1925.05.22

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 188

Παρασκευὴ 22 Μαΐου 1925

Προεδρία Κ. Ρακτιβάν

(Ὥρα 5.30′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως). Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Συνέλευσιν τὰ ἑξῆς: — Τὸ Ἀγροτικὸν Συμβούλιον Καρυᾶς διαμαρτύρεται διὰ τὴν μελετωμένην κατάργησιν τοῦ περὶ ἀγροτικῆς ἀσφαλείας νόμου. — Τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τοῦ Συνδέσμου τῶν Ἑλληνίδων ζητεῖ παροχὴν ψήφου εἰς τὰς γυναῖκας. — Ὁ Δημήτριος Σκούρας ὑποβάλλει ὑπόμνημα περὶ τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος. — Ἡ Κοινότης Βαγίων Θηβῶν παρακαλεῖ ὅπως ληφθῇ μέριμνα διὰ τὴν ἐπάνοδον εἰς τὰς ἑστίας των τῶν εἰσέτι ἐν Μ. Ἀσίᾳ κρατουμένων αἰχμαλώτων. — Ὁ Προσφυγικὸς Σύνδεσμος Καμάρας αἰτεῖται τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ νόμου 3166. — Ὁ Σύλλογος τῶν Μηχανικῶν καὶ Ἀρχιτεκτόνων Θεσσαλονίκης αἰτεῖται τὴν πλήρη ἀπαλλαγὴν τῆς καείσης ζώνης ἐκ τοῦ ἐνοικιοστασίου. — Οἱ συκοπαραγωγοὶ Καλαμῶν παρακαλοῦσι τὴν Κυβέρνησιν ὅπως μεριμνήσῃ διὰ τὴν ἐξαγορὰν τῶν ἐναπομεινάντων σύκων. — Τὸ κατώτερον προσωπικὸν τῶν Τ.Τ.Τ. αἰτεῖται τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ διαβαθμίσεώς των. — Ἡ Ἰσραηλιτικὴ Ἕνωσις Θεσσαλονίκης διαμαρτύρεται διὰ τὴν μελετωμένην ἐφαρμογὴν αὐτόθι Κυριακῆς ἀργίας. — Τὸ Ἐπαγγελματικὸν καὶ Βιοτεχνικὸν Ἐπιμελητήριον Πειραιῶς διαμαρτύρεται διὰ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Ἀλεξανδρῆ κατὰ τῆς συμμετοχῆς τῆς ἐπαγγελματικῆς ὀργανώσεως εἰς ἐκλογὴν γερουσιαστῶν. — Ὁ Πρόεδρος τῆς Κοινότητος Γυθείου παρακαλεῖ ὅπως κατασκευασθῇ ὁ σιδηρόδρομος Τριπόλεως–Γυθείου. — Οἱ ἔμποροι καὶ ἐπαγγελματίαι Λαρίσης αἰτοῦσι τὴν τροποποίησιν τοῦ Ν.Δ. τῆς 5 Μαΐου ἐ.ἔ. καὶ νόμου 3166 ὅσον ἀφορᾷ τὰς μισθώσεις ἀνταλλαξίμων ἀστικῶν ὀθωμανικῶν κτημάτων. — Τὸ Ἐργατικὸν Κέντρον Θεσσαλονίκης καὶ αἱ Ἐπιτροπαὶ τῆς Καπνεργατικῆς Ἑνώσεως Σερρῶν διαμαρτύρονται διὰ τὴν ἀφαίρεσιν τῆς αἰθούσης τοῦ Δημοτικοῦ Θεάτρου, ἐν ᾗ συνήρχετο τὸ Ἐργατικὸν Κέντρον Ἀθηνῶν. — Οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου Σκριποῦς τῆς Βοιωτίας διαμαρτύρονται διὰ τὴν ὑπὸ τοῦ Γεν. Ἐκκλησιαστικοῦ Ταμείου πώλησιν τοῦ ἀγροκτήματος Τσαμαλῆ εἰς τὸν Συνεταιρισμὸν Ἀκαρνᾶνος. — Ἡ Ἕνωσις τοῦ κατωτέρου προσωπικοῦ Τ.Τ.Τ. Θεσσαλονίκης παρακαλεῖ ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον «περὶ

Τ.Τ.Τ.».

— Οἱ ἐν Ἀθήναις καὶ Πειραιεῖ Ἠπειρῶται ὑποβάλλουσι ψήφισμα «περὶ βελτιώσεως τῆς συγκοινωνίας τῆς Ἠπείρου καὶ ἐν γένει περὶ βελτιώσεως τῆς ἐν Ἠπείρῳ καταστάσεως». — Ὁ Ἰωάννης Καραβίνης, Ι. Ρώμπαμπας κλπ. ὁπλαρχηγοὶ Δυτικῆς Μακεδονίας ζητοῦσιν ὅπως ἐπεκταθῇ ὁ νόμος «περὶ παροχῆς συντάξεως εἰς τοὺς ὁπλαρχηγοὺς καὶ εἰς αὐτούς». — Ὁ Σύνδεσμος τῶν προσφύγων σιδηροδρομικῶν Μακεδονίας παρακαλεῖ ὅπως ἐπιτευχθῇ ἡ πλήρης ἐπαγγελματικὴ καὶ κοινωνικὴ αὐτῶν ἀποκατάστασις. — Οἱ Ὑπουργοὶ κ.κ. Ι. Βαλαλᾶς, τῆς Συγκοινωνίας, καὶ Κ. Γκότσης, τῶν Οἰκονομικῶν, ὑποβάλλουσι σχέδιον νόμου «περὶ χορηγίας ἀρωγῆς τοῦ Δημοσίου Ταμείου Χειμάρρου Νέδοντος». — Τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ὑποβάλλει σχέδιον ψηφίσματος «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ ψηφίσματος τῆς 16ης Δεκεμβρίου 1924 περὶ ἀνακρίσεως καὶ ἐκδικάσεως ἀδικημάτων τινῶν ὑπὸ τῶν Ἐφετῶν». — Ὁ πληρεξούσιος κ. Νεόκοσμος Γρηγοριάδης αἰτεῖται τρίμηνον ἄδειαν ἀπουσίας ἐκ τῶν συνεδριάσεων τῆς Συνελεύσεως, λόγῳ ἀσθενείας. (Μὴ ὑπαρχούσης ἀντιρρήσεως ἡ ἄδεια χορηγεῖται). — Ἡ ἐπὶ τῶν Δημοσίων Ἔργων Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις αὐτῆς ἐπὶ τῶν ἑξῆς νομοσχεδίων: 1) «Περὶ κυρώσεως συμβάσεως διὰ τὴν μελέτην καὶ ἐκτέλεσιν ἔργων ἐξυγιάνσεως τῶν λιμνῶν Μαυρόβου καὶ Λάνιζας». 2) «Περὶ κατασκευῆς ἁμαξιτῆς ὁδοῦ ἀπὸ ἐπαρχιακῆς ὁδοῦ Δημητσάνης–Στεμνίτσης εἰς Μονὴν Φιλοσόφου». 3) «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου 2853 περὶ ὑδραυλικῶν ταμείων». — Ἡ ἐπὶ τῆς Γεωργίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις αὐτῆς ἐπὶ τῶν ἑξῆς νομοσχεδίων: 1) «Περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ ὑπ’ ἀριθμ. 393 τοῦ 1901 ἔτους νόμου τῆς τέως Κρητικῆς Πολιτείας περὶ ὁριστικοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ Κοινωφελοῦς Ταμείου Κρήτης». 2) «Περὶ κυρώσεως συμβάσεως μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος περὶ αὐξήσεως τοῦ συνολικοῦ ποσοῦ τῶν ὑπὸ τὴν ἐγγύησιν τοῦ Δημοσίου χορηγητέων γεωργικῶν δανείων πρὸς πρόσφυγας ἀπὸ δραχ. 100 ἑκατομ. εἰς δραχ. 150 ἑκατομ.». — Ἡ ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ὑγιεινῆς Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις αὑτῆς ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμου: 1) «Περὶ ὑποβολῆς καὶ ἐξετάσεως ἐπ’ ἀδείᾳ τῶν κατὰ τὰς ἐπαναληπτικὰς τοιαύτας ἀπορριφθέντων καὶ τῶν μὴ ὑποβαλόντων ἐμπροθέσμως τὰς αἰτήσεις αὐτῶν πρακτικῶν ὀδοντοϊατρῶν». 2) «Περὶ δημοσίου ἀπολυμαντηρίου Ἑρμουπόλεως». — Οἱ πληρεξούσιοι κ.κ. Στυλ. Γρηγορίου, Ν. Καλέλλης, Γ. Λουπινᾶς, Ι. Μαρματάκης κλπ. ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως ἄρθρων τινῶν τῶν ἰσχυόντων περὶ τοῦ Ἀθήνησι Πανεπιστημίου νόμων». — Ὁμοίως οἱ πληρεξούσιοι κ.κ. Ι. Παπαθεοδώρου, Α. Παπαοικονόμου, Σ. Κρεμεζῆς, Ν. Ἀβράμ, Ι. Περδικογιάννης, Φ. Μανουηλίδης, Χρ. Πανταζίδης καὶ ἄλλοι τοῦ ἰδίου νομοσχεδίου.

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἐπερωτήσεων. Ὁ κ. Φ. Μανουηλίδης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Φερρῶν.

§3Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Ἡ ἀναφορά, περὶ τῆς ὁποίας πρόκειται νὰ συνηγορήσω, ἀφορᾷ τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας, ἢ μᾶλλον, εἰδικώτερον, τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀποκαταστάσεως καὶ τὸν Ἐποικισμὸν τῆς Δυτικῆς Θράκης. Οἱ συμπολῖταί μου Θρᾷκες πολὺ σπανίως, διότι δὲν εἶναι ἔμπειροι εἰς τὰ κοινοβουλευτικὰ ἔθιμα, ἀναφέρονται πρὸς τὴν Συνέλευσιν δι’ ἀναφορῶν καὶ συνεπῶς πρέπει νὰ ἀπασχοληθῶμεν ὀλίγον, καίτοι εἶναι γνωστὸν ὅτι ἡ τύχη τῶν ἀναφορῶν δὲν εἶναι ἐνθαρρυντικὴ διὰ τοὺς ὑποβάλλοντας. Ἐν πάσῃ περιπτώσει παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας ὅπως ἀκούσῃ εὐμενῶς τὰ αἰτήματα τῶν συμπολιτῶν μου. Τὸ γεγονὸς ὅτι οἱ κάτοικοι κατέφυγον εἰς συλλαλητήριον, πρᾶγμα πολὺ σπάνιον διὰ τοὺς γνωρίζοντας τὰ ἔθιμα καὶ τὸ φιλήσυχον τῶν κατοίκων τῆς Δυτικῆς Θράκης, διὰ νὰ ἐκφράσουν τὴν δυσφορίαν των διὰ τὰς ἐνεργείας τὰς ἀντιπροσφυγικὰς τῶν ἁρμοδίων Ἀρχῶν εἶναι ἀρκετὰ χαρακτηριστικόν. Ἡ περιοχὴ ἡ ὁποία μένει διὰ τοὺς γεωργοὺς εἰς τὰς Φερρὰς εἶναι ἐλαχίστη, ἀντιστοιχοῦσα πρὸς 15 στρέμματα δι’ ἕνα ἕκαστον γεωργόν, στρέμματα γεωργικὰ τὰ ὁποῖα εἶναι γνωστὸν ὅτι εἶναι τελείως ἀνεπαρκῆ διὰ γεωργοὺς σπείροντας δημητριακά. Ὑπάρχουν ὅμως 5000 στρέμματα βαλτώδη καὶ ὑποτίθεται ὅτι τὰ στρέμματα αὐτὰ θὰ δοθοῦν εἰς τὴν καλλιέργειαν μόνον ὅταν τὰ ἀποξηραντικὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα ἀρχίζουν, κατὰ τὰς κυβερνητικὰς ἐπαγγελίας, ἀπὸ τῆς Μακεδονίας, θὰ φθάσουν καὶ μέχρι τοῦ ἀκροτάτου σημείου τῶν Θρακικῶν συνόρων. Ἐκτὸς τούτου ὑπάρχουν στρέμματα τὰ ὁποῖα εἶναι τῆς κοινότητος, ὑπάρχει δὲ καὶ ὅλη ἡ περιοχὴ τοῦ δέλτα. Τὸ δέλτα αὐτό, τὸ ὀνομαζόμενον Γιαοὺρ Ἀδᾶ, διὰ τοὺς γνωρίζοντας τὰ πράγματα τῶν μερῶν ἐκείνων ἔχει ἱστορίαν πολὺ παλαιάν. Πρόκειται περὶ μιᾶς ὁλοκλήρου περιοχῆς, ἥτις ἠμφισβητήθη κατὰ τὴν ἐποχὴν τοῦ καθορισμοῦ τῶν συνόρων, καὶ ἐγένοντο παρακλήσεις ὅπως καταληφθῇ τὸ δέλτα καὶ δὲν γνωρίζω ποῖος Σωματάρχης τότε ἀπήντησεν ὅτι ἔχει κουνούπια τὸ μέρος αὐτὸ καὶ θὰ ἔπρεπεν ὁ Στρατὸς νὰ ἐφοδιασθῇ μὲ κουνουπιέρες. Τὸ μέρος αὐτὸ εἶναι εὐφορώτατον, ἔχει χόρτον διὰ νὰ τροφοδοτήσῃ ὁλόκληρον τὴν περιοχὴν καὶ εἶναι γνωστὸν ὅτι καὶ ὁ Ἑλληνικὸς Στρατός, ἱκανοποιούμενος εἰς ποσόν, καταφεύγει ἐκεῖ.

§4Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἔχω μίαν νεωτέραν πληροφορίαν νὰ σᾶς δώσω. Αἱ στρατιωτικαὶ Ἀρχαὶ ζητοῦν νὰ τὸ λάβουν πάλιν καὶ ἐγένετο δημοπρασία.

§5Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐπειδὴ ἡ ὑπόθεσις αὐτὴ εὑρίσκεται μεταξὺ Ὑπουργείων Γεωργίας καὶ Στρατιωτικῶν, παρενεβλήθη δὲ εἰς τὸ μέσον καὶ ἡ περίφημος Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως, δι’ αὐτὸ εἶναι ὑπόθεσις λίαν περιπεπλεγμένη. Πρόκειται περὶ περιοχῆς ἡ ὁποία εἶναι πλουσιωτάτη, ἡ ὁποία ἔχει ἀφθονίαν χόρτου καὶ ἡ ὁποία δύναται νὰ τροφοδοτήσῃ κτηνοτροφικῶς ὄχι μόνον τὴν περιφέρειαν ἐκείνην, ἀλλὰ καὶ ὅλας τὰς ἄλλας περιφερείας. Ἡ περιοχὴ αὐτή, κατὰ τὰ παράπονα τὰ διαβιβαζόμενα ἐκεῖθεν καὶ τὰ ὁποῖα διεπίστωσα καὶ ἐγὼ ἐπιτοπίως πρὸ ἑνὸς ἔτους, ἡ περιοχὴ αὐτή, λέγω, δίδεται πρὸς ἐκμετάλλευσιν οὐχὶ εἰς τοὺς γεωργούς, οὐχὶ εἰς τοὺς πρόσφυγας οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀνεπάρκειαν 15 στρεμμάτων εἰς τὴν διάθεσίν των, ἀλλὰ δίδονται πρὸς ἐκμετάλλευσιν εἰς ἐργολάβους τοῦ Στρατοῦ. Τελευταίως, ἐπειδὴ ἐθεωρήθη ὅτι ἐγένοντο ὑπερβασίαι ἐκ μέρους τῶν ἐργολάβων τούτων, οἱ ὁποῖοι ὑπὸ τὸ πρόσχημα ὅτι θὰ ἔδιδον τὸ χόρτον εἰς τὸν Στρατὸν ἐξεμεταλλεύοντο τὴν περιοχὴν ὁλόκληρον, ἐλήφθη ἀπόφασις νὰ δοθῇ εἰς τὸν Ἐποικισμὸν καὶ νὰ διανεμηθῇ τὸ χόρτον, ὅπως ἔπρεπε νὰ διανεμηθῇ. Πέρυσι, κατόπιν τῆς ἀποφάσεως αὐτῆς, διότι ὁ Στρατὸς καὶ ὁ Ἐποικισμὸς δὲν συνεννοήθησαν ἐγκαίρως, παρῆλθεν ἡ ἐποχὴ τοῦ θερισμοῦ καὶ τὸ χόρτον ἐξηράνθη. Ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ κάτι ἄλλο. Ὑπάρχει ἐκκρεμὴς ὑπόθεσις ἀπὸ τοῦ 1922, κατὰ τὴν ὁποίαν κάποιος ἐργολάβος, ὁ ὁποῖος ἐν ὀνόματι τοῦ Στρατοῦ ἐπρόκειτο νὰ θερίσῃ χόρτον, ἐθέρισε 300 χιλιάδας καὶ παρέδωκεν 900 χιλιάδας εἰς τὸν Στρατόν, αἱ 600 δὲ χιλιάδες, αἱ ὁποῖαι ἀνῆκον εἰς τοὺς χωρικούς, δὲν ἐπληρώθησαν, διότι δῆθεν ἡ ἐκμετάλλευσις ἐγένετο διὰ λογαριασμὸν τοῦ Στρατοῦ, ἐνῷ εἶναι βέβαιον ὅτι ὁ Στρατὸς ἐπλήρωσεν ὅλον τὸ χόρτον. Αὐτὸ ἐγένετο εἰς τὸ 1922, ἔκτοτε ὑπεβλήθησαν μηνύσεις, ἐπληρώθη ὁλόκληρος ὀγκώδης φάκελος, ὑπάρχουν δὲ περὶ τὰ 10 τηλεγραφήματα, τὰ ὁποῖα κρατῶ ἐν ἀντιγράφῳ, τῶν κατὰ καιροὺς Ὑπουργῶν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως περατωθῇ ἡ ἀνάκρισις αὐτὴ καὶ δοθῇ τὸ χρῆμα εἰς τοὺς χωρικούς. Ἀτυχῶς ἡ ἀνάκρισις δὲν περατοῦται καὶ τελευταίως παρεκάλεσα τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἦτο δὲ παρὼν καὶ ὁ Σωματάρχης ὁ ὁποῖος ἀνέλαβε νὰ περατώσῃ τὰς ἀνακρίσεις. Λέγω τὴν περίπτωσιν ὄχι διὰ νὰ λυθῇ ἓν ζήτημα τὸ ὁποῖον δὲν ἐλύθη ἀπὸ τριετίας, ἀλλὰ διὰ νὰ παραστήσω ὅτι ἡ περιοχὴ τοῦ δέλτα ὑφίσταται ἐκμεταλλεύσεις ἐπιτηδείων, δημιουργούσας ἀπογοήτευσιν καὶ κατακραυγήν.

§6Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Ἔχει ἐπιδικασθῆ ὁριστικῶς τὸ Γκιαοὺρ Ἀδᾶ, διότι τὸ διεκδικοῦν καὶ οἱ Τοῦρκοι, ἐγένετο δὲ κάποτε σύγκρουσις καὶ ἠγέρθη ἀμφισβήτησις ἂν ὁριστικῶς εἶναι ἰδικόν μας.

§7Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Κύριε συνάδελφε, χωρὶς νὰ εἰσέρχωμαι εἰς τὴν ἐξωτερικὴν ἢ διπλωματικὴν ἄποψιν τῆς ὑποθέσεως, ἐπιθυμῶ νὰ καθορισθῇ ὁ τρόπος καθ’ ὃν πρέπει νὰ κατέχωμεν τὴν κατεχομένην περιοχήν.

§8Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Ἤθελον νὰ γνωρίζω, ἂν ἔχῃ ἐπιδικασθῆ.

§9Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Μοὶ ἐπιτρέπετε μίαν ἐρώτησιν; Οἱ χωρικοὶ οἱ ἀναφερόμενοι τί ζητοῦν; Νὰ τὸ ἐκμεταλλευθοῦν αὐτοί;

§10Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Ἀκριβῶς ζητοῦν τὸ ἑξῆς: Ἀντὶ νὰ τὸ ἐκμεταλλεύωνται διάφοροι ἐπιτήδειοι ἐργολάβοι ἐν ὀνόματι δῆθεν τοῦ Στρατοῦ, ἐνῷ ὁ Στρατὸς δὲν μετέχει τῶν ἐκτρόπων, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ὁ Ἐποικισμὸς ὁ ὁποῖος ἀφήνει διαφόρων εὐνοουμένων τὰ ζῶα νὰ εἰσέρχωνται ἐκεῖ, ζητοῦν οἱ χωρικοί, τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν τὸ Κράτος ἀδυνατεῖ νὰ ἐκμεταλλεύεται τὴν περιοχὴν αὐτήν, νὰ ἀφεθῇ εἰς τοὺς πρόσφυγας καὶ τοὺς γηγενεῖς ἡ ἐκμετάλλευσις, παρεχομένων φυσικῶς τῶν εἰς τὸν Στρατὸν ἀναγκαιουσῶν ποσοτήτων χόρτου ὑπὸ τῶν ἰδίων χωρικῶν.

§11Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐὰν τὸ ἀφήσωμεν νὰ τὸ ἐκμεταλλευθοῦν μόνοι των, θὰ τὸ ἐκμεταλλευθοῦν δι’ ἰδίαν των χρῆσιν ἢ πρὸς ἐμπορίαν;

§12Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Δι’ ἰδίαν των χρῆσιν, διότι ὑπάρχουν 50 ἀροτῆρες καὶ 5000 μικρὰ ζῶα.

§13Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐὰν τὸ ἀφήσωμεν, δὲν μᾶς ἀφίνουν νὰ θερίσωμεν. Σᾶς τὸ λέγω διότι σήμερον ἔγινε μία δημοπρασία διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ Στρατοῦ. Ἂν μέρος ἢ τὸ ὅλον εἶναι ἀναγκαῖον διὰ τοὺς χωρικοὺς καὶ τὸ ἀναλαμβάνουν αὐτοὶ μόνοι των χωρὶς νὰ ζητήσουν τίποτε ἄλλο, ἂς τὸ πάρουν, διότι ἕως τώρα δὲν ἠξεύρομεν τί ζητοῦν.

§14Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ζητοῦσιν εἶναι πολὺ καθαρόν. Ζητοῦν ὅπως ὁ τρόπος ὁ ὁποῖος ἐπικρατεῖ ἐπὶ διετίαν διὰ τὴν ἐκμετάλλευσιν τοῦ χόρτου τούτου νὰ μὴ ἐξακολουθήσῃ, διότι τὸ ἰσχῦον σύστημα ἐδημιούργησε σκάνδαλα καὶ καταχρήσεις χωρὶς νὰ ὠφεληθῇ οὔτε ὁ Στρατὸς οὔτε ὁ Τόπος. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ζητοῦσιν οἱ χωρικοὶ νομίζω ὅτι εἶναι καθαρώτατον. Μένει τὸ πῶς θὰ διαρρυθμισθῇ τὸ ζήτημα. Θὰ παρεκάλουν τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τῆς Γεωργίας νὰ ἀπασχοληθῶσιν ἀπὸ κοινοῦ, συνεννοούμενοι καὶ μὲ τὴν ἐποικιστικὴν ὑπηρεσίαν. Ἢ μᾶλλον νὰ λείψῃ ἡ ἐποικιστικὴ ὑπηρεσία ἀπὸ ἐδῶ καὶ τὰ ἁρμόδια Ὑπουργεῖα νὰ καθορίσωσι τὴν ἐργασίαν, διότι δὲν πρέπει νὰ ἐξακολουθήσῃ ὅ,τι γίνεται ἀπὸ δύο ἐτῶν.

§15Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐγὼ δηλῶ τοῦτο, ὅτι τὸ χόρτον εἶναι χρήσιμον εἰς τὸν Στρατὸν καὶ δὲν δύναται νὰ δίδεται εἰς οἱονδήποτε, ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου νομίζω ὅτι δὲν ἠμποροῦν οἱ χωρικοὶ νὰ λαμβάνουν οἱονδήποτε πρᾶγμα μόνοι των καὶ νὰ ἔρχωνται κατόπιν νὰ λέγουν ὅτι δὲν τὸ θέλουν.

§16Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Εὐχαριστῶ, διότι καὶ αὐτὴν ἀκόμη τὴν στιγμὴν ἐπιλαμβάνεσθε μετ’ ἐνδιαφέροντος ὅπερ καὶ ἄλλοτε ἐπεδείξατε διὰ τὸ ζήτημα αὐτό. Θὰ ἐπεθύμουν ὅμως νὰ ἴδω τὴν αὐτὴν προθυμίαν καὶ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας ὁ ὁποῖος πρέπει νὰ ἀσχοληθῇ μὲ τὸ ζήτημα αὐτό, διὰ τὸ ὁποῖον πράγματι ἀξίζει νὰ ἀσχοληθῇ, καθόσον ἡ διετὴς ἐκμετάλλευσις τοῦ χόρτου ἀπέδειξεν ὅτι δὲν δύναται νὰ ἐξακολουθήσῃ παραμένον ἐν ἐκκρεμότητι τὸ ζήτημα αὐτό.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Ἀναγνωστόπουλος ἐπὶ ἀναφορᾶς κατοίκων τῶν κοινοτήτων Λυκοχωρίου, Εὐπαλίου καὶ Παλαιοξαρίου.

§18Α. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὸν χειμῶνα ἐπλημμύρισεν ὁ ποταμὸς Μόρνος καὶ ἤλλαξε κοίτην. Ἐκ τῆς πλημμύρας ταύτης ἀπειλοῦνται τέσσαρα χωρία νὰ καταστραφῶσιν, ὡς καὶ περὶ τὰς 15,000 στρεμμάτων, τέλος δὲ ὁλόκληρος ἡ πεδιάς. Ὁ κ. Ὑπουργὸς διέταξε μηχανικόν, ὅστις, μεταβὰς ἐκεῖ, κατήρτισε σχεδιάγραμμα. Ἐνῷ ὅμως ἤρχισαν τὰ ἔργα, ἐσταμάτησαν ἀποτόμως, κατόπιν διαμαρτυριῶν, καθ’ ἃς εἴχομεν πληροφορίας, ἐκείνων οἵτινες προέβησαν εἰς τὴν κατάληψιν στρεμμάτων τινων, ἕνεκα τῆς ἀλλαγῆς τοῦ ροῦ τοῦ ἐν λόγῳ ποταμοῦ. Εἶναι ἀνάγκη ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ διατάξῃ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ σχεδιαγράμματος τοῦ νομομηχανικοῦ Ρήγα, διὰ τοῦ ὁποίου καὶ μόνον ἐξασφαλίζεται διὰ τὸ μέλλον ἡ κανονικὴ πορεία τοῦ ποταμοῦ ἀφ’ ἑνός, ὡς καὶ ἡ τύχη τῶν παρακειμένων τεσσάρων χωρίων ἀφ’ ἑτέρου, ἅτινα ἀπειλοῦνται ὑπὸ τελείας καταστροφῆς.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Παπαϊωάννου ἐπὶ τῆς ἰδίας ἀναφορᾶς.

§20Θ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Κατόπιν ἀλλεπαλλήλων τηλεγραφημάτων ἐκ τῆς ἐπαρχίας Δωρίδος, εἶναι εὔλογος ἡ ἀγανάκτησις καὶ δικαία ἡ ἐξέγερσις, διότι, ἐνῷ διετέθη πίστωσις ἱκανοποιητικὴ νὰ γίνουν τοιαῦτα ἔργα ὥστε νὰ προληφθοῦν ζημίαι καὶ κίνδυνοι καταστροφῆς ὁλοκλήρου πεδιάδος, ἑκατοντάδος χιλιάδων στρεμμάτων καὶ τεσσάρων χωρίων κατοικουμένων ἐκ 2000 ψυχῶν καὶ πλέον, ἐν τούτοις ἡ κατάλληλος ἐποχὴ παρῆλθε, κατὰ τὴν ὁποίαν ἠδύνατο νὰ γίνῃ ὅ,τι ἠδύνατο νὰ ἀποτρέψῃ τὸν κίνδυνον, καὶ ὅταν θὰ ἀποφασίσωμεν θὰ εἶναι πλέον ἀργά, διότι οὔτε πεδιὰς θὰ ὑφίσταται οὔτε τὰ τέσσαρα χωρία πλέον. Πρὸ ἑξαετίας ὁ ποταμὸς Μόρνος, ἀφήσας τὴν κοίτην του, ἐξετράπη ἀριστερὰ διὰ μέσου τῶν χωρίων αὐτῶν καὶ ἐξακολουθεῖ νὰ ῥέῃ, τρώγων σιγά–σιγὰ τὸ ἔδαφος, μὲ κίνδυνον νὰ φάγῃ ὅλην τὴν πεδιάδα. Τὸ τελευταῖον σχεδιάγραμμα τοῦ νομομηχανικοῦ ἔλεγεν ὅτι δέον ὁ ποταμὸς νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν παλαιὰν κοίτην του. Ἐν τῷ μεταξὺ ὅμως διάφοροι κοιτοφάγοι, οὕτως εἰπεῖν, εὑρῆκαν τὴν εὐκαιρίαν, ἐπειδὴ ἡ κοίτη ἔμεινε χωρὶς νερό, νὰ δηλώσωσι τὰς ἐκτάσεις αὐτάς, παρουσιαζόμενοι ὡς ἰδιοκτῆται· καὶ αὐτοὶ ὑπῆρξαν ἡ ἀφορμὴ νὰ σταματήσουν τὰ ἔργα. Δὲν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἐπιμείνωμεν, διότι εἶναι καταφανὲς τὸ δίκαιον καὶ δικαία ἡ ἐξέγερσις. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας ὅπως ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον διατάξῃ τὴν ἐπανάληψιν τῶν ἐργασιῶν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ σχεδιαγράμματος τοῦ νομομηχανικοῦ Ρήγα, δηλαδὴ τῆς ἐπαναφορᾶς τοῦ ποταμοῦ εἰς τὴν παλαιὰν κοίτην του καὶ νὰ μὴ ἰσχύσουν αἱ διαμαρτυρίαι τῶν διαφόρων κυρίων, οἵτινες ἐγένοντο κύριοι τῆς ἐκτάσεως διὰ δηλώσεων. Ἐφιστῶ δὲ τὴν προσοχήν του ὅπως ὅ,τι εἶναι νὰ γίνῃ, νὰ γίνῃ ἐντὸς τοῦ θέρους, ὥστε κατὰ τὸν ἐρχόμενον χειμῶνα νὰ προληφθῇ πᾶσα καταστροφή, ἄλλως οὐδεὶς μᾶς ἐγγυᾶται, ἂν μέχρι τοῦ Σεπτεμβρίου δὲν προλάβωσι νὰ γίνωσι τὰ ἔργα αὐτά.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Λεονάρδος ἐπὶ ἀναφορᾶς καπνοπαραγωγῶν Αἰτωλοακαρνανίας.

§22Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ἀτυχῶς ἡ σύστασις τῆς ἀναφορᾶς τὴν ὁποίαν ἔχω νὰ κάμω ἀφορᾷ τοὺς Ὑπουργοὺς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ Οἰκονομικῶν, οἵτινες ἐκ συμπτώσεως ἀπουσιάζουσι. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μοῦ δώσητε τὸν λόγον ὅταν ἔλθωσι.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ὁ κ. Δ. Καλκανδῆς ἐπὶ ἀναφορᾶς ἱερέων ἐπαρχίας Καρδαμύλλης.

§24Δ. ΚΑΛΚΑΝΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐνῷ ὅλοι οἱ δημόσιοι καὶ ἰδιωτικοὶ ὑπάλληλοι ἔλαβον μισθὸν δεκαπλάσιον καὶ δωδεκαπλάσιον, μόνον οἱ ἱερεῖς ἀφέθησαν μόνοι. Ὡς φαίνεται αὐτοὶ δὲν ἔχουσι στόμα· νομίζω ὅτι καὶ αὐτοὶ ἔπρεπε νὰ ἐξομοιωθοῦν μὲ τοὺς ἄλλους. Ἐγένετο μία Ἐπιτροπὴ ἡ ὁποία συνέταξεν ὄντως ἓν νομοσχέδιον καλὸν περὶ ἐνοριῶν, τὸ ὁποῖον ὅμως δὲν ἐτέθη εἰς ἐνέργειαν. Ὅθεν παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ θέσῃ εἰς ἐφαρμογὴν διὰ διατάγματος τὸν νόμον περὶ ἐνοριῶν καὶ οὕτω μόνον θὰ ἀποδειχθῇ ὅτι ζοῦν καὶ οἱ ἱερεῖς, ἀμειβόμενοι ὅπως καὶ οἱ ἄλλοι δημόσιοι καὶ ἰδιωτικοὶ ὑπάλληλοι.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τ. Ἀναστασίου ἐπὶ ἀναφορᾶς διαφόρων κοινοτήτων ἐπαρχιῶν Ἠλείας καὶ Ὀλυμπίας.

§26Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡ ἀναφορὰ αὐτή, καθὼς καὶ ἄλλαι ἀναφοραὶ ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν Ἠλείας καὶ Ὀλυμπίας, ἀφορῶσι τὴν κατασκευὴν γεφύρας ἐπὶ τοῦ ποταμοῦ Ἀλφειοῦ. Διὰ τοὺς κατοίκους τῶν περιφερειῶν ἐκείνων ἡ κατασκευὴ τῆς γεφύρας τοῦ ποταμοῦ αὐτοῦ εἶναι ὄνειρον ἀνεκπλήρωτον, καὶ ἐνῷ τὸ ἔργον ὑπάρχει τρόπος νὰ κατασκευασθῇ, ἐν τούτοις τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας δὲν προβαίνει νὰ διατάξῃ τὴν μελέτην τοῦ ἔργου, ἵνα καταστήσῃ δυνατὴν τὴν ἔναρξιν τῆς κατασκευῆς τοῦ ἔργου.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Α. Πρέκας καὶ Σ. Θεοδωρόπουλος ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν Φιλελευθέρων Δημοκρατικῶν Ὀργανώσεων Ἀθηνῶν, Πειραιῶς καὶ Περιχώρων περὶ ὀργανώσεως νέου Ἐθνικοῦ Λαχείου, ἀντὶ τοῦ Λαχείου Στόλου καὶ Ἀρχαιοτήτων.

§28Α. ΠΡΕΚΑΣ. Τὸ ὑπὸ τῶν Φιλελευθέρων Δημοκρατικῶν Ὀργανώσεων Ἀθηνῶν, Πειραιῶς καὶ Περιχώρων θιγόμενον ζήτημα εἶναι ἄξιον πολλῆς προσοχῆς, κύριε Πρόεδρε. Αἱ Φιλελεύθεραι Δημοκρατικαὶ Ὀργανώσεις Ἀθηνῶν, Πειραιῶς καὶ Περιχώρων, μεριμνῶσαι καὶ περὶ γενικωτέρων συμφερόντων, ὑποβάλλουσιν εἰς τὴν Συνέλευσιν ἀναφορὰν μετὰ σχεδίου ὀργανώσεως νέου Ἐθνικοῦ Λαχείου, εἰς ἀντικατάστασιν τοῦ ἤδη ἰσχύοντος Λαχείου τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου καὶ τῶν Ἀρχαιοτήτων. Διὰ τοῦ Ἐθνικοῦ τούτου Λαχείου τὸ Κράτος, ἰσχυρίζονται, δύναται νὰ πορίζηται κατ’ ἔτος πλείονα τῶν 200,000 000 δραχμῶν, ἀντὶ τῶν 3,000,000 δραχ. τὰ ὁποῖα περίπου εἰσπράττει σήμερον. Ὡς γνωστόν, κ. Πρόεδρε, τὸ σύστημα τῶν Λαχείων σήμερον εἶναι σύστημα ἰδιαζούσης ἐπιστημονικῆς ἐρεύνης. Τὸ Λαχεῖον τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου καὶ τῶν Ἀρχαιοτήτων, ἐνῷ προώρισται νὰ ἐξυπηρετήσῃ ἕνα ἐθνικὸν σκοπόν, ἐν τούτοις δὲν δυνάμεθα νὰ ἀρνηθῶμεν ὅτι τὸ σύστημα κατὰ τὸ ὁποῖον λειτουργεῖ δὲν παρέχει τὰ μέσα ὅπως ἀνταποκριθῇ πρὸς τὸν ὑψηλὸν αὐτοῦ προορισμόν. Αἱ Φιλελεύθεραι Δημοκρατικαὶ Ὀργανώσεις ὑποβάλλουσι σχέδιον ἀρτίως μελετημένον ὀργανώσεως Λαχείου κατὰ σύστημα ἐπιστημονικόν. Παρακαλῶ ὅπως παραπεμφθῇ τοῦτο εἰς Ἐπιτροπὴν εἰδικῶν, οἱ ὁποῖοι νὰ τὸ ἐξετάσωσι, διότι τὸ Λαχεῖον τοῦτο, ἱδρυόμενον, ὑπόσχεται νὰ φέρῃ ἀποτελέσματα εὐχάριστα καὶ ἱκανοποιητικὰ διὰ τὸ Κράτος.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Ἀλεξανδρῆς ἐπὶ ἀναφορᾶς Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Μουζακίου.

§30Π. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Τὸ ζήτημα περὶ τοῦ ὁποίου ἡ ἀναφορά, τῆς πλημμύρας τοῦ Παμίσσου, ἀπησχόλησε καὶ εἰς προηγουμένην συζήτησιν τὴν Συνέλευσιν. Δὲν ἔχω νὰ προσθέσω τι ἄλλο εἰς τὰ τότε λεχθέντα, εἰμὴ ὅτι, καθ’ ἃ τηλεγραφοῦν οἱ Πρόεδροι τῶν κοινοτήτων καὶ τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου καὶ καθ’ ἃ βεβαιοῖ ὁ πρὸ ὀλίγου ἀφιχθεὶς συνάδελφος ἐκ Καρδίτσης κ. Κατσάρος, αἱ ζημίαι αἱ ὁποῖαι ἐπροξενήθησαν, εἶναι τεράστιαι. Ὄχι μόνον τὰ σπαρτὰ κατεστράφησαν, ἀλλὰ καὶ οἱ ἀγροὶ ἀκόμη, διότι παρεσύρθησαν τὰ χώματα καὶ ἔμειναν βράχοι καὶ μᾶζαι ἄμορφοι. Θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν ὅπως λάβῃ τὰ ἐνδεικνυόμενα εἰς τὴν παροῦσαν περίστασιν μέτρα καὶ ἀποστείλῃ μηχανικοὺς καὶ ὑδραυλικοὺς καὶ ἀκόμη φροντίσῃ περὶ βοηθημάτων εἰς τοὺς παθόντας, διότι δυστυχῶς ὑπάρχουν καὶ θύματα ἀνθρώπινα ἐκ τῆς πλημμύρας αὐτῆς. Καὶ δυστυχῶς ὁ κίνδυνος δὲν ἐξέλιπε. Μία ραγδαία βροχὴ καὶ μόνη ἀκόμη—καὶ ὑπάρχουν πολλαὶ τοιαῦται δυστυχῶς κατὰ τὴν ἐποχὴν ταύτην—εἶναι ἱκανὴ νὰ παρασύρῃ καὶ τὰ σπίτια τῶν χωρικῶν, τὰ ὁποῖα, ὡς ἡ κιβωτὸς τοῦ Νῶε, ἐπέπλευσαν ἀπὸ τὴν πλημμύραν καὶ ἐσχημάτισαν νησίδας εἰς διάφορα χωρία. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὴν Κυβέρνησιν καὶ πάλιν ὅπως λάβῃ τὰ μέτρα τὰ ἐνδεικνυόμενα εἰς τὴν παροῦσαν περίστασιν. Καὶ ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ δὲ αὐτῇ θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν τί σκέπτεται περὶ τῶν ὑδραυλικῶν ἔργων Θεσσαλίας. Βλέπομεν εὐτυχῶς ὅτι τὸ Κράτος ἀνέκτησε τὴν πίστιν καὶ τὴν ἐμπιστοσύνην τῶν ξένων κεφαλαίων. Ἀναγινώσκομεν εἰς τὰς ἐφημερίδας ὅτι διαπραγματεύσεις γίνονται περὶ κατασκευῆς ὑδραυλικῶν ἔργων καὶ σιδηροδρόμων. Διάφοροι ἀντιπρόσωποι διασχίζουν τὴν Μακεδονίαν διὰ τὴν μελέτην τῶν ἔργων αὐτῶν. Νομίζομεν εὔθετον τὸν χρόνον νὰ ὑπενθυμίσωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅτι τεσσαρακονταετεῖς ἀγῶνες ὅλοι ἀπησχόλησαν καὶ Κυβερνήσεις καὶ Βουλὰς διὰ τὰ ὑδραυλικὰ ἔργα Θεσσαλίας, τῶν ὁποίων τὴν ἀνάγκην, τὴν χρησιμότητα καὶ τὴν σκοπιμότητα προεῖδεν ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως τῆς Θεσσαλίας ὁ μέγας πολιτικὸς Τρικούπης, ὁ ὁποῖος ἐπροκάλεσε νόμον περὶ ὑδραυλικῶν ἔργων κατὰ τὸ 1881, νομίζω, ὑπεγράφη δὲ εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν ποσὸν σημαντικὸν διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων τούτων. Δυστυχῶς ὁ διαδεχθεὶς αὐτὸν μακαρίτης Δηλιγιάννης προεκάλεσε τὴν ἀκύρωσιν τοῦ νόμου αὐτοῦ. Ἐν τούτοις οἱ ἀγῶνες αὐτοὶ τῶν Θεσσαλῶν δὲν ἔπαυσαν καὶ ἀπησχόλησαν τὰς ἑκάστοτε Βουλὰς καὶ Κυβερνήσεις, αἵτινες ἐν τέλει ἔλαβον τὸ ζήτημα τοῦτο ὑπὸ σπουδαίαν σημασίαν καὶ ἔποψιν. Ἀποστολαὶ ὅλαι μηχανικῶν, Ἑλλήνων τε καὶ Γάλλων, Ἑλβετῶν καὶ Ἰταλῶν, ἀπεστάλησαν εἰς τὴν Θεσσαλίαν διὰ τὴν μελέτην τῶν ἔργων αὐτῶν, διὰ τὴν μελέτην τῆς διοχετεύσεως τοῦ Πηνειοῦ καὶ ἐν γένει διὰ τὴν μελέτην τῶν ὑδραυλικῶν καὶ ἀποξηραντικῶν ἔργων τῆς Θεσσαλίας.

§31Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ὑπάρχει μελέτη.

§32Π. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Πλεῖσται μελέται.

§33Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Πληρεστέρα μελέτη φαίνεται ἡ Ἰταλική.

§34Π. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Μάλιστα, πολλαὶ καὶ Ἑλλήνων καὶ Γάλλων καὶ Ἰταλῶν. Λοιπὸν νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἡ ἐκτέλεσις τῶν ἔργων τούτων εἶναι πολὺ εὐχερὴς καὶ πολὺ εὔκολα θὰ ἀναλάβουν αἱ διάφοροι Ἑταιρεῖαι αὐτά. Πρῶτον λόγῳ τῶν μελετῶν αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο. Δεύτερον λόγῳ τῶν γαιῶν αἱ ὁποῖαι θὰ προκύψουν ἐκ τῶν δύο λιμνῶν τῶν μεγάλων, Βοιβίδος καὶ Νεζεροῦ. Τρίτον ἐκ τῆς κινήσεως τοῦ ὕδατος τῆς λίμνης Νεζεροῦ, τὸ ὁποῖον θὰ χρησιμοποιηθῇ διὰ βιομηχανικὰ ἔργα, τέταρτον διότι συνεστήθη Γεωργικὸν Ταμεῖον τὸ ὁποῖον ἔχει ἤδη 27 ἑκατομμύρια δραχμῶν περιουσίαν, ἀσφαλῶς θὰ προτιμηθοῦν τὰ ἔργα ταῦτα ἀπὸ τὰς Ἑταιρείας.

§35Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἠξεύρετε πόσον θὰ στοιχίσουν τὰ ἔργα;

§36Π. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Μάλιστα, τὸ γνωρίζω.

§37Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Πόσα;

§38Π. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Πολλὰ ἑκατομμύρια.

§39Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπειδὴ φρονεῖτε ὅτι τὰ 27 ἑκατομμύρια δραχμῶν εἶναι σπουδαῖον ποσόν, ἤθελα νὰ μᾶς εἴπητε καὶ πόσον θὰ στοιχίσουν τὰ ἔργα αὐτά.

§40Π. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Δὲν λέγω αὐτό. Θέλω νὰ εἴπω ὅτι οἱ πόροι τοῦ Ταμείου τούτου νὰ χρησιμοποιηθοῦν δι’ ἓν μικρὸν δάνειον, τὸ ὁποῖον νὰ χρησιμεύσῃ διὰ τὰς πρώτας ἐργασίας.

§41Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε συνάδελφε, θὰ σᾶς εἴπω μερικὰ πράγματα διὰ νὰ τὰ γνωρίζητε καὶ νὰ τὰ διαδώσητε. Προκειμένου περὶ ὑδραυλικῶν ἔργων, δὲν ὑπάρχει πρᾶγμα περισσότερον ἐπικίνδυνον ἀπὸ τὸ νὰ σκέπτεται κανεὶς ὅτι ἠμπορεῖ νὰ κάμῃ μικρὰ μόνον καὶ μεμονωμένα ἔργα, τμήματα ἑνὸς συνολικοῦ μεγάλου ἔργου. Διότι τρέχει τὸν κίνδυνον νὰ καταστρέψῃ καὶ τὴν ὑπάρχουσαν κατάστασιν ἢ νὰ τὴν καταστήσῃ πολὺ χειροτέραν. Ἐνθυμοῦμαι ὅτι μετεῖχον τῆς Κυβερνήσεως, ὅτε ἐπερατώθη ἡ μελέτη τῶν ὑδραυλικῶν ἔργων τῆς Θεσσαλίας, γενομένη ἀπὸ ἕνα διαπρεπῆ Ἰταλὸν ὑδραυλικόν, εἶχε δὲ ἐγκριθῆ ἡ μελέτη αὐτὴ καὶ ἀπὸ τὸ Ἀνώτερον Ὑδραυλικὸν Συμβούλιον τῆς Ἰταλίας καὶ γνωρίζετε ὅτι ἡ Ἰταλία ἔχει κάμει μεγίστας προόδους εἰς τὰ ὑδραυλικὰ ἔργα. Τότε ἀκριβῶς ὑπεμνήσθη εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν τοῦτο, ὅτι χρειάζεται μεγίστη προσοχὴ εἰς τὴν ἐκτέλεσιν ὑδραυλικῶν ἔργων καὶ ὄχι τμηματικὴ ἐκτέλεσις αὐτῶν, διότι ἡ τμηματικὴ ἐκτέλεσις δύναται νὰ χειροτερεύσῃ τὴν ὑπάρχουσαν κατάστασιν, καὶ μετὰ πάροδον ἐλαχίστου χρόνου νὰ ἴδῃ τις ὅτι τὰ χρήματα τὰ ὁποῖα ἐδαπάνησεν ἐπῆγαν χαμένα, καὶ ὄχι μόνον ἐπῆγαν χαμένα, ἀλλά, τὸ ἐπαναλαμβάνω διὰ τρίτην φοράν, ἐχειροτέρευσαν καὶ τὴν ὑπάρχουσαν κατάστασιν. Λοιπὸν δὲν εἶναι δυνατὸν μὲ 27 ἑκατομμύρια δραχμῶν νὰ ἀρχίσωμεν τὴν ἐκτέλεσιν μέρους μόνον τῶν ἔργων. Ὑπάρχουν ἐπιχειρήσεις, αἱ ὁποῖαι μᾶς ἔχουν κάμει προτάσεις δι’ ἄλλα μεγάλα δημόσια ἔργα, ἀλλὰ γνωρίζετε ὅτι αἱ συζητήσεις αἱ ὁποῖαι διεξάγονται μετὰ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν Ἑταιρειῶν αὐτῶν ἀπαιτοῦν παραπολὺν χρόνον, διότι πᾶσαι αἱ ἀπόψεις τῶν διαφόρων ὑπηρεσιῶν πρέπει νὰ λαμβάνωνται ὑπ’ ὄψιν. Ἂν κατορθώσωμεν ὀλίγον κατ’ ὀλίγον νὰ περατώσωμεν τὰς συζητήσεις αἱ ὁποῖαι διεξάγονται μετὰ διαφόρων ἐπιχειρήσεων δι’ ἄλλα δημόσια ἔργα, εἶναι δυνατὸν νὰ εὕρωμεν τοιαύτην καὶ διὰ τὰ Θεσσαλικά. Μέχρις αὐτῆς τῆς στιγμῆς, ἐνῷ ὑπάρχουσι προτάσεις ἄξιαι πάσης προσοχῆς δι’ ἄλλα δημόσια ἔργα, δὲν ἐπαρουσιάσθη οὐδεμία Ἑταιρεία ἢ ἐπιχείρησις ἡ ὁποία νὰ ὑποβάλῃ πρότασιν διὰ τὰ ὑδραυλικὰ ἔργα τῆς Θεσσαλίας, διὰ τὰ ὁποῖα χρειάζονται πολλαὶ ἑκατοντάδες ἑκατομμυρίων.

§42Π. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ζητοῦμεν νὰ λάβῃ τὴν πρωτοβουλίαν νὰ συνεννοηθῇ μὲ τὰς διαφόρους Ἑταιρείας, διότι πρέπει νὰ σημειώσητε ὅτι αὐτὸ τὸ ζήτημα κατήντησεν αἰώνιον. Ἔχομεν 45 ἐτῶν ἐλευθερίαν τῆς Θεσσαλίας καὶ ἐν τούτοις δὲν ἐγένετο τίποτε· μέχρι σήμερον οἱ Θεσσαλοὶ ἦσαν λευκοὶ σκλάβοι καὶ ἐδεκατίζετο ὁ κόσμος ἀπὸ πυρετούς, ἀπὸ φθίσιν καὶ ἀπὸ διάφορα ἄλλα νοσήματα, καὶ δι’ αὐτὸ νομίζω ὅτι ὁ χρόνος ὁ διαρρεύσας εἶναι ἀρκετὸς καὶ πρέπει νὰ γίνῃ μία προτίμησις δι’ αὐτὰ τὰ ἔργα, διότι δὲν πρόκειται νὰ ἐξυπηρετήσωσι μόνον τοὺς θεσσαλικοὺς σκοπούς, ἀλλὰ ὁλόκληρον τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν, διότι, ἂν γίνῃ ἡ ἐκτέλεσις τῶν ἔργων, θὰ ἔχωμεν ἀρκετὸν πλοῦτον ὁ ὁποῖος θὰ εἰσρεύσῃ καὶ εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον καὶ εἰς τὰς ἰδιωτικὰς ἐπιχειρήσεις.

§43Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἐστάλη μηχανικὸς καὶ πιστώσεις ἐχορηγήθησαν.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Καρασεβδᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§45Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Ἡ Ἐπιτροπὴ τῶν Ὀλυμπιακῶν Ἀγώνων καὶ ὁ Σύνδεσμος τῶν Ἑλληνικῶν Ἀθλητικῶν Σωματείων μᾶς ἀνέθεσε τὸ καθῆκον ἀλλὰ καὶ τὴν τιμὴν ὅπως παρακολουθήσωμεν τοὺς Πανέλληνας πρωταθλητὰς καὶ ὅπως ἀντιπροσωπεύσωμεν τὰς ὀργανώσεις ταύτας κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν Πανελληνίων Ἀγώνων ἐν Κύπρῳ, οἱ ὁποῖοι καὶ ἐτελέσθησαν τὴν πρώτην μετὰ τὸ Πάσχα ἑβδομάδα. Ἐδέχθημεν, ὡς ἦτο ἑπόμενον καὶ πολὺ φυσικόν, μετὰ πάσης χαρᾶς καὶ ἐνθουσιασμοῦ νὰ μεταβῶμεν ἐκεῖ. Ποῖος δὲν θὰ μετέβαινε τόσον προθύμως εἰς τὴν Κύπρον εἰς ἀγῶνας Πανελληνίους, τοὺς ὁποίους μόνον ὁ πατριωτικὸς ζῆλος τῶν ἀδελφῶν Κυπρίων ἠδύνατο νὰ προκηρύξῃ; Ἐδέχθημεν καὶ μετέβημεν ἐκεῖ, ἐκεῖ δὲ μεταβάντες πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον ἐλάβομεν ἀφορμὴν νὰ ἴδωμεν ἐκ τοῦ πλησίον τὸν Ἑλληνισμὸν τῆς Κύπρου τόσον εἰς τὰς πόλεις, ὅσον καὶ εἰς τὴν ὕπαιθρον χώραν, καὶ ἀληθῶς νὰ ἀποθαυμάσωμεν αὐτόν. Ἀπεθαυμάσαμεν τὸν Ἑλληνισμὸν τὸν Κυπριακόν, διότι παρὰ τὰ ἱστορικὰ περιστατικὰ τῆς Νήσου τὰ τόσον δυσμενῆ, παρὰ τὴν γεωγραφικὴν ἀπομόνωσίν της παρὰ τῆς μητρὸς Πατρίδος τὴν τόσον μεγάλην, τὴν ὁποίαν δυστυχῶς οὔτε σήμερον ἐμείωσαν τὰ ἀνθρώπινα μέσα, διότι φαίνεται ἀκόμη δὲν ἐφευρέθησαν τὰ Ἑλληνικὰ ἀτμόπλοια διὰ τὴν πρὸς τὰ ἐκεῖ συγκοινωνίαν, παρά, θὰ ἠδύνατό τις νὰ εἴπῃ, τὴν τοποθέτησιν τῆς Νήσου εἰς τοῦ Χάρου τὸ στόμα, κατώρθωσεν ὁ Κυπριακὸς Ἑλληνισμός, χάρις εἰς τὰς δυνάμεις καὶ εἰς τὰς ἀρετάς του καὶ χάρις καὶ μόνον εἰς αὐτὰς διὰ μέσου τόσων αἰώνων μέχρι σήμερον, ὄχι μόνον νὰ διατηρηθῇ ἀκραιφνέστατος, ἀλλὰ καὶ νὰ ἀναπτυχθῇ πολυμερέστατος ὄχι ὀλιγώτερον ἀπὸ κανένα διαμέρισμα τῆς ἐλευθέρας Ἑλλάδος, διὰ νὰ μὴ εἴπω περισσότερον ἀπὸ κάθε ἄλλο τοιοῦτον. Ἐκεῖ μεταβάντες καὶ ὑπὸ τὴν ἰδιότητά μας ἰδίως ὡς ἀδελφοῦ ἐκ τῆς ἐλευθέρας Πατρίδος, ἐτύχομεν τιμῶν καὶ δεξιώσεων ἐξαιρετικῶν, ἐκδηλώσεων ἀληθῶς πρωτοφανῶν, καὶ ὑπὲρ ὅλας αὐτὰς τὰς ἐκδηλώσεις καὶ δεξιώσεις μία μόνον φωνὴ δεσπόζουσα ἠκούετο, ἡ φωνὴ ὑπὲρ τῆς ἑνώσεως μετὰ τῆς μητρὸς Πατρίδος, ἐνῷ αἱ σημαῖαι παμπληθεῖς ἐκυμάτιζον χαιρετίζουσαι, Ἑλληνικαὶ πᾶσαι ἀνεξαιρέτως, καὶ ἀνηρτημέναι εἰς τὸ Στάδιον, ἀλλὰ καὶ εἰς ὅλας τὰς ὁδούς, αἱ ὁποῖαι φέρουν τὰ ὀνόματα τῶν κυριωτέρων πόλεων τῆς ἐλευθέρας Πατρίδος καὶ τῶν Ἡρώων τῆς Ἐθνικῆς ἡμῶν Ἱστορίας, καὶ ἀπὸ ὅλας τὰς οἰκίας εἰς τὰς ὁποίας, ἁπάσας σχεδόν, κατοικοῦν οἰκογένειαι ἁγναὶ καὶ καθαρῶς Ἑλληνικαί. Ὁπουδήποτε καὶ ἂν ἐπηγαίναμεν, ὁπουδήποτε καὶ ἂν συνηντώμεθα εἴτε κατ’ ἰδίαν εἴτε εἰς τὰς δημοσίας συναθροίσεις οἱ ἀδελφοὶ Κύπριοι δὲν ἠμποροῦσαν, ἀλλὰ καὶ δὲν ἐννοοῦσαν νὰ ἀρθρώσουν οὔτε μίαν λέξιν χωρὶς πρὶν νὰ ρήξωσι κραυγὴν διάτορον, τὴν κραυγὴν «Ζήτω ἡ ἕνωσις μετὰ τῆς μητρὸς Πατρίδος», ἀπὸ τῆς ὁποίας δὲν παρέλειπον ποτὲ νὰ διακηρύξουν ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραιτηθοῦν οἱονδήποτε ἀγαθὸν καὶ ἂν τοῖς ἀπονεμηθῇ, καὶ λόρδους ἂν τοὺς κάμουν—εἶναι ἡ φράσις των— καὶ οἱονδήποτε κίνδυνον καὶ ἂν διατρέξουν, καὶ δυστυχῶς ἤρχισαν νὰ διατρέχουν πολλοὺς τοιούτους. Ἀπέναντι τῶν ἐκδηλώσεων αὐτῶν ἡ θέσις ἡμῶν ἦτο ἐξαιρετικῶς λεπτή, τόσῳ μᾶλλον καθόσον δὲν μετέβημεν εἰς τὴν Κύπρον διὰ σκοποὺς πολιτικούς, ἀλλὰ πρὸς συμμετοχὴν εἰς ἀγῶνας Πανελληνίους, εἰς ἀγῶνας ἀθλητικούς. Ἐφόσον ὅμως ἡμεῖς δὲν ἐπροκαλέσαμεν τὰς ἐκδηλώσεις αὐτάς, μᾶς ἦτο ἀδύνατον νὰ σιωπήσωμεν. Ἡ σιωπή μας εἰς τοιαύτας περιστάσεις καὶ πρὸ τοιούτων ἐκδηλώσεων θὰ ἐσήμαινεν ἀποκήρυξιν. Τὸ τοιοῦτον θὰ ἦτο ὄχι μόνον ἀντεθνικόν, ἀλλὰ καὶ ἀντιανθρώπινον, καὶ βεβαίως δὲν θὰ εἴμεθα ἡμεῖς ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ ἐπράττομεν αὐτὸ τὸ σφάλμα, αὐτὸ τὸ ἄγος. Ἀπηντήσαμεν λοιπὸν εἰς τὰς ἐκδηλώσεις τῶν ἀδελφῶν Κυπρίων, ἀλλὰ δὲν παρελείπομεν ἑκάστοτε νὰ ἀπευθύνωμεν μίαν παρατήρησιν καὶ μίαν σύστασιν εἰς αὐτούς. Τὴν παρατήρησιν ὅτι διοικοῦνται ἀπὸ Κράτος ἐξαιρετικῶς φιλελεύθερον, τὸ ὁποῖον ἔχει τόσον μεγάλην ἀποστολὴν ἐν τῇ Ἀνατολῇ, καὶ τὴν σύστασιν νὰ μὴ παύσωσιν ὀργανούμενοι καὶ συντρέχοντες αὐτὸ ἐν τῇ ἀποστολῇ του ταύτῃ καὶ ἂς εἶναι βέβαιοι ὅτι τοῦτο δὲν ἦτο δυνατὸν παρὰ νὰ δικαιώσῃ ἐπὶ τέλους τοὺς πόθους αὐτῶν ποῦ εἶναι καὶ πόθοι ἡμῶν. Οἱ ἀδελφοὶ ὅμως Κύπριοι δὲν ἤκουσαν, ἀσπαζόμενοι, τὰς συστάσεις ἡμῶν, λόγῳ τοῦ ἐθνικοῦ αὐτοῦ αἰσθήματος ὅπερ εἶναι καὶ πρέπει νὰ εἶναι ἀσυμβίβαστον, ἀλλὰ καὶ διότι οἱ ἀδελφοὶ Κύπριοι ἐκ τῶν ἰδίων παθημάτων καὶ ἐκ πείρας γνωρίζουσιν ἴσως περισσότερα ἡμῶν τῶν ἐπιφυλακτικῶν. Μᾶς ἀντέτειναν δὲ ὅτι ὁ Κυπριακὸς λαὸς ὅπως καὶ ὁ Δωδεκανησιακὸς εἶναι οἱ μόνοι χριστιανικοὶ λαοὶ ἐν τῷ κόσμῳ οἱ ὁποῖοι διατελοῦν νῦν ὑπὸ ξένην κυριαρχίαν καὶ ὅτι δὲν εἶναι ἐπιτρεπόμενον νὰ ἐξακολουθήσῃ τοῦτο οὔτε μίαν στιγμὴν ἀκόμη τοῦ εἰκοστοῦ αἰῶνος. Ὅτι αἱ ὑπηρεσίαι αἱ Ἑλληνικαὶ κατὰ τὸν μέγαν ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας τῶν λαῶν πόλεμον ὑπῆρξαν ἐξαιρετικαὶ ὥστε καὶ διὰ τὸν λόγον αὐτὸν ἡ ἐξαίρεσις αὕτη νὰ εἶναι ἔτι πλέον ἀνεξήγητος καὶ ἀδικαιολόγητος. Ὅτι, ἐνῷ μετὰ τὸν πόλεμον ἀπηλευθερώθησαν ὅλοι οἱ λαοί, οἱ ἀδελφοὶ Κύπριοι ὑπέστησαν μείωσιν τῶν ἐλευθεριῶν των, τῶν ἐλαχίστων ἐλευθεριῶν τὰς ὁποίας εἶχον, νὰ διορίζουν τοὺς διδασκάλους καὶ τοὺς κοινοτάρχας των. Καὶ τὸ χειρότερον ἀκόμη, διὰ τοῦ τελευταίου Διατάγματος τὸ ὁποῖον ἐξηγγέλθη διὰ τῶν ἐφημερίδων τῶν Ἑλληνικῶν ὡς δῆθεν εὐεργετικόν, ὄχι μόνον δὲν ἀποκατεστάθησαν αἱ ἐλευθερίαι αὗται αἱ μειωθεῖσαι, ἀλλ’ ὑπέστησαν ἔτι μεγαλυτέραν μείωσιν καὶ τὸ ἀκόμη πολὺ χειρότερον, ἤρχισε νὰ σχηματίζεται ἡ πεποίθησις ὅτι χρησιμοποιοῦνται οἱ κομμουνισταὶ πρὸς διαφθορὰν τοῦ ἐθνικοῦ αἰσθήματος καὶ ἱδρύονται σχολεῖα Ἀρμενικὰ πρὸς συγκέντρωσιν τῶν Ἀρμενίων καὶ μείωσιν τῆς ὑπεροχῆς τοῦ Ἑλληνικοῦ πληθυσμοῦ, ἐνῷ ἡ Νῆσος δὲν ἐξαρκεῖ οὔτε εἰς τούτου τὴν διατροφήν. Καὶ ὑπέστησαν, κύριοι, τὴν μείωσιν αὐτὴν τῶν ἐλευθεριῶν των οἱ ἀδελφοὶ Κύπριοι μετὰ τὸν ἀπελευθερωτικὸν πόλεμον, ὡς εἶπον, εἰς τὸν ὁποῖον οἱ Ἕλληνες ἐπολέμησαν παρὰ τὸ πλευρὸν τῶν Συμμάχων καὶ τῶν Ἄγγλων, τόσας ὑπηρεσίας παρασχόντες, ἐνῷ ἄλλοι λαοί, ἐναντίον αὐτῶν πολεμήσαντες, ἔτυχον πλήρους ἀπελευθερώσεως. Φαίνεται δὲ ὅτι ὑπέστησαν τὴν μείωσιν τῶν ἐλευθεριῶν των αὐτὴν οἱ ἀδελφοὶ Κύπριοι, διότι τὸ Ἀγγλικὸν Κέντρον δὲν γνωρίζει τὴν ἀκριβῆ κατάστασιν τῶν πραγμάτων ἐν Κύπρῳ. Τὴν γνωρίζει ἀπὸ τοὺς τοπικοὺς Διοικητὰς μόνον, οἱ ὁποῖοι μεταδίδουν τὴν κατάστασιν αὐτήν, ὅπως ὅλοι οἱ διοικητικοὶ ὑπάλληλοι, ἐπηρεαζόμενοι ἀπὸ τὸ στενὸν ὑπηρεσιακὸν πνεῦμα, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὰς προστριβὰς εἰς τὰς ὁποίας ἔρχονται ὅταν εὑρίσκωνται ἀπέναντι τῶν ἐθνικῶν ἀξιώσεων τῶν ἀδελφῶν Κυπρίων τῶν τόσον ἄλλως τε δικαιολογημένων. Ἐπὶ πλέον οἱ ἀδελφοὶ Κύπριοι, ὅταν ἐφεύγομεν, μοὶ ἔδωκαν τὴν ἐπιστολὴν ταύτην, τὴν ὁποίαν, καθ’ ἣν ἔλαβον ἐντολήν, θέλω σᾶς ἀναγνώσει. Μοὶ ἐδόθη ἐκ μέρους τοῦ Ἐθνικοῦ Συμβουλίου τῆς Κύπρου, ἐγχειρισθεῖσά μοι ὑπὸ τοῦ Σεβασμιωτάτου Ἀρχιεπισκόπου Λευκωσίας, ὅπερ Συμβούλιον, ἀντιπροσωπεύει τὰ ἐννέα δέκατα τῆς Νήσου, διότι εἶναι γνωστὸν ὅτι κατὰ τὰς τελευταίας ἐκλογὰς ἀπέσχεν ὁ Ἑλληνικὸς πληθυσμός, ἤτοι τὰ ἐννέα δέκατα τοῦ πληθυσμοῦ τῆς Νήσου, καὶ ἐξέλεξε χωριστὰ τὸ Ἐθνικὸν τοῦτο Συμβούλιον. Τὴν ἐπιστολὴν αὐτήν, ὡς εἶπον ἤδη, θέλω σᾶς ἀναγνώσει ὅπως λάβητε γνῶσιν καὶ ὑμεῖς καὶ δι’ ὑμῶν τὸ Ἑλληνικὸν κοινόν. Ἔχει ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Γραφεῖον Πολιτικῆς Ὀργανώσεως τῆς Κύπρου. Ἔντιμε Κύριε. Τὸ Ἐθν. Συμβούλιον τῆς Κύπρου κατὰ τὴν ἐνταῦθα σημερινὴν συνεδρίαν του, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῶν πρώτων Πανελληνίων ἀγώνων ἐν Κύπρῳ, πρὸ πάσης ἐργασίας αὐτοῦ, ἀπευθύνει πρὸς ὑμᾶς ὡς μέλος τῆς Δʹ τῶν Ἑλλήνων Συνελεύσεως καὶ ὡς ἀντιπρόσωπον τῆς τε Ὀλυμπιακῆς Ἐπιτροπῆς καὶ τοῦ Συνδέσμου τῶν Ἑλληνικῶν Ἀθλητικῶν καὶ Γυμναστικῶν Σωματείων ἐγκάρδιον ἀδελφικὸν χαιρετισμόν, καὶ παρακαλεῖ ὑμᾶς ὅπως ἑρμηνεύσητε πρὸς τὰ Σώματα ταῦτα τὰ αἰσθήματα τῆς αἰωνίας ἀφοσιώσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ τῆς Νήσου ταύτης πρὸς τὴν ἐλευθέραν Πατρίδα, καὶ τὸν διάπυρον καὶ ἀναλλοίωτον πόθον του ὑπὲρ τῆς ταχείας ἐθνικῆς ἀποκαταστάσεώς του. Ἐν Λεμεσῷ τῇ 15)4) 1925. Διατελοῦμεν μετὰ πάσης τιμῆς. † Ὁ Κύπρου Κύριλλος, Πρόεδρος τοῦ Ἐθνικοῦ Συμβουλίου». (Χειροκροτήματα). Αὐτά, κύριοι πληρεξούσιοι, εἴδομεν καὶ ἐθαυμάσαμεν ἐν Κύπρῳ. Αὐτὰ μᾶς εἶπον οἱ ἀδελφοὶ Κύπριοι καὶ μᾶς ἔγραψαν. Αὐτὰ μόνον εἶχον νὰ εἴπω καὶ ἤδη κατέρχομαι τὸ βῆμα. Κατερχόμενος ὅμως αὐτοῦ δὲν δύναμαι, ἀφοῦ βέβαια ἐκφράσω τὰς εὐχαριστίας μου πρὸς τὸ Ἀγγλικὸν Κράτος, τὸ ὁποῖον μᾶς ἐπέτρεψε νὰ τελέσωμεν τοὺς Πανελληνίους ἀγῶνας ἐν Κύπρῳ, καὶ νὰ ἐκφράσω τὴν ἐλπίδα ὅτι τὸ Κράτος αὐτὸ τὸ τόσον φιλελεύθερον καὶ δίκαιον, τὸ ὁποῖον δὲν ἔπαυσέ ποτε νὰ ἀκούῃ τὴν φωνὴν τῆς δικαιοσύνης καὶ ἀπέναντι αὐτῶν τῶν ἐχθρῶν του, ἀπελευθερῶσαν καὶ τοὺς Μπόερς, δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἀκούσῃ τὴν φωνὴν τῆς δικαιοσύνης καὶ ὡς πρὸς τὴν Κύπρον καὶ ἀποδώσῃ αὐτὴν εἰς τὴν Μητέρα Πατρίδα, ὅπως καὶ οἱ ἀδελφοὶ Ἰταλοί, οἱ ὁμαίμονες Ἰταλοί, τὰ Δωδεκάνησα, διότι καὶ ἐκεῖθεν διήλθομεν καὶ εὕρομεν γνήσιον ἀκραιφνῆ Ἑλληνισμὸν πολυπληθέστατον. Δὲν δύναμαι, λέγω, ἀφοῦ πράξω ταῦτα πάντα παρὰ νὰ εὐχαριστήσω τοὺς ἀδελφοὺς Κυπρίους, ἀλλὰ καὶ νὰ συγχαρῶ κυρίως αὐτοὺς δι’ ὅσα ἀνέκαθεν λέγουν καὶ πράττουν ὑπὲρ τῆς Ἑνώσεως μετὰ τῆς Μητρὸς Πατρίδος, ἀποδεικνύοντες οὗτοι, ὅπως κάθε λαὸς ἐμμένων εἰς τὸν ἐθνισμόν του, ὅτι εἶναι ἄξιοι καλυτέρας τύχης. Ἀλλὰ καὶ δὲν δύναμαι κατερχόμενος τοῦ βήματος παρὰ νὰ συγχαρῶ τοὺς Πανέλληνας πρωταθλητάς, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὴν ἐν Κύπρῳ διαμονήν μας καὶ τὴν τέλεσιν τῶν ἀγώνων ἐπέδειξαν ὄχι μόνον ἐκδηλώσεις ἐξαιρετικάς, ἀλλὰ καὶ διαγωγὴν λαμπράν. Καὶ ἐπωφελοῦμαι τῆς περιστάσεως ταύτης, ὅπως συστήσω εἰς τὴν Συνέλευσιν καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ μὴ παραλείπῃ οὐδὲ στιγμὴν ὅπως ἐνισχύῃ τὴν γυμναστικὴν καὶ τὸν ἀθλητισμόν, διότι δι’ αὐτῶν καὶ μόνον ἡ νεολαία σήμερον εἶναι δυνατὸν νὰ καταστῇ ἱκανὴ ὅπως ἀποκαταστήσῃ τὴν τιμὴν καὶ τὸ μεγαλεῖον τῆς Πατρίδος εἰς τὸ ἀρχικὸν αὐτοῦ ὕψος. (Χειροκροτήματα).

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Θεοδωρόπουλος ἐπὶ ἀναφορᾶς Πανελληνίου Ὀδοντοϊατρικῆς Ἑταιρείας.

§47Σ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἀναφορὰ περὶ τῆς ὁποίας πρόκειται ἐκ μέρους τῆς Πανελληνίου Ὀδοντοϊατρικῆς Ἑταιρείας θίγει ἓν ζήτημα ἐν σχέσει μὲ τὸν νόμον 1640. Πρόκειται περὶ τοῦ φόρου ὑπὸ κατηγορίαν στοιχείου Ζ, κ. Ὑπουργέ. Ζητεῖται ἡ μείωσις τοῦ ὁρίου διὰ τοὺς ἐπαγγελματίας καὶ ἡ ἀπαλλαγὴ ἀπὸ τῶν προστίμων τῶν καθυστερουμένων πρὸ τριῶν προηγουμένων ἐτῶν. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Συνελεύσεως νὰ διαβιβάσῃ τὴν ἀναφορὰν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ τὴν ἔχῃ ὑπ’ ὄψει του κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ σχετικοῦ νομοσχεδίου.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Π. Καραπάνος, Γ. Βραχνὸς καὶ Π. Χαλόφτης ἐπὶ ἀναφορᾶς Δ. Βρατσάνου.

§49Π. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὁ γνωστὸς δημοσιογράφος κ. Βρατσάνος, ὁ ὁποῖος ἀπὸ ἐτῶν ἀσχολεῖται μὲ τὴν ἐγκατάστασιν κινηματογραφικῶν ἐπιχειρήσεων ἐν Ἑλλάδι, φιλοτεχνήσας τὴν πρώτην κινηματογραφικὴν ταινίαν, ὑπεβλήθη εἰς ὑπερόγκους δαπάνας ὁμολογουμένως, τιμήσας καὶ τὴν Ἑλληνικὴν τέχνην. Θὰ παρακαλέσω πολὺ τὸν κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸν ὅπως λαμβάνων ὑπ’ ὄψιν καὶ τοὺς κόπους εἰς τοὺς ὁποίους ὑπεβλήθη καὶ τὰς μεγάλας δαπάνας τὰς ὁποίας ἔκαμεν, ἀλλὰ καὶ τὴν εἰσαγωγὴν μιᾶς βιομηχανίας, ἡ ὁποία τώρα ἀρχίζει εἰς τὴν Ἑλλάδα, νὰ λάβῃ μέτρα τοιαῦτα, ὥστε νὰ ἀπαλλαγῇ τῶν φορολογικῶν ὑποχρεώσεων. Θὰ παρακαλέσω πολὺ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν αἴτησιν ταύτην.

§50Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Νὰ μοὶ ἀποσταλῆ παρακαλῶ ἡ αἴτησις αὕτη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Θ. Γρηγορίου καὶ Ν. Ξηρὸς ἐπὶ ἀναφορᾶς Ν. Παπακωνσταντίνου καὶ Γ. Δαλιακούρα, ἀναπήρων πολέμου.

§52Θ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Πρόκειται περὶ ἀναφορᾶς ἀναπήρων πολέμου, οἱ ὁποῖοι ἐγκατεστάθησαν εἰς ἓν εὐρύτατον πεζοδρόμιον τῶν Ἀθηνῶν. Εἷς ἀστυνομικὸς διευθυντὴς ἐξέδωκε μίαν διαταγήν, διὰ τῆς ὁποίας διέταξε νὰ ἀπομακρυνθῶσιν οὗτοι ἐκεῖθεν. Ἡ διαταγὴ ὅμως αὕτη δὲν ἐξετελέσθη, διότι τόσον ὁ ἐκδώσας τὴν διαταγὴν ὅσον καὶ οἱ διάδοχοί του φαίνεται ὅτι ἐνδομύχως ᾐσθάνθησαν τὸ ἄτοπον τῆς ἐφαρμογῆς της. Σήμερον ἡ Ἀστυνομία τῶν Πόλεων καὶ ὁ διευθυντὴς αὐτῆς ἔδωκαν τὴν διαταγὴν καὶ ἐννοοῦν νὰ τὴν ἐκτελέσουν. Κρίνω περιττόν, κ. Πρόεδρε, νὰ ἀναπτύξω πόσον σπουδαῖον εἶναι τὸ ζήτημα προκειμένου περὶ ἀναπήρων. Δυστυχῶς ὅμως δὲν εἶναι ἐδῶ ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς καὶ παρακαλῶ νὰ ἀποσταλῇ ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ εἰς αὐτόν, ὁ ὁποῖος εἶμαι βέβαιος ὅτι σέβεται ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἀφῆσαν μέρος τοῦ σώματός των μακρὰν ὑπὲρ τῆς Πατρίδος, ὅσον τουλάχιστον καὶ ἐγώ, καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ διαταχθῇ ἡ ἄρσις τῆς διαταγῆς ταύτης. Ἐφόσον δὲ ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως τοὐλάχιστον νὰ μεριμνήσῃ διὰ τούτους.

§53Κ. ΦΙΛΑΝΔΡΟΣ. Εἶχον παρακαλέσει νὰ μὲ ἐγγράψητε καὶ ἐμὲ εἰς τὴν ἀναφορὰν αὐτὴν τῶν ἀναπήρων.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δυστυχῶς δὲν εἶσθε ἐγγεγραμμένος.

§55Κ. ΦΙΛΑΝΔΡΟΣ. Δὲν εἶμαι ἐγγεγραμμένος, ἀλλ’ ἔπρεπε νὰ εἶμαι εἰς τὴν ἀναφορὰν τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι διώκονται ἐδῶ ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν γεμᾶτες τὶς σακκοῦλες των.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Γρηγορίου ἐπὶ ἀναφορᾶς Πανελληνίου Ὁμοσπονδίας Σιδηροδρομικῶν.

§57Θ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Δὲν γνωρίζω, κύριοι συνάδελφοι, ἂν ὅσα καταγγέλλει ἡ Πανελλήνιος Ὁμοσπονδία τῶν Σιδηροδρομικῶν εἶναι ἀληθῆ. Δύναμαι ὅμως νὰ βεβαιώσω ὅτι μέρος ἐξ αὐτῶν εἶναι πράγματι ἀληθῆ. Ἡ Κυβέρνησις προέβη εἰς ἁθρόαν ἀπόλυσιν τῶν ἀπεργησάντων ὑπαλλήλων. Ἂν καλῶς ἐνθυμοῦμαι, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐδήλωσεν εἰς τὴν Συνέλευσιν ὅτι αἱ ἀπολύσεις θὰ περιορισθῶσιν εἰς ἐκείνους, τῶν ὁποίων αἱ θέσεις κατελήφθησαν ὑπὸ ἐλευθέρων ἐργατῶν. Τὰς ἐπισήμους ταύτας δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως ὑπενθυμίζω καὶ ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν ἐπὶ τοῦ σπουδαιοτάτου τούτου ζητήματος, διὰ τὸ ὁποῖον ἔχω ἐγγραφῆ καὶ ὡς ἐπερωτῶν καὶ ἐπιφυλάσσομαι νὰ τὸ ἀναπτύξω εὐρύτερον.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Λεονάρδος ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν καπνοπαραγωγῶν Αἰτωλοακαρνανίας.

§59Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ἡ ἀναφορὰ τῶν καπνοπαραγωγῶν ὡς ἐπίσης καὶ τῶν γεωργικῶν πληθυσμῶν τῆς ἐπαρχίας Μεσολογγίου διαλαμβάνει δύο τινά: Πρῶτον ὅτι παρὰ τὸν νόμον περὶ φορολογίας τοῦ γλεύκους εἰς τὴν πόλιν Αἰτωλικόν, καίτοι ἡ πόλις ἀριθμεῖ κατοίκους ὀλιγωτέρους τῶν 4.000, ἐπιβάλλεται ἡ φορολογία, δὲν γνωρίζω δὲ διατί.

§60Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἐπισήμου στατιστικῆς γίνεται.

§61Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Οἱ κάτοικοι τοῦ Αἰτωλικοῦ δὲν ὑπερβαίνουν τοὺς 4.000. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ κρατήσητε μίαν σημείωσιν καὶ νὰ δοθῇ μία διαταγὴ νὰ ἐξετασθῇ τὸ ζήτημα διὰ νὰ ἴδητε, ἂν φορολογῆται ἀδίκως τὸ γλεῦκος Αἰτωλικοῦ. Δεύτερον ζήτημα εἶναι τὸ ἀκόλουθον· κατὰ τὴν περιοδείαν μου ἤκουσα παράπονα ἐκ μέρους τῶν καπνοπαραγωγῶν. Τὰ παράπονά των ἔγκεινται εἰς τοῦτο· εἰς τὸ ὅτι δὲν δύνανται νὰ πωλήσωσι τὸ προϊόν των. Ὑπάρχουν σήμερον εἰς τὸν νομὸν Αἰτωλοακαρνανίας περίπου 2,000,000 ὀκάδων καπνά, τὰ ὁποῖα δὲν πωλοῦνται.

§62ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Εἶναι γενικὸν τὸ παράπονον.

§63Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ἀκόμη καλύτερον.

§64Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀκόμη χειρότερον.

§65Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Καλύτερον διὰ τὴν ἄποψίν μου, διότι τοῦτο θὰ ἐξαναγκάσῃ τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ μέτρα διὰ τὴν καταπολέμησιν τοῦ κακοῦ. Ἠθέλησα, κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργέ, νὰ ἐξετάσω καὶ νὰ ἀνεύρω τὰ αἴτια τῆς μὴ πωλήσεως τοῦ καπνοῦ. Πρὸς τοῦτο ἦλθον εἰς ἐπικοινωνίαν καὶ μὲ τοὺς ἐμπόρους καὶ μὲ τοὺς παραγωγούς. Οἱ παραγωγοὶ ἀποδίδουν τὸ κακὸν εἰς τὸ ὅτι δὲν εἰσήχθη ἐγκαίρως τὸ νομοσχέδιον «περὶ ἀνεπεξεργάστων καπνῶν». Εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι τοῦτο δικαιολογεῖ κάπως τοὺς ἐμπόρους εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἀγορᾶς καὶ οἱ ἔμποροι μεταβιβάζουν τὴν πίεσιν ἐπὶ τῶν παραγωγῶν. Ἀλλ’ εἶναι καὶ ἓν ἄλλο σπουδαῖον ζήτημα, ἀξιότιμε κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργέ, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ τὸ λάβητε ἐπίσης ὑπ’ ὄψιν· κατηργήσαμεν τὸν ἐξαγωγικὸν φόρον. Ὁ φόρος οὗτος ἦτο περίπου 20% καὶ τὸν ἠλαττώσαμεν εἰς τὸ 2%. Εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι 2% δὲν εἶναι καὶ τόσον σοβαρόν, ὥστε νὰ ὑποτεθῇ ὅτι, ἂν τὸ 2% καταργηθῇ, οἱ ἔμποροι θὰ εἶναι περισσότερον ἀγορασταί. Ἀρκοῦμαι νὰ σᾶς ἀναφέρω ἓν ἐπεισόδιον, τὸ ὁποῖον ὑπέπεσεν εἰς τὴν ἀντίληψίν μου. Ὁ τελώνης Πατρῶν ἐζήτει ἀπὸ ἕνα ἔμπορον καπνῶν, ὁ ὁποῖος ἤθελε νὰ ἐξαγάγῃ 2,000 δέματα καπνοῦ, ἵνα τὰ ἐπιθεωρήσῃ. Καὶ ὅταν ἐκεῖνος ὁ ἔμπορος ἔλεγεν εἰς τὸν τελώνην νὰ τὰ ἐκκαθαρίσῃ, διότι εἶναι ὅλα πρώτης τάξεως καπνά, ὁ τελώνης ἐπέμενε νὰ βγάλῃ ὅλα τὰ δέματα εἰς τὴν παραλίαν μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ κάμῃ τὸν ἔλεγχον. Ὁ ἔμπορος πρὸ τῆς καταστάσεως αὐτῆς εἶπεν εἰς τὸν τελώνην νὰ τὰ ὑπολογίσῃ ὅλα πρώτης τάξεως. Ἐγένετο ὁλόκληρος διαδικασία εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῇ ἐπεμβάσει ὑμῶν, κ. Ὑπουργέ, ἐδόθη ἡ ὀρθὴ λύσις. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὸν κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸν νὰ σκεφθῇ κατὰ πόσον θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀπαλλάξῃ τοὺς ἐμπόρους ἀπὸ τὴν πίεσιν τῶν τελωνῶν. Ἂν καὶ δὲν θὰ ἤμην δικαιολογημένος νὰ φέρω τὴν συζήτησιν ἐπὶ ζητήματος, τὸ ὁποῖον θὰ εἶναι ἴσως εἰς τὴν σκέψιν τῆς Κυβερνήσεως, θὰ ἀναφέρω ἓν ἄλλο γεονός. Πρὸ καιροῦ ἔχετε μεταβιβάσει τὸν φόρον ἀπὸ τοὺς παραγωγοὺς εἰς τοὺς ἐμπόρους. Διαδίδεται μετ’ ἐπιτάσεως ὅτι ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς διὰ νὰ ἐνισχύσῃ τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Κράτους προδιατίθεται νὰ ἐπιβάλῃ νέαν φορολογίαν ἐπὶ τοῦ καπνοῦ στρεμμάτων, ἤτοι τῆς στρεμματικῆς καλλιεργείας εἰς τοὺς παραγωγούς.

§66Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὄχι.

§67Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργέ, σεῖς, ὁ ὁποῖος τηρεῖτε τὸ ἰσοζύγιον τῶν οἰκονομικῶν τοῦ Κράτους, γνωρίζετε πολὺ καλὰ ὅτι ἐπὶ τοῦ καπνοῦ σπουδαίως στηρίζεται τὸ Κράτος. Δι’ ἄλλα προϊόντα λαμβάνονται ἑκάστοτε μέτρα πολλαπλᾶ. Ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὸν κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸν καὶ τὴν Κυβέρνησιν ὁλόκληρον διὰ τὸν καπνόν, δεδομένου ὅτι ὁ καπνὸς διατρέχει κρίσιν. Συνιστῶ νὰ τὸ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ἡ Κυβέρνησις καθ’ ὃν τρόπον ἀπὸ ἡμερῶν ἀσχολεῖται μὲ τὸ ζήτημα τῆς σταφίδος. Νομίζω ὅτι εἶναι προϊόν, ἐπὶ τοῦ ὁποίου στηρίζει τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους καὶ ἐκ τοῦ ὁποίου συντηρεῖται μέγιστον μέρος τοῦ πληθυσμοῦ τῆς Ἑλλάδος. Νομίζω ὅτι εἶναι φρόνιμον καὶ σκόπιμον ἡ Κυβέρνησις νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα καὶ νὰ ἀπαλλάξῃ τοὺς παραγωγοὺς ἀπὸ τὴν πίεσιν, ἢ μετερχομένη ἕνα τρόπον πολιτικῆς τοιοῦτον, νὰ κανονίσῃ τὸ ζήτημα μεταξὺ τῶν ἐμπόρων καὶ παραγωγῶν, ὥστε νὰ γίνῃ καλυτέρα ἡ ἀγορά, διότι οἱ ἄνθρωποι πνίγονται.

§68Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ μελετωμένη φορολογία ἐπὶ τῆς στρεμματικῆς καλλιεργείας, οὐδαμῶς θὰ στενοχωρήσῃ τὸ προϊὸν τοῦ καπνοῦ.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ λοιπαὶ ἀναφοραὶ ἀναβάλλονται, παρελθούσης τῆς ὥρας. Πρῶτον θέμα εἶναι ἡ ψηφοφορία πρὸς ἐκλογὴν Ἀντιπροέδρου.

§70Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἂς ἀναβληθῇ ἡ ἐκλογὴ δι’ ὀλίγον βραδύτερον.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας. Συζήτησις ἐπὶ τῆς προτάσεως ψηφίσματος «περὶ προσθήκης; διατάξεων εἰς τὸν κανονισμὸν τῆς Βουλῆς». Ὁ κ. Γ. ΔΟΥΖΙΝΑΣ ἔχει τὸν λόγον.

§72Γ. ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Διὰ τῶν ἄρθρων, τὰ ὁποῖα ὑπέβαλεν ὑπὸ τὴν κρίσιν ἡμῶν ἡ Ἐπιτροπή, ζητεῖται ἡ μεταβολὴ τοῦ Κανονισμοῦ εἰς τὰ ἄρθρα 9 καὶ 11. Τὸ ἄρθρον 9 ὁμιλεῖ περὶ τοῦ διορισμοῦ τῶν Ἐπιτροπῶν. Μέχρι τοῦδε, τῇ προτάσει τῶν κ. κ. ἀρχηγῶν τῶν κομμάτων, καὶ τοῦ κ. Παπαναστασίου, ὁ κ. Πρόεδρος καταρτίζει τὰς Ἐπιτροπὰς ἐπὶ τῇ βάσει πίνακος, τὸν ὁποῖον δίδουν οἱ κ. κ. ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων. Τὸ σύστημα τοῦτο παρετήρησεν ἡ Ἐπιτροπὴ ὅτι δὲν ἀπέδωκε τὰ προσδοκώμενα ἀποτελέσματα. Τοῦτο διότι ὑπάρχουν πολλὰ κόμματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἀπαρτίζονται ἀπὸ τὰ πρόσωπα τὰ ὁποῖα ἔχουν τὰς ἀπαιτουμένας εἰδικότητας, καὶ τὰ πρόσωπα τὰ ὁποῖα χρειάζονται δι’ ὅλα τὰ σπουδαῖα θέματα, τὰ ὁποῖα συζητοῦνται καὶ τὰ ὁποῖα ὑποβάλλονται ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Συνελεύσεως. Ἡ Ἐπιτροπὴ λοιπὸν ἐθεώρησεν ἀναγκαῖον νὰ μὴ στερήσωμεν τὸν κ. Πρόεδρον τοῦ δικαιώματος, τὸ ὁποῖον ἔχει αὐτὸς νὰ διορίζῃ τὰ πρόσωπα τῶν Ἐπιτροπῶν, ὅταν δὲν θέλῃ, νὰ ἐξασκήσῃ τὸ δικαίωμα τοῦτο ἡ Συνέλευσις, ἐκ τῶν εἰδικοτήτων τὰς ὁποίας ἔχει ὑπ’ ὄψει καὶ κατ’ ἀναλογίαν βεβαίως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν κομμάτων, οὐχὶ δὲ τὸ δικαίωμα αὐτὸ νὰ τὸ ἔχουν οἱ ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων. Ἐθεώρησεν ὅτι τοῦτο εἶναι ἀναγκαῖον ἀφ’ ἑνὸς διὰ τὸ κῦρος τοῦ Προεδρείου, τὸ ὁποῖον μειοῦται διὰ τῆς ἀρχῆς, ἡ ὁποία καθιερώθη μέχρι σήμερον, ἀλλὰ καὶ τοῦτο διότι ὅλα τὰ κόμματα δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἀποδώσουν τὸν ἀνάλογον ἀριθμὸν τῶν εἰδικοτήτων, αἱ ὁποῖαι χρειάζονται καὶ εἶναι ἀνάγκη ὁ κ. Πρόεδρος νὰ δύναται νὰ ἐκλέξῃ τὰς εἰδικότητας ἐκ τῶν ἄλλων κομμάτων καὶ νὰ συμπληρώσῃ τὸν πίνακα τῶν Ἐπιτροπῶν. Κύριοι, ὀφείλομεν νὰ προσέξωμεν πολὺ εἰς τὴν σύστασιν τῶν εἰδικῶν αὐτῶν Ἐπιτροπῶν, διότι κατὰ τὴν τάσιν, ἡ ὁποία παρετηρήθη νὰ ἀσκοῦν αἱ Κυβερνήσεις κατὰ νομοθετικὴν ἐξουσιοδότησιν τὸ νομοθετικὸν ἔργον τῆς Βουλῆς, τὸ ἔργον τῶν Ἐπιτροπῶν εἶναι σοβαρώτατον, δὲν εἶναι δὲ δυνατὸν ἀπὸ ἕνα πίνακα, τὸν ὁποῖον δίδουν μόνον οἱ κ. κ. ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων, νὰ ἐπέρχηται αὐτὸς ὁ διορισμός. Διεχειρίσθησαν αἱ Ἐπιτροπαὶ σοβαρώτατα ζητήματα καὶ ὅμως ἐκ τῆς πληθύος τῶν κομμάτων, εἰς τὰ ὁποῖα εἶναι διῃρημένη ἡ Συνέλευσις, ἐδόθησαν πρόσωπα, τὰ ὁποῖα, ἄριστα καθ’ ὅλα τὰ ἄλλα, ἐν τούτοις διὰ τὰ θέματα διὰ τὰ ὁποῖα εἶχον κληθῆ, δὲν παρουσίαζον τὴν ἀνάλογον εἰδικότητα καὶ ἁρμονίαν πρὸς τὸ σύνολον τῶν λοιπῶν μετεχόντων εἰς τὰς Ἐπιτροπὰς αὐτάς, ἐνῷ ἔπρεπε αἱ Ἐπιτροπαὶ νὰ ἀπαρτίζωνται ἀπὸ τὰς εἰδικότητας. Δὲν εἶναι ὁ ἀριθμὸς ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ δώσῃ τὴν δύναμιν καὶ τὸ κῦρος εἰς τὰς Ἐπιτροπάς. Τὴν δύναμιν καὶ τὸ κῦρος θὰ δώσῃ τὸ ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον θὰ ἔχουν αἱ Ἐπιτροπαὶ ἀπὸ τὸ πόρισμα τῶν μελετῶν, τὸ ὁποῖον αἱ Ἐπιτροπαὶ αὐταὶ θὰ ὑπέβαλον εἰς τὴν Βουλήν. Ὅταν δὲ θὰ πρόκειται νὰ ἀπαρτίζωνται ἀπὸ μὴ εἰδικοὺς ἄνδρας, εἶναι περιττὸν νὰ ὑφίστανται. Διὰ τοῦτο ἡ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν τροπολογίαν αὐτήν, ὅπως ὁ κ. Πρόεδρος, λαμβάνων ὑπ’ ὄψιν τὴν δύναμιν τῶν κομμάτων, καταρτίζῃ τὰς Ἐπιτροπὰς ἀναλόγως τῶν εἰδικοτήτων αὐτῶν. Καθιερώθη λέγω ἡ ἀρχή, τὴν ὁποίαν ὑπεστήριξαν οἱ δύο ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων ἐν τῇ Συνελεύσει, ὅπως αἱ Ἐπιτροπαὶ ἀλλάξουν τρόπον συστάσεως καὶ καταρτίζωνται παρ’ αὐτῶν τῶν ἰδίων. Τοῦτο ἡ Ἐπιτροπὴ τὸ ἐθεώρησεν ἐντελῶς ἀντικανονικόν. Ἐθεώρησεν ἐπίσης ὅτι μειώνει τὸ κῦρος τοῦ Προεδρείου, τὸ ὁποῖον τόσον ἐξῆρον προχθὲς ἀμφότεροι οἱ κ. κ. ἀρχηγοί. Ἐλπίζω ὅτι ἡ Συνέλευσις θὰ δεχθῇ αὐτὴν τὴν τροπολογίαν καὶ θὰ παύσῃ διὰ τῆς ψηφίσεως τῆς ὑπὸ κρίσιν διατάξεως τοῦ λοιποῦ, νὰ γίνεται καθ’ ὃν τρόπον γίνεται ὁ καταρτισμὸς τῶν Ἐπιτροπῶν. Ἐπίσης ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπρότεινε διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν σχεδίου τὴν τροποποίησιν τοῦ ἄρθρου 11. Ἐπρότεινεν ὅπως ἀντὶ τῶν πέντε βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ ζητήσουν τὴν λύσιν τῆς συνεδριάσεως δι’ ἐνστάσεως ἀπαρτίας, αὐξηθῇ ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς εἰς δέκα. Ἐπίσης δὲ ὅπως μὴ ὑποβάλλεται νέα ἔνστασις ἀπαρτίας πρὸ τῆς παρόδου δύο ὡρῶν. Ἐν τῇ Ἐπιτροπῇ ἀνεπτύχθησαν διαφωνίαι καὶ ἡ μειονοψηφία παρεδέχθη ὅτι ἡ διάταξις αὐτὴ ἠδύνατο νὰ ἔχῃ δικαιολογητικὸν λόγον ἄλλοτε, ἀλλ’ ὄχι ἐκ τῶν ἐργασιῶν τῆς παρούσης Συνελεύσεως. Δὲν ὑπάρχει παράδειγμα εἰς τὴν παροῦσαν Συνέλευσιν ὅπου ὑπεβλήθη ἔνστασις ἀπαρτίας καὶ νὰ μὴ ἐδικαιώθησαν οἱ ὑποβαλόντες. Καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλ’ εἶναι ἀναγκαῖον μέτρον, διότι προελήφθη ἡ ψήφισις σοβαρωτάτων νομοσχεδίων. Οὐδέποτε παρουσιάσθη περίπτωσις, ὥστε οἱ ὑποβαλόντες ἔνστασιν ἀπαρτίας νὰ μὴ ἐδικαιώθησαν ἐκ τῶν πραγμάτων ὄχι μόνον μὴ ὑπαρχούσης ἀπαρτίας, ἀλλ’ οὔτε τὸ ἓν ὄγδοον αὐτῆς. Ἡμεῖς φρονοῦμεν ὅτι εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο ἡ μειονοψηφία τῆς Ἐπιτροπῆς δὲν εὑρίσκεται ἐν δικαίῳ οὔτε μὲ τοὺς δικαιολογητικοὺς λόγους τοὺς ὁποίους προβάλλει οὔτε μὲ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον ζητεῖ νὰ εἰσηγηθῇ τῆς αὐξήσεως τοῦ ἀριθμοῦ εἰς 10 καὶ μόνον. Ἡμεῖς ἔχομεν τὴν γνώμην καὶ πιστεύω ὅτι καὶ ἡ Συνέλευσις θὰ συμφωνήσῃ περὶ τοῦ ἰσχύοντος ἄρθρου 19 τοῦ Κανονισμοῦ. (Ἀναγινώσκει): «Ἡ Βουλὴ δὲν δύναται νὰ συζητήσῃ.... κλπ.». Δὲν εἶναι δὲ καὶ εὐπρεπὲς καὶ κόσμιον νὰ γίνεται συζήτησις ἐπὶ σοβαρωτάτων νομοσχεδίων ἢ νὰ γίνεται κοινοβουλευτικὸς ἔλεγχος ὅταν ὑπάρχῃ πολὺ μικρότερος ἀριθμὸς καὶ αὐτοῦ τοῦ ἑνὸς τρίτου. Νομίζω δὲ ὅτι ἡ ὑποχρέωσις αὐτὴ εἶναι ἀκεραία εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, διότι αὐτὸς ὁσάκις ἀντιληφθῇ ὅτι δὲν ὑπάρχει ἡ παρουσία τοῦ ⅓ τῶν μελῶν τοῦ Σώματος, νὰ δύναται νὰ λύσῃ τὴν συνεδρίασιν. Ἡ Ἐπιτροπὴ διεφώνησεν εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο καὶ ἐστηρίχθη εἰς ἓν ἄρθρον τοῦ Κανονισμοῦ, τὸ ὁποῖον ἔχει ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἄν μετὰ παρέλευσιν.... κλπ.». Δηλαδὴ ἐδέχθη ἡ Ἐπιτροπὴ ὅτι τὸ δικαίωμα τοῦτο τὸ ἔχει μόνον ἐφάπαξ ὁ Πρόεδρος καὶ οὐχὶ διαρκούσης τῆς συνεδριάσεως καὶ ὅτι ἀφοῦ παρέλθῃ ἡ ἡμίσεια ὥρα, δικαιοῦται νὰ βεβαιώσῃ τὴν ὕπαρξιν ἀπαρτίας καὶ ἐκεῖθεν δὲν ἔχει δικαίωμα εἰμὴ μόνον ἂν τὸ ζητήσῃ ὡρισμένος ἀριθμὸς βουλευτῶν. Ἡμεῖς νομίζομεν ὅτι τοῦτο εἶναι ἐσφαλμένη ἑρμηνεία τοῦ ἄρθρου τοῦ Κανονισμοῦ. Τὸ ἐμπόδιον τῆς ἡμισείας ὥρας, τὸ ὁποῖον ἔχει τεθῇ, δὲν εἶναι τὸ χρονικὸν ὅριον, τὸ ὁποῖον ἐτέθη εἰς τὸν Πρόεδρον διὰ νὰ περιορίσῃ τὸ δικαίωμά του, τὸ ὁποῖον ἔχει πάντοτε. Ἐκ τοῦ ἄλλου ἄρθρου, τὸ ὁποῖον σᾶς ἀνέγνωσα, ὑπάρχει ἡ ὑποχρέωσις ὅπως ὁ Πρόεδρος πάντοτε βεβαιώνῃ τὴν ἀπαρτίαν ἢ μὴ τῆς Βουλῆς. Δι’ ἡμᾶς, ἐφόσον μάλιστα, ἔχομεν τὴν εὐτυχίαν νὰ ἔχωμεν τὸν νῦν Πρόεδρον τῆς Συνελεύσεως, θὰ ἦτο ἡ μεγαλυτέρα ἐγγύησις, διότι θὰ μᾶς ἦτο ἀρκετὴ ἡ δήλωσις τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς ὅτι ὄντως ὑπάρχει ἀπαρτία. Ὁ Πρόεδρος ὅμως τῆς Βουλῆς καὶ Πρόεδρος τῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, ἠρνήθη ὅτι ἔχει τὸ δικαίωμα τοῦτο. Θὰ παρακαλέσω τὴν Συνέλευσιν νὰ δώσῃ αὐθεντικὴν ἑρμηνείαν εἰς τὸ ἄρθρον 23, διὰ νὰ μὴ ὑποβάλωμεν ἰδιαιτέραν τροπολογίαν, ὅτι ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς ὄχι μόνον τὸ δικαίωμα ἔχει, ἀλλὰ καὶ τὴν ὑποχρέωσιν, ὅπως βεβαιοῦται καὶ βεβαιοῖ εἰς τὴν Συνέλευσιν ὅτι ὑπάρχει ὄντως ἀπαρτία, διὰ νὰ λείψῃ τὸ ἄκοσμον θέαμα, παρόντων 10 βουλευτῶν νὰ ψηφίζωνται νομοσχέδια. Εἰς Κανονισμοὺς ξένων Βουλῶν εἶναι ῥητῶς ἀναγεγραμμένον τοῦτο. Εἰς τὴν Ἰταλικὴν Γερουσίαν ὁσάκις ὁ Πρόεδρος ἀντιλαμβάνεται ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία, δικαιοῦται νὰ λύσῃ τὴν συνεδρίασιν.

§73Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Εἰς κανὲν μέρος τοῦ κόσμου δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία. Σχεδὸν ἔχει καταργηθῆ ἡ ἔννοια τῆς ἀπαρτίας.

§74Γ. ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Εἰς τὴν Ἀγγλίαν ἐπίσης ἰσχύει ἔθιμον, ὅταν εἶναι τὸ ἓν τρίτον τῶν μελῶν, ἡ Συνέλευσις διαλύεται. Ὅπως ἠξεύρομεν δέ, εἰς τὴν Ἀγγλίαν εἶναι τόσον αὐστηρὰ τὰ ἔθιμα, ὥστε ἐφαρμόζονται πολὺ αὐστηρότερον ἀπὸ ὅ,τι ἐφαρμόζομεν ἡμεῖς κειμένας διατάξεις. Ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν Ἰταλίαν, εἰς τὸ Βέλγιον, εἰς τὴν Ἱσπανίαν, εἰς τὰς Κάτω Χώρας καὶ εἰς τὴν Αὐστρίαν, ἡ ὁποία ὁρίζει καὶ τὸ ποσοστὸν τῆς ἀπαρτίας καὶ τὸν τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον ὑποβάλλεται αὕτη. Σᾶς ἀνέγνωσα καὶ περὶ τῆς Ἰταλικῆς Βουλῆς, ὅπου ὁ Πρόεδρος δικαιοῦται νὰ βεβαιώσῃ τὴν ἀπαρτίαν. Ὅπου ὅμως ὑπάρχει ὁ Κανονισμὸς αὐτὸς οὐδέποτε ὁρίζεται τόσος ἀριθμὸς μέγας διὰ τὴν ἔνστασιν ἀπαρτίας. Διότι, ἂν αὐξηθῇ ὁ ἀριθμὸς εἰς δέκα, ἀσφαλῶς ὅπως ψηφίζονται σήμερον τὰ νομοσχέδια, δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρεθοῦν αὐτοὶ οἱ 10 ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Δι’ αὐτὸ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ παραμένῃ ὡς πρὸς τὸ σημεῖον τοῦτο ὁ Κανονισμὸς ὅπως ἰσχύει σήμερον. Θὰ ἐδεχόμην δὲ καὶ αὐτὸ τὸ 10, τὸ ὁποῖον προτείνει ἡ Ἐπιτροπὴ νὰ ψηφισθῇ ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν, ἐν ᾗ περιπτώσει ἐδίδετο ἡ αὐθεντικὴ ἑρμηνεία, ὅπως δίδεται εἰς ὅλας τὰς Βουλάς, ὅτι ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς βεβαιώνει τὴν ὕπαρξιν τῆς ἀπαρτίας. Θεωρῶ τὴν μεγαλυτέραν ἐγγύησιν, κύριοι, ἀπὸ ὅλους τοὺς περιορισμούς, τοὺς ὁποίους ἐπρότεινεν ἡ Ἐπιτροπὴ διὰ τὴν βεβαίωσιν τῆς ἀπαρτίας, ὅτι θὰ ἀρκεῖ εἰς τὴν Βουλὴν ἡ βεβαίωσις τοῦ Προέδρου τῆς Συνελεύσεως, ὅτι δύναται μὲ τὸν ἀριθμὸν αὐτὸν τῶν ψηφοφόρων βουλευτῶν νὰ ψηφίζῃ οἱονδήποτε νομοσχέδιον καὶ θὰ ἀρκεῖ ἀκόμη ὁ Πρόεδρος νὰ ἀναγράφῃ ἐν τοῖς πρακτικοῖς ὅτι ὑπάρχει ἀπαρτία καὶ μὴ ὑπαρχούσης. Τοῦτο, ἐφόσον ἔχομεν τὴν εὐτυχίαν νὰ ἔχωμεν πρόεδρον τὸν κ. Ρακτιβάν, θὰ μᾶς ἦτο ἡ μεγαλυτέρα ἐγγύησις.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Σεχιώτης ἔχει τὸν λόγον.

§76Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Θὰ ἤθελον, κύριοι, νὰ ἐφιστᾶτο ὁπωσδήποτε ἡ προσοχὴ τῆς Συνελεύσεως ἐπὶ τῆς συζητουμένης προτάσεως, διότι δὲν εἶναι μικροῦ ἐνδιαφέροντος τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὸν Κανονισμὸν τῆς Συνελεύσεως. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ πρῶτον μέρος τῆς προτάσεως συμφωνῶ ἀπολύτως μὲ τὴν πρότασιν ὅτι αἱ Ἐπιτροπαὶ δέον νὰ καταρτίζωνται ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Συνελεύσεως, ὁ ὁποῖος καὶ τὸ κῦρος πρὸς τοῦτο ἔχει καὶ τὴν γνῶσιν τῶν διαφόρων προσώπων τῆς Συνελεύσεως ὅσον ἀφορᾷ τὰς εἰδικότητας. Αἱ Ἐπιτροπαὶ θὰ εἶχον λόγον δικαιολογητικὸν νὰ προέρχωνται ἀπὸ τοὺς ἀρχηγοὺς τῶν κομμάτων προκειμένου περὶ νομοσχεδίων ἢ ψηφισμάτων ἐχόντων καθαρῶς πολιτικὴν σημασίαν ἢ προκειμένου περὶ Ν. Διαταγμάτων, κατόπιν νομοθετικῆς ἐξουσιοδοτήσεως διὰ τὸν χρόνον τῶν διακοπῶν τῶν ἐργασιῶν τῆς Συνελεύσεως. Βεβαίως ἐν τῇ περιπτώσει ταύτῃ ἐπιβάλλεται νὰ ἀπαρτίζωνται αἱ Ἐπιτροπαὶ ἀναλόγως τῶν διαφόρων κομμάτων, ἀλλὰ προκειμένου περὶ τῶν ἄλλων Ἐπιτροπῶν, καθαρῶς ἐπιστημονικοῦ ἐνδιαφέροντος, νομίζω ὅτι ἀπολύτως ἁρμόδιος εἶναι ὁ Πρόεδρος τῆς Συνελεύσεως, ἵνα ἐκλέγῃ τὰ μέλη τῶν Ἐπιτροπῶν τούτων. Ἐξ ἄλλου, ὅπως εἶπον ἄλλοτε, τὸ κῦρος τοῦ Προέδρου, τὸ ὁποῖον ἔχομεν συμφέρον νὰ τονώσωμεν, ἐπιβάλλει τοῦτο. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν δευτέραν πρότασιν ὁμολογῶ ὅτι αὕτη μοὶ κάμνει μεγάλην κατάπληξιν. Ἐνῷ ὁ Κανονισμὸς ἀφ’ ἑνὸς ἀξιοῖ ἵνα ἡ Συνέλευσις ψηφίσῃ νόμους ἢ ψηφίσματα διατελοῦσα ἐν ἀπαρτίᾳ, ἐξ ἄλλου διὰ τῆς προτάσεως ταύτης ἀποστερεῖται ὄχι τοῦ δικαιώματος, ἀλλὰ τῆς ὑποχρεώσεως τὴν ὁποίαν ἔχουν οἱ πληρεξούσιοι νὰ παρακολουθῶσι τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ Κανονισμοῦ, ἐν τῇ ὁποίᾳ περιλαμβάνεται καὶ ἡ διάταξις αὕτη τοῦ νὰ συνεδριάζῃ ἡ Συνέλευσις ἐν ἀπαρτίᾳ. Τοιαύτη ἀξίωσις εἶναι παράλογος. Εἶμαι ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐνδιαφέρονται ὑπὲρ πάντα ἄλλον νὰ βαίνωσιν ἀπροσκόπτως αἱ ἐργασίαι τῆς Συνελεύσεως διὰ νὰ τερματίσωμεν τὸ ἔργον ἡμῶν. Οὐδέποτε ὑπέγραψα ἔνστασιν ἀπαρτίας. Ἀλλὰ δὲν δύναμαί ποτε νὰ ἀνεχθῶ ἕνα περιορισμὸν τοιοῦτον, ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι ἀξιοπρεπὴς διὰ τὴν Συνέλευσιν. Καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ συνεδριάζῃ ἡ Συνέλευσις παρόντων ἐλαχίστων πληρεξουσίων, ἀλλὰ δὲν εἶναι πρέπον, δὲν εἶναι ἀξιοπρεπὲς ἡ Συνέλευσις νὰ τὸ ἀναγράφῃ καὶ εἰς τὸν Κανονισμόν, ὅτι ἐπιβάλλεται εἰς τοὺς πληρεξουσίους ἐπὶ δύο ὥρας νὰ μὴ ἐνδιαφέρωνται διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ Κανονισμοῦ καὶ ἐνῷ εἶναι ἐξώφθαλμον, ὅτι συνεδριάζει ἡ Συνέλευσις ἐν μὴ ἀπαρτίᾳ, νὰ μὴ δύνανται νὰ ὑποβάλωσιν ἔνστασιν ἀπαρτίας καὶ νὰ μὴ δύνανται νὰ ἐκτελέσωσι τὸ καθῆκόν των τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ Κανονισμοῦ, ἐν τῷ ὁποίῳ περιλαμβάνεται ῥητὴ διάταξις περὶ τοῦ ὅτι ὀφείλομεν νὰ συνεδριάζωμεν ἐν ἀπαρτίᾳ. Νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ ψηφισθῇ χάριν τῆς ἀξιοπρεπείας τοῦ Σώματος ἡ διάταξις αὕτη. Θὰ ἔπρεπε δὲ ἡ Κυβέρνησις καὶ οἱ ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων νὰ συστήσωσιν εἰς τοὺς φίλους των νὰ προσέρχωνται εἰς τὰς συνεδριάσεις καὶ νὰ ἀσκήσωσι τὴν ἠθικὴν ἐπ’ αὐτῶν ἐπιρροήν των, ἵνα ἡ Συνέλευσις διατελεῖ ἐν ἀπαρτίᾳ κατὰ τὴν ψήφισιν νόμων καὶ ψηφισμάτων καὶ ὄχι νὰ ζητῶμεν τὴν προσθήκην διατάξεως τοιαύτης, ἡ ὁποία θίγει τὴν ἀξιοπρέπειαν τῆς Συνελεύσεως. Ἄλλως τε, κύριοι, εἶναι ἀληθὲς ὅτι οὐδέποτε ἐγένετο πρότασις ἐνστάσεως ἀπαρτίας, ἐνῷ ἦτο ἀπαρτία, διότι αὐτὴν μόνον τὴν δικαιολογητικὴν βάσιν δύναται νὰ ἔχῃ, τὸ ὅτι δὲν ἔχουν τὸ δικαίωμα οἱ πληρεξούσιοι νὰ ὑποβάλλουν ἔνστασιν ἀπαρτίας ἐπὶ δίωρον. Δὲν ἔχομεν οὔτε ἓν παράδειγμα τοιοῦτον. Ὁσάκις ὑπεβλήθη ἔνστασις ἀπαρτίας οὐδέποτε ὑπῆρχεν ἀπαρτία.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Κουτούπης ἔχει τὸν λόγον.

§78Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Τοῦ δικαιώματος τῆς ἐνστάσεως περὶ μὴ ἀπαρτίας ἐγένετο κατάχρησις εἰς τὸ παρελθὸν εἰς τρόπον ὥστε ψηφιζομένου τοῦ Συντάγματος τοῦ 1911 ἐλήφθη πρόνοια ὅπως ἀπαιτεῖται διὰ τὴν ἀπαρτίαν οὐχὶ πλέον τὸ ἥμισυ ὅπως ἄλλοτε, ἀλλὰ τὸ ἓν τρίτον τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ τῶν βουλευτῶν. Ἔκτοτε δὲν δύναται κανεὶς νὰ ἰσχυρισθῇ ὅτι ἐγένετο κατάχρησις τοῦ δικαιώματος τούτου, ἀλλ’ ἐγὼ νομίζω ὅτι ἄλλαι σκέψεις πρέπει νὰ ἐπικρατήσουν. Διότι δὲν βλέπω τὸν πρακτικὸν σκοπὸν τῆς ὑποβολῆς τῆς ἐνστάσεως περὶ μὴ ἀπαρτίας, ὅταν ὅμως ληφθοῦν ἄλλα μέτρα, ὥστε νὰ εἶναι περιττὴ ἡ καταφυγὴ εἰς τὸ μέσον τοῦτο, διὰ τοῦ ὁποίου δύναται νὰ προληφθῇ πίεσις καὶ κατάχρησις τῆς πλειονοψηφίας εἰς βάρος τῆς μειονοψηφίας. Θὰ ἐνόμιζον ὅτι διαρκούσης τῆς συζητήσεως δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ ὑπάρχῃ ἀπαρτία, διότι εἶναι ἐλεύθερος κανεὶς νὰ μὴ ἀκούῃ τὸν ἀγορεύοντα καὶ εἶναι ἐλεύθερος νὰ παρίσταται ἢ ὄχι. Δὲν θὰ συμβῇ κανὲν δυσάρεστον, ἐφόσον δὲν πρόκειται νὰ ληφθῇ ἀπόφασις, διότι προκειμένου νὰ ληφθῇ ἀπόφασις βεβαίως δὲν δύναται νὰ λαμβάνηται αὕτη δι’ ἐλαχίστων βουλευτῶν ἢ νὰ ἀποφαίνηται ἡ Βουλὴ ἐνώπιον κενῶν ἑδωλίων. Ἀλλὰ τὸ νὰ συνεδριάζῃ ἐνώπιον κενῶν ἑδωλίων, αὐτὸ θὰ γίνεται πάντοτε, ὁσουσδήποτε Κανονισμοὺς καὶ ἂν κάμητε. Εἰς τὴν Ἀγγλικὴν Βουλὴν μέχρι πρό τινος ἴσχυεν ἡ διάταξις καθ’ ἣν 40 βουλευταὶ τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ τῆς Βουλῆς τῶν Κοινοτήτων ἤρκουν διὰ νὰ ἀποτελῆται ἀπαρτία. Ἀλλὰ μὴ νομίζετε ὅτι καὶ ἂν ὁ ἀριθμὸς κατήρχετο κάτω τῶν 40 δὲν ἠδύνατο νὰ γίνῃ συνεδρίασις. Ὁ Πρόεδρος ὅταν ἀντιλαμβάνηται τοῦτο, διακόπτει τὴν συνεδρίασιν ἕως ὅτου ἔλθουν ἀρκετοὶ βουλευταί, μέχρι τῶν 40. Δὲν ἠμπορῶ νὰ καταλάβω διατί, ἂν δὲν ὑπάρχῃ πρὸς στιγμὴν ἀπαρτία, ὅτι πρέπει νὰ λήξῃ ἡ συνεδρίασις καὶ οὐχὶ νὰ διακοπῇ; Προχθὲς κατὰ τὴν ψηφοφορίαν χωρὶς νὰ τὸ ἐννοήσουν οἱ πληρεξούσιοι δὲν ἔλαβον μέρος, διότι εὑρίσκοντο ἔξω καὶ ἐλυπήθησαν διότι δὲν ἐγένετο συνεδρίασις. Τί ὀρθότερον τοῦ νὰ μὴ γίνῃ ἡ ψηφοφορία καὶ νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ συνεδρίασις; Ἐχάθη μία νύκτα ὁλόκληρος, δηλαδὴ ὑπετάχθημεν εἰς ἓν νεκρὸν γράμμα τοῦ Κανονισμοῦ, ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει σκοπὸν νὰ ματαιώσῃ τὰς ἐργασίας. Θὰ ἤθελον ἑπομένως νὰ ὑποστηρίξω ὅπως, ἐφόσον πρόκειται νὰ λαμβάνηται ἀπόφασις, νὰ ἐξακολουθοῦν αἱ συζητήσεις, ἀλλὰ κατὰ τὰς καθωρισμένας ὥρας, ὄχι ὅμως εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν ἡ πλειονοψηφία θὰ παρατείνῃ τὴν συνεδρίασιν πέρα τοῦ μεσονυκτίου μέχρι τῆς πρωΐας, διὰ νὰ ἁρπάσῃ τὴν ψήφισιν ὅσων νομοσχεδίων τῆς ἀρέσουν ἄνευ τῆς συγκαταθέσεως τῆς Βουλῆς ἢ τῇ συγκαταθέσει μόνον ἐλαχίστου μέρους τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Ἐφόσον ἑπομένως αἱ ἐργασίαι παρατείνονται ἐντὸς ὡρισμένου χρονικοῦ ὁρίου καὶ δυνάμεθα νὰ θέσωμεν τοιοῦτον ὅριον ἕως τὸ μεσονύκτιον, διότι πέρα τοῦ μεσονυκτίου μόνον ἔκτακτοι περιστάσεις ὑπαγορεύουν τὴν παράτασιν τῆς συνεδριάσεως, νὰ ὁρισθῇ ὅτι ἐντὸς τοῦ χρονικοῦ αὐτοῦ ὁρίου νὰ δύναται νὰ συζητῇ ἡ Συνέλευσις καὶ νὰ μὴ λαμβάνῃ ἀποφάσεις, ἂν δὲν συγκεντροῦται ὁ ἀριθμὸς ὁ ἀπαιτούμενος κατὰ τὴν διάταξιν τοῦ ἐν ἰσχύϊ Κανονισμοῦ. Οὕτως αἱ συζητήσεις θὰ προβαίνουν ἀπροσκόπτως, ἡ κωλυσιεργία ματαιοῦται, ἀλλὰ καὶ αἴρεται πᾶς κίνδυνος ἐκβιάσεως τῆς μειονοψηφίας διὰ τῆς παρατάσεως τῶν συνεδριάσεων. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπαιτήσωμεν, διότι θὰ τὸ θέλῃ ἡ πλειονοψηφία νὰ παρατείνωνται αἱ συνεδριάσεις μέχρι πρωΐας καὶ διότι θέλομεν νὰ ἄρωμεν τὸν φόβον τῆς κυκλοφορίας νὰ δώσωμεν εἰς τὴν πλειονοψηφίαν τόσα δικαιώματα, ὥστε νὰ μὴ δύναται νὰ τυραννῇ τὴν μειονοψηφίαν, ἀφοῦ καὶ τοῦτο θὰ συμβαίνῃ πρὸς ζημίαν τῶν συμφερόντων τοῦ Ἔθνους, διὰ τῆς ψηφίσεως νόμων μὲ παρουσίαν ὀλίγου ἀριθμοῦ βουλευτῶν. Νὰ θέσωμεν διατάξεις κατὰ τὰς ὁποίας, ἐφόσον δὲν παρίσταται ἐν τῇ αἰθούσῃ ὁ ὡρισμένος μικρὸς ἀριθμὸς βουλευτῶν, νὰ δύναται ὁ Πρόεδρος νὰ διακόψῃ τὴν συνεδρίασιν, μέχρις ὅτου ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς συγκεντρωθῇ, νὰ τεθῇ δὲ ὅριον χρονικόν, πέρα τοῦ ὁποίου νὰ μὴ δύνανται νὰ παραταθῶσιν αἱ συνεδριάσεις, πλὴν εἰς ἐκτάκτους περιστάσεις.

§79Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ ἤμην πολὺ εὐτυχής, ἂν ἠθέλατε διατυπώσει τὴν πρότασίν σας. Γνωρίζετε ὅτι ἐν Ἀγγλίᾳ νῦν οὐδὲ 40 ἀπαιτοῦνται διὰ νὰ δύναται νὰ γίνῃ συζήτησις. Πρὸς ἐνίσχυσιν δὲ τῆς ἀπόψεώς σας, ἡ ὁποία εἶναι ὀρθή, δύναμαι νὰ ἀναφέρω καὶ τὸν ἰσχύοντα Κανονισμὸν τῆς Γαλλικῆς Βουλῆς, κατὰ τὸν ὁποῖον, ἐφόσον διαρκεῖ ἡ συζήτησις, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ὑποβληθῇ ἔντασις ἀπαρτίας, καὶ μόνον ὅταν πρόκειται νὰ ληφθῇ ἀπόφασις ἐπιτρέπεται νὰ ὑποβληθῇ ἔντασις ἀπαρτίας. Ἀλλ’ ἂν δὲν ὑποβληθῇ ἔνστασις ἀπαρτίας, ἡ ἀπόφασις εἶναι ἔγκυρος, ἂν ληφθῇ ἀπὸ ἀριθμὸν βουλευτῶν δεικνύοντα ὅτι ὑπάρχει ἡ πλειονοψηφία ἡ ἀπαιτουμένη διὰ τὴν λῆψιν τῆς ἀποφάσεως, ἔστω καὶ ἂν ὁ ἀριθμὸς οὗτος εἶναι κατώτερος τοῦ ἀπαιτουμένου διὰ τὴν ἀπαρτίαν. Εἰς τὸ ζήτημα αὐτὸ ἔχουν προχωρήσει περισσότερον ἀπὸ ὅσον λέγετε σεῖς. Ἀλλὰ καὶ τοῦτο εἶναι ὀρθόν. Ἂν θελήσητε νὰ διατυπώσητε τὴν πρότασίν σας, θὰ ἠδύνατο νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ.

§80Γ. ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Δὲν συνεζητήσαμεν διὰ τὸν ἀριθμόν. Ἂν συνεζητοῦμεν διὰ τὸν ἀριθμόν, ἴσως θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ὑποχωρήσωμεν καὶ εἰς 50 καὶ εἰς 40 ἀκόμη. Τὸ θέμα μας εἶναι, ἂν πρέπῃ νὰ ὑποβάλλεται ἔνστασις ἀπαρτίας ἢ δικαιοῦται ὁ Πρόεδρος νὰ λύῃ τὴν συνεδρίασιν, ἂν ἀντιλαμβάνεται ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία.

§81Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἂν τὸ δικαίωμα τῆς ὑποβολῆς ἐνστάσεως εἶναι ὀρθόν, δὲν βλέπω τὸν λόγον διὰ τὸν ὁποῖον νὰ εἶναι ἀνάγκη ἡ ἐνάσκησις τοῦ δικαιώματος τούτου νὰ ἀνατίθηται εἰς πέντε. Ὅ,τι ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ κάμουν πέντε, πρέπει νὰ τὸ ἔχῃ καὶ ὁ εἷς. Ἐνθυμοῦμαι ὅτι, ὅταν ἐψηφίζετο τὸ Σύνταγμα τοῦ 1911, ἐγενόμην ἀφορμὴ νὰ περιληφθῇ ἡ διάταξις αὐτή. Ὑπεβλήθη ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ὅπως τὸ ἓν τρίτον τῶν βουλευτῶν ἀποτελεῖ τὴν ἀπαρτίαν. Καὶ ἐπειδὴ ἦτο δυνατόν, ἐφόσον τὸ Σύνταγμα ὥριζεν ὡς κατώτατον ὅριον ἀντιπροσώπων τοῦ λαοῦ τὸν ἀριθμὸν 150, ἀποτελῶσιν ἀπαρτίαν οἱ 50, καὶ ἡ πλειονοψηφία τούτων, ἤτοι οἱ 26 νὰ δύνανται νὰ ψηφίζωσι τοὺς νόμους, ἤτοι τὸ ἕκτον τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ τῶν βουλευτῶν, ἐγενόμην ἀφορμὴ νὰ ψηφισθῇ ὅτι ἓν τρίτον ἀρκεῖ διὰ τὴν ἀπαρτίαν. Ἀλλὰ διὰ τὴν λῆψιν ἀποφάσεων χρειάζονται τὰ ⅘ τοῦ ἐλαχίστου ὁρίου τῆς ἀπαρτίας. Ἐπαναλαμβάνω λοιπὸν ὅτι εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν ἤθελεν ὁρισθῇ ὅτι ἐντὸς τοῦ κεκανονισμένου χρόνου, καθ’ ὃν δύναται νὰ ἀπαιτήσῃ κανεὶς δικαίως ἀπὸ τοὺς βουλευτὰς νὰ παρίστανται, ὅτι ὀφείλουσι νὰ παρίστανται, καὶ ἂν δὲν παρίστανται νὰ μὴ δύνανται νὰ ἐμποδίσωσι τοὺς ἄλλους νὰ ἐργασθῶσι, νὰ ἄρωμεν τὰ ἐμπόδια τῆς ἀπαρτίας, δὲν κινδυνεύομεν νὰ πάθωμεν τὸ ἄλλο, νὰ δύναται Κυβέρνησις νὰ ψηφίζῃ ὁλόκληρον τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν εἰς μίαν συνεδρίασιν. Ἂν θέλωμεν νὰ λάβωμεν ὅ,τι γίνεται εἰς ἄλλα Κοινοβούλια, νὰ θέσωμεν χρονικὸν ὅριον τῶν ἐργασιῶν μας τὸ μεσονύκτιον.

§82Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Νομίζω ὅτι δυνάμεθα νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὰ δύο ἄλλα ἄρθρα, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουσιν ἀντιρρήσεις, διὰ νὰ ὑποβληθῇ νὰ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ ἡ τροπολογία τοῦ κ. συναδέλφου.

§83Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Προκειμένου περὶ ἧς ἐνστάσεως ἀπαρτίας ἡ γνώμη μου εἶναι ὅτι πρέπει καὶ ἀπὸ ἕνα βουλευτὴν νὰ δύναται νὰ ὑποβληθῇ ἔνστασις ἀπαρτίας.

§84Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ δέχομαι καὶ τὴν ἄποψίν σας ταύτην, ὅπως καὶ ἀπὸ ἕνα μόνον βουλευτὴν νὰ δύναται νὰ ὑποβληθῇ ἡ ἔνστασις ἀπαρτίας, μετὰ πάροδον ὅμως ὡρισμένων ὡρῶν συνεχοῦς ἐργασίας.

§85Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἂν δὲν ἤθελον νὰ παρίστανται, παρῃτοῦντο ἑνὸς δικαιώματος, δὲν εἶχον ὅμως κανὲν δικαίωμα νὰ ἐμποδίσουν τοὺς ἄλλους νὰ ἐργάζωνται. Ἀλλὰ γνωρίζομεν καὶ τὸ ἄλλο, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ὑπῆρχάν τινες, οἱ ὁποῖοι μόνον πρὸς κατανάλωσιν χρόνου ἢ πρὸς δημοκοπίαν καὶ πρὸς ἐπίδειξιν ἀνήρχοντο εἰς τὸ βῆμα καὶ ἠδύναντο νὰ ὁμιλῶσιν ἐπὶ ὥρας. Δὲν ἦτο ὑποχρεωμένος κανεὶς νὰ τοὺς ἀκούῃ καὶ ἐπήγαιναν εἰς ἄλλην αἴθουσαν τῆς Βουλῆς. Ὁ ἴδιος, ἐνῷ ἐκωλυσιέργει ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅταν οἱ ἄλλοι ὡμίλουν, ἀπηυθύνετο εἰς τὸν Πρόεδρον καὶ ἔλεγεν ὅτι ὑποβάλλει ἔνστασιν ἀπαρτίας. Θὰ ἔπρεπε νὰ ὑποβάλῃ ἔνστασιν ἀπαρτίας κατὰ τῆς φλυαρίας του καὶ οὐχὶ κατὰ τῆς ἀποχωρήσεως τῶν βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι μὴ δυνάμενοι νὰ ἀκούωσιν ἔφευγον ἢ ἐκρύπτοντο ὄπισθεν τῶν πελωρίων κιόνων, οἱ ὁποῖοι ὑπῆρχον τότε ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ.

§86Γ. ΣΟΛΔΑΤΟΣ. Ἐπιτρέπετε, κ. συνάδελφε; Ἂν καλῶς ἀντελήφθην, δέχεσθε μέχρι τοῦ μεσονυκτίου νὰ συζητῇ ἡ Συνέλευσις, ἔστω καὶ ἐν μὴ ἀπαρτίᾳ.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ διατυπώσῃ τὴν τροπολογίαν ὁ κ. συνάδελφος.

§88Γ. ΣΟΛΔΑΤΟΣ. Δὲν πρόκειται νὰ τὴν διατυπώσῃ. Ἤθελον νὰ κάμω μίαν ἐρώτησιν. Ἤθελον νὰ ἐρωτήσω ἀπ’ εὐθείας τὸν κ. συνάδελφον. Θέτετε ὅριον χρονικόν, διότι φοβεῖσθε μήπως τυραννῇ ἡ πλειονοψηφία τὴν μειονοψηφίαν καὶ θέτετε ὡς ὅριον τὸ μεσονύκτιον, μέχρι τοῦ ὁποίου νὰ δύναται ἡ Συνέλευσις νὰ συζητῇ, πλὴν τοῦ νὰ ἀποφασίζῃ καὶ ἄνευ ἀπαρτίας; Δὲν φοβεῖσθε μήπως τυχὸν ἀνέλθῃ εἰς τὸ βῆμα καὶ ὁμιλῇ ἐπὶ τρεῖς ὥρας καὶ τυραννῇ ἡ μειονοψηφία τὴν πλειονοψηφίαν;

§89Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἀλλ’ ἐκ τῆς τυραννίας τῆς μειονοψηφίας κατὰ τῆς πλειονοψηφίας βεβαίως δὲν ἐπέρχεται μέγα κακόν· ἐπέρχεται ἐμμέσως. Ἀλλ’ ἐκ τῆς τυραννίας τῆς πλειονοψηφίας ἐπέρχονται ἄμεσα καὶ θετικὰ τὰ κακά. Ἕως τώρα δὲ ἐλήφθη πρόνοια περὶ μὴ πιέσεως τῆς μειονοψηφίας καὶ οὐχὶ περὶ μὴ πιέσεως τῆς πλειονοψηφίας. Ἄλλως τε μὲ τὴν τροπολογίαν τοῦ Κανονισμοῦ ἠλαττώσαμεν πολὺ τὴν δύναμιν τῆς μειονοψηφίας ὅπως ματαιώνῃ ἢ παρατείνῃ τὰς συνεδριάσεις.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συμφωνεῖ ἡ Συνέλευσις νὰ περιορισθῇ ἤδη ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν δύο μόνον ἄρθρων καὶ νὰ ἀναβληθῇ τὸ περὶ ἀπαρτίας εἰς τὴν προσεχῆ συνεδρίασιν, ἵνα διατυπώσῃ ὁ κ. Κουτούπης τὴν τροπολογίαν;

§91Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὑπάρχει διαφωνία καὶ εἰς τὰ δύο πρῶτα ἄρθρα.

§92ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῶν πρώτων ἄρθρων θὰ γίνῃ ἡ συζήτησις. Ὁ κ. Α. Δενδρινὸς ἔχει τὸν λόγον.

§94Α. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Ἐφόσον ἀναβάλλεται ἡ συζήτησις, ἐπιφυλάσσομαι νὰ ὁμιλήσω.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Κούνδουρος ἔχει τὸν λόγον.

§96Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ πρώτου καὶ δευτέρου ἄρθρου, κ. Πρόεδρε. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ πρῶτον ἄρθρον τὸ ὁποῖον ὁρίζει ὅτι ὁ Πρόεδρος τῆς Συνελεύσεως, ἀναλόγως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν κομμάτων, θὰ ὁρίζῃ τὰ μέλη τῶν Ἐπιτροπῶν, γνωρίζω ὅτι ὑπάρχει ἀντίρρησις ἐκ μέρους τῶν ἀρχηγῶν τῶν κομμάτων, ἀντιλέγομεν δὲ καὶ ἡμεῖς, διότι, ἀσχέτως πρὸς τὴν γνώμην τῶν ἀρχηγῶν τούτων, θέλομεν νὰ περιφρουρηθῇ τὸ κῦρος τοῦ Προεδρείου διὰ νὰ μὴ ἀπευθύνωνται μομφαὶ κατ’ αὐτοῦ, ἐὰν τοιαύτην ἀναλάβει εὐθύνην, περὶ τοῦ ὅτι ἐμερολήπτησε. Πρέπει νὰ ἀφεθῇ εἰς τοὺς ἀρχηγοὺς τῶν κομμάτων νὰ ὑποδεικνύουν τὰ μέλη τὰ ὁποῖα θὰ ἐπεθύμουν νὰ μετάσχωσι τῶν Ἐπιτροπῶν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ δεύτερον ἄρθρον, τῆς ἀπαρτίας, ἤθελον νὰ παρατηρήσω ὅτι, πιθανὸν πολλάκις ἀπὸ τὴν ἀριστερὰν πτέρυγα οἱουδήποτε Νομοθετικοῦ Σώματος ν’ ἀσκῆται τὸ μέτρον τῆς ἐνστάσεως περὶ μὴ ἀπαρτίας ὡς μέτρον κωλυσιεργίας. Ἐν τῇ ἐκτελέσει ὅμως καὶ ἐν τῇ πράξει δὲν ἔχει παρὰ τὴν ἔννοιαν τοῦ κυριωτέρου ὅπλου τῆς ἀμύνης ἐναντίον τῶν κυβερνητικῶν καταχρήσεων εἰς τὸ νομοθετικὸν ἔργον. Καὶ θὰ ἤθελον νὰ παρατηρήσω τὴν ἑξῆς ὀγκωδεστάτην ἀνακολουθίαν. Ὅτε χθὲς συνεζητεῖτο ἡ πρότασις τοῦ κ. Παπαναστασίου περὶ τοῦ νὰ νομοθετῶμεν ἐφ’ ἅπαξ συζητοῦντες, πολλοὶ ἐκ τῆς δεξιᾶς πτέρυγος ἐξανέστησαν καὶ εἶπον ὅτι λαμβάνουν χώραν καταχρήσεις νομοθετικαὶ καὶ πρέπει διὰ περισοτέρων ἐγγυήσεων νὰ διασφαλίσωμεν τὸ νομοθετικόν μας ἔργον. Τώρα λησμονεῖται ἡ βάσις ἡ τεθεῖσα καὶ ἡ ὁποία μᾶς ἐπέβαλε νὰ ἀμυνθῶμεν κατὰ τῶν κυβερνητικῶν καταχρήσεων καὶ θέλομεν ν’ ἀφήσωμεν ἐλευθέραν τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὸ νὰ κάμῃ οἱασδήποτε καταχρήσεις θελήσῃ, εἰς τὸ νομοθετικὸν ἔργον. Τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐδέχθημεν ὡς βάσιν ὅτι ὅπλον κατὰ τῶν νομοθετικῶν καταχρήσεων εἶναι ἡ ἔνστασις περὶ μὴ ἀπαρτίας, δὲν ὑπάρχει κανεὶς λόγος ν’ ἀφοπλίσωμεν τὴν Ἀντιπολίτευσιν καὶ ν’ ἀξιοῦμεν περισσότερον ἀριθμὸν βουλευτῶν πρὸς ὑποβολὴν τῆς ἐνστάσεως περὶ μὴ ἀπαρτίας, ὁ ὁποῖος ἄλλως τε δὲν εἶναι πολλάκις δυνατὸν νὰ εἶναι παρών. Ἐγὼ θὰ ἐπρότεινον τροπολογίαν, κατὰ τὴν ὁποίαν, ἀφοῦ ἐτέθη βάσις ὅτι λαμβάνουν χώραν καταχρήσεις, νὰ δύνανται τρεῖς καὶ μόνον βουλευταὶ νὰ ὑποβάλωσιν ἔνστασιν περὶ μὴ ἀπαρτίας.

§97ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Εἷς καὶ μόνον.

§98Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἀλλ’ ἂς ὑποθέσωμεν, κ. Πρόεδρε, ὅτι στερεῖται ἡ Ἀντιπολίτευσις τοῦ δικαιώματος νὰ μεταχειρίζεται εὐχερῶς τὸ ὅπλον τοῦτο τῆς ἀμύνης. Ἡ ἀρχὴ αὕτη θὰ ξεσπάσῃ εἰς βάρος τοῦ κύρους τοῦ Προεδρείου· διότι τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ δύνανται πέντε πληρεξούσιοι νὰ ὑποβάλωσιν ἔνστασιν περὶ μὴ ἀπαρτίας, ὑποβάλουν αὐτὴν καὶ τὸ πρᾶγμα ἐξελίσσεται κανονικῶς. Ἐὰν ὅμως δὲν δύνανται οἱ πέντε, δὲν ὑπάρχουν δὲ καὶ πλείονες, τότε κατ’ ἀνάγκην θὰ προσβάλλουν τὸ Προεδρεῖον, ὑπομιμνήσκοντες εἰς αὐτὸ ὅτι αὐτεπαγγέλτως ὀφείλει νὰ ἐξετάσῃ τὸ πρᾶγμα τῆς ἀπαρτίας καὶ νὰ λύσῃ τὴν συνεδρίασιν ἐν ἐλλείψει ἀπαρτίας. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ, κ. Πρόεδρε: Ποίαν θέσιν θὰ ἔχητε τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν προφανῶς δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία καὶ δὲν ἔχομεν τὸν ἀριθμὸν τῶν πέντε βουλευτῶν νὰ ὑποβάλωμεν τὴν ἔνστασιν περὶ μὴ ἀπαρτίας; Θὰ λάβω τότε τὸν λόγον καὶ θὰ εἴπω ὅτι παραβαίνετε τὸ καθῆκόν σας, διότι δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία καὶ κάμνετε ὅτι δὲν βλέπετε τὸ πασιφανὲς αὐτὸ περιστατικόν. Ἐπιμένω ὅτι εἶναι ἀνελεύθερον, δὲν εἶναι δημοκρατικὸν οὔτε δίκαιον νὰ ἐξασθενήσωμεν τὸ ὅπλον τῆς ἀμύνης τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Καὶ ὄχι μόνον διὰ τοῦτο, ἀλλὰ διὰ νὰ προστατεύσῃ ἐπὶ πλέον τὸ κῦρος τοῦ Προεδρείου νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἀφήσωμεν τὸν Κανονισμὸν ὅπως ἔχει. Ἐνῷ, ἂν μεταβληθῇ ὁ Κανονισμός, πρέπει νὰ ἐλαττώσωμεν καὶ ὄχι νὰ αὐξήσωμεν τὸν ἀριθμὸν τῶν δικαιουμένων νὰ ὑποβάλουν τὴν ἔνστασιν περὶ μὴ ἀπαρτίας.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σήμερον δὲν πρόκειται νὰ ληφθῇ ἀπόφασις· ἡ Συνέλευσις ἀπεδέχθη νὰ μὴ μείνῃ τὸ περὶ ἀπαρτίας ζήτημα μετὰ τὴν ὑποβολὴν τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Κουτούπη. Ἡ συζήτησις περιορίζεται εἰς τὰ δύο πρῶτα ἄρθρα, ἐκ τῶν ὁποίων τὸ πρῶτον ἀφορᾷ τὴν συγκρότησιν τῶν Ἐπιτροπῶν καὶ τὸ ἕτερον παρέχει τὸ δικαίωμα εἰς τὸν Εἰσηγητὴν τῆς Ἐπιτροπῆς νὰ λαμβάνῃ τὸν λόγον, ὅταν νομίζῃ χρήσιμον. Ἑπομένως μόνον τὰ δύο αὐτὰ ἄρθρα συζητοῦνται.

§100Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἀναβάλλεται ὁλόκληρον; Ἐγὼ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἀναβληθῇ δι’ εὐθετωτέραν στιγμήν.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπόν, ἠμπορεῖ ν’ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις τοῦ Κανονισμοῦ;

§102Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐπ’ ἀόριστον.

§103Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ὄχι ἐπ’ ἀόριστον.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι ἐπ’ ἀόριστον. Διὰ τὴν προσεχῆ ἑβδομάδα. Νομίζω ὅτι εἶναι ἡ στιγμὴ κατάλληλος διὰ νὰ κάμωμεν τώρα ψηφοφορίαν πρὸς ἐκλογὴν τοῦ Ἀντιπροέδρου.

§105Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε Πρόεδρε, νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν συζήτησιν, διότι ἴσως πάλιν θὰ χάσωμεν τὴν συνεδρίασιν. Θὰ παρακαλέσω τοὺς κυρίους βουλευτὰς νὰ μείνουν ἕως τὰς 9 νὰ γίνῃ ἡ ψηφοφορία.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χατζηκυριάκος ἔχει τὸν λόγον.

§107Α. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. Δὲν θὰ ἠνώχλουν τὴν Συνέλευσιν δι’ ἓν δημοσίευμα...

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι σχετικόν.

§109Α. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. Εἶναι πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρόκειται περὶ διαψεύσεως δημοσιεύματος.

§111Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Εἶναι ἀνάξιον καὶ νὰ τὸ διαψεύσητε.

§112Α. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. Δὲν ἐσκόπουν κἂν νὰ διαψεύσω τοιοῦτον δημοσίευμα, ἀλλ’ ἐπειδὴ ὁ ἀξιότιμος πληρεξούσιος Σύρου κ. Καλομενόπουλος μοὶ εἶπεν ὅτι εἰς τὸν σιδηροδρομικὸν σταθμὸν μερικοὶ πληρεξούσιοι ἐθορυβήθησαν ἐκ τοῦ δημοσιεύματος αὐτοῦ, δι’ αὐτὸν τὸν λόγον διαψεύδω κατηγορηματικῶς τὰ γραφέντα εἰς τὴν ἐφημερίδα αὐτήν. Παρατηρῶ ὅτι τώρα τελευταίως μερὶς τοῦ Τύπου τῆς ἐξωκοινοβουλευτικῆς παρατάξεως σκοπίμως καὶ καθ’ ἑκάστην ἡμέραν γράφει τοιαῦτα πράγματα καὶ τοιαῦτα δημοσιεύματα, ὑποθέτω δὲ ὅτι σκοπίμως γράφονται τὰ περὶ στρατοκρατίας καὶ δικτατορίας διὰ νὰ καλύψωσι τὰς ἰδικάς των ὀργανώσεις.

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ψηφοφορία θὰ γίνῃ εἰς τὰς 8½ μ.μ.

§114Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Νὰ γίνῃ τώρα.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τότε παρακαλοῦνται νὰ προσέλθουν ὡς ψηφολέκται οἱ κ. κ. Α. Μάρκου καὶ Θ. Χαβίνης. Ἄρχεται ἡ ψηφοφορία. (Διενεργεῖται ἡ διὰ ψηφοδελτίων μυστικὴ ψηφοφορία ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τῶν πληρεξουσίων κ. κ. Α. Μάρκου καὶ Θ. Χαβίνη, τοῦ κ. Γραμματέως ἐκφωνοῦντος τὰ ὀνόματα τῶν πληρεξουσίων κατὰ περιφερείας).

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει τις μὴ ψηφοφορήσας. (Οὐδεὶς ἀπαντᾷ). Ἄρχεται ἡ διαλογή. (Διενεργεῖται ἡ διαλογὴ ὑπὸ τῶν ψηφολεκτῶν).

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπερατώθη ἡ διαλογή. (Ἀναγνώσκει): Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 214. Ἔλαβον ψήφους: Ὡς Ἀντιπρόεδροι Λ. Κουτσοπέταλος 122, Λ. Ἰασονίδης 16, Δ. Δαγκλῆς 12, Ν. Συριόπουλος 6, Θ. Χαβίνης, Λ. Κανάρης, Π. Καρασεβδᾶς καὶ Κ. Βαρδουλάκης ἀνὰ μίαν. Ὡς Γραμματεῖς Μ. Λαίλιος 133, Β. Καραπαναγιώτης 3, Γ. Βοραζάνης 2, Λ. Κουτσοπέταλος 2, Ν. Γρηγοριάδης 2, Κ. Φίλανδρος 1, Δ. Σκέφερης 1 καὶ Δ. Καλκανδῆς 2. Ὡς Κοσμήτορες Α. Δεναξᾶς 130, Β. Πανταζίδης 6, Π. Καρασεβδᾶς 3, Δ. Καλκανδῆς 3, Δ. Πραντούνας 1, Γ. Σεχιώτης 1, Α. Μάρκου 1. Εὑρέθησαν δὲ καὶ 50 λευκὰ ψηφοδέλτια. Ἑπομένως ἐξελέγησαν οἱ ἑξῆς: Λ. Κουτσοπέταλος (Ἀντιπρόεδρος), Μ. Λαίλιος (Γραμματεύς) καὶ Α. Δεναξᾶς (Κοσμήτωρ). Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις διὰ νὰ ἐπαναληφθῇ αὕτη τὴν 10.30′ μ.μ.

(Ὥρα 9.15′ μ. μ.)

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 10.55′ μ. μ.)

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις.

§119Α. ΜΠΙΡΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Πρὸ τῶν ἑορτῶν καὶ μετὰ τὰς ἑορτὰς τὸ νομοσχέδιον «περὶ παραχωρήσεως γηπέδων εἰς τοὺς ἐφέδρους ἀξιωματικοὺς» ἀνεγράφετο εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν, τελευταίως ὅμως δὲν τὸ βλέπω ἀναγραφόμενον καὶ παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ ἀναγραφῇ, καθὼς καὶ τὸ «περὶ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης».

§120Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Πολὺ καλά. Ὅλα θὰ γίνουν.

§121Ι. ΜΑΝΕΤΤΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δημ. Ἐκπαιδεύσεως). Τὸ νομοσχέδιον «περὶ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης» θὰ ἀναγραφῇ αὔριον.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ βαθμολογίας, κατατάξεως, ἐκπαιδεύσεως καὶ προσόντων προαγωγῆς ἀξιωματικῶν καὶ ὑπαξιωματικῶν μηχανικῶν τοῦ Π. Ναυτικοῦ».

§123Γ. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Εἰς τὴν βʹ ἀνάγνωσιν, κ. Πρόεδρε, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἐδέχθη ὅπως ἀπαλειφθοῦν ὡρισμένα ἄρθρα, ἀλλὰ κατὰ λάθος παρέμειναν τὰ ἀπαληφθέντα ἀπὸ τὸ νομοσχέδιον. Θὰ παρακαλέσω πολύ, κ. Πρόεδρε, ἐπειδὴ πρόκειται περὶ λάθους, νὰ διορθωθῇ.

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διωρθώθη, κ. πληρεξούσιε. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς περὶ Δήμων καὶ κοινοτήτων νομοθεσίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱδρυμάτων Ὑγιεινῆς καὶ Ἰατρικῆς ἐν γένει». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως καὶ ἀντικαταστάσεως τῶν ἄρθρων 24, 25 καὶ 26 τοῦ νόμου ᾼΦΜΓʹ περὶ στρατιωτικῶν ἐπιτάξεων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κηρύσσεται κατεπεῖγον). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων ἀφορωσῶν τὴν παροχὴν δικαιώματος ἐγκρίσεως ἀδειῶν γάμου ἀξιωματικῶν, ἀνθυπασπιστῶν, στρατιωτικῶν ὑπαλλήλων καὶ ὁπλιτῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κηρύσσεται κατεπεῖγον). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 2118 περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ ἐθνικοῦ Ἀστεροσκοπείου καὶ τῶν σταθμῶν αὐτοῦ». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ χορηγήσεως συνδρομῆς ἐκ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ κατασκευῆς κλπ. διδακτηρίων μέχρι 200.000 πρὸς τὸν ἐν Χανίοις φιλολογικὸν σύλλογον «Χρυσόστομος» διὰ τὴν ἀποπεράτωσιν τῆς ὑπ’ αὐτοῦ ἀνεγειρομένης κλπ. νυκτερινῆς σχολῆς ἀπόρων παίδων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μεταθέσεως καὶ προσθέτου ἀμοιβῆς τῶν ἐν Θρᾴκῃ δικαστικῶν ὑπαλλήλων». Ὁ κ. Γ. Σεχιώτης ἔχει τὸν λόγον ἐπ’ αὐτοῦ.

§125Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον τὸ ὑπὸ συζήτησιν οἱ πρωτοδῖκαι καὶ οἱ ἐφέται θὰ παραμένωσιν οὐχὶ πλέον τοῦ ἔτους εἰς τὴν Θράκην, ἐνῷ ὁ πρόεδρος τῶν δικαστηρίων καὶ οἱ εἰσαγγελεῖς θὰ παραμένωσιν ἐπὶ διετίαν. Διατί αὐτὴ ἡ διάκρισις;

§126Π. ΤΣΙΤΣΕΚΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Διότι οἱ ἐφέται καὶ οἱ πρωτοδῖκαι εἶναι πολλοί, ἐνῷ οἱ πρόεδροι καὶ οἱ εἰσαγγελεῖς εἶναι ὀλίγοι.

§127Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Καὶ ἐγὼ συμφωνῶ ἀπολύτως μὲ τὸν κ. Ὑπουργόν.

§128Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Νὰ τεθῇ διάταξις ὅτι ὁ νόμος τίθεται εἰς ἰσχὺν διὰ Διατάγματος ἐκδοθησομένου τῇ προτάσει τῆς Κυβερνήσεως. (Ψηφίζεται εἰς βʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν, ἀναβαλλομένης τῆς ψηφίσεως τοῦ συνόλου).

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς μετὰ τῆς Ἑταιρείας Transacrienne Μεσσαζερί, ὑπογραφείσης συμβάσεως ἐναερίου συγκοινωνίας».

§130Σ. ΓΟΝΑΤΑΣ. Ἡ σύμβασις αὐτὴ ὡς καὶ ἡ ἑπομένη εἶναι συνδεδεμέναι ἀρρήκτως, ὥστε ἂν ψηφισθῇ ἡ μία θὰ ψηφισθῇ καὶ ἡ ἄλλη. Τὴν ἄλλην φορὰν διεξήχθη μακρὰ συζήτησις καὶ ὑπεδείχθησαν ἀρκετὰ τρωτά. Μέχρις ὥρας δὲν ἐπενέχθη καμμία τροποποίησις· ἑπομένως θὰ ἦτο ὀρθὸν νὰ μὴ ψηφισθοῦν ἀπόψε ἔτσι ἐπειγόντως, ἀλλὰ νὰ ἀναβληθοῦν διὰ νὰ γίνῃ κάπως ἀνετώτερον ἡ συζήτησις.

§131Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἔχομεν ὑπογράψει συμβάσεις καὶ πρέπει νὰ ἀποφασίσωμεν ἢ νὰ τὰς ἀπορρίψωμεν ἢ νὰ τὰς δεχθῶμεν. Ὡς πρὸς τὰς τροπολογίας ἔχομεν καιρὸν νὰ τὰς συζητήσωμεν. (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν).

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς μετὰ τῆς ἑταιρίας Anonima Aeroespresso Italiano ὑπογραφείσης συμβάσεως ἀεροπλοΐας». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπιτρεπτοῦ τῆς διαιτησίας ἐπὶ διαφορῶν τοῦ Δημοσίου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Συζήτησις ἐπὶ τοῦ σχεδίου ψηφίσματος «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 3138 περὶ ἁρμοδίας ὑπηρεσίας πρὸς ἐπίλυσιν ζητημάτων ἀμφισβητουμένης ξένης ἰθαγενείας». (Γίνεται δεκτὸν τὸ ψήφισμα). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐξουσιοδοτήσεως τῆς Κυβερνήσεως νὰ συνάψῃ προσωρινὰς συμφωνίας διὰ τὰ μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τῶν Κυβερνήσεων Γαλλίας καὶ Ἀγγλίας ὑφιστάμενα πολεμικὰ χρέη». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τοῦ σχεδίου ψηφίσματος «περὶ ἀμνηστείας τῶν καταδικασθέντων διὰ τὸ στασιαστικὸν κίνημα τοῦ Ὀκτωβρίου 1923».

§133Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἀναμφισβητήτως τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον λαμβάνετε εἶναι ἀπὸ πάσης ἀπόψεως δεκτόν, ἀλλὰ δὲν νομίζομεν ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ κρίνωνται ἄλλοι μὲ τὸ ἕνα μέτρον καὶ ἄλλοι μὲ τὸ ἄλλο. Πρὸ ὀλίγου εἶχε λάβει χώραν ἓν στασιαστικὸν κίνημα καὶ δὲν γνωρίζω κατὰ πόσον θὰ ἀνταποκριθῶ εἰς τὸ γενικὸν αἴσθημα τῆς Συνελεύσεως ζητῶν νὰ συμπεριληφθοῦν εἰς αὐτὸν τὸν νόμον καὶ οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ κατώτεροι, οἱ παρασυρθέντες, διότι κάτω ἀπὸ τὸν στρατηγὸν Λούφαν εἶναι καὶ μερικοὶ ἀνθυπολοχαγοὶ καὶ λοχαγοί. Διὰ ποῖον λόγον θὰ τοὺς ἀφήσωμεν αὐτούς;

§134Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν πρόκειται κἂν περὶ ἀμνηστείας. Ἡ χάρις εἶχε δοθῇ ἀπὸ τὸ Συμβούλιον τῶν Χαρίτων, ἀλλ’ ἐνῷ ἐδόθη χάρις, ἐνῷ ἐξῆλθον τῶν φυλακῶν ὅλοι οἱ ἀξιωματικοί, παρέμεινεν ἡ στέρησις τῶν πολιτικῶν δικαιωμάτων, σήμερον δέ, ἐνῷ δὲν εἶναι εἰς τὸν Στρατόν, δὲν δύνανται νὰ ἀσκήσωσιν ἐπαγγέλματα, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνάψουν ἀστικὰς πράξεις κλπ. Δὲν δίδεται καμμία ἀμνηστία. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον ὑποστηρίζετε εἶναι ἐντελῶς ἄλλο ζήτημα.

§135Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει πρόκειται περὶ μέτρου εὐνοϊκοῦ τὸ ὁποῖον λαμβάνεται δι’ ἀξιωματικοὺς οἱ ὁποῖοι ἔλαβον μέρος εἰς ἓν κίνημα, τὸ ὁποῖον παρ’ ὀλίγον νὰ ἀποβῇ εἰς καταστροφὴν τοῦ Κράτους. Ζητῶ λοιπὸν παρὰ τῆς Συνελεύσεως νὰ λάβῃ τὸ αὐτὸ μέτρον ὄχι διὰ τὸν ἡγηθέντα στρατηγὸν Λούφαν, ἀλλὰ διὰ τοὺς κατωτέρους ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι παρεσύρθησαν.

§136Κ. ΝΤΑΗΣ. Ἐπιτρέπεται νὰ λέγετε ὅτι παρεσύρθησαν ἀξιωματικοί;

§137Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Χωρὶς νὰ θέλω νὰ ἐκφέρω γνώμην ἐπ’ αὐτοῦ, πρόκειται περὶ τοῦ τυπικοῦ δικαιώματος τῶν πολιτικῶν δικαιωμάτων, τοῦ ὁποίου ἔχουν στερηθῆ ἄνθρωποι εὑρισκόμενοι ἔξω τῶν φυλακῶν.

§138Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Πρόκειται περὶ εὐνοίας τὴν ὁποίαν λαμβάνει ἡ Συνέλευσις δι’ ἀνθρώπους παρατυπήσαντας, καὶ λέγω ἐν ἰδίᾳ μοίρᾳ νὰ ληφθῇ παρόμοιον μέτρον δι’ ἀξιωματικοὺς παρασυρθέντας. Δὲν ὁμιλῶ περὶ τῶν ἡγηθέντων τοῦ κινήματος, διὰ τοὺς ὁποίους θὰ ἐζήτουν νὰ τοὺς διπλασιάσητε τὴν ποινήν, ἀλλ’ ὁμιλῶ περὶ τῶν ἀνθρώπων τῶν παρασυρθέντων.

§139Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, λαμβάνων ἀφορμὴν ἐκ τοῦ ψηφιζομένου νομοσχεδίου, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐκφέρω τὴν γνώμην μου ἐπὶ ἑνὸς ζητήματος τὸ ὁποῖον νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἐξετασθῇ σοβαρῶς ὑπὸ τῆς παρούσης Συνελεύσεως. Εἰς τὸ παρελθὸν ἐγένετο τὸ κίνημα τοῦ 1923, τὸ ὁποῖον εἶχε καὶ θύματα πολλά· πλέον τῶν 200 θυμάτων εἴχομεν κατὰ τὸ κίνημα ἐκεῖνο καὶ ἐν τούτοις ὄχι μόνον οἱ παρασυρθέντες ἀξιωματικοί, ἀλλὰ καὶ οἱ πρωτεργάται τοῦ κινήματος, καταδικασθέντες εἰς θάνατον, εἶναι ἐκτὸς τῶν φυλακῶν, καὶ εἶναι ὄχι μόνον διὰ νὰ ἀπολαμβάνουν τῆς ἐλευθερίας, ἀλλὰ καὶ διὰ νὰ σκευωροῦν νέα κινήματα πρὸς ἀνατροπὴν τοῦ καθεστῶτος. Δὲν ἐπιτρέπεται δὲ ἡ Συνέλευσις ἡ δημοκρατικὴ νὰ κρατῇ εἰς τὰς φυλακὰς ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι ἡμάρτησαν, ὡς ὁ λοχαγὸς Παπαδόπουλος καὶ ὁ Βεσώτης, γενναιοτάτους ἀξιωματικούς, τοὺς ὁποίους εἴχομεν ὡς προπύργιον εἰς τὰς ἐπιχειρήσεις κατὰ τοῦ ἐχθροῦ, πολεμιστὰς οἱ ὁποῖοι ἐπὶ πέντε ἔτη συνεχῆ ἐπολέμουν κατὰ τοῦ ἐχθροῦ καὶ τῶν ὁποίων τὰ στήθη εἶναι διάτρητα ἀπὸ τὰς σφαίρας. Τοὺς ἔχομεν εἰς τὰς φυλακὰς καθ’ ἣν στιγμὴν οἱ Λεοναρδόπουλος καὶ Σια ἔμειναν μόνον τέσσαρας μῆνας, καίτοι διὰ τοῦ κινήματός των ἐγένοντο ἀφορμὴ νὰ θρηνήσωμεν θύματα ἀνθρώπινα. Δὲν πιστεύω ὅτι ἡ Συνέλευσις ἡ δημοκρατικὴ θὰ διαπράξῃ τὴν μεγάλην ἀδικίαν τοὺς μὲν ἀνωτέρω ἀξιωματικοὺς νὰ ἔχῃ ἐκτὸς τῶν φυλακῶν, ἵνα παρασκευάζωσι νέον κίνημα τοῦ ὁποίου τὴν εὐθύνην θὰ ἔχωμεν ὅλοι, τοὺς δὲ δημοκρατικοὺς ἀξιωματικοὺς νὰ κρατῇ εἰς τὰς φυλακάς, ἐξασκοῦσα ὅλην αὐτῆς τὴν αὐστηρότητα ἐναντίον ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὰ στήθη των διάτρητα, μόνον καὶ μόνον διότι παρεσύρθησαν εἰς τὸ κίνημα, καθ’ ἣν στιγμὴν εἶναι ἐκτὸς τῶν φυλακῶν ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι ἐγένοντο ἀφορμὴ θυμάτων, τῶν ὁποίων αἱ οἰκογένειαι πενθοῦν ἀκόμη. Νομίζω ὅτι ἡ Συνέλευσις θὰ λάβῃ ἀπόφασιν καὶ ἐλπίζω ὅτι οὐδεὶς τῶν συναδέλφων θὰ ἔχῃ τὸ θάρρος νὰ θελήσῃ νὰ πείσῃ τὴν Κυβέρνησιν ὅτι πρέπει νὰ κρατῇ εἰς τὰς φυλακὰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς. Ἐπωφελοῦμαι τῆς εὐκαιρίας νὰ τονίσω τὴν ἀδικίαν τὴν ὁποίαν διαπράττει τὸ Κράτος εἰς βάρος γενναίων ἀξιωματικῶν, ἐν συγκρίσει πρὸς ἀξιωματικοὺς οἱ ὁποῖοι ἔφερον τὰ τμήματα τοῦ Στρατοῦ ἀντιμέτωπα ἀλλήλων καὶ ἐγένοντο ἀφορμὴ θυμάτων ἀνθρωπίνων. Εἶμαι βέβαιος ὅτι τὴν ἀδικίαν αὐτὴν αἰσθάνεται σοβαρώτατα ἡ Συνέλευσις καὶ ἐλπίζω ὅτι, ἀσκοῦσα πᾶσα τὴν ἐπιρροήν της ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως, θὰ λάβῃ ὅλα τὰ μέτρα διὰ νὰ ἐξέλθουν ἐκ τῶν φυλακῶν ἔντιμοι καὶ γενναῖοι ἀξιωματικοί.

§140Γ. ΜΟΔΗΣ. Ἔρχομαι νὰ εἴπω ἀκριβῶς, κύριοι συνάδελφοι ὅτι ἔχω τὸ θάρρος νὰ τονίσω ὅτι μεταξὺ πολλῶν ἄλλων πραγμάτων ἔχουσιν ἐκφυλισθῆ εἰς τὸν Τόπον μας καὶ αἱ στάσεις, διότι εἴδομεν ἐπανειλημμένως στάσεις ἐκδηλουμένας καὶ μὴ τιμωρουμένας. Καὶ ἠμπορεῖ τις νὰ προσθέσῃ ὅτι ἡμεῖς οἱ ἁπλοῖ πολῖται καὶ ἰδιῶται διατρέχομεν περισσότερον κίνδυνον διαβαίνοντες μίαν ὡραίαν πρωΐαν τὴν πλατεῖαν Ὁμονοίας ἀπὸ διάφορα αὐτοκίνητα παρὰ οἱοσδήποτε ἀξιωματικός, ὅστις, ἐξυπνῶν, νομίζει ὅτι δύναται νὰ διορθώσῃ τὰ κακῶς κείμενα εἰς τὴν Χώραν. Ἂν θέλωμεν νὰ διορθωθῶμεν καὶ ἂν θέλωμεν νὰ δώσωμεν κάποιον φωτοστέφανον, πρέπει νὰ καταλάβωμεν ὅτι ἀλλαχοῦ ἀξιωματικοὶ οἱ ὁποῖοι στασιάζουν τυφεκίζονται.

§141Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἐφόσον δὲν ἐτυφεκίσατε ἐκείνους, δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ εἶσθε αὐστηροὶ διὰ τοὺς ἄλλους.

§142Γ. ΜΟΔΗΣ. Τουλάχιστον ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος στασιάζει πρέπει νὰ λογαριάζῃ ὅτι δὲν θὰ ἔχῃ τὸ κεφάλι του εἰς τοὺς ὤμους συλλαμβανόμενος.

§143Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, ἠμπορεῖτε νὰ χορηγήσητε, ἀφοῦ ἐπήραμε τὸν κατήφορο ἀπ’ ἀρχῆς κακῶς, ἐπιεικείας καὶ χάριτας εἰς στασιαστάς, κακῶς, λέγω, ποιοῦντες. Ἀφοῦ τὸ ἐπράξατε, ἠμπορεῖτε νὰ χορηγήσητε ὅσας θέλετε, ἀλλὰ πρὶν τὸ κάμωμεν, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ψηφίσωμεν ψήφισμα ὅτι τοῦ λοιποῦ, δι’ ὅλους ἀνεξαιρέτως, δὲν θὰ δίδεται οὐδεμία χάρις, οὔτε ἐπιείκεια, οὔτε ἀποκατάστασις. Λοιπὸν δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον καὶ νὰ χορηγηθῶσι χάριτες καὶ ἀμνηστίαι εἰς ὅλους ἀνεξαιρέτως, ἀλλὰ συγχρόνως νὰ ψηφισθῇ καὶ τὸ ψήφισμα.

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τίθεται εἰς ψηφοφορίαν τὸ ψήφισμα.

§145ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ψήφισμα).

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐξήσεως τῶν ἀποδοχῶν τῶν ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ ἐκπαιδευομένων ἀξιωματικῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ἀγορᾶς κλπ. εἰς τὸ τέλος τοῦ σταφιδικοῦ ἔτους 1294 1925 ὑπὸ τοῦ Κράτους παντὸς ποσοῦ σταφίδος τῆς παραγωγῆς ταύτης προσφερθησομένου πρὸς πώλησιν».

§147Γ. ΛΟΥΠΙΝΑΣ. Πρὶν ἀρχίσω, κύριοι, ἤθελον νὰ γνωρίζω ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ἂν πρόκειται κατὰ τὴν συνεδρίασιν αὐτὴν ἡ συζήτησις νὰ προχωρήσῃ μέχρι ψηφοφορίας.

§148Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν τὸ ἠξεύρω. Ἠμπορεῖ νὰ περατωθῇ ἡ συζήτησις καὶ νὰ κάμωμεν αὔριον τὴν ψηφοφορίαν.

§149Γ. ΛΟΥΠΙΝΑΣ. Ἠξεύρετε διατί τὸ λέγω αὐτό; Διότι ἡ αὐτὴ πρότασις, ἡ ὁποία ἐμφανίζεται ὡς τροπολογία, εἶχεν ἀπορριφθῆ ὡς αὐτοτελὴς πρότασις παρισταμένων 280 πληρεξουσίων. Θέλω διὰ τούτου νὰ παραστήσω ὅτι, ἂν πρόκειται περὶ ἐπιψηφίσεως εἰς βʹ ἀνάγνωσιν τῆς προτάσεως τῆς ψηφισθείσης ὑπὸ πάντων, δὲν βλάπτει. Ἂν πρόκειται ὅμως νὰ ἐπιδιωχθῇ ἐπιψήφισις καὶ τῆς τροπολογίας, δὲν ἐπιτρέπεται.

§150Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶναι ἡ αὐτὴ πρότασις.

§151Γ. ΛΟΥΠΙΝΑΣ. Αἴ, τότε θὰ ὁμιλήσω κατ’ οὐσίαν, ἐν τῇ ἐλπίδι ὅτι καὶ ἡ ὁμοιότης προτάσεως καὶ τροπολογίας θὰ ἀποδειχθῇ καὶ ἡ ψηφοφορία ἐπὶ τῆς τροπολογίας θὰ διεξαχθῇ παρόντων πολλῶν πληρεξουσίων αὔριον.

§152Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ σᾶς εἶπον, ἂν θέλητε νὰ ἀναβληθῇ ἡ ψηφοφορία. Δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν νὰ περατώσωμεν ἀπόψε τὴν συζήτησιν καὶ νὰ κάμωμεν αὔριον τὴν ψηφοφορίαν.

§153Γ. ΛΟΥΠΙΝΑΣ. Ναί, ἀλλ’ αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι θὰ ψηφίσουν δὲν θὰ παρίστανται εἰς τὴν συζήτησιν. Ἐν τούτοις ἂς ἀρχίσω. Δὲν θὰ ὁμιλήσω, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς ἀγορᾶς τοῦ σταφιδοκάρπου, διότι περὶ τοῦ ἀζημίου αὐτοῦ διὰ τὸ Κράτος καὶ τοῦ ὠφελίμου διὰ τὴν σταφιδοπαραγωγὴν ὡμίλησα κατ’ ἐπανάληψιν καὶ φρονῶ ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ ἔχει πεισθῆ. Ἂν ἐν τούτοις εἴτε ἐν τῇ ἀρχῇ τῆς ὁμιλίας μου εἴτε κατὰ τὴν διάρκειαν αὐτῆς εἴτε καὶ κατὰ τὸ τέλος ἤθελον προκληθῆ, εἶμαι πρόθυμος νὰ παράσχω πᾶσαν ἀπάντησιν διαφωτίζουσαν περὶ τούτου τοὺς ἔχοντας ἀνάγκην περαιτέρω διαφωτισμοῦ. Ἐπίσης, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, δὲν θὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τοῦ θεσμοῦ τῆς παρακρατήσεως, διότι καὶ ἐπὶ τοῦ θεσμοῦ τούτου ἐν ἀρκούσῃ ἐκτάσει ἔχω ὁμιλήσει κατὰ τὴν κατ’ ἀρχὴν συζήτησιν τῆς προτάσεώς μου. Ἐν τούτοις ἡ ἐπαναφορὰ τῆς προτάσεως, τῆς πρὸ μηνὸς μόλις παταγωδῶς ἀπορριφθείσης ὑπὸ τῆς Συνελεύσεως, ὑπὸ τύπον τροπολογίας, μὲ ὑποχρεοῖ νὰ μὴ ἀφήσω ἀναπάντητα τὰ ἐκ νέου προβληθέντα πρὸς δικαιολογίαν τῆς ἐπανεμφανίσεως τοῦ αὐτοῦ ζητήματος, ὡς τροπολογίας, τὸ ὁποῖον ἀπερρίφθη μετ’ ἀγανακτήσεως πρὸ 30–40 ἡμερῶν. Οἱ ὑποβαλόντες καὶ ὑποστηρίζοντες τὴν πρὸ μηνὸς ἀπορριφθεῖσαν πρότασιν, ὡς τροπολογίαν, διακρίνοντες τὴν εὐλογωτάτην ἀντίδρασιν κατ’ αὐτῆς, τοῦ σταφιδικοῦ λαοῦ, καὶ τῆς Συνελεύσεως, ἐπιζητοῦν νὰ καλύψουν ἠθικῶς ταύτην, διὰ τῆς παραστάσεως ὅτι εἶναι διάφορος δῆθεν τῆς ἀπορριφθείσης, διὰ τῆς παραστάσεως ὅτι ἡ ὕψωσις τῆς τιμῆς τῶν δελτίων θὰ ἐπιφέρῃ ὕψωσιν τῆς τιμῆς καὶ τοῦ σταφιδοκάρπου, ὅτι ἡ πτῶσις τῆς τιμῆς τῶν δελτίων θὰ ἐπιφέρῃ πτῶσιν τῆς τιμῆς καὶ τῆς σταφίδος, ὅτι τὸ μέτρον τῆς ἀγορᾶς αὐτουσίου καρποῦ δὲν ἀπέδωκε δῆθεν τὰ προσδοκηθέντα ἀποτελέσματα, ἠστόχησε, δὲν ὠφέλησε καὶ ὅτι ἡ ἀγορὰ τῶν πλεονασμάτων τῆς σταφίδος ἐπιβάλλει τὴν ὑποχρέωσιν τῆς ἀγορᾶς καὶ ἀναλόγων πλεονασμάτων.

§154ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ποία ἦτο ἡ διαφορὰ τῆς τροπολογίας;

§155Γ. ΛΟΥΠΙΝΑΣ. Ἡ τροπολογία εἶναι ὅτι περίπου ἦτο καὶ ἡ ἀπορριφθεῖσα πρότασις. Ἡ ἀπορριφθεῖσα πρότασις ἦτο ἀγορὰ ἢ μεταφορὰ 15.000,000 δελτίων καὶ ἡ τροπολογία εἶναι ἡ ἀγορὰ ἀπὸ τῆς 10ης Ὀκτωβρίου μέχρι τῆς 14ης Δεκεμβρίου τῶν δελτίων τῶν πλεονασμάτων, τὰ ὁποῖα δὲν ἤθελον διατεθῆ ἐν τῷ μεταξύ, ἐπὶ τιμῇ 2,000 δραχμῶν. Τότε ἦτο μεγαλυτέρα ἡ τιμή.

§156Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Ποία εἶναι ἡ τιμὴ τῶν δελτίων τώρα;

§157Γ. ΛΟΥΠΙΝΑΣ. Ἡ τιμὴ ἡ διὰ τῆς τροπολογίας καθοριζομένη εἶναι 2,000 δραχμαί.

§158Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Ἡ ἀγοραία τιμὴ τῶν δελτίων;

§159Γ. ΛΟΥΠΙΝΑΣ. Ἡ ἀγοραία τιμὴ τῶν δελτίων εἶναι 1900 δραχμαί. Ἡ τιμὴ τῶν δελτίων πρὸ τῆς τροπολογίας τῆς κυβερνητικῆς ἦτο 1450 δραχμαί.

§160ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. 1350.

§161Γ. ΛΟΥΠΙΝΑΣ. Ἀκόμη καλύτερον, διότι αὐτὸ ἀποτελεῖ τοὺς ἠθικοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι ἀποκρούουν κατὰ μείζονα λόγον τὴν ἐπανεμφάνισιν τοῦ ζητήματος.

§162Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἀλλ’ ἦτο καὶ ἡ τιμὴ τῆς σταφίδος 1350 δραχμαί.

§163Γ. ΛΟΥΠΙΝΑΣ. Δὲν εἶναι ἀκριβὲς τοῦτο. Ἡ τιμὴ τῶν σταφίδων δὲν κατῆλθε κάτω τῶν 2,200 δραχμῶν. Νὰ κρατήσητε ὅμως, παρακαλῶ, σημείωσιν ὅσων θὰ εἴπω διὰ νὰ μὲ ἐρωτήσητε εἰς τὸ τέλος τῆς ὁμιλίας μου, διὰ νὰ ἀφήσητε ὅπως αἱ ἐκ τῆς ὁμιλίας μου ἐντυπώσεις, τοὐλάχιστον διὰ τοὺς παρισταμένους, ἀποδοθῶσιν. Ἄν ἔχετε ὡρισμένα πράγματα νὰ μὲ ἐρωτήσητε, ἠμπορεῖτε νὰ μὲ ἐρωτήσητε ἀπὸ τώρα.

§164Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Σᾶς ἐρωτῶ ἐγώ, κ. συνάδελφε: Ἡ τιμὴ τῶν δελτίων εἶναι 1900 δραχμαὶ σήμερον;

§165Γ. ΛΟΥΠΙΝΑΣ. Μάλιστα.

§166Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Τὸ Κράτος εἰς ποίαν τιμὴν θὰ τὰ ἀγοράσῃ;

§167Γ. ΛΟΥΠΙΝΑΣ. 2000.

§168Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Ὥστε εἶναι διαφορὰ 100 δραχμῶν.

§169Γ. ΛΟΥΠΙΝΑΣ. Κύριε συνάδελφε, μοῦ κάμνετε μίαν ἐρώτησιν καὶ εἰς τὴν ἐρώτησιν αὐτὴν ἀπαντῶ: Παραγνωρίζετε ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον σᾶς εἶπον, ὅτι, πρὶν ἢ ὑποβληθῇ ἡ τροπολογία, ἡ τιμὴ τῶν δελτίων, ὡς εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος, ἦτο 1350 δραχμάς. Ἐγὼ εἶπον 1450. Καὶ εἰς τὴν τιμὴν αὐτὴν ἱκαναὶ ἐγένοντο πράξεις, καὶ εἰς τὴν τιμὴν αὐτὴν οἱ ἀδυνατώτεροι ἀπώλεσαν τὰ δελτία των, διακανονισθέντες ὑπὸ τῶν ἰσχυροτέρων, κατεχόντων ὡς ἐνέχυρα ταῦτα.

§170Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Ὥστε ἡμεῖς θὰ ἔλθωμεν νὰ ἐπιβραβεύσωμεν ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἔγιναν κάτοχοι τῶν δελτίων δι’ ἁπλῆς κερδοσκοπίας.

§171Γ. ΛΟΥΠΙΝΑΣ. Ἀφήσατε νὰ ὁμιλήσω καὶ θὰ ἀντιληφθῆτε πόσοι λόγοι ἐπιβάλλουν τὴν ἀπόκρουσιν τῆς τροπολογίας αὐτῆς.

§172Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Ὥστε χάριν τῶν ἐμπόρων κατέθηκεν ἡ Κυβέρνησις νομοσχέδιον.

§173Γ. ΛΟΥΠΙΝΑΣ. Κατὰ τὸν τρόπον αὐτὸν δὲν δυνάμεθα νὰ προχωρήσωμεν. Παρακολουθήσατε τὴν ὁμιλίαν καὶ εἰς τὸ τέλος τῆς ὁμιλίας μου κάμνετε τὰς ἐρωτήσεις σας. Ἴσως δὲ τότε νὰ μὴ ὑπάρξῃ καὶ ἀνάγκη νὰ ἐρωτήσητε, διότι ἐκ τῆς ὅλης ὁμιλίας θὰ ἀντιληφθῆτε περὶ τίνος πρόκειται.

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν δέχομαι διακοπάς. Σᾶς παρακαλῶ πολύ. Μὴ ἀπαντᾶτε, κ. Λουπινᾶ, σᾶς παρακαλῶ. Ὁρίστε.

§175Γ. ΛΟΥΠΙΝΑΣ. Κατὰ τῶν πλανῶν αὐτῶν, τὰς ὁποίας, ἐπιζητοῦντες νὰ καλύψωσιν ἠθικῶς τὴν ἐπαναφερομένην πρότασιν, προβάλλουν, ἔχω ὑποχρέωσιν νὰ ἀναφέρω αὐτὰ τὰ πράγματα, διὰ τῶν ὁποίων ὑπολογίζω ὅτι οἱ ἀξιότιμοι πληρεξούσιοι θέλουσιν ἀπολύτως πεισθῆ περὶ τοῦ πῶς ἔχουσιν ἐν τῇ προκειμένῃ περιπτώσει τὰ ζητήματα. Οἱ ὑποστηρικταὶ τῆς τροπολογίας προέβαλλον ἤδη, ὡς προεῖπον, ὅτι, διότι ἠγοράσθησαν πλεονάσματα σταφίδος, ἐνδείκνυται ἡ ἀγορὰ καὶ πλεονασμάτων δελτίων. Οἱ καὶ ἁπλῶς τὸν μηχανισμὸν τῆς παρακρατήσεως παρακολουθήσαντες ἢ καὶ ἁπλῶς τοὺς σχετικοὺς νόμους ἀναγνώσαντες γνωρίζουν ὅτι ἡ παρακράτησις ἔχει ἐφαρμογὴν μόνον ἐπὶ τοῦ ἐξαγομένου καρποῦ. Κατὰ συνέπειαν ὅλοι ὅσοι ἀπεταμίευσαν σταφιδόκαρπον εἰς τὰς ἀποθήκας παρακρατήσεως καὶ ἐλάμβανον τὰς ἀποδείξεις τῆς ἀποταμιεύσεως, τὰ δελτία, προεγνώριζον ὅτι αὐτὰ ἐπρόκειτο νὰ χρησιμοποιηθοῦν μόνον ἐπὶ τοῦ ποσοῦ τῆς ἐξαγωγῆς καὶ ὄχι ἐπὶ τοῦ ποσοῦ τὸ ὁποῖον θὰ ἔμενε πρὸς διάθεσιν εἰς τὸ ἐσωτερικὸν καὶ τὸ ὁποῖον ὀνομάζομεν πλεονάσματα. Κατὰ συνέπειαν ἡ ἀγορὰ τῶν πλεονασμάτων δὲν παρέχει καμμίαν δικαιολογίαν πρὸς ἀξίωσιν ἀγορᾶς καὶ δελτίων. Ἄλλος προβληθεὶς ἰσχυρισμὸς πρὸς κάλυψιν τῆς ἐπαναφερομένης προτάσεως εἶναι ὅτι ἡ ὕψωσις τῆς τιμῆς τοῦ δελτίου θὰ ἐπιφέρῃ καὶ ὕψωσιν τῆς τιμῆς τῆς σταφίδος καὶ ὅτι ἡ πτῶσις τῆς τιμῆς τοῦ δελτίου θὰ ἐπιφέρῃ καὶ πτῶσιν τῆς τιμῆς τῆς σταφίδος, ἵνα διὰ τοῦ ἐπηρεασμοῦ τὸν ὁποῖον, τρόπον τινά, ἐπιζητοῦν νὰ παραστήσωσιν ὅτι ἔχουσι τὰ δελτία ἐπὶ τῶν σταφίδων, ἐμφανίσωσι τὸ ἐνδιαφέρον των ὡς μὴ περιοριζόμενον εἰς τοὺς κατόχους τῶν δελτίων, ἀλλ’ ὡς ἐκτεινόμενον καὶ εἰς τοὺς κατόχους τῶν σταφίδων, εἰς τοὺς παραγωγούς. Ὅλοι, ἀξιότιμοι συνάδελφοι, γνωρίζομεν ὅτι, ὅταν ὑπάρχῃ ἀζητησία εἴδους τινός, ὅλα τὰ βάρη τῆς συσκευῆς, τὰ βάρη τῶν φόρων, τὰ βάρη τῶν ναύλων, ἡ ἀξία τοῦ δελτίου τῆς παρακρατήσεως ἐπιβαρύνουν τὴν παραγωγὴν ἐπὶ μειώσει τῆς τιμῆς τοῦ προσφερομένου πράγματος. Τὸ δελτίον εἶναι μία ἐπιβάρυνσις τῆς ἐξαγωγῆς, καὶ ἐφόσον ἔχει τιμὴν μείζονα καὶ ἐφόσον ἐπιζητεῖται τεχνητῶς ἡ ὕψωσις τῆς τιμῆς αὐτοῦ, ἐπιπροστίθεται καὶ εἰς τὸ ἐξαγόμενον πρᾶγμα βάρος, καὶ ὑπαρχούσης τῆς ἀζητησίας τοῦ εἴδους, ἡ ὕψωσις τῆς τιμῆς τοῦ δελτίου ἐπιβαρύνει τὸν παραγωγόν. Κατὰ συνέπειαν ἡ τεχνητὴ ὕψωσις τῆς τιμῆς τῶν δελτίων, ὑπαρχούσης τῆς ἀζητησίας, δὲν ἐπιφέρει ὕψωσιν τῆς τιμῆς τῆς σταφίδος, ἀλλ’ ἐπιφέρει πτῶσιν τῆς τιμῆς τῆς σταφίδος. Καὶ ἵνα τὸ πρᾶγμα καταστήσω αἰσθητότερον, θὰ σᾶς ὁμιλήσω διὰ παραδείγματος. Ἂν πρόκειται νὰ ἐξαχθῇ ἓν ποσὸν 10,000 λιτρῶν σταφίδος, διὰ τὴν ἐξαγωγήν του θὰ ἀπαιτηθῶσι δελτία ἐκ 3½ χιλιάδων λιτρῶν μὲ τὸ 35% εἰς εἶδος. Ἂν τὸ δελτίον αὐτὸ εἶναι ἀκριβώτερον κατὰ 1000 δραχμὰς τὸ χιλιόλιτρον, ἐπὶ τῶν 10,000 λιτρῶν τῶν ἐξαγομένων θὰ ἔχωμεν 3500 δραχμὰς μείζονα ἐπιβάρυνσιν. Καὶ ὑπαρχούσης τῆς ἀζητησίας, ἐρωτῶ πάντα θέλοντα εὐθέως τὸ ζήτημα τοῦτο νὰ ἀντικρύζῃ: Διατί ἡ ἀζήτητος σταφίς, ἐπιβαρυνομένη κατὰ 3500 δραχμὰς περισσότερον κατὰ τὴν ἐξαγωγὴν τῶν 10,000, θὰ ζητηθῇ, καὶ διατί δὲν θὰ ζητηθῇ ἂν ἔχῃ ἔξοδα ἐξαγωγῆς ὀλιγώτερα;

§176Χ. ΦΑΚΗΣ. Διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον ὅτι εἶναι ἐπιβεβλημένη.

§177Γ. ΛΟΥΠΙΝΑΣ. Τὴν ἐρώτησιν νὰ μοὶ τὴν κάμετε εἰς τὸ τέλος. Κατὰ συνέπειαν ἡ ὕψωσις τῆς τιμῆς τῶν δελτίων δὲν ἐπιφέρει ὕψωσιν τῆς τιμῆς τῆς σταφίδος, ἀλλὰ πτῶσιν τῆς τιμῆς τῆς σταφίδος.

§178ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ἡ ἀγορὰ τῶν δελτίων τί εἶναι;

§179Γ. ΛΟΥΠΙΝΑΣ. Ἐπιδίωξις τῆς ὑψώσεως τῆς τιμῆς τῶν δελτίων. Ἐπιδιώκεται ἡ τεχνητὴ ὕψωσις τῶν δελτίων.

§180Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Διὰ τῆς ἀγορᾶς τῆς σταφίδος ὄχι;

§181Γ. ΛΟΥΠΙΝΑΣ. Βεβαίως διὰ τῆς ἀγορᾶς τῆς σταφίδος ἐπιδιώκεται ἡ ὕψωσις αὐτοῦ τοῦ παραγομένου πράγματος, τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει τοὺς πάντας, καὶ τῆς ἀνατιμήσεως τοῦ ὁποίου τὰ βάρη θὰ φέρουν οἱ παραγωγοί. Προκειμένου περὶ δελτίων ὅμως τὰ βάρη τῆς ὑψώσεως αὐτῶν δὲν θὰ ἐπιβληθοῦν εἰς τοὺς ὠφεληθησομένους δελτιοκατόχους κερδοσκόπους, ἀλλὰ θὰ ἐπιβληθῶσιν εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι εἶναι κάτοχοι σταφίδος καὶ εἰς τοὺς παραγωγούς. Αὐτὴ εἶναι ἡ μεγάλη διαφορά. Ὅτε πρὸ πεντήκοντα ἡμερῶν συνεζητεῖτο ἡ πρότασις τῆς ἀγορᾶς τῶν δελτίων καὶ ἡ πρότασις τῆς ἀγορᾶς τοῦ αὐτουσίου καρποῦ, τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζω, αὐτὴν τὴν ἐπιχειρηματολογίαν εἶχον ἐπικαλεσθῆ διὰ τὴν σταφίδα τοῦ τρέχοντος ἔτους τὴν ἐν τῷ ἐσωτερικῷ. Τοῦτο ἀποτελεῖ μίαν ἀπάντησιν εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Φακῆν καὶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως.

§182Χ. ΦΑΚΗΣ. Δὲν ἠρώτησα.

§183Γ. ΛΟΥΠΙΝΑΣ. Τότε διατί ἐκάματε τὸ ἐρώτημα; Αὐτὸ ἐπεκαλέσθην, κύριοι πληρεξούσιοι, ὑποστηρίζων τότε ὅτι ἡ ὕψωσις τῆς τιμῆς τοῦ δελτίου θὰ ἐπιφέρῃ ἐπιδείνωσιν τῆς τιμῆς τῆς σταφίδος, διότι εἶχον ὑπ’ ὄψιν μου τὴν ἀζητησίαν τὴν ἐξακολουθοῦσαν μέχρι σήμερον καὶ καθ’ ἧς ἐπρότεινα τὸ μόνον ἐνδεικνυόμενον μέτρον, τὴν ἀγορὰν αὐτουσίου καρποῦ. Καὶ εἶχον ζητήσει καθορισμὸν τιμῆς ἐλαχίστης, ὥστε διὰ τῆς τιμῆς αὐτῆς νὰ συγκρατῆται καὶ ἡ τιμὴ καὶ τοῦ ἐξωτερικοῦ, καὶ εἶχον ζητήσει ὅπως ἡ ἐλαχίστη τιμὴ ὑφίσταται τὴν αὐξομείωσιν τῆς λίρας, ἵνα ὑπάρξῃ σταθερότης καὶ εἰς τὴν τιμὴν τὴν ἐν τῷ ἐξωτερικῷ. Προβάλλουν, κύριοι, ὅτι τὸ μέτρον τὸ προταθὲν δὲν ἀπέδωκε τὰ προσδοκηθέντα ἀποτελέσματα, ἀλλὰ τὸ μέτρον τὸ προβληθέν, τῆς ἀγορᾶς τοῦ αὐτουσίου καρποῦ, νῦν συζητεῖται εἰς βʹ ἀνάγνωσιν, δὲν ἐπραγματοποιήθη, καὶ τὸ ἐνεφάνισαν, διὰ νὰ ὑποστηρίξουν τὴν ἄποψίν των, ὡς ληφθὲν καὶ ἀστοχῆσαν. Θὰ ἠδύναντο ἴσως νὰ ἰσχυρισθῶσιν ὅτι δὲν ἐφηρμόσθη, ἀλλ’ ἔδει νὰ παραγάγῃ τὰ ψυχολογικὰ αὐτοῦ ἀποτελέσματα, καὶ δι’ ἐμὲ τοῦτο ἔπρεπε νὰ φέρῃ συγκράτησιν τῆς τιμῆς τῆς σταφίδος. Ἀλλ’ ἐκεῖνοι οἱ κύριοι οἱ ὁποῖοι ἔσπευσαν νὰ ἐμφανίσουν τὸ μέτρον ὡς ἀστοχῆσαν ἐλησμόνησαν ὅτι κατὰ τὴν ἡμέραν καθ’ ἣν τὸ μέτρον αὐτὸ ἐψηφίζετο κατ’ ἀρχὴν καὶ ἀνεμένετο νὰ ἀποδώσῃ ψυχολογικὰ ἀποτελέσματα, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως διὰ τῶν δηλώσεων αὐτοῦ τῶν ἀπογοητευτικῶν τὸ ὑπενόμευε, τὸ ἐξηνέμιζε, τὸ ἐξουδετέρωνε, τὸ ἐξήτμιζε.

§184Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Πῶς;

§185Γ. ΛΟΥΠΙΝΑΣ. Ἤκουσα κάποιον νὰ λέγῃ πῶς; Δι’ ὅσων εἶπεν· ὅτι θὰ ἴδῃ ἂν αἱ συνεννοήσεις του μετὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης θὰ ἐπιτρέψωσι τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ μέτρου.

§186Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Αὐτὸ εἶπον. Ἠρωτήθην, ὅταν ἐπρότεινα ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφισθῇ ἡ πρότασις, ποῖον ποσὸν καὶ μέχρι ποίας τιμῆς θὰ ἠγόραζε τὸ Κράτος καὶ ἀπήντησα ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν δύναμαι νὰ εἴπω τίποτε καὶ ὅτι πρέπει νὰ συνεννοηθῶμεν μὲ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν διὰ νὰ ἴδωμεν τί ποσὸν θὰ διαθέσῃ ἡ Τράπεζα.

§187Γ. ΛΟΥΠΙΝΑΣ. Τί εἶπον ἐγώ:

§188Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Εἴπετε ὅτι δὲν γνωρίζω ἂν θὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ μέτρον. Ὀφείλω δὲ νὰ τὸ εἴπω αὐτό, διότι, ἂν ἔλεγον ὅτι θὰ ἐφηρμόζετο τὸ μέτρον, ὅπως σεῖς τὸ εἴπετε, ἦτο φυσικὸν νὰ ὑψώσωσι τὴν τιμὴν οἱ ἐνδιαφερόμενοι καὶ σεῖς θὰ ἐμένατε εὐχαριστημένοι, οἱ δὲ ἄλλοι οἱ ἐνδιαφερόμενοι θὰ μὲ κατηγόρουν. Ἐφρόντισα οἱ λόγοι μου νὰ εἶναι λόγοι ἀνθρώπου, ὁ ὁποῖος πράγματι ἐγνώριζεν ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποφασίσῃ οὔτε πόσον ποσὸν οὔτε πρὸς ποίαν τιμὴν θὰ τὸ ἠγόραζον. Δὲν εἶπον λοιπὸν ὅτι δὲν θὰ ἐφαρμοσθῇ. Δύνασθε νὰ ὑποστηρίξητε τὰ ἐπιχειρήματά σας χωρὶς νὰ ἀποδίδητε εἰς τοὺς ἄλλους προθέσεις τὰς ὁποίας δὲν εἶχον.

§189Γ. ΛΟΥΠΙΝΑΣ. Δὲν εἶπον ὅτι ἐπεδιώξατε νὰ ἐξουδετερώσητε τὸ ψυχολογικὸν ἀποτέλεσμα δι’ ὅσων εἴπετε. Εἶπον ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπιβεβαιώσατε τώρα ὑπενόμευσεν, ἐξουδετέρωσε, ἐξηνέμισε τὸ ψυχολογικὸν ἀποτέλεσμα τοῦ μέτρου. Προχθὲς εἴπετε ἄλλο, ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἴπετε, τὸ εἴπετε διότι ἠθελήσατε νὰ ἐξακριβωθῇ ἐὰν ἡ τιμὴ ἡ ὁποία εἶχεν ὁρισθῇ ἐν τῇ ἀποδεκτῇ κατ’ ἀρχὴν γενομένῃ προτάσει ἐπρόκειτο ν’ ἀποτελέσῃ καταπόνησιν τῶν καταναλωτῶν. Σέβομαι ἀπολύτως τὴν προαίρεσιν ὅπως ἐξακριβωθῇ, ἂν ἡ τιμὴ ἡ ὁποία θὰ καθωρίζετο, ἀπετέλει καταπόνησιν τῶν καταναλωτῶν. Ἀλλὰ γνωρίζουσι πάντες ὅτι τότε ποὺ ἐφροντίζατε νὰ ἐξακριβωθῇ ἂν ἡ ὁριζομένη τιμὴ τοῦ σταφιδοκάρπου θὰ κατεπόνει τὴν κατανάλωσιν, συγχρόνως ὑπεστηρίζατε ἀνερευνήτως τὴν ἀγορὰν τῶν δελτίων πρὸς ὕψωσιν τῆς τιμῆς αὐτῶν, ἥτις θὰ συνετέλει εἰς τὴν καταπόνησιν τῆς καταναλώσεως.

§190Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ εἶπον προχθές. Δὲν ἠθελήσατε. Εἶπον τί συμβαίνει μὲ τὰ δελτία. Σᾶς τὸ εἶπον.

§191Γ. ΛΟΥΠΙΝΑΣ. Εἴχετε τὴν ἀνάγκην νὰ διακριβώσητε ἂν ἡ ἐν τῇ προτάσει τιμὴ τῶν 2500 δραχμῶν τοῦ καρποῦ ἀπετέλει καταπόνησιν τῆς καταναλώσεως, ἐνῷ δὲν εἴχατε ἀνάγκην νὰ μάθητε ἂν καὶ ἡ ἀγορὰ τῶν δελτίων εἰς ὑψηλοτέραν τιμὴν θὰ ἀπετέλει καταπόνησιν. Καὶ εἴχατε ἀνάγκην προκειμένου περὶ τοῦ μέτρου τῆς ἀγορᾶς τοῦ αὐτουσίου καρποῦ νὰ ἴδητε ἂν ἡ μετὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης συνεννόησις θὰ ἐπέτρεπε τοῦτο, ἐνῷ προκειμένου περὶ τῆς ἀγορᾶς τῶν δελτίων δὲν εἴχατε ἀνάγκην οὐδεμιᾶς συνεννοήσεως. Διατί, ὅταν θὰ ηὐξάνατε τὴν τιμὴν τῶν δελτίων ἡ ὁποία θ’ ἀπετέλει ἐπιβάρυνσιν εἰς τὴν ἀγορὰν τῆς σταφίδος, δὲν ἐσκέφθητε τὴν αὐτὴν καταπόνησιν, κ. Πρόεδρε; Ἐλέχθη, κύριοι πληρεξούσιοι, καὶ κάτι ἄλλο, ὅτι ἡ εὐτελὴς τιμὴ τοῦ δελτίου θ’ ἀποτελέσῃ κίνδυνον διὰ τὴν τιμὴν τῆς σταφίδος προσεχῶς, διότι ὁ κάτοχος τοῦ ηὐτελισμένου δελτίου θὰ πλεονεκτῇ τῶν ἄλλων καὶ θὰ δύναται νὰ προσφέρῃ εἰς τιμὴν ἐλάσσονα τὸν σταφιδόκαρπον. Ἀλλὰ τοῦτο θὰ ἠδύνατο νὰ ἔχῃ ἀξίαν ἂν δὲν ἦτο ἐν τῇ δυνάμει τῆς Συνελεύσεως νὰ καταστήσῃ ἀκίνδυνον τὸν κάτοχον τοῦ ηὐτελισμένου δελτίου, διότι, εὑρισκόμενοι εἰς τὸ τέλος τοῦ θεσμοῦ τῆς παρακρατήσεως καὶ προκειμένου κατ’ ἀνάγκην νὰ λάβωμεν μέτρα πάγια περὶ τῶν κρατησόντων ἀπὸ τῆς 22 Αὐγούστου ἐ.ἔ. καὶ ἐφεξῆς, ἐν τῇ δυνάμει τῆς Συνελεύσεως εἶναι, τὸν θεσμὸν τῆς παρακρατήσεως νὰ τὸν μεταρρυθμίσῃ κατὰ τρόπον ὁ ὁποῖος νὰ μὴ ἐπιτρέπῃ εἰς τὸ μέλλον εἰς πάντα κακοποιὸν κακὴν χρῆσιν τοῦ δελτίου νὰ κάμῃ, ἀλλὰ καὶ ἁπλούστερον τὸν μηχανισμὸν τῆς παρακρατήσεως νὰ καταστήσῃ. Ὁμιλῶν περὶ ἁπλουστέρου μηχανισμοῦ ἐννοῶ ὅτι τὸ παρακράτημα δύναται νὰ διατηρηθῇ ἀλλ’ ὑπὸ μορφὴν ἁπλουστέραν, ἐξουδετεροῦσαν τὴν νοθείαν καὶ τὴν κυβείαν τῶν δελτίων. Καὶ ἂν οὕτω ρυθμισθοῦν τὰ πράγματα εἰς τὸ μέλλον, κατ’ ἀνάγκην διὰ τὰ πλεονάζοντα δελτία θὰ καθορισθῇ μία τιμή, ἡ ἐλαχίστη εἰς ἣν κατῆλθον. Διότι ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ ἐπιτρέπεται οἱ γενόμενοι κάτοχοι τῶν δελτίων μὲ δραχμὰς 1350 νὰ πωλήσουν αὐτὰ 2000 δρ. εἰς βάρος τῶν παραγωγῶν. Εἴχομεν εἴπει ὅτι περὶ ὅλων αὐτῶν ἔδει νὰ προνοήσωμεν ἐγκαίρως, ἀπὸ τὸν Ὀκτώβριον τοῦ παρελθόντος, εἰ δυνατόν, καὶ κινδυνεύωμεν νὰ φθάσωμεν εἰς τὸν Ἰούλιον καὶ ἀκόμη δὲν ἔχομεν σκεφθῆ περὶ τῶν ζητημάτων τούτων. Εἶναι ὅμως καὶ τώρα καιρὸς νὰ καταστήσωμεν ἀκίνδυνον καὶ διὰ τὸ προσεχὲς ἔτος τὴν εὐτελῆ τιμὴν τῶν δελτίων τοῦ τρέχοντος ἔτους. Ἀλλὰ πλὴν τῶν ζητημάτων τὰ ὁποῖα ὑπῆρχον πρὸ 40 ἡμερῶν, ὅτε μετ’ ἀηδίας καὶ ἀγανακτήσεως ἡ Συνέλευσις, παρισταμένων 280 πληρεξουσίων, ἀπέκρουσε τὴν πρότασιν ταύτην κατὰ πλειονοψηφίαν....

§192Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Μὴ λέγετε πράγματα ἀνύπαρκτα, διότι διὰ νὰ ληφθῇ ἀπόφασις κατὰ πλειονοψηφίαν πρέπει νὰ ληφθῇ παρ’ ἑκατὸν τόσων πληρεξουσίων· ἑπομένως ποῦ εἶναι τὸ ὅτι ἡ πλειονοψηφία μετ’ ἀηδίας καὶ ἀγανακτήσεως...

§193Γ. ΛΟΥΠΙΝΑΣ. Τὰ πρακτικὰ διενεμήθησαν ἐσφαλμένα καὶ τὴν ἐπιοῦσαν κατὰ τὴν ἐπικύρωσιν διωρθώθησαν. Ἐψήφισαν δὲ καὶ ἠρνήθησαν οἱ πλειότεροι. Ἀλλὰ πλὴν τῶν ψηφισάντων, ἐξῆλθον πολλοὶ παριστάμενοι τὴν ἡμέραν ἐκείνην, ἑκατὸν ἴσως, τῆς αἰθούσης. Ὄχι βεβαίως διότι ἐντρέποντο ἐμέ, ἀλὰ διότι δὲν ἤθελον νὰ προσκρούσουν εἰς τὴν κατάδηλον γνώμην τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν ἀρχηγῶν τῶν κομμάτων.

§194ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Οἱ ὑπερψηφίσαντες ἦσαν περισσότεροι ἀπὸ τοὺς καταψηφίσαντας.

§195Χ. ΦΑΚΗΣ. Ὥστε ὑπολογίζετε καὶ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐξῆλθον;

§196Γ. ΛΟΥΠΙΝΑΣ. Ὄχι, κύριοι. Οἱ πλειότεροι κατεψήφισαν, ἀλλὰ καὶ ἑκατὸν ἀσφαλῶς ἀποδοκιμάζοντες καὶ ἐνδεικτικῶς ταύτην ἐξῆλθον τῆς αἰθούσης ἵνα μὴ προσκρούσουν εἰς τὴν γνώμην τῆς Κυβερνήσεως. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν διὰ μιᾶς ψήφου ἀπόρριψιν τῆς ἀγορᾶς τῶν δελτίων ἐν τῇ Ἐπιτροπῇ, ὑπενθυμίζω εἰς τὸν ἐρωτήσαντα ὅτι εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν μετεῖχον καὶ οἱ ὑποβαλόντες τὴν πρότασιν οἱ ὁποῖοι βεβαίως θὰ ἦσαν ὑπὲρ αὐτῆς.

§197Χ. ΦΑΚΗΣ. Ὤφειλον νὰ μετάσχουν. Δὲν δύναται κανεὶς νὰ ὑποστηρίξῃ ὅτι ὁ κ. Παπαναστασίου ὁ ὁποῖος ὑπεστήριξε τὴν ἀναλογικὴν ψηφοφορίαν καὶ ὁ ὁποῖος ἔγραψεν ὑπὲρ αὐτῆς δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν νὰ ἐκφράσῃ τὴν γνώμην του.

§198Γ. ΛΟΥΠΙΝΑΣ. Ὅταν συντάσσετε μίαν πρότασιν καὶ τὴν ὑποβάλλετε ἔχετε τὴν ἀξίωσιν νὰ τὴν ἀποκρούσετε; Εἶναι δὲ μεγάλη διαφορὰ μεταξὺ τῆς προτάσεως τῆς ἀναλογικῆς καὶ τῆς προτάσεως τῆς ἀγορᾶς τῶν δελτίων.

§199Χ. ΦΑΚΗΣ. Ἐκεῖνος εἶναι ὁ πατὴρ τῆς γνώμης καὶ ἐκεῖνος θὰ τὴν ὑπερασπίσῃ. Σεῖς ὑποστηρίζετε ὅτι εἶναι λογικὸν ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ὑποστηρίζει, ὁ πατήρ, πρέπει νὰ ἀπαρνῆται τὸ τέκνον του.

§200Γ. ΛΟΥΠΙΝΑΣ. Ὁ πατὴρ δὲν γίνεται δικαστὴς τοῦ δικαζομένου τέκνου του.

§201Χ. ΦΑΚΗΣ. Γίνεται συνήγορος.

§202Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τότε σεῖς διατί συνηγορεῖτε ὑπὲρ τῆς προτάσεως καὶ ψηφίζετε ὑπὲρ αὐτῆς; Εἶσθε δικαστής. Ἑπομένως ἅμα ὑποβάλητε μίαν πρότασιν δὲν δύνασθε νὰ κρίνητε καὶ νὰ δικάσητε.

§203Χ. ΦΑΚΗΣ. Ἀνηθικότης τὸ νὰ ὑπερασπίζῃ τὴν γνώμην του.

§204ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἤθελε νὰ εἴπῃ αὐτό.

§205Χ. ΦΑΚΗΣ. Αὐτὸ ἤθελε νὰ εἴπῃ. Τὸ ἐπανέλαβε καὶ πάλιν. Εἶναι συνήγορος καὶ δικαστής.

§206Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Καὶ σεῖς. κ. Λουπινᾶ, εἶσθε συνήγορος καὶ δικαστής.

§207Χ. ΦΑΚΗΣ. Καὶ σᾶς φέρω τὸ παράδειγμα ἑνὸς Προέδρου...

§208ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ πολύ· ἐξηγήσεις δίδονται διὰ τοῦ Προεδρείου. Ὁ Πρόεδρος δηλοῖ ὅτι ἐδόθησαν ἐξηγήσεις.

§209Γ. ΛΟΥΠΙΝΑΣ. Ἐγώ, κύριοι, εἶπον ὅτι ἐν τῇ Ἐπιτροπῇ, εἰς ἣν μετεῖχον οἱ ὑποβαλόντες τὴν πρότασιν, δὲν ἦτο δυνατὸν ν’ ἀπορριφθῇ αὕτη ὑπὸ πάντων. Τοῦτο εἶναι αὐτονόητον. Πλὴν τῶν λόγων αὐτῶν ὑπάρχουν καὶ λόγοι, ὅπως εἶπον, ἐπιγενόμενοι, λόγοι ἐμφανισθέντες μετὰ τὴν κατ’ ἀρχὴν ἀπόρριψιν τῆς προτάσεως τῆς ἀγορᾶς τῶν δελτίων. Μετὰ τὴν ἀπόρριψιν αὐτῆς, ἡ τιμὴ τῶν δελτίων κατέπεσεν εἰς τὰς 1450 δραχ. Οἱ ἀσθενέστεροι ἐκ τῶν κατόχων τῶν δελτίων διεκανονίσθησαν ὑπὸ τῶν ἰσχυροτέρων ἐξ αὐτῶν καὶ οὕτω τὰ δελτία των περιῆλθον εἰς τοὺς ἰσχυροτέρους δανειστάς των.

§210ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Καὶ ἡ σταφὶς πόσον ἔχει;

§211Γ. ΛΟΥΠΙΝΑΣ. Τὰ δὲ δελτία τὰ περιελθόντα ἀντὶ 1450 δραχμῶν εἰς τοὺς ἰσχυροτέρους ζητοῦνται νὰ ἀγορασθοῦν ὑπὲρ τῶν σταφιδεμπόρων κατόχων εἰς τιμὴν 2000 δραχμῶν εἰς βάρος τοῦ ταμείου τῶν σταφιδοπαραγωγῶν. Θὰ εἶχον δὲ δικαίωμα νὰ εἴπωσιν εἰς τὴν Συνέλευσιν οἱ ζημιωθέντες ἀσθενεῖς κάτοχοι τῶν δελτίων: Πῶς, κύριοι, σεῖς, ἀπορρίψαντες τὴν πρότασιν αὐτὴν τότε, πρὸ ἑνὸς μηνὸς μόλις, καὶ καταρρίψαντες τὴν τιμὴν τῶν δελτίων μας εἰς τὰς 1450 δραχμάς, εἰς ἣν τιμὴν ἐπώλησαν τὰ ἐνεχυριασμένα δελτία οἱ πιστωταί μας καὶ ἔλαβον ταῦτα εἰς τὴν τιμὴν τῶν 1450 δραχμῶν, πῶς σήμερον μὲ ἀντίθετον ἀπόφασίν σας τολμᾶτε νὰ προσφέρητε δῶρον 550 δραχμῶν κατὰ χιλιόλιτρον εἰς τοὺς λαβόντας παρ’ ἡμῶν τὰ δελτία καὶ μάλιστα ἐκ τοῦ ταμείου τῶν σταφιδοπαραγωγῶν; Ἕτερος λόγος ἐπιγενόμενος, τοῦ ὁποίου τὴν σημαντικότητα δὲν δύναταί τις νὰ παρίδῃ....

§212Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Εἶναι φαντασιότητες.

§213Γ. ΛΟΥΠΙΝΑΣ. Δὲν δέχομαι διακοπάς. Δύνασθε σεῖς μετ’ ἐμὲ ν’ ἀναπτύξετε πραγματικότητας. Θέλετε ὅμως, κύριοι, καὶ ἄλλον λόγον ἐπιγενόμενον; Θὰ σᾶς ἀναφέρω καὶ ἄλλον. Ἐνθυμεῖσθε ὅτι, συζητουμένης τῆς προτάσεως, μεταξὺ τῶν κυρίων ἐπιχειρημάτων τῶν ὑποστηριζόντων τὴν ἀγορὰν τῶν δελτίων ἦτο ὅτι θὰ ἔχωμεν μικρὰν παραγωγήν.

§214Α. ΜΑΡΚΟΥ. Δὲν ὑπεστηρίχθη τοῦτο.

§215Γ. ΛΟΥΠΙΝΑΣ. Εἶναι περιττὸν νὰ ἀμφισβητῆτε πρᾶγμα τὸ ὁποῖον μετὰ πολλῶν ἐκ τῶν ὑποστηρικτῶν καὶ ἀτομικῶς συνεζήτησα καὶ κατεφύγομεν εἰς τὴν στατιστικὴν ἵνα ἀποδείξωμεν ὅτι ὑπάρχουν καὶ συνεχῆ ἔτη εὔφορα. Καὶ ἐπεζήτουν νὰ παραστήσουν τότε ὅτι, πῶς ἀποκρούετε τὴν ἀγορὰν τῶν δελτίων καὶ τὴν χρησιμοποίησιν αὐτῶν ἐπὶ τιμῇ 2600 δραχμῶν τὸ χιλιόλιτρον κατ’ Αὔγουστον, ἀφοῦ θὰ ἔχωμεν μικρὰν παραγωγήν, ἡ ὁποία θὰ ἐπιτρέψῃ ἀζημίως χρησιμοποίησιν δελτίων τοῦ παρελθόντος εἰς μεγάλην τιμήν; Δυστυχῶς ἢ εὐτυχῶς ἡ παραγωγὴ φαίνεται μέχρι τοῦδε, ἐκτὸς ἂν ἡ κακοκαιρία τοῦ Μαΐου ἀνατρέψῃ τοὺς μέχρι τῆς στιγμῆς ὑπολογισμούς, ὅτι θὰ εἶναι πλήρης. Καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἐκεῖνο ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐστήριζον τὸ ὀλίγον ἐπιζήμιον τῆς ἐφαρμογῆς τῆς ἀγορᾶς τῶν δελτίων ἀνατρέπεται. Καὶ εἶναι λόγος ἐπιγενόμενος. Θέλετε καὶ ἄλλον λόγον, κύριοι, τὸν ὁποῖον θὰ κληθῶμεν νὰ τὸν ἀντικρύσωμεν ἂν ἡ τροπολογία αὐτὴ παρεμβληθῇ εἰς τὴν πρότασιν; Εἶδον εἰς τὸ «Ἐλεύθερον Βῆμα», διότι δὲν ηὐτύχησα νὰ παραστῶ εἰς τὸ γενόμενον συνέδριον ἐνταῦθα, λαβὼν τὴν πρόσκλησιν τὴν προτεραίαν τῆς συνεδρίας, ἐνῷ τότε ἐγὼ ἤμην εἰς τὴν πατρίδα μου, εἶδον εἰς τὸ «Ἐλεύθερον Βῆμα», λέγω, τὸ σχέδιον αὐτὸ διατυπούμενον ὑπὸ τοῦ κ. Γαλοπούλου καὶ τὸ σχέδιον ἐκεῖνο ἀσφαλίζει τὴν ἐλαχίστην τιμὴν 115 μεταλλικὰς δραχμάς. Ὅ ἐστὶν ἀναλυόμενον εἰς τὸ σημερινὸν νόμισμα 1150 δραχμάς. Καὶ ἂν ἔχωμεν τὴν τύχην τῆς εὐφορίας.

§216Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Γνώμη τοῦ κ. Γαλοπούλου.

§217Γ. ΛΟΥΠΙΝΑΣ. Ἐμφανιζομένη ὡς σχετικὴ μὲ τὰς σκέψεις τὰς ὑφ’ ὑμῶν ἐν τῷ συνεδρίῳ διαδηλωθείσας, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως.

§218Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Εἶναι περιττὸν νὰ ἐκλαμβάνητε ὅτι ἡ γνώμη τοῦ κ. Γαλοπούλου εἶναι γνώμη τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἡ γνώμη τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἐδημοσιεύθη ἐστενογραφημένη. Δυστυχῶς αἱ Ἀθηναϊκαὶ ἐφημερίδες δὲν ἠθέλησαν νὰ τὴν δημοσιεύσουν ἐστενογραφημένην, ἀλλ’ ἐδημοσιεύθη εἰς ἐφημερίδα κυκλοφοροῦσαν κατ’ ἐξοχὴν εἰς σταφιδικὰ μέρη, τὴν ὁποίαν ἴσως μάλιστα καὶ σεῖς ν’ ἀνεγνώσατε. Ἐδημοσιεύθη εἰς τὸν «Νεολόγον» τῶν Πατρῶν καὶ θὰ τὴν εἴδετε. Οἱ δὲ παρευρεθέντες εἰς τὸ συνέδριον δύνανται νὰ μαρτυρήσουν ὅτι δὲν εἶπον οὔτε λέξιν περὶ τοῦ κατωτάτου ὁρίου τῆς τιμῆς.

§219Γ. ΛΟΥΠΙΝΑΣ. Κατὰ τὰ ἄλλα;

§220Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἐδιάβασα τὸ σχέδιον τοῦ κ. Γαλοπούλου. Ἐκεῖνο ποὺ εἶπον τὸ ἐδιαβάσατε. Διατί δὲν στηρίζεσθε εἰς ἐκεῖνα ποὺ εἶπον καὶ στηρίζεσθε εἰς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ κ. Γαλόπουλος; Τὰς γνώμας μου δὲν τὰς ἀποκρύπτω ποτέ. Ἐστενογραφήθησαν καὶ ἐδημοσιεύθησαν. Ἀφοῦ ἐδιαβάσατε τὸν «Νεολόγον» εἶναι περιττὸν νὰ διαβάσετε τὸ «Ἐλεύθερον Βῆμα».

§221Γ. ΛΟΥΠΙΝΑΣ. Κατὰ τὰ ἄλλα συμφωνεῖτε ἀπολύτως, καὶ συμφωνοῦντες κατὰ τὰ ἄλλα δὲν δύνασθε νὰ διαφωνῆτε εἰς τὸ συμπέρασμα. Λοιπὸν ἤθελα νὰ εἴπω ὅτι τὸ ἀναπτυχθὲν ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως σύστημα ὡς ἐλάχιστον τίμημα ἀσφαλίζει 1150 δραχμάς. Ἂν ἡμεῖς σήμερον, δημιουργοῦντες πλεονεκτικὴν τὴν θέσιν τῶν δελτίων τῶν σημερινῶν, εὑρεθῶμεν πρὸ παραγωγῆς πλουσίας, πῶς θὰ ἀντικρύσωμεν τοὺς παραγωγούς, οἱ ὁποῖοι θὰ μᾶς εἴπωσι: Πῶς σεῖς, ἀντιπρόσωποι ἡμῶν, ἠδυνήθητε νὰ ἀσφαλίσητε ὑπὲρ τῶν δελτίων τῶν κερδοσκόπων 2000 δραχμάς, ἐνῷ δι’ ἡμᾶς δὲν ἐπρονοήσατε νὰ ἀσφαλίσητε τὸ ἐλάχιστον, τὸ ἴσον ποσόν; Αὐτὴν τὴν περίπτωσιν τὴν ὑπολογίζω πολύ. Διὰ τοῦτο εἶπον, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι πλὴν τῶν λόγων οἱ ὁποῖοι ὑπῆρχον τότε, ὑπάρχουν καὶ ἄλλοι λόγοι οἱ ὁποῖοι ἐπιτακτικώτατα ὑποχρεοῦσι τὴν Συνέλευσιν ν’ ἀποκρούσῃ τὴν τροπολογίαν, ἡ ὁποία δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ αὐτὴ ἡ πρότασις ἡ τότε ἀπορριφθεῖσα. Ἡ τροπολογία ὅμως αὐτή, πλὴν τῆς οἰκτρᾶς ἀσυνεπείας τὴν ὁποίαν θὰ ἐμφανίσῃ ἡ Συνέλευσις ἂν ἀποφασίσῃ νὰ τὴν ἀποδεχθῇ, θὰ ἀποτελέσῃ καὶ μίαν προδέσμευσιν διὰ τὴν λῆψιν τῶν παγίων μέτρων ὑπὲρ τῆς σταφίδος. Διότι, ἂν ἔχωμεν παραδεδεγμένην τὴν τροπολογίαν αὐτήν, δὲν θὰ εἶναι εἰς ἡμᾶς δυνατόν, καὶ κρίνοντες διαφόρως καὶ ἀπολήγοντες εἰς τὰς σκέψεις καὶ τὰς ἀποφάσεις, ὅτι εἶναι δυνατὸν τὰ τοῦ θεσμοῦ τῆς παρακρατήσεως ἁπλούστερον νὰ ρυθμισθῶσι πρὸς ἀποφυγὴν τῶν νοθειῶν καὶ τῆς κυβείας τοῦ δελτίου, δὲν εἶναι δυνατόν, λέγω, νὰ λάβωμεν τὰς ὀρθοτέρας ἐπὶ τούτου τοῦ σημείου ἀποφάσεις, διότι θὰ ἔχωμεν τὴν προδέσμευσιν ὅτι τὰ δελτία αὐτὰ τῶν κυρίων οἱ ὁποῖοι, κερδοσκοπήσαντες, εὑρίσκονται σήμερον κάτοχοι αὐτῶν, δι’ ἀποφάσεως τῆς Συνελεύσεως θὰ ἔχουν κυκλοφορίαν ὑποχρεωτικὴν μέχρι τοῦ Ὀκτωβρίου, καὶ μετὰ τοῦτο θὰ ἔχῃ διασφαλισθῆ ὑπὲρ αὐτῶν τιμὴ ἐνδεχομένως ἀνωτέρα τῆς τότε τιμῆς τῆς σταφίδος. Τίνες λοιπὸν εἶναι οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι ὑποχρεοῦσι τὸ Σῶμα, ἀφοῦ σήμερον ὕψωσις τῆς τιμῆς τοῦ δελτίου θὰ ἐπιφέρῃ πτῶσιν τῆς τιμῆς τῆς σταφίδος καὶ ἀφοῦ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν ὅτι ἐσκέφθη πολὺ ἂν ἡ τιμὴ τῶν 2500 δραχ. κατὰ χιλιόλιτρον δὲν θὰ ἀπετέλει καταπόνησιν διὰ τὴν κατανάλωσιν, τίνες λοιπὸν εἶναι οἱ λόγοι οἱ ὁποῖοι θὰ ἀναγκάσουν τὸ Σῶμα νὰ δειχθῇ ἀσυνεπὲς πρὸς τὴν πρὸ μηνὸς ἀπόφασίν του καὶ νὰ καταστήσῃ τὸ ταμεῖον τῆς σταφιδοπαραγωγῆς, διὰ τῆς τόσην ἐπιβαρύνσεως πρὸς ἀγορὰν δελτίων ὑπὸ ὀλίγων κερδοσκόπων κατεχομένων, ἄτονον, ἵνα χρησιμεύσῃ ἐν τῷ μέλλοντι; Δὲν θὰ δυνηθῶμεν, κύριοι, ἀναζητοῦντες τοὺς λόγους εὕρωμεν ἄλλον παρὰ μόνον τὸν σκοπὸν τῆς μεταθέσεως τῶν ζημιῶν ἀπὸ τοὺς ὤμους τῶν κερδοσκόπων εἰς τοὺς ὤμους τῆς παραγωγῆς μὲ τὴν εἴτε προβαλλομένην εἴτε καὶ ἀληθῆ δικαιολογίαν ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ διασωθοῦν οἱ ἔμποροι τῶν σταφίδων. Ἀλλ’ ἐρωτῶ, κύριοι συνάδελφοι, ὑμᾶς, καὶ ἐπειδὴ ὅλοι δὲν προέρχεσθε ἐκ τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν καὶ ἐπειδὴ ὅλοι δὲν εἶσθε σταφιδοκτήμονες, σᾶς κάμνω ἄλλα ἐρωτήματα σχετικώτερα μὲ τοὺς ἐντολεῖς ὑμῶν, σχετικώτερα μὲ ἐκείνους τοὺς ὁποίους ἀντιπροσωπεύετε: Ἂν παρόμοιον ζήτημα ἐναφανίζετο εἰς τοὺς καπνοπαραγωγοὺς καὶ ἠκούετε προβαλλομένην πρότασιν φορολογίας τῶν καπνοπαραγωγῶν πρὸς ἀποφυγὴν τῶν ζημιῶν τῶν καπνεμπόρων, τί ἠθέλατε εἴπει; Καὶ ἐρωτῶ τοὺς σιτοπαραγωγούς: Ἄν ἤκουον προβαλλομένην πρότασιν φορολογίας τῶν σιτοπαραγωγῶν πρὸς διάσωσιν τῶν σιτεμπόρων, τί ἤθελον εἴπει;

§222Λ. ΚΑΤΑΦΥΓΙΩΤΗΣ. Ὄχι.

§223Γ. ΛΟΥΠΙΝΑΣ. Καὶ ἐρωτῶ τοὺς συκοπαραγωγούς, τηλεγραφήματα τῶν ὁποίων δυστυχῶς ἔλαβον, ἀντιλαμβάνομαι δὲ τὸ πνεῦμα ὑφ’ ὃ μοῦ τηλεγραφοῦν καὶ μοῦ λέγουν...

§224Γ. ΛΟΥΠΙΝΑΣ. Τὸ ἴδιον εἶναι, διότι τὸ δελτίον εἶναι τὸ ὑπὸ τοῦ κερδοσκόπου ἐμπόρου κατεχόμενον. Θὰ ἴδητε τί μοὶ λέγουν οἱ συκοπαραγωγοί· ἀφοῦ τὸ Κράτος ἀπεφάσισε νὰ ἀγοράσῃ τὰ δελτία τῶν κερδοσκόπων, διατί νὰ μὴ ἀγοράσῃ καὶ τὰ πλεονάσματα τῶν σύκων ἡμῶν; Εἶπον, κύριοι, προηγουμένως ὅτι ἐπιζητοῦν νὰ καλύψουν ἠθικῶς τὴν πρότασιν τῆς ἀγορᾶς τῶν δελτίων, ἣν ἐπανεμφανίζουν ὡς τροπολογίαν, οὐχὶ ἐν τῇ ἐννοίᾳ τοῦ νὰ ἀποδώσω καὶ τὴν ἐλαχίστην μομφὴν κατ’ οὐδενός, ἀλλ’ ἐν τῇ ἐννοίᾳ ὅτι ἡ πρότασις αὐτὴ εἶναι ἐστερημένη τῆς ἀπαραιτήτου ἠθικῆς βάσεως, ἡ ὁποία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ἄλλη παρὰ ἡ ὠφέλεια τῶν πολλῶν, ἡ ἐξυπηρέτησις τῶν πολλῶν δι’ ἐπιβαρύνσεως αὐτῶν τῶν ἰδίων. Ἐνταῦθα ὅμως τὸ πρᾶγμα ἀντιστρέφεται καὶ πρόκειται περὶ ἐξυπηρετήσεως ὀλίγων κερδοσκόπων δι’ ἐπιβαρύνσεως τῶν παραγωγῶν. Ἐδῶ διακρίνω τὴν ἔλλειψιν τῆς ἀπαραιτήτου ἠθικῆς βάσεως, τὴν ὁποίαν—διότι εἶμαι διεσκευασμένος ὡς εἶμαι—εἶχα τὴν ὑποχρέωσιν ἀπὸ τὴν ἀρχὴν νὰ τὴν τονίσω, καὶ τὴν τονίζω καὶ σήμερον. Δὲν πρέπει νὰ παραγνωρίζωμεν ὅτι ἡ προέχουσα ἀντίθεσις δὲν εἶναι ἄλλη μεταξὺ τῶν σταφίδων, τὴν ὁποίαν μοὶ ἐτόνισαν μερικοὶ ἐκ τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων, καὶ τῶν δελτίων, παρ’ ὅτι τὰ μὲν πλεονάσματα τῶν σταφίδων ἀγοράζονται ἠθικῶς καὶ πρὸς γενικὸν ὄφελος ἀπὸ τὰ ταμεῖα τῶν σταφιδοπαραγωγῶν, τὰ δὲ πλεονάσματα τῶν ὑπὸ τῶν κερδοσκόπων κατεχομένων δελτίων καλοῦνται παρὰ πᾶν δίκαιον οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ νὰ τὰ πληρώσουν διὰ νὰ ἀποφευχθοῦν αἱ ζημίαι τῶν σταφιδεμπόρων. Αὐτὴ εἶναι ἡ προέχουσα διαφορά, ἡ ὁποία μὲ ὑποχρεώνει νὰ ἐμφανίζω τὰ πράγματα καθ’ ὃν τρόπον τὰ ἐμφανίζω καὶ ἐπὶ τῷ κινδύνῳ νὰ φανῶ δυσάρεστος εἰς πολλοὺς φίλους μου, φιλτάτους μου ἐμπόρους. Τί θὰ γίνουν ὅμως τὰ τὰ ὁποῖα ἤθελον τυχὸν πλεονάσει; Δὲν γνωρίζω, ἂν εἶναι ἐπιβεβλημένη ἡ παρακολούθησις αὐτῶν, τοῦ τί θὰ γίνουν τὰ δελτία. Ἐν τούτοις ἐγὼ καὶ τῆς σκέψεως αὐτῆς δὲν ἀπέστην καὶ ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ ἐρωτηθεὶς ἀπὸ τὸν μῆνα Νοέμβριον, ὅτε τὸ πρῶτον εἶδε τὸ φῶς ἡ πρότασις αὕτη, εἶπον εἰς τοὺς ἀξιοτίμους κυρίους, οἱ ὁποῖοι μὲ προσήγγισαν ἐν τῇ προθέσει νὰ ὑπογράψω καὶ ἐγὼ τὴν πρότασιν ἐκείνην, εἶπον ὅτι δὲν εἶναι ὁ προσήκων τρόπος ἐμφανίσεως τοῦ ζητήματος ὁ ἀκολουθούμενος, διότι τὰ πλεονάζοντα δελτία ὡς κατάλοιπον τοῦ παρελθόντος δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἀποτελέσουν ἀντικείμενον τῆς μερίμνης ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θὰ προνοήσουν περὶ τῆς ριζικῆς λύσεως τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος. Ἀλλὰ καὶ ἂν δὲν ἐπρόκειτο τὸν προσεχῆ Αὔγουστον νὰ λήξῃ τὸ εἰκοσαετὲς διάστημα τῆς Προνομιούχου Ἑταιρείας, τὴν ὁποίαν κατὰ τὸ τρέχον ἔτος ἀναπληρώνει ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα διὰ τῶν Γενικῶν Ἀποθηκῶν, καὶ ἂν δὲν ἐπρόκειτο ἐντὸς τοῦ μηνὸς τοῦ Ἰουνίου τὸ βραδύτερον νὰ μελετηθοῦν κατ’ ἀνάγκην τὰ μέτρα, ὧν παραδόξως καθυστέρησε τόσον πολὺ ἡ μελέτη καὶ τὰ ὁποῖα παγίως θὰ ρυθμίσουν τὸ ζήτημα τῆς σταφίδος ἀπὸ τῆς 22ας Αὐγούστου, πάλιν περὶ τῶν πλεοναζόντων δελτίων, κατὰ τὸν ὑπάρχοντα θεσμόν, τῆς παρακρατήσεως, οὐδεὶς λόγος ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ πρὸ τοῦ τέλους τοῦ σταφιδικοῦ ἔτους, ὁπότε, ὡριμαζούσης τῆς νέας ἐσοδείας, θὰ ἐξετιμᾶτο πόση εἶναι ἡ νέα παραγωγή, ἵνα ρυθμισθῇ τὸ παρακράτημα εἰς εἶδος ἢ εἰς χρῆμα. Διατί ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει αὐταὶ αἱ ἐπανειλημμέναι ἐξορμήσεις ἀπὸ τοῦ Νοεμβρίου 1921 πρὸς ἀγορὰν τῶν δελτίων; Θὰ ἐνόμιζε κανεὶς ἀγνοῶν τὸ ζήτημα, ὅτι πρόκειται περὶ ἀμεληθέντων δικαίων τῶν κατόχων τῶν δελτίων, ἐνῷ δὲν πρόκειται περὶ ἀμελείας τινός, πρόκειται περὶ κακῶν ἀντιλήψεων, πρόκειται περὶ ἐλπίδων, εἰς τὰς ὁποίας βαθμιαίως ἐξωθήθησαν καὶ εἰς τὰς ὁποίας ἐμμένουν παραδόξως καὶ μὲ τὴν ἐπιμονὴν εἰς αὐτὰς ἐπιζητοῦν ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν νὰ φανῇ ἀσυνεπὴς πρὸς ἑαυτήν, μετὰ παρέλευσιν 40 ἡμερῶν ἀπὸ τῆς λήψεως τῆς προτέρας ἀποφάσεως, ἐνῷ, ἂν ἐπεσπεύδετο ἡ μελέτη τῶν ριζικῶν μέτρων περὶ σταφίδος, ὡς ἀπὸ τὸν παρελθόντα Αὔγουστον ἐν τῇ Σταφιδικῇ Ἐπιτροπῇ εἴπομεν, κατ’ ἀνάγκην μετὰ τοῦ ὅλου σταφιδικοῦ ζητήματος θὰ εἶχε κανονισθῆ, ὡς κατάλοιπον τοῦ παρελθόντος καὶ τὸ ζήτημα τῶν πλεονασμάτων δελτίων. Ἂν θέλητε νὰ ἐρωτήσητε καὶ ποία ἔδει νὰ εἶναι ἡ σκέψις ἡ ὁποία θὰ ἐρρύθμιζε τὰ τῶν πλεοναζόντων δελτίων, δὲν θὰ ἐδίσταζον νὰ σᾶς εἴπω ὅτι τώρα κατ’ ἀνάγκην θὰ ἐλάμβανον ὡς βάσιν τὴν ἐλαχίστην τιμὴν αὐτῶν ἐν τῇ ἀγορᾷ. Διότι, ὅτι δὲν θὰ εἶχον κανὲν δικαίωμα ἀπολύτως ἐπὶ ζημίᾳ ἄλλων νὰ καταστήσῃ ἄλλους εὐπορωτέρους καὶ θὰ ἔλεγον ὅτι τὰ δελτία αὐτὰ ἐπὶ τῇ τιμῇ αὐτῇ τῇ ἐλαχίστῃ περιέρχονται εἰς τὸ Κράτος, περιέρχονται εἰς τὴν σταφιδοπαραγωγήν. Βεβαίως δὲν θὰ ἐνόμιζον ποτὲ πῶς εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ ἀφεθοῦν εἰς τὸν ἀχαλίνωτον κατήφορον τῶν κερδοσκόπων, ἄλλοτε πρὸς τὰ ἄνω καὶ ἄλλοτε πρὸς τὰ κάτω. Δὲν θὰ εἶχα τὴν ἀντίληψιν ὅτι αὐτὰ θὰ ἔπρεπε νὰ ἀφεθοῦν εἰς χεῖρας ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θὰ ἔκαμναν κακὴν χρῆσιν αὐτῶν. Ἀλλὰ μήπως, κύριοι συνάδελφοι, ἀλλοίαν γνώμην περὶ τῆς ἀγορᾶς τῶν δελτίων—ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς— εἶχε καὶ ὁ ἴδιος πρότερον; Τὸ λέγω τοῦτο, διότι τὸ ἔχω δεδομένον ἀπὸ δηλώσεις τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, μὴ ἐπιδεχομένας διάφορον ἔννοιαν. Τὸ ἔχω, κύριοι, δεδομένον καὶ τὸ ἔχετε καὶ πάντες ὑμεῖς ἀντιληφθῆ ἐκ τῆς ἀπροκλήτου σπουδῆς, μετὰ τῆς ὁποίας ἐδήλωσεν ὅτι δὲν εἶναι ἔργον του ἡ πρότασις τῆς ἀγορᾶς τῶν δελτίων. Ἠκούσατε τὸν κ. Πρωθυπουργὸν πρὸ μιᾶς ἑβδομάδος λέγοντα ἐνταῦθα ὅτι οἱ μὲν κάτοχοι σταφίδος θέλουν νὰ ἀγορασθοῦν σταφίδες, οἱ δὲ κάτοχοι δελτίων θέλουν νὰ ἀγορασθοῦν δελτία. Ἠκούσατε προσέτι τότε ποὺ ἀπεκρούσθη ἡ ἀγορὰ τῶν δελτίων, ὅτε εἶχα ὑποβάλει τροπολογίαν διὰ τῆς ὁποίας ὑπεστήριζον ὅτι δύναται νὰ γίνῃ δεκτὴ ἀγορὰ δελτίων κατεχομένων ὑπὸ παραγωγῶν ἢ συνεταιρισμῶν, ὅτι μοὶ ἐδόθη ἡ ἀπάντησις ὑπὸ τῶν ὑποστηρικτῶν τῆς ἀγορᾶς τῶν δελτίων ὅτι δὲν τὴν θέλουσι τὴν τροπολογίαν, διότι δὲν ὑπάρχουν δελτία κατεχόμενα ὑπὸ παραγωγῶν καὶ συνεταιρισμῶν. Ἔχετε, νομίζω διὰ τῶν δύο αὐτῶν ἀπαντήσεων πλήρως τὴν ἀπάντησιν εἰς τὸ ἐρώτημα ἡμῶν. Ὅτι οἱ μὲν παραγωγοὶ θέλουν νὰ ἀγορασθοῦν σταφίδες, οἱ δὲ κάτοχοι δελτίων, δελτία. Δὲν θὰ διέφυγε δέ, κύριοι, τὴν προσοχὴν ὑμῶν καὶ ἡ προσπάθεια τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Πατρῶν συναδέλφου κ. Μάρκου, κατὰ τὴν ὑποβολὴν τῆς τροπολογίας, τὴν ὁποίαν τότε, ὡς ἤκουσα κατόπιν, συνεννοήσει μετὰ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ ὑπέβαλε.

§225Α. ΜΑΡΚΟΥ. Νὰ σᾶς δώσω μίαν ἐξήγησιν, διότι λέγετε μερικὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι ἀκριβῆ. Λέγετε ὅτι ὑπέβαλα τὴν τροπολογίαν μου κατόπιν συνεννοήσεως μετὰ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Σᾶς δηλῶ ὅτι δὲν προῆλθον εἰς καμμίαν συνεννόησιν μετὰ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ πρὸ τῆς ὑποβολῆς τῆς τροπολογίας.

§226Γ. ΛΟΥΠΙΝΑΣ. Τὸ εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως.

§227Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶπον τοιοῦτόν τι. Ἀλλὰ δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ σήμερον ποὺ λέγετε ἀνακριβείας καὶ λυποῦμαι, διότι ἐπανειλημμένως σᾶς διόρθωσα καὶ ἐπιμένετε εἰς αὐτά. Εἶπον ὅτι ὑπέβαλλεν ὁ κ. Μάρκου τὴν τροπολογίαν καὶ τὸν ἐκάλεσα νὰ μοὶ δώσῃ ἐξηγήσεις ἐπὶ ὡρισμένου ἐδαφίου, τοῦ ὁποίου ἡ ἔννοια δὲν ἦτο σαφής.

§228Γ. ΛΟΥΠΙΝΑΣ. Ἀπορῶ πῶς ὁμιλεῖτε περὶ ἀνακριβειῶν, ἐνῷ ὁμολογεῖτε ὅτι εἴχατε τέλος προσυζητήσει ἐπ’ αὐτῆς. Τὸ ἴδιον φρονῶ ὅτι διὰ πάντας εἶναι. Δὲν σᾶς διέφυγε, κύριοι, τὴν προσοχὴν ἡ προσπάθεια τοῦ ἐκ Πατρῶν συναδέλφου κ. Λ. Μάρκου νὰ μὴ κάμῃ οὔτε κἂν χρῆσιν κατὰ τὴν ὑποβολὴν τῆς τροπολογίας του τῆς λέξεως «τοῦ δελτίου».

§229ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Διότι δὲν ὑπάρχει κἂν εἰς τὸν νόμον τῆς Προνομιούχου.

§230Γ. ΛΟΥΠΙΝΑΣ. Διότι ἐγνώριζε πόσον ἀποκρουστικὴ ἡ λέξις αὐτὴ ἐγένετο ἐνταῦθα ἕνεκα τῆς προτάσεως τῆς ἀγορᾶς. Δὲν εἶναι ἑπομένως διάφορος ἡ τροπολογία αὕτη τῆς πρὸ μηνὸς ἀπορριφθείσης, παρὰ μόνον κατὰ λέξιν, διότι καὶ τότε περὶ ἐξασφαλίσεως ὡρισμένης τιμῆς τῶν δελτίων τῶν κερδοσκόπων ἐπρόκειτο καὶ νῦν περὶ τοῦ αὐτοῦ ζητήματος πρόκειται. Τοῦτο δὲ εἶναι καὶ ἐναντίον τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς καὶ ἂς μοὶ ἐπιτρέψουν οἱ κ. κ. ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων νὰ ἔχω διάφορον γνώμην περὶ τοῦ ἐπιτρεπτοῦ ἢ μὴ τῆς ἐπαναφορᾶς τῆς ἀπορριφθείσης προτάσεως ἐντὸς τόσον ὀλίγου χρόνου. Ἔχω τὴν γνώμην ὅτι αἱ σύνοδοι ἐν τῷ Κανονισμῷ ἔχουν ἀναγραφῆ ἐν τῇ ἐννοίᾳ τοῦ καθορισμοῦ χρόνου ὡρισμένου, καὶ ὄχι ἐν τῇ ἐννοίᾳ τοῦ ὅτι ἡ Συνέλευσις δὲν ἔχει Κανονισμὸν κατὰ τὸν ὁποῖον νὰ ἐκτελῇ τὰ ἔργα της. Καὶ ποῖος εἶναι ὁ χρόνος τῆς συνόδου εἶναι γνωστόν. Ἑπομένως ἡ πρότασις αὕτη, οὕτω πως ἐπαναφερομένη, μετὰ τεσσαράκοντα μόλις ἡμέρας ἀπὸ τῆς πανηγυρικῆς ἀπορρίψεως αὐτῆς, ἀναμφισβητήτως ἀντίκειται εἰς τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς. Ἀλλ’ ἀντίκειται καὶ εἰς τὰς μακρὰς κοινοβουλευτικὰς συνηθείας, τὰς ὁποίας ηὐλαβήθησαν καὶ εὐλαβοῦνται πᾶσαι αἱ Βουλαὶ καὶ αἱ Συνελεύσεις, οἱανδήποτε δύναμιν, εἴτε νομοθετικὴν εἴτε συντακτικήν, ἤσκησαν ἢ ἀσκοῦν. Ἀλλὰ διατί, κύριοι, ἀφοῦ δὲν πρόκειται νὰ ὠφεληθῇ ὁ πολὺς κόσμος, ἀφοῦ πρόκειται νὰ φορολογηθῇ ὁ πολὺς κόσμος, διατί θὰ ἐπιμείνωμεν εἰς τὸ μέτρον τοῦτο; Καὶ τίνες εἶναι οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι θὰ ἠνάγκαζον τὸ Σῶμα τοῦτο νὰ αὐτοταπεινωθῇ, ἀποδεχόμενον ἔστω καὶ μετημφιεσμένην τὴν πρότασιν τὴν πρὸ ὀλίγου ὑπ’ αὐτοῦ ἀπορριφθεῖσαν; Καὶ πῶς ἤθελε κριθῆ καὶ ἐν τῷ παρόντι καὶ ἐν τῷ μέλλοντι μεταβολὴ τῆς γνώμης τῆς Συνελεύσεως ἐπὶ τοιούτου ζητήματος ἐντὸς τόσον βραχέος χρονικοῦ διαστήματος;

§231Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Ἂν ἐξακολουθήσητε ἀκόμη, θὰ ἀλλάξωμεν ὅλοι γνώμην.

§232Γ. ΛΟΥΠΙΝΑΣ. Διακόπτετε, κύριε, πάντοτε, παρὰ τὸν Κανονισμόν, ὃν ἑκάστοτε ἐπικαλεῖσθε. Δύνασθε νὰ ἐμμένητε ἐν τῇ γνώμῃ σας. Ἐγὼ εἶμαι ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἀπασχολοῦν τὸ Σῶμα ὅσον τὸ ἀπασχολεῖτε σεῖς.

§233Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Ἐπειδὴ μὲ προκαλεῖτε, σᾶς λέγω ὅτι ἔχετε ὑπερβῆ κάθε ὅριον. Εἶναι τόσον ἁπλοῦν τὸ πρᾶγμα, ὅσον εἶναι τὸ «νιάου–νιάου» ὅτι εἶναι γάτα.

§234Γ. ΛΟΥΠΙΝΑΣ. Καὶ διατί, κύριοι, διὰ μιᾶς τοιαύτης ἀσυνεπείας τοῦ Σώματος θὰ ἀπεφασίζετο νὰ παρασχεθῇ λαβὴ εἰς τὴν κακοβουλίαν; Ἐκπληρώσας, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, ἔργον συνειδήσεως, ἐπιβεβλημένον κατὰ τὴν ἐμὴν ἀντίληψιν, καὶ ἀπέναντι τῶν σταφιδοπαραγωγῶν καὶ ἀπέναντι τῆς Συνελεύσεως καὶ ἀπέναντι ἐμαυτοῦ περατώνω τὴν ὁμιλίαν μου, μὲ τὴν πεποίθησιν ὅτι ἡ Συνέλευσις καὶ διὰ τῆς νέας ἀποφάσεώς της ἀπορρίπτουσα τὴν τροπολογίαν πάλιν, θὰ διακηρύξῃ ὅτι δὲν ἔχουν καμμίαν σχέσιν τὰ ἔργα τῆς Συνελεύσεως μὲ τὰ ἔργα τῆς κυβείας καὶ κερδοσκοπίας καὶ θὰ ἐξυπηρετήσῃ ἀναμφισβητήτως τούς τε σταφιδοπαραγωγοὺς καὶ ἑαυτήν. Ἐπὶ τῆς τροπολογίας ἡ ὁποία ἐγένετο ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς τιμῆς τῆς ἀγορᾶς τοῦ αὐτουσίου καρποῦ, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχω νὰ παρατηρήσω εἶναι ὅτι ἡ τιμὴ τῶν 2,200, προκειμένου περὶ πράγματος παραχθέντος κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος καὶ ὄχι κατὰ τὸ τρέχον, λόγῳ τῆς δαπανηροτέρας κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος καλλιεργείας καὶ προκειμένου περὶ παραγωγῆς πωληθείσης εἰς τιμὴν κατὰ πολὺ ἀνωτέραν — ἡ τιμὴ δὲν πρέπει νὰ εἶναι κατωτέρα ἐκείνης, τὴν ὁποίαν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὁρίσω ἐν τῇ προτάσει μου, τῶν 2,500 δραχμῶν. — Αὐταὶ ἄλλως τε εἶναι καὶ αἱ πληροφορίαι ἐκ τῶν σταφιδικῶν ἐπαρχιῶν. Τόσον οἱ συνεταιρισμοὶ τοῦ νομοῦ Ἀχαϊοήλιδος ὅσον καὶ οἱ τοῦ νομοῦ Μεσσηνίας, καθὼς καὶ ἄλλαι πληροφορίαι τῶν ἀσυνεταιρίστων παραγωγῶν συναντῶνται εἰς τὸ ὅτι ἡ τιμὴ τῶν 2,500 εἶναι ἡ ἐλαχίστη, ἡ ὁποία πρέπει νὰ ὁρισθῇ διὰ τὴν ἀγορὰν αὐτουσίου καρποῦ. Πρέπει δὲ νὰ ὁρισθῇ ἀπὸ τοῦδε ἡ ἀγορὰ ἑνὸς ποσοῦ, διότι αἱ προβλέψεις ὑπὸ τὰς ὁποίας συνετάχθη ἡ πρότασις κατὰ τὴν 18ην Φεβρουαρίου δὲν ὑφίστανται σήμερον ἐξ ὁλοκλήρου. Διότι τότε, ὅπως ἀνέπτυξα κατὰ τὴν κατ’ ἀρχὴν συζήτησιν τῆς προτάσεως προέβλεπον καὶ περὶ δανείων τῆς Τραπέζης, πρὸς τοὺς παραγωγοὺς ἐπὶ ἐνεχυριάσει σταφιδοκάρπου, ὅπερ σήμερον διότι προσεγγίζομεν τὸ τέλος τοῦ σταφιδικοῦ ἔτους, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ. Δέον ὅθεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ σκεφθῇ ἐκ τῶν πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας ἔχει, πόσον εἶναι τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον θὰ πλεονάσῃ καὶ νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀγορὰν αὐτοῦ, νὰ προφυλάξῃ δὲ τὸ δικαίωμα ὅπως εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν ἤθελον οἱ παραγωγοὶ ἀρνηθῆ προσφορὰν καρποῦ εἰς τὴν κατανάλωσιν, νὰ δύναται νὰ προσφέρῃ τὸ πρᾶγμα τὸ ἀγοραζόμενον ἐπὶ τιμῇ κατὰ 100 δραχμὰς ἀνωτέρᾳ.

§235ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τ. Ἀναστασίου ἔχει τὸν λόγον.

§236Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὁ ἐκ Τριφυλλίας κ. συνάδελφος ὁ κατελθὼν τοῦ βήματος ἐνέμεινε καὶ ἀπόψε εἰς τὰς σφαλερὰς ἐκείνας ἀντιλήψεις, τὰς ὁποίας καὶ ἄλλοτε ὑπεστήριξεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου καὶ εἰς τὴν πρὸ διμήνου περίπου γενομένην συζήτησιν, ὡς εἰσηγητὴς μάλιστα τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ νομοσχεδίου περὶ τῆς μεταφορᾶς τῶν δελτίων. Ἀλλ’ ἡ ἀγόρευσις τοῦ κ. συναδέλφου παρὰ τὸν τόνον τὸν ὁποῖον ἠθέλησε νὰ δώσῃ εἰς αὐτήν, ὑπῆρξεν ἄτονος εἰς ἐπιχειρήματα καὶ ἐστερεῖτο τοῦ ἐνθουσιασμοῦ ἐκείνου, ὅστις ἐνέπνεε τὴν ἀγόρευσίν του τὴν πρὸ διμήνου γενομένην, ἀγόρευσιν ἥτις ὡρισμένως ἔσχεν ἐπίδρασιν ἐπὶ τῆς γνώμης καὶ τῆς ψήφου τῆς Συνελεύσεως. Καὶ ἦτο φυσικὸν νὰ πάθῃ τοῦτο ὁ κ. συνάδελφος, διότι ἀπὸ τὴν σημερινὴν ἀγόρευσίν του ἔλειπεν ἡ βάσις ἐκείνη — ἃς μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ εἴπω, μεταχειριζόμενος τὸν ἴδιον αὐτοῦ χαρακτηρισμόν — ἡ βάσις ἡ ἠθικὴ ἡ συνισταμένη εἰς τὴν ἀπόκρουσιν τῆς μεταφορᾶς τῶν δελτίων παρὰ τῶν σταφιδοπαραγωγῶν ὡς γενομένην ἐπὶ ζημίᾳ τῶν συμφερόντων τῆς παραγωγῆς. Θὰ ἐνθυμεῖσθε βεβαίως, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι τὸ κυριώτερον ἔρεισμα ὅλων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἀντετάχθησαν κατὰ τοῦ μέτρου τῆς μεταφορᾶς τῶν δελτίων, ὑπῆρξεν ἡ ἀντίδρασις τὴν ὁποίαν τάχα ἤσκουν οἱ παραγωγοὶ διὰ τῶν κτηματικῶν Συλλόγων, τῶν συνεταιρισμῶν καὶ τῶν λοιπῶν σταφιδικῶν ὀργανώσεων. Καὶ θὰ ἐνθυμεῖσθε ἐπίσης τὸν γενόμενον τότε θόρυβον καὶ τὴν βροχὴν τῶν τηλεγραφημάτων, μὲ τὰ ὁποῖα κατεκλύζετο ἡ Συνέλευσις, τηλεγραφημάτων διὰ τῶν ὁποίων ἐξωρκίζοντο οἱ πληρεξούσιοι νὰ μὴ ἐπιμείνωσιν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ μέτρου ἐκείνου, διότι ἦτο προωρισμένη οὐχὶ νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὰ συμφέροντα τῆς παραγωγῆς, ἀλλὰ τὰ ἀτομικὰ συμφέροντα ὀλίγων κερδοσκόπων ἐμπόρων. Τὸ συνέδριον μάλιστα τῶν συνεταιρισμῶν, τὸ συγκληθὲν δύο ἡμέρας πρὸ τῆς ψηφοφορίας ἐν Ἀμαλιάδι, συνέδριον εἰς τὸ ὁποῖον μετέσχον 100 ἐν συνόλῳ συνεταιρισμοὶ ἐκπροσωποῦντες τὰς σταφιδικὰς ὀργανώσεις ὁλοκλήρου τῆς Πελοποννήσου, τὸ συνέδριον τῆς Ἀμαλιάδος δύο ἡμέρας πρὸ τῆς ψηφοφορίας προέβη καὶ περαιτέρω καὶ διὰ ψηφίσματος τὸ ὁποῖον ἐξέδωκε καὶ τὸ ὁποῖον ἀνεγνώσθη τότε εἰς τὴν Συνέλευσιν καὶ ἐδημοσιεύθη εἰς τὰς ἐφημερίδας, ἀπεφάσισεν—ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς ἀναγνώσω μικρὸν μέρος ἐξ αὐτοῦ. (Ἀναγινώσκει): «Ἀποκρούομεν ἀπολύτως καὶ μετὰ λύσσης ἀξιουμένην παρὰ κερδοσκόπων ἐμπόρων ἀγορὰν ἢ μεταφορὰν νέαν χρῆσιν δελτίων παρακρατήσεως, μηδαμῶς δυναμένην βοηθήσῃ ἐξηντλημένον καὶ σκληρῶς δοκιμαζόμενον σήμερον σταφιδικὸν κόσμον. Ἀποροῦμεν πῶς εὑρίσκονται πληρεξούσιοι σταφιδοφόρων μερῶν ὑποστηρίζοντες ἀγορὰν δελτίων κερδοσκόπων εἰς βάρος ἡμῶν Πληρεξουσίους τούτους, ἐφόσον ἐμμένουν πλάνην των ἀποδοκιμάζομεν, ἀρνούμενοι τούτους λαλῶσιν ὀνόματι πληρεξουσιότητος σταφιδικοῦ κόσμου, βουλὴν ὁποίου ἐκπροσωποῦμεν». Καὶ ἡμεῖς μέν, κύριοι πληρεξούσιοι, ἔχοντες συνείδησιν τῆς εὐθύνης καὶ τῆς γνώμης ἡμῶν καὶ τῆς ψήφου ἡμῶν, δὲν ἐπτοήθημεν ἀπὸ τὰς φωνὰς καὶ τὸν θόρυβον τῶν πεπλανημένων καὶ συνεβουλεύσαμεν τότε καὶ ὑπεστηρίξαμεν τότε ποῖον εἶναι τὸ συμφέρον τῶν σταφιδοπαραγωγῶν, ζητήσαντες ἐντόνως τὴν ἀγορὰν ὅλου τοῦ πλεονάζοντος αὐτουσίου σταφιδοκάρπου καὶ τὴν μεταφορὰν τῶν πλεοναζόντων δελτίων, συγχρόνως καὶ ἀλληλενδέτως, διὰ νὰ ἐπέλθῃ θετικὸν καὶ ἀσφαλὲς ἀποτέλεσμα ὑπὲρ τοῦ σταφιδικοῦ κόσμου, διὰ τὰ συμφέροντα τοῦ ὁποίου ἐνδιαφερόμεθα καὶ ἐννοοῦμεν περισσότερον παντὸς ἄλλου. Καὶ τὰ πράγματα μᾶς ἐδικαίωσαν, διότι δὲν παρῆλθον ἢ ὀλίγαι ἡμέραι καὶ ἡ ἐπελθοῦσα λαῖλαψ ἀνὰ τὴν σταφιδικὴν Πελοπόννησον ἀπέδειξε μὲν ἡμᾶς τὰ ὀρθὰ φρονοῦντας καὶ συμβουλεύοντας, ἀλλὰ κατὰ τρόπον ἀτυχῶς τραγικὸν διὰ τοὺς παραγωγούς. Καὶ διὰ νὰ μὴ φέρω ἄλλο ἐπιχείρημα, κύριοι πληρεξούσιοι, ἤθελον νὰ παρακαλέσω ὑμᾶς νὰ σκεφθῆτε τοῦτο: Πῶς ἀφοῦ ἐπανέρχεται τὸ μέτρον τῆς μεταφορᾶς τῶν δελτίων, ὡς ὑπεστήριξε πρὸ ὀλίγου ὁ ἀξιότιμος ἐκ Τριφυλλίας συνάδελφος, ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Συνελεύσεως, ὑπὸ ἄλλην βεβαίως μορφήν, ὡς ὑποστηρίζω ἐγώ, οὐσιαστικῶς ὅλως διάφορον τῆς προηγουμένης, πῶς συμβαίνει οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ νὰ ἐφησυχάζουν καὶ νὰ μὴ σᾶς κατακλύζουν καὶ πάλιν μὲ τηλεγραφήματα καὶ ἐπικλήσεις καὶ ἐξορκισμοὺς καὶ ἐπιδοκιμασίας; Ἡμεῖς μάλιστα οἱ ἐκ τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν καὶ εἰδικῶς ἐγὼ καὶ οἱ συνάδελφοί μου οἱ ἀντιπροσωπεύοντες τὴν μεγαλυτέραν σταφιδοφόρον ἐπαρχίαν τοῦ Κράτους, ἐπικοινωνήσαντες καὶ τελευταίως μετὰ τῶν συμπολιτῶν μας ἠσθάνθημεν βαρύτερον παντὸς ἄλλου τὸ μέγεθος τῆς ἐπελθούσης καταστροφῆς καὶ εἴδομεν ὑπὸ τὴν ἐπήρειαν ταύτης μεταβληθείσας ἐντελῶς τὰς ἀντιλήψεις καὶ ἐκείνων οἵτινες ἀρχικῶς κατεφέροντο κατὰ τοῦ μέτρου. Ἀλλὰ διὰ νὰ μὴ σᾶς μείνῃ καμμία ἀμφιβολία περὶ τῆς μεταστροφῆς αὐτῆς τῶν γνωμῶν καὶ τῶν ἐναντιοφρονούντων ἄλλοτε ἐκ τῶν σταφιδοπαραγωγῶν δὲν ἔχω ἢ νὰ σᾶς ἀναγνώσω ἓν νέον ψήφισμα τοῦ συνεδρίου Ἀμαλιάδος, ὅπερ συνελθὸν καὶ πάλιν τὴν προπαρελθοῦσαν Κυριακὴν καὶ ἀπαρτισθὲν ἐξ 97 ἀντιπροσώπων συνεταιρισμῶν καὶ ὀργανώσεων σταφιδικῶν προέβη εἰς ἔκδοσιν νέου ψηφίσματος, δι’ οὗ μεταξὺ τῶν ἄλλων παρακαλεῖ τὴν Κυβέρνησιν ὅπως προβῇ εἰς τὴν ἄμεσον ἐξαγορὰν ἁπάντων τῶν πλεονασμάτων τῆς τρεχούσης ἐσοδείας, ὡς ἐπίσης καὶ εἰς τὴν ἀγορὰν τῶν ὑπολοίπων δελτίων παρακρατήσεως, συμψηφιζομένων εἰς τρεῖς συνεχεῖς ἐσοδείας, ὅτι δηλαδὴ ἀκριβῶς ἡμεῖς ἀνέκαθεν ὑποστηρίζομεν θαρραλέως, ἀντικρουόμενοι καὶ ἀποδοκιμαζόμενοι ἀπὸ τοὺς διαφόρους σταφιδοπροστάτας, τοὺς ἀναλαβόντας νὰ σώσωσι τὴν σταφιδοπαραγωγήν.

§237Γ. ΛΟΥΠΙΝΑΣ. Ἔχω καὶ ἐγὼ τηλεγραφήματα ἀπὸ συνεταιρισμοὺς Πυλίας καὶ Τριφυλλίας.

§238Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐγὼ θὰ σᾶς ἀναγνώσω τηλεγράφημα ἐκ Πυλίας, τοῦ προέδρου τοῦ συνεταιρισμοῦ Πυλίας καὶ λοιπῶν, ἀπευθυνόμενον πρὸς τὸν κ. πρόεδρον τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, τὸ ὁποῖον ἐδημοσιεύθη ἐν τῇ ἐφημερίδι «Δημοκρατία», τὸ ὁποῖον λέγει τὰ ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἡ ματαίωσις τῆς μεταφορᾶς τῶν δελτίων ἐπέφερε τελείαν παραλυσίαν, ἡ καταστροφὴ δὲ τοῦ σταφιδεμπορίου μοιραίως καὶ ἀσφαλῶς θέλει δημιουργήσει ἀδιέξοδον. Οἱ ὑποστηρίζοντες τὰ ἀντίθετα εὑρίσκονται ἐν δόλῳ, ἢ τοὺς παρασύρει τὸ θάρρος τῆς ἀγνοίας. Εἶναι προφανὲς ὅτι ἡ ἐκραγεῖσα κρίσις ἐπηρεάζει τὴν νέαν ἐσοδείαν, ὁπότε πᾶν ληφθησόμενον μέτρον θέλει καταδειχθῆ ἀνίσχυρον. Χάριν τῆς σωτηρίας τῆς παραγωγῆς καὶ τοῦ ἐμπορίου ὑποβάλλομεν εὐλαβῶς παράκλησιν ὅπως ἐπαναφέρητε πάλιν ζήτημα ἀγορᾶς δελτίων ἐνώπιον Συνελεύσεως».

§239Γ. ΛΟΥΠΙΝΑΣ. Ἀναγνώσατε παρακαλῶ καὶ τὸ ἄλλο.

§240Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἀλλοίμονον — καὶ τὸ λέγω ἐν πλήρει ἐπιγνώσει ὅτι δύναται νὰ γίνῃ ἐκμετάλλευσις τῶν λόγων μου — ἀλλοίμονον εἰς τοὺς ἀντιπροσώπους τῶν σταφιδοφόρων περιφερειῶν, ἂν ἐπρόκειτο νὰ σχηματίσωσι γνώμην περὶ ἑνὸς τοιούτου μέτρου ἐκ τῶν τηλεγραφημάτων, τὰ ὁποῖα οἱ ἑκάστοτε σταφιδικοὶ συνεταιρισμοὶ ἔστελλον πρὸς αὐτούς. Εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι αὐτοὶ ἀναλόγως τῶν συμφερόντων των ἀποφαίνονται. Ἡμεῖς πρέπει νὰ σχηματίσωμεν γνώμην ἀπηλλαγμένοι πάσης ξενικῆς ἐπιρροῆς.

§241Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὀρθότατα παρετήρησε ταῦτα ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Ἐγώ, ἂν ἠθέλησα νὰ ἀναγνώσω τὰ τηλεγραφήματα, τὸ ἔκαμα διὰ νὰ ἀποδείξω, ὡς ὑπεστήριξα καὶ ἄλλοτε, ὅτι οὐδεμίαν ταῦτα πρέπει νὰ ἀσκῶσιν ἐπιρροὴν καὶ νὰ μὴ λαμβάνωνται ὡς βάσις, ὅπως ἐγένετο κατὰ τὴν πρὸ διμήνου συζήτησιν, ἐπιχειρηματολογίας σοβαρᾶς, ὅτι τὸ μέτρον ἀπεκρούετο ἀπὸ τοὺς παραγωγοὺς διαισθανομένους καὶ πιστεύοντας τὸ ἐπιζήμιον τούτου.

§242Γ. ΛΟΥΠΙΝΑΣ. Ἀναγνώσατε τὸ μεταγενέστερον ἐξ Ἀμαλιάδος.

§243Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν ἔχετε ἄλλο ἐκ τῆς Ἀμαλιάδος, εἶναι τὸ τελευταῖον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀνέγνωσα πρὸ ὀλίγου. Ἄλλο συνέδριον δὲν ἔγινε. Ἤθελον λοιπόν, κύριοι συνάδελφοι, νὰ ὑποστηρίξω ὅτι ἡ μεταβολὴ τῶν γνωμῶν τῶν σταφιδοπαραγωγῶν προῆλθε, διότι ἐβεβαιώθη τὸ ἀποτέλεσμα τῆς γενομένης ἀπορρίψεως τοῦ μέτρου περὶ μεταφορᾶς τῶν δελτίων. Νὰ λάβητε δὲ ὑπ’ ὄψιν σας ὅτι ἡ τιμὴ τῆς σταφίδος, καθ’ ἣν ἐποχὴν εἰσήχθη εἰς τὴν Συνέλευσιν τὸ νομοσχέδιον, ἦτο δραχ. 2,200 ἐν Πύργῳ, ὅταν δὲ ἀπερρίφθη, κατῆλθον αἱ τιμαὶ εἰς 1,600 ἢ μᾶλλον ἡ σταφὶς εἶναι ὅλως ἀζήτητος. Δύναταί τις νὰ ἐννοήσῃ τὴν λαίλαπα, ἡ ὁποία ἐπηκολούθησεν εἰς τὴν Πελοπόννησον. Δὲν παρεσύρθη μόνον τὸ ἐμπόριον τῆς σταφίδος, ἂν καὶ τοῦτο μόνον ἦτο ἱκανὸν νὰ κάμῃ τὴν Συνέλευσιν νὰ ἐπιληφθῇ ἐκ νέου τοῦ ζητήματος τῆς ἐξαγορᾶς τῶν δελτίων, δὲν περιωρίσθη μόνον εἰς αὐτό, ἀλλὰ συνετρίβησαν καὶ οἱ παραγωγοὶ διὰ τῆς τεραστίας πτώσεως τῶν τιμῶν ἢ μᾶλλον διὰ τῆς παντελοῦς ἀζητησίας τοῦ προϊόντος.

§244Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Ἡ ὑποβολὴ τοῦ νομοσχεδίου ἐπηρέασε τὰς τιμάς;

§245Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Βεβαίως ἐπηρέασε.

§246Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Ὅταν λοιπὸν ὑπεβλήθη τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀγορᾶς σταφίδος ὑψοῦντο αἱ τιμαί, καταψηφίζεται τὸ νομοσχέδιον, καταπίπτουν αἱ τιμαί, ὑποβάλλεται νομοσχέδιον περὶ ἀγορᾶς δελτίων, δὲν καταπίπτουν αἱ τιμαί, ὑποβάλλεται νομοσχέδιον περὶ ἀγορᾶς σταφίδος, ὑψοῦνται αἱ τιμαί.

§247Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Βεβαίως τὸ ζήτημα ηὐνοήθη ἄριστα. Τοῦτο μόνον ὀφείλω νὰ τονίσω ἐπὶ πλέον, ἵνα μὴ σᾶς μείνῃ καμμία ἀμφιβολία, διότι ὁ ἀξιότιμος κ. Λουπινᾶς καὶ σήμερον ἀκόμη ὑπεστήριξεν ὅτι ἡ πτῶσις τῶν τιμῶν τῆς σταφίδος μετὰ τὴν ἀπόρριψιν ἐκ μέρους τῆς Συνελεύσεως τῆς μεταφορᾶς τῶν δελτίων ὑπῆρξεν ἀπόρροια τῶν δηλώσεων τὰς ὁποίας ἔκαμε τάχα ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως σχετικῶς μὲ τὴν ἐκ μέρους τῆς Τραπέζης παροχὴν χρημάτων πρὸς ἀγορὰν τοῦ σταφιδοκάρπου. Καὶ ὅσον ἀφορᾶ μὲν τὴν οὐσίαν τῶν δηλώσεων ἐκείνων καὶ τὴν σκοπιμότητα, τὴν ὁποίαν ἐξυπηρέτουν, καὶ πρὸ ἡμερῶν καὶ σήμερον ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀνέπτυξε τὸ ζήτημα καὶ περιττεύει ὅλως ἡ ἰδική μου συνηγορία. Τοῦτο μόνον θέλω νὰ ὑποστηρίξω ὅτι αἱ τιμαὶ τῶν σταφίδων καὶ αἱ τιμαὶ τῶν δελτίων κατέπεσαν πολὺ προτοῦ ὑπάρξουν αἱ δηλώσεις ἐκεῖναι τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ὅταν ἐτηλεγραφήθη παρὰ τῶν παρακολουθούντων τὸ ζήτημα ὅτι ἐψηφίσθη μόνον ἡ ἐξαγορὰ αὐτουσίου σταφιδοκάρπου καὶ ἀπερρίφθη ἡ μεταφορὰ τῶν δελτίων, αὐτοστιγμεί, ὡς διὰ μαγείας, αἱ τιμαὶ τῶν σταφίδων κατέπεσαν κατὰ 500 δραχμάς. Αἱ δηλώσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἐπηκολούθησαν. Ἀλλὰ καὶ ἂν τοῦτο δὲν εἶναι ἱκανὸν νὰ σᾶς πείσῃ, ἔχω καὶ ἄλλο πραγματικὸν ἐπιχείρημα εἰς ἀντίκρουσιν τοῦ ἀσυστάτου ἐπιχειρήματος τοῦ κ. συναδέλφου, ὅτι, ὅτε εἰς τὴν κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν ἀπερρίφθη τὸ νομοσχέδιον περὶ μεταφορᾶς τῶν δελτίων, συγχρόνως ἐγένετο δεκτὴ ἡ πρότασις τοῦ ἀξιοτίμου κ. Λουπινᾶ περὶ ἐπαγγελίας ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως ἀγορᾶς παντὸς πλεονάζοντος ποσοῦ αὐτουσίου σταφιδοκάρπου κατὰ τὸ τέλος τοῦ σταφιδικοῦ ἔτους. Εὐθὺς ὡς ἐτηλεγραφήθη ἡ ἐπαγγελία αὐτὴ ὤφειλον αἱ τιμαὶ ἀμέσως νὰ ἀνέλθουν, κατὰ τὰς γνώμας τὰς ὁποίας ἀνέπτυξεν ὁ κ. συνάδελφος. Δὲν εἶχον δὲ τότε ἐπακολουθήσει ἢ προηγηθῆ δηλώσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἢ οἱουδήποτε ἄλλου Προέδρου, καὶ ὅμως, κύριοι, ἐπῆλθε καὶ τότε ραγδαιοτάτη ἡ πτῶσις τῶν τιμῶν τῆς σταφίδος κατὰ 400 δραχμὰς τὸ χιλιόλιτρον. Σᾶς μένει λοιπὸν καμμία ἀμφιβολία ὅτι τὸ μέτρον τῆς μεταφορᾶς τῶν δελτίων καταβιβάζει καὶ τὰς τιμὰς τῆς σταφίδος καταψηφιζόμενον καὶ ἀνασύρει τὰς τιμὰς τῶν σταφίδων ψηφιζόμενον; Διὰ τοῦτο, κύριοι συνάδελφοι, ἠγωνίσθην καὶ τότε καὶ ἤδη προσπαθῶ νὰ σᾶς πείσω ὅτι ἡ σωτηρία ἔγκειται εἰς τὴν ταυτόχρονον λῆψιν τῶν προταθέντων προστατευτικῶν μέτρων, τὴν ἀγορὰν δηλαδὴ ὅλων τῶν πλεονασμάτων τοῦ αὐτουσίου σταφιδοκάρπου καὶ τὴν μεταφορὰν τῶν πλεοναζόντων δελτίων. Τὸ ἓν ἄνευ τοῦ ἄλλου δὲν ἀρκεῖ, εἶναι ἀπολύτως ἀνεπαρκές. Ἀλλὰ δὲν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ μείνουν αἱ τιμαὶ ὡς ἔχουν ἐν τῇ κυβερνητικῇ τροπολογίᾳ, τοὐλάχιστον ὅσον ἀφορᾶ τὴν τιμὴν τοῦ αὐτουσίου σταφιδοκάρπου, διότι ἡ τιμὴ τῶν 2.200 δραχμῶν κατὰ χιλιόλιτρον εἶναι μικρά, δὲν πληροῖ τὰς ἀνάγκας τῆς παραγωγῆς καὶ πρέπει νὰ ὁρισθῇ μεγαλυτέρα.

§248Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἂν δὲν ὠφέλησεν ἡ ἐπαγγελία τῆς ἐξαγωγῆς τῶν δελτίων, ὁ λόγος εἶναι ὅτι ἡ κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ δὲν εἶχε καμμίαν δύναμιν, ἐφόσον ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀπεποιεῖτο αὐτὴν τὴν πρότασιν. Σήμερον τί ζητοῦμεν; Νὰ οἰκειοποιηθῇ ἡ Κυβέρνησις μίαν πρότασιν, διὰ τῆς ὁποίας νὰ λέγῃ εἰς τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς ὅτι πᾶν πλεόνασμα θὰ ἐξαγορασθῇ ὑπὸ τοῦ Κράτους εἰς βάρος τῆς μελλούσης παραγωγῆς. Ἄν αὐτὸ ὑπάρξῃ, τότε ἀσφαλῶς θὰ ὑπάρξῃ μία σταθεροποίησις εἰς τὴν ἀγοράν.

§249Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε συνάδελφε, ἔχετε γνῶσιν τῆς τροπολογίας, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ἡ Κυβέρνησις;

§250Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ὄχι· τὴν τελευταίαν δὲν τὴν εἶδον.

§251Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπιτρέπετε, κ. Πρόεδρε, μίαν μόνον διακοπὴν διὰ νὰ ἀναπτύξω διὰ δύο λέξεων εἰς τὸν κ. Ἀραβαντινόν, ἐπειδὴ ἀπουσίαζεν εἰς προτέραν συνεδρίαν, τὰς σκέψεις τῆς Κυβερνήσεως;

§252ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει τὸν λόγον.

§253Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε συνάδελφε, ἀπουσιάζετε ὅτε ὡμίλησα, κατόπιν δὲ τῆς ὁμιλίας ἐκείνης εἰσήχθη ἡ ὑπὸ συζήτησιν τροπολογία τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ Κυβέρνησις ἐστηρίχθη πρὸ παντὸς εἰς τὸ καθεστὼς τὸ ὁποῖον ἴσχυσεν ἐπὶ σειρὰν τριάκοντα ἐτῶν περίπου, μέ τινας διακυμάνσεις ἐνίοτε. Αἱ ἀποδείξεις τῆς ἀποταμιεύσεως καὶ ἐντὸς τοῦ σταφιδικοῦ ἔτους, κατὰ τὸ ὁποῖον ἐξεδόθησαν, ἦσαν δεκταὶ καὶ μέχρι τοῦ Ὀκτωβρίου, ἀπὸ τῆς χρονολογίας δὲ ταύτης, ἐπὶ δίμηνον, ἐξηργυροῦντο ὑπὸ τῆς Ἑταιρείας παλαιότερον ἐπὶ τιμῇ ἑκατὸν δέκα πέντε δραχμῶν κατὰ χιλιόλιτρον. Διατί ἐγένετο τοῦτο; Τὸ γνωρίζετε, διότι ἀντιπροσωπεύετε σταφιδοφόρον ἐπαρχίαν. Τὰ δελτία ἀντιπροσωπεύουν σταφιδόκαρπον. Ἡ Ἑταιρεία ἄλλοτε, τὸ Κράτος δὲ σήμερον, διὰ λογαριασμὸν πάντοτε τῆς σταφιδοπαραγωγῆς, θὰ οἰκειοποιηθῇ τὸν σταφιδόκαρπον αὐτὸν καὶ θὰ τὸν πωλήσῃ. Διατί εἶχε τεθῇ ἡ τιμὴ τῶν 115 δραχμῶν ἐπὶ ταῖς ὁποίαις ἐξηργυροῦντο τὰ δελτία ἀπὸ τοῦ Ὀκτωβρίου μέχρι καὶ τοῦ Νοεμβρίου; Διότι ἡ τιμὴ τῶν 115 δραχμῶν, χρυσῶν δραχμῶν, ἀντεπροσώπευεν, ὡς ἦτο γνωστὸν τότε, τὸ κατώτερον ὅριον τῆς ποιότητος τῆς σταφίδος καὶ ὑπετίθετο ὅτι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἀπεταμίευσε σταφίδα διὰ νὰ λάβῃ δελτία, ἀπεταμίευσε σταφίδα ποιότητος κατωτέρας.

§254ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Κατωτάτης.

§255Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἄν θέσωμεν ὡς βάσιν αὐτὸ καὶ ἐφέτος, πρέπει νὰ εἴπωμεν ὅτι εἶναι ἠθικὸν καὶ δίκαιον νὰ γίνῃ τὸ ἴδιον. Πάντες ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔδιδον τὴν σταφίδα διὰ νὰ λάβωσι δελτία, εἶχον ὑπ’ ὄψιν των ὅτι θὰ εἶναι ἠθικὸν καὶ δίκαιον νὰ ἐξαγορασθοῦν καὶ ἐφέτος τὰ δελτία μετὰ τὴν 1)14 Ὀκτωβρίου. Εἶναι ἠθικὸν καὶ δίκαιον μέχρι τῆς 1)14 Ὀκτωβρίου νὰ ἰσχύσουν καὶ ἐφέτος τὰ δελτία. Βεβαίως ἡ Συνέλευσις εἶναι παντοδύναμος καὶ ἠμπορεῖ νὰ εἴπῃ ὅτι δὲν λαμβάνει ὑπ’ ὄψιν της ποσῶς τὰ δελτία, ἀλλ’ αὐτὸ δὲν θὰ ἦτο, τὸ τονίζω, οὔτε ἠθικὸν οὔτε δίκαιον. Ἐρωτᾶται ἤδη, πρὸς πόσον πρέπει νὰ ἐξαργυρωθοῦν τὰ δελτία; Τί ἦτο ἡ τιμὴ αὐτὴ τῶν 115 δραχμῶν; Ἡ κατωτάτη τιμὴ τῆς σταφίδος, ἡ τεχνητῶς θεωρουμένη κατωτάτη. Ἄν δὲν ἦτο τεχνητῶς κατωτάτη, ἡ φυσικὴ τιμὴ τῆς στοφίδος θὰ ἦτο 60 καὶ ἴσως 50 δραχμάς. Ἀλλὰ τίς θὰ ἦτο ἡ τεχνητῶς κατωτάτη τιμὴ τῆς σταφίδος σήμερον; Διότι τὴν κατωτάτην τιμὴν τῆς σταφίδος ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν του τὸ σύστημα, τὸ ἰσχῦσαν ἐπὶ μίαν τριακονταετίαν. Ἀναμφισβητήτως τουλάχιστον 2.000 δραχμῶν τὸ χιλιόλιτρον, μέχρι τῆς στιγμῆς καθ’ ἣν ὁμιλοῦμεν. Πρὸς πόσον λοιπὸν πρέπει νὰ ἐξαργυρωθοῦν τὰ δελτία; Ἀλλὰ δὲν θέλετε αὐτὸν τὸν λογαριασμόν; Κάμετε ἄλλον, διὰ νὰ εὕρωμεν εἰς τί ποσὸν ἀντιστοιχοῦν σήμερον αἱ 115 δραχμαί, αἱ πρὸ τοῦ 1914. Αἱ 115 δραχμαὶ ἦσαν χρυσαῖ· εἰς αὐτὰς θὰ προσθέσετε τὴν παγκόσμιον ἀκρίβειαν. Εἶναι γνωστὸν ὅτι αἱ σταφίδες αἱ τιμώμεναι πρὸ τοῦ 1914 πρὸς 18 σελλίνια, σήμερον τιμῶνται 30 σελλίνια. Εἶναι ἡ αὐτὴ ἀναλογία τῆς ἐπελθούσης παγκοσμίου ἀκριβείας εἰς ὅλα ἐν γένει τὰ πράγματα τοῦ βίου. Γνωρίζετε ὅτι ἐν Ἀμερικῇ, ἐν Ἀγγλίᾳ, Ἑλβετίᾳ καὶ ὅπου τὸ νόμισμα ἔμεινεν ἄρτιον καὶ ὅπου δὲν ἐπέδρασεν ἡ ὑποτίμησις τοῦ νομίσματος, ὅ,τι ἠγοράζετο πρὸ τοῦ πολέμου μὲ 100 φράγκα χρυσᾶ, σήμερον δὲν δύνασθε νὰ τὸ ἀγοράσητε εἰμὴ μὲ ἑκατὸν ἑβδομήκοντα ἕως ἑκατὸν ὀγδοήκοντα. Κάμετε τὴν ἀναλογίαν τῶν 115 χρυσῶν δραχμῶν μὲ τὴν ἐπελθοῦσαν αὐτὴν ἀκρίβειαν τοῦ βίου καὶ θὰ ἴδητε ὅτι φθάνετε περίπου τὰς διακοσίας δραχμάς. Πολλαπλασιάσατε μὲ 10 μόνον, λόγῳ τῆς ὑποτιμήσεως τῆς χαρτίνης δραχμῆς, καὶ θὰ εὕρητε ὅτι ἡ τιμὴ τῶν 2,000 δραχμῶν περίπου εἶναι τὸ κατώτατον ὅριον τῆς δικαίας τιμῆς, εἰς ἣν δέον νὰ ἐξαργυρωθοῦν τὰ δελτία, ἂν θέλωμεν νὰ ἰσχύσῃ τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον ἴσχυσεν ἐπὶ μίαν τριακονταετίαν. Αὐτὰς τὰς σκέψεις εἶπον εἰς τὴν Συνέλευσιν καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν σκέψεων τούτων οἱ συνάδελφοί μου ὑπέβαλον τὴν τροπολογίαν.

§256Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Εἶμαι σύμφωνος.

§257ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κ. Ἀναστασίου.

§258Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν πρέπει νὰ συνεχίσω τὴν ἀγόρευσίν μου, κύριοι συνάδελφοι, κατόπιν τῶν τελευταίων δηλώσεων τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ θὰ διακόψω ταύτην περατώνων αὐτὴν ἐνταῦθα. Ταύτην μόνον τὴν διαφωνίαν θὰ ἐξακολουθήσω διατυπῶν· ὅτι πρέπει νὰ ὁρισθοῦν αἱ τιμαὶ τοῦ ἐξαγορασθησομένου σταφιδοκάρπου εἰς 2,500 δραχμάς, τῶν δὲ δελτίων εἰς 2,200 δραχ. διὰ νὰ ἱκανοποιηθῶσιν οἱ καταδαπανώμενοι παραγωγοὶ καὶ παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν ὅπως βελτιώσῃ κατὰ τοῦτο τὴν παρ’ αὐτῆς ὑποβληθεῖσαν τροπολογίαν.

§259Ι. ΠΕΡΔΙΚΟΓΙΑΝΝΗΣ. Μετὰ τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις. (Ὁ κ. Πρόεδρος καλεῖ ὅπως ὁμιλήσουν πολλοὺς ἐγγεγραμμένους πληρεξουσίους, παραιτουμένους τοῦ λόγου των).

§260Σ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Ἐγὼ ἔχω μίαν τροπολογίαν, κ. Πρόεδρε.

§261Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ τροπολογία σας εἶναι προσθήκη. Νὰ ψηφισθῇ αὐτὸ καὶ ἀμέσως ὡς προσθήκη θὰ ἀναγνωσθῇ ἡ τροπολογία τοῦ κ. Γρηγορίου.

§262Γ. ΚΑΤΣΙΜΠΙΡΗΣ. Δύο λέξεις μόνον, κ. Πρόεδρε...

§263Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ μοὶ εἴπητε δι’ αὔξησιν τῶν τιμῶν· τὸ μαντεύω ἀπὸ τὰ μάτια σας. Λοιπὸν σᾶς δηλῶ τὰ ἑξῆς: Ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ τοῦτο, διότι τὰ μέτρα τὰ τεχνητὰ δὲν δύνανται νὰ ἀσφαλίζωσιν ἑκάστοτε κατωτάτην μόνον τιμήν.

§264ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραιτεῖται ὁ κ. Κοτσιμπίρης.

§265Α. ΜΥΛΩΝΑΣ. Ἤθελον νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν χάριν τῆς ἀκριβείας. Ἀληθῶς εἰς τὴν σύμβασιν μετὰ τῆς Προνομιούχου ὑπῆρχεν ἡ ἀσφαλιστικὴ διάταξις ὅπως τὰ δελτία ἐξαγοράζωνται εἰς τὸ τέλος τοῦ ἔτους εἰς μίαν κατωτέραν τιμὴν καὶ ἑπομένως ἐξησφαλίζετο τὸ ἐμπόριον μὲ τὴν τιμὴν ταύτην. Θὰ προσέθετον ὅτι ἐπίσης ὑπῆρχε καὶ ἡ διάταξις δι’ ἧς, εἰς ὡρισμένην τιμήν, ποικίλουσαν ἀναλόγως τῶν ποιοτήτων μεταξὺ 145 δραχ. καὶ 115, ἐξησφαλίζετο καὶ ἡ ἀγορὰ τοῦ αὐτουσίου σταφιδοκάρπου. Ἀλλ’ ἐλησμονήθη νὰ τονισθῇ τοῦτο, ὅτι ἡ τόσον οὐσιώδης διάταξις ἠτόνησεν ἀπὸ τοῦ 1914 καὶ ἐντεῦθεν, ἀνασταλεῖσα διὰ Διατάγματος μαζὶ μὲ ἄλλας δικαιολογημένως μὲν τότε, ἀδικαιολογήτως ὅμως μετέπειτα, μέχρι τῆς ἀγορᾶς τῆς Προνομιούχου πέρυσι. Δὲν ἐζητήθῃ παρὰ τοὺς εἰδικοὺς ὑπαλλήλους οἱ ὁποῖοι ἦσαν οἱ ὀφθαλμοὶ τοῦ Κράτους μέσα εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Προνομιούχου, ἡ ἀποκατάστασις τῶν ὑποχρεώσεων τῆς Ἑνιαίας, ἥτις ἐπώλει οὐχ ἧττον τὸ παρακράτημα εἰς μεταλλικὰς τιμάς, πληρώνουσα τὸν φόρον εἰς τὸ Δημόσιον προπολεμικόν!

§266Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Προχθὲς τὸ εἶπον, ὅτι τὸ λάθος τῶν Κυβερνήσεων ἀφ’ ἧς ἐποχῆς ἤρχισε νὰ ὑποτιμᾶται τὸ νόμισμα ὑπῆρξεν ὅτι δὲν ἐξηνάγκασαν τὴν Προνομιοῦχον νὰ προσαρμόσῃ τοὺς ὅρους τῆς Συμβάσεως.

§267Α. ΜΥΛΩΝΑΣ. Ἐκ τῶν ὑστέρων ἐλέχθη τοῦτο.

§268Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ εἴπετε σεῖς ποτέ;

§269Α. ΜΥΛΩΝΑΣ. Δὲν ἤμην ἁρμόδιος.

§270Γ. ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Εἴπετε ὅτι ἡ Προνομιοῦχος ἔχει πολλὰς ὑποχρεώσεις πρὸς τὸ Δημόσιον. Εἴπετε ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐδήλωσεν ὅτι τοῦτο εἶναι ἀντικείμενον δικαστικῆς διαφορᾶς.

§271Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶπον ὅτι εἶναι ἀντικείμενον δικαστικῆς διαφορᾶς. Ὑπάρχει ἀντικείμενον διαφορᾶς.

§272Α. ΜΥΛΩΝΑΣ. Ἤθελον λοιπὸν νὰ ἀποκαταστήσω τὰ πράγματα εἰς τοῦτο, ὅτι ὄντως ἴσχυσεν ἡ σπουδαιοτάτη αὕτη ὑποχρέωσις, ἀλλὰ μέχρι πρὸ δέκα ἐτῶν. Δὲν θέλω νὰ σᾶς ἀπασχολήσω διὰ μακρῶν ἐπὶ τοῦ θέματος, διότι πολλὰ ἐλέχθησαν εἰς ἄλλην συνεδρίασιν καὶ ἡ ὥρα εἶναι προκεχωρημένη. Ἤθελον ὅμως νὰ ἐπαναλάβω ἓν σημεῖον ἀπὸ τὸν προλαλήσαντα πρὸ ὀλίγου, ἰσχυρισθέντα, ὡς καὶ ἄλλοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ ἐξαγορὰ τῶν δελτίων θὰ φέρῃ καὶ ὕψωσιν τῶν τιμῶν τῆς σταφίδος, καὶ ἀντιστρόφως ὅτι ἡ μὴ ἐξαγορὰ τῶν δελτίων θὰ ἐπιφέρῃ πτῶσιν τῆς τιμῆς τῆς σταφίδος. Ὁ φίλος συνάδελφος κ. Ἀναστασίου διὰ νὰ πιστώσῃ τὰ λεγόμενά του ἀνέφερε παράδειγμα ὅτι, καίτοι εἶχεν ἀποφασισθῆ κατ’ ἀρχὴν νὰ ἐξαγορασθῇ μόνον σταφιδόκαρπος, ἡ τιμή του δὲν ὑψώθη, καὶ ὅτι, ἐπειδὴ ἀπερρίφθη ἡ πρότασις περὶ ἐξαγορᾶς τῶν δελτίων, ἐπῆλθεν ἡ πτῶσις τῆς τιμῆς τοῦ σταφιδοκάρπου. Νομίζω ὅτι ἡ πτῶσις τῆς τιμῆς τῆς σταφίδος, ἂν ἐπῆλθεν, ἐπῆλθε, διότι ἦτο φυσικὸν νὰ ἐπιδιωχθῇ ἀπὸ τοὺς ἐμπόρους, διὰ νὰ ἀσκήσωσιν ἀκόμη μεγαλυτέραν πίεσιν πρὸς ἐξαγορὰν τῶν δελτίων. Δὲν ἐνεπνεύσθη εἰς τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς ἡ πεποίθησις ὅτι θὰ ἐξηγοράζετο ὁ σταφιδόκαρπος, διότι, ἂν ἐξηγοράζετο, εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι διὰ τὴν τρέχουσαν χρῆσιν αἱ τιμαὶ τοῦ ὑπολειπομένου μετὰ τὴν ἀγορὰν τοῦ πλεονάζοντος τυχὸν καρποῦ θὰ ὑψοῦντο, τοσοῦτον μᾶλλον καθόσον οἱ ἐξάγοντες τὸν σταφιδόκαρπον τοῦτον δὲν θὰ ἐπεβαρύνοντο μὲ ἀκριβὰ δελτία. Ἄλλο τὸ ζήτημα, ἂν ἀφεθοῦν δελτία πλεονάζοντα διὰ τὴν μέλλουσαν ἐσοδείαν. Δὲν δύναται νὰ ὑποστηριχθῇ σοβαρῶς ὅτι διὰ τὴν ἐφετεινὴν ἐσοδείαν, ἂν ἠγοράζετο μὲν σταφιδόκαρπος καὶ ὄχι δελτία, δὲν θὰ ὑψοῦτο ἡ τιμὴ τοῦ σταφιδοκάρπου, διότι θὰ ἀφαιρεῖτο ἓν ποσὸν πλεονάζον καὶ τὸ ὑπολειπόμενον θὰ εἶχε μεγαλυτέραν τιμήν.

§273Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Θὰ ὑπάρχῃ σταφιδόκαρπος εἰς χεῖρας Συνεταιρισμῶν, θὰ ὑπάρξωσι καὶ δελτία.

§274Α. ΜΥΛΩΝΑΣ. Ἐλάχιστα δελτία. Αὐτὸ ὡμολογήθη ἀπὸ πολλοὺς συναδέλφους. Λοιπὸν ἐγώ, κύριοι, εἶχον ἀφορμὴν εἰς τοὺς ἀντιπροσώπους τῶν Συνεταιρισμῶν νὰ εἴπω ὅτι δὲν εἶναι δυνατόν, ἐφόσον ἰσχύει ὁ θεσμὸς τῆς παρακρατήσεως μὲ τὸ σύστημα τῶν δελτίων ἐπὶ τόσον χρόνον, τὰ δελτία ν’ ἀγνοηθοῦν, νὰ ἀκυρωθοῦν καὶ νὰ μὴ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν. Ὑπῆρξε τοιαύτη γνώμη.

§275Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Νὰ ἀποσυρθῶσιν. Εἶναι ἡ φράσις.

§276Α. ΜΥΛΩΝΑΣ. Μάλιστα. Ἐγὼ ὑπεστήριξα ὅτι τοῦτο δὲν θὰ ἦτο ὀρθόν. Εἶναι μία κληρονομία παθητική, ἡ ὁποία πρέπει νὰ ἀναληφθῇ ἀπὸ οἱονδήποτε μέλλοντα ὀργανισμὸν καὶ δι’ αὐτὸ τοὺς εἶπον ὅτι θὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψιν σας ὅτι κατὰ τὴν διαρρύθμισιν τοῦ ζητήματος καὶ τὴν λῆψιν τῶν μέτρων τῶν ὁριστικῶν διὰ τὸ μέλλον, ὡς ἄλλως τε καὶ ἡ Κυβέρνησις ἐπηγγέλθη ὅτι θὰ φέρῃ τὰ ὁριστικὰ μέτρα νὰ τὰ κρίνωμεν, θὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν καὶ ἡ παθητικὴ αὐτὴ κληρονομία. Ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου δὲν ἔχω ἀντίρρησιν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐγκαταλειφθοῦν τὰ δελτία, ἂν ἐρρυθμίζετο καὶ τὸ θάρρος τὸ ὁποῖον θὰ προκύψῃ ἐκ τῆς ἐξαγορᾶς καὶ εὑρίσκετο καὶ τὸ χρῆμα τὸ ὁποῖον θὰ ἐχρειάζετο. Ἀλλ’ ἀντὶ τούτου τὰ μὲν ὁριστικὰ μέτρα δὲν ἔρχονται πρὸς κρίσιν ἐδῶ, καίτοι πλησιάζει ὁ χρόνος, φέρεται δὲ πρὸς συζήτησιν μία ἀπορριφθεῖσα πρότασις, ἡ ὁποία ὑποβάλλεται ὑπὸ τύπον τροπολογίας. Καὶ θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ, κ. Πρόεδρε, νὰ φρονῶ ὅτι τοῦτο ἀντίκειται εἰς τὸν Κανονισμόν. Τὸ Σύνταγμα λέγει ὅτι ἡ Συνέλευσις κανονίζει τὰς ἐργασίας της ἐπὶ τῇ βάσει ὡρισμένου Κανονισμοῦ. Καὶ ὁ Κανονισμὸς εἰς ὡρισμένον ἄρθρον ὁρίζει ὅτι πρότασις ἀπορριφθεῖσα δὲν δύναται νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν αὐτὴν Σύνοδον τῆς Βουλῆς. Κατὰ τὸ πνεῦμα τοῦ Συντάγματος μάλιστα, διὰ νὰ ἐπέλθῃ παρέκλισις ἀπὸ τὸν Κανονισμόν, δὲν εἶναι δυνατὸν παρεμπιπτόντως νὰ ἐπέλθῃ μεταβολὴ τοῦ Κανονισμοῦ δι’ ἑνὸς οἱουδήποτε νομοσχεδίου, καὶ δὴ ἐμμέσως, ἀλλὰ κατὰ τὸ πνεῦμα τοῦ Συντάγματος, ἑκάστοτε ψηφιζόμενος εἰδικὸς Κανονισμὸς θὰ ρυθμίζῃ τὰς σχέσεις τῆς Βουλῆς. Ἂν νομίζετε ὅτι ἐξ οὐσιωδῶν λόγων ἐπιβάλλεται ἡ τροποποίησις τοῦ Κανονισμοῦ, δὲν δύνασθε διὰ μιᾶς ἐμμέσου τροπολογίας νὰ τὸν τροποποιήσητε. Πρέπει διὰ ρητῆς προτάσεως, εἰδικῶς ψηφιζομένης, νὰ μεταρρυθμισθῇ. Ἐλέχθη ἐπίσης ὅτι δὲν εἶναι ἡ αὐτὴ πρότασις, ἀλλ’ ὅτι ἡ πρότασις ἡ συζητουμένη εἶναι ἄλλη. Ἂν θελήσωμεν νὰ ἑρμηνεύσωμεν τυπικῶς τὴν σημερινὴν τροπολογίαν, θὰ ἤρκει ἡ ἀπάλειψις ἑνὸς «καί», μιᾶς λέξεως, μιᾶς φράσεως διὰ νὰ χαρακτηρίσωμεν ἀλλοίαν τὴν πρότασιν. Ἀλλ’ ἀσφαλῶς ἡ οὐσία εἶναι στοιχειωδῶς, ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται μία πρότασις μὲ ὡρισμένην ἔννοιαν, ἀσχέτως πρὸς τὴν διάφορον ἔντεχνον ὑπένδυσιν, νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν αὐτὴν Σύνοδον. Καὶ εἶναι βέβαια διάφορον τὸ ἔνδυμα, ἀλλ’ ἐντελῶς τὸ αὐτὸ σῶμα. Καὶ ἐπιθυμῶ νὰ προσθέσω ὅτι οἱαδήποτε, κατὰ τὴν ἀντίληψιν τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἂν εἶναι ἡ οὐσία, καὶ ἂν δηλαδὴ ἡ Κυβέρνησις ἀποβλέπει, κατὰ τὴν κρίσιν της, εἰς τὸ καλὸν τῆς παραγωγῆς, δὲν πρέπει νὰ ἐπέλθῃ διὰ τοῦτο ἡ παράβασις τοῦ Κανονισμοῦ, διότι τοῦτο θὰ ἀποτελέσῃ κακὸν παράδειγμα διὰ τὸ μέλλον. Ἂς ἀφήσωμεν κατὰ μέρος τὴν δῆθεν σκοπιμότητα καὶ ἂς ἀποβλέψωμεν, ὡς αὐστηροὶ δικασταί, εἰς τὸ γράμμα τοῦ Κανονισμοῦ, ὁ δὲ Κανονισμὸς μᾶς ἀποκλείει τὴν τοιαύτην τροπολογίαν.

§277Γ. ΒΡΑΧΗΝΟΣ. Διὰ νὰ σεβασμῶμεν τὸν Κανονισμόν, τὸν τοσάκις παραβιασθέντα, νὰ καταστρέψωμεν ἕνα ὁλόκληρον πληθυσμόν.

§278Α. ΜΥΛΩΝΑΣ. Δὲν πρόκειται νὰ καταστραφῇ. Δὲν ξεύρετε τὸ ζήτημα· μὴ συζητῆτε. Διότι ἐγὼ ἰσχυρίζομαι, ἀσχέτως, ἐπαναλαμβάνω, πρὸς τὸ καθῆκον τῆς Συνελεύσεως νὰ τηρήσῃ τὸν Κανονισμόν, ἀποβλέπων καὶ εἰς τὴν οὐσίαν, ἰσχυρίζομαι ὅτι μετά τινα χρόνον θὰ ἔλθουν πρὸς συζήτησιν εἴτε τὰ ὁριστικὰ εἴτε ἔστω καὶ τὰ προσωρινὰ μέτρα πρὸς ρύθμισιν τοῦ ζητήματος κατὰ τὸ τρέχον ἔτος, τότε θὰ ληφθοῦν τὰ μέτρα καὶ θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ληφθοῦν διὰ μιᾶς ἐξουσιοδοτήσεως ἐν τῇ Συμβάσει, εἰς τρόπον ὥστε, χωρὶς καμμίαν παράβασιν τοῦ Κανονισμοῦ, νὰ δύναται ὁ μέλλων ὀργανισμὸς νὰ ἐξαγοράσῃ καὶ τὰ δελτία καὶ νὰ κανονίσῃ καὶ τὴν τιμήν. Αὐτὴ εἶναι ἡ διαφορά. Διὰ τοὺς λόγους τούτους, κύριοι, τούς τε οὐσιαστικούς, ἀλλὰ πρὸ παντὸς διὰ λόγον σεβασμοῦ πρὸς τὸν Κανονισμὸν τὸν στηριζόμενον εἰς ρητὸν ἄρθρον καὶ πνεῦμα τοῦ Συντάγματος, εἶμαι ἐναντίον τῆς ψηφίσεως ὑφ’ ὃν τύπον προσάγεται ἡ πρότασις τῆς Κυβερνήσεως. Ἐπειδὴ διαβλέπω εἰς ποίαν ἀπόφασιν θὰ καταλήξῃ ἡ Συνέλευσις, ἤθελον νὰ εἴπω καὶ τὴν γνώμην μου καὶ ὡς πρὸς τὴν πρότασιν ταύτην ἐν ταῖς λεπτομερείαις. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν ὅτι ἡ τιμὴ τὴν ὁποίαν ὁρίζει τὸ δελτίον, τῶν 2000 δραχμῶν, εἶναι ἡ κατωτέρα συμφώνως πρὸς τὴν ἀναγωγὴν τοῦ τιμαρίθμου καὶ τοῦ νομίσματος, τὴν ὁποίαν ὀρθῶς ὑπέδειξεν ἐπὶ τῇ βάσει τῆς τιμῆς τῶν 115 δραχμῶν, τῶν τότε. Ἀλλὰ δὲν θὰ ἔπρεπεν ἆρά γε αὐτὴ ἡ ἀναγωγὴ νὰ γίνῃ καὶ εἰς τὴν τιμὴν τῆς σταφίδος καὶ δὲν θὰ ἔπρεπεν ἆρά γε νὰ προσέξωμεν μήπως διὰ τοῦ Κανονισμοῦ τῆς τιμῆς τῶν δελτίων ὑπὲρ τὴν τρέχουσαν ἀγορὰν κατὰ 100–200 δραχμῶν περίπου ἀγόμεθα εἰς ὑπερτιμητικὴν πολιτικήν, ὑποτιμητικὴν δὲ διὰ τὸν σταφιδόκαρπον μὲ τὴν τιμὴν τῶν 2200 δραχμῶν;

§279Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἂν δὲν ἀπατῶμαι, σεῖς εἴχετε προτείνει νὰ δώσῃ δάνεια ἐπὶ ἐνεχύρῳ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα διὰ τὰ δελτία αὐτὰ πρὸς δραχ. 2200.

§280Α. ΜΥΛΩΝΑΣ. Τότε ἡ τιμὴ ἦτο διαφορετική.

§281Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ὥστε νομίζετε ὅτι δὲν θὰ ὑπολογισθῇ πόσον ἐπλήρωσαν τὴν σταφίδα, πόσον ἤξιζεν ἡ σταφίς, ὅταν ἠγόρασαν τὰ δελτία, ἥτις ἤξιζεν 2400–2600 δραχμάς; Σεῖς εἴπετε νὰ δώσῃ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα δάνεια ἐνεχύρου 2200 δραχ., τὸ ὁποῖον σημαίνει ὅτι ἡ ἀξία θὰ ἦτο πολὺ ὑπερτέρα ἢ τοὐλάχιστον κατά τι ὑπερτέρα, θετέον 2300, καὶ σήμερον λέγετε ὅτι 2000 εἶναι πολύ;

§282Α. ΜΥΛΩΝΑΣ. Ἐγὼ δὲν ἐνθυμοῦμαι νὰ ἐξέφερα τοιαύτην γνώμην.

§283Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ εἴπετε εἰς τὴν Ἐπιτροπήν.

§284Α. ΜΥΛΩΝΑΣ. Δὲν ἔχει σημασίαν ἂν τὸ εἶπον, καίτοι δὲν ἐνθυμοῦμαι. Αἱ τιμαὶ τότε ἦσαν ἀνώτεραι πολύ. Ἄλλως τε ἴσως ὁ ὑπολογισμὸς ἐκεῖνος νὰ μὴ ἦτο ὀρθός. Δὲν ἔχει σημασίαν.

§285Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Πῶς θὰ μᾶς πείσετε ὅτι καὶ σήμερον δὲν εἶναι ἐσφαλμένος;

§286Α. ΜΥΛΩΝΑΣ. Τότε εἴχομεν συζήτησιν, τώρα διατυποῦμεν νόμον. Ἐγὼ ὁμολογῶ ὅτι δὲν ἐνθυμοῦμαι πόσον εἶχον προτείνει. Λοιπὸν διὰ τῆς ἀναγωγῆς, τὴν ὁποίαν ἐπρότεινεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὰ δελτία, γίνεται μία ὑπερτίμησις ὑπὲρ τὴν τρέχουσαν τιμήν, ἀντιστρόφως δὲν γίνεται αὐτὴ ἡ ἀναγωγὴ εἰς τὴν τιμὴν τῆς σταφίδος. Ἡ τιμὴ τῆς σταφίδος ἐπίσης μετὰ τὴν σύμβασιν τὴν ἐπικαλεσθεῖσαν ἦτο τότε 115 δραχ. ἡ κατωτέρα καὶ 145 δραχμὰς ἡ ἀνωτέρα. Αἱ 115 δραχμαὶ τὰς ὁποίας προτείνετε διὰ τὰ δελτία σημαίνει περίπου τὸ δεκαοκταπλάσιον τῆς τότε τιμῆς, ἐνῷ διὰ τὴν σταφίδα θὰ ἔχωμεν 2610 δραχ. καὶ κάτι.

§287Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Αὐτὸ παθαίνετε ὅσοι δὲν ἐζήσατε μὲ τὴν σταφίδα. Οὐδέποτε εὑρέθη Αἰγιεὺς ὁ ὁποῖος νὰ δώσῃ τὴν σταφίδα του διὰ νὰ πάρῃ 145 δραχμάς. Ἐπικαλοῦμαι τὸν κ. Κατσιμπίρην.

§288Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Οὔτε Κορίνθιος.

§289Α. ΜΥΛΩΝΑΣ. Θὰ ἤθελον καὶ ἓν ἄλλο ἐπιχείρημα· ὅτι, ἂν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν καὶ τὰς τιμὰς τοῦ ἔτους 1924 τῆς τελευταίας ποιότητος τῆς σταφίδος, δηλαδὴ τῆς λεγομένης ἐπαρχιακῆς, ἐκ τῆς τιμῆς τῶν δελτίων, θὰ ἴδωμεν ὅτι ἡ διαφορὰ τῆς τελευταίας ποιότητος αὐτῆς καὶ τῶν δελτίων εἶναι πολὺ ἀνωτέρα τῶν 200 δραχμῶν καὶ κατὰ μέσον ἀκόμη ὅρον. Σεῖς βάζετε μίαν διαφορὰν 200 δραχμῶν μεταξὺ τῆς τελευταίας ποιότητος τῆς σταφίδος, ἡ ὁποία θὰ δελτιοποιεῖται, καὶ τῶν δελτίων, καὶ τὴν διαφορὰν αὐτὴν ὁρίζετε εἰς 200 δραχμάς. Ἄς ἴδωμεν τί ἔκαμεν ἡ ἐλευθέρα ἀγορὰ κατὰ τὸ 1924. Λοιπὸν κατὰ τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1924 αἱ τιμαὶ σταφίδος Αἰγίου ἦσαν 4100 δραχ., Πατρῶν 3800, Κόλπου 3800, Ἀμαλιάδος 3550, ἐπαρχιακῶν 3350, δελτίων 2780, ἤτοι διαφορὰ μεταξὺ κατωτέρας ποιότητος σταφίδος καὶ δελτίων 570 δραχ. Τὸν Φεβρουάριον ἐπαρχιακὴ 3800, δελτία 3200, διαφορὰ 600. Τὸν Μάρτιον διαφορὰ 410 καὶ οὕτω καθεξῆς. Ἑπομένως καθ’ ὅλον τὸ ἔτος ἦτο ἡ διαφορὰ πολὺ μεγαλυτέρα τῶν 200 δραχμῶν, ὑπολογιζομένων καὶ τῶν ἐξόδων μεταφορᾶς ἀπὸ τοῦ τόπου τῆς παραγωγῆς.

§290Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπιμένετε εἰς τὸ ἐπιχείρημα;

§291Α. ΜΥΛΩΝΑΣ. Βεβαίως.

§292Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Καὶ τὸ θεωρεῖτε σπουδαῖον;

§293Α. ΜΥΛΩΝΑΣ. Βεβαιότατα. Θὰ μοὶ εἴπετε διὰ τὸ ζήτημα τῆς μεταφορᾶς. Τὸ γνωρίζω.

§294Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ θέλω νὰ εἴπω τοῦτο, ὅτι τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον ἐπεκράτησεν ἐπὶ μίαν τριακονταετίαν, ἀδιάφορον ἂν ἀνεστάλη δι’ ὀλίγα χρόνια, διότι δι’ αὐτὸ δὲν πταίουσιν οἱ ἔμποροι οὔτε οἱ παραγωγοί, ἀλλὰ τὸ Κράτος, δὲν πρέπει δὲ νὰ ζημιωθῶσιν οἱ κατέχοντες σήμερον δελτία, διότι τὸ Κράτος ἔκαμεν ἓν λάθος, τὸ σύστημα, λέγω, ἦτο ὅτι ἐλήφθη τὸ κατώτερον ὅριον τῆς τιμῆς τῆς σταφίδος καὶ ἐγένετο δεκτὸν ὅτι καὶ τὴν σταφίδα καὶ τὰ δελτία θὰ ἐπλήρωναν μὲ τὸ κατώτερον ὅριον τῶν 115 δραχμῶν. Ἂν διαβάσετε τὰ σχετικὰ ἄρθρα τῆς συμβάσεως μετὰ τῆς Προνομιούχου, θὰ ἴδητε ὅτι λέγουν ὅτι τὴν σταφίδα ἀπὸ τοῦ Ὀκτωβρίου θὰ τὴν ἠγόραζε μὲ 115 δραχμάς. Κατὰ συνέπειαν, ἂν ἔπρεπε νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ μέτρον τοῦ συστήματος ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ἴσχυσε, θὰ ἔπρεπε νὰ εἴπῃ τις ὅτι καὶ τὴν σταφίδα πρέπει νὰ ἀγοράσωμεν μὲ 2000 δραχμάς. Ὥστε τὸ ἐπιχείρημα θὰ ἐστρέφετο ἐναντίον τῆς θέσεως, ἣν ὑποστηρίζετε.

§295Α. ΜΥΛΩΝΑΣ. Πρέπει νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τί λέγουσι τὰ κείμενα.

§296Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Εἶναι μοιραῖον ἡ σταφὶς νὰ ὑψωθῇ ὑπὲρ τὸ δελτίον τὴν στιγμὴν ποὺ ἔχει τις ἐξασφαλίσει κατώτατον ὅριον τιμῆς.

§297Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἠξεύρετε ποία εἶναι ἡ διαφορὰ τῆς μεταφορᾶς;

§298Α. ΜΥΛΩΝΑΣ. Ὄχι τόση ὥστε νὰ φθάνῃ τὰς 200 δραχ.

§299Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Τί θὰ ἐλέγετε ἂν σᾶς ἔλεγον ὅτι εἶναι 240 δραχμαί;

§300Α. ΜΥΛΩΝΑΣ. Ἐπίσης ἤθελον νὰ γνωρίζω αὐτὴ ἡ δαπάνη τῆς ἐξαγορᾶς ποία θὰ εἶναι καὶ ποίους θὰ ἐπιβαρύνῃ.

§301Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ σᾶς εἴπω καὶ ἐπ’ αὐτοῦ. Ἡ τροπολογία τῶν ἄλλων ἦτο ἡ ἑξῆς· ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ἐπιβαρυνθοῦν αἱ μέλλουσαι ἐσοδεῖαι. Καὶ αὐτὸ εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον προεκάλεσε τὴν συνεννόησιν μὲ τὸν κ. Μάρκου, τὴν ὁποίαν συνεννόησιν ὁ κ. ἐκ Τριφυλίας συνάδελφος ὑπέλαβεν ὡς ἐξ ὑπαρχῆς ὑπάρχουσαν. Ὁ κ. Μάρκου ἔλεγε νὰ ἐπιβαρύνωμεν τὴν μέλλουσαν παραγωγὴν ἐπὶ μίαν τριετίαν. Δὲν θὰ ἦτο ὅμως ἐνδεδειγμένον νὰ δηλώσωμεν ἀπὸ τοῦδε ὅτι θὰ ἐπιβαρύνωμεν τὴν σταφίδα ἐπὶ μίαν τριετίαν μὲ μίαν πρόσθετον φορολογίαν. Καὶ διὰ τοῦτον τὸν λόγον προέκρινα τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον ἴσχυσε καὶ εἶπον ὅτι ὁ ὑποκαταστήσων τὴν Προνομιοῦχον ὀργανισμὸς θὰ καταβάλῃ τὰ χρήματα ταῦτα. Ποῖος θὰ καταβάλῃ τὰ χρήματα; Θὰ σᾶς εἴπω «δυοῖν θάττερον». Ἢ θὰ ἐπικρατήσῃ τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον ὄχι ἐντὸς τῆς Συνελεύσεως, ἀλλ’ ἔξω τῆς Συνελεύσεως ἔχω εἴπει, δηλαδὴ νὰ εὑρεθῇ μία μεγάλη ἰδιωτικὴ Ἑταιρεία, ἢ θὰ ἐπικρατήσῃ τὸ σύστημα τοῦ νὰ συσταθῇ κάποιος ὀργανισμὸς κρατικὸς ἢ ἡμικρατικὸς διαχειριζόμενος τὴν σταφίδα διὰ λογαριασμὸν τῶν σταφιδοπαραγωγῶν, κατὰ τὸ σύστημα τῆς παρακρατήσεως, διότι περὶ καταργήσεως τοῦ συστήματος τῆς παρακρατήσεως ἐλάχισται φωναὶ ἀκούονται. Ἀλλ’ ὁ νέος ὀργανισμός, ὡς ὑποκατάστατος, θὰ ἔχῃ νὰ κάμῃ τὴν ἐργασίαν τὴν ὁποίαν ἔκαμνεν ὁ ὀργανισμὸς τῆς Προνομιούχου ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν, δηλαδὴ ἦλθε μιὰ χρονιὰ κακὴ ἐπεβαρύνθη ὁ λογαριασμός, δευτέρα χρονιὰ κακή, ἐπεβαρύνθη πάλιν, ἀλλά, ὅπως ἀπέδειξεν ἱστορία τριάκοντα ἐτῶν, ἔρχεται μία καλυτέρα χρονιὰ καὶ περισσεύει χρῆμα, ὥστε νὰ καλυφθοῦν τὰ ἐλλείμματα τῶν προηγουμένων ἐτῶν. Κατὰ συνέπειαν ὁ ὀργανισμὸς ὁ ὁποῖος θὰ διαδεχθῇ τὸ σήμερον ἰσχύον σύστημα, εἴτε εἶναι ὁ σήμερον ἰσχύων εἴτε εἶναι μία μεγάλη Ἑταιρεία εἴτε Συνεταιρισμός, ὁ ὀργανισμὸς αὐτὸς θὰ παραλάβῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐκαλέσατε παθητικὴν κληρονομίαν καὶ ἐκ τῶν προσδοκωμένων κερδῶν θὰ δοθοῦν τὰ χρέη του, ἐξευρισκόμενα διὰ δανεισμοῦ, διότι, ἂν εἴπωμεν ὅτι δὲν θὰ ὑπάρξουν κέρδη εἰς τὰ μέλλοντα ἔτη, τότε πρέπει ἀπὸ τοῦδε νὰ ἀπελπισθῶμεν ἀπὸ τὴν σταφίδα. Δὲν εἶναι ἐνδεδειγμένον νὰ δηλώσωμεν ὅτι θὰ ἐπιβαρύνωμεν τὰς προσεχεῖς ἐσοδείας διὰ προσθέτου φορολογίας, καθ’ ἣν στιγμὴν διεξάγω διαπραγματεύσεις περὶ ἐμπορικῶν συμβάσεων καὶ νὰ ἐπιτύχω μείωσιν δασμῶν. Αἱ διαπραγματεύσεις ἤδη ἀπέδωκαν καλὰ ἀποτελέσματα· διότι ἐπέτυχον ἐλάττωσιν τοῦ δασμοῦ καὶ εἰς τὴν Αὐστρίαν καὶ εἰς τὴν Οὑγγαρίαν καὶ εἰς τὴν Πολωνίαν καὶ εἰς τὴν Τσεχοσλοβακίαν καὶ εἰς αὐτὴν τὴν Γερμανίαν ἀκόμη, ἐπέτυχον ἐλάττωσιν προσωρινὴν ἀπὸ 24 μάρκων εἰς 16, καὶ ὅταν θὰ κάμωμεν τὴν ὁριστικὴν σύμβασιν θὰ ἔχωμεν ὡς ἀφετηρίαν τῶν διαπραγματεύσεων τὰ 16 ἵνα κατέλθωμεν εἰς τὰ 10 ἢ καὶ τὰ 8 μάρκα κατὰ 100 κοιλά. Λοιπόν, ἐνῷ κάμνομεν τοιαύτας διαπραγματεύσεις, δὲν εἶναι ἐνδεδειγμένον νὰ δηλώσωμεν ἐκ τῶν προτέρων εἰς ἐκείνους μὲ τοὺς ὁποίους διαπραγματευόμεθα ὅτι «ἡμεῖς μὲν ἐννοοῦμεν νὰ ἐπιβαρύνωμεν τὴν σταφίδα, ἀλλὰ σεῖς μὴ τὴν ἐπιβαρύνετε». Δὲν θὰ ἦτο καθόλου ἐνδεδειγμένον τοῦτο καὶ δι’ αὐτὸ δὲν τὸ ἐδέχθην.

§302Α. ΜΥΛΩΝΑΣ. Κατὰ τοὺς ὑπολογισμοὺς τοὺς ὁποίους καὶ εἰς κάποιο κυβερνητικὸν ἀνακοινωθὲν εἶδον, ἀνέρχεται εἰς τὰ 4 ἑκατομμύρια περίπου ὁ καρπὸς ὁ ὁποῖος θὰ πλεονάσῃ.

§303Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἔκαμον ἀνακοινωθέν.

§304Α. ΜΥΛΩΝΑΣ. Ἐδημοσιεύθη εἰς ὅλας τὰς ἐφημερίδας ὁμοιοτύπως ὅτι ἐγένετο συνεννόησις μὲ τὴν Ἐθν. Τράπεζαν.

§305Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν μοῦ ἀρέσει νὰ προβλέπω ἐκ τῶν προτέρων πόσος καρπὸς θὰ περισσεύσῃ. Ἐλέχθη εἰς τὰς ἐφημερίδας ὅτι διεξῆγα μὲ τὴν Τράπεζαν διαπραγματεύσεις διὰ τὴν συμφωνίαν καὶ ἐπρόκειτο νὰ πείσω τὴν Τράπεζαν πόσον ποσὸν θὰ περισσεύσῃ. Ἔκαμα τοὺς ὑπολογισμούς μου καὶ εἶπον εἰς τὴν Τράπεζαν ὅτι οἱ ἀνθρώπινοι ὑπολογισμοὶ δεικνύουν ὅτι δὲν θὰ διαθέσῃ χρήματα πολλά, διότι ἡ Τράπεζα δικαίως ἐφοβεῖτο ὅτι θὰ ἦτο φόβος μήπως διαθέσῃ μέγα ποσὸν εἰς ἐποχὴν καθ’ ἣν ὑπάρχει στενότης χρήματος καὶ οἱ ἔμποροι καὶ οἱ βιομήχανοι πανταχόθεν κραυγάζουν. Τοῦτο ὅμως δὲν σημαίνει ὅτι ἔκαμα ἐπίσημον ἀνακοινωθὲν ὅτι τόσον ποσὸν θὰ περισσεύσῃ.

§306Α. ΜΥΛΩΝΑΣ. Ἐγὼ τὸν δέχομαι ὡς ὀρθὸν τὸν ὑπολογισμόν σας. Ὁ ὑπολογισμὸς εἶναι ἁπλούστατος· εἶναι 185 ἑκατομμύρια λίτραι ὁ ἐξαγόμενος καρπὸς ἐτησίως· ἔχομεν μέχρι τοῦδε ἐξαγωγὴν 140 ἑκατομμυρίων, ἄρα τὸ ὑπόλοιπον εἶναι πρὸς ἐξαγωγὴν καὶ ὀλίγον πρὸς ἐξαγοράν. Ὥστε ὁ ὑπολογισμὸς εἶναι ὀρθός.

§307Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Πιθανὸν νὰ εἶναι αὐτὸ τὸ ποσόν, ἀλλὰ δὲν ὑπάρχει ἀνακοινωθὲν ἰδικόν μου.

§308Α. ΜΥΛΩΝΑΣ. Θέλω νὰ διαφωτίσω τὴν Συνέλευσιν ἀκριβῶς περὶ τῶν ποσῶν τὰ ὁποῖα θὰ χρειασθοῦν διὰ τὴν ἐξαγορὰν ἀφ’ ἑνὸς τοῦ σταφιδοκάρπου, ἀφ’ ἑτέρου τῶν δελτίων, τὰ ὁποῖα θὰ ἐπιβαρύνουν τὴν παραγωγήν. 4 ἑκατομμύρια ἢ 5 ἑκατομ. θὰ ἐξαγορασθοῦν μὲ τὴν προτεινομένην τιμὴν τῶν 2200 δραχ. Θὰ εἶναι δαπάνη, πρὸς 2200 δρ., 8.800,000 δραχ., θὰ ἀφαιρέσωμεν εἰς τὴν τιμὴν 800 δραχ. περίπου τῆς πωλήσεως πρὸς τὴν βιομηχανίαν· ἑπομένως, ἀφαιρουμένων 3,200,000 δραχ., θὰ μείνῃ ποσόν, μὲ τὸ ὁποῖον θὰ ἐπιβαρυνθῶμεν διὰ τὴν ἐξαγορὰν τοῦ αὐτουσίου σταφιδοκάρπου, 5½ ἕως 6 ἑκατομμύρια δραχμῶν. Ἂς ἴδωμεν τί θὰ δαπανήσουν οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ διὰ τὰ δελτία.

§309Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τὰ δελτία εἶναι παραστατικὰ σταφιδοκάρπου. Αὐτὸ πρέπει νὰ χωνέψωμεν καλῶς, ὅτι τὰ δελτία δὲν ἀντιπροσωπεύουν παρὰ σταφίδα, ἡ ὁποία, ἂν ἔμενεν ἔξω τῶν ἀποθηκῶν, θὰ τὴν μετεχειριζόμεθα κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον ποὺ μεταχειριζόμεθα καὶ τὰς ὑπολοίπους ποσότητας σταφιδοκάρπου.

§310Α. ΜΥΛΩΝΑΣ. Τὰ δελτία τὰ σήμερον ἐν κυκλοφορίᾳ, κατὰ τὰ ἐπίσημα δελτία τῆς διαχειριζομένης τὴν σταφίδα Ἑταιρείας τῶν Γενικῶν Ἀποθηκῶν, ἡ ὁποία, ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, κατὰ τὰς πληροφορίας τὰς ὁποίας ἔχω, διαχειρίζεται πολὺ καλὰ τὴν ἐργασίαν αὐτήν, εἶναι 30 χιλιάδες χιλιόλιτρα· ἀφαιρουμένων ἑπομένως 14.000 περίπου χιλιολίτρων, τὰ ὁποῖα θὰ συμψηφισθοῦν διὰ τὸ ὑπόλοιπον ποσὸν πρὸς ἐξαγοράν, μᾶς μένουν 16,000 χιλιόλιτρα πλεονάζοντα δελτία, τὰ ὁποῖα εἶναι καὶ τὰ ἐξαγοραστέα, διὰ τὰ ὁποῖα, πρὸς 2000 δραχμάς, θέλομεν 32 ἑκατομμύρια. Θὰ ἀφαιρέσωμεν τὸ τίμημα τῆς πωλήσεως πρὸς τὴν βιομηχανίαν πρὸς 800 δραχμάς, ἤτοι 12,800,000, καὶ θὰ μᾶς μείνῃ 19,200,000 δαπάνη διὰ τὰ δελτία. Καὶ ἐγὼ ἐπαναλαμβάνω καὶ ἐπανέρχομαι εἰς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπον, ὅτι πρὶν ἢ φέρωμεν ἐδῶ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἐπηγγέλθη ἡ Κυβέρνησις πρὸς ρύθμισιν μέλλουσαν τοῦ ζητήματος δὲν θὰ ἔπρεπε διὰ μιᾶς τροπολογίας, ἐχούσης τόσην σχέσιν πρὸς τὴν ἀπορριφθεῖσαν πρότασιν, νὰ ἐπαναφέρωμεν τὴν ἐξαγορὰν τῶν δελτίων μετά τινα χρόνον καὶ ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν· εἶναι δυνατὸν νὰ ληφθοῦν τὰ ὁριστικὰ ἢ τὰ προσωρινὰ μέτρα καὶ τότε θὰ ληφθῇ καὶ τὸ μέτρον αὐτό. Δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους ἐξακολουθῶ νὰ ἐμμένω εἰς τὴν γνώμην ὅτι ἡ πρότασις περὶ ἐξαγορᾶς τῶν δελτίων καὶ ἀπὸ τυπικῆς καὶ ἀπὸ οὐσιαστικῆς ἀπόψεως πρέπει νὰ ἀπορριφθῇ.

§311ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπερατώθη.

§312ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἀναβαλλομένης τῆς ψηφίσεως τοῦ συνόλου, λόγῳ τῶν τροπολογιῶν).

§313ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως διατάξεων ἀφορωσῶν τὴν ὑπηρεσίαν τῶν Τ.Τ.Τ.».

§314Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ὑπεβλήθη ὑπὸ τοῦ συναδέλφου μου τῆς Συγκοινωνίας, ὑπεβλήθησαν διάφοροι τροπολογίαι, τὰς ἐμελέτησεν ὁ ἴδιος καὶ εἶπε πόσας θὰ ἀποδεχθῇ. Ἢ λοιπὸν θὰ ψηφισθῇ ἀπόψε ὑπὸ τὴν μορφὴν αὐτὴν ἢ θὰ ἀναβληθῇ διὰ νὰ μελετήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τὰς νέας τροπολογίας.

§315Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κατὰ τὴν Ἐπανάστασιν ἐξεδόθη Ν. Διάταγμα, διὰ τοῦ ὁποίου συνεστήθη ἐκκαθαριστικὸν συμβούλιον διὰ τοὺς ὑπαλλήλους. Μία διάταξις τοῦ Διατάγματος αὐτοῦ λέγει ὅτι οἱ ἀπολυθέντες δυνάμει ἀποφάσεως τῶν ἐκκαθαριστικῶν συμβουλίων δὲν διορίζονται ἐφ’ ὅρου ζωῆς εἰς οὐδεμίαν θέσιν. Φρονῶ ὅτι διάταξιν ὁμοίαν οὔτε ἡ Ἱερὰ Ἐξέτασις δὲν εἶχε καθιερώσει. Ζητῶ λοιπὸν νὰ δύνανται νὰ ἐπαναδιορίζωνται, λαμβανομένων ὅλων τῶν ἐγγυήσεων καὶ κατόπιν προτάσεων τῶν συμβουλίων.

§316Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Πρόκειται περὶ τῶν ὑπαλλήλων τῶν Τ.Τ.Τ. ἢ περὶ ὅλων τῶν ὑπαλλήλων;

§317Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Περὶ ὅλων τῶν ὑπαλλήλων.

§318Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τότε νὰ κάμωμεν ἓν ψήφισμα.

§319Χ. ΠΙΨΟΣ. Ἔχω ὑποβάλλει τροπολογίαν «περὶ ἀγροτικῶν διανομῶν».

§320ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνεται δεκτὴ ἡ τροπολογία σας.

§321Α. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ. Θὰ σᾶς ἀπασχολήσω μὲ δύο λέξεις. Ἐπὶ τῆς ἐποχῆς τοῦ Γεν. Διοικητοῦ Θράκης κ. Βοζίκη ἐψηφίσθη κατὰ πρότασίν του νόμος ὁ ὁποῖος ἐχορήγησεν εἰς τοὺς ὑπηρετοῦντας ἐν Θράκῃ ὑπαλλήλους δικαίωμα προσθέτου ὑπηρεσίας ὅσον ἀφορᾷ μόνον τὴν προαγωγὴν διὰ τὴν ἐν Θράκῃ ὑπηρεσίαν των. Ὁ νόμος αὐτὸς ἐφηρμόσθη ἐπὶ ὅλων τῶν ὑπαλλήλων καὶ ὑφ’ ὅλων τῶν ὑπηρεσιῶν. Ἐξαιρετικῶς δὲ μόνον διὰ τοὺς ὑπαλλήλους τῶν Τ.Τ.Τ. δὲν εἶχεν ἐφαρμοσθῆ μέχρι τοῦδε, διότι δὲν ἠθέλησε τοῦτο ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου, ἄγνωστον διὰ ποίους λόγους. Σήμερον δὲ ἔρχεται τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ νὰ ἀναστείλῃ ἐντελῶς τὴν ἰσχὺν τοῦ νόμου αὐτοῦ διὰ τὴν ἰδίαν ὑπηρεσίαν.

§322Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Διὰ ποῖον λόγον τὸ ἔκαμεν αὐτὸ ἡ ὑπηρεσία;

§323Α. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ. Δὲν τὸ γνωρίζω.

§324Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Αὐτὴν τὴν στιγμὴν μοὶ ἔρχεται προχείρως εἰς τὸν νοῦν ἡ δικαιολογία ὅτι ἐσκέφθη οὕτω, διότι ὁ νόμος «περὶ ἐντοπιότητος τῶν ὑπαλλήλων» δὲν ἰσχύει διὰ τοὺς ὑπαλλήλους τῶν Τ.Τ.Τ.

§325Α. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ. Δὲν νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι τοῦτο συμβαίνει. Ἡ ὑπηρεσία τῶν Τ.Τ.Τ. κρίνει ὅτι θὰ ἦτο ἀδικία οἱ ὑπάλληλοι οἱ ὑπηρετήσαντες ἐν Θράκῃ νὰ ἔχουν πρόσθετον ὑπηρεσίαν καὶ νὰ μὴ τὴν ἔχουν ὅλοι οἱ ὑπάλληλοι τοῦ κλάδου αὐτοῦ. Τὸ μέτρον αὐτὸ ἐλήφθη διὰ τοὺς ὑπαλλήλους τοὺς σταλέντας τότε εἰς Θράκην, διότι ἡ Θράκη τότε εἶχεν ἀνάγκην ὑπαλλήλων χρηστῶν καὶ ἱκανῶν καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἐζήτησε καὶ ἐπέτυχε τὴν ψήφισιν τοῦ νόμου αὐτοῦ ὁ κ. Βοζίκης, ὑπάρχουν δὲ πλεῖσται ὅσαι πράξεις εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως διὰ τῶν ὁποίων ἀναγνωρίζεται τὸ πρόσθετον αὐτὸ τῆς ὑπηρεσίας εἰς ὅλους τοὺς κλάδους.

§326Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Καταργήθη ὁ νόμος αὐτός;

§327Α. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ. Ὄχι· τώρα προσπαθεῖ νὰ τὸν καταργήσῃ ἡ ὑπηρεσία μόνον διὰ τοὺς ὑπαλλήλους τῶν Τ.Τ.Τ. Σημειώσατε ὅτι πρόκειται περὶ χρονικοῦ διαστήματος μιᾶς διετίας μόνον, καθ’ ἣν διατηρεῖται ἡ ἰσχὺς τοῦ νόμου καὶ δὲν ἀφορᾷ τοὺς ὑπηρετοῦντας σήμερον, ἀλλὰ τοὺς ὑπηρετήσαντας τότε, ὅταν δηλαδὴ αἱ περιστάσεις ἦσαν ἐξαιρετικῶς δυσχερεῖς, λόγῳ τῆς ἐμπολέμου καταστάσεως. Τὸ συνεζήτησα τὸ πρᾶγμα μὲ τὴν ὑπηρεσίαν καὶ ἡ ὑπηρεσία ἠθέλησε νὰ ἰσχυρισθῇ ὅτι ὁ νόμος αὐτὸς δὲν ἐφηρμόσθη καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων Ὑπουργείων. Ἐν τούτοις τοὺς ὑπέδειξα ἀποφάσεις ἄλλων Ὑπουργείων καὶ μοὶ ἀπήντησαν ὅτι, ἂν ἐφορμόσωμεν τὸ μέτρον αὐτὸ διὰ τοὺς ὑπαλλήλους τῆς Θράκης, θὰ ἀξιώσουν τὸ αὐτὸ καὶ οἱ ὑπάλληλοι τῆς Μακεδονίας.

§328Θ. ΓΟΥΣΚΟΣ. Ἐζήτησα διὰ τροπολογίας νὰ τροποποιηθῇ τὸ ἄρθρον 19, διότι νομίζω ὅτι ἀρκετὰ ὑπέφεραν οἱ κύριοι αὐτοὶ ἐκ τῶν συμβουλίων καὶ περισσότερα ὑπεφέραμεν ἡμεῖς.

§329Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἠμποροῦμεν δι’ ἕνα κλάδον νὰ καταργήσωμεν τὰ συμβούλια. Θὰ συζητηθῇ τὸ ζήτημα γενικώτερον. (Ψηφίζεται εἰς βʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν ἀναβαλλομένης τῆς ψηφίσεως τοῦ συνόλου λόγῳ τῶν τροπολογιῶν).

§330Π. ΖΩΓΡΑΦΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐψηφίσθη ἓν νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου κανονίζονται αἱ ἀμοιβαί, αἱ ἀποδοχαὶ τῶν δικαστικῶν τῶν ὑπηρετούντων ἐν Θράκῃ. Εἰς αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον ἔχω μίαν προσθήκην.

§331ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ δεκτή· ἀφοῦ ἐψηφίσθη, δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ἐπανέλθωμεν.

§332Ι. ΜΑΡΑΓΚΟΣ. Πρὸ ὀλίγης ὥρας ἔλαβα τὸ ἑξῆς τηλεγράφημα ἐκ Σύρου. (Ἀναγινώσκει τηλεγράφημα περὶ τῶν μεγάλων καταστροφῶν ἐν Σύρῳ λόγῳ πτώσεως χαλάζης).

§333Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Σᾶς παρακαλῶ, διὰ νὰ εἴμεθα πρακτικώτεροι, νὰ λάβητε τὴν καλωσύνη νὰ μεταβῆτε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας καὶ μεριμνήσῃ τοῦτο νὰ σταλῇ εἷς ὑπάλληλος ὁ ὁποῖος νὰ κάμῃ μίαν ἔκθεσιν διὰ νὰ ἴδωμεν τί βοηθείας θὰ δώσωμεν.

§334ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ νὰ ἐπαναληφθῇ αὔριον τὴν 5ην μ.μ. (Ὥρα 2,10′ π.μ.)