1925.06.06

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 200

Σάββατον 6 Ἰουνίου 1925

Προεδρία Κ. Ρακτιβάν

(Ὥρα 6 μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Συνέλευσιν τὰ ἑξῆς: —Οἱ καπνεργάται Ξάνθης ζητοῦσι τὴν ἀπόρριψιν τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀνεπεξεργάστων καπνῶν». —Ὁ Κτηματικὸς Σύλλογος Ζακύνθου διαμαρτύρεται διὰ τὴν διοικητικὴν συγχώνευσιν Ζακύνθου καὶ Κεφαλληνίας. —Οἱ ἐκλογεῖς Θεσσαλονίκης ζητοῦσι τὴν ἀπόρριψιν τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀναλογικῆς ψηφοφορίας». —Διάφοροι Σύλλογοι Σερβίων παρακαλοῦσιν ὅπως ἐπισπευσθῇ ἡ λύσις τοῦ ζητήματος τῶν ἀνωμάλων δικαιοπραξιῶν ἐπὶ ἀκινήτων ἀνταλλαξίμων Μουσουλμάνων. —Ὁ Σύνδεσμος ἐφέδρων Ἡρακλείου διαμαρτύρεται διὰ τὰ λεχθέντα ὑπὸ τῶν πληρεξουσίων κ.κ. Ι. Πασσαλίδη καὶ Μ. Κύρκου ἐναντίον τῶν ἐφέδρων Ἡρακλείου Κρήτης. —Ὁ πληρεξούσιος κ. Π. Πετρίδης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ διαχειριστικῶν σχεδιαστῶν ἰδιωτικῶν δασῶν καὶ τροποποίησιν ἐνίων δασικῶν διατάξεων». —Οἱ πληρεξούσιοι κ.κ. Π. Καλλιδόπουλος, Μ. Σαμαρᾶς, Δ. Πετρίτης, Κ. Ἀγγελάκης, Α. Πρέκας κλπ. ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ αὐξήσεως τῆς διὰ τοῦ ἄρθρου 29 τοῦ Ν. Δ. τῆς 4 Ἰουλίου 1924 περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου χορηγουμένης προθεσμίας». —Οἱ πληρεξούσιοι κ.κ. Γ. Παπανδρέου, Σ. Θεοδωρόπουλος, Ν. Γρηγοριάδης, Γ. Μόδης, Γ. Δουζίνας, Γ. Τσακανίκας καὶ ἄλλοι ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς περὶ δήμων καὶ κοινοτήτων νομοθεσίας». —Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν κ. Κ. Γόντικας ὑποβάλλει τὰ κάτωθι σχέδια νόμου: 1) «Περὶ ἐπεκτάσεως τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νόμου 3122», καὶ 2) Περὶ προσλήψεως ἀξιωματικῶν εἰς τὸ Σῶμα τῆς Στρατολογίας». —Ὁ πληρεξούσιος κ. Σ. Γουλιανὸς αἰτεῖται μηνιαίαν ἀπουσίας ἄδειαν. (Μὴ ὑπαρχούσης ἀντιρρήσεως ἡ ἄδεια χορηγεῖται). —Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Συνέλευσιν ὅτι ὑπὸ τῆς Γʹ Συντακτικῆς Συνελεύσεως εἶχεν ἀποφασισθῆ ἡ ἀνέγερσις ἀνδριάντος εἰς τὸν ἀείμνηστον Θεόδωρον Δηλιγιάννην ἐντὸς τοῦ περιβόλου τοῦ Βουλευτηρίου, κατηρτίσθη δὲ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τούτῳ ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ κ. Ν. Λεβίδη, ἡ ὁποία καὶ ἐπελήφθη τοῦ ἔργου δι’ ἐράνων. Ἤδη ἡ Ἐπιτροπὴ αὕτη καὶ προσωπικῶς ἐπισκεφθεῖσά με καὶ δι’ ἐγγράφου μοὶ ἀνακοινοῖ ὅτι ὁ ἀνδριὰς ἐπερατώθη καὶ παρακαλεῖ νὰ χορηγηθῇ εἰς αὐτὴν ἡ συνδρομὴ διὰ τὴν ἐγκατάστασιν αὐτοῦ καὶ κανονισθῶσιν αἱ σχετικαὶ λεπτομέρειαι. Διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ἐν λόγῳ ἀποφάσεως ἔχω ἀνάγκην τῆς συναινέσεως τῆς Συνελεύσεως, ὅπως ἐξουσιοδοτηθῶ εἴτε διὰ τῶν μελῶν τοῦ Προεδρείου εἴτε δι’ Ἐπιτροπῆς νὰ κανονίσω τὰς περαιτέρω λεπτομερείας καὶ ἰδίως τὴν θέσιν τοῦ ἀνδριάντος. Ἐπὶ τούτῳ ἐρωτῶ τὴν Συνέλευσιν, ἂν δέχεται νὰ παράσχῃ εἰς τὸ Προεδρεῖον τὴν τοιαύτην ἐντολήν.

§3Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Ὄχι. Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε.

§4Κ. ΣΤΑΜΑΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τί εἶναι αὐτά; Ὄχι.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι ἀντικείμενον συζητήσεως, διότι πρόκειται περὶ εἰλημμένης ἀποφάσεως.

§6Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Τί λέγετε, κ. Πρόεδρε! Μία Συνέλευσις ἔχει ἀπόλυτον δικαίωμα νὰ καταργῇ τὰς ἀποφάσεις τῆς ἄλλης Συνελεύσεως· ἔχει δικαίωμα νὰ καταργήσῃ τὰ πάντα. Παρακαλῶ τὸν λόγον.

§7Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἄς ἀναβληθῇ, κ. Πρόεδρε, δι’ ἄλλην ἡμέραν ἡ ἀπόφασις τῆς Συνελεύσεως.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται ἡ ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου ἀπόφασις τῆς Συνελεύσεως. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἐπερωτήσεων.

§9Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως παρακαλῶ τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§11Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχει, κ. Πρόεδρε, εἰλημμένη ἀπόφασις τῆς Συνελεύσεως, ὅπως, μετὰ τὴν λῆξιν τῆς συζητήσεως τῶν ἐπερωτήσεων ἐπὶ τῶν προσφυγικῶν ζητημάτων, ἐπακολουθήσῃ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως ἀναφορικῶς μὲ τὴν συναλλαγματικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως. Ἐπὶ τούτου ὑπάρχει καὶ εἰλημμένη ἀπόφασις τῆς Συνελεύσεως καὶ ρητὴ δήλωσις τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Δευτέραν. Παρακαλῶ, ὅπως ἐφαρμοσθῇ ἡ ἀπόφασις τῆς Συνελεύσεως ὑπὸ τοῦ Προεδρείου καὶ προχωρήσῃ ἡ Συνέλευσις εἰς τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως ταύτης.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπόφασις εἰλημμένη δὲν ἐνθυμοῦμαι ἂν ὑπάρχῃ, ἀλλ’ ἐνθυμοῦμαι ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐδήλωσεν ὅτι δὲν εἶχεν ἀντίρρησιν νὰ προταχθῇ τὸ Σάββατον.

§13Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἀπόφασις δὲν ἐλήφθη, λόγῳ τῆς ἀπουσίας τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Θὰ παρεκάλουν τὴν Συνέλευσιν νὰ γίνῃ συζήτησις εἰς τὴν ἑπομένην συνεδρίασιν κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὡς εἶπον, εἶχε δηλωθῆ παρὰ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ὅτι θὰ ἐδέχετο τὴν συζήτησιν διὰ σήμερον, ἂν ἐζητεῖτο ἡ πρόταξις.

§15Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἀπόφασις, ἀναγραφεῖσα εἰς τὰ πρακτικά, δὲν ὑπάρχει.

§16Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἔχομεν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ κάμωμεν τὴν ἑξῆς δήλωσιν. Δὲν νομίζω ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶναι δικαιολογημένος, διότι ἡ τελευταία συμφωνία ἐγένετο κατόπιν συνεννοήσεως μεταξὺ Ἀντιπολιτεύσεως καὶ Συμπολιτεύσεως. Ἑπομένως ὅσον καὶ ἂν πρόκειται περὶ τῶν ἑορτῶν τοῦ ἀειμνήστου ἐθνικοῦ ποιητοῦ Βαλαωρίτου, δὲν νομίζω ὅτι ἡ παρουσία τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ ἦτο τόσον ἀπαραίτητος διὰ νὰ ἀθετηθῇ μία συμφωνία τόσον ἐνωρὶς μεταξὺ Ἀντιπολιτεύσεως καὶ Συμπολιτεύσεως. Ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ ὑποχωρήσωμεν, ἀλλὰ διαμαρτυρόμεθα ἄλλην μίαν ἀκόμη φορὰν διὰ τὴν φυγομαχίαν τῆς Κυβερνήσεως, διότι τοῦτο γίνεται πλέον συστηματικῶς.

§17Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶχε τὴν γνώμην ὅτι πιθανὸν νὰ μὴ θεωρηθῇ ἀπαραίτητος ἡ παρουσία του ἐνταῦθα.

§18Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Θὰ ἠμποροῦσε νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν καὶ νὰ δικαιολογηθῇ καὶ νὰ ἴδῃ ποία θὰ ἦτο ἡ διάθεσις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἐφόσον εἶχε δώσει μίαν ὑπόσχεσιν, καὶ νὰ ἴδῃ τί θὰ εἴπωμεν καὶ ἡμεῖς.

§19Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν ἐνόμιζεν ὅτι θὰ ἠρνεῖτο ἡ Ἀντιπολίτευσις.

§20Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἔχομεν τὴν ἀντίληψιν ὅτι ἡ Κυβέρνησις συστηματικῶς ἀπέφυγε τὸν ἔλεγχον.

§21Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν νομίζομεν ὅτι τὸν ἀπέφυγεν.

§22Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Ὑπάρχει ἀπόφασις τῆς Συνελεύσεως ὅπως προταχθῇ τὸ ἐκπαιδευτικόν, κ. Πρόεδρε.

§23Σ. ΖΕΡΒΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὰς ἐφημερίδας ἐδημοσιεύθησαν γεγονότα ἐξαιρετικῆς σημασίας. Ἐπειδὴ ἡ Κοινὴ Γνώμη εὑρίσκεται ἐν ἐξεγέρσει καὶ ἡ Ἐθνοσυνέλευσις ἀγνοεῖ, παρακαλῶ τὴν σεβαστὴν Κυβέρνησιν νὰ δώσῃ πληροφορίας διὰ νὰ δυνηθῶμεν νὰ γνωρίζωμεν καὶ ἡμεῖς καὶ νὰ ἴδωμεν ποίας ἀξίας καὶ ποίας σοβαρότητος εἶναι τὰ ἀναγραφόμενα.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τῶν κυρίων πληρεξουσίων νὰ εἶναι ἐν τάξει καὶ ἐφόσον ὁμιλοῦμεν ἐπὶ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Ἐνῷ συζητοῦμεν ἤδη ἐπὶ ἑνὸς θέματος, πρὸ τῆς ἐξαντλήσεως αὐτοῦ δὲν εἶναι πρέπον νὰ παρεμβάλλωνται ἄλλα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι κἂν τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Θὰ ἔλθει ἡ σειρά των κατόπιν, καὶ θὰ καλέσω ἐγὼ ἀργότερα τὸν κ. Ζερβὸν διὰ τὸ ζήτημα περὶ οὗ ἐρωτᾷ. Ὁ κ. Ν. Μπακόπουλος ἔχει ἤδη τὸν λόγον.

§25Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἄν ἀντελήφθην καλῶς, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν προτείνει ὅπως ἡ συζήτησις τῆς περὶ ἧς πρόκειται ἐπερωτήσεως γίνῃ τὴν προσεχῆ ἡμέραν κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου, δηλαδὴ τὴν Τετάρτην.

§26Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Νὰ ὁρίσῃ ἡ Ἀντιπολίτευσις τὴν ἡμέραν.

§27Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐπιφυλασσόμεθα ὅμως, ἂν νομίσωμεν ὅτι εἶναι πλέον ἐπείγουσα ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἐξωτερικῶν ὑποθέσεων νὰ προτείνωμεν τὴν συζήτησιν ταύτην.

§28Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρεκάλουν τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, πρὸς διευκόλυνσιν τῆς συζητήσεως, ὅπως εὐαρεστηθῇ καὶ προσκομίσῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν σημείωσιν περὶ τῶν ἑξῆς ζητημάτων: 1) Πόσον ποσὸν ξένου συναλλάγματος καὶ εἰς τίνα τιμὴν ἠγόρασεν ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα διὰ λογαριασμὸν τοῦ Κράτους ἀπὸ 1 Ἰανουαρίου 1925 μέχρι σήμερον ἀναλυτικῶς δι’ ἑκάστην ἑβδομάδα. 2) Πόσον ποσὸν ξένου συναλλάγματος ἐπώλησεν ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα διὰ λογαριασμὸν τοῦ Κράτους κατὰ τὴν αὐτὴν ὡς ἄνω περίοδον καὶ δι’ ἑκάστην ἑβδομάδα καὶ δὴ κεχωρισμένως: αʹ) Πόσον ποσὸν διετέθη διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ Κράτους. βʹ) Πόσον ποσὸν διετέθη ὑπὲρ τῶν ἀναγκῶν τῆς ἀγορᾶς καὶ εἰς τίνα τιμὴν καθ’ ἑβδομάδα. 3) Πόσον ποσὸν συναλλάγματος κατὰ τὰς ὡς ἄνω περιόδους ἠγόρασεν ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα δι’ ἴδιον λογαριασμὸν καὶ πόσον ποσὸν ἐπώλησε δι’ ἴδιον λογαριασμὸν διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς ἀγορᾶς καὶ εἰς τίνα τιμήν.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὴ ἡ ἐπερώτησις θὰ ἔλθῃ πρώτη τὴν προσεχῆ Τετάρτην. Ὁ κ. Φραγκούδης ὑπενθυμίζει προγενεστέραν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως, ὅπως προταχθῇ ἡ ἰδική του ἐπερώτησις περὶ ἐκπαιδευτικῶν ζητημάτων, καὶ ἐπειδὴ ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, νομίζω ὅτι δὲν δύναται καὶ αὕτη νὰ συζητηθῇ.

§30Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Νομίζω ὅτι ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἐκπαιδευτικῶν εἶχεν ἀρχίσει καὶ κατὰ τὸ ἥμισυ εἶχε διεξαχθῆ τῇ ἀποφάσει ὅλης τῆς Συνελεύσεως καὶ τῇ συγκαταθέσει τῶν ἡγετῶν τῶν κομμάτων ἀπεφασίσθη νὰ συνεχισθῇ κατὰ τὴν προσεχῆ συνεδρίασιν· ἦλθε τὸ προσφυγικὸν καὶ εἴπομεν νὰ ἀφήσωμεν τὴν συζήτησιν χάριν τοῦ προσφυγικοῦ. Σήμερον πρόκειται περὶ τῆς ἐξακολουθήσεως τῆς συζητήσεως αὐτοῦ, ἀλλ’ ἐπειδὴ ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐξεδήλωσε τὴν ἐπιθυμίαν νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ συζήτησις, δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν νὰ ἀναβληθῇ διὰ τὴν ἐρχομένην συνεδρίασιν, ἀλλὰ προταθῇ τῆς συζητήσεως περὶ συναλλαγματικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ τότε ἐπρόκειτο νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις ἐπ’ αὐτοῦ μετὰ τὸ προσφυγικὸν καὶ μετὰ τὸ περὶ συναλλάγματος.

§32Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Ὄχι, διότι εἶχεν ἀρχίσει ἡ συζήτησις καὶ διεκόπη.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ζήτημα τῆς Συνελεύσεως κατὰ τὴν προσεχῆ Τετάρτην.

§34Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Μὴ λέγετε ὅτι εἶναι ζήτημα τῆς Συνελεύσεως, διότι τὴν περασμένην Δευτέραν συνεννοήθημεν μὲ τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἐκανονίσθη νὰ γίνῃ συζήτησις σήμερον ἐπὶ τῆς συναλλαγματικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως καὶ δὲν ἐγένετο, φυσικὸν δὲ εἶναι νὰ ἰσχύσῃ ἡ συμφωνία διὰ τὴν Τετάρτην. Ἐκτὸς αὐτοῦ, μᾶς ἐνδιαφέρει ἡ ἐξέτασις τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως. Ἂν νομίσωμεν ὅμως ὅτι εἶναι καιρὸς νὰ γίνῃ συζήτησις αὐτῆς τῆς ἐπερωτήσεως ἐπὶ τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς, εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ προτάξωμεν τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς, ὁπότε ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς συναλλαγματικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως θὰ γίνῃ τὸ Σάββατον. Βεβαίως θὰ γίνῃ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς πληρεξουσίου, ἀλλὰ δέον νὰ ἀναγνωρίσῃ καὶ ὁ ἴδιος ὅτι ἡ ἐπερώτησίς του δὲν ἐπείγει τόσον πολύ, καθόσον σήμερον διεξάγονται ἀνακρίσεις καὶ ἡ Συνέλευσις καλὸν θὰ εἶναι νὰ περιμένῃ τὸ πέρας τῶν ἀνακρίσεων καὶ ἐπ’ αὐτῶν νὰ συζητήσῃ, διότι φαντάζομαι ὅτι ὁποιαδήποτε καὶ ἂν εἶναι ἡ ἀνάπτυξις τῶν θεμάτων, πάντως θὰ καταλήξωμεν εἰς μίαν ἀνάκρισιν. Ἑπομένως, ὡς εἶπον, δέον νὰ περιμείνωμεν τὸ πόρισμα τῆς ἀνακρίσεως, ὁπότε θὰ συζητήσωμεν ἐπ’ αὐτοῦ καὶ ὄχι ἐπὶ τῇ βάσει ψευδολογιῶν καὶ συκοφαντιῶν.

§35Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Εἶναι δεύτερον ζήτημα, ἂν πρέπῃ νὰ ἀναβληθῇ μέχρις ὅτου γίνῃ ἀνάκρισις, ἢ ἂν πρέπῃ νὰ προταχθῇ ἄλλη ἐπερώτησις. Εἶναι ζήτημα ἀποφάσεως τῆς Συνελεύσεως καὶ νομίζω ὅτι τὴν Τετάρτην θὰ ἀποφασίσῃ ποία θὰ προταχθῇ. Ὅσον ἀφορᾷ ὅμως ὅτι πρέπει νὰ περιμείνωμεν τὴν διοικητικὴν ἀνάκρισιν, ἡ Συνέλευσις εἶναι ἐν πλήρει γνώσει τί πρόκειται νὰ γίνῃ διὰ τῆς διοικητικῆς ἀνακρίσεως. Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη νὰ ἀρχίσῃ ἡ συζήτησις καὶ ἤρχισεν. Ὀφείλει νὰ τὴν τελειώσῃ. Καὶ ἂν κατόπιν νομίσῃ, μετὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἐπερωτήσεως, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ διοικητικὴ ἀνάκρισις, εἶναι ἕνα ζήτημα. Ἂν νομίσῃ ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, εἶναι ἄλλο ζήτημα. Δικαίωμα τῆς Συνελεύσεως εἶναι ποία ἐκ τῶν τριῶν προτάσεων πρέπει νὰ προταχθῇ. Ὄσον ἀφορᾶ τὸ ἄλλο ζήτημα, ἐνίσταμαι καὶ θὰ ζητήσω τὴν γνώμην τῆς Συνελεύσεως, ἂν πρέπῃ νὰ περιμείνωμεν τὰ ἀποτελέσματα τῆς διοικητικῆς ἀνακρίσεως καὶ ὄχι τὸν διορισμὸν Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Κυβέρνησις ἐπιθυμεῖ νὰ ἀπαντήσῃ εἰς τὸν ἀξιότιμον ἐξ Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς συνάδελφον;

§37Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Εἶναι ἀναμφίβολον ὅτι ἡ σημερινὴ συνεδρίασις εἶχεν ὁρισθῆ πρὸς συζήτησιν τῆς ἐπερωτήσεως ἐπὶ τῆς νομισματικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως ταύτης φυσικῶς δὲν δύναται νὰ διεξαχθῇ ἐν ἀπουσίᾳ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλ’ ὀφείλομεν νὰ δεχθῶμεν ὅτι θέλει προταχθῆ κατὰ τὴν προσεχῆ συνεδρίασιν κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου, διότι ἡ ἐπερώτησις αὕτη θίγει τὴν καθόλου τῆς Κυβερνήσεως πολιτικήν, ἐπερώτησις δὲ τοιαύτης σπουδαιότητος δὲν εἶναι δυνατὸν ἢ νὰ προτιμᾶται ὅλων τῶν ἄλλων ἐπερωτήσεων, οἱανδήποτε σπουδαιότητα καὶ ἂν ἔχουν αἱ ἐπερωτήσεις αὗται. Ὅσον ἀφορᾶ τὴν μετέπειτα Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων, θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. συνάδελφος Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς νὰ παρατηρήσω ὅτι διὰ νὰ καταλήξωμεν εἰς οἱονδήποτε συμπέρασμα ἐπὶ τῶν ἀπευθυνομένων μομφῶν ἐναντίον ὡρισμένων ἐκπαιδευτικῶν λειτουργῶν τοῦ Κράτους ἢ τῆς ἐκπαιδευτικῆς πολιτικῆς τοῦ Κράτους, ἔχομεν ἀνάγκην θετικῶν δεδομένων. Τὰ θετικὰ αὐτὰ δεδομένα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὰ ἔχωμεν ἐπὶ τῇ βάσει στοιχείων προερχομένων ἐξ ἀνθρώπων ἀγαθῆς πίστεως, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει στοιχείων ἀπολύτως ἀνεξακριβώτων, ἀλλὰ θὰ τὰ ἔχωμεν μόνον ἐκ τῆς διαταχθείσης ἀνακρίσεως. Λοιπὸν πᾶσα σζήτησις ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου θὰ εἶναι πρόωρος, πρὶν ἢ τὰ συμπεράσματα τῆς ἀνακρίσεως ταύτης προσκομισθοῦν ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως. Θεωρῶ ὅτι καὶ ὑπὸ τὴν ἔποψιν ταύτην δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προχωρήσωμεν εἰς συζήτησιν ἡ ὁποία πρόκειται νὰ θίξῃ πρόσωπα, εἰς συζήτησιν ἡ ὁποία πρόκειται νὰ θίξῃ μίαν τῶν ἀναγκαιοτέρων μεταρρυθμίσεων, τὴν ὁποίαν τὸ Κράτος καὶ ἡ Πολιτεία ἐθεώρησαν μέχρι τοῦδε ἀναγκαίαν, ἡ ὁποία πρόκειται νὰ θίξῃ λειτουργοὺς διαπρεπεῖς, συζήτησιν ἐπὶ τέλους, ἐπὶ τῆς ὁποίας ἡ Συνέλευσις δικαιοῦται νὰ κατασταλάξῃ εἰς συμπεράσματα οὐχὶ ἐπὶ τῇ βάσει φημῶν, ἀλλ’ ἐπὶ τῇ βάσει θετικῶν δεδομένων.

§38Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Δικαίωμα τῆς Συνελεύσεως εἶναι νὰ λάβῃ οἱανδήποτε θέλει ἀπόφασιν, ἀλλ’ ἐγὼ ὀφείλω νὰ χαρακτηρίσω τὴν προσπάθειαν αὐτὴν ὡς προσπάθειαν τείνουσαν νὰ καταργήσῃ τὸν κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον, ὁ ὁποῖος ἤρχισε καὶ ὀφείλει νὰ λήξῃ διὰ τῆς ἰδικῆς μου ἀγορεύσεως. Ἐγὼ ἐν πάσῃ περιπτώσει τὴν Τετάρτην θὰ τὸ φέρω τὸ ζήτημα.

§39Σ. ΖΕΡΒΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διετυπώσατε μίαν ἐρώτησιν διὰ τὰ γεγονότα τῆς Σάμου. Ἡ Κυβέρνησις εἶναι διατεθειμένη νὰ δώσῃ τὴν ἀπάντησιν.

§41Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὡς Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ δώσω ἀπάντησιν ἐπὶ τῶν πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας μοὶ ἐξήτησεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος. Σήμερον τὴν πρωΐαν αἱ στρατιωτικαὶ Ἀρχαὶ Χίου καὶ Μυτιλήνης ἐτηλεγράφησαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ὅτι ἔλαβον τηλεγράφημα ἀπὸ τὸν τηλεγραφητὴν Σάμου, διὰ τοῦ ὁποίου εἰδοποιοῦντο ὅτι οἱ Γιαγιάδες ἐστασίασαν καταλύσαντες τὰς Ἀρχὰς Σάμου.

§42Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Πόσοι εἶναι αὐτοί;

§43Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Τρεῖς. Ὅλη ἡ Συνέλευσις γνωρίζει ἐξ ἀκοῆς τοὺς Γιαγιάδες· εἶναι λησταὶ πολλάκις κατοδικασθέντες καὶ πολλάκις ἀμνηστευθέντες. Οὐδεμία ἄλλη εἴδησις ἦλθεν ἐκ Σάμου, διότι φαίνεται ὅτι ἀπέκοψαν καὶ τὴν τηλεγραφικὴν συγκοινωνίαν Σάμου. Αἱ στρατιωτικαὶ Ἀρχαὶ ἐτηλεγράφησαν κατὰ συνέχειαν ὅτι αἱ στρατιωτικαὶ δυνάμεις αἱ εὑρισκόμεναι ἐν Χίῳ καὶ Μυτιλήνῃ ἔλαβον ὅλα τὰ προσήκοντα μέτρα· παρέλαβον πλοῖον, τὸ ὁποῖον εὗρον καθ’ ὁδόν, τὸ ἐσταμάτησαν, ἐπεβιβάσθη ἡ δύναμις καὶ ἔπλευσε πρὸς τὴν Σάμον διὰ νὰ ἐπαναφέρῃ τὴν τάξιν. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν συγχρόνως ἔδωσεν ἐντεῦθεν τὰς δεούσας διαταγὰς καὶ ἔστειλε στρατιωτικὴν δύναμιν μὲ ἄλλο ἐπίτακτον ἀτμόπλοιον διὰ τὴν Σάμον. Μέχρις αὐτῆς τῆς στιγμῆς τὰς πληροφορίας ταύτας ἔχω, τὰς ὁποίας ἀνακοινῶ εἰς τὴν Συνέλευσιν.

§44Σ. ΚΙΟΥΖΕΣ ΠΕΖΑΣ. Εἰς Σάμον δὲν ὑπάρχει στρατιωτικὴ δύναμις;

§45Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὑπάρχει ἀστυνομικὴ δύναμις καὶ ἐλαχίστη στρατιωτική. Δὲν ἐνέχει καμμίαν σοβαρότητα τὸ γεγονός· εἶναι ἁπλούστατα μία λῃστρικὴ πρᾶξις.

§46Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὸ γεγονὸς αὐτὸ τὸ πράγματι ἀξιοθρήνητον ἦτο τόσον ἀπρόοπτον, ὥστε νὰ εὑρεθῇ ἡ πόλις τόσον ἀνέτοιμος ἀπὸ ἀπόψεως στρατιωτικῆς δυνάμεως. Τὸ λέγω αὐτό, διότι ὑπάρχει μία δήλωσις τοῦ ἀξιοτίμου πληρεξουσίου Σάμου ὅτι, προβλέπων τὰς ἀνωμαλίας αἱ ὁποῖαι ἦτο δυνατὸν νὰ γεννηθοῦν, εἶχε ζητήσῃ νὰ μὴ γίνῃ μία δίκη ἐναντίον τῶν Γιαγιάδων.

§47Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἂν ὁ ἀξιότιμος πληρεξούσιος Σάμου εἶχε συστήσει εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ μὴ γίνῃ δίκη, δὲν γνωρίζω· περὶ τούτου θὰ σᾶς ἀπαντήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ἀλλὰ εἰς τὰς ἄλλας Ἀρχὰς τὰς στρατιωτικὰς ἢ τοὺς ἁρμοδίους Ὑπουργοὺς οὐδεμίαν ἀνακοίνωσιν ἔκαμεν ὁ ἀξιότιμος πληρεξούσιος Σάμου. Ἄλλως τε δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ληφθοῦν ἰδιαίτερα μέτρα διότι ἐκαλεῖτο ὁ Γιαγιᾶς νὰ δικασθῇ διὰ μίαν παράβασιν εἰς τὸ Πλημμελιοδικεῖον.

§48Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Σεῖς εἴπετε ὅτι ὑποτίθεται ὅτι ἡ Συνέλευσις γνωρίζει τὴν ὕπαρξιν τῶν Γιαγιάδων καὶ ἑπομένως δὲν ἔπρεπε νὰ ἀπορῇ διότι δύο ἄνθρωποι ἔκαμον ὅλα αὐτά.

§49Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Πρόκειται περὶ ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι καὶ ἄλλοτε ἐτρομοκράτησαν τὴν νῆσον· δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ ποὺ γίνεται αὐτό. Δὲν πρέπει νὰ ἐκπλησσώμεθα διὰ τὸ γεγονός.

§50Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὄχι· ἀλλ’ ἠμπορούσατε νὰ στείλετε Στρατόν.

§51Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Στρατὸν δὲν ἠμποροῦσα νὰ στείλω.

§52Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. Πρὸ εἴκοσιν ἡμερῶν εἶχον λάβει τοὐλάχιστον ἑκατὸν ἐπιστολὰς ἐντὸς δύο ἡμερῶν, ἐν αἷς μοὶ ἔγραφον ὅτι τὸ Πρωτοδικεῖον Σάμου εἶχεν ἀνασκαλεύσει ὅλα τὰ ἀρχεῖα καὶ κατώρθωσε νὰ ἀνακαλύψῃ ἀκόμη ἕνα ἀριθμὸν ἐκκρεμῆ διαφόρων κατηγοριῶν κατὰ τῶν Γιαγιάδων, παλαιοτάτων, ἀπὸ τῆς ἡγεμονίας ἀκόμη τῆς Σάμου καὶ ὅτι ὡρίσθη ἡ 6η Ἰουνίου πρὸς ἐκδίκασιν. Ὅσοι γνωρίζουν τὸν χαρακτῆρα καὶ τὸ παρελθὸν τῶν Γιαγιάδων, ἀνθρώπων λῃστῶν, ἀλλὰ μὲ καταπληκτικὴν τόλμην καὶ μὲ ἕνα ἡρωισμὸν ἀληθῆ, ἐγνώριζαν καὶ ἐβεβαίωναν ὅτι ἡ ἐνέργεια αὕτη τῶν δικαστηρίων ἦτο ὅλως ἄστοχος, διότι αὐτοὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ προσέλθουν εἰς τὴν δίκην, ὄχι πλέον ὡς φυγοδικοῦντες, ἀλλὰ ὡς καταφυγόντες ἐκτὸς τῆς Σάμου, εἰς τὰ Δωδεκάνησα. Ἠναγκάσθην τότε νὰ ἐπισκεφθῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης καὶ νὰ τὸν παρακαλέσω νὰ μεσολαβήσῃ, ἂν τῷ ἦτο δυνατόν, ὥστε νὰ ματαιωθῇ αὐτὴ ἡ δικαστικὴ ἐνέργεια, ἡ ὁποία, ὅπως ὑπῆρχεν ἡ πεποίθησις ἐν Σάμῳ, καὶ ἰδική μου πεποίθησις ἦτο τοῦτο, ἀσφαλῶς θὰ κατέληγεν εἰς αὐτὸ τὸ ἀποτέλεσμα. Δὲν θέλω δι’ αὐτοῦ νὰ εἴπω ὅτι ἐκ κακοβούλου ἐμπνεύσεως τὸ Κακουργιοδικεῖον ἐνήργησεν ὡς ἐνήργησεν, ἀλλ’ εἶμαι βέβαιος ὅτι καὶ οἱ δικασταί, οἱ ὁποῖοι εἶναι παλαιοὶ ἐν Σάμῳ, ἀπὸ τριῶν τεσσάρων καὶ πέντε ἐτῶν παραμένοντες ἐκεῖ, καὶ γνωρίζοντες τὰ πράγματα καὶ τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς, εἶχον ἐπίγνωσιν τελείαν ὅτι ἡ ἐνέργεια αὐτὴ θὰ κατέληγεν εἰς τὰ ἀποτελέσματα αὐτά. Καὶ διὰ τοῦτο παρεκάλεσα τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ ζητήσῃ τηλεγραφικῶς τὴν δικογραφίαν, ἡ ὁποία περιέχει κατηγορίας κατὰ πᾶσαν πιθανότητα ἄλλας παραγραφείσας καὶ ἄλλας ἀμνηστευθείσας, νὰ μελετήσῃ αὐτὰς καὶ νὰ ματαιωθῇ ἡ δίκη, νὰ ἀποσοβηθῇ δ’ οὕτω τὸ ἀπειλούμενον κακόν. Τί κατόπιν συνέβη δὲν γνωρίζω, ἀλλ’ εἶχον πεποίθησιν ὅτι ἡ 6 Ἰουνίου, ἂν δὲν ἀπεσοβεῖτο αὐτὴ ἡ δίκη, θὰ ἦτο ἡμέρα δυσαρέστων πληροφοριῶν δι’ ἡμᾶς.

§53Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἀνεκοινώσατε αὐτὰ εἰς τὴν Κυβέρνησιν;

§54Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. Μάλιστα.

§55Π. ΤΣΙΤΣΕΚΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Εἶναι ἀληθὲς ὅτι πρὸ 6 ἢ 7 ἡμερῶν, ἂν ἐνθυμοῦμαι καλῶς, πάντως ὅμως πρὸ τόσων ἡμερῶν, μὲ ἐπεσκέφθη ὁ ἀξιότιμος ἐκ Σάμου πολιτευτὴς μετά τινος ἄλλου κυρίου, τὸν ὁποῖον δὲν γνωρίζω, καὶ μοὶ ἀνεκοίνωσεν ὅτι εἰς τὸ Κακουργιοδικεῖον Σάμου εἰσάγονται διάφοροι δικογραφίαι κατὰ τῶν Γιαγιάδων, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔχουν οὐδεμίαν σκοπιμότητα, διότι ἤδη οἱ Γιαγιάδες φυγοδικοῦν καὶ εὑρίσκονται εἰς τὰ Δωδεκάνησα, ὅτι συνεπῶς σκόπιμον θὰ ἦτο ἵνα αὐταὶ αἱ δικογραφίαι ἀποσυρθῶσι, διατασσομένου πρὸς τοῦτο τοῦ Εἰσαγγελέως, καθόσον, ὄντες αὐτοὶ ἀτίθασοι, θὰ προέβαινον εἰς ἀντεκδικήσεις καὶ θὰ ἐπέδραμον κατὰ τῆς Σάμου.

§56Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Ἀπὸ τὴν Ἰταλίαν;

§57Π. ΤΣΙΤΣΕΚΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὄχι· ἀπὸ τὰ Δωδεκάνησα. Αὐτὰ μοὶ ἀνεκοινώθησαν. Ἐγὼ εἶπον ὅτι θὰ λάβω τὰ προσήκοντα μέτρα, ἐφόσον μοὶ παρίστατο ὅτι τὸ ζήτημα εἶναι δημοσίας τάξεως καὶ ὅτι θὰ ἐμερίμνων ἵνα ἀποσυρθῶσιν αὐταὶ αἱ δικογραφίαι, μολονότι παρετήρησα ὅτι εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον ὁπωσδήποτε νὰ διατάσσῃ τὸν Εἰσαγγελέα εἰς τοιαύτας ἐνεργείας. Καὶ εὐθὺς ἀμέσως, δὲν ἐνθυμοῦμαι ἂν τὸ παρετήρησεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Σάμου πολιτευτής, εὐθὺς ἀμέσως ἐκάλεσα τὴν ὑπηρεσίαν καὶ ἀπέστειλα τηλεγράφημα ἐπεῖγον εἰς τὸν Εἰσαγγελέα Ἐφετῶν Αἰγαίου ὑποδεικνύων αὐτῷ ὅτι, ἐπειδὴ ἀναφέρεται καὶ ἀνακοινοῦται ἡμῖν ὅτι δύναται νὰ διαταραχθῇ ἡ δημοσία τάξις καὶ νὰ διακινδυνεύσῃ τὸ κοινὸν συμφέρον διὰ τὰς δίκας αὐτὰς τῶν Γιαγιάδων, αἵτινες εἶναι καὶ ἄσκοποι ὁπωσδήποτε, διότι αὐτοὶ φυγοδικοῦν, ἑπομένως ἐτηλεγράφησα «παρακαλῶ, ἂν ἐγκρίνετε καὶ ὑμεῖς, ἀποσύρατε αὐτὰς τὰς δικογραφίας». Σημειωτέον ὅτι μοὶ ἐδόθη εἷς κατάλογος περιέχων περὶ τὰς εἴκοσι δικογραφίας, ἐξ ὧν τινὲς ἐξ αὐτῶν εἰσὶν ἠμνηστευμέναι καὶ ἄλλαι παραγεγραμμέναι. Ἐστάλη ἀμέσως αὐτὸ τὸ τηλεγράφημα. Ἀμέσως ἔλαβον τὴν ἀπάντησιν ἀπὸ τὸν κ. Εἰσαγγελέα Ἐφετῶν Αἰγαίου, ὅστις μοὶ ἀνέφερεν ὅτι τὸ μέτρον αὐτὸ ἐλήφθη διὰ τὴν συνήθη ἐκκαθάρισιν τῶν δικαστικῶν δικογραφιῶν καὶ οὐχὶ πρὸς σοβαρὰν δίωξιν, διότι ὑπῆρχον πολλαὶ ἐκκρεμεῖς δικογραφίαι καὶ ἡ Εἰσαγγελία εἶναι βεβαρημένη. Ἑπομένως δὲν πρόκειται νὰ γίνῃ σοβαρὰ δίωξις τῶν Γιαγιάδων, ἐξ ὧν ἄλλως τε ὑπάρχει ἤδη εἷς καὶ μόνον.

§58Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. Ὑπάρχουν τρεῖς, ἐκ τῶν ὁποίων ὁ εἷς εἶναι ὁ κατηγορούμενος.

§59Π. ΤΣΙΤΣΕΚΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Μοὶ ἀνεκοίνωσεν αὐτὰ ὁ Εἰσαγγελεὺς καὶ μὲ ἠρώτα καὶ πάλιν, ἄν, ἀφοῦ πρόκειται περὶ μέτρου τυπικοῦ, πρέπῃ νὰ τὰς ἀποσύρῃ. Ἐγώ, ἔχων ὑπ’ ὄψιν μου τὰ ὅσα μοὶ εἶπεν ὁ κ. ἐκ Σάμου πολιτευτής, ἀπήντησα «ἀποσύρατε τὰς δικογραφίας», διότι ἐγὼ ὁπωσδήποτε εἶχον ἐπηρεασθῆ ἐκ τῶν ἀνακοινώσεων τοῦ κ. Σοφούλη, ὅτι ἐνδέχεται νὰ διαταραχθῇ ἡ δημοσία τάξις. Ἐπροτίμησα ὅθεν ἀπέναντι μιᾶς ἐνεργείας, ἥτις δὲν θὰ εἶχεν ἔλλογόν τινα σκοπιμότητα, ἐπροτίμησα, λέγω, ἵνα ἐπὶ τοῦ παρόντος, χάριν τῆς ἀπειλουμένης δημοσίας τάξεως, ἀποσύρῃ τὰς δικογραφίας ὁ κ. Εἰσαγγελεύς. Κατόπιν θὰ συνεννοούμην περὶ τοῦ πρακτέου. Πέρα τούτου δὲν ἔχω νὰ ἀνακοινώσω τίποτε.

§60Β. ΑΛΕΒΙΖΑΤΟΣ. Πότε ἐδώσατε τὴν διαταγὴν νὰ ἀποσυρθοῦν αἱ δικογραφίαι;

§61Π. ΤΣΙΤΣΕΚΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν εἶναι 4 ἢ 5 ἡμέραι.

§62Δ. ΚΑΛΚΑΝΔΗΣ. Ὥστε ὁ κ. Εἰσαγγελεὺς δὲν ἤκουσε τὴν διαταγήν σας.

§63Π. ΤΣΙΤΣΕΚΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὄχι, τὴν ἤκουσε· μοὶ εἶπεν ὅτι πρόκειται περὶ συνήθους ἐκκαθαρίσεως τῶν δικογραφιῶν. Μεταξὺ δὲ τῆς ἀπαντήσεως τοῦ Εἰσαγγελέως τῶν Ἐφετῶν καὶ τῆς ἡμέρας τῆς δίκης ἐμεσολάβησαν 4 ἢ 5 ἡμέραι. Τώρα ἐνδέχεται νὰ μὴ ἔλαβον γνῶσιν οἱ Γιαγιάδες τοῦ γεγονότος ὅτι ἀπεσύρθησαν αἱ κατ’ αὐτῶν δικογραφίαι.

§64Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Αὐτὸ σημαίνει ἐξευτελισμόν· ἀντὶ νὰ ἀποσύρητε τὴν δίκην, ἔπρεπε ν’ ἀποσταλῇ εἷς λόχος Στρατοῦ.

§65Π. ΤΣΙΤΣΕΚΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν γνωρίζω· ἐγὼ ἔπραξα ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐκ τῶν ἐνόντων ἔδει νὰ πράξω. Πιθανὸν νὰ εἶναι καὶ τυπικῶς ἀνώμαλον ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔπραξα, πλὴν χάριν τῆς δημοσίας τάξεως ἐνίοτε λαμβάνονται μέτρα ἐξαιρετικά. Ἐγὼ θὰ ἠγνόουν παντελῶς τί συμβαίνει, ἂν δὲν μὲ ἐπεσκέπτετο ὁ κ. ἐκ Σάμου πολιτευτὴς νὰ μοὶ εἴπῃ ὅσα ἀνέφερον ὑμῖν, ἠγνόουν δὲ καὶ τοὺς Γιαγιάδες καὶ τὴν ὕπαρξιν δικογραφιῶν, ἀλλά, ὅταν ἦλθε καὶ μοὶ εἶπεν ὅτι ἦτο ἐνδεχόμενον νὰ διασαλευθῇ ἡ τάξις, ἔλαβον τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐνόμισα ὅτι ἔδει νὰ λάβω.

§66Γ. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἀφοῦ ἐλάβετε τὴν πληροφορίαν ὅτι ἐπρόκειτο νὰ διαταραχθῇ ἡ τάξις, διατί ἐκ παραλλήλου πρὸς τὰ δικαστικὰ μέτρα δὲν εἰδοποιήσατε τοὺς συναδέλφους σας ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῶν Στρατιωτικῶν νὰ λάβωσι καὶ αὐτοὶ τὰ κατάλληλα μέτρα;

§67Π. ΤΣΙΤΣΕΚΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Νομίζω ὅτι ἤρκει ὅ,τι ἐξ ὑπερβολικῆς προνοίας ἐνήργησα. Ἴσως μᾶλλον θὰ ἔδει νὰ μὴ πράξω καὶ αὐτό, διότι δὲν πρέπει καὶ νὰ τρομοκρατῆταί τις ἐξ ἀορίστων ἀνακοινώσεων.

§68Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡ ὑπόθεσις νομίζω ὅτι εἶναι ἐξαιρετικῶς σοβαρά· ἔχομεν πιστοποιημένα τὰ ἑξῆς πράγματα, ὅτι τὸ Κράτος, ἡ κεντρικὴ ἐξουσία, δὲν εἶχε τὰς πληροφορίας τὰς ὁποίας εἶχον ἰδιῶται, πληροφορίας ὅτι θὰ ἐπεκράτει μία ἐξαιρετικὴ ἀνωμαλία, ἂν ἐγίνετο ἡ δίκη.

§69Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. Ἐπιτρέπετε νὰ σᾶς δώσω μίαν πληροφορίαν; Πλὴν τῶν ἐνεργειῶν τὰς ὁποίας ἔκαμον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης, ἐνόμισα καθῆκον νὰ ἀνακοινώσω καὶ εἰς τοὺς δικαστικοὺς Σάμου τοὺς φόβους μου, βέβαιος ὢν περὶ τῶν ἀποτελεσμάτων τὰ ὁποῖα θὰ εἶχεν ἡ ἄστοχος αὐτὴ ἐνέργειά των.

§70Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἔχομεν πιστοποιημένον τὸ γεγονὸς ὅτι αἱ Ἀρχαὶ τῆς Σάμου εἴτε ἐξ ἀμελείας εἴτε ἐκ δολίας προαιρέσεως, ὅπως ἀφίνῃ νὰ ὑπονοηθῇ ὁ ἀξιότιμος ἐκ Σάμου πολιτευτής, δὲν εἰδοποίησαν ἐγκαίρως περὶ τῶν μελλόντων νὰ διαδραματισθῶσιν ἐν Σάμῳ, λόγῳ τῆς καταδιώξεως τῶν Γιαγιάδων. Ἀλλ’ αὐτὸ εἶναι τὸ ὀλιγώτερον, κατὰ τὴν ἐμὴν ἀντίληψιν. Τὸ πλέον ἀξιοθρήνητον εἶναι τὸ ἑξῆς: ὅτι ἡ Κυβέρνησις πράγματι ἐπτοήθη ἀπὸ τὸν κίνδυνον τῆς διαταράξεως τῆς δημοσίας τάξεως. Ὅσον καὶ ἂν νομίζω καὶ ἐγὼ ὅτι πρέπει εἰς τὴν ἐνάσκησιν τῆς δικαστικῆς ἐξουσίας, ἥτις πρέπει νὰ εἶναι ἀνεξάρτητος, ἐνίοτε, διὰ λόγους γενικωτέρους, δύναται ἡ Ἐκτελεστικὴ Ἐξουσία νὰ συστήσῃ ὡρισμένην τακτικὴν πρὸς ἀποφυγὴν γενικωτέρων ἀνωμαλιῶν, δὲν δύναμαι ἐν τούτοις νὰ δεχθῶ, νὰ ὑπομείνω, νὰ ἀνεχθῶ τὴν ἰδέαν ὅτι, ὅταν ἤρχισε μία δικαστικὴ ἐνέργεια ἐναντίον πράξεων ἄλλων παραγεγραμμένων, ἄλλων ἀμνηστευθέντων, ἄλλων πραγματικῶν, θὰ ἔπρεπε νὰ ἀνασταλῇ ἡ δικαστικὴ ἐνέργεια ἐκ τοῦ φόβου τῆς ἐξεγέρσεως τῶν κυρίων Γιαγιάδων. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπεβάλλετο, ἀφοῦ ἤρχισεν αὐτὴ ἡ ἐνέργεια, ἦτο νὰ ἐνισχυθοῦν αἱ Ἀρχαὶ τοῦ Τόπου, ὥστε νὰ ἀχθῇ εἰς πέρας ἡ δίκη, νὰ γίνῃ ἡ ἐκκαθάρισις, χωρὶς νὰ ὑποστῇ ἐξευτελισμὸν τὸ Κράτος. Διότι διεμαρτυρήθη ὁ ἀξιότιμος ἐκ Σάμου πολιτευτὴς διὰ τὰ μέλλοντα νὰ συμβῶσιν, ὑπῆρχεν ἤδη ἡ ἀπειλὴ εἰς τὴν Σάμον ὅτι, ἂν ἐγίνετο ἡ δίκη, θὰ ἐγίνετο τοῦτο ἢ ἐκεῖνο. Ἑπομένως ὑπῆρχεν ἡ ἀπειλή, ὁ ἐξευτελισμὸς τοῦ Κράτους, αὐτὸν δὲ τὸν ἐξευτελισμὸν τοῦ Κράτους δὲν ἦτο ἐπιτετραμμένον νὰ τὸν δεχθῇ ἡ Κυβέρνησις. Ὤφειλεν, ἀντὶ πάσης θυσίας, νὰ προστατεύσῃ τὴν Δικαιοσύνην, ὅπως ἀγάγῃ εἰς πέρας τὴν ἐνέργειαν, καὶ αὐτὸ ἠμέλησε νὰ κάμῃ ἡ Κυβέρνησις, ἠρκέσθη δὲ εἰς τὸ τηλεγράφημα τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης καὶ ἀνεπαύθη εἰς τὴν πεποίθησιν ὅτι ἡ διαταγὴ θὰ ἐξετελεῖτο. Ἀλλ’ εἶχεν ἐκτελεσθῆ ἡ διαταγὴ καὶ οἱ Γιαγάδες δὲν ἐφαντάζοντό ποτε ὅτι ἡ ἀπειλή των θὰ ἦτο τόσον σοβαρὰ καὶ ἰσχυρά, ὥστε νὰ ἀναγκασθῇ τὸ Κράτος νὰ ὑποχωρήσῃ. Πρὶν δώσῃ τὴν δικαστικὴν μάχην, ἔπρεπε νὰ κάμῃ τὰς ἐνεργείας του, διότι ἡ δίκη, πραγματικῶς γινομένη, θὰ εἶχεν ὡς συνέπειαν αὐτὴν τὴν ὁποίαν εἶχε. Τὸ γεγονὸς εἶναι ὅτι κατηξευτελίσθη τὸ Κράτος καὶ ἐξετέθη καὶ ἐξωτερικῶς. Αὐτὰ ὤφειλον νὰ εἴπω, ὅτι ὑπέστη μίαν μείωσιν καὶ τὸ πολίτευμα, διότι οἱ ἐχθροὶ τοῦ πολιτεύματος ἐκμεταλλεύονται καὶ τὴν πλέον τυχαίαν εὐκαιρίαν διὰ νὰ κατηγορήσουν τὸ δημοκρατικὸν πολίτευμα ὡς ὑπαίτιον κάθε πράξεως. Προχθὲς εἴχομεν τοὺς Γιαγκούληδες καὶ τοὺς Μπαμπάνηδες, σήμερον τοὺς Γιαγιάδες, πρὸ καιροῦ δὲ ἐλάβομεν καταδιωκτικὰ μέτρα κατὰ τῆς λῃστείας καὶ ἐδημιουργήσαμεν Σῶμα «κυνηγῶν». Νομίζω ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ταξειδεύσῃ τὸ Σῶμα τῶν «κυνηγῶν» μέχρι Σάμου, ἀντὶ νὰ κάθηται εἰς τὸ Παλάτι. Ἀγνοῶ ἂν μετὰ ταῦτα ἐταξείδευσεν ἓν τμῆμα τοὐλάχιστον τοῦ τάγματος τῶν κυνηγῶν. Καὶ αὐτὸ τὸ ζήτημα εἶναι ἀντικείμενον κυβερνητικοῦ ἐλέγχου, εἰς τὸ ὁποῖον θὰ ἔλθωμεν μίαν ἡμέραν, διότι δὲν πρέπει νὰ ξεκουρελιάζεται τὸ Κράτος ἀπὸ μίαν ἀκηδίαν κυβερνητικήν.

§71Π. ΤΣΙΤΣΕΚΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὀφείλω νὰ προσθέσω καὶ ἄλλα τινά, διότι, ὡς βλέπω, τὸ πρᾶγμα λαμβάνει σοβαρωτέρας διαστάσεις, παρ’ ὅσας ἠδύνατό τις νὰ φαντασθῇ. Πρὸ ἡμερῶν, δὲν γνωρίζω ἂν εἶναι 8 ἢ 10, ὅτε ἀπέστειλα τὸ τηλεγράφημα, αὐθωρεὶ μετὰ τὴν ἀνακοίνωσιν τῶν φόβων τοῦ κ. Σοφούλη, ἦτο παρὼν εἰς τὸ γραφεῖόν μου καὶ ὁ Εἰσαγγελεὺς Ἐφετῶν Πατρῶν κ. Μελησσινός, πρώτης τάξεως δικαστικός. Ὁ ἐκ Σάμου πολιτευτής, ὡς ἤδη εἶπον ὑμῖν, μοὶ συνέστησεν ὅτι ἐκινδύνευεν ἡ δημοσία τάξις ἐν Σάμῳ, ἂν προεχώρουν αἱ δίκαι αὐταί, ἐπρόκειτο δὲ περὶ φυγοδίκων καὶ οὐχὶ περὶ προσώπων, τὰ ὁποῖα εἶχεν εἰς χεῖράς της ἡ Δικαιοσύνη. Γνωρίζετε δὲ ὅτι αἱ δίκαι κατὰ φυγοδίκων εἰσάγονται μόνον διὰ νὰ ἐκκαθαρισθῶσι τὰ γραφεῖα καὶ διὰ νὰ ἀπαλλαγῶσι τῶν σχετικῶν δικογραφιῶν τὰ δικαστικὰ γραφεῖα.

§72Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Διατί δὲν εἰδοποιήσατε τότε τοὺς Γιαγάδες ὅτι ἐπρόκειτο περὶ τυπικῆς δίκης;

§73Π. ΤΣΙΤΣΕΚΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Οὐχ ἧττον μόνον διὰ νὰ λάβω ὑπ’ ὄψιν τὴν σύστασιν ἑνὸς ἀξιοτίμου πληρεξουσίου, τοῦ κ. Σοφούλη, ἐτηλεγράφησα ἀμέσως. Οὐδὲ ἠδύνατο νὰ φαντασθῇ τις ὅτι προκειμένου περὶ φυγοδίκων θὰ ἦτο ἐνδεχόμενον ἐκ τούτου νὰ διασαλευθῇ ἡ τάξις. Οὐδὲ ἠδύνατο νὰ φαντασθῇ τις ὅτι τὸ κίνημα ἦτο παρεσκευασμένον καὶ θὰ παρίστατο ἀνάγκη νὰ στείλωμεν Στρατὸν καὶ Στόλον.

§74Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Διατί αἱ Ἀρχαὶ τῆς Σάμου δὲν εἰδοποίησαν τὸ κέντρον;

§75Π. ΤΣΙΤΣΕΚΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὁ κ. Σοφούλης δὲν μοὶ παρέστησε καὶ τόσον σοβαρὰ τὰ πράγματα, ὥστε νὰ σκεφθῇ τις ὅτι θὰ ἔδει νὰ στείλωμεν Στρατὸν καὶ Στόλον. Ἐγὼ ἔπραξα ὅ,τι εἰς ἐμὲ ἀνῆκεν.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§77Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Μόνον κατὰ παρανόησιν τῆς πραγματικότητος δύναται νὰ ἀποδοθῇ εὐθύνη ἀμελείας εἰς τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὰ ἐν Σάμῳ γενόμενα. Ὑποθέτω ὅτι ἡ μομφή, τὴν ὁποίαν ὁ ἀρχηγὸς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἐξέφρασε κατὰ τῶν κρατικῶν Ἀρχῶν, ὅτι δὲν εἰδοποίησαν ἐγκαίρως τὴν Κυβέρνησιν περὶ τῆς ἐπιστρατεύσεως τῶν Γιαγάδων καὶ τῆς προθέσεως αὐτῶν νὰ καταλάβωσι τὴν Σάμον, δὲν δύναται νὰ στηριχθῇ. Ὁ κ. Σοφούλης εἶπεν ὅτι δὲν εἶχε καμμίαν πληροφορίαν περὶ τῶν παρασκευῶν τῶν Γιαγάδων, διότι δὲν ἐγένοντο παρασκευαί· οἱ Γιαγάδες συνεννοήθησαν μὲ ἄλλους ληστοφυγοδίκους διὰ νὰ κάμωσι μίαν ληστρικὴν ἐπιδρομήν, νὰ καταλάβωσι τὴν πρωτεύουσαν τῆς νήσου καὶ νὰ καταστρέψωσι τὰς δικογραφίας. Ἄν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Σάμου πολιτευτὴς ἐσκέφθη ὅτι ἠδύνατο νὰ λάβῃ χώραν μία τοιαύτη ἐπιδρομή, τὸ ἐσκέφθη, διότι ἐγνώριζε καλύτερον ὅλων ἡμῶν, καὶ τῆς Κυβερνήσεως αὐτῆς, τὴν ἰδιοσυγκρασίαν τῶν Γιαγάδων καί, γνωρίζων τὴν ἰδιοσυγκρασίαν τῶν Γιαγάδων, ἐγνώριζε τὸ παράτολμον αὐτῶν, ἐγνώριζεν ἐπὶ πλέον ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, ὅταν πρόκειται περὶ πράξεως ἰδιοτελείας, εἶναι ἄξιοι νὰ κάμωσι καὶ τὰς τολμηροτέρας ἐπιχειρήσεις· ἐφοβήθη πραγματικῶς οὗτος, χωρὶς νὰ ἔχῃ καμμίαν πληροφορίαν, βασιζόμενος μόνον εἰς μίαν διαίσθησιν ἰδικήν του, τὴν ὁποίαν δὲν ἠδυνάμεθα νὰ ἔχωμεν ἡμεῖς, διότι ἡμεῖς οὔτε τὴν Σάμον γνωρίζομεν οὔτε τοὺς ἀνθρώπους τῆς Σάμου οὔτε τοὺς Γιαγάδες ὅπως γνωρίζει αὐτοὺς ὁ ἐκ Σάμου πολιτευτής. Καὶ ὁ ἀξιότιμος ἐκ Σάμου πολιτευτὴς ἐθεώρησε τόσον ἀπίθανο ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐφοβεῖτο, ὥστε δὲν ἐθεώρησεν ἀναγκαῖον νὰ πληροφορήσῃ περὶ τούτου οὔτε τὸν κ. Πρωθυπουργὸν οὔτε τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν οὔτε ἐμέ, ὅπως ληφθῶσι μέτρα ἐξασφαλίσεως τῆς τάξεως, ἀλλὰ μετέβη μόνον εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης καὶ συνέστησε νὰ ἀποσυρθῶσιν αἱ δικογραφίαι τῶν κατηγοριῶν κατὰ τῶν Γιαγάδων, αἱ ὁποῖαι μάλιστα φαίνεται ὅτι κατὰ τὸ πλεῖστον ἦσαν ἠμνηστευμέναι ἢ καὶ ἐστερημέναι σπουδαιότητος.

§78Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. Μετέβην εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, διότι ἐνόμιζον ὅτι ἦτο ἐπαρκὴς ἡ τοιαύτη ἐνέργειά μου.

§79Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Πολὺ ὀρθῶς.

§80Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Διότι μεταξὺ τῶν κατηγοριῶν, τὰς ὁποίας οἱ δικασταὶ ἠθέλησαν νὰ δικάσωσι, περιλαμβάνονται καὶ κατηγορίαι κατὰ τῶν Γιαγιάδων, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀληθῶς κωμικαί, διότι κατηγοροῦν τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς — οἱ ὁποῖοι ἐφόνευσαν δεκάδας ἀνθρώπων — διότι ἔστειλαν μίαν ἀπειλητικὴν ἐπιστολήν. Βεβαίως ὁ ἀξιότιμος ἐκ Σάμου πολιτευτὴς ἐθεώρησεν ὅτι ἡ τοιαύτη ἐνέργεια τῆς Δικαιοσύνης ἠδύνατο τέλος πάντων νὰ προκαλέσῃ τὸν ἐρεθισμὸν τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, νὰ τοὺς ἀναγκάσῃ, ὅπως, διὰ νὰ ἀποφύγουν τὴν δίκην, προβῶσιν εἰς μίαν ἀκόμη περαιτέρω ἐγκληματικὴν πρᾶξιν καὶ μετέβη εἰς τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργὸν καὶ μετέδωκε τὰ πράγματα, ὁ δὲ ἀξιότιμος ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργός, διότι βεβαίως δὲν ἔχει τὴν δημοσίαν δύναμιν εἰς χεῖράς του, ἐνόμισεν ὅτι, ἀφοῦ πρόκειται περὶ κατηγοριῶν τόσον μικρῶν, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀναβληθῇ ἐπ’ αὐτῶν ἡ δίκη καὶ περιωρίσθη νὰ ζητήσῃ τὴν ἀποστολὴν τοῦ φακέλου, ἵνα τὸν ἐξετάσῃ. Συνεπῶς δὲν δύναται νὰ ἀποδοθῇ εὐθύνη εἰς τὴν Κυβέρνησιν, διότι αὕτη δὲν ἀντελήφθη τὰς προπαρασκευὰς τῶν Γιαγιάδων.

§81Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. Οὐδεμία προπαρασκευὴ ἐφάνη ἐν Σάμῳ, διότι οἱ Γιαγάδες δὲν ἦσαν ἐν Σάμῳ. Βεβαιότης ὑπῆρχεν εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ Σαμιακοῦ λαοῦ, γινώσκοντος τὸν χαρακτῆρα τῶν Γιαγιάδων, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ ἡ δίκη αὐτὴ ἄνευ ἐπεισοδίων.

§82Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐν τοσούτῳ ἡ βεβαιότης αὐτή, ἡ ὁποία ὑπῆρχεν εἰς τὸν Σαμιακὸν λαόν, δὲν μετεδόθη εἰς ἐμὲ καὶ εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως.

§83Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, σᾶς παρακαλῶ· ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἑνιαία, ὁ ἁρμοδιώτερος δὲ εἰς τὴν περίστασιν αὐτὴν ἦτο ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης.

§84Π. ΤΣΙΤΣΕΚΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Μὲ συγχωρεῖτε· σᾶς παρακαλῶ, κ. συνάδελφε. Ἐζητήσατε νὰ ἀποσυρθοῦν αἱ δικογραφίαι διὰ νὰ μὴ ἐξεγερθοῦν οἱ Γιαγιάδες καὶ κάμουν καμμίαν ἐπιδρομὴν κατὰ τῆς Σάμου. Ἐγώ, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐζητήσατε, τὸ ἔκαμα αὐθωρεί. Ἀλλ’ ἐπὶ πλέον, καθ’ ἃ μοὶ ἀνεκοίνωσεν ὁ Εἰσαγγελεύς, μόνον εἷς Γιαγιᾶς ἔχει καταδικασθῇ εἰς θάνατον· οἱ ἄλλοι εἶχαν ὑποπέσει εἰς ἐλαφρὰ ἐγκλήματα. Ἂν σεῖς ἐγνωρίζατε ὅτι ἦτο ἐπικειμένη ἐπιδρομὴ κατὰ τῆς Σάμου, εἰς ἐμὲ τὸ τοιοῦτον ἦτο ἄγνωστον.

§85Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἰς τὴν Σάμον, κύριοι, τὴν 6ην Ἰουνίου, καθ’ ἣν στιγμὴν ἐξερράγη τὸ κίνημα τῶν Γιαγιάδων, ὑπῆρχε δύναμις 9 ἀξιωματικῶν καὶ 135 ὁπλιτῶν τῆς Χωροφυλακῆς, ἐν ἀναλογίᾳ μεγαλυτέρᾳ παντὸς ἄλλου νομοῦ τῆς Ἑλλάδος. Συνεπῶς ἡ Κυβέρνησις, μὴ δυναμένη νὰ προφητεύσῃ—διότι μόνον ἂν ἠδύνατο νὰ προφητεύσῃ θὰ ἐγνώριζεν ἐκ τῶν προτέρων τὴν ἐπιδρομὴν τῶν Γιαγιάδων—δὲν ἔλαβε κανὲν μέτρον διὰ τὴν Σάμον καὶ σήμερον τὴν πρωΐαν ἀπροόπτως εἰδοποιήθην ὅτι οἱ Γιαγιάδες ἐπανεστάτησαν καὶ ὅτι κατέλυσαν τὰς Ἀρχὰς καὶ ἐζητήθησαν ἐνισχύσεις ἐντεῦθεν. Ἀπεστάλησαν ἐκ Χίου καὶ Μυτιλήνης, ἀναχωροῦν δὲ καὶ ἐντεῦθεν. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν τελευταίαν κατὰ τῆς Κυβερνήσεως κατηγορίαν, ὅτι δὲν διέθεσε τοὺς ἄνδρας τοῦ τάγματος τῶν κυνηγῶν διὰ τὴν Σάμον, ὀφείλω νὰ πληροφορήσω τὴν Συνέλευσιν ὅτι ἐν τῇ συγκροτήσει τῶν ταγμάτων κυνηγῶν εὕρομεν πολλὰς ἀντιδράσεις, ἐν τοσούτῳ ὅμως κατωρθώσαμεν νὰ συμπληρώσωμεν ἓν πλῆρες τάγμα, τὸ ὁποῖον μόλις αὔριον παραλαμβάνει ὅπλα, διότι δὲν εἶχε συμπληρωθῆ ἀκόμη, ὅτι ἀπεστείλαμεν στελέχη διὰ νὰ καταρτισθῇ εἷς λόχος εἰς τὴν Πρέβεζαν, τὸν ὁποῖον ἔχομεν σκοπὸν νὰ ἀναπτύξωμεν εἰς διλοχίαν καὶ εἷς λόχος εἰς τὰ Ἰωάννινα, ὁ ποῖος ἐπίσης θὰ ἀναπτυχθῇ εἰς διλοχίαν. Ἀλλὰ τὰ τάγματα τῶν κυνηγῶν εἶναι προωρισμένα διὰ νὰ μεταβῶσιν εἰς τὰς περιφερείας ἐκείνας εἰς τὰς ὁποίας ὑφίστανται ἀκόμη ὑπόλοιπα ληστῶν, ἵνα διὰ μιᾶς συντόνου καταδιώξεως ἐκκαθαρίσωμεν τελείως τὰς ληστοπλήκτους περιφερείας καὶ δυνηθῶσιν—ὅπως ὑπεσχέθημεν ἄλλως τε ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅταν ἐζητοῦμεν τὴν ψήφισιν τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως ταγμάτων κυνηγῶν»—νὰ παραδώσωσι τὴν Χώραν ἐκκαθαρισμένην εἰς τὴν Χωροφυλακήν, τῆς ὁποίας ἐνεργεῖται ἡ ἀνασυγκρότησις, συμφώνως πρὸς τὸ σχέδιον νόμου τὸ ὁποῖον ἔχει ὑποβληθῆ ὑπὸ τὴν κρίσιν σας. Συνεπῶς νομίζω ὅτι τὸ γεγονὸς τῆς Σάμου εἶναι ἓν γεγονὸς ἐντελῶς ἀπρόοπτον, διὰ τὸ ὁποῖον οὐδεμίαν πληροφορίαν ἦτο δυνατὸν νὰ ἔχῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ μόνον ὁ ἀξιότιμος ἐκ Σάμου πολιτευτὴς δι’ αἰτήσεως ἰδίας, διότι γνωρίζει τὰ πρόσωπα καὶ τὰ πράγματα ἐκεῖ, ἐφοβήθη μίαν τοιαύτην ἐπιδρομήν, διὰ τὴν ὁποίαν εἰδοποίησε τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης. Νομίζω, κύριοι, ὅτι εὐθύνη εἰς τὴν Κυβέρνησιν δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀποδοθῇ.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαναστασίου ἔχει τὸν λόγον.

§87Σ. ΖΕΡΒΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ δώσω μερικὰς πληροφορίας, ἐπειδὴ γνωρίζω ἐκ τοῦ πλησίον τὰ πράγματα καὶ τὰ πρόσωπα. Θὰ σᾶς διευκολύνω περισσότερον, κ. Πρόεδρε.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔπειτα λαμβάνετε τὸν λόγον. Τώρα τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Παπαναστασίου.

§89Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Πολὺ ἀτυχὴς ὑπῆρξεν ἡ ὑπεράσπισις τῆς Κυβερνήσεως ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργοῦ. Ἰσχυρίσθη ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ προΐδουν αἱ Ἀρχαὶ τῆς Σάμου τὰ ἔκτροπα καὶ νὰ πληροφορήσουν ἐγκαίρως τὴν Κυβέρνησιν. Ἀλλ’ ὁ ἀξιότιμος ἐκ Σάμου πληρεξούσιος μᾶς εἶπεν ὅτι ἔλαβεν ἑκατὸν ἐπιστολὰς καὶ γνωρίζω ὅτι ὁ κ. Σοφούλης δὲν ὑπερβάλλει ποτὲ τὰ πράγματα. Διὰ νὰ λάβῃ ἑκατὸν ἐπιστολάς...

§90Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. Ὄχι περὶ τῶν παρασκευῶν.

§91Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Θέλετε νὰ ὁμιλήσητε πρὸς ὑπεράσπισιν τῆς Κυβερνήσεως; Διὰ νὰ λάβητε ἑκατὸν ἐπιστολάς, αἱ ὁποῖαι σᾶς προειδοποίουν ὅτι, ἂν γίνῃ ἡ δίκη, θὰ γίνουν ἔκτροπα, σημαίνει ὅτι τὰ πράγματα δὲν ἦσαν ἀπολύτως ὁμαλά. Ἄλλως τε σεῖς ὁ ἴδιος ἐρρίψατε τὸν ὑπαινιγμόν, κ. πληρεξούσιε ἐκ Σάμου, ὅτι εἶναι πολὺ πιθανὸν νὰ παρεσκευάσθη τὸ κίνημα.

§92Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. Ὄχι, αὐτὸ δὲν τὸ εἶπον. Οὐδὲ ἀναγνωρίζω ὅτι ὑπάρχει κίνημα, οὐδὲ ὅτι παρεσκευάσθη κίνημα εἶπον.

§93Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἴπετε νομίζω ὅτι ἠθελήσατε νὰ διαφωτίσητε τὴν ὑπηρεσίαν, ὅτι ἦτο παρεσκευασμένον τὸ πρᾶγμα, ὅτι ὡρισμένοι δημόσιοι λειτουργοί, ἐν γνώσει τῶν συνεπειῶν, προέβησαν εἰς ὡρισμένην ἐνέργειαν· κατὰ συνέπειαν κατηγγείλατε σχεδὸν ἀορίστως τὰς ἀρχὰς τῆς Σάμου ὅτι ἐν γνώσει τῶν μελλόντων νὰ συμβῶσι προέβησαν εἰς μίαν ὡρισμένην ἐνέργειαν. Αὐτὸ ἀποτελεῖ ἢ δὲν ἀποτελεῖ μίαν μομφὴν κατὰ τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν τῆς Σάμου;

§94Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. Μάλιστα.

§95Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐγὼ εἶπον ὅτι ὑπάρχουν δύο πράγματα κακά, πιστοποιημένα.

§96Β. ΑΛΕΒΙΖΑΤΟΣ. Ὁ κ. Σοφούλης προσέθεσε καὶ τοῦτο ὅτι εἰδοποίησε τὰς δικαστικὰς Ἀρχὰς δι’ ἐπιστολῆς του.

§97Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἶπον ὅτι ὑπάρχουν δύο πράγματα κακά, πιστοποιημένα· εἴτε δόλος εἴτε ἀνικανότης εἴτε ἀνεπάρκεια ἐξ ἀμελείας τῶν Ἀρχῶν τῆς Σάμου.

§98Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. Δὲν ὡμίλησα περὶ ὅλων τῶν Ἀρχῶν τῆς Σάμου· ὡμίλησα ἁπλῶς περὶ τῆς δικαστικῆς Ἀρχῆς.

§99Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Πολὺ καλά. Κύριε συνάδελφε ἐκ Σάμου, δὲν ἀμφισβητεῖτε ὅτι ἐκεῖ ὑπάρχει ἀντιπρόσωπος τῆς Κυβερνήσεως, διοικητικὸς ὑπάλληλος—δὲν γνωρίζω ποῖος εἶναι—ὁ ὁποῖος εἶναι ἀδύνατον νὰ μὴ ἔλαβε γνῶσιν τοῦ θορύβου, ὁ ὁποῖος θὰ ἐγίνετο διὰ τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν καὶ ὁ ὁποῖος βεβαίως, ἂν δὲν ἀνήγγειλε τὰ πράγματα εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὑπέπεσεν εἰς μίαν σοβαρὰν ἀμέλειαν.

§100Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. Ἀλλὰ δὲν ὑπῆρχε πρᾶξις ὡρισμένη νὰ καταγγελθῇ.

§101Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἀφήσατε νὰ σᾶς εἴπω τὰ συμπεράσματά μου, κ. συνάδελφε. Σᾶς λέγω λοιπὸν ὅτι ὑπάρχει μία ἀμέλεια ὄχι μόνον τῶν δικαστικῶν, τοὺς ὁποίους σεῖς κατηγγείλατε, ἀλλὰ καὶ τῶν διοικητικῶν Ἀρχῶν, ὅτι δὲν εἰδοποίησαν ἐγκαίρως τὴν Κυβέρνησιν, ἀνεξαρτήτως τῆς ἰδικῆς σας εἰδοποιήσεως· διότι δὲν φαντάζομαι ὅτι αἱ δικαστικαὶ Ἀρχαὶ τῆς Σάμου ἠγνόουν τὴν ἰδικήν σας ἐνέργειαν. Ὅπως σεῖς εἰδοποιήσατε ἐμπιστευτικῶς καὶ αἱ ἀρχαὶ τῆς Σάμου θὰ εἶχον εἰδοποιηθῆ ὅτι, ἂν γίνῃ ἡ δίκη αὐτή, θὰ ἔχῃ συνεπείας δυσάρεστους· ἑπομένως, ἐφόσον αἱ Ἀρχαὶ δὲν εἰδοποίησαν τοὺς ἁρμοδίους Ὑπουργούς, εὑρίσκονται ἐν ἀμελείᾳ. Ἀλλὰ σᾶς ἐρωτῶ ἀκόμη καὶ τὸ ἑξῆς: Διὰ νὰ γίνῃ ἀπόβασις δύο ἀνθρώπων καὶ νὰ γίνῃ κατάληψις μιᾶς νήσου, εἰς τὴν ὁποίαν ὑπάρχουν 180 χωροφύλακες, δὲν ἀντελήφθην ἀκριβῶς πόσοι, φαντάζεσθε ὅτι τὸ πρᾶγμα εἶναι τόσον ἁπλοῦν καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ τόσον εὐκόλως, χωρὶς νὰ ὑπάρξῃ καμμία προπαρασκευή; Ἐγὼ δὲν φαντάζομαι ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ὡς ἐκ θαύματος συγκρότησις Σωμάτων ἐνόπλων ἅμα τῇ ἐμφανίσει τῶν Γιαγάδων, οἱ ὁποῖοι τὰ συνεκρότησαν καὶ ἀπετόλμησαν νὰ καταλύσουν τὰς Ἀρχὰς εἰς μίαν περιφέρειαν, ὅπου ὑπῆρχε δύναμις ἑκατὸν καὶ πλέον χωροφυλάκων. Κατὰ συνέπειαν εἶναι ἐκτὸς ἀμφισβητήσεως ἡ ἀνεπάρκεια, ἡ ἀμέλεια ἤ, ἂν θέλητε, ἀκόμη καὶ ὁ δόλος, ὡς σεῖς κατηγγείλατε, τῶν Ἀρχῶν τῆς Σάμου. Ἑπομένως δὲν βλέπω ποῦ στηρίζεται ἡ ὑπεράσπισις αὐτῶν, ἡ ὄχι καὶ ἐπιβεβλημένη ἄλλως τε, ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργοῦ. Ἀλλ’ ἡ βαρυτέρα κατηγορία δὲν εἶναι αὐτή· ἡ βαρυτέρα κατηγορία εἶναι ἄλλη, ὅτι, ἐνῷ εἰδοποιήθη ἡ Κυβέρνησις περὶ τῶν μελλόντων νὰ συμβοῦν—καὶ εἰδοποιήθη καταλλήλως, διότι ἔχετε ἀπολύτως δίκαιον λέγοντες ὅτι εἴχετε ὑπ’ ὄψιν ὅτι ὑπάρχει μία Κυβέρνησις καὶ ἡ εἰδοποίησις τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ περὶ τῶν δυναμένων νὰ συμβῶσιν ἦτο εἰδοποίησις καὶ δι’ ὅλους τοὺς ἄλλους Ὑπουργούς. Δὲν εἴχετε καμμίαν ὑποχρέωσιν νὰ μεταβῆτε καὶ εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν καὶ εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, ἴσως καὶ εἰς τὸν ἀρχηγὸν τοῦ Ἐπιτελείου τοῦ Στρατοῦ διὰ νὰ κινητοποιηθῶσιν αἱ στρατιωτικαὶ καὶ ναυτικαὶ δυνάμεις τῆς Χώρας διὰ τὴν Σάμον—ἐνῷ, λέγω, εἰδοποιήσατε τὴν Κυβέρνησιν, ἡ Κυβέρνησις τί ἔπραξεν ἐπὶ τοῦ προκειμένου; Ἡ Κυβέρνησις ὠπισθοχώρησε καὶ ὠπισθοχώρησε κατὰ τρόπον ὄχι σοβαρόν· διότι, ἂν πράγματι ἐνόμιζεν ὅτι ὑπῆρχε σοβαρὸς κίνδυνος διασαλεύσεως τῆς τάξεως, ὤφειλε νὰ ἔχῃ κοινοποιήσει ἐγκαίρως ὅτι ἐματαιώθη ἡ δίκη. Ἡ κατηγορία ἡ βαρυτάτη εἶναι ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀντὶ νὰ προστατεύσῃ τὴν Δικαιοσύνην, νὰ ἐκκαθαρίσῃ τὰ ἀρχεῖα τὰ δικαστικά, νὰ μὴ πτοηθῇ πρὸ τῶν Γιαγάδων, νὰ μὴ παρασχεθῇ ἡ ἐντύπωσις εἰς τὴν Σάμον ὅτι οἱ Γιαγάδες καὶ ἀπὸ τὴν Δωδεκάνησον ἀκόμη τρομοκρατοῦν μέχρι τοιούτου σημείου τὸ Κράτος, ὥστε μόλις εἰδοποίησαν ὅτι δὲν θὰ ἐπιτρέψουν νὰ γίνῃ ἡ δίκη αὐτὴ τὸ Κράτος ὑπέκυψε καὶ δὲν ἔγινεν ἡ δίκη. Ἀντὶ νὰ ἐμπνεύσῃ τὸν σεβασμὸν πρὸς τὸ κράτος τοῦ Νόμου εἰς τὴν Σάμον, ἔκαμε τὴν ὑποχώρησιν αὐτὴν τὴν ἐπαίσχυντον. Ἀλλὰ καὶ ἀφοῦ ἔκαμεν αὐτὴν τὴν ἐπαίσχυντον ὑποχώρησιν, δὲν ἐσοβαρεύθη, ὅπως ἡ ὑποχώρησις αὐτὴ γίνῃ κανονικὴ καὶ μὴ ἐκτεθῇ εἰς μίαν ἧτταν πλέον ἐπαίσχυντον.

§102Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἴπετε ὅτι εἰδοποίησεν ὁ Γιαγᾶς τὴν Κυβέρνησιν ὅτι θὰ κάμῃ ἐπιδρομὴν εἰς τὴν Σάμον.

§103Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὄχι σᾶς εἰδοποίησαν διὰ τῶν φίλων των οἱ Γιαγάδες τὰς δικαστικὰς Ἀρχὰς τῆς Σάμου ὅτι, ἂν θὰ γίνῃ δίκη, θὰ κάμωσι «φασαρίαν».

§104Π. ΤΣΙΤΣΕΚΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Περὶ ἐπιστολῶν πολλῶν καὶ δὴ ἑκατοντάδων δὲν μοὶ ἀνέφερεν ὁ κ. Σοφούλης. Μοὶ ἀνέφερεν ὅτι ἔχει τὴν πληροφορίαν ὅτι θὰ γίνῃ δίκη καὶ ὅτι, ἐπειδὴ οἱ Γιαγάδας εἶναι ἀμνηστευμένοι, καλὸν καὶ σκόπιμον εἶναι νὰ ματαιωθῇ ἡ δίκη.

§105Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Διὰ νὰ σταλῶσιν αἱ ἐπιστολαὶ αὐταὶ σημαίνει ὅτι ἔλαβον χώραν δύο πράγματα· ἢ ὅτι οἱ φίλοι τῶν Γιαγάδων ἢ οἱ Γιαγάδες πληροφορηθέντες ὅτι ἐπέκειτο ἡ δίκη, ἤρχισαν νὰ διαδίδωσιν ὅτι δὲν θὰ ἐπιτρέψωσι νὰ γίνῃ ἡ δίκη, ἢ ὅτι οἱ κάτοικοι, γνωρίζοντες τί εἶναι οἱ Γιαγάδες, ἐτρομοκρατήθησαν τόσον, ὥστε ἔσπευσαν κατὰ ἑκατοντάδας νὰ γράψωσιν εἰς τὸν κ. Σοφούλην «φροντίσατε δι’ ὄνομα τοῦ Θεοῦ νὰ μὴ γίνῃ ἡ δίκη, διότι θὰ χαθῶμεν».

§106Α. ΠΑΠΑΟΙΚΟΝΟΜΟΥ. Νομίζω ὅτι δὲν πταίει ἡ Κυβέρνησις, ἀφοῦ ἐν Σάμῳ ὑπάρχει εἷς λόχος ἐκ 220 ἀνδρῶν καὶ 145 ὁπλῖται χωροφύλακες, οἵτινες ἔπρεπε νὰ κάμωσι τὸ καθῆκόν των.

§107Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τοῦτο σημαίνει ὅτι ἢ ὅλοι οἱ ἄνδρες δὲν ἐξετέλεσαν τὸ καθῆκόν των ἢ ὅτι ἦτο σοβαρὰ ἡ προπαρασκευὴ τῶν Γιαγάδων, ἡ ὁποία τοὺς ἐπέτρεψε νὰ κάμωσι πραγματικὴν ἐπανάστασιν. Εἴτε τὸ ἓν δεχθῆτε εἴτε τὸ ἄλλο, τὸ συμπέρασμα εἶναι ὅτι αἱ ἐκεῖ ἀρχαὶ δὲν ἐξεπλήρωσαν τὸ καθῆκόν των. Ἡ μεγαλυτέρα κατηγορία, ἡ ὁποία βαρύνει τὴν Κυβέρνησιν, εἶναι ὅτι ὑπεχώρησεν εἰς τὸν φόβον αὐτὸν καὶ ἐδέχθη τὴν ταπείνωσιν τοῦ Κράτους καὶ δὲν ἔλαβε τὰ κατάλληλα μέτρα διὰ νὰ μὴ ἐξευτελισθῇ τὸ Κράτος ἐσωτερικῶς καὶ ἐξωτερικῶς. (Χειροκροτήματα).

§108Σ. ΖΕΡΒΟΣ. Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε.

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Καφαντάρης.

§110Σ. ΖΕΡΒΟΣ. Διατί μοὶ ἀφαιρεῖτε τὸν λόγον;

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διότι δὲν ἔχομεν ἀντικείμενον συζητήσεως. (Θόρυβος). Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις ἐπὶ 5 λεπτὰ λόγῳ τοῦ θορύβου.

(Ὥρᾳ 7.25′ μ. μ.)

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρᾳ 7.35′ μ. μ.)

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Ὁ κ. Γ. Καφαντάρης ἔχει τὸν λόγον.

§113Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ὅσον καὶ ἂν εἶναι θλιβερὸν τὸ γεγονὸς τῆς ἐνεργηθείσης λῃστρικῆς ἐπιδρομῆς ἐναντίον τῆς πρωτευούσης τῆς Σάμου, δὲν νομίζω ὅτι δικαιολογεῖται ἡ σπουδὴ μετὰ τῆς ὁποίας εἰσήλθομεν εἰς συζήτησιν, ἐπὶ τῆς ὁποίας οὐδὲν ἔχομεν σχετικὸν στοιχεῖον. Τὸ μόνον γεγονὸς τὸ ὁποῖον μᾶς ἀνηγγέλθη δι’ ἑνὸς τηλεγραφήματος, ἀτελοῦς καὶ αὐτοῦ, εἶναι ὅτι ἐγένετο ἐπιδρομὴ τῶν γνωστῶν λῃστῶν Γιαγάδων εἰς τὴν Σάμον, ἔκτοτε δέ, διακοπείσης τῆς συγκοινωνίας, δὲν ἔχομεν οὐδεμίαν νεωτέραν συμπληρωματικὴν πληροφορίαν. Τί γνωρίζομεν; Εἴμεθα ἐν γνώσει ὅτι ἡ ἐπιδρομὴ ἐγένετο ἐκ μέρους αὐτῶν καὶ μόνον τῶν λῃστῶν; Πόσοι καὶ ποῖοι εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι τοὺς ἠκολούθησαν; Πόθεν εἰσῆλθον εἰς τὴν πόλιν τῆς Σάμου οἱ Γιαγάδες, ποῖον χαρακτῆρα ἔχει ἡ λῃστρικὴ αὐτὴ ἐπιδρομή; Ἔχει χαρακτῆρα ἀπολύτως λῃστρικόν; Ἔχει χαρακτῆρα ἄλλης φύσεως; Περὶ πάντων τούτων ἐν ἀπολύτῳ εὑρισκόμεθα σκοτίᾳ. Εἴμεθα ἐν γνώσει ὅτι ἐγένετο ληστρικὴ ἐπιδρομὴ ἐν Σάμῳ. Περὶ ὅλων τῶν ἄλλων ἀγνοοῦμεν οἱανδήποτε λεπτομέρειαν.

§114Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἶναι ἐνδεχόμενον, διότι διεκόπησαν αἱ τηλεγραφικαὶ συγκοινωνίαι, νὰ μὴ ἐπεκράτησαν οἱ Γιαγάδες.

§115Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ὅλα εἶναι ἐνδεχόμενα. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐγὼ λέγω εἶναι ὅτι ἐπελήφθημεν μιᾶς συζητήσεως χωρὶς νὰ γνωρίζωμεν οὔτε τὸν χαρακτῆρα οὔτε τὴν ἔκτασιν τῆς σημειωθείσης ληστρικῆς ἐπιδρομῆς, καὶ συζητοῦμεν ἐπὶ τῇ βάσει ὑποθέσεων καὶ προσπαθοῦμεν διὰ διαφόρων ἑλιγμῶν συλλογιστικῶν νὰ φθάσωμεν εἰς συμπεράσματα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐπιτύχωμεν. Ὅταν θὰ ἔχῃ ἡ Κυβέρνησις ὅλας τὰς ἀναγκαίας πληροφορίας, ἡ Κυβέρνησις θὰ ἐπιληφθῇ καὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ καὶ θὰ ἐλέγξῃ αὐτὴ ἂν ὑπῆρξε παράλειψις ἐκ μέρους αὐτῆς καὶ θὰ ζητήσῃ τὴν τιμωρίαν τῶν Ἀρχῶν, ἂν ὑπάρξῃ παράλειψις ἐκ μέρους τῶν τοπικῶν Ἀρχῶν. Ἀλλ’ ἂς ἴδωμεν δι’ ὀλίγων ἂν καὶ τὰ γεγονότα τὰ προηγούμενα δικαιολογοῦσιν ἔστω καὶ αἰτιάσεις τινάς. Ἐπὶ τοῦ παρόντος, ἐπαναλαμβάνω, τὸ γεγονὸς εἶναι ἀπὸ πάσης ἀπόψεως θλιβερόν, ἀλλὰ πρέπει νὰ ὁμολογήσωμεν εἰλικρινῶς ὅτι ὑπῆρξε γεγονὸς ἀπρόοπτον. Ἡ μόνη πληροφορία τὴν ὁποίαν εἶχεν ἡ Κυβέρνησις ὑπῆρξεν ἡ ὑπόδειξις ἐκ μέρους τοῦ συναδέλφου ἐκ Σάμου πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὅτι κατὰ τὰς ἰδιωτικὰς πληροφορίας τὰς ὁποίας εἶχεν ἀπὸ τὴν ἰδιαιτέραν του πατρίδα, ἐπικειμένης τῆς εἰσαγωγῆς τῆς δίκης ἐναντίον αὐτῶν τῶν δύο λῃστῶν, ὑπῆρχε τὸ ἐνδεχόμενον νὰ εὑρεθῶμεν ἐνώπιον ἀποπείρας ἐπιδείξεώς τινος παλληκαρισμοῦ ἐκ τῶν συνήθων εἰς τοὺς λῃστάς. Βεβαίως θὰ ἦτο ὀρθόν, ἀφοῦ αἱ δικογραφίαι αὐταὶ δὲν εἶχον οὐδεμίαν οὐσιαστικὴν σημασίαν, ἀφοῦ ἀφεώρων πράξεις ὄχι μόνον πεπαλαιωμένας, ἀλλὰ καὶ ἀμνηστευθείσας καὶ παραγραφείσας, θὰ ἦτο ὀρθόν, λέγω, ἡ Δικαιοσύνη νὰ μὴ δώσῃ ἀφορμὴν εἰς τοιαύτας ὑποδείξεις καὶ νὰ ἀποσυρθῶσιν αἱ δίκαι διὰ νὰ εἴμεθα ἐξησφαλισμένοι περὶ τῆς ἡσυχίας τῆς Σάμου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης δὲν ἀπέδωσε τοιαύτην σημασίαν, ἀλλὰ συνέστησεν εἰς τοὺς δικαστάς, ἂν τὰ πράγματα ἔχουσιν οὕτω, νὰ ἀποφύγωσι τοιαύτην διαδικασίαν διὰ νὰ μὴ δώσωμεν τὴν εὐκαιρίαν εἰς δύο τόσον πολὺ δράσαντας εἰς τὴν νῆσον λῃστὰς νὰ ἐπιδείξουν νέους παλληκαρισμούς. Καὶ ὅταν ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἀπεφάσισε νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐξέτασιν ταύτην, ἐθεώρησε — καὶ πάλιν κατὰ τὰς ὑποδείξεις τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Σάμου πληρεξουσίου — ὅτι ἐξέλειπε καὶ πᾶσα ἀφορμὴ ἀνησυχίας, καὶ δὲν ἔσπευσε νὰ εἰδοποιήσῃ περὶ τούτου καὶ νὰ ἀνησυχήσῃ ὁλόκληρον τὴν Κυβέρνησιν διὰ νὰ λάβῃ προφυλακτικὰ μέτρα ἐναντίον ἐνδεχομένου κινήματος, ἐναντίον τῶν κινδύνων, περὶ τῶν ὁποίων οὐδεὶς θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἐκ τῶν προτέρων φόβος. Αὐτὰ εἶναι, κύριοι τὰ πράγματα. Ἴσως τὸ γεγονὸς αὐτό, ἐπαναλαμβάνω, νὰ μὴ ἔχῃ τὸν χαρακτῆρα τὸν ὁποῖον ἡμεῖς δίδομεν εἰς αὐτό. Ὅταν ἀποκατασταθοῦν αἱ συγκοινωνίαι καὶ δυνηθῶμεν νὰ ἐξακριβώσωμεν τὰ γεγονότα, θὰ ἐπανέλθωμεν καὶ πάλιν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὅμως ὀφείλομεν νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν εἶναι ὅτι εἶναι δυνατοί, καὶ δὲν πρέπει νὰ τὸ ἀποκρύπτωμεν, καὶ εἰς τὸ μᾶλλον εὐνομούμενον Κράτος, ὅταν εὑρίσκεται ἀνύποπτον, εἶναι δυνατοὶ αἰφνιδιασμοὶ τοιαύτης φύσεως. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον χαρακτηρίζει καὶ τὸ ὁποῖον εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκθέσῃ τὴν ὑπόληψιν ἑνὸς Κράτους εἶναι ἂν δὲν κατορθώσῃ τὸ Κράτος μετὰ τὸν αἰφνιδιασμὸν αὐτὸν νὰ ἀποκαταστήσῃ τὸ κράτος τοῦ Νόμου καὶ νὰ ἐπιθέσῃ τὴν πυγμὴν αὐτοῦ ἐπὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐτόλμησαν τὴν διασάλευσιν τῆς τάξεως κατὰ τοιοῦτον τρόπον. Ἀλλὰ περὶ τούτου μέχρι τῆς στιγμῆς δὲν ἔχομεν κανένα δεδομένον, ἐφόσον ἡ Κυβέρνησις ἔλαβεν ὅλα τὰ ἀναγκαῖα μέτρα καὶ ἀπέστειλε δυνάμεις καὶ ἔχομεν ἀπόλυτον τὴν πεποίθησιν ὅτι τὸ κίνημα αὐτὸ θὰ ἀπομείνῃ ἡ τελευταία πρᾶξις μιᾶς λῃστρικῆς συμμορίας, ἡ ὁποία ἀληθῶς καὶ ἄλλοτε ἐκηλίδωσε τὴν ἱστορίαν τῆς δημοσίας τάξεως τῆς Ἑλλάδος. (Χειροκροτήματα).

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Ζερβὸς ἔχει τὸν λόγον.

§117Σ. ΖΕΡΒΟΣ. Κύριοι, ἂν ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ἐρωτήσω τὴν Κυβέρνησιν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, εἶναι διότι ἐνδιαφέρομαι εἴπερ τις καὶ ἄλλος, ἕνεκα τῆς γειτονίας τῆς γενετείρας μου Δωδεκανήσου πρὸς τὴν Σάμον. Ὅλοι οἱ ἀξιότιμοι ὁμιλήσαντες—καὶ ζητῶ συγνώμην ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον ἀρχηγὸν τῶν Προοδευτικῶν Φιλελευθέρων, διότι δὲν ἤθελον οὐδ’ ἐπ’ ἐλάχιστον, οὐδὲ κατὰ φαντασίαν κἂν νὰ τὸν θίξω, ἀφοῦ μόνον εὐλάβειαν καὶ σεβασμὸν ἀνώτερον τρέφω πρὸς αὐτὸν καὶ ἐνόμισα ὅτι ἐπρόκειτο νὰ ἀλλάξῃ τὸ ἀντικείμενον τῆς συζητήσεως καὶ δι’ αὐτό...

§118Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δὲν ἔχει σημασίαν.

§119Σ. ΖΕΡΒΟΣ. Δὲν ἔχει σημασίαν διὰ σᾶς, ὁ ὁποῖος εὑρίσκεσθε εἰς τὴν κορυφὴν τῆς πολιτικῆς πυραμίδος, ἔχει ὅμως σημασίαν δι’ ἐμέ, ὁ ὁποῖος εὑρίσκομαι εἰς τὸ ἔδαφος καὶ τὴν βάσιν αὐτῆς.

§120Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Πρέπει νὰ ὁμολογήσωμεν ὅτι οὐδὲν προνόμιον ἔχομεν.

§121Σ. ΖΕΡΒΟΣ. Ἀλλ’ ἡ εὐγένεια ἔχει ὑποχρεώσεις καὶ ἐγὼ ἔπρεπε καὶ πρέπει νὰ εἶμαι εὐλαβὴς καὶ ἄμεμπτος ἀπέναντί σας, ὅπως καὶ εἶμαι. Ὅλοι οἱ μέχρι τοῦδε ὁμιλήσαντες, κύριοι, ἔθεσαν τὸ ζήτημα ἐπὶ ἐπισφαλοῦς, νομίζω, βάσεως. Οἱ Γιαγάδες δὲν εἶναι κακοῦργοι συνήθεις, δὲν εἶναι λῃσταὶ συνήθεις. Ὄχι, κύριοι. Μὴ κρύπτεσθε ὄπισθεν τοῦ δακτύλου σας. Πρόκειται περὶ κακοποιῶν στοιχείων βεβαίως, ἀλλὰ κακοποιῶν τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται εἰς χεῖρας πολιτικῶν παραγόντων. Ὅταν ὁ φιλελεύθερος κόσμος διέτρεχεν ὁπωσδήποτε κίνδυνον, οἱ Γιαγάδες προσέφερον εἰς τὸν ἀντιφιλελεύθερον κόσμον ἐξαιρετικὰς ὑπηρεσίας καὶ οὐχὶ ἅπαξ. Ὑπῆρξαν αὐτοὶ ὄργανα τὰ ὁποῖα προσέφεραν πολλὰς ὑπηρεσίας εἰς τὸν ἀντιδημοκρατικὸν κόσμον καὶ ὅλως ἐξαιρετικάς. Οὐχὶ ἅπαξ κατέλυσαν τὰς Ἀρχὰς τῆς Σάμου, ὅπως ἐπὶ τῆς ἐποχῆς τοῦ κινήματος τῆς Θεσσαλονίκης, ἀλλὰ καὶ κατὰ τὸ 1922. Ὅταν δὲ ἡ Ἐπανάστασις τοῦ 1922 ἐπεκράτησεν ὁριστικῶς καὶ τελεσιδίκως, οὗτοι ἐγκατέλειψαν τὸ ἔδαφος τῆς ἐλευθέρας Ἑλλάδος καὶ ἐνεκατεστάθησαν εἰς τὴν Δωδεκάνησον.

§122Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. Οὐδέποτε ὑπῆρξαν ὄργανα οἱ Γιαγάδες. Τουναντίον ἐξεμεταλλεύθησαν καὶ κόμματα καὶ ἄτομα, χάριν ἰδιωτικῶν βλέψεων καὶ σκοπῶν, καὶ δύναμαι νὰ βεβαιώσω ὅτι ὁ ἀντίθετος πολιτικὸς κόσμος τῆς Σάμου εἶναι ἐντελῶς ξένος πρὸς τὴν ἐνέργειαν αὐτήν.

§123Σ. ΖΕΡΒΟΣ. Ἀφήσατε τὸν πολιτευτὴν τῆς Σάμου καὶ ἐνδυθῆτε τὸν Ἕλληνα πολιτευτήν. Τὸ ζήτημα εἶναι τοῦτο, ὅτι οἱ Γιαγάδες προσέφερον εἰς τὸν ἀντιδημοκρατικὸν κόσμον ἐξαιρετικὰς ὑπηρεσίας, οὐχὶ δὲ ἅπαξ κατέλυσαν τὰς Ἑλληνικὰς ἀρχὰς καὶ ἐνθυμεῖσθε ὅτι καὶ ἄλλοτε τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος ἔκαμεν ἐκστρατείαν εἰς τὴν Σάμον καὶ ἀπέστειλεν ἐκεῖ πολεμικὰ καὶ ἐβομβάρδισε τοὺς Γιαγάδες. Ὅταν ἡ Ἐπανάστασις τοῦ 1922 ἐνεκατέστη ὁριστικῶς καὶ τελεσιδίκως, ἐγκατέλειψαν τὸ Ἑλληνικὸν ἔδαφος, τῆς ἐλευθέρας Πατρίδος καὶ μετέβησαν εἰς τὴν Δωδεκάνησον. Εἰς τὴν Δωδεκάνησον, κύριοι, ἀπελάμβανον ἡγεμονικῶν τιμῶν. Κατ’ ἀρχὰς μὲν εἶχον ὡς κέντρον τὴν νῆσον Κῶ, εἰς ἀπόστασιν τριῶν περίπου μιλίων ἀπὸ τῆς Μικρασιατικῆς ἀκτῆς ἀπέχουσαν. Εἶχον βενζινακάτους μεγίστης ταχύτητος εἰς τὰς διαταγὰς καὶ τὴν ὑπηρεσίαν των, μικρὸν ἀτμόπλοιον καὶ πλοῖα, ἀπελάμβανον δὲ τιμῶν ὡσὰν νὰ ἦσαν δοῦκες, πρίγκηπες καὶ δὲν ἠξεύρω τίνα προνομιοῦχα πρόσωπα. Ἐπειδὴ ὅμως ἡ Κῶ δὲν ἐθεωρήθη κατάλληλος διὰ τοὺς σκοπούς των, δι’ αὐτὸ ἐγκατέλειψαν ἀπό τινων μηνῶν τὴν Κῶ καὶ ἦλθον ἀπέναντι τῆς Σάμου εἰς τὴν ἱερὰν νῆσον Πάτμον, ἥτις εἶναι νῆσος, ὅπως γνωρίζετε ἀπὸ τὴν ἱστορίαν, ποὺ ἔχει ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον παπάδες καὶ καλογρηὲς καὶ τίποτε περισσότερον. Ἐκεῖ ἐγκατεστάθησαν καὶ ἐκεῖ ἦτο τὸ κέντρον ὄχι μόνον λαθρεμπορίου οἰνοπνεύματος, καπνοῦ, σακχάρεως κλπ. εἰς μέγιστον βαθμόν, ἀλλὰ καὶ ἰσχυρὸν κέντρον καὶ ἄλλης πολιτικῆς προπαγάνδας καὶ ἐκεῖθεν ἐξεστράτευσαν χθὲς πάλιν ἐναντίον τῆς Σάμου. Ἐφιστῶ σύντονον τὴν προσοχὴν τῆς Συνελεύσεως ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου. Δὲν πρόκειται περὶ παρωνυχίδος, κύριοι πληρεξούσιοι, πρόκειται περὶ σοβαροῦ ζητήματος καὶ εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ ἀνοίξωσιν ὅλοι τοὺς ὀφθαλμούς των, ὄχι μόνον ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Συμπολίτευσις, ἀλλὰ καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις καὶ ἡ Συνέλευσις ὅλη, διότι δὲν πρόκειται περὶ τῶν Γιαγάδων οὔτε περὶ τῆς λῃστρικῆς αὐτῶν ἐπιθέσεως καὶ ἐκστρατείας, ὅπως εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Σάμου πολιτευτής. Ἐγὼ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ μελετήσητε ἐπακριβῶς τὰ πράγματα, διότι ὄπισθεν ὅλων αὐτῶν ἴσως νὰ ὑπάρχῃ καὶ δάκτυλος πολιτικός.

§124Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὁ ἀξιότιμος ἐξ Εὐρυτανίας συνάδελφος κατέληξεν εἰς τὴν ἔκφρασιν τῆς εὐχῆς, ὅπως αὐτὴν τὴν φορὰν τέλος πάντων δοθῇ ἡ δέουσα τιμωρία εἰς τοὺς Γιαγάδες καὶ ἐπικρατήσῃ τὸ Κράτος τοῦ Νόμου καὶ ὄχι οἱ Γιαγάδες. Αὐτὴ ἡ εὐχὴ δὲν ἐξεφράσθη ἀπὸ ἡμᾶς, διότι δὲν ἐφαντάσθημεν ὅτι θὰ κινδυνεύσῃ τὸ Κράτος τὸ Ἑλληνικὸν εἰς τὴν Σάμον.

§125Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Οὔτε τὸ ἐφαντάσθην ἐγὼ οὔτε καμμίαν τοιαύτην εὐχὴν ἐξέφρασα. Εἶπον ὅτι εἷς αἰφνιδιασμὸς εἶναι εὔκολος καὶ ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλεται εἰς τὸ Κράτος εἶναι νὰ πατάξῃ τὰ κακοποιὰ στοιχεῖα· ἂν αὐτὸ ἀποτελῇ ὑπόνοιαν ὅτι ἐγὼ διενοήθην ὅτι θὰ ἐπικρατήσῃ τὸ κίνημα τῶν Γιαγάδων, κριτὴς εἶναι ἡ Συνέλευσις.

§126Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἀποτελεῖ μίαν διέξοδον ἀπὸ τὴν στενοχωρίαν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρέθη ἡ Κυβέρνησις. Διότι ὅτι θὰ ἐπικρατήσῃ τὸ κράτος τοῦ Νόμου εἴμεθα ἀπολύτως βέβαιοι· ὅτι δὲν θὰ ἔχωμεν ἰδιαιτέραν δημοκρατίαν εἰς τὴν Σάμον, εἰς τὴν ὁποίαν νὰ στείλωμεν καὶ πρεσβευτὴν εἴμεθα βέβαιοι. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μᾶς ἐνδιαφέρει, καὶ μᾶς ἐνδιαφέρει μολονότι τὸ πρᾶγμα δὲν εἰσάγεται κανονικῶς πρὸς συζήτησιν εἰς τὴν Συνέλευσιν, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον, λέγω, μᾶς ἐνδιαφέρει εἶναι ἡ ψυχολογικὴ ἀνάγκη ὑπὸ τὴν ὁποίαν εὑρέθη ἡ Συνέλευσις· διότι ἀλλοίμονον ἂν ἡ Συνέλευσις, κατόπιν τῶν ἐπεισοδίων αὐτῶν, δὲν συνεκινεῖτο καὶ δὲν ἐξέφερε τὴν γνώμην της, ἔστω καὶ ἐπὶ τῇ βάσει ὄχι ἀπολύτως πιστοποιημένων γεγονότων. Ὅ,τι μᾶς ἐνδιέφερεν ἦτο ἡ ἐξέτασις κατὰ πόσον εὐθύνεται ἡ Κυβέρνησις, ὅτι δὲ εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ γίνουν τοιαῦτα ἀπρόοπτα εἰς ὅλα τὰ Κράτη καὶ εἰς τὰ πλέον καλῶς διοικούμενα καὶ εἰς τὰ πλέον εὐνομούμενα δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία. Δι’ αὐτὸ ὡμίλησα περὶ τῆς εὐθύνης τῶν Ἀρχῶν, εὐθύνης ἡ ὁποία, κατόπιν τῶν δηλώσεων τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς πληρεξουσίου, εἶναι ἀναμφισβήτητος, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηρίξῃ κανεὶς ὅτι θὰ ἦτο δυνατὴ ἡ κατάλυσις ὁλοκλήρου τῆς Ἑλληνικῆς κυριαρχίας εἰς τὴν Σάμον. Ἀλλὰ τοῦτο ἀποτελεῖ τὴν ὀλιγώτερον σοβαρὰν κατηγορίαν. Ἡ μεγαλυτέρα κατηγορία ἀπευθύνεται κατὰ τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀπευθύνεται ἀκριβῶς ἕνεκα τοῦ παρελθόντος τῶν Γιαγάδων κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη· διότι, ὅπως πολὺ ὀρθῶς παρετήρησεν ὁ κ. πληρεξούσιος, δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ κατὰ τὴν ὁποίαν καταλύουν τὰς Ἀρχὰς οἱ Γιαγάδες εἰς τὴν Σάμον. Ἦτο δὲ ἀπαραίτητον τώρα ὁπότε ἔχομεν ἀποκατασταθῆ ἐσωτερικῶς, ὁπότε δὲν ὑπάρχει ἐσωτερικὴ ἀνωμαλία, θὰ ἐπεβάλλετο νὰ δειχθῇ ἐκεῖ εἰς τοὺς κατοίκους ὅτι ἔπαυσεν ὁριστικῶς καὶ τελεσιδίκως ἡ βασιλεία τῶν Γιαγάδων καὶ ὅτι ἀφοῦ ἡ δικαστικὴ Ἀρχὴ ἐνήργησε μίαν δίωξιν, εἶναι τὸ Κράτος εἰς θέσιν νὰ φέρῃ τὸ ἔργον εἰς πέρας. Ἀποτελεῖ τὴν σοβαρωτέραν κατηγορίαν τὸ ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὑπεχώρησε, μολονότι ἔπρεπε νὰ γνωρίζῃ ὅτι ἡ τοιαύτη ὑποχώρησις ἐνθαρρύνει τοὺς Γιαγάδες καὶ τὴν πίστιν ἐπὶ τὸ Κράτος ἐκ μέρους τῶν Σαμίων διασαλεύει. Ἀλλὰ εἶναι καὶ τὸ γεγονὸς ὅτι, ὅταν ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσισε νὰ ὑποχωρήσῃ, δὲν ἐξησφάλισεν οὔτε τὴν ὑποχώρησιν. Ὅλα αὐτὰ εἶναι ἀναμφισβήτητα καὶ θὰ ἔλθῃ ἡ στιγμὴ καθ’ ἣν θὰ ἐξετασθοῦν καλύτερον. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θέλω νὰ χαρακτηρίσω εἶναι ὅτι ὑπάρχει μέχρι τῆς στιγμῆς μία μεγάλη εὐθύνη τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν Ἀρχῶν τῆς Σάμου.

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λόγῳ τῆς σοβαρότητος τοῦ θέματος ἐγένετο δεκτὴ ἡ ἐρώτησις. Περαιτέρω ἔλεγχος μόνον δι’ ἐπερωτήσεως δύναται νὰ γίνῃ.

§128Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μόνον οἱ ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων ὡμίλησαν. Δὲν ἠμπορῶ νὰ σᾶς δώσω τὸν λόγον, διότι δὲν διεξάγεται κανονικῶς ἡ συζήτησις.

§130Γ. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἐζήτησεν ὁ κ. συνάδελφος τὸν λόγον καὶ ἔχετε ὑποχρέωσιν νὰ τῷ τὸν δώσητε.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δίδω τὸν λόγον εἰς τὸν κ. Φραγκούδην ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεώς του.

§132Γ. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ἐφαρμόσητε τὸν Κανονισμὸν ὅπως θέλετε σεῖς.

§133Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Οὐδαμοῦ λέγει ὁ Κανονισμὸς ὅτι ἐπὶ ζητημάτων τοιούτων μόνον οἱ ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων πρέπει νὰ ὁμιλήσουν.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ σᾶς δώσω μίαν πληροφορίαν, τὴν ὁποίαν νομίζω ὅτι γνωρίζετε, ὅτι ὁ Κανονισμὸς λέγει ὅτι οἱ Ὑπουργοὶ λαμβάνουν τὸν λόγον ὁπότε τὸν ζητήσουν, ἀσχέτως τῆς Ἡμερησίας διατάξεως· τὸ αὐτὸ δικαίωμα κοινοβουλευτικὴ συνήθεια παρέχει καὶ εἰς τοὺς ἀρχηγοὺς τῶν κομμάτων καὶ αὐτὸ τηρεῖται εἰς τὰς ἐργασίας τῆς Συνελεύσεως μέχρι τοῦδε.

§135Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Ἐφόσον δὲν μοὶ δίδετε τὸν λόγον, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀποχωρήσω τῆς Συνελεύσεως.

§136Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἠδύνατο ὁ κ. συνάδελφος νὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ τῆς παραβάσεως τοῦ Κανονισμοῦ καὶ ἀπορῶ διατί ἐσηκώθη καὶ ἔφυγε. Δημιουργοῦνται ἐνταῦθα ζητήματα διὰ νὰ φαίνεται ὅτι ἡ Συνέλευσις δὲν εἶναι εἰς τὸ ὕψος της. Ὁ κ. Πρόεδρος ἢ ἔπρεπε νὰ προλάβῃ τὴν συζήτησιν ἢ ἔπρεπε νὰ τὴν θεωρήσῃ γενικευθεῖσαν.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου, δὲν ἐγενικεύθη ἡ συζήτησις.

§138Γ. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Θὰ μᾶς λύσητε τὸ ζήτημα, κ. Πρόεδρε, διότι δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ἐφαρμόζητε ὅπως θέλετε σεῖς τὸν κανονισμόν.

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ ἔλυσα τὸ ζήτημα, συμφώνως πρὸς τὸν Κανονισμόν, κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου. Καλῶ ἤδη τὸν κ. Φραγκούδην νὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεώς του, διὰ τῆς ὁποίας ἐπερωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν διατί ἐξακολουθοῦν νὰ ἔχουν ὑπηρέτας στρατιώτας καὶ αὐτοὶ οἱ ἀπόστρατοι ἀξιωματικοί.

§140Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἡ ὑποδοχὴ τῆς ὁποίας ἔτυχεν ἡ ἐρώτησις τοῦ κ. Προέδρου ἐκ μέρους τῆς Συνελεύσεως εἶναι ἀρκοῦσα ἔνδειξις ὅτι τὸ Προεδρεῖον ἀπολαύει τῆς γενικῆς ἐμπιστοσύνης τοῦ Σώματος.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τότε ὁ κ. Γ. Φραγκούδης ἔχει τὸν λόγον.

§142Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Περιμένω μίαν ἀπάντησιν ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν. Ὅταν ὁ κ. Πάγκαλος, ὡς Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, εἶχεν ὑποβάλει τὸν Ὀργανισμὸν τοῦ Στρατοῦ εἶπεν ὅτι θὰ κάμωμεν μεγάλας οἰκονομίας διὰ τῆς ἐλαττώσεως τῆς θητείας καὶ ὅτι θὰ ἐπήρχετο ἀντιστάθμισμα ὡς ἐκ τοῦ ὅτι θὰ κατηργοῦντο οἱ ὑπηρέται τῶν ἀξιωματικῶν. Ἡ ἐπερώτησις ὑπεβλήθη πρὸ πολλοῦ, ὅταν παρετήρησα ὅτι οἱ στρατιῶται ἐξακολουθοῦν νὰ εἶναι ὑπηρέται τῶν ἀξιωματικῶν, παρετήρησα δὲ ὅτι πολλοὶ κτίζουν σπίτια ἀξιωματικῶν εἰς διάφορα μέρη καὶ ἐπεθύμουν νὰ ἐρωτήσω, ἂν αὐτὴ ἡ διάταξις ἐφηρμόσθη ἢ ἂν θὰ ἐφαρμοσθῇ. Διὰ τῆς ἐλαττώσεως τῆς στρατιωτικῆς θητείας θὰ ἦτο εὔκολον ὅπως οἱ ὑπηρέται τῶν ἀξιωματικῶν ἐπανέλθουν εἰς τὸν Στρατόν. Ἡ πληροφορία μου εἶναι ὅτι δὲν ἐπανῆλθον.

§143Γ. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔκαμα μίαν διαμαρτυρίαν, διότι ἐφηρμόσατε ὅπως ἠθέλατε τὸν Κανονισμὸν ἡ διαμαρτυρία αὐτὴ ἦτο μομφὴ κατὰ τοῦ Προεδρείου.

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς μομφῆς ἐπεθύμουν νὰ ἐγνώριζον τὴν γνώμην τῆς Συνελεύσεως, ἂν συμμερίζεται τὴν ἀντίληψιν τοῦ κ. πληρεξουσίου, διὰ νὰ κατέλθω τῆς ἕδρας.

§145ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§146Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Σχετικῶς μὲ τὴν ἐπερώτησιν αἱ πληροφορίαι μου εἶναι ὅτι ὑπηρέται ἀξιωματικῶν μάχιμοι εἶναι μόνον ἱπποκόμοι εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς τοὺς ἀνωτέρους, τοὺς δικαιουμένους ἵππου. Περὶ τούτου ὑπάρχει πρακτικὸν τοῦ Ἀνωτάτου Στρατιωτικοῦ Συμβουλίου, τὸ ὁποῖον εὗρον ὅταν ἔγινα Ὑπουργός. Οἱ ὑπηρέται δὲ αὐτοὶ ἀποκλειστικὴν ἀποστολὴν ἔχουν τὴν περιποίησιν τοῦ ἵππου καὶ ὡς ἱπποκόμοι. Ἂν εἴδετε, ὅπως λέγετε, ὅτι χρησιμοποιοῦνται ὡς κτίσται οἰκιῶν ἀξιωματικῶν, ἀναμφιβόλως τοῦτο ἀποτελεῖ κατάχρησιν, εἶναι κολάσιμος πρᾶξις καὶ εἶναι τιμωρητέα. Δὲν περιῆλθεν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοιαύτη καταγγελία. Ἐξ ὅσων γνωρίζω, μόνον εἷς ἀξιωματικὸς κατηγγέλθη ὅτι πράγματι ἐχρησιμοποίησε τὸν ὑπηρέτην του εἰς τοιαύτην ὑπηρεσίαν καὶ ἐτιμωρήθη αὐστηρότατα. Λέγετε ὅτι ὑπάρχουν ὑπηρέται στρατιῶται καὶ εἰς τοὺς ἀποστράτους. Τοῦτο μόνον διὰ τοὺς στρατηγοὺς ἔχει ἀποφασισθῆ ἀπὸ τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον.

§147Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Δὲν εἶναι κανονικόν.

§148Α. ΠΡΑΝΤΟΥΝΑΣ. Εἶναι βοηθητικοί, δὲν εἶναι μάχιμοι.

§149Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Εἶναι σωστὸ νὰ ἔχῃς ὑπηρέτην στρατιώτην τοῦ λόγου σου;

§150Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐγὼ ὀφείλω νὰ εἴπω εἰλικρινῶς αὐτὸ τὸ ὁποῖον πράγματι γίνεται. Δυνάμει πρακτικοῦ ἔχει ἀποφασισθῆ—τὸ ὁποῖον εὗρον ἐγὼ καὶ ὑπῆρχε πρὸ τῆς ὑπουργίας μου—νὰ δίδωνται εἰς τοὺς ἀποστράτους ἀξιωματικοὺς ὡς ὑπηρέται βοηθητικοὶ στρατιῶται.

§151Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Εἶναι κανονικόν;

§152Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Κανονικὸν εἶναι.

§153Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Τὸ λέγει ὁ Ὀργανισμός;

§154Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Εἶναι ἀπόφασις τοῦ Ἀνωτάτου Στρατιωτικοῦ Συμβουλίου.

§155Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Νὰ φέρητε, κ. Ὑπουργέ, εἰς ἐπίγνωσιν τοῦ καθήκοντός του τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον καὶ νὰ ἐφαρμόσητε τὸν Ὀργανισμόν.

§156Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Εἶναι ἀπόφασις τοῦ Ἀνωτάτου Στρατιωτικοῦ Συμβουλίου, τὴν ὁποίαν ἔχει δεχθῆ τὸ Ὑπουργεῖον ἀπὸ πολλοῦ χρόνου. Δηλαδὴ τὴν εὗρεν αὐτὴν τὴν κατάστασιν ὑπάρχουσαν, ὁμολογῶ δὲ ὅτι δὲν τὴν κατήργησα.

§157Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Κακῶς.

§158Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Τώρα ἂν κακῶς ἢ καλῶς νὰ τὸ ἐλέγξητε, ἂν τὸ θεωρῆτε ἐλέγξιμον. Κατὰ τὸν Κανονισμὸν δικαιοῦνται νὰ προσλαμβάνωσιν ὑπηρέτας στρατιώτας οἱ ἀξιωματικοὶ μόνον ἐφόσον ὑπάρχουν βοηθητικοί.

§159Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Ὥστε τὸ βεβαιώνετε ὅτι οἱ μάχιμοι στρατιῶται ἔπαυσαν νὰ εἶναι ὀψοκομισταὶ καὶ νταντάδες εἰς τοὺς ἀξιωματικούς;

§160Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παρακολουθῶ τί κάμνει ἕνας ἀξιωματικὸς τὸν ὑπηρέτη του. Σᾶς εἶπον ὅτι ὁ μάχιμος ὑπηρέτης, ἂν ἀποσπᾶται, ἀποσπᾶται ὡς ἱπποκόμος εἰς ἀξιωματικοὺς δικαιουμένους νὰ ἔχωσιν ἵππον. Ἂν γίνεται κακὴ χρῆσις ἐκ μέρους τῶν ἀξιωματικῶν, ἡ πρᾶξις εἶναι κολάσιμος καὶ ὁ ἀξιωματικὸς τιμωρεῖται, ἐφόσον ἡ ὑπηρεσία λάβῃ γνῶσιν. Σᾶς εἶπον ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον γίνεται, τὸ ὁποῖον ἴσως εἶναι παράτυπον, ὅτι εἰς τοὺς στρατηγοὺς ἐν ἀποστρατείᾳ ἔχουν δοθῆ ὑπηρέται· ἂν τοῦτο εἶναι καλὸν ἢ κακόν, ὁμολογῶ ὅτι ἔχει γίνει καὶ εἶναι ἀπόφασις τοῦ Ἀνωτάτου Στρατιωτικοῦ Συμβουλίου, τὴν ὁποίαν τὸ Ὑπουργεῖον ἐδέχθη καὶ ἐφαρμόζεται καὶ τὴν ὁποίαν δὲν κατήργησα.

§161Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Ἡ παρατήρησίς μου, καὶ πολλῶν ἄλλων κυρίων συναδέλφων, εἶναι ὅτι γίνεται κατάχρησις ἀπὸ τοὺς ἀξιωματικούς, ὅτι ὑπὸ τύπον ἱπποκόμου λαμβάνουν ὑπηρέτας. Ἐφιστῶ λοιπὸν τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ τὸν παρακαλῶ νὰ ἐφαρμόσῃ τὸν Κανονισμόν· διότι εἶναι ὀρθὸν ὅπως ὁ Στρατὸς ἀπαλλαχθῇ ἀπὸ τὰ ὑπηρετικὰ καθήκοντα καὶ ἀποδοθῇ εἰς τὰ γυμνάσια, τοσούτῳ μᾶλλον καθόσον σήμερον, μὲ τὴν μείωσιν τῆς στρατιωτικῆς θητείας, ἔχομεν ἀνάγκην μαχίμων ἀνδρῶν.

§162Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Σᾶς δίδω τὴν πληροφορίαν ὅτι οἱ ἱπποκόμοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι εἰς ἀξιωματικούς, ὑποχρεωτικῶς μετέχουν τῶν γυμνασίων, πηγαίνουν εἰς ὑπηρεσίαν, διότι τοῦτο ἀπαιτεῖ ὁ Κανονισμός. Δὲν δύναμαι νὰ ἀναλάβω τὴν εὐθύνην ὅτι δὲν γίνεται ἐκ μέρους ἑνὸς οἱουδήποτε ἀξιωματικοῦ ἡ κακὴ χρῆσις τοῦ ἱπποκόμου, τὸν ὁποῖον μεταχειρίζεται ὡς ὑπηρέτην, ἐφόσον ὅμως τοῦτο περιέρχεται εἰς γνῶσιν τῆς ὑπηρεσίας, τιμωρεῖται ὁ παραβάτης.

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει πρότασις πολλῶν πληρεξουσίων, οἵτινες παρακαλοῦν νὰ προταχθῇ ἡ πρότασις «περὶ προτάξεως τῆς ἐπερωτήσεως διὰ τὴν σκανδαλώδη ἐνοικίασιν τοῦ φόρου Θεσσαλονίκης». Ἐρωτῶ τὴν Συνέλευσιν· θέλει νὰ προταχθῇ;

§164ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φραγκούδης ἐπερωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν σχετικῶς μὲ τὴν ἀποστολὴν τοῦ συνταγματάρχου κ. Χρόνη εἰς Εὐρώπην διὰ τὴν προμήθειαν ὅπλων διὰ τὸν Στρατόν.

§166Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Πρό τινος χρόνου, κύριοι, εἶχε ῥιφθῆ εἷς ὑπαινιγμὸς ὅτι ὁ συνταγματάρχης Χρόνης, σταλεὶς εἰς τὴν Ἀγγλίαν διὰ τὴν προμήθειαν ὅπλων, ἀνεκλήθη λόγῳ ὑπονοιῶν περὶ καταχρήσεων. Θὰ ἦτο δὲ καλόν, ἂν δὲν ὑπάρχῃ τι τὸ ὁποῖον κωλύει, νὰ μάθωμεν τί συνέβη ὅσον ἀφορᾷ τὴν προμήθειαν τῶν ὅπλων, ἡ ὁποία ἐσταμάτησε διὰ λόγους προσωπικούς, διότι αἱ πληροφορίαι μου εἶναι ὅτι τὰ προσφερόμενα ὅπλα ἦσαν εὐθηνότερα, θὰ τὰ ἠγοράζαμεν δὲ μὲ μικρὰν ἀξίαν καὶ δὲν τὰ ἐπήραμεν ἁπλῶς καὶ μόνον διότι ὑπῆρχεν ὑπόνοια ὅτι ὁ ἀποσταλεὶς ἀξιωματικὸς ἐζήτησεν ἀμοιβὴν διὰ τὴν παραγγελίαν. Ἐσταμάτησεν ἡ προμήθεια αὐτὴ καὶ ἔκτοτε μένομεν ἄοπλοι καὶ περιμένομεν τὴν κατασκευὴν ἑνὸς ἐργοστασίου, τὸ ὁποῖον μετὰ δύο ἔτη θὰ μᾶς προμηθεύσῃ ὅπλα.

§167Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Τοιαῦτα πράγματα δὲν λέγονται.

§168Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Ἂς ἀπαντήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἂν εἶναι ἀληθῆ αὐτά.

§169Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἰδίως ἀπαντῶ εἰς τὸ τελευταῖον μέρος τῆς ἐπερωτήσεώς σας. Καὶ ἀπαντῶ μετὰ διαμαρτυρίας, ἀλλὰ καὶ μετὰ δηλώσεως σαφοῦς καὶ κατηγορηματικῆς, ἐν γνώσει τῶν συνεπειῶν τὰς ὁποίας ἔχει ἡ δήλωσίς μου καὶ ἐν γνώσει τῆς ἐπισημότητος, τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ θέσις τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ κατέχω. Ἀπαντῶ λοιπὸν ὅτι δὲν εἴμεθα ἄοπλοι (χειροκροτήματα), ὅτι οὐδεμία ματαίωσις παραγγελίας ἐφοδιασμοῦ τοῦ Στρατοῦ ἐγένετο· εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ἐπρομηθεύθημεν τὰ Α ἢ τὰ Β ὅπλα ἢ ἐφόδια τῆς Α ἢ τῆς Β προτάσεως διὰ τὸν δεῖνα ἢ τὸν δεῖνα λόγον, πᾶσα ὅμως μὴ προτίμησις ἀγορᾶς, δηλῶ πάλιν ἐπισήμως, ἐγένετο δυνάμει ἀποφάσεως τοῦ Τεχνικοῦ Συμβουλίου, τῆς ἐπισήμου δηλαδὴ Ἀρχῆς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, δὲν ἐγένετο ἐκ τῆς πρωτοβουλίας οὐδενὸς μόνον Ὑπουργοῦ, ἐγένετο κατόπιν ἀποφάσεως, ὅπως ἐπίσης καὶ ἅπασαι αἱ παραγγελίαι αἱ μέχρι τοῦδε ἀπὸ τὸ παρελθὸν καὶ σήμερον ἀκόμη γενόμεναι καὶ γινόμεναι, γίνονται κατόπιν ἀποφάσεως ὄχι μόνον τοῦ Τεχνικοῦ Συμβουλίου, ἀλλὰ καὶ ὅλων τῶν εἰδικῶν καὶ τῶν δυναμένων νὰ ἔχωσιν ἔγκυρον γνώμην. Συνεπῶς οὐδέποτε τὸ Κράτος ἠμέλησεν, ὄχι μόνον ἐπὶ τῆς ὑπουργίας τῆς ἰδικῆς μου, ἀλλὰ καὶ πρὸ ἐμοῦ, ὄχι μόνον ἐπὶ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων, οὐδέποτε ἠμέλησε νὰ κάμῃ τὰς παραγγελίας τὰς ὁποίας ἔπρεπεν, ἀποβλέπον, ὅπως λέγεται εἰς τοὺς δρόμους—καὶ νομίζω ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ ἔλθῃ καὶ εἰς τὴν Συνέλευσιν—εἰς τὴν ἵδρυσιν τάχα μέλλοντος ἐργοστασίου καὶ ὅτι τὴν ἵδρυσιν αὐτοῦ τοῦ ἐργοστασίου ἀναμένει τὸ Κράτος διὰ νὰ κάμῃ τὰς παραγγελίας του. Καὶ ἄλλοτε μοὶ ἐδόθη ἀφορμὴ νὰ διαψεύσω τοῦτο κατηγορηματικῶς καὶ νὰ δηλώσω ὅτι τὸ Κράτος οὐδέποτε ἠμέλησε καὶ ὅτι καὶ παρήγγειλε καὶ παραγγέλλει διαρκῶς ὅ,τι χρειάζεται καὶ δύναμαι νὰ βεβαιώσω ὅτι δὲν εἶναι ἄοπλον.

§170Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Χαίρω πολύ, διότι ἔγινα αἰτία τόσον αἰσιοδόξων καὶ ἐνθαρρυντικῶν δηλώσεων τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Ἐγὼ ὅμως δὲν ἔχω αὐτὴν τὴν αἰσιοδοξίαν καὶ ἀκριβῶς φέρει ἀκεραίαν τὴν εὐθύνην ἡ Κυβέρνησις ἂν τυχὸν αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν εἶναι καὶ τόσον πολὺ ἀκριβῆ.

§171Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Οὐδεμίαν αἰσιοδοξίαν ἐξέφερεν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, διεπίστωσε μόνον πράγματα. Ἂν τὰ πράγματα δίδουν αἰσιοδοξίαν, εἶναι εὐτυχὴς ὁ Ὑπουργὸς ὅτι θέτει τὰ πράγματα εἰς τὴν θέσιν των, ὥστε ταῦτα νὰ δίδουν αἰσιοδοξίαν.

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Ζυμβρακάκης ἐπερωτᾷ τὸν κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸν διατί δὲν ἐφαρμόζεται ὁ νόμος εἰς τοὺς ἐν μονίμῳ διαθεσιμότητι ἀξιωματικούς.

§173Ε. ΖΥΜΒΡΑΚΑΚΗΣ. Ἂν καὶ ἡ ἐπερώτησίς μου ἀνάγεται εἰς παρελθοῦσαν ἐποχήν, διότι παρῆλθον ὀκτὼ μῆνες ἀφ’ ἧς τὴν ὑπέβαλον, ἐν τούτοις θὰ παρακαλέσω τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν νὰ ληφθῇ πρόνοια περὶ τῶν ἐν μονίμῳ διαθεσιμότητι ἀξιωματικῶν. Διατί δὲν ἐφαρμόζεται ὁ νόμος εἰς τοὺς ἐν μονίμῳ διαθεσιμότητι ἀξιωματικούς, ὥστε οἱ κριθέντες δι’ ἐλαφρὰς ὑπηρεσίας νὰ ἀντικαταστήσωσι τὴν σωρείαν τῶν μαχίμων ἀξιωματικῶν τῶν ἐργαζομένων εἰς τὰ διάφορα γραφεῖα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τὰ ἄλλα στρατιωτικὰ γραφεῖα, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν ὅτι οἱ ἐν διαθεσιμότητι ἀξιωματικοὶ πλησιάζουσι τοὺς 500, ἐξ ὧν 250 εἶναι ὡς παθόντες ἐν πολέμῳ φυματίωσιν ἢ ὡς ὕποπτοι, ἐξ αὐτῶν δὲ ἐλάχιστοι ἔπαθον ἐξ αἰτίας τῶν κακουχιῶν τοῦ πολέμου, οἱ πλεῖστοι δέ, ἂν πραγματικῶς εἶναι φυματικοὶ αὐτοί, ἦσαν καὶ πρὸ τοῦ πολέμου; Ἡ καταστρατήγησις δὲ τοῦ νόμου «περὶ μονίμου διαθεσιμότητος» ἦτο τοιαύτη, ὥστε πλεῖστοι ὅσοι μὲ τὴν ἐλαχίστην πάθησιν, δυνάμενοι ἀσφαλῶς νὰ ἐκτελέσωσιν ὑπηρεσίαν οἱανδήποτε, ἐτέθησαν εἰς μόνιμον διαθεσιμότητα, μὴ ἐκτελοῦντες οὔτε τὴν ἐλαφροτάτην ὑπηρεσίαν τῶν γραφέων. Ἐσχάτως μάλιστα ἐτέθη εἰς μόνιμον διαθεσιμότητα—Διάταγμα τῆς 29 Δεκεμβρίου 1924—εἷς ταγματάρχης τοῦ πεζικοῦ, διότι ἐτραυματίσθη ὡς ἐπιλοχίας καὶ ἐν τοσούτῳ δὲν τὸν ἠμπόδισε νὰ φθάσῃ εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ταγματάρχου τὸ τραῦμά του! Τὸ δεύτερον μέρος τῆς ἐπερωτήσεώς μου ἀφορᾷ τὰς προαγωγάς. Ἐνῷ ὑπάρχουν περὶ τοὺς τριάκοντα στρατηγοί, διοικοῦν Μεραρχίας συνταγματάρχαι, οἱ ὁποῖοι μάλιστα κρίνονται καὶ κατάλληλοι ὡς μέραρχοι ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου τῶν Ἀντιστρατήγων καὶ ὡς προακτέοι. Τώρα, ὡς φαίνεται, τὸ πρᾶγμα ἠλλοιώθη, διότι οἱ πλεονάζοντες στρατηγοὶ ἀπεστρατεύθησαν.

§174Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐξέλιπον ἐντελῶς.

§175Ε. ΖΥΜΒΡΑΚΑΚΗΣ. Σήμερον εἶναι δύο οἱ συνταγματάρχαι, οἱ ὁποῖοι διοικοῦν Μεραρχίας, εἶναι ὁ Σοφιανόπουλος καὶ ὁ Δημητριάδης. Μετὰ τὴν διάλυσιν τῆς Συνελεύσεως φαντάζομαι ὅτι ὅλοι οἱ στρατηγοὶ πληρεξούσιοι θὰ ἐπανέλθουν εἰς τὰς τάξεις των. Τί θὰ γίνουν αὐτοὶ οἱ συνταγματάρχαι, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀριστότατοι καὶ ἱκανώτατοι καὶ ἐκρίθησαν μάλιστα ὡς προακτέοι ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου τῶν Ἀντιστρατήγων; Τὸ Συμβούλιον τῶν Ἀντιστρατήγων, ὁσάκις συνεδρίασεν, οὐδέποτε ἔλυσε παράπονα. Καὶ μάλιστα κατὰ τὴν τελευταίαν συνεδρίασιν ὁ κ. Ὑπουργὸς τότε τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μοὶ ὑπεσχέθη ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου καὶ μοὶ εἶπεν ὅτι εἰς τὴν δευτέραν συνεδρίασιν τοῦ Συμβουλίου θὰ ληφθοῦν ὑπ’ ὄψιν αὐτὰ τὰ παράπονα, ἐν τούτοις ὅμως δὲν ἐλήφθη ὑπ’ ὄψιν οὐδὲν παράπονον. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ πρόνοιαν ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος.

§176Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δύναμαι νὰ σᾶς δώσω ἀπάντησιν ἐφ’ ὅλων. Πρῶτον ἀνεφέρατε περὶ τῶν ἐν μονίμῳ διαθεσιμότητι ἀξιωματικῶν. Τὸ μόνον δικαίωμα τὸ ὁποῖον ἔχει ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δυνάμει τῶν κειμένων νόμων εἶναι ν’ ἀναθέτῃ ὑπηρεσίαν εἰς ἀξιωματικοὺς εὑρισκομένους ἐν μονίμῳ διαθεσιμότητι, ὑπηρεσίαν δηλαδὴ ἐξ ἐκείνων τὰς ὁποίας δύνανται νὰ κάμουν, λόγῳ τῆς παθήσεώς των. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ ἐγὼ καὶ ὁ προκάτοχός μου, ἐγὼ δὲ περισσότερον, ἀνέθεσα εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς τούτους ὑπηρεσίαν γραφικὴν καὶ ἐδῶ καὶ εἰς τὰς ἐπαρχιακὰς πόλεις. Ὀφείλω νὰ εἴπω ὅτι πολλοὶ ἐξ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἀνέλαβον ὑπηρεσίαν ἐκτελοῦν μετὰ ζήλου τὸ καθῆκόν των. Πλεῖστοι αἰτιῶνται ὅτι, λόγῳ τῆς παθήσεώς των, δὲν δύνανται νὰ ἐκτελοῦν ὑπηρεσίαν. Ὁ κείμενος νόμος ἓν δικαίωμα δίδει εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν: Ὅταν ὁ ἐν μονίμῳ διαθεσιμότητι τελῶν ἀξιωματικὸς αἰτιᾶται ὅτι λόγῳ τῆς παθήσεώς του δὲν δύναται νὰ ἐκτελέσῃ ὑπηρεσίαν, νὰ παραπέμπεται εἰς τὴν Ἀνωτάτην Ὑγειονομικὴν Ἐπιτροπήν. Ἐὰν ἡ Ἐπιτροπὴ ἀποφανθῇ ὅτι ὁ ἀξιωματικὸς δὲν δύναται νὰ προσφέρῃ ὑπηρεσίαν, δὲν τῷ ἀνατίθεται ὑπηρεσία. Ἐὰν ἡ Ἐπιτροπὴ ἀποφανθῇ ὅτι δύναται νὰ ἐκτελῇ ὑπηρεσίαν ὄχι μόνον τιμωρεῖται, ἀλλὰ ὑπάρχουν καὶ περιπτώσεις, κατὰ τὰς ὁποίας παραπέμπεται εἰς πειθαρχικὸν συμβούλιον. Ὁμολογῶ ὅτι τινές, χωρὶς νὰ δύναμαι νὰ εἰσέλθω εἰς λεπτομερείας, πράγματι τινές, ὄχι οἱ πλεῖστοι, τινὲς ἐκ τῶν ἀξιωματικῶν οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς μόνιμον διαθεσιμότητα ἴσως κακῶς ἐτέθησαν, ἀλλὰ τοῦτο διαφεύγει τὴν κρίσιν τὴν ἰδικήν μου καὶ τὴν δικαιοδοσίαν μου. Πάντως ἐτέθησαν κατόπιν ἀποφάσεως τῆς Ἀνωτάτης Ὑγειονομικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ δυνάμει τῶν νόμων οἱ ὁποῖοι κεῖνται καὶ οἱ ὁποῖοι μᾶς διέπουν, ἐπειδὴ ὅμως πολλαχόθεν ἐγείρονται ἀμφιβολίαι περὶ τοῦ ὅτι τινὲς κακῶς ἔχουσι τεθῆ εἰς μόνιμον διαθεσιμότητα, διὰ τοῦτο ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν εἶχε πρὸ πολλοῦ, ὡς γνωρίζετε καὶ σεῖς, καταρτίσει μίαν Ἐπιτροπήν, δύναμαι δὲ νὰ σᾶς εἴπω σήμερον ὅτι τὸ σχέδιον νόμου εἶναι ἕτοιμον καὶ κατ’ αὐτὰς κατατίθεται εἰς τὴν κρίσιν καὶ τὴν ψῆφον τῆς Συνελεύσεως ὁπότε θὰ δοθῇ ἡ εὐκαιρία εἰς τὸν καθένα ἐκ τῶν ἐπιθυμούντων ὄχι μόνον νὰ συζητήσῃ, ἀλλὰ καὶ νὰ ἐπιφέρῃ ὅσας τροπολογίας νομίζει ὅτι δύνανται νὰ ἐπέλθουν. Διότι λαμβάνεται πρόνοια ὄχι μόνον περὶ ἀναθεωρήσεως, ἀλλὰ καὶ περὶ κατατάξεως εἰς διαφόρους κατηγορίας καὶ ὄχι μόνον εἰς μόνιμον διαθεσιμότητα. Ἡ δευτέρα ἐρώτησις ἀφορᾷ τὸ Συμβούλιον τῶν Ἀντιστρατήγων, ὅτι δηλαδὴ τοῦτο δὲν λαμβάνει ὑπ’ ὄψιν τὰ παράπονα. Ὅπως εἶναι ὁ νόμος, δυστυχῶς, δὲν δίδει τὸ δικαίωμα εἰς τὸ Συμβούλιον νὰ ἀσχοληθῇ ἐπὶ παραπόνων εἰς τὰς συνεδριάσεις τοῦ Μαΐου· διότι τὰ καθήκοντά του εἶναι προδιαγεγραμμένα καὶ ὅταν λέγωμεν ὅτι θὰ ἀσχοληθῇ καὶ περὶ αὐτῶν, κυρίως πρόκειται περὶ τοποθετήσεων, διότι εἰς τὴν ἐποχὴν αὐτὴν τοῦ Μαΐου, δυνάμει τοῦ νόμου, δὲν ἀσχολεῖται τὸ Συμβούλιον παρὰ εἰς γενικῆς φύσεως ζητήματα προδιαγεγραμμένα ἐκ τοῦ νόμου. Κρατοῦνται ὅμως ὅλα αὐτὰ τὰ παράπονα εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν καὶ εἰς τὴν κανονικὴν σύνοδον τοῦ Συμβουλίου θὰ τεθοῦν ὑπὸ τὴν κρίσιν του. Διότι καὶ ἂν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀναγνωρίσῃ παράπονά τινα ὅτι κακῶς ἐτοποθετήθησαν ἀξιωματικοὶ τῆς φρουρᾶς τοῦ Δʹ Σώματος Στρατοῦ, πάλιν ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου θὰ εὑρίσκετο εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ συστήσῃ εἰς τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον, νὰ τὸ παρακαλέσῃ μάλιστα, ὅπως μὴ φέρῃ μεταβολάς, ἔστω καὶ ἀδίκως γενομένας, εἰς αὐτὴν τὴν ἐποχήν, διότι δὲν ἐπιτρέπεται ἡ μετακίνησις ἀξιωματικῶν, ἔστω καὶ κακῶς τοποθετημένων, παρὰ εἰς τὴν τακτικὴν σύνοδον, καθόσον ὀφείλομεν νὰ ὁμολογήσωμεν ὅτι εἰς τὴν προηγουμένην τοποθέτησιν ἀξιωματικῶν ὑπῆρξε κάποια ἀταξία. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἕτερον ζήτημα, πληροφορῶ ὅτι οὐδεὶς στρατηγὸς εὑρίσκεται ἐκτὸς ὑπηρεσίας, πλὴν ἑνὸς εὑρισκομένου εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ Ὑπουργείου. Ὅλοι οἱ στρατηγοὶ ἔχουν ἀναλάβει ἕκαστος ὡρισμένην ὑπηρεσίαν, δηλαδὴ τοιαύτην, ὅπου ἐπιτρέπεται, κατὰ τὸν Ὀργανισμόν, νὰ τὴν κατέχῃ στρατηγός.

§177Ε. ΖΥΜΒΡΑΚΑΚΗΣ. Ὥστε ὑπάρχει ἔλλειψις.

§178Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὑπάρχει ἔλλειψις, διότι εὑρίσκονται πολλοὶ στρατηγοὶ ἐδῶ μέσα, εἰς τὴν Συνέλευσιν. Ἂν εἴχομεν τὴν εὐτυχίαν νὰ τοὺς ἴδωμεν ἐπανερχομένους εἰς τὸ Στράτευμα—τινὲς μάλιστα ἐκ τούτων ἔχω τὴν βεβαιότητα ὅτι θὰ ἐπανέλθουν καὶ πρέπει νὰ τοὺς ἀναμείνωμεν—ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν μετὰ πολλῆς χαρᾶς θὰ τοὺς ἔβλεπεν. Ὁμολογουμένως οἱ διοικοῦντες Μεραρχίας συνταγματάρχαι τὰς διοικοῦν ἀπὸ πολλοῦ εὐδοκίμως καὶ ἔχουν προταθῆ ἀπὸ τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον καὶ διὰ τὴν προαγωγήν των, οὐχ ἧττον ὅμως ἡ Κυβέρνησις, κατὰ τὸ διάστημα κατὰ τὸ ὁποῖον εὑρίσκομαι ὡς Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, δὲν ἔλαβεν ἀκόμη τὴν εὐκαιρίαν ἢ δὲν ἐσκέφθη ἂν πρέπῃ νὰ κάμῃ προαγωγάς. Ἂν ποτε ἀποφασίσῃ, δὲν θὰ ἀποφασίσῃ μόνον διὰ στρατηγούς.

§179Ε. ΖΥΜΒΡΑΚΑΚΗΣ. Ἐπίσης ὀφείλω νὰ σᾶς δηλώσω διὰ τοὺς λεγομένους φυματικούς, τοὺς νοσηλευομένους εἰς τὸ νοσοκομεῖον φυματιώντων ἐν Ἀμαρουσίῳ (Ἀνάβρυτα) καὶ διὰ τοὺς ὁποίους δαπανᾷ τὸ Κράτος 150 δραχμὰς καὶ πλέον δι’ ἕκαστον καθ’ ἑκάστην, ὅτι οἱ περισσότεροι ἐξ αὐτῶν ἐξέρχονται τοῦ νοσοκομείου συχνότατα καὶ ἄνευ ἀδείας τοῦ διευθύνοντος ἰατροῦ, μεταβαίνοντες εἰς Ἀθήνας, διασκεδάζοντες εἰς τὰ διάφορα κέντρα πέρα τοῦ μεσονυκτίου καὶ ἐπιστρέφοντες εἰς τὸ νοσοκομεῖον διὰ νὰ κοιμηθοῦν, τινὲς δὲ ἐξ αὐτῶν παραμένουσι δύο καὶ τρεῖς ἡμέρας εἰς Ἀθήνας. Νομίζω ὅθεν ὅτι θὰ ἠδύναντο νὰ ἀναλάβωσιν ἐλαφράν τινα ὑπηρεσίαν, ἐξερχόμενοι ἐντελῶς τοῦ νοσοκομείου, διὰ νὰ καταλάβωσιν τὰς θέσεις αὐτῶν ἄλλοι πραγματικῶς πάσχοντες. Κατὰ τὴν ἐπίσκεψίν μου εἰς αὐτὸ τὸ νοσοκομεῖον ἀντελήφθην ὅτι διὰ κάθε ἄλλο εἶναι τοῦτο κατάλληλον, παρὰ διὰ νοσοκομεῖον φυματιώντων, καθόσον τὰ δωμάτια εἶναι ὀλίγα καὶ ἀναγκάζονται νὰ τοποθετοῦν πολλοὺς εἰς ἓν δωμάτιον ἀναμὶξ ἐλαφρῶς καὶ βαρέως πάσχοντας. Ὡς μὲ ἐπληροφόρησεν ὁ τότε διευθυντὴς ἀρχίατρος κ. Γεωργουλάκης, οἱ πλεῖστοι ἐξ αὐτῶν μεταβαίνουσι τὸ θέρος εἰς τὰς πατρίδας των δι’ ἀναψυχήν, τὸν δὲ χειμῶνα ἐπιστρέφουσιν, ἐξασφαλίζοντες στέγην καὶ τροφήν. Ἐκ τῶν προαναφερθέντων νοσηλεύονται καὶ οἱ ἐν μονίμῳ διαθεσιμότητι φυματικοί.

§180Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἡ αἰτία, διὰ τὴν ὁποίαν ἐτέθησαν εἰς μόνιμον διαθεσιμότητα, δυσκολεύει περισσότερον τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ὅπως τοῖς ἀναθέσῃ ὑπηρεσίαν, ὡς θὰ ἀνέθετεν εἰς ἕνα τραυματίαν πολέμου· διότι ὑπάρχει κίνδυνος ὄχι μόνον διὰ τὴν ὑγείαν αὐτῶν τῶν ἰδίων, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν ὑγείαν τῶν ἄλλων. Ἠμπορεῖ σεῖς νὰ εἶσθε βέβαιος καὶ νὰ ἔχητε πλήρη πεποίθησιν ὅτι ὁ Α δὲν εἶναι φυματικός, ἀλλὰ δύνασθε νὰ βεβαιώσητε ὅτι, ἀφοῦ μία Ἐπιτροπὴ Ὑγειονομικὴ τὸν ἐθεώρησε πάσχοντα, δὲν εἶναι πάσχων;

§181Ε. ΖΥΜΒΡΑΚΑΚΗΣ. Ἕν πρᾶγμα δύναμαι νὰ σᾶς ὁμολογήσω διὰ νὰ πεισθῆτε κατὰ πόσον πρέπει νὰ παρέχωμεν πλήρη πίστιν εἰς τὰς τοιαύτας διαγνώσεις τῶν ἰατρῶν, εἶναι δὲ τοῦτο τὸ ἑξῆς περιστατικόν. Κατὰ τὸ 1911 ἠσθένησα καὶ οἱ στρατιωτικοὶ ἰατροὶ ἀπεφάνθησαν ὅτι πάσχω ἐκ φυματιώσεως· ἐπειδὴ ὅμως δὲν εἶχον πεποίθησιν εἰς τὴν διάγνωσίν των, μετέβην εἰς Εὐρώπην καὶ ἀφοῦ μὲ ἐπεσκέφθησαν διάφοροι ἰατρικαὶ ἐξοχότητες δὲν ἠδυνήθησαν νὰ διαγνώσωσιν ἂν εἶμαι ἢ ὄχι φυματικός. Ὅταν ἐπέστρεψα ἐξ Εὐρώπης καὶ ἠκολούθησα τὸν πόλεμον τοῦ 1912 καὶ 1913 μετὰ τοῦ ἀειμνήστου Βασιλέως Γεωργίου, προσεβλήθην ἀπὸ διπλῆν περιπνευμονίαν, τὴν ὁποίαν ἐθεράπευε πολιτικὸς ἰατρὸς Θεσσαλονίκης, ὅστις δὲν ἀνησύχει. Ἐν τούτοις γενικὸς ἀρχίατρος, φημιζόμενος εἰς τὸν ἰατρικὸν στρατιωτικὸν κόσμον, ἀπεφάνθη, ἀφοῦ μὲ ἐπεσκέφθη, ὅτι καὶ ἂν ζήσω ἀπὸ τὴν πνευμονίαν, τάχιστα θὰ ἀποθάνω φυσικός. Δόξα τῷ Θεῷ χαίρω ἄκραν ὑγείαν, ὑποστὰς οὐχὶ ὀλίγας ταλαιπωρίας ἐπὶ τριετίαν ὁλόκληρον εἰς τὸ Μέτωπον. Πῶς λοιπὸν θέλετε νὰ εἴμεθα βέβαιοι ὅτι ὅσοι ἐχαρακτηρίσθησαν ὡς φυματικοί, εἶναι πράγματι τοιοῦτοι;

§182ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Καὶ ἐγὼ εἶμαι φυματικὸς ἐπισήμως καὶ θὰ ὑπάγω εἰς τὴν μόνιμον διαθεσιμότητα.

§183Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Φοβοῦμαι μήπως εἴπω κανένα σολοικισμὸν ὑγειονομικὸν ἐνώπιον τῶν πολλῶν συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι ἀντιπροσωπεύουσι τὸν ἰατρικὸν κλάδον, ἀλλὰ ὑπάρχει ἡ ἰδέα ὅτι κατὰ τὰ 90% ὅλοι εἴμεθα φυματικοὶ καὶ διαφέρει ἡ ἐκδήλωσις καὶ ὁ βαθμός.

§184Ε. ΖΥΜΒΡΑΚΑΚΗΣ. Ἡ δευτέρα ἐπερώτησις ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῶν ἀθρόων προβιβασμῶν εἰς ὑποστρατήγους ἐξ οὗ καὶ ἐδημιουργήθησαν ἀνώτατοι ἀξιωματικοὶ ὑπεράριθμοι καὶ τοῦτο, διότι, ἐνῷ ὑπάρχουσι μόνον 15 θέσεις ὑποστρατήγων καὶ 6 ἀντιστρατήγων, ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀνωτάτων ἀξιωματικῶν ὑπερέβη τοὺς τριάκοντα· ἑπομένως πλεονάζουσιν ἐννέα καὶ πλέον ὑποστράτηγοι, καὶ ἐν τούτοις διοικοῦσι Μεραρχίας συνταγματάρχαι, ὡς π.χ. οἱ συνταγματάρχαι Δημητριάδης καὶ Σταυριανόπουλος. Τίνι τρόπῳ λοιπὸν ἐσκέφθησαν νὰ οἰκονομήσωσι τοὺς ὑπεραρίθμους; Ἐδημιούργησαν ἀφ’ ἑνὸς νέας θέσεις ὑποστρατήγων, ὡς τὴν τοῦ ὑπαρχηγοῦ τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου καὶ τῶν φρουράρχων Ἀθηνῶν καὶ Θεσσαλονίκης, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἀπεστράτευσαν ὅσους ἐθεώρουν ἀνεπιθυμήτους καὶ οὕτω προέβησαν καὶ πάλιν εἰς νέους προβιβασμούς, μὴ λαμβάνοντες ὑπ’ ὄψιν τοὺς στρατηγοὺς πληρεξουσίους, οἵτινες, διαλυομένης τῆς Συνελεύσεως, θὰ ἐπανήρχοντο εἰς τὸ Στράτευμα, καὶ τότε πάλιν θὰ ἔχωμεν ὑπεραρίθμους στρατηγούς, ἐκτὸς ἂν ἐφαρμόσωσι τὴν προηγουμένην μέθοδον, τῆς ἀποστρατεύσεως ἐντίμων καὶ μορφωμένων ἀξιωματικῶν, διὰ νὰ ἔχωσι τὴν εὐκαιρίαν νὰ προβιβάσωσι καὶ πάλιν τοὺς φίλα φρονοῦντας αὐτοῖς. Καὶ ἀφοῦ ἐπροβιβάσθησαν οἱ στρατηγοὶ εἰς τὰς νεοδημιουργηθείσας θέσεις, ἀντ’ αὐτῶν, διωρίσθησαν ἀντισυνταγματάρχαι καὶ συνταγματάρχαι, ὡς εἰς τὴν τοῦ ὑπαρχηγοῦ τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου καὶ εἰς τὰς διοικήσεις Φρουραρχείων Ἀθηνῶν καὶ Θεσσαλονίκης.

§185ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σταματόπουλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐξήσεως τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου καὶ τῶν ἀλεύρων.

§186Κ. ΣΤΑΜΑΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου ὡμίλησα καὶ ἄλλοτε, ἐζήτησε μάλιστα τότε ἡ Ἐθνοσυνέλευσις νὰ τυπωθῇ ἡ ἀγόρευσίς μου καὶ τὸ ὑπόμνημα, ἵνα λάβῃ γνῶσιν. Δὲν γνωρίζω διὰ τίνα λόγον δὲν ἐτυπώθη. Πρόκειται περὶ τῆς αὐξήσεως τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου. Ἀφ’ ἧς ἐποχῆς ἠγόρευσα ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου, ἡ τιμὴ τοῦ σίτου καὶ τῶν ἀλεύρων ἠλαττώθη, ὡς καὶ ἡ τιμὴ τοῦ ἄρτου, οὐχὶ ὅμως ἀναλόγως τῆς ἐλαττώσεως τῆς τιμῆς τοῦ σίτου καὶ τῶν ἀλεύρων. Λαμβάνω δὲ πάλιν τὸν λόγον ἐπὶ τούτου, διότι, ὅταν ἐλαττοῦται ἡ τιμὴ τοῦ σίτου ἐν Ἀμερικῇ, ἡ Ἐπιτροπὴ τῶν Διατιμήσεων δὲν ἐλαττώνει τὴν τιμὴν τοῦ ἄρτου καὶ τῶν ἀλεύρων ἀναλόγως καὶ ταχέως. Π.χ. ἐλαττοῦται κατὰ 5 ἢ 10 λεπτὰ τὴν ἑβδομάδα ἡ τιμὴ τοῦ ἄρτου καὶ τῶν ἀλεύρων, ἐνῷ ἐπέρχεται ἐλάττωσις εἰς τὴν Ἀμερικὴν τῆς τιμῆς τοῦ σίτου κατὰ 50 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν, καὶ λίαν βραδέως. Ἄλλοτε κατήγγειλα ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ τῶν Διατιμήσεων κανονίζει ἐν συνεννοήσει μετὰ τῶν ἀτμομυλούχων τὴν τιμὴν τοῦ ἄρτου καὶ τῶν ἀλεύρων. Γνωρίζω ἄνθρωπον, ὁ ὁποῖος ἔρχεται ἐδῶ καθ’ ἡμέραν καὶ κανονίζει τὰς διατιμήσεις, ὁ δὲ Εἰσαγγελεὺς τοῦ Δικαστηρίου τῆς Αἰσχροκερδείας, οὐδόλως λαμβάνει ὑπ’ ὄψιν τοῦτο, ὅπως εἰσάγῃ εἰς τὸ δικαστήριον τοὺς αἰσχροκερδεῖς.

§187Γ. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Μήπως τὸ λαμβάνει ὑπ’ ὄψιν ἡ Κυβέρνησις;

§188Κ. ΣΤΑΜΑΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν γνωρίζω. Δὲν δύναμαι δὲ νὰ ἐννοήσω πῶς συμβαίνει ἐνῷ ἡ Ἐπιτροπὴ τῶν Προμηθειῶν ἐλαττώνει κατὰ 50% καὶ 60% τὴν τιμὴν πολλῶν τροφίμων ἐν δημοπρασίᾳ, ἡ Ἐπιτροπὴ τῶν Διατιμήσεων ἔχει ἀναβιβάσῃ τὴν τιμὴν τῶν τροφίμων κατὰ 50 ἐπὶ πλέον λεπτά. Δὲν συνεννοοῦνται αἱ Ἐπιτροπαὶ αὐταὶ διὰ νὰ ἐξακριβώσωσι πῶς οἱ προμηθευταὶ ἀναλαμβάνουν νὰ προμηθεύωσι τρόφιμα καὶ ἄλευρα ὀλιγώτερον κατὰ πολὺ τῆς τιμῆς τῆς κανονιζομένης ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς Διατιμήσεων; Παρακαλῶ συνάμα τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Συνελεύσεως νὰ διατάξῃ ὅπως τυπωθῇ τὸ ὑπόμνημά μου ἐκεῖνο.

§189Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἡ ἐπερώτησις αὕτη δὲν δύναται βεβαίως νὰ θεωρηθῇ ὅτι συζητεῖται ἐπικαίρως. Ἔχει κατατεθῆ πρὸ πολλοῦ χρόνου καὶ ἀπὸ τοῦ χρόνου τούτου ἡ τιμὴ τοῦ ἄρτου ἔλαβε πολλὰς διακυμάνσεις. Ὅπως καὶ ἄλλοτε ἀνεκοίνωσα, ἡ τιμὴ τοῦ ἄρτου διετιμήθη ἐπὶ τῇ βάσει μέσης τιμῆς τῆς προηγουμένης ἑβδομάδος λίρας καὶ συναλλάγματος. Ἐπὶ τῇ βάσει λοιπὸν τοῦ ὑπολογισμοῦ αὐτοῦ ἕκαστον μῆνα ὑποτιμᾶται ἢ ὑπερτιμᾶται ὁ ἄρτος. Ὁ κ. πληρεξούσιος ἀπηύθυνε δεινὴν κατηγορίαν κατὰ τῆς ὑπηρεσίας· κατηγόρησε τὴν Ἐπιτροπὴν Διατιμήσεων ὡς διατελοῦσαν ἐν συνεννοήσει μετὰ τῶν ἀλευροβιομηχάνων καὶ χαριζομένην εἰς αὐτούς. Ἡ κατηγορία εἶναι δεινή, παρακαλῶ δὲ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Συνελεύσεως ὅπως στείλῃ τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικὰ τῆς Συνελεύσεως εἰς τὸν κ. Εἰσαγγελέα διὰ νὰ ἐνεργήσῃ ἀνακρίσεις ἐπὶ τῆς καταγγελίας τοῦ ἀξιοτίμου πληρεξουσίου, παρακαλῶν τὸν κ. συνάδελφον νὰ παράσχῃ τὰ ἀποδεικτικὰ στοιχεῖα.

§190ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπούμπουλης ἐπερωτᾷ...

§191Γ. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἐπειδὴ πρόκειται περὶ σπουδαιοτάτης ἐπερωτήσεως, διότι πρόκειται περὶ δαπάνης 100,000 δραχμῶν ἐκ μέρους τοῦ Δημοσίου δι’ ἀπαλλοτρίωσιν μέρους τοῦ Παλαιοῦ Φαλήρου, θὰ παρεκάλουν νὰ ἀναβληθῇ ἡ ἐπερώτησις διὰ νὰ εἶναι παρὼν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως.

§192ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Δ. Λεονάρδος ἔχει τὸν λόγον.

§193Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐκφράσω τὴν λύπην μου, διότι εἰς ἡμέραν κυβερνητικοῦ ἐλέγχου ἀπουσιάζουν οἱ κύριοι Ὑπουργοί.

§194Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Μετέβησαν εἰς Λευκάδα.

§195Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ὠφείλατε νὰ ἀναβάλητε τὴν ἡμέραν τοῦ κυβερνητικοῦ ἐλέγχου. Καὶ ἄλλοτε μοὶ ἐδόθη εὐκαιρία νὰ διαμαρτυρηθῶ. Ἡ ὑπόθεσις διὰ τὴν ὁποίαν πρόκειται...

§196Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὑφιστάμεθα τὸν ἔλεγχον ἡμεῖς.

§197Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ὑπενθυμίζω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὅτι, ὅταν ἔφερα τὸ ζήτημα διὰ κάποιαν παράβασιν ἑνὸς ἐκπαιδευτικοῦ λειτουργοῦ ἐν Μεσολογγίῳ, ὁ ἀξιότιμος τότε Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας κ. Σπυρίδης διεβεβαίωσε τὴν Συνέλευσιν ὅτι θὰ ἐπιβάλῃ τὸ κράτος τοῦ Νόμου, ὅτι θὰ ἐξαναγκάσῃ τοὺς ἁρμοδίους ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Παιδείας νὰ τιμωρήσουν τὸν ὑπάλληλον, τὸν ὁποῖον ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς ἐδέχθη ἐν τῇ Συνελεύσει ὡς παρεκτραπέντα.

§198Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δὲν φαντάζομαι νὰ εἶπον τοιοῦτόν τι, ὅτι «θὰ ἐξαναγκάσω». Δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ τὸ εἴπω.

§199Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Διὰ νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω ἀκριβῶς τὴν φράσιν σας, ἐπειδὴ ἠναγκάσθην νὰ τὴν διορθώσω, ἐνθυμοῦμαι ἀκριβῶς ὅτι, ὅταν ἡ Συνέλευσις ἐφώναζεν ὅτι δὲν σᾶς λαμβάνουν ὑπ’ ὄψιν, κ. Ὑπουργέ, σεῖς ἀπηντήσατε «θὰ ἴδητε τὴν ἐνέργειάν μου καὶ θὰ πεισθῆτε ἂν μὲ λαμβάνουν ὑπ’ ὄψιν». Ἔπειτα δὲ ἐπροσθέσατε ὅτι, ὅταν θὰ μεταβῆτε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, θὰ ἐξετάσητε τὴν ὑπόθεσιν, καὶ θὰ ἐπιβάλητε τὸ κράτος τοῦ Νόμου. Ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν κατηγορῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν διότι δὲν κατώρθωσε νὰ ἐπιβληθῇ εἰς τὸ Ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον, ἀλλ’ ἐπιφυλάσσομαι κατὰ τὴν παρουσίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας νὰ ἐξετάσω πάλιν τὰ τοῦ Συμβουλίου τούτου.

§200ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Καλδῆς ἐπὶ ἀναφορᾶς κατοίκων Μυτιλήνης διὰ τὰς γενομένας ἐπιτάξεις διαφόρων εἰδῶν ὑπὸ τῶν στρατιωτικῶν Ἀρχῶν.

§201Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Ἀπὸ τὸ 1915, κ. Πρόεδρε, ὀφείλονται στρατιωτικαὶ ἐπιτάξεις εἰς τὴν Μυτιλήνην. Παρήλθον 10 ἔτη, οἱ δικαιοῦχοι ὑπέβαλον αἰτήσεις, ὑπέβαλον διαμαρτυρίας, ἀλλὰ ἡ φωνή των ἦτο φωνὴ βοῶντος ἐν τῇ ἐρήμῳ. Εἰς ἐπίμετρον ἐν τῷ Ὑπουργείῳ ἔχασαν καὶ τὰ δικαιολογητικά των, διότι τῷ 1920 ἐστάλησαν εἰς τὴν Θεσσαλονίκην σύμφωνα μὲ τὸν νόμον 2310, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, εἰς τὸ ἐκεῖ Σῶμα Στρατοῦ καὶ ἔκτοτε ἐχάθησαν καὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον δὲν ἔχουν γνῶσιν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει κατέχουν ἀντίγραφα, οἱ δήμαρχοι τῆς Μυτιλήνης κατέχουν ὅλα τὰ στοιχεῖα καὶ δὲν εἶναι δίκαιον μοὶ φαίνεται οὔτε ἀξιοπρεπὲς τὸ Κράτος πάντοτε νὰ δυστροπῇ διὰ νὰ ἱκανοποιήσῃ τὰς δικαίας ἀξιώσεις τῶν πολιτῶν καὶ νὰ μὴ πληρώνῃ. Ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὑπεσχέθη ὅτι πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ διὰ τὰς ἐπιτάξεις αὐτάς, τὰς πρὸ τοῦ 1915, προκειμένου διὰ τὴν Μυτιλήνην, τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον εἰσήχθη προκειμένου περὶ πληρωμῆς τῶν ἐπιτάξεων τῆς Θράκης. Θὰ παρακαλέσω, κ. Ὑπουργὲ τῶν Στρατιωτικῶν, τώρα ποὺ ὑπάρχει ἕνα συναφὲς νομοσχέδιον περὶ ἐπιτάξεων, νὰ θελήσητε νὰ περιλάβητε εἰς τὸ νομοσχέδιον καὶ μίαν διάταξιν σχετικήν, ὥστε νὰ καταστῇ δυνατὸν οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, οἱ ὁποῖοι ἐδέχθησαν προθύμως νὰ βοηθήσουν τὸ Κράτος εἰς μίαν ἀνάγκην, νὰ ἱκανοποιηθοῦν, διότι μοὶ φαίνεται ὅτι εἶναι ἄνω ποταμῶν νὰ ζητῶμεν ἀπὸ τὸν πολίτην, ὅταν τὸ Κράτος λαμβάνῃ ἀνάγκην τῆς συνδρομῆς αὐτοῦ, νὰ δεικνύῃ προθυμίαν εἰς τὸ νὰ παρέχῃ τὴν συνδρομήν του καὶ κατόπιν νὰ μὴ ἀναγνωρίζῃ τὰ δίκαια τῶν πολιτῶν. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δώσῃ ἓν τέλος εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν, ἡ ὁποία διαρκεῖ μίαν δεκαετίαν καὶ ἡ ὁποία δὲν ἐξυπηρετεῖ καθόλου τὴν ἀξιοπρέπειαν τοῦ Κράτους.

§202Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὅσον ἀφορᾶ τὰ ἀναφερόμενα εἰς τὴν ἐπερώτησιν δηλῶ ὅτι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν οὐδεμία ἐκκρεμὴς δικογραφία ὑπάρχει ἀφορῶσα ἐπιτάξεις ἐν Μυτιλήνῃ.

§203Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Διότι τὰς ἔχασαν.

§204Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Συνεπῶς οὐδεμία ἐνέργεια διοικητικὴ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ ὁποῖος ἐλέγχεται διὰ παράλειψιν ἐνεργείας διοικητικῆς φύσεως.

§205Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Ἐλέγχεται διότι δὲν ἔλαβε καὶ νομοθετικὰ μέτρα.

§206Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Τὰ νομοθετικὰ μέτρα εἰσηγοῦνται ἀπὸ τὸν Ὑπουργόν, ἀλλὰ τὰ λαμβάνει ἡ Βουλή. Ἐγὼ γνωρίζω, ὡς Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι δὲν ὑπάρχει καμμία ἐκκρεμὴς δικογραφία ἡ ὁποία νὰ χρειάζεται διεκπεραίωσιν.

§207ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαϊωάννου ἐπερωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Προνοίας διὰ τὰ παραχωρηθέντα κτήματα τῆς Μονῆς Πετράκη εἰς τὸν συνεταιρισμὸν «Βούλας».

§208Θ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Πρόκειται περὶ περιουσίας τοῦ Δημοσίου ἐκ δέκα ἑκατομμυρίων δραχμῶν χαρισθείσης κατὰ τρόπον ἐντελῶς πρωτότυπον καὶ ἐντελῶς παράνομον. Εἰς τὴν Βούλαν παρεθέριζον ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν διάφοροι εὔποροι πηγνύοντες σκηνὰς καὶ εἰς μίαν στιγμὴν ἐσκέφθησαν κατὰ ποῖον τρόπον θὰ ἠδύναντο νὰ γίνωσιν ἰδιοκτῆται καὶ ἀντὶ σκηνῶν νὰ κτίσουν καλιμάρμαρα μέγαρα. Ἀπηυθύνθησαν λοιπὸν πρὸς τὴν Μονὴν Πετράκη καὶ ἐζήτησαν νὰ τοῖς παραχωρηθῇ ἀνάλογος ἔκτασις διὰ νὰ κατασκευάσουν τὰς κατοικίας των. Σημειωτέον δὲ ὅτι πρόκειται περὶ πλουσιωτάτων ἀνθρώπων. Ἡ Μονὴ ἐδέχθη, ἀλλ’ ἐπειδὴ ὑπῆρχεν ὁ σχετικὸς νόμος «περὶ ἐκκλησιαστικοῦ ταμείου», ὁ ὁποῖος ἀπαγορεύει τὴν πώλησιν τῶν κτημάτων αὐτῶν δι’ ἰδιαιτέρας συμφωνίας, ἐσκέφθησαν νὰ ἐνεργήσουν διὰ τοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Ταμείου νὰ ψηφισθῇ νόμος διὰ νὰ κατορθώσουν δι’ ἰδιαιτέρας συμφωνίας νὰ γίνουν κύριοι ἑνὸς οἰκοπέδου ἕκαστος. Μετὰ τὴν ὑποβολὴν τῆς ἀναφορᾶς αὐτῆς, τὸ Ἐκκλησιαστικὸν Ταμεῖον τὴν διεβίβασε μὲ τὴν σύστασιν ὅτι δύναται πραγματικῶς νὰ γίνῃ τοιοῦτόν τι, ἐφόσον δὲν πρόκειται νὰ ζημιωθῇ ἡ Μονὴ καὶ τὸ Ἐκκλησιαστικὸν Ταμεῖον. Ἀλλ’ ἀντὶ τούτου, ἐκδίδεται ἓν Διάταγμα ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Προνοίας, τὸ κτῆμα ἀπαλλοτριοῦται καὶ παραδίδεται εἰς τοὺς εὐπόρους αὐτοὺς διὰ νὰ κατασκευάσουν τὰς ἐπαύλεις των ἀντὶ τοῦ ἐξευτελιστικοῦ τιμήματος τῆς μιᾶς δραχμῆς καὶ 25 λεπτῶν (1,25) κατὰ πῆχυν, ἀντὶ τῶν 50 καὶ 60 δραχμῶν κατὰ πῆχυν, ὅσον τιμᾶται. Ἡ ἔκτασις αὕτη εἶναι 1.300.000 πήχεων, ἐνῷ οἱ ἄνθρωποι ἐζήτησαν μίαν μικρὰν ἔκτασιν.

§209Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Γνωρίζετε ὅτι ἕνα μέρος τῆς Βούλας ἐπωλήθη ἀντὶ 4 ἑκατομμυρίων δραχμῶν;

§210Θ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Αὐτοὶ ἐζήτησαν 700 χιλιάδας πήχεις, ἀλλὰ γενναιόδωρος ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας τοῖς ἐχάρισεν 1.300.000 πήχεις, στηριζόμενος εἰς τὴν διάταξιν τοῦ Ἐπαναστατικοῦ Διατάγματος, κατὰ τὸ ὁποῖον ἐπιτρέπεται ἡ ἀπαλλοτρίωσις γηπέδων πρὸς ἐξοικονόμησιν στέγης εἰς ἀναπήρους, εἰς πτωχούς, εἰς συνταξιούχους, ἐννοεῖται ἐντὸς τοῦ σχεδίου τῆς πόλεως, ὄχι ὅμως πρὸς κατασκευὴν ἐπαύλεων, ἀλλὰ πρὸς κατασκευὴν στέγης. Ἐπὶ τῇ βάσει τῆς διατάξεως αὐτῆς δημιουργεῖται ἓν Διάταγμα καὶ ὁλόκληρος ἡ ἔκτασις αὐτὴ παραχωρεῖται εἰς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι τὴν θέλουν διὰ θερινὰς ἐπαύλεις καὶ οἱ ὁποῖοι δὲν ἐζήτησαν τοιοῦτόν τι καὶ διεμαρτυρήθησαν ἀμέσως. Εἶναι δὲ περίεργος ἡ ἀνταλλαγὴ τῶν ἐγγράφων, ἡ ὁποία ἐγένετο μεταξὺ τοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Ταμείου καὶ τοῦ Ὑπουργείου. Ὅταν διεμαρτυρήθησαν καὶ ἐξῆλθον μάλιστα καὶ εἰς δημοσιογραφικὸν ἀγῶνα, τὸ Ὑπουργεῖον ἐταράχθη καὶ ἀπετάθη πρὸς τὸ Ἐκκλησιαστικὸν Ταμεῖον. Τὸ Ἐκκλησιαστικὸν Ταμεῖον ἀπήντησεν ὅτι συγκατετέθη νὰ γίνῃ ἡ παραχώρησις διὰ μιᾶς ἰδιαιτέρας συμφωνίας καὶ νὰ δοθῇ στέγη εἰς ἀνθρώπους πτωχοὺς καὶ ὄχι εἰς ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν ἀνάγκην. Δύναμαι νὰ σᾶς ἀναγνώσω ὀνόματα ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν δύο καὶ τρία σπίτια.

§211Γ. ΒΕΝΙΕΡΗΣ. Αὐτοὶ εἶναι ἄστεγοι, κ. πληρεξούσιοι κατὰ 95%.

§212Θ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Καὶ ἐγὼ σᾶς βεβαιῶ ὅτι οὐδὲ τὸ 5% δὲν εἶναι ἄστεγοι. Ἔχω κατάλογον ἀκριβῆ καὶ δύνασθε νὰ τὸν ἐλέγξητε, ἐζήτησα δὲ καὶ τὴν κατάθεσιν ὁλοκλήρου τοῦ φακέλου.

§213Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἡ τάξις ἐγένετο ἀπὸ τοὺς πτωχούς;

§214Θ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Ἰδοὺ τί συμβαίνει. Ὅταν ἔγινεν ὁ θόρυβος αὐτὸς ὁ δημοσιογραφικὸς καὶ ἐπρόκειτο νὰ δώσωσιν εὐθύνας διὰ τὸ πραξικόπημα αὐτὸ τῆς δωρεᾶς εἰς πλουσίους ἀνθρώπους, ἐνόμισαν ὅτι ἠδύναντο, ἀλλάσσοντες ὀνόματα καὶ παρεμβάλλοντες 5 ἢ 6 ἀπόρους, νὰ καλυφθῶσιν. Ἀλλ’ ὁ συνεταιρισμὸς αὐτὸς εἶναι ὁ συνεταιρισμὸς τῆς Βούλας, ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖται ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς, οἱ ὁποῖοι ἐζήτησαν νὰ κατασκευάσουν ἐπαύλεις καὶ ὄχι στέγας. Εἶναι τόσον φανερόν, κύριοι συνάδελφοι, καὶ ἐξώφθαλμον τὸ πρᾶγμα, ὥστε ἀπορῶ καὶ λυποῦμαι κατάκαρδα, διότι γίνεται ἀμφισβήτησις καὶ ζητοῦν νὰ δικαιολογήσουν μίαν τοιαύτην σπατάλην τοῦ δημοσίου πλούτου, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ῥίπτομεν εἰς τοὺς δρόμους ἑκατομμύρια ὁλόκληρα. Ὁ νόμος δὲν ἐσκέφθη ποτὲ νὰ δώσῃ ἐπαύλεις. Ὁ νόμος αὐτὸς βεβαίως ἐπρονόησε νὰ παραχωρήσῃ στέγην ἐντὸς τῆς πόλεως εἰς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι στεροῦνται τοιαύτης.

§215Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Πόση ἔκτασις παρεχωρήθη;

§216Θ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Ἕν ἑκατομμύριον τριακόσιαι χιλιάδες πήχεις, ἐνῷ αὐτοὶ ἐζήτησαν 700 χιλιάδας πήχεις μόνον.

§217Γ. ΒΕΝΙΕΡΗΣ. Αὐτοὶ ἦσαν πράγματι ἄστεγοι. Κατόπιν εἰσῆλθον καὶ ἄλλοι μέσα.

§218Θ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Ἐκ συμπαιγνίας παρέλαβον καὶ μερικὰ πρόσωπα πτωχῶν διὰ νὰ δικαιολογήσουν νομικῶς τὸ πρᾶγμα.

§219Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Δὲν μᾶς λέγετε μερικὰ πρόσωπα, παρακαλῶ;

§220Γ. ΒΕΝΙΕΡΗΣ. Οἱ ἄλλοι, οἱ εἰσχωρήσαντες κατόπιν, ἦσαν πλούσιοι.

§221Θ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Οἱ πτωχοὶ ἄνθρωποι, κ. συνάδελε, δὲν ἔχουν ἀνάγκην ἐπαύλεων, δὲν ἔχουν ἀνάγκην θερινῶν διαμονῶν εἰς τὰς ἐξοχάς, ἔχουν ἀνάγκην ἑνὸς οἰκοπέδου ἐντὸς τῆς πόλεως διὰ νὰ στεγασθοῦν. Αἱ ἐξοχαὶ εἶναι μόνον διὰ τοὺς πλουσίους, οἱ ὁποῖοι ἠμποροῦν νὰ πηγαίνουν μὲ αὐτοκίνητα.

§222Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Πρόκειται περὶ προσφύγων;

§223Θ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Ὄχι περὶ μὴ προσφύγων. Ὅλοι εἶναι βιομήχανοι καὶ ἠμποροῦν νὰ ἔχουν διαφόρους ἐπαύλεις.

§224Γ. ΒΕΝΙΕΡΗΣ. Αὐτοὶ εἰσεχώρησαν κατόπιν. Οἱ ἀρχικοὶ εἶναι ὅλοι πτωχοὶ καὶ μένουν ὑπὸ σκηνάς.

§225ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Εἴπατέ μας τὰ ὀνόματα.

§226Θ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Ἰδού, κύριοι, μερικὰ ὀνόματα (ἀναγινώσκει): «Τσιμινάκης... κλπ.».

§227Γ. ΒΕΝΙΕΡΗΣ. Αὐτοὶ εἰσεχώρησαν κατόπιν.

§228Θ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Αὐτοὶ εἶναι οἱ πρῶτοι. Σᾶς παρακαλῶ νὰ μὴ ἐπιμείνητε νὰ ἀναγνώσω ὅλα τὰ ὀνόματα, διότι θὰ μὲ ἀναγκάσητε νὰ ἀποκαλύψω ὀνόματα, τὰ ὁποῖα δὲν πρέπει νὰ γνωσθῶσιν.

§229ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Ὅλα, ὅλα.

§230Α. ΠΡΑΝΤΟΥΝΑΣ. Ὁ κ. Βενιέρης συμφωνεῖ μαζί σας, ὅτι αἰσχροκερδῶς εἰσεχώρησαν οἱ πλούσιοι.

§231Θ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Ὄχι· τὸν συνεταιρισμὸν τὸν ἔκαμαν οἱ πλούσιοι καὶ ἔβαλαν κατόπιν μερικοὺς πτωχούς.

§232Γ. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ καταθέσητε τὸν φάκελον εἰς τὸ Προεδρεῖον διὰ νὰ λάβωμεν γνῶσιν.

§233Θ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Μάλιστα.

§234Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Πότε ἔγινεν ἡ παραχώρησις;

§235Θ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Τὸν παρελθόντα Σεπτέμβριον. Τὸ Διάταγμα τὸ ἔχω ἐδῶ. Οὐδεὶς εἶναι πρόσφυξ. Ἐζήτησα τὴν γνωμοδότησιν τῆς σχετικῆς Ἐπιτροπῆς, ἐζήτησα νὰ κατατεθῇ ὅλος ὁ φάκελος. Οὐδαμοῦ ὑπάρχει γνωμοδότησις. Ὁ Ὑπουργὸς εἶναι θῦμα, διότι ὑπέγραψεν ὅ,τι τῷ ὑπέβαλον. Εἶναι ἰατρὸς ἄλλως τε ὁ ἄνθρωπος καὶ δὲν ἠδύνατο νὰ γνωρίζῃ καὶ νομικά.

§236Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Πρόκειται περὶ ἀπαλλοτριώσεως λαβούσης χώραν πρὸ τῆς ἀνόδου εἰς τὴν Ἀρχὴν τῆς παρούσης Κυβερνήσεως.

§237Θ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Τὴν 30 Αὐγούστου 1924. Ἐγὼ δὲν θέλω νὰ ἐλέγξω κανένα· φέρω ὅμως ταῦτα εἰς γνῶσιν τῆς Συνελεύσεως καὶ τῆς Κυβερνήσεως. Σᾶς εἶπον ὅτι ὁ τότε Ὑπουργὸς δὲν εἶναι σήμερον Ὑπουργὸς διὰ νὰ τὸν ἐλέγξω, ἀλλὰ καὶ ἂν ἦτο, δὲν θὰ ἠδυνάμην νὰ τὸν ἐλέγξω.

§238Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Σᾶς ἐπαναλαμβάνω ὅτι δὲν πρόκειται περὶ ἀπαλλοτριώσεως γενομένης ἐπὶ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως.

§239Ι. ΠΕΡΔΙΚΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ποῖος ἦτο Ὑπουργός;

§240Θ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Ὁ κ. Ὀρφανίδης.

§241Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου «περὶ ἀπαλλοτριώσεως οἰκοπέδων διὰ πρόσφυγας», ἐγένετο τὸ Διάταγμα; Οἱ ἐγκατεστημένοι εἶναι πρόσφυγες;

§242Θ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Ὄχι.

§243Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει τὸ Διάταγμα εἶναι ἄκυρον.

§244Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐγένετο ἀναφορὰ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου αὐτοῦ, εἰς τὸν ὁποῖον ὑπάρχει ἡ σχετικὴ διάταξις.

§245Α. ΠΡΑΝΤΟΥΝΑΣ. Ὄχι ὅμως διὰ τοὺς πλουσίους, ἀλλὰ διὰ τοὺς πτωχούς.

§246Θ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Ὑπάρχει διάταξις λέγουσα τὰ ἑξῆς (ἀναγινώσκει τὴν διάταξιν). Ὁ κατάλογος εἰς οὐδεμίαν κατάστασιν ἐξ αὐτῶν δύναται νὰ ὑπαχθῇ, ὑπάρχουσι δὲ ἄλλα Διατάγματα διὰ τοὺς ἀναπήρους, ἐπίσης διὰ τοὺς ὑπαλλήλους, δι’ οὓς ἐγένοντο διάφοροι συνεταιρισμοὶ καὶ παρεχωρήθησαν διάφορα οἰκόπεδα δι’ ὅλας τὰς τάξεις, μόνον δὲ διὰ τοὺς βιομηχάνους καὶ πλουσίους ἐπέπρωτο νὰ γίνῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐγένετο. Θὰ σᾶς ἀναγνώσω καὶ δύο ἔγγραφα διὰ νὰ ἴδητε πῶς τὸ ἓν Ὑπουργεῖον ἐπιρρίπτει τὴν εὐθύνην εἰς τὸ ἄλλο. Ὅταν ἐδημοσιογράφησε κάποιος εἰς τὰς ἐφημερίδας καὶ εἶπε «πῶς μᾶς παίρνετε τὴν περιουσίαν χωρὶς κανένα νόμον, χωρὶς νὰ τὰς ἀποζημιώσητε;», τὸ Ὑπουργεῖον ἀπηυθύνθη πρὸς τὸ Ἐκκλησιαστικὸν Ταμεῖον, τοῦτο δὲ ἀπήντησε: «Τί μ’ ἐρωτᾶτε; Ἐγὼ σᾶς εἶπα νὰ ἐπιδιώξητε τὴν ψήφισιν ἑνὸς νόμου διὰ νὰ ἀπαλλοτριώσητε καὶ σεῖς ἐκάματε ἐπίταξιν», καταλήγει δὲ ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Παρὰ τῶν παραθεριζόντων ἐν Βούλᾳ... κλπ.».

§247Α. ΠΡΕΚΑΣ. Τὸ πρᾶγμα δὲν εἶναι δωρεὰ πλέον, εἶναι ἀπεμπόλησις τῆς ἐκκλησιαστικῆς περιουσίας. Τὴν στιγμὴν δὲ καθ’ ἣν τὸ δημόσιον ταμεῖον ὑποχρεοῦται νὰ ἐπικουρῇ τὸ γενικὸν Ἐκκλησιαστικὸν Ταμεῖον διὰ νὰ ἐπαρκῇ εἰς τὰς στοιχειώδεις ἀνάγκας τῆς ἐκκλησίας, εἶναι ἔγκλημα νὰ ἀπεμπολεῖται ἡ ἐκκλησιαστικὴ περιουσία. Νομίζω ὅτι εἶναι ἐπιβεβλημένον, ἂν οἱ κείμενοι νόμοι δὲν ἐπιτρέπωσι, νὰ ψηφισθῇ εἰδικὸς νόμος διὰ νὰ προστατεύσῃ τὴν ἐκκλησιαστικὴν περιουσίαν.

§248Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Τὸ πρᾶγμα ἐγένετο ἐπὶ τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως, ὑποθέτω δὲ ὅτι ἡ παροῦσα Κυβέρνησις ἐφρόντισε νὰ λάβῃ μέτρα διὰ νὰ ἐξώσῃ τοὺς πλουσίους καὶ ν’ ἀφήσῃ τοὺς πτωχούς.

§249Θ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Παρακαλῶ νὰ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀναγνώσω δύο χαρακτηριστικὰ τοῦ Διατάγματος, ἀφίνων ὅτι ἐδόθη ἔκτασις 1,300,000 πήχεων. Εἰς τὸ τέλος λοιπὸν τὸ Διάταγμα διατάσσει...

§250Γ. ΒΕΝΙΕΡΗΣ. Κατ’ ἀρχὰς ἐπρόκειτο περὶ πτωχῶν καὶ κατόπιν εἰσῆλθον οἱ πλούσιοι.

§251Θ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Ὄχι· κατὰ τὰ 9/10 πρόκειται περὶ πλουσίων. Ἰδοὺ τί διατάσσει τὸ Διάταγμα εἰς τὸ τέλος (ἀναγινώσκει): «Ἡ ἀστυνομικὴ διεύθυνσις... κλπ.».

§252Γ. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Αὐτὰ εἶναι ἀποτελέσματα τῶν νόμων, οἱ ὁποῖοι ἀφίνουν ἀνοικτὸν τὸ παράθυρον διὰ νὰ κανονίζωνται ὅλα διὰ Διαταγμάτων.

§253Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Τί θέλουν οἱ ἀνάπηροι εἰς Βούλαν; Ἡ Βούλα εἶναι μέρος παραλιακὸν εἰς τὸ ὁποῖον οἱ ἀνάπηροι θὰ ψοφήσουν ἀπὸ τὴν πεῖναν. Ἡ χορηγηθεῖσα ἔκτασις εἶπον ὅτι ἀξίζει 10 ἑκατομμύρια δραχμῶν. Ἂν δὲν ἀξίζῃ 10 ἑκατομ. δραχμῶν, πάντως ἀξίζει 4 ἑκατομ. δραχμῶν καὶ ἑπομένως ἡ πρᾶξις εἶναι καθαρῶς χαριστική, ἐδόθη εἰς ἀνθρώπους διὰ νὰ κάμουν ἐπαύλεις ἢ διὰ νὰ πωλήσουν τὰ οἰκόπεδα. Διὰ τῆς ἀξίας αὐτῆς τῆς ἐκτάσεως θὰ ἠδύναντο νὰ ἐγκατασταθῶσι πρόσφυγες καὶ πτωχοὶ ὄχι εἰς παραλίαν, ἀλλ’ εἰς ἄλλο μέρος καὶ θὰ ἠδύναντο νὰ στήσωσι σκηνὰς διὰ νὰ ἠμπορέσουν νὰ ζήσουν. Εἶναι καθαρῶς χαριστικὴ πρᾶξις τοῦ χαριστικοῦ ἐκείνου Διατάγματος διὰ τοῦ ὁποίου ἡ ἰδιοκτησία παρεχωρήθη ὄχι εἰς τοὺς πτωχούς, ἀλλ’ εἰς τοὺς πλουσίους.

§254Θ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Τὸ Διάταγμα ἐξεδόθη παρανόμως, μὴ στηριζόμενον εἰς οὐδεμίαν νομικὴν διάταξιν, ἐπροικοδότησε δὲ διαφόρους εὐπόρους, τοὺς ὁποίους κατέστησεν εὐποροτέρους· τὸ Διάταγμα δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐκδοθῇ ὡς ἐξεδόθη, ἂν ἐπρόκειτο περὶ ἀπόρων, ὅπερ δὲν εἶναι ἀληθές, διότι τὸ Ἐκκλησιαστικὸν Ταμεῖον δὲν ὁμιλεῖ περὶ ἀπόρων, ὁ δὲ κατάλογος, ὁ ὁποῖος εἶναι ἐδῶ, ἀποδεικνύει ὅτι τινὲς ἐξ αὐτῶν ἔχουσι 3 καὶ 4 σπίτια.

§255Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Νὰ ἐκτυπωθῇ ὁ κατάλογος.

§256ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Νὰ κατατεθῇ εἰς τὸ Προεδρεῖον.

§257ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ κατατεθῇ ἐδῶ καὶ ἕκαστος πληρεξούσιος νὰ λάβῃ γνῶσιν.

§258Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ διακοπῇ ἡ ἀγόρευσίς σας διὰ νὰ τυπωθῇ ὁ κατάλογος καὶ ἄλλοτε νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις, ἂν ἡ Συνέλευσις θέλῃ.

§259ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§260Θ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἀμφιβολία ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ ἔλθῃ τὸ ζήτημα ἐδῶ, διότι οἱ ἁρμόδιοι ὤφειλον νὰ τὸ προλάβουν.

§261Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀφεθῇ τὸ σκάνδαλον ὡς ἔχει.

§262Α. ΚΑΝΑΡΗΣ. Ἂν γίνῃ ἔλεγχος εἰς τὸ Ἐκκλησιαστικὸν Ταμεῖον, σύμπασα ἡ Συνέλευσις θὰ καλύψῃ τὸ πρόσωπον ἐξ αἰσχύνης.

§263Θ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Ἂν θέλῃ ἡ Συνέλευσις, ἂς ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις εἰς ἄλλην συνεδρίασιν διὰ νὰ παρίσταται καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν. Νὰ ἔλθῃ τὴν ἄλλην Τετάρτην.

§264ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§265ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται, ἀναβαλλομένη, ἡ συζήτησις τῇ ἐπερωτήσεως ταύτης δι’ ἄλλην ἡμέραν. Οἱ κ.κ. Ο. Κυπριανός, Μ. Λαίλιος καὶ Β. Καραπαναγιώτης ἐπερωτῶσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας διὰ τὴν κακὴν ἐπιδιόρθωσιν τῶν ἐν Λέσβῳ δρόμων.

§266Ο. ΚΥΠΡΙΑΝΟΣ. Πρόκειται περὶ μιᾶς ἐπερωτήσεως, ἡ ὁποία κατετέθη πρὸ ἑνὸς ἔτους. Ἡ ἐπερώτησις ἀφορᾷ μίαν κακὴν κατασκευὴν τῶν δρόμων τῆς Μυτιλήνης. Ἐζητήσαμεν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα καὶ κατετέθησαν. Μετ’ ἐκπλήξεως ὅμως παρετήρησα ὅτι ὁ νομομηχανικὸς διαπιστώνει ἐπισήμως εἰς τὸ Ὑπουργεῖον δι’ ἐπισήμων ἐγγράφων τοῦ Ὑπουργείου του ἀνακριβῆ ἐντελῶς πράγματα, ὅτι δηλαδὴ ὁ δρόμος Στύψης–Πέτρας π. χ. ἐγένετο καὶ λειτουργεῖ, ἐνῷ ἐγὼ ὁ ἴδιος μεταβὰς ἐκεῖ δὲν εἶδον νὰ ἔχῃ ἐπιδιορθωθῆ ὁ δρόμος· ἑπομένως δὲν εἶχεν ἐπισκευασθῆ τότε ποὺ ἀπήντησεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον. Θὰ παρακαλέσω συνεπῶς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, πιστεύω δὲ ὅτι καὶ ὅλοι οἱ πληρεξούσιοι Λέσβου θὰ συμφωνήσουν μαζί μου, νὰ μᾶς ἀπαλλάξῃ ἀπὸ τὸν νομομηχανικὸν αὐτὸν καὶ μάλιστα νὰ διατάξῃ καὶ ἀνακρίσεις διοικητικάς· διότι, ἀνώτερος ὑπάλληλος ὢν οὗτος, διεπίστωσεν ἐπισήμως εἰς τὴν προϊσταμένην του Ἀρχὴν ψευδῆ καὶ ἀνακριβῆ πράγματα. Ἑπομένως εἶμαι βέβαιος ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ πράξῃ πᾶν ὅ,τι τῷ ἐπιβάλλει τὸ καθῆκόν του.

§267Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Συνέστησα τὴν μετάθεσίν του καὶ τὴν τιμωρίαν του.

§268ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Χαβίνης ἐπερωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας διὰ τὴν ἄρσιν τῆς ἀπαλλοτριώσεως πέντε λιβαδίων τοῦ ἀγροκτήματος Γεωργουσοὶ Ἄρτης.

§269Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, πρὸ δύο σχεδὸν ἐτῶν ἔχει κηρυχθῆ ἀπαλλοτριωτέον ἕνα ἀγρότημα, τῶν Γεωργουσῶν τοῦ Κάμπου Ἄρτης, ἀνῆκον εἰς ξένον ὑπήκοον. Τὸν παρελθόντα Ὀκτώβριον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἀνεκάλεσε τὴν κήρυξιν τῆς ἀπαλλοτριώσεως καὶ ἐπέτρεψε τὴν πώλησιν ἑνὸς μέρους τοῦ κτήματος εἰς τὸν ἰδιοκτήτην. Ἐν τῇ διαταγῇ ἀνακλήσεως τῆς ἀπαλλοτριώσεως ἀναγράφεται ὅτι ἡ ἀνάκλησις ἐγένετο συμφώνως πρὸς τὸ ἄρθρον 22 τοῦ ἀπὸ 30 Ὀκτωβρίου 1924 ἀγροτικοῦ νόμου, χωρὶς ὅμως νὰ τηρηθῶσιν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας αἱ διατυπώσεις τοῦ ἄρθρου τούτου. Ἡ διαταγὴ τῆς ἀνακλήσεως ἔχει ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν 1) τὸ ἄρθρον 22 τοῦ ἀπὸ 3 Ὀκτωβρίου 1924 Διατάγματος «περὶ κωδικοποιήσεως τῶν ἀγροτικῶν νόμων», 2) τὸ ἄρθρον 2 τοῦ ἀπὸ 3 Σεπτεμβρίου 1924 Ν.Δ. «περὶ ἀπαγορεύσεως δικαιοπραξιῶν ἐπὶ ἀκινήτων», 3) τὴν ὑπ’ ἀριθ. 2640 π.ἔ. τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τοῦ Γραφείου Ἐποικισμοῦ Ἄρτης καὶ 4) τὴν ἀπὸ 27 Δεκεμβρίου 1924 ὑπ’ ἀριθ. 89 γνωμοδότησιν τοῦ Συμβουλίου Ἐποικισμοῦ, αἴρομεν τὴν ἀπαλλοτρίωσιν ἐπὶ πέντε λιβαδίων ἐκτάσεως 105 περίπου στρεμμάτων τοῦ ἀγροκτήματος Γεωργουσοὶ Ἄρτης, κηρυχθέντος ἀπαλλοτριωτέου διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 74461 τοῦ 1923 ἀποφάσεως ἡμῶν, ὡς καὶ τὰς ὑφισταμένας νομίμους ἀπαγορεύσεις καὶ ἐπιτρέπομεν εἰς τὸν ἀξιοῦντα δικαιώματα ἰδιοκτησίας βαρῶνον Ντὲ Μπουσσὸν τὴν πώλησιν τούτων πρὸς τὸν κτηνοτρόφον Μπέλλον ἢ οἱονδήποτε ἄλλον κτηνοτρόφον». Τὸ σχετικὸν ἄρθρον, παράγραφος 2, λέγει τὰ ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἀνάκλησις τούτου δύναται νὰ γίνῃ δι’ ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας μετὰ γνώμην τοῦ Συμβουλίου Ἐποικισμοῦ καὶ προηγουμένην ἀκρόασιν τῶν ἐνδιαφερομένων ἰδιοκτητῶν καὶ συνεταιρισμῶν». Τοιαύτη ἀκρόασις τῶν συνεταιρισμῶν δὲν ἐγένετο ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, χωρὶς δὲ νὰ ἐρωτηθῶσι κἂν οἱ συνεταιρισμοὶ ἐγένετο ἡ ἀνάκλησις τῆς ἀπαλλοτριώσεως τοῦ κτήματος καὶ ἐπετράπη εἰς τὸν ἰδιοκτήτην νὰ πωλήσῃ ἓν μέρος οὐχὶ εἰς τὸν συνεταιρισμὸν ἢ εἰς ἓν ἄτομον τοῦ συνεταιρισμοῦ, ἀλλὰ εἰς ἕνα κτηνοτρόφον, μὴ καταγόμενον ἐκ τῆς ἰδίας περιφερείας. Διὰ τῆς ἀποφάσεως αὐτῆς, κύριοι πληρεξούσιοι, πρῶτον παρενόμισεν ὁ κ. Ὑπουργός, διότι δὲν ἐτήρησε, συμφώνως πρὸς τὸ σχετικὸν ἄρθρον τοῦ νόμου, διότι δὲν ἐκάλεσε τὸν συνεταιρισμόν, ὅπως λέγει ἡ παράγραφος 2 τοῦ ἄρθρου 11 τοῦ κωδικοποιηθέντος ἀγροτικοῦ νόμου, νὰ ἀκροασθῇ αὐτοῦ. Δεύτερον διὰ τῆς ἀποφάσεως αὐτοῦ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας δημιουργεῖ μίαν κατάστασιν, ἡ ὁποία δύναται νὰ ἔχῃ συνεπείας· διότι ἐπέτρεψε τὴν πώλησιν στρεμμάτων γῆς (οὐχὶ, ἐπαναλαμβάνω, εἰς τὸν συνεταιρισμόν, ὅπως εἶχεν ἐκ τοῦ νόμου δικαίωμα, οὐχὶ εἰς ἕνα ἀγρότην, ἀλλ’ εἰς ἕνα κτηνοτρόφον. Διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ ὁ κτηνοτρόφος αὐτὸς θὰ ἐγκατασταθῇ εἰς τὸ ἀγρόκτημα, τὸν ὁποῖον ἔπρεπε νὰ ἀπαλλοτριωθῇ ὑπὲρ τοῦ συνεταιρισμοῦ, ἐκ μέρους τῶν μελῶν τοῦ ὁποίου ἔχομεν σοβαρὰς διαμαρτυρίας. Ἐπὶ πλέον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας διὰ τῆς ἀποφάσεώς του αὐτῆς δημιουργεῖ καὶ ἕνα ἄλλο ἄτοπον. Τὸ νὰ προσελκύσῃ τοὺς ὀρεινοὺς πρὸς τὰς πεδιάδας. Φαντασθεῖτε δὲ τί θὰ συμβῇ ἂν οἱ ὀρεινοὶ κατέλθωσιν ὅλοι πρὸς τὰς πεδιάδας, ἐγκαταλείποντες τὰ χωρία των καὶ ἐγκαθιστάμενοι εἰς τὰ ἀγροκτήματα τὰ προοριζόμενα διὰ τοὺς συνεταιρισμούς, καὶ μάλιστα σήμερον, ὁπότε δὲν ἐπαρκῆ ἡ γῆ πρὸς ἐγκατάστασιν τῶν γεωργῶν. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους ἡ ἀπόφασις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἡ ἐκδοθεῖσα τὸν Ὀκτώβριον τοῦ 1924, πρέπει νὰ ἀκυρωθῇ, διότι δὲν ἐγένετο κατὰ τὸν νόμον καὶ συνεπῶς εἶναι παράνομος. Ἀλλὰ καὶ οὐσιαστικῶς ἐξεταζομένου τοῦ ζητήματος, δὲν ἔπρεπε νὰ ἐπιτραπῇ ἡ πώλησις, διότι τὸ ἀγρόκτημα τὸ περὶ οὗ ὁ λόγος δὲν ἐπαρκεῖ εἰς τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν τοῦ χωρίου Γεωργουσοὶ τοῦ Κάμπου Ἄρτης, ἕνεκα τούτου δὲ ὑπάρχει κίνδυνος συρράξεως μεταξὺ τῶν κατόχων τοῦ ἀγροκτήματος καὶ τῶν κτηνοτρόφων.

§270Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Πόσα στρέμματα ἀπηλλοτριώθησαν; Ἠξεύρετε;

§271Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἑκατὸν ἑξήκοντα πέντε στρέμματα, ἀλλ’ οὐδεὶς λόγος ὑπῆρχε, κ. Ὑπουργέ, νὰ μὴ τηρήσητε τὰς διατάξεις τοῦ νόμου διότι τὰ στρέμματα πρὸς πώλησιν δὲν εἶναι πολλά. Ἡ μὴ τήρησις τῶν διατάξεων τοῦ νόμου εἶναι παρανομία.

§272Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Θὰ σᾶς ἀπαντήσω ἐπὶ τῆς παρανομίας. Σᾶς ἠρώτησα νὰ πληροφορήσητε τὴν Συνέλευσιν πόσης ἐκτάσεως ἦτο τὸ ἀγρόκτημα καὶ εἴπετε 165 στρέμματα. Ἐκ τούτων μόνον 160 στρέμματα εἶναι τὰ ἀπαλλοτριωθέντα καὶ αὐτὰ ὄχι καλλιεργήσιμα.

§273Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Καὶ ἕνα στρέμμα, κ. Ὑπουργέ, ἂν εἶναι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ παρανομῇ ὁ Ὑπουργός. Εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ τηρήσῃ τοὺς νόμους καὶ οὐχὶ νὰ παραβιάσῃ τοὺς νόμους. Ἐπὶ πλέον ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τῆς Συνελεύσεως καὶ ἐπὶ ἑνὸς ἄλλου σοβαροῦ ζητήματος σχετικοῦ μὲ τὴν συζητουμένην ὑπόθεσιν. Ἔχει δημιουργηθῆ, κύριοι συνάδελφοι, μία κατάστασις ἀνισότητος μεταξὺ τῶν Ἑλλήνων καὶ τῶν ξένων ὑπηκόων καὶ εἰς βάρος τῶν πρώτων. Τὸ κτῆμα ἀνήκει εἰς ξένον ὑπήκοον, ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, οὐχὶ διότι ἐπείσθη, ἀλλὰ διότι τῷ ἐγένετο παράκλησις ἐκ μέρους ἀντιπροσώπου ξένου Κράτους, προστατεύοντος τὸν ὑπήκοόν του, ἐνόμισεν ὅτι ἔπρεπε νὰ εὐχαριστήσῃ τὸν ξένον ἀντιπρόσωπον καὶ διὰ τοῦτο ἐπέτρεψε τὴν πώλησιν τοῦ κτήματος. Ἀτυχῶς δὲ μόνον εἰς τὴν Ἑλλάδα γίνεται αὐτὴ ἡ ἄδικος προστασία τῶν ξένων ὑπηκόων, ἐνῷ εἰς ἄλλα Κράτη, ὡς ἐν Ρουμανίᾳ, τὰ κτήματα τῶν ξένων ὑπηκόων ἀπαλλοτριοῦνται ἐκ τῶν πρώτων. Γεννᾶται δὲ οὕτω τρομερὰ ἀνισότης μεταξὺ ἰδιοκτητῶν γηγενῶν καὶ ἰδιοκτητῶν ξένης ὑπηκοότητος. Καθ’ ἣν στιγμὴν τοῦ Ἕλληνος ὑπηκόου ἀπαλλοτριοῦται τὸ κτῆμα μὲ τὴν τιμὴν τῆς ἀπαλλοτριώσεως, ὁ ξένος ὑπήκοος λαμβάνει ἄδειαν πωλήσεως τοῦ κτήματός του, λαμβάνων οὕτω τὴν πραγματικὴν ἀξίαν τοῦ κτήματος. Ἴσως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας νὰ ἰσχυρισθῇ ὅτι ἡ ἄδεια πωλήσεως ἐδόθη, διότι, συμφώνως μὲ τὸ Διάταγμα τοῦ Σεπτεμβρίου τοῦ 1924 «περὶ ἀπαγορεύσεως δημοπρασίας ἐπὶ ἀκινήτων», ἡ Κυβέρνησις θὰ ἦτο ὑποχρεωμένη νὰ ἀγοράσῃ τὸ κτῆμα τοῦ ξένου ὑπηκόου καὶ τοιουτοτρόπως νὰ ὑποστῇ δαπάνην τὸ Κράτος. Τὸ Διάταγμα ὅμως ἐκεῖνο ἐγένετο μόνον διὰ τὰ κτήματα τῆς Θράκης, τὴν τελευταίαν δὲ στιγμήν, δὲν γνωρίζω πῶς, παρεισέφρισεν ἡ φράσις «καὶ ἀλλαχοῦ». Ἀλλ’ ὁ ἰσχυρισμὸς αὐτὸς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καταπίπτει, διότι ἂν τὸ Κράτος ἠγόραζε τὸ ἀγρόκτημα αὐτό, θὰ τὸ ἠγόραζεν ἵνα τὸ παραχωρήσῃ εἰς τὸν συνεταιρισμόν, ἐνῷ ἡ πώλησις θὰ ἐγίνετο πρὸς ἕνα κτηνοτρόφον, μὴ καταγόμενον μάλιστα ἐκ τῆς περιφερείας ἐκείνης. Ἀλλ’ ὁ ἀγροτικὸς νόμος ἐπιτρέπει τὴν πώλησιν τῶν κηρυχθέντων ἀπαλλοτριωτέων κτημάτων μόνον εἰς τοὺς ὑπὲρ ὧν γίνεται ἡ ἀπαλλοτρίωσις συνεταιρισμούς, καὶ τοῦτο μετὰ προηγουμένην ἀκρόασιν τοῦ συνεταιρισμοῦ. Ἐν ᾗ περιπτώσει ἐπέτρεπεν ὁ ἀγροτικὸς νόμος τὴν πώλησιν καὶ εἰς ἄλλα πρόσωπα, θὰ ἦτο δυνατὸν ὅλα τὰ κτήματα νὰ πωληθῶσιν εἰς ξένους, καταργουμένης οὕτω τῆς ἀπαλλοτριώσεως. Νομίζω ὅτι καὶ τυπικῶς καὶ οὐσιαστικῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας δὲν εἶχε δικαίωμα νὰ ἐκδώσῃ τοιοῦτον Διάταγμα σχετικῶς μὲ τὸ ὑπὸ συζήτησιν ἀγρόκτημα καὶ νομίζω ὅτι εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ ἀνακαλέσῃ αὐτὸ διὰ νὰ ἀκυρωθῇ τοιουτοτρόπως καὶ ἡ διαπραχθεῖσα παρανομία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ διὰ νὰ ἀποκατασταθῶσι καὶ οἱ ἀκτήμονες καλλιεργηταί. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐπιστήσω καὶ πάλιν τὴν προσοχὴν τῆς Συνελεύσεως ἐπὶ τοῦ σοβαρωτάτου τούτου ζητήματος, τῆς χορηγήσεως ἀδειῶν πωλήσεως τῶν κτημάτων τῶν ξένων ὑπηκόων, ἐν ἀντιθέσει πρὸς τὰ τῶν Ἑλλήνων ὑπηκόων, ἅτινα ἀπαλλοτριοῦνται. Γεννᾶται τοιουτοτρόπως φοβερὰ ἀνισότης μεταξὺ τῶν Ἑλλήνων καὶ τῶν ξένων ὑπηκόων.

§274Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δὲν εἶναι ἀκριβῆ αὐτά.

§275Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Εἶναι ἀκριβέστατα, κ. Ὑπουργέ.

§276Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Σᾶς βεβαιῶ ὅτι ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σημείου δὲν εἶσθε ἐν ἀκριβείᾳ. Δὲν εἶναι ἀκριβὲς ὅτι ἐδόθησαν ἄδειαι ἑκουσίας πωλήσεως εἰς ξένους ὑπηκόους· ὄχι, μολονότι δύναται ὁ Ὑπουργὸς νὰ δώσῃ ἄδειαν ἑκουσίας πωλήσεως εἰς πάντα ἰδιοκτήτην εἴτε ἐντόπιον εἴτε ξένον, ἐφόσον διὰ τῆς ἀγορᾶς θὰ πληροῦται ὁ σκοπὸς τοῦ νόμου, τουτέστιν ἡ ἀποκατάστασις ἀκτημόνων, δικαιουμένων εἰς ἀποκατάστασιν· διότι σκοπὸς τοῦ νόμου, κατὰ τὴν ἀντίληψιν τοῦ Ὑπουργοῦ, εἶναι νὰ ἐγκαταστήσῃ ὑποχρεωτικῶς τοὺς ἀκτήμονας διὰ τῆς ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως, ἀλλὰ μόνον τοὺς ἀκτήμονας. Ἐνῷ οἱ ἀκτήμονες δύναται ἐν ἰδιαιτέρᾳ συμφωνίᾳ νὰ ἀποκτήσωσι τὸν κλῆρον, ὁ ὁποῖος τοῖς δίδεται διὰ τῆς ἀπαλλοτριώσεως τῆς ἑκουσίας, ὁ Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας δὲν θὰ ἦτο ἐν ἀκριβείᾳ ἂν ἠρνεῖτο τὴν ἄδειαν τῆς ἑκουσίας ἀπαλλοτριώσεως. Θὰ ἦτο ἡ ἐνέργεια αὕτη καὶ ἀντίθετος πρὸς τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου, τὸ ὁποῖον ἐν τῇ ἀναγκαστικῇ ἀπαλλοτριώσει πληρώνει 50% προσαύξησιν ἐπὶ τῆς ἀξίας τοῦ κτήματος. Οὐδέποτε ἐγὼ θὰ ἡρμήνευα τὸν νόμον οὕτω.

§277Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Λυποῦμαι πολύ, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας θέλει νὰ λησμονῇ τοὺς νόμους. Ἐνῷ τὸ ἄρθρον 22 παράγραφος 2 τοῦ κωδικοποιηθέντος ἀγροτικοῦ νόμου λέγει σαφῶς (ἀναγινώσκει): «Ἀνάκλησις τούτου δύναται νὰ γίνῃ ...κλπ.». Ἠρωτήσατε τὸν συνεταιρισμόν; Ὄχι. Παρενομήσατε συνεπῶς καί, ἐφόσον παρενομήσατε, δὲν δύνασθε νὰ μένητε εἰς τὴν θέσιν ταύτην. Καὶ δὲν παρενομήσατε ἐν ἀγνοίᾳ τοῦ νόμου, ὁπότε θὰ εἶσθε συγχωρητέος, ἀλλὰ παρενομήσατε ἐν γνώσει, ὅπως ἀποδεικνύει αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἴπετε. Τὸ ζήτημα εἶναι σαφές· ὁ συνεταιρισμὸς δὲν ἠρωτήθη, τὸ δὲ ἀγρόκτημα ἐπωλήθη ὄχι εἰς τὸν συνεταιρισμόν, ὅπως ἐπιτρέπεται ἐκ τοῦ νόμου, ἀλλ’ εἰς κτηνοτρόφον ἄλλης περιφερείας, ὅπερ δὲν ἐπιτρέπεται ἐκ τοῦ νόμου. Αὐταὶ εἶναι αἱ πράξεις, κ. Ὑπουργέ, αἱ ὁποῖαι δημιουργοῦν συγκρούσεις εἰς τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν καὶ ἀδικίας τρομεράς. Δυστυχῶς, κύριοι συνάδελφοι, εἶμαι βέβαιος ὅτι, καίτοι ἀπέδειξα εἰς τὴν Συνέλευσιν, κατὰ τρόπον μὴ ἐπιδεχόμενον ἀμφισβήτησιν ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς παρενόμησεν, εἶμαι βέβαιος, λέγω, ὅτι ἡ Συνέλευσις θὰ ἀφήσῃ νὰ διέλθῃ καὶ ἡ παρανομία αὕτη τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐν σιωπῇ χωρὶς οὐδεμίαν εὐθύνην νὰ ζητήσῃ παρ’ αὐτοῦ.

§278Α. ΠΡΑΝΤΟΥΝΑΣ. Θέσατε ζήτημα ἐμπιστοσύνης.

§279Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δὲν θέλω νὰ θέσω ζήτημα ἐμπιστοσύνης. Ἐγὼ θέλω νὰ πείσω τὴν Συνέλευσιν ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς παρενόμησεν, ἐνεργήσας ὡς ἐνήργησεν εἰς τὴν ὑπόθεσιν ταύτην καὶ ὅτι ἐπιβάλλεται, κατόπιν τούτου, ἡ ἀκύρωσις τῆς ἐκδοθείσης ἀδείας πωλήσεως τοῦ ἀγροκτήματος Γεωργουσῶν. Ἂν δὲν πράξῃ τοῦτο ἡ Συνέλευσις, σημαίνει ὅτι ἐγκρίνει τὴν διαπραχθεῖσαν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ παρανομίαν καὶ ὅτι ἀναλαμβάνει τὴν εὐθύνην αὐτὴ ἡ Συνέλευσις πλέον τῶν παρανομιῶν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας. Ὁ κ. Ὑπουργὸς παρενόμησε καί, πρὸς ἀπονομὴν τοῦ δικαίου, εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ ἀκυρώσῃ τὴν διαταγήν του ἐκείνην τὴν εὐνοοῦσαν ἰδιοκτήτην, κύριοι συνάδελφοι, ὁ ὁποῖος, εἰσελθὼν μίαν ἡμέραν εἰς τὸ γραφεῖον τοῦ σχετικοῦ τμηματάρχου, ἐντὸς τοῦ ὁποίου ἤμην καὶ ἐγώ, ὡμίλει μὲ ὕφος ἐπιτακτικὸν πρὸς τὸν τμηματάρχην, πρὸς κατάπληξιν ὅλων ἡμῶν τῶν εὑρισκομένων τὴν ὥραν ἐκείνην ἐκεῖ. Εὐτυχῶς ὁ τμηματάρχης ἔθεσεν εἰς τὴν θέσιν του τὸν Βαρῶνον Ντὲ Μπουσσόν, ὅστις, σημειωτέον, ἔχει καὶ παμμεγίστην περιουσίαν εἰς ἐλαιόδενδρα, περιβόλια κλπ. Εἰς τοῦτον ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπέτρεψε τὴν πώλησιν 165 στρεμμάτων καλλιεργησίμων.

§280ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Νὰ ἀκυρωθῇ.

§281Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Εἶναι νομιμωτάτη καὶ δὲν θὰ ἀκυρωθῇ.

§282Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς λέγει ὅτι εἶναι νομιμωτάτη καὶ δὲν θὰ ἀκυρωθῇ. Προτοῦ κατέλθω τοῦ βήματος παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἀπαντήσῃ ρητῶς, πρῶτον ἂν ἠρώτησε τὸν συνεταιρισμὸν διὰ τὴν ἔκδοσιν τῆς ἀδείας πωλήσεως, καὶ δεύτερον ἂν αὐτὸς εἰς τὸν ὁποῖον ἐπωλήθη τὸ κτῆμα εἶναι μέλος τοῦ συνεταιρισμοῦ ἢ εἶναι κτηνοτρόφος.

§283Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δὲν εἶναι μέλος τοῦ συνεταιρισμοῦ.

§284Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἡ διαταγὴ τῆς ἀδείας πωλήσεως λέγει ὅτι ἐπιτρέπει τὴν πώλησιν πρὸς τὸν κτηνοτρόφον Μπέλλον ἢ εἰς οἱονδήποτε ἄλλον κτηνοτρόφον. Καὶ ἐρωτῶ: Εἶναι ἀπαραίτητον νὰ πωληθῇ εἰς κτηνοτρόφον; Ἐλπίζω ὅτι ἡ Συνέλευσις θὰ ἐπείσθη ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς παρενόμησε μὴ τηρήσας τὸν νόμον καὶ ὅτι οὐσιαστικῶς διέπραξεν ἓν ἀδίκημα εἰς βάρος τοῦ συνεταιρισμοῦ, δημιουργήσας οὕτω κακὸν προηγούμενον, διότι ὑπεχώρησεν εἰς πιέσεις ξένου ὑπηκόου. Τοιουτοτρόπως ἔδωσε τὸ δικαίωμα εἰς ὅλους τοὺς ξένους ὑπηκόους νὰ διαμαρτύρωνται, ὁσάκις ἀπαλλοτριοῦται τὸ κτῆμά των, καὶ νὰ ἀπαιτῶσι νὰ τοῖς δοθῇ ἄδεια πωλήσεως τῶν πρὸς ἀπαλλοτρίωσιν κτημάτων των. Τοῦτο ἀποτελεῖ Κράτος ἐν Κράτει καὶ δημιουργεῖ ἀνισότητα μεταξὺ τῶν πολιτῶν. Ἐφιστῶ λοιπὸν τὴν προσοχὴν τῆς Συνελεύσεως καὶ ἀναμένω τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§285Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἡ ὑπόθεσις, κύριοι, ἔχει ὡς ἑξῆς. Ὁ κ. Μπουσσὸν εἶχεν ἓν κτῆμα 4 καὶ πλέον χιλιάδων στρεμμάτων, τὸ ὁποῖον ἀπηλλοτριώθη πρὸ διετίας. Ἐζήτησε νὰ τῷ ἐπιτραπῇ ὅπως ἐκ τοῦ κτήματος τούτου τῶν 4 ἢ 5 χιλιάδων στρεμμάτων ἐκποιήσῃ 160 στρέμματα κοσολίβαδα, δηλαδὴ λιβάδιον τὸ ὁποῖον χρησιμοποιεῖται διὰ χόρτον πρὸς νομὴν τῶν ζώων, νὰ τὰ ἐκποιήσῃ δὲ πρὸς τὸν Α ἢ τὸν Β κτηνοτρόφον. Ἡ ὑπηρεσία ὤφειλε νὰ ἐνεργήσῃ ἓν ἐκ τῶν δύο: Ἄν, ἀφαιρουμένης αὐτῆς τῆς μικρᾶς ἐκτάσεως τῶν 160 στρεμμάτων, θὰ ἐδυσχεραίνετο ἢ θὰ ἠλαττοῦτο ἡ ἀποκατάστασις τῶν ἀγροτῶν, ὤφειλε νὰ ἀρνηθῇ. Ὁ Ἐποικισμὸς ἐβεβαίωσεν ὅτι ἡ ὑπολειπομένη ἔκτασις ἐπήρκει διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἀγροτῶν, ὑπὲρ τῶν ὁποίων ἐνδιαφέρεται ὁ ἀξιότιμος πληρεξούσιος. Ἑπομένως λόγος ἀφορῶν τοὺς ἐγκατασταθησομένους ἀγρότας δὲν ὑπῆρχε. Δὲν εἶχε λοιπὸν κανένα λόγον ὁ Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας νὰ ἀρνηθῇ τὴν ἐκποίησιν...

§286Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Εἶχε τὸν σεβασμὸν πρὸς τὸν νόμον.

§287Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Θὰ εἴπω καὶ περὶ τοῦ νόμου. Ἐλάβετε ἕνα ὕφος δέκα Ἰουστινιανῶν ὅταν ἡρμηνεύετε τὸν νόμον.

§288Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἐπιτρέπεται εἰς τὸν Ὑπουργὸν νὰ μεταχειρίζεται τοιαύτην γλῶσσαν. Ἄν κάθεται εἰς τὰ ἑδώλια ἐκεῖνα, πρέπει νὰ ἔχῃ εὐπρεπεστέραν γλῶσσαν καὶ δὲν δύναται νὰ εἰρωνεύεται.

§289Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Κύριε Πρόεδρε, τὴν εὐπρέπειαν τῆς γλώσσης ἄλλοι πρέπει νὰ τὴν συστήσουν εἰς ἑαυτούς.

§290Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ εἰρωνεύεσθε καὶ νὰ λέγητε ὅτι ἐπῆρα ὕφος δέκα Ἰουστινιανῶν. Δὲν μὲ ἐνδιαφέρει ἂν ὁ Ἰουστινιανὸς ἦτο νομομαθής, ἐγὼ σᾶς ἐδιάβασα τὸν νόμον, τὸν ὁποῖον παρεβιάσατε, καὶ νὰ μὴ εἰρωνεύεσθε.

§291Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δώσατε καὶ εἰς ἐμὲ τὸ δικαίωμα νὰ ἐξηγήσω τὸν νόμον.

§292Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν καὶ ὑμῶν καὶ τῆς Συνελεύσεως, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας καὶ ὅταν ὡμίλει ἐπὶ τοῦ προσφυγικοῦ ζητήματος ἔρριψεν ἄλλην μομφήν, εἰπὼν εἰς τοὺς πρόσφυγας πληρεξουσίους ὅτι τρομοκρατοῦνται ἀπὸ μερικούς. Δὲν εἶναι γλῶσσα καὶ συμπεριφορὰ αὐτή. Ἐγὼ δὲν θὰ ἐπιτρέψω ποτὲ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ συμπεριφερθῇ οὕτως εἰς ἐμέ. Τὸν ἀντελήφθην καὶ τότε, ἀλλὰ δὲν ἠθέλησα νὰ τὸν διακόψω.

§293Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Σᾶς εὐχαριστῶ, διότι δὲν ἠθελήσατε νὰ μὲ διακόψητε, ἀλλὰ δὲν ἠμπορεῖτε νὰ μοὶ ἐπιβάλλητε νὰ ἐκφράζωμαι ὅπως θέλετε σεῖς.

§294Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ ἐκφράζεσθε κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον.

§295Σ. ΖΕΡΒΟΣ. Νομίζω ὅτι ἔχετε καθῆκον νὰ ἀκούσητε τὸν κ. Ὑπουργόν, τὸν ὁποῖον ἐνεκαλέσατε ἐπὶ παρανομίᾳ, καὶ νὰ μὴ τὸν διακόπτετε.

§296Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἐπαναλαμβάνω λοιπὸν ὅτι δὲν ὑπῆρξεν οὐδεὶς λόγος οὐσιαστικῆς ἀπόψεως νὰ ἀρνηθῇ ὁ Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας τὴν ἄδειαν τῆς ἐκποιήσεως. Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας δὲν θὰ ἦτο ἐν τῇ ἀληθεῖ ἐννοίᾳ τοῦ νόμου ἀρνούμενος τὴν ἄδειαν ἐκποιήσεως κτήματος, τὸ ὁποῖον δὲν ἐχρειάζετο, κατὰ τὰς ἐπισήμους πληροφορίας, διὰ τὴν ἐγκατάστασιν τοῦ συνεταιρισμοῦ ὑπὲρ οὗ ἡ ἀπαλλοτρίωσις. Θὰ ἤμην δὲ ἄδικος ἀπέναντι τοῦ ἰδιοκτήτου αὐτοῦ, τοῦ ὁποίου ἀπηλλοτριώθη κτῆμα τεσσαρακονταπλασίας ἐκτάσεως καὶ ὁ ὁποῖος κλαίων ἦλθεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ πεινῶν. Δὲν εἶχε καμμίαν σημασίαν ὅτι ἦτο ξένος· τὸ ἴδιον θὰ ἔκαμνεν καὶ δι’ οἱονδήποτε ἐντόπιον, εὑρισκόμενον ὑπὸ παρομοίας συνθήκας, τὸ ἴδιον δὲ θὰ κάμω καὶ εἰς τὸ μέλλον. Δὲν ἐτάχθη ὁ νόμος ἁπλῶς νὰ καταδυναστεύῃ τοὺς ἰδιοκτήτας, ἀλλὰ διὰ νὰ ἀποκαθιστᾷ τοὺς ἀκτήμονας ἐν τῷ μέτρῳ τοῦ δυνατοῦ. Ἐφόσον δὲ εἶναι βεβαιωμένον, κατ’ ἐπισήμους πληροφορίας, ὅτι δὲν ἐχρειάζετο ἡ ἔκτασις αὐτὴ διὰ τὴν ἐγκατάστασιν τῶν ὑπέρ ὧν ἀπηλλοτριώθη ὁλόκληρον τὸ κτῆμα, δὲν ὑπῆρχεν οὐδεὶς λόγος ἀρνήσεως. Ταῦτα ὅσον ἀφορᾷ τὸ οὐσιαστικὸν μέρος. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ νομικὸν μέρος, λέγει ὁ κ. πληρεξούσιος ὅτι παρενόμησα, διότι δὲν ἠκροάσθην προηγουμένως τοὺς ἐνδιαφερομένους, τὸν ἰδιοκτήτην καὶ τὸν συνεταιρισμόν. Τὸν ἰδιοκτήτην τὸν ἠκροάσθην, τὸν συνεταιρισμὸν δὲν ἠκροάσθην. Ὑπάρχει πραγματικῶς αὐτὴ ἡ διάταξις εἰς τὸν ἀγροτικὸν νόμον, ἡ ὁποία, τοὐλάχιστον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ἀφ’ ἧς ἐψηφίσθη ὁ νόμος, εἰς οὐδεμίαν περίπτωσιν ἐφηρμόσθη ἀντιθέτως ἀπὸ ὅ,τι σᾶς εἶπον· διότι, μὰ τὴν ἀλήθειαν, δὲν γνωρίζω ποῖον σκοπὸν θὰ ἐπεδίωκεν ὁ νόμος, ὁσάκις ὑπῆρχε περίπτωσις ἐξετάσεως ἀνακλήσεως μιᾶς ἀπαλλοτριώσεως, νὰ ἐπιβάλλῃ εἰς τὸν Ὑπουργὸν τὴν ἀκρόασιν τοῦ συνεταιρισμοῦ, ὁ ὁποῖος βεβαιότατα οὐδέποτε θὰ συμφωνήσῃ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει τὰς ἀντιλήψεις τῶν συνεταιρισμῶν θὰ τὰς μάθῃ ὁ Ὑπουργὸς διὰ τῆς ἐποικιστικῆς του ὑπηρεσίας, ἐφόσον δὲ ἡ ἐποικιστικὴ ὑπηρεσία βεβαιοῖ ὅτι δὲν χρειάζεται ἡ ἔκτασις αὐτὴ εἰς τοὺς συνεταιρισμούς, δὲν συντρέχει οὐδεμία περίπτωσις ἀκροάσεως ἀπ’ εὐθείας τῶν συνεταιρισμῶν. Ἐπαναλαμβάνω λοιπὸν ὅτι κατὰ τὴν γνώμην τοῦ Ὑπουργείου εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἀκροασθῶμεν τοὺς συνεταιρισμοὺς ὁσάκις εἶναι διάδικα μέρη, διότι ἄλλως εἰς οὐδεμίαν περίπτωσιν ὁ συνεταιρισμὸς εἶναι δυνατὸν νὰ συμφωνήσῃ, ὁσάκις πρόκειται κτῆμά τι νὰ ἀπαλλοτριωθῇ εἰς τὸ πέμπτον τῆς ἀξίας του.

§297Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Οὐδόλως ἠρωτήθη, κύριοι συνάδελφοι, ὁ συνεταιρισμός, ὄχι μόνον ἀπὸ τὸν ἴδιον τὸν κ. Ὑπουργόν, ἀλλ’ οὔτε ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν, διότι μόλις ἐξεδόθη ἡ διαταγὴ κατέφθασεν Ἐπιτροπὴ ἐνταῦθα, ἥτις, παρουσιασθεῖσα εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν παρόντος καὶ ἐμοῦ καὶ τῶν ἄλλων συναδέλφων, διεμαρτυρήθη ἐντονώτατα διὰ τὴν πώλησιν αὐτῶν τῶν 165 καλυτέρων στρεμμάτων τοῦ ἀγροκτήματος τοῦ Ντὲ Μπουσσόν.

§298Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἐκ τῶν ὑστέρων.

§299Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δὲν ἐτηρήθη τὸ ἄρθρον 22 τοῦ νόμου, διότι δὲν ἠρωτήθη ὁ συνεταιρισμός. Ὁ συνεταιρισμὸς εἶχε πραγματικὰ παράπονα, ἅτινα καὶ ἐξέθεσεν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν παρουσίᾳ καὶ ἐμοῦ, ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν ἠκύρωσε τὴν διαταγὴν τῆς ἀνακλήσεως τῆς ἀπαλλοτριώσεως. Ἤδη, ἀποδειχθείσης τῆς παρανομίας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, νομίζω ὅτι ἡ Συνέλευσις ἔχει καθῆκον νὰ ἀπαιτήσῃ τὴν ἄμεσον ἀνάκλησιν τῆς διαταγῆς ἀδείας πωλήσεως τοῦ κτήματος τοῦ Βέλγου ὑπηκόου Ντὲ Μπουσσόν.

§300ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περατωμένη. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας. Ἐπειδὴ αἱ διάφοροι Κοινοβουλευτικαὶ Ἐπιτροπαὶ δὲν ὑπέβαλον εἰσέτι τὰς ἐκθέσεις των ἐπὶ τῶν παραπεμφθέντων εἰς αὐτὰς νομοσχεδίων, παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν νὰ ἀποφασίσῃ ὅπως τάξῃ πενθήμερον προθεσμίαν πρὸς ὑποβολὴν τῶν ἐκθέσεών των, μετὰ τὴν λῆξιν δὲ ταύτης νὰ γίνεται συζήτησις καὶ ἄνευ τῶν ἐκθέσεων. Ἐρωτῶ τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ἂν συναινῇ νὰ συζητήσωμεν μόνον τὰ κατ’ ἀρχὴν νομοσχέδια.

§301ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§302ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου περὶ ἐγκαταστάσεως καὶ κινήσεως ἀλλοδαπῶν ἐν Ἑλλάδι». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκπαιδεύσεως ἀξιωματικῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ στελεχῶν τοῦ στρατοῦ». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ Ἀνωτάτου Συμβουλίου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παρατάσεως τῆς προθεσμίας ἐγγραφῆς εἰς τὰ δημοτολόγια καὶ μητρῷα ἀρρένων τῶν ὑπὸ ἀνταλλαγὴν ὁμογενῶν καὶ τροποποιήσεως τῶν ἀπὸ 19 Ὀκτωβρίου 1922 καὶ 21 Αὐγούστου 1923 Ν. Διαταγμάτων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου ΡΗʹ τῆς 5 Ἰουλίου 1851 περὶ δικαστικῶν διακοπῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ ἐκπαιδεύσεως τοῦ προσωπικοῦ τῶν Τ.Τ.Τ. διατάξεων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀποδόσεως ὑπὸ τοῦ κράτους τῶν ὑπὸ τοῦ Γενικοῦ Προξένου Σικάγου καθυστερουμένων κληρονομιῶν καὶ ἀποζημιώσεων ἰδιωτῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Ὑποβληθείσης ἐνστάσεως περὶ μὴ ἀπαρτίας ἐκ μέρους τῶν πληρεξουσίων κ.κ. Γ. Κιαγιᾶ, Ε. Γουλιανοῦ, Ε. Παυλίδη, Κ. Σταμούλη καὶ Δ. Σαράτση, λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ νὰ ἐπαναληφθῇ αὕτη τὴν 5.30′ μ.μ. τῆς προσεχοῦς Τρίτης. (Ὥρα 9 μ. μ.)