελέσματα θὰ ἐφαίνοντο μετὰ ἓν ἔτος. Εἶναι τόσοι καὶ τόσοι οἱ παράγοντες, οἱ ὁποῖοι συντελοῦσιν εἰς τὴν βελτίωσιν τοῦ νομίσματος, ὥστε ὁ παράγων αὐτὸς τῆς ἀφαιρέσεως 500 ἑκατομμυρίων νὰ μὴ εἶναι ἱκανὸς οὔτε πρὸς στιγμὴν νὰ ἀνακουφίσῃ τὴν ἀγορὰν οὔτε διὰ τὸ πλέον ἐλάχιστον χρονικὸν διάστημα, διότι ὁλόκληρος ἡ πολιτεία τὴν ὁποίαν ἔχετε χαράξει εἶναι πολιτεία δαπανῶν. Βεβαίως ἀναγκαῖοι εἶναι οἱ δρόμοι, ὡραία εἶναι ἡ ἀποξήρανσις τῶν ἑλῶν τῆς Μακεδονίας, ὡραῖα εἶναι ὅλα αὐτά...

§141Γ. ΜΟΔΗΣ. Ἀναγκαῖα εἶναι ὅλα, ὄχι ὡραῖα.

§142Γ. ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ναί, ἀναγκαῖα εἶναι ὅλα αὐτά· μὴ ἀνησυχεῖτε, κ. συνάδελφε, διότι ἀτυχῶς λόγοι μόνον εἶναι αὐτά, διότι τουλάχιστον ἂν πράγματι ὑπῆρχεν ἡ πεποίθησις ὅτι θὰ πραγματοποιηθῶσι, θὰ ὑφιστάμεθα καὶ αὐτὴν τὴν ζημίαν, ἀλλὰ θὰ εἴχομεν τὸ κέρδος ἐκ τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἔργων· ἀλλ’ ἐγὼ δὲν πιστεύω εἰς οὐδὲν ἐξ αὐτῶν.

§143Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τότε δὲν ὑπάρχει ζημία τοῦ Προϋπολογισμοῦ.

§144Γ. ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ὑπάρχει, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ἑξῆς ζημία, ὅτι δίδετε τὴν ἐντύπωσιν τρομερῶν δαπανῶν ἄνευ αὐξήσεως τῶν ἐσόδων καί, ὅπως γνωρίζετε, τὸ συνάλλαγμα εἶναι τόσον πολὺ εὐπαθές, ὥστε καὶ διὰ τῆς ἠχοῦς τῶν δηλώσεών σας νὰ χάνῃ τὴν εὐστάθειαν, ὅταν δὲ ἐπέλθῃ ἡ ἐξίσωσις νὰ εἶναι τότε πολὺ ἀργὰ καὶ θὰ συνεχίζωνται αἱ καταστροφαί, αἱ ὁποῖαι ἤρχισαν.

§145Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Γίνεται εἰσροὴ χρυσοῦ καὶ ἐπέρχεται ἀντίθετον ἀποτέλεσμα.

§146Γ. ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ἄν ἐπρόκειτο νὰ ἐκτελεσθῶσιν ὅλα αὐτὰ τὰ ἔργα διὰ τῆς ὑποδουλώσεως τῆς Χώρας εἰς ξένα κεφάλαια, νὰ ἦσθε βέβαιοι ὅτι θὰ εἶχον ἐκτελεσθῆ ἀπὸ μακροτάτου χρόνου, ἀλλὰ δὲν ἐγένετο τοῦτο ὄχι μόνον διὰ νὰ ὑποστηριχθῇ ἡ ἐθνική μας οἰκονομία, ὄχι μόνον διὰ νὰ ἐνισχυθῇ ὁ ἐθνικός μας πλοῦτος καὶ τὸ ἐθνικόν μας κεφάλαιον, ἀλλὰ καὶ διότι ὁ εἰσρέων χρυσὸς ἀπὸ τὰ κεφάλαια τὰ ὁποῖα ὑπονοεῖτε ἔχει ἀντίστοιχον ὑπηρεσίαν τόκων καὶ δαπανῶν, ἡ ὁποία ὅλον αὐτὸ τὸ κέρδος τὸ καταναλίσκει. Οὐδεὶς ἄλλως τε ἄνευ μελέτης τῶν πόρων του προβαίνει εἰς δαπάνας καὶ «τεντώνει τὰ πόδια του μόνον ἕως ἐκεῖ ποὺ φθάνει τὸ πάπλωμα». Ὑποστηρίζετε σοβαρῶς ὅτι θὰ ἀνασκάψητε τοὺς δρόμους, ὅτι θὰ ἰσοπεδώσητε τὰ ὄρη διὰ νὰ κατασκευάσητε πεδιάδας· εἰς Ὑπουργὸς διεπραγματεύθη μὲ ξένας ἑταιρείας διὰ νὰ κάμῃ τόσας πολλὰς συμβάσεις, ὅσον δὲν ἀρκεῖ οὐδὲ ὁ Προϋπολογισμὸς τῆς Ἀγγλίας διὰ νὰ ἐκτελεσθῶσι τὰ ἔργα αὐτά, καὶ ἡ κερδοσκοπία, ἡ ὁποία μελετᾷ τὰ πράγματα καὶ οὐχὶ τόσον ἐπιπολαίως, γνωρίζει νὰ ἐπωφελῆται τῶν δηλώσεων αὐτῶν ἐπὶ τῶν οἰκονομικῶν μας, αἱ ὁποῖαι ὑπῆρξαν λίαν ἀτυχεῖς ἀφ’ ἧς ἡ Κυβέρνησις ἀνέλαβε τὴν διαχείρισιν τούτων. Ἡμεῖς ἀνεμένομεν ἄλλο τι, ὅτι θὰ ἦτο εἰς θέσιν ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, ὅτι θὰ ἐσκόπευε νὰ εἰσαγάγῃ ἓν τοιοῦτον μέτρον τὸ ὁποῖον θὰ ἔτεινεν εἰς τὴν ἰσοσκέλισιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ, μέτρον τὸ ὁποῖον θὰ ἔτεινεν εἰς τὴν αὔξησιν τῆς συναλλαγῆς, μέτρον τὸ ὁποῖον θὰ ἔτεινεν εἰς τὴν αὔξησιν τῆς ἐμπορικῆς ναυτιλίας. Ἀλλ’ οὐδὲν τοιοῦτον μέτρον δύναται ἡ Κυβέρνησις νὰ ἰσχυρισθῇ ὅτι εἰσήγαγεν ἐνώπιόν μας, διότι οὐχὶ μόνον δὲν ηὐξήθησαν τὰ ἔσοδα τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ἀλλὰ τοὐναντίον ηὐξήθησαν τὰ ἔσοδα διὰ τῶν δαπανῶν τὰς ὁποίας σᾶς εἶπον. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν, ἡ αὔξησις τῆς παραγωγῆς δύναται νὰ γίνεται ὡς ἑξῆς. Ἡ ἐξομάλυνσις τῶν οἰκονομικῶν γίνεται βαθμιαίως καὶ ἀναλόγως τῶν ἀναγκῶν διὰ τῆς καλλιεργείας τῶν ἀγρῶν καὶ τῆς ἀποξηράνσεως τῶν ἑλῶν. Ἐφ’ ὅσον ἔχομεν ἀγροὺς τοὺς ὁποίους δὲν καλλιεργοῦμεν, καὶ ἐφόσον ἔχετε μέσα ἄλλα, χωρὶς νὰ φθάσητε εἰς τὰ μέσα τῆς ἀποξηράνσεως, ἐγὼ σᾶς λέγω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κάμητε δαπάνας προτοῦ μελετήσητε ἐκείνας τὰς ὁποίας ἔχετε. Τὸ ὅτι δὲ δὲν ἐξετελέσθησαν, ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐκτελεσθῶσι κατ’ αὐτὸν τὸν ἀμέθοδον τρόπον καθ’ ὃν ἐξετελέσθησαν. Δὲν εἶναι δυνατὸν λοιπὸν νὰ ἰσχυρισθῇ ἡ Κυβέρνησις ὅτι ἠκολούθησε συναλλαγματικὴν πολιτικὴν τοιαύτην, ἡ ὁποία δύναται τοὐλάχιστον νὰ τῆς ἀφήσῃ ἥσυχον τὴν συνείδησιν ὅτι ἐπετέλεσε τὸ καθῆκόν της, διότι ἡ κυριωτέρα ἀφορμὴ τῆς πτώσεως τῆς δραχμῆς εἶναι αὐτὴ ἡ ἰδία. Καὶ ἔχω μίαν σύστασιν νὰ κάμω πρὸς τὴν Κυβέρνησιν· τοὐλάχιστον, ἐφόσον δὲν εἶναι δυνατὸν κανὲν μέσον, κανὲν μέτρον νὰ μεταχειρισθῇ εἴτε διὰ τὴν ἐξυγίανσιν εἴτε διὰ τὴν σταθεροποίησιν, νὰ τὴν ἀφήσῃ ἥσυχον τὴν ἀγορὰν νὰ τὴν κανονίσῃ μόνη της, διότι ὑπῆρξε καὶ περίοδος, ὅπου ἡ ἀγορά, ὅταν ἔμεινεν ἥσυχος, ἦτο εἰς σημεῖον εὐχάριστον καὶ παρέμεινεν ἐπὶ μακρὸν χρόνον σταθερά. Ὅταν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ διευθύνω τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, μολονότι δὲν ἦτο τῆς ἀπολύτου ἁρμοδιότητός μου ὁ κανονισμὸς τῆς ἀξίας τῆς λίρας, καθ’ ὅλον τὸ διάστημα αὐτὸ ἡ ἀξία τῆς δραχμῆς ἀπέμεινε σταθερὰ καθ’ ὅλον τὸν μῆνα Ἰούνιον.

§147Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Καὶ ἐξηκολούθησε μέχρι τοῦ Δεκεμβρίου.

§148Γ. ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ἐξηκολούθησε, διότι ἀκριβῶς, ἂν τὰ μέλη τῆς Κυβερνήσεως δὲν εἶχόν τι ἄλλο νὰ παρουσιάσωσιν, ἐγνώριζον ὅμως νὰ θέτωσι φίμωτρον εἰς τὰ στόματά των. Ἀλλὰ σήμερον, ὅπου εἶναι ἡ ἐποχὴ τῆς εἰσαγωγῆς τοῦ συναλλάγματος εἰς τὴν Χώραν, ἂν διακυμαίνεται οὕτω πως ἡ ἀξία αὐτῆς, δὲν γνωρίζω, ὅταν θὰ φθάσωμεν εἰς τὸν Ὀκτώβριον, κ. Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, ποία θὰ εἶναι ἡ ἀξία τῆς λίρας, ἡ τεχνικὴ ἀξία τῆς λίρας, διότι, κατὰ τὴν ἰδικήν μας πεποίθησιν, ὑπελογίσαμεν ἴσως ἐσφαλμένως, ἐφόσον δὲν συντρέχει κανεὶς ἄλλος ὅρος ἰδιαίτερος, καμμία ἄλλη ἐξαιρετικὴ περίπτωσις, ὅτι ἔπρεπε νὰ εἶναι τοὐλάχιστον εἰς τὴν τιμὴν εἰς τὴν ὁποίαν ἦτο πέρυσι.

§149Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Ποῦ ἀποδίδετε σεῖς τὴν ὕψωσιν;

§150Γ. ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Εἰς τὴν κακὴν διαχείρισιν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν.

§151ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ἔπαυσεν ἡ συναλλαγματικὴ διαχείρισις τοῦ Ἀπριλίου καὶ Μαΐου.

§152Γ. ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν μεταχειρίζεται καὶ τὰ δύο ὅπλα τὰ ὁποῖα ἔχει καὶ κατὰ τρόπον ἐσφαλμένον καὶ κατὰ τρόπον ἐγκληματικόν, ἐννοῶ δηλαδὴ κατὰ τρόπον ἐπιβλαβῆ. Διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει ἀμφότερα τὰ ὅπλα, καὶ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον τῷ ἐδώρησεν ἡ φύσις, δηλαδὴ τὴν γλῶσσαν, τὴν ὁποίαν χρησιμοποιεῖ κάλλιστα, καὶ τὸ ἄλλο ὅπλον, τὸ ὁποῖον τῷ χορηγεῖ ὁ νόμος, τῆς διαθέσεως τοῦ κρατικοῦ συναλλάγματος. Ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν ἦτο αὐτὸς ρυθμιστὴς τοῦ συναλλάγματος, τότε ἴσως θὰ ὑπῆρχεν ἡ ἐλπὶς ὅτι τὴν βλάβην, τὴν ὁποίαν θὰ ἔκαμνε διὰ τῆς κακῆς χρήσεως τοῦ ἑνὸς ὅπλου, θὰ μετέβαλεν ἡ καλὴ χρησιμοποίησις τοῦ ἑτέρου ὅπλου. Ἐφ’ ὅσον ὅμως ἔχομεν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ὡπλισμένον διὰ τοῦ ταμείου τοῦ κρατικοῦ συναλλάγματος, νὰ εἶσθε βέβαιοι ὅτι θὰ συντελῇ πάντοτε εἰς τὴν καταστροφήν· ἐφ’ ὅσον τὸν βλέπετε νὰ ἔχῃ τὴν διαχείρισιν τοῦ ταμείου τοῦ κρατικοῦ συναλλάγματος, καὶ ὅταν ἀκόμη ἡ λίρα εἶναι ἐπάνω καὶ πρέπει νὰ σταματᾷ νὰ κάμνῃ χρῆσιν τοῦ κρατικοῦ συναλλάγματος, διότι αὐτὸ χρησιμεύει διὰ νὰ συντελῇ εἰς τὴν εὐστάθειαν τοῦ συναλλάγματος, νὰ εἶσθε βέβαιοι ὅτι τὰ ἀποτελέσματα ὄχι μόνον θὰ ἐξακολουθήσουν ἐπὶ τὰ χείρω, ἀλλὰ θὰ προκαλέσουν καὶ ζημίας ἔτι μεγαλυτέρας. Κατὰ δὲ τὸν Ὀκτώβριον ἀκόμη, ὅτε σταματᾷ ἡ εἰσαγωγὴ τοῦ συναλλάγματος ὁποία γίνεται τώρα, διότι, ὅπως γνωρίζετε, εἶναι ἡ περίοδος τοῦ καπνοῦ καὶ τῆς σταφίδος, καὶ ἑπομένως, ὅταν δὲν θὰ πλουτίζεται ἡ ἀγορὰ διὰ συναλλάγματος, θὰ παραμείνουν μόνον τὰ ὅπλα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, τὰ ὁποῖα τότε θὰ εἶναι ἀποτελεσματικώτερα ἀπὸ ὅ,τι ὑπῆρξαν μέχρι σήμερον.

§153Ι. ΣΙΦΝΑΙΟΣ. Τὸν τελευταῖον ὑψωμὸν ποῦ τὸν ἀποδίδετε, κ. συνάδελφε;

§154Γ. ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Κύριε συνάδελφε, εἴτε ἐξ ἕξεως εἴτε διότι ἀπέκτησα καὶ αὐτὴν τὴν μικρὰν κοινοβουλευτικὴν πεῖραν δὲν ἐννοῶ νὰ κατηγορῶ Ὑπουργὸν ἄνευ κειμένων ἐγγράφων.

§155Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Ὁ λόγος τοῦ πολιτικοῦ ζητήματος αὐτὸς εἶναι, ὁ λόγος ὁ ψυχολογικός.

§156Ι. ΣΙΦΝΑΙΟΣ. Ὥστε δὲν πταίει ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.

§157Γ. ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Κύριε συνάδελφε, ζητεῖτε ἀπὸ ἐμὲ ἀπάντησιν καὶ ἱκανοποιεῖσθε διότι ἀπήντησεν ὁ κ. Σεχιώτης. Σᾶς εἶπον ὅτι ἐξ ἕξεως καὶ ἐκ τῆς πείρας τὴν ὁποίαν ἀπεκτήσαμεν ἐνταῦθα καὶ ἐγὼ καὶ ἄλλοι νεώτεροί μου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κατηγορῶμεν Ὑπουργὸν χωρὶς νὰ εἴμεθα ἐφωδιασμένοι καὶ μὲ τὰ προσήκοντα ἔγγραφα. Εἶμαι ἐφωδιασμένος μὲ τοιαῦτα διὰ τὴν κατάστασιν τὴν μέχρι τῆς 31 Μαΐου. Μέχρι τῆς ἡμέρας ἐκείνης ἔχω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως σᾶς τὸν παρέστησα. Μὲ ἐρωτᾶτε τώρα διὰ τὴν νέαν ὕψωσιν. Δὲν γνωρίζω τί συνετέλεσεν. Ἔχουν φθάσει εἰς τὰς ἀκοάς μου φῆμαι, ἀλλ’ αὐταὶ εἶναι φῆμαι, αἱ ὁποῖαι εἶναι δυνατὸν νὰ συντελέσουν κατὰ ἕν ποσοστόν. Ἀλλὰ σεῖς ὅμως, σεῖς εἶσθε βέβαιος ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν ἔχει κάμει ὁμοίαν καὶ χειροτέραν χρῆσιν τῶν ὅπλων, τὰ ὁποῖα εἶπον; Εἶσθε βέβαιος ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν προέβη εἰς τὴν ἁθρόαν ἀγοράν; Δὲν λέγω ὅτι προέβη...

§158Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀφοῦ ἠξεύρετε ὅτι δὲν ἔγινε.

§159Γ. ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ἐπαναλαμβάνω εἰς τὸν κ. συνάδελφον ὅτι ἐγὼ περιορίζομαι μέχρι τῆς 31 Μαΐου καὶ ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀρυσθῶ ἐπιχειρήματα πέρα τῆς ἡμερομηνίας αὐτῆς, διότι δὲν γνωρίζω ποίαν χρῆσιν ἔκαμεν ἔκτοτε τῶν ὅπλων αὐτῶν.

§160Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Διότι τώρα καὶ τὸ 15% ποὺ λαμβάνομεν εἶναι περιωρισμένον, διότι τὸ περιορίζομεν μόνον εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν.

§161Γ. ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ἐὰν λοιπὸν ἐξακολουθήσῃ, κύριοι συνάδελφοι ἡ πολιτικὴ αὕτη, τῆς τοιαύτης διαχειρίσεως τοῦ κρατικοῦ συναλλάγματος, νὰ εἶσθε βέβαιοι ὅτι ὁ Ὀκτώβριος θὰ μᾶς εὕρῃ εἰς χείρονα κατάστασιν, ἐὰν ἐξακολουθήσῃ, ἂν καὶ ἐγὼ ἔχω πεποίθησιν ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ συνετισθῇ, διότι ἔρχονται ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν ἄφθονα τὰ τηλεγραφήματα, τὰ ὁποῖα τῷ ἀποδίδουσι τὴν εὐθύνην, φθάνουσιν αἱ φωναὶ τῶν θυμάτων καὶ ἐλπίζω, κ. Ὑπουργέ, ὅτι θὰ συνετισθῆτε, ἀλλ’ ἂν δὲν συνετισθῆτε ἐξ αὐτῶν τῶν φωνῶν, ἐλπίζω ὅτι ὑπάρχει μία πλειονοψηφία ἡ ὁποία εἶναι ἱκανὴ νὰ σᾶς συνετίσῃ. (Χειροκροτήματα).

§162Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω εἰς τὴν Συνέλευσιν τρία σχέδια ψηφισμάτων, ἀφορώντων τὴν διευθέτησιν ἐκκρεμῶν ζητημάτων μετὰ τῆς Τουρκίας. Τὰ σχέδια ταῦτα θὰ τυπωθῶσι καὶ θὰ διανεμηθῶσιν αὔριον καὶ θὰ συζητηθῶσι τὸ προσεχὲς Σάββατον. Εἶναι δὲ ταῦτα τὰ ἑξῆς. 1) «Περὶ τρόπου διακανονισμοῦ προκυψασῶν κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ 36ου ἄρθρου τῆς Συμβάσεων περὶ ἀνταλλαγῆς Ἑλληνικοῦ καὶ Τουρκικοῦ πληθυσμοῦ δυσχερειῶν». 2) «Περὶ ἀμμέσου ἐνάρξεως ἐφαρμογῆς τῶν διατάξεων τῆς ὑπογραφείσης ἐν Ἀγκύρᾳ συμφωνίας περὶ κτημάτων Τούρκων ὑπηκόων ἐν Ἑλλάδι καὶ Ἑλλήνων ὑπηκόων ἐν Τουρκίᾳ». 3) «Περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Τουρκίας συμφωνίας περὶ τρόπου ἐφαρμογῆς τῆς προσηρτημένης εἰς τὴν συνθήκην τῆς Λωζάνης ἐννάτης δηλώσεως».

§163Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ τὸν λόγον διὰ νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις ἐπὶ τοῦ προκύψαντος μεταξὺ ἐμοῦ καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας κ. Ι. Βαλαλᾶ προσωπικοῦ ζητήματος.

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑφίσταται προσωπικὸν ζήτημα, οὔτε φαίνεται ἐκ τοῦ πρακτικοῦ, τοῦ ὁποίου ἀπόσπασμα ἐζήτησα, ὅτι ἐλέχθη τι θίγον ὑμᾶς.

§165Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Ἐνθυμοῦμαι πολὺ καλῶς ὅτι ἡμεῖς, οἱ καθήμενοι εἰς τὴν θέσιν ἐκείνην, ἐκλήθημεν θορυβοποιοί.

§166Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὰ κείμενα τῶν συμφωνιῶν κατατίθενται;

§167Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ κείμενον τῆς πρώτης συμφωνίας κατατίθεται. Τὸ ἄλλο θὰ εἶναι ἀπόφασις τῆς Μικτῆς Ἐπιτροπῆς. Ζητεῖται ἐξουσιοδότησις ἐπὶ τῶν γενικῶν γραμμῶν.

§168Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Πολὺ καλά, ἀλλὰ νομίζω...

§169Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ γίνῃ ἡ συζήτησις τὸ Σάββατον, καὶ ἂν δὲν σᾶς ἀρέσῃ, καταψηφίσατε τὴν Κυβέρνησιν. Σᾶς λέγω ὅτι ἡ μία διευθέτησις θὰ γίνῃ δι’ ἀποφάσεως τῆς Μικτῆς Ἐπιτροπῆς. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποβάλω τὴν ἀπόφασιν τῆς Μικτῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία ἀκόμη δὲν ἐλήφθη.

§170Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Ἡ ἀπόφασις τῆς Μικτῆς Ἐπιτροπῆς πρόκειται νὰ ληφθῇ ἐπὶ τῇ βάσει γενομένων συμφωνιῶν τῶν δύο μερῶν.

§171Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ κείμενον τὸ γνωρίζετε καλῶς, κ. συνάδελφε, ὑποθέτω. Δὲν θὰ ὑποβληθῇ κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ λέγωμεν ἐκ τῶν προτέρων ὅτι ψηφίζομεν εἰς τὰς λεπτομερείας του θέμα τῆς δικαιοδοσίας τῆς Μικτῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία εἶναι ἐντολοδόχος τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν. Τέλος πάντων θὰ ἴδητε τὰ κείμενα. Ἔχετε ὑπομονὴν ἕως τὸ Σάββατον, καὶ ἂν δὲν σᾶς ἀρέσουν, θὰ καταψηφίσητε τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὰς γενομένας συμφωνίας.

§172Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Νὰ τυπωθοῦν καὶ νὰ διανεμηθοῦν. Αὐτὸ ἀκριβῶς λέγω.

§173Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι...

§174Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. συνάδελφον, ἐπειδὴ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ μεταβῶ διὰ πολὺ ἐπείγουσαν ὑπόθεσιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ἂν νομίζῃ ὅτι δὲν βλάπτεται ἡ ὑπόθεσις — τοῦτο ἐνδιαφέρει σᾶς — νὰ ἀναβάλῃ. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ εἶμαι καὶ ἐγὼ παρών.

§175Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Τὸ ζήτημα ἀφορᾷ κυρίως τὸν Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας. Λυποῦμαι, κύριοι συνάδελφοι, διότι ζήτημα προσωπικὸν μὲ φέρει εἰς τὸ βῆμα καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον συντελῶ καὶ ἐγὼ εἰς τὸ νὰ διακοπῇ ἔστω καὶ ἐπὶ βραχύτατον χρόνον σοβαρωτάτη ἐπερώτησις, περὶ τῆς συναλλαγματικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ νομίζω ὅτι τὸ σφάλμα δὲν εἶναι ἰδικόν μου. Διακόπτων τὸν ἄρτι κατελθόντα τοῦ βήματος ἀξιότιμον ἐκ Τροιζηνίας συνάδελφον, κατηγορήσαντα τὴν Κυβέρνησιν ὅτι διὰ τῶν ἀποξηραντικῶν ἔργων, τὰ ὁποῖα μελετᾷ, πρόκειται νὰ ὑποδουλώσῃ τὴν Χώραν εἰς τὸ ξένον κεφάλαιον, παρετήρησα εἰς αὐτὸν ὅτι δὲν εὑρίσκεται ἐν τῷ δικαίῳ λέγων ταῦτα, διότι ἡ Κυβέρνησις εὗρε τρόπον, διὰ τοῦ ὁποίου εἶναι δυνατὸν νὰ γίνουν τὰ ἀποξηραντικὰ ἔργα χωρὶς οὐδ’ ἐπ’ ἐλάχιστον νὰ ἐπιβαρυνθῇ οἰκονομικῶς ὁ Τόπος. Ἔγκειται ὁ τρόπος οὗτος εἰς τὴν περίσωσιν τσιφλικίου ἀνήκοντος εἰς τὸν κ. Χρυσάφην, διευθυντὴν τῆς Ἀθηναϊκῆς Τραπέζης, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, τσιφλικίου, τὸ ὁποῖον διὰ τοῦτον τὸν λόγον καὶ πολὺ δικαίως βεβαίως κατέστη πλέον ἱστορικὸν καὶ πασίγνωστον καθ’ ἅπασαν τὴν Μακεδονίαν. Τί πράγματι συνέβη; Κατόπιν διαταγῆς τοῦ ἀξιοτίμου τέως ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργοῦ, τὰ αὐτοκαλλιεργούμενα κτήματα ἐπιτρέπεται νὰ ἐκποιηθῶσι.

§176Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπιτρέπετε; Ἐπὶ ποίας ἐπερωτήσεως συζητοῦμεν;

§177ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι προσωπικὸν ζήτημα.

§178Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἐπὶ ποίας ἐπερωτήσεως συζητοῦμεν;

§179Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Προσέβαλεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ὅλους τοὺς πρόσφυγας πληρεξουσίους.

§180Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Κύριε συνάδελφε, δὲν θὰ ἤμην, ὑποθέτω, ἐγὼ ὁ τελευταῖος ὁ ὁποῖος θὰ ἐξεγειρόμην ἐναντίον οἱασδήποτε ἀποπείρας ὅπως δυσφημοῦνται οἱ πρόσφυγες· ἀλλ’ ἤμην παρὼν κατὰ τὸ ἐπεισόδιον καὶ ἔχω τὴν ἀντίληψιν ὅτι ἠμφισβητήθησαν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τὰ αἰσθήματά του ὑπὲρ τῶν προσφύγων.

§181Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Ὄχι, κ. πρόεδρε, δὲν ἠμφισβητήθη τοιοῦτόν τι· ἀνεφέρθη ὡρισμένη πρᾶξις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας.

§182Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἀνεφέρθη, κ. συνάδελφε, ἀλλὰ δὲν εἶναι, ὑποθέτω, ἡ πρώτη φορὰ κατὰ τὴν ὁποίαν ἀμφισβητοῦνται τὰ αἰσθήματα ὑπὲρ τῶν προσφύγων εἴτε ἐκ τῆς πτέρυγος ταύτης εἴτε ἐκ τῆς πτέρυγος ἐκείνης ἐναντίον τῆς ἄλλης. Ἄν τεθῇ ὡς βάσις ὅτι ἀμφισβήτησις τῶν φιλοπροσφυγικῶν αἰσθημάτων ἀποτελεῖ ζήτημα προσωπικόν, ὑποθέτω ὅτι δὲν θὰ περατώσωμεν ποτὲ τὰς ἐργασίας τῆς Συνελεύσεως. Ἑπομένως δὲν ὑπάρχει κανεὶς λόγος νὰ περιορίσωμεν τὸ ζήτημα ἐντὸς τοῦ κύκλου αὐτοῦ καὶ μόνον. Ὑπάρχουν εἰς τὸ προσφυγικὸν ζήτημα ἄπειρα προβλήματα, διὰ τὰ ὁποῖα πᾶς τις ὀφείλει νὰ ἐνδιαφέρεται. Ἡ δὲ ἀμφισβήτησις τοῦ ἐνδιαφέροντος θίγει ἀσφαλῶς τὴν ὑπόληψιν τινὸς ὡς Ἕλληνος, ἀλλὰ βεβαίως δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ ὑπὸ τῆς Συνελεύσεως προσωπικὸν ζήτημα. Δὲν δυνάμεθα ἀπὸ τόσον στενῆς ἀπόψεως νὰ ἐξετάζωμεν ἐδῶ τὰ ζητήματα. Ἄν ἐγὼ θελήσω νὰ ἀμφισβητήσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἢ εἰς οἱονδήποτε τὰ αἰσθήματα τὰ ὁποῖα ἔχει λ.χ. ὑπὲρ τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν κολλήγων, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μοὶ εἴπῃ ὅτι «ἐγὼ ἔχω περισσότερον ἐνδιαφέρον ὑπὲρ τῶν κολλήγων», τὸ ζήτημα θὰ θεωρηθῇ προσωπικὸν καὶ θὰ παρεμβάλλεται μία νέα συζήτησις ἐντὸς τῆς συζητήσεως, καὶ οὕτω καθεξῆς, ἐπὶ ὅλων τῶν ζητημάτων. Ὑπάρχει μία ἐπερώτησις ἀπόψε, διὰ τὴν ὁποίαν γίνεται συζήτησις, καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ ἐπὶ τῆς συναλλαγματικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως. Παρενεβλήθη ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου ἐκ Θεσσαλονίκης μία προσωπικὴ περίπτωσις, διότι περὶ αὐτοῦ πρόκειται, τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας καὶ εἰς αὐτὴν ἀπήντησε μετά τινος τόνου ζωηροτέρου ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργός, χωρὶς ἀσφαλῶς νὰ ἔχῃ οἱανδήποτε πρόθεσιν νὰ θίξῃ προσωπικῶς οὐδένα ἐκ τῶν πληρεξουσίων. Ἑπομένως ζήτημα δυνάμενον νὰ τεθῇ διὰ τὴν προσωπικὴν ὑπόληψιν οἱουδήποτε συναδέλφου δὲν ὑπάρχει. Αὐτὸ εἶναι ἀναμφισβήτητον. Ὑποθέτω δὲ ὅτι εἶναι πρόθυμος καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ δηλώσῃ ὅτι αὐτὴ ἦτο ἡ ἔννοια τῶν λόγων του. Κατόπιν τούτου, ἢ θὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν ἢ θὰ ἔχωμεν νέαν ἐπερώτησιν, ἐπὶ τῆς ὁποίας θὰ ἀποφανθῇ ἡ Συνέλευσις.

§183Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὰ ζητήματα αὐτὰ κρίνονται ὑποκειμενικῶς· δὲν ἠμπορεῖ κανεὶς ἄλλος νὰ κρίνῃ.

§184Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἂν ἰσχύσῃ τὸ ὑποκειμενικὸν κριτήριον περὶ τῶν ζητημάτων τοῦ Κανονισμοῦ, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ καμμία ἐργασία.

§185Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν Φιλελευθέρων νὰ τῷ ἀπαντήσω δι’ ὀλίγων. Φαίνεται ὅτι εἶναι μοιραῖον, κ. Πρόεδρε, ὁσάκις πρόκειται οἱ πρόσφυγες νὰ ἀπασχολήσωσιν ἔστω καὶ δι’ ὀλίγα λεπτά, προκαλούμενοι, τὴν Συνέλευσιν, ἀμέσως ἡ Συνέλευσις νὰ ἐρεθίζεται καὶ νὰ προβάλλεται μία ἑρμηνεία τοῦ Κανονισμοῦ, ἡ ὁποία πάντοτε δεικνύει ὅτι ἡμεῖς εὑρισκόμεθα ἐν ἀγνοίᾳ τῶν τύπων τοῦ Κανονισμοῦ, ὁ ὁποῖος μᾶς διέπει.

§186Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Εἶναι προσωπικὸν τὸ ζήτημα, κ. Πρόεδρε; Ἐγὼ δὲν εἶπον τοιοῦτόν τι.

§187Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Ἂν ἔχῃ τὴν ὑπομονὴν ὁ ἀξιότιμος ἡγέτης τῶν Προοδευτικῶν Φιλελευθέρων, θὰ ἴδῃ ποῦ θὰ καταλήξω. Ἔλεγον λοιπὸν ὅτι μοιραίως ὁσάκις ἔστω καὶ ἐπ’ ὀλίγα λεπτὰ θελήσωμεν προκαλούμενοι νὰ ἀπασχολήσωμεν τὴν Συνέλευσιν, ἀμέσως μᾶς ἀντιτάσσεται ὅτι δὲν γνωρίζομεν νὰ ἑρμηνεύωμεν τὸν Κανονισμόν. Ἡμεῖς φρονοῦμεν ὅτι τὸν ἑρμηνεύομεν μετὰ πολλῆς προσοχῆς καὶ ἀκριβείας. Ἐν τῇ προκειμένῃ περιπτώσει ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργὸς εἰς μίαν διακοπήν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Κύρκος, ὡμίλησε μετὰ θυμοῦ καὶ ἀνέφερεν ὅτι ἡ ὁλότης τῶν προσφύγων πληρεξουσίων εἶναι δημοκόποι καὶ ὅτι ἔχει ὀλιγώτερον ἐνδιαφέρον ἡ ὁλότης αὕτη ἀπὸ τὸν ἴδιον, ὑπὲρ τῶν προσφύγων.

§188Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δὲν εἶπον τοιοῦτόν τι.

§189ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κύριοι συνάδελφοι.

§190Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Δὲν ἐπετέθη μόνον ἐναντίον τοῦ κ. Κύρκου, ἀλλ’ ἐναντίον τῆς ὁλότητος τῶν προσφύγων πληρεξουσίων. (Θόρυβος).

§191ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ πολύ, κύριοι. Ἐπὶ τέλους τὸ Προεδρεῖον ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλήσῃ. Ὁ κ. ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργὸς εἶπε τὰ ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «.... ἂν ὅμως θέλουν, εἶμαι ἕτοιμος εἰς κάθε στιγμὴν νὰ ἀποδείξω ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ὀλίγον ἐνδιαφέρονται διὰ τοὺς πρόσφυγας εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι φωνάζουν ὑπὲρ αὐτῶν».

§192ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Ὁρίστε.

§193Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Σεβασθῆτε τὸ σχετικὸν ἄρθρον περὶ προσωπικῆς προσβολῆς.

§194Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ κατὰ τὴν ὁποίαν....

§195Γ. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἐφαρμόσατε τὸν Κανονισμὸν ἐναντίον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας.

§196Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Ἄλλοτε ὁμιλῶν ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς ἠμφισβήτησα λέξεις τινὰς τοῦ προγράμματος, τὸ ὁποῖον προεκλογικῶς ἐξέθηκεν ἐν Θεσσαλονίκῃ ὁ κ. Πάγκαλος, ὁ ὁποῖος ἐθεώρησε τὸ ζήτημα προσωπικὸν καὶ ἀνῆλθεν εἰς τὸ βῆμα τῇ ἀδείᾳ τοῦ κ. Προέδρου καὶ ἡ Συνέλευσις τὸ ἐδέχθη. Δὲν ἦτο Ὑπουργὸς τότε. Τὸ ζήτημα τὸ προσωπικὸν ἔγκειται ἐν τούτῳ· ὅτι οἱ κ. κ. συνάδελφοι οἱ κατέχοντες τὰ Ὑπουργεῖα, ἐκ τοῦ ἀσφαλοῦς μᾶς ἀπευθύνουν καθ’ ἑκάστην ὕβριν ὅτι εἴμεθα θορυβοποιοὶ καὶ φωνασκοί. Οὔτε θορυβοποιοὶ οὔτε φωνασκοὶ εἴμεθα καὶ διὰ νὰ ἀποδειχθῇ τοῦτο ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα. Ἂν δὲ δὲν ἐγένετο ἡ παρεμπίπτουσα συζήτησις, θὰ εἶχον τελειώσει καὶ θὰ ἐδίδετο εὐκαιρία εἰς τὸν κ. ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργὸν νὰ ἀποκαταστήσῃ τὰ πράγματα ἐν τῇ ἀληθεῖ αὐτῶν ὄψει. Ἔλεγον ὅτι κατόπιν διαταγῆς τοῦ τέως ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργοῦ καὶ νῦν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, διαταγῆς ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ὁποίας ἐγένετο καὶ ἡ μακρὰ συζήτησις ἐπὶ τοῦ προσφυγικοῦ ζητήματος, ἡ γενομένη τελευταίως, ἐχορηγεῖτο εἰς τὴν Γενικὴν Διεύθυνσιν τῆς Μακεδονίας τὸ δικαίωμα νὰ ἐπιτάξῃ τὰ αὐτοκαλλιεργούμενα κτήματα πρὸς ἐγκατάστασιν τῶν προσφύγων. Ἕν ἐκ τούτων εἶχε καὶ τὸ Κιλινδὶρ τοῦ κ. Χρυσάφη καὶ ἡ Γενικὴ Διεύθυνσις διέγραψε τὴν ἐπίταξιν καὶ ἠμπόδισε τὴν εἰς αὐτὸ ἐγκατάστασιν 150 προσφυγικῶν οἰκογενειῶν.

§197Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Αὐτὸ εἶναι ἐπερώτησις. (Θόρυβος).

§198Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἂν ὁ κ. συνάδελφος δὲν εὑρίσκεται ἐντὸς τοῦ θέματος, εἶσθε ὑμεῖς, κ. Πρόεδρε, ἁρμόδιος· δὲν ἐπιτρέπετε εἰς οὐδένα διὰ φωνασκιῶν νὰ ἐμποδίζῃ τὸν ἀγορεύοντα.

§199ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ ὀρθῶς.

§200Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Νὰ ἐφαρμόσητε τὸν Κανονισμὸν ἐξίσου πρὸς ὅλας τὰς κατευθύνσεις.

§201ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὴ θέτητε πάλιν ζήτημα μομφῆς κατὰ τοῦ Προεδρείου, ἀλλὰ νὰ δίδητε ἐξηγήσεις.

§202Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Ἐστάλη καὶ μηχανικὸς ὁ ὁποῖος ἤρξατο καταμετρῶν τὸ κτῆμα. Ἀπροόπτως ἡ ἐγκατάστασις ἐματαιώθη καὶ ἡ ἐπίταξις δὲν ἐγένετο. Τί ἐξηκριβώθη; Ἐξηκριβώθη ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας καλέσας ἐπανειλημμένως τὸν Γενικὸν Διευθυντὴν τοῦ Ἐποικισμοῦ ἠξίωσε νὰ μὴ ἐπιταχθῇ τὸ κτῆμα αὐτό, διότι, ἂν ἐπετάσσετο, ἐκινδύνευον τὰ ὑδραυλικὰ καὶ ἀποξηραντικὰ ἔργα τῆς Μακεδονίας. Καὶ ἰδοὺ ἡ σχέσις, ἡ ὁποία ὑπάρχει, τῆς ἱστορίας αὐτῆς μὲ τὸ προσωπικὸν ζήτημα. Ὅταν ὁ κ. ἐκ Τροιζηνίας συνάδελφος κατηγόρησε τὴν Κυβέρνησιν, ἐνόμισα ὅτι εἶχον ὑποχρέωσιν νὰ ἀναφέρω τὸ γεγονὸς αὐτό, διὰ τοῦ ὁποίου ἀπεδεικνύετο ὅτι δὲν ὑπεδουλοῦτο τὸ Κράτος, ἀλλὰ ἐπετυγχάνετο ἡ ὑπογραφὴ τῆς Συμβάσεως. Ἀλλὰ ποῖον ἦτο τὸ καθῆκον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας ἐν προκειμένῳ; Τὸ καθῆκον ἦτο τοῦτο· ἂν μὲν τὸ ὑπ’ ἐμοῦ λεχθὲν ἦτο ἀνακριβές, νὰ τὸ διαψεύσῃ καὶ νὰ ἀποδείξῃ τὴν ἀνακρίβειαν· ἂν ἦτο ἀκριβές, νὰ τὸ δικαιολογήσῃ. Ἀλλ’ ἀντὶ τούτου ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἐγερθεὶς καὶ κινῶν τὸν δεξιὸν δάκτυλον μᾶς ἀπεκάλεσε φωνασκούς, θορυβοποιοὺς καὶ ἀντιπροσφυγικούς, διότι αὐτὸς πρὸ πολλοῦ προστατεύει τὰ προσφυγικὰ ζητήματα. Καὶ τὴν μὲν ὕβριν ἡμεῖς τὴν ἀντιπαρερχόμεθα καὶ δὲν θὰ ἀποδώσωμεν τὰ ἴσα εἰς τὸν κ. ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργόν, ἀλλὰ δὲν δυνάμεθα νὰ ἀφήσωμεν ἀνανταπάντητον τὴν ἐπιτηδευμένην ἐξέγερσιν τὴν ὁποίαν ἐπέδειξε καὶ τὴν ἀπειλητικὴν στάσιν ἀπέναντί μας. Εἶναι ἀνάγκη νὰ γνωρίζῃ ὁ κ. ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργὸς ὅτι μὲ οἱανδήποτε κίνησιν τοῦ δακτύλου δὲν δύναται νὰ πτοήσῃ ἡμᾶς. Ἡμεῖς δὲν πτοούμεθα ἐκ τῆς τοιαύτης ἢ τοιαύτης κινήσεως τῶν δακτύλων, τοὺς ὁποίους ἀνηγάγαμεν εἰς τὴν θέσιν τὴν ὁποίαν κατέχουσιν αἱ χεῖρες αἱ ἰδικαί μας. (Χειροκροτήματα). Ἂν τοῦτο τὸ ἀμφισβητοῦν, τάχιστα θὰ ἔλθῃ καιρὸς καὶ θὰ τὸ ἀποδείξωμεν. Δὲν εἶναι δὲ ἡ πρώτη φορὰν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ κ. ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργὸς εὑρεθεὶς ἐνώπιον πάσης ἐλλείψεως ἐπιχειρημάτων νὰ δικαιολογήσῃ τὴν τακτικήν του, ἐπεζήτησε νὰ μετατρέψῃ τὴν συζήτησιν καὶ νὰ δώσῃ κατεύθυνσιν εἰς ζήτημα προσωπικόν. Καὶ ἄλλοτε ἀνεφέρθην ἐπὶ τοῦ βήματος αὐτοῦ ἐναντίον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, τότε Γενικοῦ Διοικητοῦ Μακεδονίας, ὡς καταφερομένου κατὰ τῶν προσφυγικῶν συμφερόντων. Καὶ χωρὶς τότε νὰ δυνηθῇ νὰ τὰς ἀντικρούσῃ ἐξέφρασε κατ’ ἐμοῦ τὸ παράπονον ὅτι εἶπον ὅτι, ἂν ὁ Γενικὸς Διοικητὴς ἐξακολουθεῖ νὰ τηρῇ τοιαύτην τακτικήν, βεβαίως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραμείνῃ ἐπὶ πολὺ Γενικὸς Διοικητής. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἤμην ἀδικαιολόγητος, ἂν καὶ σήμερον ἔλεγον ὅτι, ἂν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Φλωρίνης συνάδελφος ἀκολουθεῖ τὴν τακτικὴν αὐτήν, δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ παραμείνῃ οὐδ’ ἐπ’ ἐλάχιστον ὡς Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, τακτικὴν ἡ ὁποία στρέφεται ἐν παντὶ καὶ πάντοτε κατὰ τῶν προσφυγικῶν συμφερόντων καὶ μάλιστα ὅταν οὐδεμίαν ἔχει περὶ αὐτῶν ἁρμοδιότητα. Τί θὰ κάμῃ τώρα ποὺ ἐπῆρε τὸ κατ’ ἐξοχὴν προσφυγικὸν Ὑπουργεῖον, αὐτὸ ἂς τὸ ἐκτιμήσῃ ἡ Συνέλευσις.

§203Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἠθέλησα εἰς τὴν ἀρχὴν τοῦ λόγου τοῦ κ. συναδέλφου νὰ τὸν διακόψω διὰ νὰ τὸν ἐρωτήσω εἰς τί συνίσταται τὸ προσωπικὸν ζήτημα, τὸ ὁποῖον προφασιζόμενος ἔλαβε τὸν λόγον. Ἤθελα νὰ τὸν ἐρωτήσω ὄχι διότι ἀμφέβαλον ποῖος ἦτο ὁ σκοπὸς διὰ τὸν ὁποῖον ἐχρησιμοποίησε τὸ προσωπικὸν ζήτημα. Ἐγνώριζον ὅτι ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ἤθελε νὰ δώσῃ τὴν διατύπωσιν προσωπικοῦ ζητήματος εἶναι διὰ νὰ φέρῃ εἰς συζήτησιν τὸ ζήτημα τοῦ κτήματος Κιλινδίρ, δηλαδὴ νὰ διατυπώσῃ ἐναντίον ἑνὸς Ὑπουργοῦ, ὁ ὁποῖος οὐδὲν ἔπραξε μέχρι σήμερον διὰ τὸ ζήτημα αὐτό, νὰ διατυπώσῃ, λέγω, ἐπερώτησιν καὶ νὰ τὸν ἐλέγξῃ καθ’ ὃν χρόνον δὲν ὑπῆρξε καμμία κατάστασις δικαιολογοῦσα τοῦτο. Διότι ἐγὼ μέχρι σήμερον δὲν ἔπραξα τίποτε σχετικῶς μὲ τὸ κτῆμα αὐτό. Μένει ἡ κατάστασις ὅπως ὑπῆρξε. Δὲν μετέβαλα καμμίαν διαταγήν, δὲν ἐγνώσθη ἀκόμη ποία εἶναι ἡ στάσις μου ἀπέναντι τοῦ ζητήματος αὐτοῦ. Δηλῶ τοῦτο μόνον· ὅτι, ὅταν εὑρεθῶ πρὸ τῆς ἀνάγκης νὰ θυσιάσω ἓν κτῆμα χάριν τῆς ἐγκαταστάσεως τῶν προσφύγων, δὲν θὰ διστάσω νὰ τὸ κάμω, μολονότι δὲν ἔχω τόσην ἀντιπάθειαν, ὅσην ὁ κ. συνάδελφος, ἐναντίον κατόχων κτημάτων, οἱ ὁποῖοι ἀνέπτυξαν αὐτοκαλλιεργείας πρώτης τάξεως, οἱ ὁποῖοι διὰ τῆς δράσεώς των ἀπέδειξαν ὅτι δύνανται νὰ βοηθήσωσι τὴν γεωργικὴν ἀνάπτυξιν τῆς Χώρας. Ἐγὼ δὲν αἰσθάνομαι πάθος, ὅπως τινές, ἐναντίον τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι ἔκαμον κἄτι καλὸν εἰς τὸν Τόπον μας. Καὶ ὅμως τοὺς θυσιάζω ὅταν πρόκειται νὰ τεθῇ μεταξὺ ἐμοῦ τὸ ζήτημα ἢ θὰ προστατεύσω μίαν τάξιν προσώπων, ἡ ὁποία εἶναι ἀξία παντὸς ἐπαίνου ἢ τοὺς πρόσφυγας, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀνάγκην νὰ τεθοῦν εἰς μίαν γωνίαν γῆς διὰ νὰ ζήσουν. Δὲν ὑπάρχει λοιπὸν τίποτε μέχρι σήμερον, τὸ ὁποῖον νὰ δικαιολογήσῃ μίαν ἐπερώτησιν ἐναντίον μου, οὐδέν.

§204Ι. ΠΑΣΣΑΛΙΔΗΣ. Προσωπικὴν ἐπέμβασιν ἐκάματέ ποτε ὅταν εἶσθε Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας εἰς τὸν Ἐποικισμὸν τῆς Μακεδονίας διὰ νὰ μὴ ἀπαλλοτριωθῇ τὸ κτῆμα; Ἐδῶ ἔγκειται τὸ ζήτημα.

§205Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Σκοπὸς λοιπὸν τῆς δημιουργίας τοῦ προσωπικοῦ ζητήματος ἦτο ἡ διατύπωσις ἐπερωτήσεως. Καὶ τοῦτο δὲν εἶναι οὔτε κανονικὸν οὔτε ὀρθόν. Δὲν εἶναι δίκαιον ὁ Ὑπουργὸς νὰ ἐλέγχηται ἀνειδοποιήτως καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἐνόμισα ὅτι ἡ πρᾶξις τοῦ κ. συναδέλφου δὲν ἦτο κανονική. Καὶ τῷ εἶπον ὅτι ὑπὸ τύπον ἀντιρρήσεως καὶ διακοπῆς εἰς τὴν ἀγόρευσιν ἑνὸς συναδέλφου εἰσάγεται ζήτημα τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ ἐπερώτησιν καὶ δικαιοῦμαι νὰ εἴπω ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ διατυποῦται ἐπερώτησις κατὰ τοιοῦτον τρόπον, παρατύπως καὶ χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ σειρὰ τοῦ ἐλέγχου. Θὰ ἔλεγον ὅμως καὶ τοῦτο, κύριοι, ὅτι δὲν ἀναγνωρίζω τὸ δικαίωμα μόνον εἰς τοὺς κ. κ. πληρεξουσίους νὰ ἐνδιαφέρωνται διὰ τοὺς πρόσφυγας. Καὶ τὸ λέγω καὶ τὸ ἐπαναλαμβάνω, διότι, ὅπως πολὺ ὀρθῶς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἡγέτης τῶν Προοδευτικῶν Φιλελευθέρων, τὸ ζήτημα τὸ προσφυγικὸν δὲν εἶναι ζήτημα κόμματος, εἶναι ζήτημα ἐθνικόν, πρέπει δὲ νὰ εἶναι ἄνθρωπος ἄνευ σημασίας διὰ νὰ παραβλέψῃ τὴν ἐθνικότητα τοῦ ζητήματος αὐτοῦ. Καὶ θλίβομαι κυριολεκτικῶς, ὅταν ἀκούωμεν διὰ λόγους κομματικοὺς νὰ προσάπτουν εἰς ἡμᾶς τὴν κατηγορίαν ὅτι εἴμεθα ἀντιπροσφυγικοί. (Χειροκροτήματα).

§206Δ. ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ. Δὲν εἶναι κανεὶς κομματικὸς λόγος. Ἐτηλεφωνήσατε ἢ ὄχι;

§207Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Καὶ ἔχομεν τὴν πεποίθησιν ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι εἰς τὰς μάζας τὰς προσφυγικάς, οἱ ὁποῖοι εἶναι πολὺ φυσικὸν νὰ μὴ ἔχουν εὕρει τὴν κοινωνικὴν ἰσορροπίαν, ὅταν ἐνσπείρουν τὴν ἰδέαν ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔκαμε δι’ αὐτοὺς τίποτε καὶ ὅτι δὲν ἐνδιαφέρεται δι’ αὐτούς, κάμνουν μίαν κακὴν πρᾶξιν, διότι χειροτερεύουν τὴν δυστυχίαν. Καὶ ἔχω, κύριοι συνάδελφοι, τὸ παράπονον ὅτι εἰρωνεύονται τὸ ζήτημα τῆς ἐκτελέσεως ὑδραυλικῶν ἔργων οἱ κύριοι πληρεξούσιοι καὶ τὸ εἰρωνεύονται καθ’ ὃν χρόνον ἐγὼ δίδω τοσαύτην σημασίαν, ὥστε νὰ ἔχω ἀφιερώσει...

§208Δ. ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ. Εἶναι ἐκτὸς τοῦ θέματος, κ. Πρόεδρε.

§209ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἐντὸς τοῦ θέματος.

§210Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Καὶ ἀναφέρω εἰς τὴν Συνέλευσιν, ἡ ὁποία δυνατὸν νὰ μὴ ἐπρόσεξεν, ὅτι μία σύμβασις, ἡ ὁποία ἐψηφίσθη εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν καὶ ἡ ὁποία ἐπρόκειτο νὰ ψηφισθῇ εἰς δευτέραν ἀνάγνωσιν δὰ νὰ τεθῇ εἰς ἐκτέλεσιν καὶ νὰ δώσῃ εἰς δύο χιλιάδας οἰκογενείας προσφυγικὰς ἀρίστην ἐγκατάστασιν, δὲν ἐφηρμόσθη, διότι τὴν ἠμπόδισε πρόσφυξ πληρεξούσιος.

§211Δ. ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ. Διαμαρτύρομαι.

§212Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κύριοι συνάδελφοι, ζήτημα προσωπικὸν δὲν ὑπῆρξεν. Ἂν ὑπῆρχέ τι τὸ ὁποῖον θὰ ἐδικαιολόγει τὴν διατύπωσιν προσωπικοῦ ζητήματος, θὰ ἤμην ὁ πρῶτος ὁ ὁποῖος θὰ ἐζήτουν συγγνώμην, διότι εἷς Ὑπουργὸς δὲν δικαιοῦται νὰ ἐγείρῃ προσωπικὰ ζητήματα, καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον κατέρχομαι τοῦ βήματος μὲ τὴν πεποίθησιν ὅτι τὸ ζήτημα δὲν ἦτο προσωπικόν, ἀλλ’ ἦτο ἐπιθυμία τοῦ κ. συναδέλφου ὅπως κάμῃ παρατύπως μίαν ἐπερώτησιν. Ἐπερώτησιν περιμένω καὶ θὰ ἀπαντήσω πάντοτε, ἂς εἶναι βέβαιος περὶ τούτου, ὅπως πρέπει. (Χειροκροτήματα).

§213Δ. ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ. Νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀπέφυγε νὰ ἀπαντήσῃ εἰς τὴν ὑποβληθεῖσαν ἐπερώτησιν.

§214ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἔληξεν. Ὑπεβλήθη πρότασις ὅπως ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις τῆς ἐπερωτήσεως ἐπὶ τῆς συναλλαγματικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως. Τὴν πρότασιν αὐτὴν ἔχουν ὑπογράψει πλέον τῶν 15 πληρεξουσίων καὶ ζητοῦν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Συνέλευσις. Εἶναι πλέον τῶν 15 οἱ ὑπογράψαντες καὶ ἑπομένως θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ἂν δέχεται τὴν ἀναβολήν.

§215Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἐλπίζω ὅτι δὲν θὰ ἐπιμείνωσιν οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι εἰς τὴν ὀνομαστικὴν κλῆσιν, διότι τοῦτο, ἂν ἐγίνετο, θὰ ἦτο ἀληθῶς ἄδικον. Ἐφόσον ἤρχισεν ἡ συζήτησις, ἡ ὁποία ἀφορᾷ πολιτικὰς τῆς Κυβερνήσεως εὐθύνας εἰς τὴν διαχείρισιν ἑνὸς οὐσιώδους κεφαλαίου τοῦ δημοσίου βίου καὶ τῆς κοινωνίας, ἐπὶ τῆς νομισματικῆς πολιτικῆς δηλαδὴ τῆς Κυβερνήσεως, ἐφόσον ἠγέρθη τοιαύτη συζήτησις, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παρεμβληθῇ ἑτέρα συζήτησις, ἀφορῶσα τὸν ἔλεγχον ὡρισμένων ὑπαλλήλων, ἐφόσον δὲν ἔχομεν τὰ στοιχεῖα πρὸς συζήτησιν. Ἑπομένως ἡ διακοπὴ τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς νομισματικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως θὰ ἦτο πρωτοφανὴς καὶ ἄτοπος.

§216Χ. ΦΑΚΗΣ. Δὲν θὰ διακοπῇ ἡ συζήτησις. Ζητοῦμεν νὰ ἀποφασίσῃ ἡ Συνέλευσις διὰ τὴν σύστασιν Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς.

§217Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δὲν ἔχει κανεὶς τὸ δικαίωμα νὰ ζητῇ παρὰ τῆς Συνελεύσεως νὰ προβαίνῃ εἰς ἀπόφασιν χωρὶς νὰ ἀκούσῃ τὴν ἀνάπτυξιν καὶ τῶν λόγων ἐπὶ τῶν ὁποίων νὰ στηριχθῇ ἡ ἀπόφασις. Διετάχθη μία διοικητικὴ ἀνάκρισις ἐναντίον ὡρισμένων ὑπαλλήλων, ἡ ὁποία κατέληξεν εἰς ὡρισμένον συμπέρασμα καὶ ὑπεβλήθη ἔκθεσις, τῆς ὁποίας γνῶσιν δὲν ἐλάβομεν. Ἡμεῖς ὀφείλομεν νὰ λάβωμεν γνῶσιν τῆς ἐκθέσεως καὶ νὰ ἴδωμεν ἂν συντρέχουν λόγοι νὰ διεξαχθοῦν νέαι ἀνακρίσεις, διότι δὲν δυνάμεθα νὰ ἐμπιστευθῶμεν εἰς μόνην τὴν διοικητικὴν ἀνάκρισιν. Ἀλλὰ προκαταβολικῶς καὶ ἐκ προοιμίου, πρὶν ἀναπτυχθοῦν οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι θὰ καταστήσουν πιθανὰς τὰς κατηγορίας, τὰς κατηγορίας ὄχι μόνον ἐναντίον τῶν ἐκπαιδευτικῶν λειτουργῶν, ἀλλὰ καὶ ἐναντίον τοῦ ἀνωτάτου ὑπαλλήλου, εἰς τὸν ὁποῖον ἀνετέθη ἡ ἀνάκρισις, κατηγορουμένου ὅτι ἐμερολήπτησεν, ἐφόσον ταῦτα δὲν ἤθελον ἀποδειχθῆ, εἶναι ἀδύνατον ἡ Συνέλευσις νὰ καταλήξῃ ἀνεξετάστως εἰς τὴν περὶ Κοινοβουλευτικῆς ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς ἀπόφασιν. Αἱ Κοινοβουλευτικαὶ Ἐπιτροπαὶ συνιστῶνται ὅταν αἱ κατηγορίαι πιθανολογοῦνται, καὶ αἱ κατηγορίαι πιθανολογοῦνται ὅταν ἡ Κυβέρνησις ἔχει προβῆ εἰς ἔρευναν, ἡ ὁποία καθιστᾷ τὰς κατηγορίας ταύτας πιθανὰς. Εἰς τὴν παροῦσαν δὲ περίπτωσιν πρέπει νὰ εἶναι ρητὴ ἡ κατηγορία ἐναντίον τῶν ἐκπαιδευτικῶν λειτουργῶν καὶ ἐναντίον τοῦ ἀνωτάτου ὑπαλλήλου. Ἐφόσον τὰ δύο αὐτὰ δεδομένα δὲν ἔχομεν, δὲν δύναται νὰ ληφθῇ τοιαύτη ἀπόφασις.

§218Χ. ΦΑΚΗΣ. Δὲν πρόκειται νὰ ληφθῇ καταδικαστικὴ ἀπόφασις· πρόκειται νὰ συσταθῇ μία Ἐπιτροπὴ καὶ ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Ἐπιτροπῆς θὰ ὑποβληθοῦν ὅλα τὰ ζητήματα. Δὲν ἀξιοῖ κανεὶς οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ νὰ δικασθοῦν ἀναπολόγητοι.

§219Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Φαίνεται ὅτι σήμερον εἶναι μοιραῖον νὰ καταναλώσωμεν ὅλον τὸν χρόνον μας συζητοῦντες τί πρέπει νὰ συζητήσωμεν, διότι ὁ περισσότερος χρόνος κατηναλώθη εἰς αὐτό. Εἶναι πραγματικῶς πρωτοφανὲς νὰ ζητῆται ἡ διακοπὴ μιᾶς ἐπερωτήσεως, ἀφορώσης σοβαρὰς ἐνεργείας τῆς Κυβερνήσεως, διὰ νὰ ἀρχίσῃ ἄλλη ἐπερώτησις, ἡ ὁποία, ὅπως ὀρθῶς ἐλέχθη, ἀφορᾷ εἰς τὴν συμπεριφορὰν ὡρισμένων ὑπαλλήλων. Νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔπρεπε νὰ ἀποκρούσῃ τὴν πρότασιν ἀναβολῆς τῆς συζητήσεως.

§220Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ Κυβέρνησις τὴν ἀπέκρουσεν.

§221Χ. ΦΑΚΗΣ. Ἄν πρόκειται νὰ ἐκφρασθῇ τοιαύτη ὑπόνοια, ἀποσύρω τὴν ὑπογραφήν μου. Δηλῶ ὅτι ἀποσύρω τὴν ὑπογραφήν μου.

§222Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὀφείλω νὰ ἐπαναλάβω ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔσπευσε νὰ ἀποκρούσῃ τὴν πρότασιν τῆς διακοπῆς τῆς ἐπερωτήσεως. Ἐκτὸς ὅμως τούτου, εἶμαι ἀπολύτως σύμφωνος ὅτι δὲν ἠμπορεῖ κἂν νὰ γίνῃ συζήτησις περὶ συστάσεως Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς πρὶν περατωθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἡ σύστασις Ἐπιτροπῆς δὲν σημαίνει μομφήν· ἀλλ’ ἀκριβῶς διότι ἐνηργήθη ἀνακριβὴς ἔλεγχος, διότι πολλαὶ κατηγορίαι ἐξεστομήθησαν κατ’ ἀνθρώπων, τοὺς ὁποίους πρέπει νὰ σεβώμεθα διότι ἐκτελοῦν τὸ καθῆκόν των, δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ προβῇ εἰς σύστασιν Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς πρὶν περατωθῇ ἡ συζήτησις. Ἐκτὸς τούτου, ἂν ἤθελον οἱ κύριοι αὐτοὶ νὰ ἀσκήσουν ἔλεγχον, ἔπρεπε νὰ τὸν ἀσκήσουν κατὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς διέταξε μίαν ἀνάκρισιν καὶ ἂν ἡ ἀνάκρισις αὐτὴ ἀπεκάλυπτε γεγονότα ἀφορῶντα τοὺς ὑπαλλήλους, ὀφείλει νὰ λάβῃ μέτρα ἐναντίον αὐτῶν. Ἂν πάλιν ἡ ἔκθεσις δὲν ἐπιστοποίει γεγονότα ἐναντίον τῶν ὑπαλλήλων, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ τοὺς προστατεύσῃ, διότι αὐτὸ εἶναι τὸ καθῆκον τοῦ Ὑπουργοῦ. Ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἤθελε συστήσει ἢ ἐπικουρήσει εἰς τὴν πρότασιν περὶ συστάσεως Ἐπιτροπῆς, ἤθελεν ὁμολογήσει ἑαυτὸν ἀνεπαρκῆ. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις νὰ σπεύσῃ νὰ ἀποκρούσῃ τὴν πρότασιν περὶ ἀναβολῆς τῆς συζητήσεως, διότι ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει θὰ εἶναι εἰς τὸ χέρι τῆς Κυβερνήσεως νὰ βάζῃ τοὺς φίλους της νὰ ζητῶσιν ἀναβολὴν τῶν ἐπερωτήσεων. Ὁ ἔλεγχος ἀσκεῖται ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους λοιπὸν ὀφείλω νὰ ἀποκρούσω τὴν πρότασιν περὶ ἀναβολῆς.

§223Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ Κυβέρνησις δὶς τὸ ἐδήλωσεν. Ὁ κ. ἀρχηγὸς τῆς «Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως» ὑπηνίχθη ὅτι ἡ Κυβέρνησις θέλει νὰ ὑποστηρίξῃ τὴν ἀναβολὴν καὶ διὰ τοῦτο διὰ τῶν φίλων της ὑπέβαλε τὴν πρότασιν αὐτήν. Ὑποθέτω ὅτι ἡ πρότασις φέρει τὴν ὑπογραφὴν μελῶν ἑκατέρας τῶν μερίδων. Ἡ Κυβέρνησις ἐδήλωσεν ἐξ ἀρχῆς, ὅταν ἐνεφανίσθη ἡ πρότασις, διὰ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ καὶ παρεκάλεσε τοὺς φίλους της νὰ ἐπιμείνωσιν εἰς τὴν πρότασιν περὶ ἀναβολῆς, διότι ἐπρόκειτο περὶ συζητήσεως ἐπὶ ἐπερωτήσεως, ἡ ὁποία θίγει τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως. Αὐτὴν τὴν δήλωσιν ἐπανέλαβον καὶ ἐγὼ δίς. Ἐπιμένως ποῦ εὑρίσκει ὁ κ. ἀρχηγὸς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ὅτι ἡ Κυβέρνησις διὰ τῶν φίλων της ζητεῖ τὴν ἀναβολήν;

§224Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Διότι δὲν ἐσπεύσατε σεῖς πρῶτος νὰ ἀποκρούσητε τὴν πρότασιν περὶ ἀναβολῆς.

§225Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μὲ συγχωρεῖτε· δὶς τὴν ἀπέκρουσα.

§226ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δύναμαι νὰ βεβαιώσω τὸν κ. ἀρχηγὸν τῆς «Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως» ὅτι τὴν ἀπέκρουσεν ἡ Κυβέρνησις. Ἐπειδὴ πολλοὶ ἐκ τῶν κυρίων πληρεξουσίων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ὑπογράψει τὴν πρότασιν, ἐξεδήλωσαν τὴν ἐπιθυμίαν νὰ ἀποσύρουν τὰς ὑπογραφάς των, θὰ ἐρωτήσω τοὺς ὑπογράψαντας...

§227Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Κανεὶς δὲν τὴν ἀποσύρει.

§228Χ. ΦΑΚΗΣ. Πρὸς ἀπόκρουσιν τῆς ὑπονοίας, ἡ ὁποία ἐξεφράσθη, ἐδήλωσα ὅτι ἐγὼ ἀποσύρω τὴν ὑπογραφήν μου.

§229Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Ἡ Συνέλευσις πρὸ ἡμερῶν ἀπεφάσισεν ὅπως τὸ ἐκπαιδευτικὸν ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἐτέθη διὰ διαφόρων ἐπερωτήσεών μου, προταχθῇ εἰς συζήτησιν. Ἐν τῷ μεταξὺ ἠγέρθη ἐκ μέρους τῆς Ἀριστερᾶς μεγάλη ἀντίδρασις κατὰ τῆς ἐπερωτήσεώς μου. Ἐν τούτοις ἡ Συνέλευσις κατόπιν ἀπεφάσισε νὰ συζητήσῃ τὰς ἐπερωτήσεις μου καὶ ἤρχισεν ἡ ἐξέτασις τοῦ ζητήματος δι’ ἀναπτύξεως ἐκ μέρους μου ἐπὶ μίαν ὥραν τοῦ θέματος, ἐμείναμεν δὲ ὅλοι σύμφωνοι ὅτι εἶναι τόσον σπουδαῖον τὸ ζήτημα, καθόσον εἶχον μεγάλην ἀπήχησιν εἰς τὸ Ἔθνος τὰ διαδιδόμενα, ὥστε ἔπρεπε νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ συζήτησις, καὶ οἱ ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων καὶ ὁ κ. Παπαναστασίου ἔμειναν, νομίζω, ὅλοι σύμφωνοι ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ συζήτησις· ἀλλ’ ἐν τῷ μεταξὺ ἦλθεν ἄλλη συζήτησις, ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς συναλλαγματικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, καὶ διεκόπη ἐκείνη ἡ συζήτησις καὶ ἤρχισεν ἡ ἄλλη. Φρονῶ ὅτι ἠδύναντο ἐκ παραλλήλου νὰ βαδίσουν καὶ οἱ δύο συζητήσεις. Σήμερον, βλέποντες ὅτι τὸ ζήτημα ἔλαβε μεγάλας διαστάσεις καὶ τὸ συμφέρον ὅλων εἶναι νὰ ἀποκατασταθῇ ἡ ἀλήθεια, εἴπομεν ὅτι, ἐπειδὴ ὁ χρόνος ἐπείγει καὶ εἰσερχόμεθα εἰς τὰς διακοπάς, ἂν εἶναι δυνατόν, νὰ σχηματισθῇ μία Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία δὲν θὰ ἐσήμαινε μομφὴν κατὰ τοῦ Ὑπουργείου, ἀλλ’ ἁπλῶς μεγαλυτέραν ἐγγύησιν ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ αὕτη θὰ ἐξετάσῃ πλέον ἀμερολήπτως τὸ ζήτημα καὶ θὰ δώσῃ εἰς αὐτὸ τὴν εὐρύτητα τὴν μεγάλην, τὴν ὁποίαν ἀπαιτεῖ. Ἡμεῖς δὲν θέτομεν ζήτημα γλωσσικόν, δὲν θέτομεν ζήτημα Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου, δὲν θέτομεν ἐκπαιδευτικὸν ζήτημα, ἀλλὰ ζητοῦμεν νὰ στηρίξωμεν μερικὰς ἀρχάς, τὰς ὁποίας βλέπομεν διασαλευομένας καὶ εἰσηγήσεις καὶ διδασκαλίας ἀντικειμένας εἰς τὸ ἐθνικὸν συμφέρον. Ἐγὼ δέ, ὁ ὁποῖος εἶμαι δημοτικιστὴς καὶ τόσον ἀμερόληπτος, ἐπείσθην ἀκραδάντως ὅτι, ἂν εἰς τὴν Ἀκαδημίαν καὶ εἰς τὸ Μαράσλειον δὲν διδάσκεται ὁ ἀντιπατριωτισμός, καὶ βεβαίως δὲν διδάσκεται, εἰσῆλθον ὅμως διδασκαλίαι, εἰσηγήσεις καὶ θεωρίαι, αἱ ὁποῖαι χαλαρώνουν τὸ ἐθνικὸν φρόνημα. Ὅλος δὲ ὁ θόρυβος ἐδημιουργήθη, διότι παρετηρήθη προσπάθεια ὅπως ναυαγήσῃ ἡ ἐκπαιδευτικὴ συζήτησις. Πρὸ τῶν διακοπῶν ὑποβάλλομεν πρότασιν ὅπως γίνῃ ὀνομαστικὴ κλῆσις ἐπὶ τῆς ἀναβολῆς. Ἐγὼ δὲν εἶμαι ὑπὲρ τῆς ἀναβολῆς τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς συναλλαγματικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως. Θέλω ὅμως ὅπως ἡ Συνέλευσις δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ἀποφασίσῃ ἂν δέχεται τὸν σχηματισμὸν Ἐπιτροπῆς, διότι δὲν ἐπείσθην ὅτι ἡ ἀπόφασις, ἡ πρὸ ὀλίγου ληφθεῖσα, σοβαρῶς ἐλήφθη. Ἡ πρότασίς μας εἶναι ὄχι νὰ ναυαγήσῃ ἡ δευτέρα ἐπερώτησις...

§230ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶσθε ἐκτὸς τοῦ θέματος. Ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρχῃ ἄλλη πρότασις, ἂν τὸ Προεδρεῖον δὲν κανονίσῃ τὴν πρώτην πρότασιν; Ὅσοι θέλουν νὰ ὁμιλήσουν διὰ τὴν πρώτην πρότασιν, ἔχει καλῶς· πέρα τούτου, δὲν θὰ ἐπιτρέψω τίποτε ἄλλο.

§231Π. ΚΑΛΜΟΥΧΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἂν ὑπέγραψα τὴν πρότασιν ἀναβολῆς τῆς συζητήσεως, τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὸ ἑξῆς. Ὑπάρχουν δύο ἀποφάσεις τῆς Συνελεύσεως. Ἡ πρώτη ἀπόφασις εἶναι ἡ ἐπὶ τῆς προτάσεως τοῦ ἀξιοτίμου προέδρου τῶν Προοδευτικῶν Φιλελευθέρων, ἡ ὁποία ἐγένετο ἀποδεκτή. Ἡ δευτέρα εἶναι ἡ ἐπὶ τῆς νομισματικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως. Ἐφόσον ἐπρόκειτο νὰ γίνῃ σεβαστὴ ἡ ἀπόφασις ἡ προηγουμένη, ἀναμφισβητήτως ἔπρεπε νὰ γίνῃ ἡ πρώτη, ἡ ὁποία εἶχε δικαίωμα προτεραιότητος. Δι’ αὐτὸ ὑπέγραψα τὴν πρότασιν τῆς ἀναβολῆς· διότι ὑπάρχουν ἐπερωτήσεις, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως Παπαναστασίου, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶδον τὸ φῶς τῆς Συνελεύσεως, καὶ δεδομένου ὅτι καὶ πάλιν ἀποτόμως θὰ διακοποῦν αἱ ἐργασίαι τῆς Συνελεύσεως, δὲν θὰ ἴδωσι καὶ πάλιν τὸ φῶς.

§232Γ. ΒΟΡΑΖΑΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, συνεζητεῖτο ἡ ἐπερώτησις ἐπὶ τῆς συναλλαγματικῆς καὶ οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὑπεβλήθη μία ἀπαίτησις ὅπως παρεμβληθῇ ἑτέρα συζήτησις καὶ διακοπῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως αὐτῆς, καὶ ἡ Κυβέρνησις περιορίζεται μόνον εἰς τὸ νὰ παρακαλέσῃ τοὺς φίλους της νὰ ἀποσύρουν τὰς ὑπογραφάς των. Διὰ τὸ ζήτημα τῆς διακοπῆς τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ θέσῃ ζήτημα ἐμπιστοσύνης.

§233ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Συνέλευσιν: Θέλει νὰ λύσωμεν ἢ νὰ διακόψωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§234ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Νὰ διακόψωμεν καὶ νὰ ἐπανέλθωμεν.

§235ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις διὰ νὰ ἐπαναληφθῇ αὕτη τὴν 11 μ.μ.

(Ὥρα 10 μ. μ.)

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 11.15′ μ. μ.)

§236ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Ὁ κ. Δ. Λεονάρδος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος.

§237Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, εἶναι γνωστὸν κατὰ τίνα τρόπον τὴν ἑσπέραν ταύτην ἐτηρήθη ὁ Κανονισμός. Ἠγέρθη ἡ ἀντίρρησις ποία ἐκ τῶν δύο ἐπερωτήσεων ἔπρεπε νὰ συνεχισθῇ, διότι, ὡς εἶναι γνωστόν, καὶ ἄλλοτε ἠγέρθη μία τοιαύτη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως, ἡ ὁποία ἀφεώρα τὸν θόρυβον ὁ ὁποῖος ἐσχάτως εἶχε δημιουργηθῇ ἐξ ἀφορμῆς ἑνὸς ἀνωτάτου ἐκπαιδευτηρίου ἐν Ἀθήναις. Ὁ ἀξιότιμος ἡγέτης τῶν Προοδευτικῶν Φιλελευθέρων μετὰ τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς «Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως» ἐζήτησαν ὅπως συνεχισθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς συναλλαγματικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, ἐπειδὴ ὅμως ἐξηκολούθει νὰ παραμένῃ ἡ ἀντίρρησις ἐκ μέρους τῶν ὑποβαλόντων τὴν πρότασιν πληρεξουσίων, ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Συνελεύσεως ἐζήτησε νὰ λύσῃ τὴν διαφορὰν ταύτην διὰ ψηφοφορίας δι’ ἀναστάσεως. Ἀλλ’ εἰς τὸ ἐρώτημα τοῦ κ. Προέδρου «οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐγερθῶσι», δὲν εἶχον ἐγερθῆ, κατὰ τὴν ἰδικήν μας τοὐλάχιστον γνώμην, ὅσοι ἔπρεπε νὰ ἐγερθῶσι. Κατὰ τὴν ἰδικήν μας κρίσιν ἡ ἀπόφασις τοῦ Προέδρου τῆς Συνελεύσεως ὑπῆρξεν αὐθαίρετος. Κατόπιν τούτου ἐσυνεχίσθη ἡ συζήτησις ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Τροιζηνίας συναδέλφου καὶ ἦτο φυσικὸν ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι ἐνομίζομεν ὅτι δὲν ἐλήφθη ἀπόφασις τῆς Συνελεύσεως ἐγκύρως, νὰ ὑποβάλωμεν μίαν πρότασιν καὶ νὰ ζητήσωμεν νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Συνέλευσις δι’ ὀνομαστικῆς ψηφοφορίας. Ἅμα τῇ ὑποβολῇ τῆς προτάσεως αὐτῆς ἐξηγέρθη καὶ ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν Φιλελευθέρων, ὁ ὁποῖος ἀπό τινος χρόνου ἀνέλαβε μίαν ἐργασίαν ἑρμηνείας τοῦ Κανονισμοῦ, ὡς ἐπίσης καὶ ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῆς «Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως», οἱ ὁποῖοι ἐπετέθησαν κατὰ τῶν πληρεξουσίων τῶν ὑπογραψάντων, καὶ ὁ μὲν εἷς παρεκάλεσε νὰ ἀποσυρθῇ ἡ πρότασις αὐτή, ὁ δὲ ἕτερος ἐξήνεγκε μομφὴν κατὰ τῶν πληρεξουσίων ὅτι οἱ ὑποβαλόντες τὴν πρότασιν ἐγένοντο ὄργανα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν.

§238ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. συνάδελφον νὰ σταματήσῃ, διότι ὑπεβλήθη ἔνστασις περὶ μὴ ἀπαρτίας ὑπὸ τῶν ἑξῆς πληρεξουσίων (ἀναγινώσκει): «Γ. Δουζίνα, Ι. Λυμπεροπούλου, Γ. Κατσιμπίρη, Δ. Δημητρακοπούλου κλπ.».

§239Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Διαμαρτύρομαι κατὰ τῶν ὑποβαλόντων τὴν ἔνστασιν ταύτην.

§240ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ Προεδρεῖον πείθεται ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία, ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου, ἐπειδὴ εἶχον ὑπ’ ὄψιν μου ὅτι ἠμποροῦσε νὰ ὑποβληθῇ ἔνστασις περὶ μὴ ἀπαρτίας, ἐζήτησα νὰ ἀναγράφωνται οἱ πληρεξούσιοι οἱ ὁποῖοι εἰσέρχονται. Ἀνεγράφησαν μέχρι τοῦδε 83. Τὸ Προεδρεῖον πείθεται ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία καὶ λύει τὴν συνεδρίασιν διὰ νὰ ἐπαναληφθῇ αὕτη αὔριον τὴν 5.30′ μ. μ. (Ὥρα 11.30′ μ. μ.)