1925.05.13

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 181

Προεδρία Κ. Ἀλαβάνου (Ἀντιπροέδρου)

Τετάρτη 13 Μαΐου 1925

(Ὥρα 5.30′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Συνέλευσιν τὰ ἑξῆς: — Οἱ ἐκ Λαμίας Γ. Καλτσᾶς καὶ Λ. Φράγκου, συνταξιοῦχοι ὁπλῖται τῆς χωροφυλακῆς, παρακαλοῦσιν ὅπως ληφθῇ μέριμνα περὶ βελτιώσεως τῆς θέσεώς των. — Αἱ προσφυγικαὶ ὀργανώσεις Ἀθηνῶν καὶ ἐπαρχιῶν παρακαλοῦσιν ὅπως ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν τὰ ὑπ’ αὐτῶν ὑποδεικνυόμενα μέτρα σχετικῶς μὲ τὴν ἵδρυσιν τῆς Προσφυγικῆς Τραπέζης. — Οἱ καπνεργάται Καρδίτσης παρακαλοῦσιν ὅπως μὴ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον «περὶ ἐξαγωγῆς ἀνεπεξεργάστων καπνῶν». — Τὸ Σωματεῖον τῶν σιγαροποιῶν Τρικκάλων παρακαλεῖ ὅπως ψηφισθῇ τὸ σιγαροποιητικὸν ζήτημα. — Οἱ πρόσφυγες χωρίου Χιλῆς ἐκφράζουσι τὴν εὐγνωμοσύνην των διὰ τὴν στέγασίν των. — Οἱ ἐν Ἀθήναις διαμένοντες Ἑλληνοθωμανοὶ μὴ ἀνταλλάξιμοι, κάτοικοι Κωνσταντινουπόλεως, ὑποβάλλουσι ψήφισμα σχετικὸν μὲ τὴν παλιννόστησίν των. — Οἱ ἐνοικιασταὶ τῆς πυρικαύστου ζώνης Θεσσαλονίκης ζητοῦσι τὴν ἀπάλειψιν τῆς παραγράφου 5 τοῦ ἄρθρου 95 τοῦ Ἐνοικιοστασίου. — Τὸ Πολιτικὸν Μικρασιατικὸν Κέντρον ὑποβάλλει ψήφισμα «περὶ ἀποκαταστάσεως τῶν ἐν Ἀττικῇ εὑρισκομένων προσφύγων γεωργῶν». — Αἱ καπνεργατικαὶ ὀργανώσεις Μακεδονίας–Θράκης ζητοῦσι τὴν ἀπόρριψιν τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐξαγωγῆς ἀνεπεξεργάστων καπνῶν».

§3Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Παρακαλῶ σχετικῶς μὲ τὴν ἀναφορὰν αὐτὴν νὰ ἐπισπευσθῇ ἡ περάτωσις τοῦ ἔργου τῆς ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου καπνοῦ Ἐπιτροπῆς.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κάτοικοι τῶν κοινοτήτων Λυκοχωρίου, Εὐπαλίου, Παλαιοξαρίου κλπ. διαμαρτύρονται διὰ τὴν ἐνέργειαν τοῦ ἐπιθεωρητοῦ τῶν Δημοσίων Ἔργων, δηλώσαντος τὸ ἀδύνατον δῆθεν τῆς μεταφορᾶς τοῦ ποταμοῦ Μόρνου εἰς τὴν κανονικήν του κοίτην. — Ὁ Σύνδεσμος τῶν σιδηροδρομικῶν Μακεδονίας αἰτεῖται τὴν ἐπαναφορὰν τῶν ἀπολυθέντων συναδέλφων των. — Οἱ καπνεργάται Καβάλλας διαμαρτύρονται διὰ τὴν σύλληψιν τοῦ ἐπιτρόπου τῆς καπνεργατικῆς Ὁμοσπονδίας Θ. Σαπουντζῆ καὶ παρακαλοῦσιν ὅπως ἀποφυλακισθῇ οὗτος. — Ἐπιτροπὴ προσφύγων Πόντου παραπονεῖται ἐναντίον τοῦ πληρεξουσίου κ. Πίψου. — Ὁ Εὐθύμιος Μαρόπουλος, ἐπιστάτης τοῦ Δʹ Ἑλληνικοῦ σχολείου ἀρρένων (Ζαΐμη 4), αἰτεῖται τὴν ἀπονομὴν δικαίου. — Ὁ Σύλλογος τῶν ἐφέδρων Σητείας παρακαλεῖ ὅπως ψηφισθῇ ἡ ὑπὸ τοῦ κ. Καταπότη ὑποβληθεῖσα πρότασις νόμου «περὶ χωρισμοῦ τοῦ μοναστηριακοῦ ταμείου Λασηθίου». — Αἱ ἐργατικαὶ ὀργανώσεις Σερρῶν ζητοῦσι τὴν ἐπαναφορὰν τῶν ἀπολυθέντων σιδηροδρομικῶν. — Οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ Καλυβακίων παρακαλοῦσιν ὅπως ἐπιψηφισθῇ ἡ σχετικὴ πρότασις νόμου καὶ ἀγορασθῇ οὕτω μέρος πλεονάσματος σταφιδοκάρπου. — Οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ Καρδίτσης ζητοῦσι τὴν ἀπόρριψιν τοῦ καπνικοῦ νομοσχεδίου. — Οἱ γεωργικῶς ἐγκατεστημένοι πρόσφυγες Ἡρακλείου διαμαρτύρονται διὰ τὴν μελετωμένην ὑπαγωγὴν φυτειῶν εἰς τὴν διαχείρισιν τῆς ἱδρυθησομένης Προσφυγικῆς Τραπέζης. — Ὁ Σύλλογος καπνοπαραγωγῶν Κομοτινῆς αἰτεῖται τὴν ταχεῖαν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐλευθέρας ἐξαγωγῆς ἀνεπεξεργάστων καπνῶν». — Τὸ Σωματεῖον σιγαροποιῶν Σάμου παρακαλεῖ ὅπως ἐπισπευσθῇ ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀποζημιώσεως τῶν σιγαροποιῶν». — Ὁ Γενικὸς Διοικητὴς Θράκης, προκειμένου νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον «περὶ μονιμοποιήσεως τῶν τηλεγραφικῶν ὑπαλλήλων Θράκης», προτείνει ὅπως αἱ ὁριζόμεναι σπουδαὶ περιορισθῶσιν εἰς ἀπολυτήριον σχολαρχείου. — Οἱ κάτοικοι Καϊλαρίων παρακαλοῦσιν ὅπως, ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τοῦ νέου διοικητικοῦ συστήματος, ἱδρυθῇ ἐκεῖ διοίκησις. — Ὁ Σύλλογος τῶν Κλεισουριέων παρακαλεῖ ὅπως κατασκευασθῇ ἡ ὁδὸς Σόροβιτς–Κλεισουρίας–Καστορίας. — Ἡ Ἰσραηλιτικὴ κοινότης Θεσσαλονίκης παρακαλεῖ ὅπως μὴ ἐφαρμοσθῇ χωριστὸς ἐκλογικὸς Σύλλογος διὰ τοὺς Ἰσραηλίτας. — Διάφοροι γεωργικαὶ ὀργανώσεις διαμαρτύρονται κατὰ τῶν ἐνεργειῶν τῶν σκοπούντων τὴν τροποποίησιν τοῦ θεσμοῦ τῆς ἀγροφυλακῆς. — Οἱ εἰς Γενιτσὰ ἐγκατασταθέντες ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας στεγάσεως πρόσφυγες ἐκφράζουσι τὴν εὐγνωμοσύνην των. — Ἡ καπνεργατικὴ τάξις Καρδίτσης διαμαρτύρεται διὰ τὴν παράνομον σύλληψιν τῆς ἐκτελεστικῆς ἐπιτροπῆς τῆς καπνεργατικῆς Ὁμοσπονδίας. — Ὁ Ἐμπορικὸς Σύλλογος Βόλου διαμαρτύρεται διὰ τὴν διατήρησιν τῆς ἀδίκου φορολογίας τῶν ἐκτάκτων κερδῶν. — Τὸ ἐποικιστικὸν συμβούλιον Ἀγροτικῆς Ἀσφαλείας Κοζάνης παρακαλεῖ ὅπως μὴ καταργηθῇ ὁ νόμος «περὶ ἀγροτικῆς ἀσφαλείας». — Τὸ κοινοτικὸν συμβούλιον Πορταριᾶς διαμαρτύρεται διὰ τὴν τηρουμένην στάσιν τοῦ προϊσταμένου τῆς κρατικῆς ὑπηρεσίας ἔναντι τοῦ Ταμείου Προνοίας ἐλαιοπαραγωγῆς Πηλίου. — Οἱ εἰς τὰ συνεργεῖα τοῦ Πολεμικοῦ Ναυστάθμου ὑπηρετοῦντες μαθητευόμενοι τεχνῖται ζητοῦσι τὴν οἰκονομικὴν βελτίωσιν τῆς θέσεώς των. — Ὁ ἐμπορικὸς εἰσαγωγικὸς Σύλλογος Πύργου διαμαρτύρεται κατὰ τοῦ οἰκονομικοῦ ἐφόρου, ζητοῦντος τὴν πληρωμὴν φόρων ἐπὶ τῇ βάσει παλαιῶν νόμων. — Ἡ Ἕνωσις ἐποικιστικῆς ἀστικῆς ἀκινήτων Θεσσαλονίκης, ἀνήκουσα εἰς ἀνταλλαγέντας Μουσουλμάνους, παρακαλεῖ ὅπως ἀκυρωθῶσιν αἱ ἐκδοθεῖσαι δυνάμει τοῦ νόμου 3166 ἀποφάσεις. — Οἱ κάτοικοι Συριάμου τῆς κοινότητος Ξηροκαρυταίνης παρακαλοῦσιν ὅπως διοικητικῶς ὑπαχθῶσιν εἰς τὴν κοινότητα Ποδογορᾶς. — Ἡ Ὁμοσπονδιακὴ Ἕνωσις τῆς τροχαίας κινήσεως ἐργατῶν τῆς Ἑλλάδος παρακαλεῖ ὅπως ὑποβληθῇ τὸ νομοσχέδιον «περὶ ἀποζημιώσεως τῶν ἁμαξηλατῶν». — Οἱ σιγαροποιοὶ Ζακύνθου παρακαλοῦσιν ὅπως ψηφισθῇ τάχιστα τὸ σιγαροποιητικὸν νομοσχέδιον. — Αἱ κοινότητες Μουζακίου, Βρεστενίτσης καὶ Μαγουλίτσης παρακαλοῦσιν ὅπως μὴ ἀπαλλοτριωθῇ ἡ Λαζαρίνα. — Οἱ καπνοπαραγωγοὶ περιφερείας Καϊλαρίων ζητοῦσι τὴν ταχεῖαν ψήφισιν τοῦ καπνικοῦ νομοσχεδίου. — Οἱ Χ. Παπαγιαννάκης καὶ Ν. Δημητρίου, κάτοικοι Θεσσαλονίκης, διαμαρτύρονται διὰ τὴν μελετωμένην δαπάνην τριάκοντα ἑκατομμυρίων διὰ κατασκευὴν πολυτελοῦς μεγάρου Δημαρχίας. — Οἱ καπνεργάται Βόλου ζητοῦσι τὴν ἄμεσον ἐπέμβασιν τοῦ Κράτους πρὸς ἐπίλυσιν τοῦ ζητήματός των. — Ὁ πρόεδρος τῆς Παμπροσφυγικῆς Ὁμοσπονδίας Καβάλλας παρακαλεῖ ὅπως διαταχθῇ ὁ ἀντισυνταγματάρχης Κερκυρόπουλος καὶ προβῇ εἰς ἀνέγερσιν ἑτέρων 200 παραπηγμάτων διὰ τὴν προσωρινὴν στέγασιν προσφύγων Καβάλλας. — Οἱ κτηματίαι τῆς περιφερείας Κρεσταίνων παρακαλοῦσιν ὅπως τὸ Κράτος προβῇ εἰς τὴν ἀγορὰν παντὸς πλεονάσματος σταφιδοκάρπου. — Ὁ γεωργικὸς συνεταιρισμὸς Ποδολοβίτσης διαμαρτύρεται διὰ τὴν μελετωμένην κατάργησιν τοῦ θεσμοῦ τῆς ἀγροτικῆς ἀσφαλείας. — Τὸ Ἐργατικὸν Κέντρον Θεσσαλονίκης διαμαρτύρεται διὰ τὴν συνεχιζομένην ἀντεργατικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως. — Ὁ Πανθεσσαλικὸς Σύνδεσμος ἐργολάβων αἰτεῖται τὴν ἀπαλλαγήν των ἀπὸ τὴν τριπλῆν φορολογίαν. — Τὸ κοινοτικὸν συμβούλιον Ζαχάρως αἰτεῖται τὴν κατασκευὴν γεφύρας ἐπὶ τοῦ ποταμοῦ Ὠλενίου. — Οἱ γεωργικοὶ συνεταιρισμοὶ Ὀλυμπίας παραπονοῦνται διὰ τὴν ἀπόρριψιν τῆς προτάσεως περὶ ἐξαγορᾶς δελτίων, ἧς ἀποτέλεσμα ὑπῆρξεν ἡ πτῶσις τῆς τιμῆς τῆς σταφίδος. — Οἱ ἐν Καλλιθέᾳ διαμένοντες πρόσφυγες παρακαλοῦσιν ὅπως ἐφαρμοσθῶσι πάντα τὰ ἐν τῇ ἐκθέσει τῆς κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς ὑποδεικνυόμενα μέτρα. — Οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ Θουρίας παρακαλοῦσιν ὅπως τὸ Κράτος προβῇ εἰς τὴν ἀγορὰν τοῦ δελτιοποιηθέντος σταφιδοκάρπου των. Ἀνακοινῶ ὡσαύτως τὰ κάτωθι Ν. Διατάγματα ἐκδοθέντα ἐπὶ τῇ βάσει ψηφισμάτων τῆς Συνελεύσεως ὑπὸ τῶν ἑξῆς Ὑπουργείων: αʹ) Ἐσωτερικῶν «περὶ καταργήσεως θέσεων προσωπικοῦ τῶν Γενικῶν Διοικήσεων Νομαρχιῶν καὶ Ὑποδιοικήσεων». βʹ) Ὑγιεινῆς, Προνοίας κλπ. «περὶ ἐκτελέσεως γνωμοδοτήσεων τῆς Ἐπιτροπῆς Οἰκονομιῶν ἀφορώσης τὸ Κεντρικὸν Ὑγειονομικὸν Ἐργαστήριον». γʹ) Οἰκονομικῶν «περὶ τῆς δι’ ἐνοικιάσεως διαθέσεως ἐσόδων τινῶν». — Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν κ. Α. Μιχαλακόπουλος ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «Περὶ ἀποδόσεως ὑπὸ τοῦ Κράτους τῶν ὑπὸ τοῦ Γενικοῦ Προξενείου Σικάγου καθυστερουμένων κληρακομιῶν καὶ ἀποζημιώσεων ἰδιωτῶν». Ἀνακοινῶ ὅτι ἡ εἰδικὴ Ἐπιτροπὴ διὰ τὴν ἐπεξεργασίαν τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καπνοῦ» ἐνισχύεται διὰ τῶν κ. κ. Χ. Ἀλαμανῆ, Ι. Ἀνανιάδη, Δ. Βάντση, Α. Θεολογίτη, Γ. Κιαγιᾶ, Ν. Κωνσταντοπούλου, Ε. Μάρκογλου, Δ. Μέλφου, Α. Μπακάλμπαση, Ν. Ξηροῦ, Α. Παπαδάτου, Ι. Τριανταφύλλου καὶ Γ. Τσακανίκα.

§5Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Ἐζητήσαμεν χθὲς πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως μετὰ τοῦ συναδέλφου κ. Π. Καραπάνου σχετικὰς πληροφορίας διὰ τὸ γενόμενον σκάνδαλον τῆς κυκλοφορίας τῶν καταχραστῶν, διὰ τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖται ὁ Τύπος ὁλόκληρος. Ὁ κ. Πρόεδρος ἐπεφυλάχθη νὰ λάβῃ σήμερον τὸν λόγον.

§6Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἂν ὁμιλεῖτε διὰ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως παρατηρεῖ ὅτι πρέπει νὰ ἐγγράψητε μίαν ἐπερώτησιν.

§7Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Διὰ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Συνελεύσεως.

§8Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶναι δυνατὸν πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως νὰ ζητῆτε τὸν λόγον παρά, ἂν προτείνητε, ὅτι ἡ Ἡμερησία Διάταξις δὲν εἶναι καλῶς κατηρτισμένη καὶ πρέπει νὰ μεταβληθῇ.

§9Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Δὲν ὁμιλῶ περὶ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, ἀλλὰ πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§10Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Οὔτε πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως δὲν δύνασθε νὰ λάβητε τὸν λόγον. Αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγονται εἶναι ἀνακριβέστατα.

§11Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει διαμαρτύρομαι διὰ τὸ γινόμενα.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶσθε ἐκτὸς τοῦ Κανονισμοῦ.

§13Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ τὸν κ. συνάδελφον νὰ διαμαρτυρηθῇ διὰ τῆς κανονικῆς ὁδοῦ. Νὰ ἐγγράψῃ ἐπερώτησιν καὶ νὰ ἐκφράσῃ ὅλην τὴν ἱερὰν ἀγανάκτησίν του, τὴν ὁποίαν αἰσθάνεται διὰ τὴν ἀταξίαν ἡ ὁποία ἐπεκράτησε, διότι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔλαβε μέτρα κατὰ τῶν καταχραστῶν καὶ τῶν ρεπόρτερ τῶν ἐφημερίδων, οἱ ὁποῖοι ἔγραψαν ὅτι ὑπάρχει διάστασις μεταξὺ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τῆς Δικαιοσύνης.

§14Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Ὁμολογῶ ὅτι οἱ λυρισμοὶ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως δὲν ἔχουσι....

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχομεν θέμα τοιοῦτον.

§16Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ διακεκριμένος Γάλλος ἐπιστήμων καθηγητὴς κ. Ὠλλὰρ δίδει τὴν 7ην ἑσπερινὴν ὥραν ἀπόψε μίαν διάλεξιν. Ἀντιπροσωπεύει ἓν Σωματεῖον ἔνδοξον διὰ τοὺς ἀγῶνάς του περὶ τῆς «Ἑνώσεως πρὸς προστασίαν τῶν δικαιωμάτων τῶν ἀτόμων». Ἔχει τόσον ἐπιστημονικὸν κῦρος καὶ δρᾶσιν καὶ ἔρχεται ὑπὸ τοιούτους ὅρους εἰς τὴν Δημοκρατικὴν Ἑλλάδα, ὥστε νομίζω ὅτι θὰ εἶναι ἔργον σκοπιμότητος νὰ διακόψωμεν τὴν ἀποψινὴν συνεδρίασιν καὶ νὰ παρακολουθήσωμεν ἐν σώματι τὴν διάλεξιν.

§17Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Εἰς τὰς ἑπτά.

§18Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἐπικροτῶ καὶ ἐγώ, κ. Πρόεδρε.

§19Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Εἶναι ἀπολύτως ὀρθὴ ἡ πρότασις τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Λασηθίου συνάδελφος, διότι τὸ ἐνδιαφέρον ὅλων τῶν κ. κ. πληρεξουσίων θὰ εἶναι νὰ ἀκούσῃ ἑνὸς διαπρεποῦς Γάλλου ἐπιστήμονος καὶ πολιτευτοῦ, ὁ ὁποῖος ἐρχόμενος εἰς Ἑλλάδα θὰ προβῇ εἰς ἀνακοινώσεις ἀξίας πάσης προσοχῆς καὶ ὑποθέτω ὅτι σύσσωμος ἡ Συνέλευσις εἶναι τῆς αὐτῆς γνώμης, ὅπως γίνῃ μία διακοπὴ καὶ μεταβῶμεν καὶ παρακολουθήσωμεν τὴν διάλεξιν αὐτήν.

§20Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Οὐδεμίαν ἀντίρρησιν δύναται νὰ ἔχῃ ἡ Κυβέρνησις. Καὶ πράγματι νομίζω ὅτι ἡ διάλεξις τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ κάμῃ ὁ διαπρεπὴς Γάλλος ἐπιστήμων, θὰ εἶναι τόσον διαφωτιστικὴ ἐπὶ τῆς Ἱστορίας τῆς Γαλλικῆς Δημοκρατίας καὶ τόσον χρήσιμος καὶ σκόπιμος διὰ τὰ πρῶτα βήματα τῆς Ἑλληνικῆς Δημοκρατίας, ὥστε ἀναμφισβητήτως ἡ ἐκ ταύτης ὠφέλεια εἶναι ἀνωτέρα πάσης ἄλλης συζητήσεως. Τάσσομαι λοιπὸν προθύμως ὑπὲρ τῆς προτάσεως αὐτῆς.

§21Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Δὲν εἶναι ἀξιοπρεπὲς διὰ τὴν Συνέλευσιν νὰ διακόψῃ τὴν συνεδρίασιν διὰ νὰ ἀκούσῃ μίαν διάλεξιν περὶ κοινῶν πραγμάτων.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἐπερωτήσεων Ὁ κ. Ι. Κούνδουρος παρακαλεῖ τὸν κ. ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ μέτρα διὰ τὴν ὁλικὴν ἐπισκευὴν τῶν ἁλυκῶν Σπιναλόγγας–Ἐλούδας.

§23Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Πολλάκις προφορικῶς εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλλω εἰς τοὺς διαφόρους Ὑπουργοὺς ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας τὴν γνώμην ὅτι ἐπισκευαζόμεναι αἱ ἁλυκαὶ Ἐλούδας θὰ ἠδύναντο νὰ ἀποδώσουν τόσον ἅλας ὅσον ἀπαιτεῖται διὰ τὴν κατανάλωσιν τῆς νήσου, ὅπου συμβαίνει πολλάκις ἡ τιμὴ τοῦ ἅλατος νὰ ἀνέρχηται εἰς 20 καὶ 25 δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν. Ἐκτὸς τούτου ἔχω τὴν γνώμην ὅτι δύνανται νὰ ἐπισκευασθῶσιν αἱ ἁλυκαὶ μὲ ἐλαχίστας δαπάνας καὶ νὰ ἀποδώσουν πολλαπλασίας προσόδους. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Ὑπουργόν, ἂν εἶναι πρόχειρος ἐπὶ τοῦ ζητήματος, νὰ πληροφορήσῃ τὴν Συνέλευσιν, ἂν ἐσκέφθη ἢ πρόκειται νὰ σκεφθῇ διὰ τὰ μέτρα μὲ τὰ ὁποῖα θὰ ἱκανοποιήσῃ τὴν ἀξίωσιν αὐτήν.

§24Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἔχω σημείωμα τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου ὅτι καὶ ἐπισκευαζομένη ἡ ἁλυκὴ αὕτη δὲν θὰ ἐπαρκέσῃ διὰ τὴν παραγωγήν, ἵνα ἱκανοποιήσῃ πλήρως τὰς ἀνάγκας τῆς νήσου, διότι καὶ ἡ ἔκτασίς της εἶναι περιωρισμένη καὶ τὸ ἔδαφος εἶναι ἀκατάλληλον.

§25Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Εἶναι πληροφορίαι τὰς ὁποίας ὑπέβαλον ὡρισμένοι παράγοντες ἐκ τῶν ἀντιπροσώπων σας. Τὸ γεγονὸς εἶναι ὅτι εἰς τὰς ἁλυκὰς Σπιναλόγγας δὲν πρόκειται νὰ γίνῃ καινουργὴς ἁλυκή, ἀλλ’ ὑπάρχει ἡ ἁλυκὴ καὶ δὲν θέλει παρὰ μίαν μικρὰν δαπάνην πρὸς ἐπισκευήν. Καὶ ὁ κ. Μαζαράκης, ὡς Γενικὸς Διοικητὴς ἄλλοτε, τὸ γνωρίζει καλῶς. Μόνον ἕν καθάρισμα θέλει, τὸ ὁποῖον θὰ ἀπαιτήσῃ 10–20 χιλιάδας δραχμῶν καὶ θὰ ἔχῃ μίαν παραγωγὴν πολὺ μεγαλυτέραν. Θὰ παρακαλέσω ἑπομένως τὸν κ. ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Ὑπουργὸν νὰ ἐπανέλθῃ ἐπὶ τοῦ ζητήματος, διότι αἱ πληροφορίαι αἵτινες τῷ ἐδόθησαν εἶναι μεροληπτικαί.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Κούνδουρος διὰ τὰ καθυστερούμενα ἐπιδόματα τῶν ἐφέδρων.

§27Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἡ ἐρώτησις αὐτὴ εἶναι παλαιά, ἀπήντησεν ὁ προκάτοχος τοῦ σημερινοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ αἰτιᾶται τὸν κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργόν. Παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ καὶ νὰ συνδυασθῇ μὲ ἄλλην ἐπερώτησιν διὰ τὴν καθυστέρησιν τοῦ ἔργου τῆς Ἐπιτροπῆς διὰ τὰ ζητήματα τὰ ἐφεδρικά.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Κούνδουρος ἐπὶ αἰτήσεως θυμάτων πολέμου.

§29Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Αὕτη νὰ συγχωνευθῇ μὲ τὴν ἄλλην. Ἔχομεν μίαν ἐπερώτησιν ὑποβάλει μετὰ τοῦ κ. Θεολογίτου.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Ι. Κούνδουρος καὶ Ν. Καλέλλης περὶ ἀπαλλοτριώσεως τῶν μοναστηριακῶν κτημάτων τοῦ δήμου Φουρνῆς–Μεραμβέλου.

§31Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Εἶναι τὸ ζήτημα διὰ τὸ ὁποῖον ἀπησχόλησα τόσας φορὰς τὴν Συνέλευσιν, ἤτοι τὸ ζήτημα τῆς ἀπαλλοτριώσεως τῶν μοναστηριακῶν κτημάτων Φουρνῆς. Καὶ ὡμολόγησεν ἡ ἰδία Κυβέρνησις ὅτι πράγματι ὑπάρχουν πολλοὶ ἰδιαίτεροι λόγοι ἐπιβάλλοντες τὴν ταχυτέραν ἐνέργειαν. Αἱ ἐνέργειαι αἱ ὁποῖαι θὰ ἔφερον τὴν ἀπαλλοτρίωσιν τῶν κτημάτων αὐτῶν ἀνεστάλησαν. Ἀλλ’ εἶναι ἀληθὲς ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας ὑπέβαλε νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου μεριμνᾷ περὶ τῆς ἀπαλλοτριώσεως γενικῶς τῶν μοναστηριακῶν κτημάτων. Θὰ παρεκάλουν ὅμως τὴν Κυβέρνησιν νὰ φροντίσῃ ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοθέτημα τοῦτο καὶ νὰ μὴ ἀκολουθήσῃ τὴν ὁδὸν τὴν ὁποίαν ἀκολουθοῦν πολλὰ νομοθετήματα. Εἶμαι πλέον ἢ βέβαιος, προκειμένου μάλιστα περὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας ὅτι θέλει λάβει ὅλα τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα θὰ φέρωσι ταχέως εἰς συζήτησιν τὸ νομοθέτημα. Μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοθετήματος αὐτοῦ δὲν θὰ ὑπάρχῃ θέμα συζητήσεως.

§32Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Τὸ νομοθέτημα εἶναι ὑπὸ συζήτησιν. Ἐπανῆλθεν ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπήν, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνεβλήθη καὶ εἶναι εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν ὑπ’ ἀριθμὸν 7.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Προμπονᾶς περὶ τῆς συμβάσεως ἐναερίου γραμμῆς Νάξου.

§34Δ. ΠΡΟΜΠΟΝΑΣ. Παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ διὰ τὸ Σάββατον ἡ ἐπερώτησίς μου, διότι δὲν θὰ ἐπαρκέσῃ ὁ χρόνος.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Οἱ κ. κ. Δ. Κατσίνας καὶ Γ. Σεχιώτης περὶ παραμονῆς ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τοῦ διπλωματικοῦ ὑπαλλήλου Σούϊδα.

§36Δ. ΚΑΤΣΙΝΑΣ. Δὲν ἀρέσκομαι νὰ κατατρίβωμαι εἰς ζητήματα, τὰ ὁποῖα στεροῦνται δημοσίου ἐνδιαφέροντος καὶ εἰς προσωπικὰς ἐπιθέσεις. Ἀλλὰ δὲν ἠδυνάμην νὰ ἀφήσω ἀπαρατήρητα παράπονα δύο ὁμογενῶν, οἱ ὁποῖοι ἐζημιώθησαν σοβαρῶς ἀπὸ τὸν προξενικὸν ὑπάλληλον Νικόλαον Σούϊδαν, ὁ ὁποῖος διετέλει πρόξενος ἐν Βραΐλᾳ, ἐκτελῶν ἅμα καὶ καθήκοντα συμβολαιογράφου, ἐγένετο δὲ πρόξενος μεγάλης ζημίας, 8,000 λιρῶν, εἰς τοὺς ὁμογενεῖς, διὰ πράξεων αἱ ὁποῖαι ὑπάγονται εἰς τὴν σφαῖραν τοῦ ποινικοῦ δικαίου. Ὁ κύριος αὐτὸς ἐκτελῶν συμβολαιογραφικὰ καθήκοντα, συνέταξε πρᾶξιν ἀγοραπωλησίας, διὰ τῆς ὁποίας πρῶτον μὲν ἐπέτρεψε τὴν πώλησιν ἑνὸς ἀτμοπλοίου, ὑπὸ τὸ ὄνομα «Διονύσιος», φέροντος Ἑλληνικὴν σημαίαν, εἰς τὸ ἔτος 1916, εἰς τὴν Ρωσικὴν ἐπικράτειαν, καίτοι καλῶς ἐγνώριζεν ὅτι κατὰ τοὺς κειμένους Ἑλληνικοὺς νόμους ἀπηγορεύετο ρητῶς ἡ ἀλλαγὴ σημαίας καὶ ἡ πώλησις τοιούτων πλοίων Ἑλληνικῶν εἰς ξένους ὑπηκόους. Ἀλλὰ κυρίως ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μοὶ κάμνει κατάπληξιν εἶναι ὅτι ὁ συμβολαιογράφος καὶ Γενικὸς Πρόξενος Σουΐδας ἐβεβαίωσε ψευδῆ πράγματα ὡς ἀληθῆ· ἐβεβαίωσε τουτέστιν ὅτι εἶχεν ἐντολὴν ἐκ μέρους τοῦ Φαρακλοῦ καὶ Τρομπέτα, ἐχόντων 15% ἐπὶ τοῦ ἀτμοπλοίου, ὅτι εἶχεν ἐντολὴν καὶ πληρεξουσιότητα πωλήσεως καὶ ἐκ μέρους αὐτῶν, ἐνῷ οὐδεμία ἐντολὴ καὶ πληρεξουσιότης εἶχε δοθῆ πρὸς πώλησιν τοῦ ἀτμοπλοίου των. Δευτέρα πρᾶξις ἔκνομος καὶ ἀξιόποινος εἶναι ὅτι δι’ ἑτέρας συμβολαιογραφικῆς πράξεως ἐβεβαίωσεν ὅτι παρεδόθη πρὸς αὐτὸν ἐπιταγὴ συναλλαγματικὴ ἐξ 8.000 λιρῶν ἐπὶ Λονδίνου διὰ νὰ τὰς παραδώσῃ πρὸς τοὺς συνιδιοκτήτας τοῦ ἀτμοπλοίου ἢ τὸν ἀντιπρόσωπόν των Βαλλιανάτον, εὐθὺς ὡς ἤθελεν ἀποσταλῆ πρὸς αὐτὸν ἐντολὴ καὶ πληρεξουσιότης ὅπως παραδοθῇ ἡ ἐν λόγῳ συναλλαγματικὴ πρὸς τὸν ἀντιπρόσωπόν των τὸν Βαλλιανάτον, ἀλλ’ ἐκ τῶν ὑστέρων ἀπεδείχθη ὅτι, ὅταν συνέτασσε τὴν συμβολαιογραφικὴν αὐτὴν πρᾶξιν, τὴν ἐπιταγὴν τὴν εἶχε παραδώσει προηγουμένως εἰς τὸν Βαλλιανάτον, χωρὶς νὰ ἔχῃ ἐντολὴν ἢ πληρεξουσιότητα, καὶ ὁ Βαλλιανάτος τὴν εἶχε μεταβιβάσει δι’ ἑτέρας συμβολαιογραφικῆς πράξεως πρὸς τὸν υἱόν του, ὁ ὁποῖος εἰσέπραξε τὸ ποσὸν ἐν Λονδίνῳ. Διὰ τὰς ἐκνόμους αὐτὰς πράξεις ὑπεβλήθη μήνυσις κατὰ τοῦ Γεν. Προξένου, προεφυλακίσθη οὗτος ἐπὶ τῇ βάσει τῆς μηνύσεως αὐτῆς καὶ ἐξεδόθη βούλευμα παραπεμπτικὸν εἰς τὸ Πλημμελειοδικεῖον.

§37Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Πότε ἔγινεν ἡ παραπομπή;

§38Δ. ΚΑΤΣΙΝΑΣ. Τὸν Μάϊον τοῦ 1923. Ὁ Σουΐδας ἤσκησε τὸ ἔνδικον μέσον τῆς ἀνακοπῆς καὶ ἐνῷ τὸ συμβούλιον τὸν παρέπεμψεν ὡς ἐνεργήσαντα ἐκ δολίας προαιρέσεως αὐτὰς τὰς ἀξιοποίνους πράξεις, τὰς ὁποίας σᾶς ἐξιστόρησα, τὸ συμβούλιον τῶν Ἐφετῶν καὶ ἀπὸ οἶκτον πρὸς ἕνα ὑπάλληλον, ὁ ὁποῖος προσέπεσε πρὸς αὐτοὺς καὶ τοὺς εἶπεν ὅτι κινδυνεύει ἡ θέσις του, ἀλλὰ κυρίως καὶ πρωτίστως διότι καὶ οἱ μηνυταὶ παραπλανηθέντες ἀπὸ τὸν Σουΐδαν ὅτι θὰ πληρώσῃ, ἐπῆγαν πρὸς τὰ μέλη τοῦ συμβουλίου τῶν Ἐφετῶν καὶ εἶπον ὅτι «εὑρισκόμεθα εἰς τὰ πρόθυρα τοῦ συμβιβασμοῦ» καὶ δι’ αὐτὸ ἡ πρᾶξις ἀπὸ τὸ συμβούλιον τῶν Ἐφετῶν ἐχαρακτηρίσθη ὡς ἐνεργηθεῖσα ἐκ μεγάλης κουφότητος καὶ ὀλιγωρίας καὶ ἔτσι δὲν παρεπέμφθη εἰς τὸ Κακουργιοδικεῖον. Εὐθὺς ὡς ἐπέτυχεν ὑπὲρ αὐτοῦ τὸ βούλευμα τοῦ συμβουλίου τῶν Ἐφετῶν—δευτέρα πρᾶξις πλέον ἀξιόμεμπτος καὶ ἀναξία εἰς ἕνα ὑπάλληλον—ἐλησμόνησεν ὅλας τὰς ὑποσχέσεις τὰς ὁποίας εἶχε δώσει περὶ συμβιβασμοῦ καὶ ἠγνόησε τελείως τὴν ὑπόθεσιν. Οἱ ζημιωθέντες ὑπέβαλον τρεῖς αἰτήσεις πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ ἐξιστόρησαν τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν, ἀλλ’ οὐδεμίαν ἀπάντησιν ἔλαβον. Ἐπιπροσθέτως σᾶς κάμνω γνωστόν, ἐντιμότατε κ. ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργέ, ὅτι ἤσκησαν καὶ ἀγωγὴν κατὰ τοῦ Δημοσίου καὶ ἐζήτουν ἀποζημίωσιν ἐκ μέρους τοῦ Δημοσίου καὶ ἔχουν ὑποβάλει καὶ συντηρητικὴν κατάσχεσιν κατὰ τοῦ Σουΐδα, ζητοῦν δὲ ὅπως τὸ Δημόσιον ἐνοχοποιηθῇ διὰ τὰς ἐνοχικὰς αὐτὰς ἀξιώσεις καὶ πληρώσῃ τὰς 8,000 λίρας. Ἀλλὰ παραδόξως ἀντὶ νὰ κληθῇ ὁ ὑπάλληλος αὐτὸς ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν καὶ δώσῃ λόγον τῶν πράξεών του, ἀπεναντίας ἐστάλη ὡς διπλωματικὸς πλέον ἀντιπρόσωπος ἐν Κωνσταντινουπόλει διὰ νὰ λύσῃ τὰ μεγάλα ζητήματα.

§39Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἀνεκλήθη.

§40Δ. ΚΑΤΣΙΝΑΣ. Χαίρω πολὺ διότι ἀνεκλήθη, ἀλλ’ ἀπορῶ πῶς ἀπεστάλη.

§41Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Σᾶς λέγω ὅτι ἀνεκλήθη ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν αὐτήν. Αὐτὰ τὰ ὁποῖα τώρα καταγγέλλετε, τὰ ἠγνόουν. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Συνελεύσεως νὰ σταλῇ ἀντίγραφον τῆς ἀγορεύσεως τοῦ κ. συναδέλφου εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ νὰ δοθῇ εἰς τὸ ἰδιαίτερον γραφεῖον τοῦ Ὑπουργοῦ.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Χατζηκυριακοῦ ἐπερωτᾷ, ἂν ἐκλήθη εἰς ἀπολογίαν ὑπάλληλος διπλωματικός, διότι ἐξέφρασεν ἰδέας κατὰ τοῦ πρωτοκόλλου τῶν Βουλγαρικῶν μειονοψηφιῶν.

§43Γ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΥ. Παρακαλῶ νὰ μᾶς εἴπῃ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως.

§44Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἐνθυμοῦμαι ὅτι ἀφ’ ἧς ἀνέλαβον τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν δὲν ἐκάλεσα κανένα ὑπάλληλον εἰς ἀπολογίαν διὰ τοιαύτην ἀφορμήν.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Φραγκούδης ἐπερωτᾷ πόσον ἐστοίχισεν ἡ μεταφορὰ τῶν βοῶν τοῦ Ρὰς–Τάφαρι.

§46Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Εἶναι γελοῖον ὕστερα ἀπὸ τόσον καιρὸν νὰ ἔρχωνται παλαιαὶ ἐπερωτήσεις, ἀλλὰ τὸ λάθος δὲν εἶναι ἰδικόν μου. Ἡ ἐπερώτησις ὑπεβλήθη ἐγκαίρως. Ἡ ὑπόθεσις τῶν βωδιῶν τοῦ Ρὰς–Τάφαρι ἀποτελεῖ ἓν μικρὸν σκάνδαλον ἐκ τῶν πολλῶν. Ἐστοίχισεν ἡ μετακόμισις τῶν βοῶν 2,000 λίρας, ἐνῷ προσεφέρετο Γαλλικὴ Ἑταιρεία νὰ μετακομίσῃ τὰ βώδια αὐτὰ πρὸς δύο λίρας τὸ ἕν, δηλ. ἀντὶ 800 λιρῶν ἐξωδεύσαμεν 2,000. Ὡς ἑξῆς ἔγινεν ἡ περίφημος αὐτὴ ἀποστολή: Ἐστάλη ἓν ἀτμόπλοιον διανῦον 2 μίλλια καθ’ ὥραν. Τὸ ἀτμόπλοιον αὐτὸ ἐσκάλωσεν εἰς τὸ Σουέζ, διότι δὲν εἶχε τὰ δυόδια. Ἐξευτελισμὸς τῆς Ἑλλάδος. Τηλεγραφικῶς τότε διὰ τοῦ Πρεσβευτοῦ τῆς Ἑλλάδος ἐν Παρισίοις παρεκαλεῖτο ἡ Ἑταιρεία ὅπως ἀπαλλαγῇ ἡ Ἑλλὰς τῶν δυοδίων, διότι ἐπρόκειτο διὰ τοὺς πρόσφυγας. Ἐπὶ 10 ἡμέρας ὑπέστη ἡ Ἑλληνικὴ σημαία τὸν ἐξευτελισμὸν εἰς τὸ Σουὲζ νὰ περιμένῃ τὴν ἀπάντησιν. Ἐπὶ τέλους δὲν ἀπηλλάγη καὶ ἐστάλησαν 1200 λίραι διὰ δυόδια. Κατόπιν ὁ πλοῦς διήρκεσε 30 ἡμέρας, ἐνῷ γνωρίζετε ὅτι τὸ ὅλον ταξείδιον ἕως τὸν λιμένα τοῦ Τζιμπουτῆ εἶναι ὀκτὼ τὸ πολὺ ἡμερῶν. Ἀντὶ λοιπὸν 8 ἡμέρας, ἔκαμε τὸ ἀτμόπλοιον 30 ἡμέρας. Ἔκαψε κάρβουνα κατὰ προσέγγισιν 500 τόννους, ἐπλήρωσε λιμενικὰ εἰς τὸ Τζιμπουτῆ 160 λίρας, ἐπλήρωσεν εἰς τὰ πληρώματα μεγαλυτέρους μισθοὺς κτλ. Τὸ ὅλον 2,000 λίρας. Ἐνῷ ὅλους αὐτοὺς τοὺς ἐξευτελισμοὺς καὶ τὰ ἔξοδα ἠδυνάμεθα νὰ τὰ ἀποφύγωμεν, ἂν ἐδεχόμεθα τὴν προσφορὰν τῆς Γαλλικῆς Ἑταιρείας, ἡ ὁποία μὲ 800 λίρας ἠδύνατο νὰ φέρῃ τὰ βώδια. Τώρα ποῖος εἶναι ὁ ὑπεύθυνος;

§47ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Κανείς.

§48Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Δὲν κάμω τὴν ἐπερώτησιν διὰ τὴν ἐπερώτησιν αὐτὴν καθ’ ἑαυτήν, ἀλλ’ ὅπως ἐκ τοῦ ὄνυχος κρίνωμεν τὸν λέοντα καὶ ἐκ τοῦ βοὸς τὴν ὅλην βοϊδικὴν κατάστασιν. Ἡ Κυβέρνησις ἀντὶ νὰ ἐξετάσῃ ἄλλα ζητήματα, ἠθέλησε νὰ κάμῃ ἐκστρατείαν εἰς τὴν Ἀβυσσηνίαν. Ἂν τοὐλάχιστον ἐστέλλετο κανὲν ἐπίσημον ὑποκείμενον νὰ χαιρετίσῃ τὸν Ρὰς–Τάφαρι καὶ νὰ εὐχαριστήσῃ αὐτὸν διὰ τὴν ἐπίσκεψίν του εἰς τοὺς πρόποδας τῆς Ἀκροπόλεως, θὰ τὸ ἐδεχόμην. Ἀλλ’ ἐστάλη εἷς κτηνίατρος, ὁ ὁποῖος ἐμερίμνησεν ἐπὶ ἡμέρας διὰ νὰ κατεβάσουν τὰ βώδια ἀπὸ τὰ ὑψώματα τῆς Ἀβυσσηνίας. Ἐν τῷ μεταξὺ τὰ βώδια ἐσκοτώνοντο καὶ ἐγένετο μία κωμῳδία εἰς βάρος τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους. Ἐν τέλει δὲ τὰ βώδια, τὰ ὁποῖα μετεφέρθησαν ἐδῶ διὰ νὰ δοθῶσιν εἰς τοὺς πρόσφυγας, ἐπωλήθησαν πρὸς σφαγήν, διότι δὲν ἠδύναντο νὰ χρησιμεύσουν εἰς τοὺς πρόσφυγας. Τί ἔγειναν ἔπειτα δὲν ἠξεύρω. Ἠθέλησα νὰ μάθω τί ἐξεκαθάρισεν αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις καὶ τί ἔλλειμμα ἀφῆκεν....

§49Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἐζητήσατε αὐτὸ ἀτυχῶς. Ἔπρεπε νὰ ὑποβάλητε μίαν ἐρώτησιν καὶ νὰ ζητήσητε νὰ κατατεθῇ λογαριασμός.

§50Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἠδύναντο νὰ κατατεθῶσιν αὐτοὶ αἱ πληροφορίαι.

§51Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Ἀκούσατε τί λέγω; Ἐπερωτῶ τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ τῆς Προνοίας νὰ πληροφορήσουν τὴν Συνέλευσιν πόσα ἐστοίχισεν ἡ μεταφορὰ τῶν βοῶν, πόσα εἰσεπράχθησαν ἐκ τῆς πωλήσεως αὐτῶν καὶ διατί ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐπροτίμησε τὴν ἰδιωτικὴν μεταφοράν.

§52Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ὅταν ζητεῖτε πληροφορίας, δὲν δύνασθε νὰ ἐπερωτᾶτε. Δύνασθε νὰ ζητήσητε πληροφορίας. Ἡ αἴτησις αὕτη περὶ τῶν πληροφοριῶν πέμπεται εἰς τὰ γραφεῖα τῶν οἰκείων Ὑπουργείων, τὰ γραφεῖα παρέχουσι τὰς πληροφορίας πρὸς τὸν Ὑπουργόν, ὁ ὁποῖος ἀνακοινοῖ ταύτας διὰ τὸν ἐρωτῶντα πληρεξούσιον. Μετὰ ταῦτα, ἂν δὲν εἶναι εὐχαριστημένος ὁ ἐρωτῶν πληρεξούσιος, ὑποβάλλει τακτικὴν ἐπερώτησιν. Ἐπειδὴ ὅμως ὑμεῖς προέβητε εἰς ἐπερώτησιν, διότι φείδεσθε τῶν δημοσίων χρημάτων, ἔχω νὰ σᾶς εἴπω τὰ ἑξῆς: Ἡ Κυβέρνησις εὑρέθη πρὸ ἀποδοχῆς τῆς δωρεᾶς ταύτης, ἀπησχολήθημεν περὶ αὐτῆς ἐν Ὑπουργικῷ Συμβουλίῳ καὶ ἀπὸ τὴν εἰσήγησιν, τὴν ὁποίαν μᾶς ἔκαμεν ὁ τότε Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Προνοίας κ. Ὀρφανίδης, εἴδομεν ὅτι τὰ ἔξοδα ἦσαν τόσα, ὥστε δὲν θὰ ἀπέμενε σχεδὸν ἐνεργητικὸν ἐξ ὅλης αὐτῆς τῆς ὑποθέσεως. Ἀλλὰ πάντως, ἐφόσον ἐπρόκειτο περὶ εὐγενοῦς προσφορᾶς φίλου ἡγεμόνος, τὴν ὁποίαν εἶχεν ἤδη ἀποδεχθῆ τὸ Κράτος, βεβαίως δὲν θὰ ἦτο εὐπρεπὲς ἡμεῖς κατόπιν νὰ τὴν ἀποκρούσωμεν, δηλοῦντες ὅτι δὲν θέλομεν τὴν προσφορὰν λόγῳ τῶν ἐξόδων τῆς μεταφορᾶς. Τοῦτο θὰ ἦτο ἓν εἶδος ἐπαιτείας, ὅπως ὁ δωρητὴς ἀναλάβῃ καὶ τὰ ἔξοδα τῆς μεταφορᾶς.

§53Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Ἐζητήσατε ἀπὸ καμμίαν Ἑταιρείαν προσφορὰν διὰ τὸν ναῦλον;

§54Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ σᾶς λέγω τί ἐνθυμοῦμαι ἀπὸ εἰσήγησιν τοῦ τότε ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Προνοίας. Μὲ ἐρωτᾶτε, ἂν ἐζητήσαμεν προσφοράς. Σᾶς ἀπαντῶ ὅτι δὲν εἴχομεν καιρὸν νὰ ζητήσωμεν τοιαύτας. Ἐκρίθη σκόπιμον καὶ ἐγένετο εἰσήγησις εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἀπὸ τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργόν, ὅτι τὸ σχετικῶς ὀλιγώτερον δαπανηρὸν ἦτο νὰ στείλωμεν ἡμεῖς ἰδικόν μας ἀτμόπλοιον, διότι ἐν τῷ μεταξὺ εἶχε ληφθῆ καὶ τηλεγράφημα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Προνοίας ὅτι τὰ βώδια ἀνεχώρησαν ἀπὸ τὰ ὑψώματα τῆς Ἀβυσσηνίας καὶ ἐπρόκειτο νὰ κατέλθουν εἰς τὴν παραλίαν. Δυστυχῶς δὲ ἐν τῷ μεταξὺ δὲν ὑπῆρχε τόπος ὥστε νὰ δύνανται ἀσφαλῶς νὰ διανυκτερεύωσι καὶ διημερεύωσιν. Ἐστείλαμεν λοιπὸν τὸ πλοῖον, τὸ ὁποῖον εἴχομεν αὐτὴν τὴν στιγμὴν διαθέσιμον καὶ τὸ ὁποῖον κατὰ τὰς τότε γενομένας ἐρεύνας θὰ ἐκόστιζεν ὅσον τὸ δυνατὸν ὀλιγώτερον. Ἐπροσπαθήσαμεν ὥστε αἱ δαπάναι νὰ εἶναι ὅσον τὸ δυνατὸν ὀλιγώτεραι. Λάβετε δὲ καὶ τοῦτο ὑπ’ ὄψιν ὅτι συνήθως τὰ βραδύπλοα ἀτμόπλοια καταναλίσκουσιν ὀλιγώτερον ἄνθρακα ἀπὸ ὅ,τι καταναλίσκουσι τὰ ταχύπλοα. Ὅταν ἦλθον οἱ βόες, εἴδομεν ὅτι δὲν ἦσαν κατάλληλοι διὰ τοὺς πρόσφυγας, διότι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐγκλιματισθῶσιν. Ἀπεφασίσθη νὰ πωληθῶσι διὰ πλειστηριασμοῦ, ὥστε νὰ ἀπολαύσωσι τὴν ἀνωτάτην δυνατὴν τιμὴν καὶ νὰ διατεθῇ τὸ ποσὸν ὑπὲρ τῶν προσφύγων. Τοῦτο καὶ ἐγένετο. Δηλαδὴ ἐπροσπαθήσαμεν, ὅσον ἦτο δυνατόν, καὶ κατὰ τὴν μεταφορὰν αὐτῶν καὶ κατὰ τὸν πλειστηριασμὸν νὰ κάμωμεν πᾶσαν δυνατὴν οἰκονομίαν.

§55Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Ἐγὼ δὲν ἤλεγξα τὴν Κυβέρνησιν διότι ἀπεδέχθη τὴν δωρεάν, ἀλλὰ διότι χωρὶς νὰ ἐξετάσῃ καὶ εὕρῃ τὸ εὐθηνότερον μέσον ἔστειλεν ἓν ἀτμόπλοιον τὸ ὁποῖον ἐστοίχισε 2,000 λίρας καὶ δὲν τῷ ἐδόθησαν τὰ διόδια, ὥστε παρέμεινεν ἐπὶ δέκα ἡμέρας εἰς τὸ Σουέζ, ἐνῷ ἠδύναντο νὰ μεταφερθοῦν πρὸς δύο μόνον λίρας κατὰ κεφαλήν. Πρόκειται λοιπὸν περὶ ἀπερισκεψίας, ἥτις τόσον πολὺ ἐστοίχισεν εἰς τὸ Δημόσιον. Ἡ ἀπάντησίς σας δὲν εἶναι ἱκανοποιητική. Ἄρα καὶ ἡ δωρεὰ τοῦ Ρὰς Τάφαρι ὑπῆρξε δῶρον ἄδωρον.

§56ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει τὸ προϊόν τὸ ἐκ τῆς πωλήσεως τῶν βοῶν αὐτῶν ἐκάλυψε τὴν δαπάνην καὶ ἀφῆκε καὶ ἓν περίσσευμα.

§57Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Εἰς τὴν ἀπορίαν τοῦ κ. πληρεξουσίου Ἀθηνῶν–Πειραιῶς δύναμαι νὰ εἴπω ὅτι ἦλθον τηλεγραφήματα ὅτι τὰ βώδια ἀνεχώρησαν καὶ κατήρχοντο πρὸς τὴν παραλίαν καὶ ὡς ἐκ τούτου ἐθεωρήσαμεν ὅτι ἔπρεπεν ἀντὶ νὰ προκαλέσωμεν προσφορὰς μειοδοσίας, νὰ στείλωμεν ὡς τάχιστα ἀτμόπλοιον. Τώρα μάλιστα ἐνθυμοῦμαι ὅτι μᾶς ὑπεδείχθη τότε ὅτι, ἐπειδὴ ἐπρόκειτο περὶ σκοποῦ ὄχι κερδοσκοπικοῦ, πιθανὸν ἡ διῶρυξ τοῦ Σουὲζ νὰ μὴ θελήσῃ νὰ λάβῃ τὰ διόδια.

§58Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Ὄχι.

§59Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Εἶπεν ὁ ἀγορεύων ὅτι δὲν ἐζητήθησαν τιμαὶ ἀπὸ τὰς ἀτμοπλοϊκὰς Ἑταιρείας διὰ τὴν μεταφορὰν τῶν βοῶν ἀπὸ τὸ Σουέζ. Αὐτὸ δὲν εἶναι ἀκριβές. Ἐζητήσαμεν τιμὰς καὶ ἀπὸ τὴν Διεύθυνσιν τῶν Μεταφορῶν, ἀλλὰ τὰ ναῦλα τὰ ὁποῖα ἐζήτουν οἱ κύριοι αὐτοὶ ἦσαν ὑπερβολικά. Τότε ἠναγκάσθημεν νὰ στείλωμεν τὸ ἀτμόπλοιον ἐκεῖνο, διὰ τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι ἀκριβὲς ὅτι διήνυε μόνον 2 μίλλια.

§60Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Δύο μῆνας ταξεῖδι ἔκαμε τὸ ὅλον. Τώρα αὐτὰ βεβαίως εἶναι μικρὰ πράγματα, ἄλλα μεγαλύτερα γίνονται. Ἀλλ’ εἶναι καὶ αὐτὰ χαρακτηριστικὰ τῆς ὅλης καταστάσεως.

§61Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Κύριε συνάδελφε, 10 λίρας μᾶς εἶχον ζητήσει δι’ ἑκάστην κεφαλὴν πρὸς μεταφοράν.

§62Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Κύριε ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Ὑπουργέ, θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ τὸ ἀμφισβητήσω τοῦτο. Τὰ ἀτμόπλοια ὅλα, τὰ ὁποῖα μεταφέρουν ζῷα ἀπὸ τὴν Κύπρον, λαμβάνουν 15 σελλίνια. Ἡ Γαλλικὴ Ἑταιρεία σᾶς ἐζήτησε 40 σελλίνια.

§63Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Οἱ βόες ἦσαν καθ’ ὁδὸν τότε.

§64Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Δὲν ἦσαν καθ’ ὁδόν. Ἔμενε τὸ ἀτμόπλοιον εἰς τὸ Τζιμπουτῆ 10 ἡμέρας καὶ ἀνέμενε νὰ κατέλθουν τὰ βώδια ἀπὸ τὰ βουνά.

§65Ε. ΓΟΝΑΤΑΣ. Μεταξὺ Κύπρου καὶ Τζιμπουτῆ ὑπάρχει μεγάλη διαφορὰ ἀποστάσεως;

§66Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Δι’ αὐτὸ ἡ διαφορὰ 15–40 σελλινίων.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁμοίως ὁ κ. Γ. Φραγκούδης ἐπερωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως διατί δὲν ἔπαυσε τὸν καθηγητὴν Βάρναλην, ὅστις ἐδημοσίευσε διάφορα ὑβριστικὰ βιβλία ὡς «Ὁ λαὸς τῶν εὐνούχων» καὶ «Τὸ φῶς ποὺ καίει».

§68Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Ὁ κ. Βάρναλης, καθηγητὴς τῆς παιδαγωγικῆς, ἔχει δημοσιεύσει δύο βιβλία ὑπὸ τὸ ψευδώνυμον Ταρνάσιος «Ὁ λαὸς τῶν εὐνούχων» καὶ «Τὸ φῶς ποὺ καίει». Τὰ δύο αὐτὰ βιβλία του διδάσκουν τὴν ἀφιλοπατρίαν, τὸ μῖσος πρὸς τὴν Πατρίδα. Ὀνομάζουν τὴν ἐθνικὴν σημαίαν κουρέλι, διδάσκουν τὸν κομμουνισμὸν καὶ τὸν ἐκφυλισμόν. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι τὰ δύο αὐτὰ βιβλία τὰ ἐδημοσίευσε προτοῦ ὁ κ. Βάρναλης διορισθῇ καθηγητής.

§69ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ποῦ;

§70Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Τῆς παιδαγωγικῆς εἰς τὸ Μαράσλειον σχολεῖον. Ἀλλ’ ἂν τὰ βιβλία εἶναι οἱ τίτλοι τοῦ διορισμοῦ τῶν καθηγητῶν, ἀναμφισβητήτως ὁ κ. Βάρναλης δὲν ἔπρεπε νὰ διορισθῇ καθηγητὴς τῆς παιδαγωγικῆς, ἀλλὰ καθηγητὴς τοῦ κομμουνισμοῦ εἰς τὸ σχολεῖον τῆς κομμουνιστικῆς νεολαίας. Κατόπιν παραστάσεως πολλῶν διδασκάλων καὶ καθηγητῶν —διότι τὸ πρᾶγμα ἐξήγειρε τὴν κοινὴν ἀγανάκτησιν, ὡς γνωρίζω δὲ καὶ πολλῶν πληρεξουσίων—τὸ περίφημον ἐκπαιδευτικὸν συμβούλιον, τὸ ὁποῖον θωπεύει ὅλην αὐτὴν τὴν κομμουνιστικὴν καὶ ἐκφυλιστικὴν τάσιν, ὑπέβαλεν ἑξάμηνον παῦσιν εἰς τὸν κ. Βάρναλην. Τὸ ζήτημα συνδέεται μὲ τὴν ὅλην κατάστασιν τῆς παιδείας καὶ τὴν ἀξιοθρήνητον κατάστασιν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας, τὴν κατάστασιν, ἡ ὁποία ἀνησυχεῖ δικαίως καὶ τοὺς γονεῖς καὶ τοὺς διδασκάλους διὰ τὰς ἐκφυλιστικὰς τάσεις αἱ ὁποῖαι ἐμπνέουν τὸ ἐκπαιδευτικὸν συμβούλιον.

§71Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Τί λέγει εἰς τὰ βιβλία αὐτά;

§72Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Τὰ ἔχω ἐδῶ. Λέγει ὅτι ἡ Πατρὶς εἶναι μία Πολιτεία κλεπτῶν. (Ἀναγινώσκει ἀπόσπασμα τοῦ βιβλίου).

§73Π. ΚΑΛΜΟΥΧΟΣ. Πότε;

§74Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Λέγει πῶς ἐσχηματίσθη ἡ Πατρὶς ἀπὸ κλέπτας καὶ καταχραστάς....

§75Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἔχουν μερικὰς ἀληθείας τὰ πράγματα.

§76Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Βεβαίως, ἂν ἐπρόκειτο περὶ ἑνὸς ἀνθρώπου, ὁ ὁποῖος θέλει νὰ καυτηριάσῃ τὴν κατάστασιν τῆς Κοινωνίας καὶ τοῦ Ἔθνους, θὰ ἦτο σεβαστός. Ἀλλὰ πρόκειται περὶ διδασκαλίας σκοπὸν ἐχούσης νὰ ἐνσταλάξῃ εἰς τὰς καρδίας τῆς νεολαίας τὸ μῖσος κατὰ τῆς Πατρίδος. Δὲν πρόκειται περὶ σατύρας ἢ ἔργου ἐπικρίσεως, ἀλλὰ πρόκειται περὶ διδασκάλου ἐκπαιδευτικοῦ, ὁ ὁποῖος δὲν πιστεύει εἰς τὴν Πατρίδα καὶ προσπαθεῖ νὰ τὴν σατυρίσῃ. Ὅλον του τὸ βιβλίον εἶναι μία σάτυρα κατὰ τῆς Πατρίδος. Αἱ ἰδέαι τῶν συγγραφέων εἶναι σεβασταί. Ἀδίκως δὲ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως ἐτιμώρησε τὸν ἄνθρωπον διὰ τὰς ἰδέας του, διότι οὐδεὶς πρέπει νὰ τιμωρῆται διὰ τὰς ἰδέας του. Ἀλλὰ τοιοῦτος ἄνθρωπος δὲν πρέπει νὰ εἶναι καθηγητὴς τῆς παιδαγωγικῆς. Δὲν λέγω ὅτι πρέπει νὰ κρεμασθῇ διότι ἠμφισβήτησεν ἔστω καὶ τὴν ἱερὰν ἰδέαν τῆς Πατρίδος. Διότι αἱ ἰδέαι εἶναι ἐλεύθεραι ὅταν δὲν λαμβάνουν χαρακτῆρα προπαγάνδας. Καὶ ἐγὼ θὰ ἤμην ἐνάντιος πάσης μεθόδου, ἡ ὁποία θὰ ἔτεινεν εἰς τὴν κατάπνιξιν τῶν φρονημάτων καὶ τῶν ἰδεῶν ἑνὸς ἐλευθέρου πολίτου ἐν ἐλευθέρᾳ Πολιτείᾳ. Κακῶς λοιπὸν τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δημ. Ἐκπαιδεύσεως ἐτιμώρησε τὸν κ. Βάρναλην διὰ τὸ βιβλίον του. Ἀλλὰ καὶ κακῶς τὸν ἔχει καθηγητὴν τῆς παιδαγωγικῆς. Ὀφείλει νὰ τὸν παύσῃ.

§77Π. ΚΑΛΜΟΥΧΟΣ. Ποίαν χρονολογίαν φέρει τὸ βιβλίον αὐτό;

§78Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Τὸ βιβλίον αὐτὸ ἐδημοσιεύθη 2 ἔτη προτοῦ διορισθῇ καθηγητής. Ἀλλ’ ἐπαναλαμβάνω ὅτι, ἂν ζητῶνται τίτλοι διὰ νὰ διορισθῇ τις καθηγητής, οἱ τίτλοι εἶναι τὰ βιβλία ἑκάστου. Ἔπρεπε λοιπὸν τὰ βιβλία αὐτὰ τοὐναντίον νὰ γίνουν ἐμπόδιον διὰ νὰ μὴ διορισθῇ ὁ κ. Βάρναλης καθηγητής. Κακῶς λοιπὸν ὁ κ. Βάρναλης ἐτιμωρήθη δι’ ἑξαμήνου παύσεως, ἐνῷ ἔπρεπε νὰ ἀπολυθῇ διὰ νὰ σταλῇ νὰ καλλιεργῇ τὰς πολιτικὰς καὶ φιλοκομμουνιστικάς του ἰδέας.

§79Ν. ΖΟΥΔΙΑΝΟΣ. Εἰς τὸ σχολεῖον εἰς τὸ ὁποῖον ὁ κ. Βάρναλης ἦτο διωρισμένος ἐδίδασκεν αὐτὰ τὰ πράγματα;

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, μὴ διακόπτετε. Ὁρίστε, κύριε Φραγκούδη.

§81Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Ἡ τιμωρία του λοιπὸν ὑπῆρξε παράλογος. Τιμωρεῖτε ἕνα ἄνθρωπον, διότι πρὸ 2 ἐτῶν ἐδημοσίευσεν ἓν βιβλίον, ἐνῷ τὸ Ὑπουργεῖον ἔπρεπε νὰ τῷ εἴπῃ· σὺ δὲν εἶσαι καθηγητὴς τῆς παιδαγωγικῆς ἀφοῦ ἔχεις τοιαύτας ἰδέας. Καὶ νὰ τὸν στείλῃ εἰς τὸ σπίτι του νὰ συγγράφῃ βλακεῖες. Διὰ τοῦτο συνιστῶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Δημ. Ἐκπαιδεύσεως νὰ μετατρέψῃ τὴν ποινὴν τῆς ἑξαμήνου παύσεως εἰς ὁριστικήν. Εἶναι δὲ ὑπὲρ αὐτῆς τῆς παύσεως καὶ ὅλοι οἱ καθηγηταί. Γνωρίζω δὲ ὅτι καὶ πλεῖστοι πληρεξούσιοι μετέβησαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δημ. Ἐκπαιδεύσεως καὶ ἐζήτησαν τοῦτο. Ὁ κ. Δεναξᾶς μάλιστα πρὸ πολλοῦ μοὶ εἶπεν ὅτι ἐπέστησε τὴν προσοχὴν τοῦ κ. ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως Ὑπουργοῦ εἰς τὴν κατακραυγὴν τὴν ὁποίαν προεκάλεσεν εἰς ὅλους τοὺς διδασκαλικοὺς κύκλους ὁ διορισμὸς τοῦ κ. Βάρναλη. Τελευταίως ἐδημιουργήθη ἐδῶ μία Ἀκαδημία Παιδαγωγικὴ ὅπου διδάσκονται κομμουνιστικαὶ καὶ ἐκφυλιστικαὶ ἰδέαι. Ἔχω, ἐπαναλαμβάνω, ἰδιαιτέραν ἐπερώτησιν διὰ τὴν κατάστασιν αὐτὴν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας. Ἔχω ἀντίγραφα τῶν πρακτικῶν τῶν διαφόρων συνεδριάσεων, αἱ ὁποῖαι ἔγιναν εἰς τὸ Μαράσλειον Διδασκαλεῖον, μὲ θέματα ἐκφυλιστικὰ διδόμενα εἰς τοὺς μαθητάς, οἱ ὁποῖοι διδασκόμενοι τὰς ἰδέας αὐτὰς ἔχασαν κάθε αἴσθημα. Τελευταίως εἰς τοὺς μαθητὰς Σύρου ὑπεβλήθη θέμα: «Τί εἶναι Πατρίς;» Καὶ ἀπήντησαν ὅλοι σχεδὸν ὅτι Πατρὶς δὲν ὑπάρχει. Αὐτοὶ εἶναι οἱ μαθηταί μας σήμερον. Προχθὲς δὲ εἰς τὸ Γυμνάσιον τῆς Γαργαρέττας διετάχθησαν νὰ προσέλθουν τὴν Τετάρτην τοῦ Πάσχα, ἀλλ’ αὐτοὶ ἐννοοῦσαν νὰ ἔλθουν τὴν Δευτέραν τοῦ Θωμᾶ καὶ ἀπήργησαν ὅλοι. Τρεῖς δὲ οἱ ὁποῖοι προσῆλθον ἐδάρησαν ἀπὸ τοὺς ἄλλους. Ὅλοι δὲ τραγουδοῦσαν τὸ τραγούδι τῆς Γʹ Διεθνοῦς. Αὐτοὶ εἶναι οἱ μαθηταί. Ὅλα αὐτὰ δὲ προέρχονται ἀπὸ τὰ παιδαγωγικὰ βιβλία τοῦ εἴδους αὐτοῦ. Προέρχονται ἀπὸ τὴν ἐλευθερίαν ἡ ὁποία δίδεται εἰς τὸν διδάσκαλον νὰ ἀναπτύσσῃ ἰδέας κομμουνιστικάς. Ἐπιφυλαττόμενος νὰ ἀναπτύξω τὸ ὑπὸ συζήτησιν θέμα, διότι ἔχω κάμει εἰδικὴν ἐπερώτησιν, σήμερον περιορίζομαι νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ὑπουργὸν νὰ μοὶ ἀπαντήσῃ ποία εἶναι ἡ δικαιολογία τῆς τιμωρίας τοῦ καθηγητοῦ κ. Βάρναλη καὶ διατί δὲν τὸν ἐτιμώρησε περισσότερον. Ἐπιθυμῶ νὰ μάθω, διότι δὲν ἠξεύρω.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως Ὑπουργὸς ἔχει τὸν λόγον.

§83Ι. ΜΑΝΕΤΤΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Ἡ ἐπερώτησις τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου εἶναι ἡ ἑξῆς (ἀναγινώσκει). Ὁ Ὑπουργὸς δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ παύσῃ οἱονδήποτε καθηγητήν. Τοιοῦτον δικαίωμα ἔχει τὸ ἐκπαιδευτικὸν συμβούλιον. Ὁ προκάτοχός μου ἀξιότιμος ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Ὑπουργὸς ὅταν κατηγγέλθησαν αἱ πράξεις ἐναντίον τοῦ καθηγητοῦ κ. Βάρναλη καὶ ὅταν περιῆλθον καὶ μέσῳ αὐτοῦ τὰ δύο βιβλία του, ἐκδοθέντα τὸ μὲν ἓν κατὰ τὸ 1922, τὸ δὲ ἄλλο κατὰ τὸ 1923, παρέπεμψε τὴν ὑπόθεσιν εἰς τὸ ἐκπαιδευτικὸν συμβούλιον, ἵνα τοῦτο καλέσῃ εἰς ἀπολογίαν τὸν κ. Βάρναλην. Τὸ συμβούλιον κατὰ πρῶτον ἠρώτησεν αὐτόν, ἂν ὄντως εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὑπὸ τὸ ψευδώνυμον «Τανάλιας» συγγραφεὺς αὐτῶν τῶν δύο βιβλίων, καὶ ἐκεῖνος ἀπήντησε καταφατικῶς. Μετὰ ταῦτα τὸ συμβούλιον τὸν ἐκάλεσεν εἰς ἀπολογίαν ἐντὸς 15 ἡμερῶν. Ἡ αἰτιολογία τῆς προσκλήσεως ἦτο ὅτι τὰ ἔργα αὐτοῦ διεπνέοντο ὑπὸ πνεύματος κομμουνιστικοῦ, προσβάλλοντος τὸ αἴσθημα τῆς θρησκείας καὶ τῆς Πατρίδος. Παρεμπιπτόντως δὲ παρατηρῶ ὅτι ὁ κύριος αὐτὸς ἐσπούδασε δαπάναις τοῦ Κράτους. Ὁ κ. Βάρναλης ἀπελογήθη ἐντὸς τῆς ταχθείσης προθεσμίας, τὸ δὲ συμβούλιον διῃρέθη, διότι τινὲς τῶν κ. κ. συμβούλων ἐπρότειναν τὴν ὁριστικὴν ἀπόλυσιν αὐτοῦ, ἐπεκράτησεν ὅμως ἡ γνώμη τῆς προσωρινῆς ἐπὶ ἑξάμηνον ἀπολύσεώς του καὶ τῆς μεταθέσεώς του εἰς τὴν κενὴν θέσιν τοῦ καθηγητοῦ Χανίων.

§84Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Κατόπιν τῆς ἀναγνώσεως τοῦ πρακτικοῦ αὐτοῦ νομίζω ἡ Συνέλευσις ὅτι ἐπιθυμεῖ νὰ παυθῇ ὁριστικῶς ὁ κύριος αὐτός, διότι θὰ ἐδίδετο ἓν παράδειγμα. Ἂν ἡ Συνέλευσις συμφωνεῖ, θὰ κάμωμεν ἓν ψήφισμα διὰ τοῦ ὁποίου θὰ τροποποιήσωμεν τὸν νόμον περὶ ἐκπαιδευτικοῦ συμβουλίου. Ἐγώ, κύριοι, δὲν εἶμαι ἐναντίον τοῦ συμβουλίου, διότι γνωρίζω τὴν κατάχρησιν τῆς πολιτικῆς καὶ τὰ ρουσφέτια. Ἀλλ’ ὁμολογῶ ὅτι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως ἐν ὀνόματι δῆθεν τῆς δημοτικῆς γλώσσης, ὑπὲρ τῆς ὁποίας ὅλοι εἴμεθα, ἐγένετο ἐκμετάλλευσις τῆς ἰδέας καὶ κατάχρησις τοῦ αἰσχίστου εἴδους εἰς βάρος τῆς νεολαίας καὶ τῶν ὑψίστων συμφερόντων τῆς Ἑλληνικῆς Πατρίδος.

§85Γ. ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ἡ ἀνάκρισις ἀπέδειξεν ὅτι ἐδίδασκε τοιαύτας ἰδέας εἰς τὸ σχολεῖον;

§86Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Μὰ δύνασθε νὰ διορίσητε καθηγητὴν τῆς παιδαγωγικῆς ἕνα ἄνθρωπον πρεσβεύοντα ἀντιπατριωτικὰς ἰδέας; Δὲν εἶναι δυνατὸν αὐτό. Ἂν γενικευθῇ ἡ συζήτησις, θὰ παρεκάλουν νὰ συνεχίσω τὸν λόγον μου τὴν προσεχῆ Πέμπτην, ὅπως φέρω καὶ ἄλλας ἐπερωτήσεις σχετικὰς μὲ τὴν ἐκπαίδευσιν. Ἐγὼ θὰ ἤθελον ὅμως, κύριοι, ὅπως ἡ Κυβέρνησις, ἀνταποκρινομένη εἰς τὸ αἴσθημα τὸ γενικὸν τῆς Συνελεύσεως, παύσῃ τὸν κ. Βάρναλην ὁριστικῶς. Ὅσον ἀφορᾶ τὸ συμβούλιον καὶ τὴν ἐν γένει πολιτικήν του θὰ ὁμιλήσωμεν προσεχῶς.

§87Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἐφόσον ἔχομεν συμβούλια, ἐφόσον ἐθεωρήθη ὅτι δὲν πρέπει οἱ Ὑπουργοὶ νὰ ἀπολύουν αὐτοὶ τοὺς ὑπαλλήλους, εἶναι πρόδηλον ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν δύναται νὰ ἀπολύσῃ τὸν ἐν λόγῳ ὑπάλληλον. Ἄλλο θέμα εἶναι, ἂν θέλητε νὰ συζητήσωμεν περὶ καταργήσεως τῶν συμβουλίων. Ἐμὲ θὰ εὕρητε ἀντίθετον τῆς καταργήσεως τῶν συμβουλίων. Λοιπὸν ἐπὶ τούτῳ ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει νὰ δώσῃ κανένα λόγον. Διότι εἶναι ὡς ἂν ἐκαλεῖτο ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης νὰ δώσῃ λόγον διὰ μίαν ἀπόφασιν τὴν ὁποίαν ἐξέδωκεν ἓν δικαστήριον κατ’ οὐσίαν ἄδικον.

§88Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Δὲν εἶναι δικαστήριον.

§89Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Εἶναι διοικητικὸν πειθαρχικὸν δικαστήριον, κ. συνάδελφε, καὶ ἔχει ὅλα τὰ δικαιώματα, τὰ ὁποῖα ὁ νόμος τῷ ἀπονέμει. Ἐφόσον λοιπὸν ὁ νόμος τῷ ἀπονέμει δικαιώματα τιμωρίας, μόνον τὸ δικαστήριον τοῦτο, τὸ συμβούλιον, ἡ Ἐπιτροπή, ὅπως θέλετε εἰπέτε το—διοικητικῶς ὀνομάζεται πειθαρχικὸν δικαστήριον—ἐφόσον μάλιστα ἔχει τὰ δικαιώματα τῆς ἀπολύσεως, ὑποχρεωτικῆς οὔσης διὰ τὸν Ὑπουργόν, ἡ Κυβέρνησις δὲν ὑπέχει καμμίαν εὐθύνην. Ἄλλο ζήτημα, ἂν θέλητε εἰδικῶς νὰ ἐξετασθῇ τὸ ζήτημα τῆς μεταβολῆς τῆς ἐξουσίας τῶν συμβουλίων, τῆς ἐπαυξήσεως δηλαδὴ τῆς ἐξουσίας τοῦ Ὑπουργοῦ. Εἶναι ζήτημα νομοθετικῆς ἀπόψεως, ἐξεταστέον κατὰ μίαν ὡρισμένην ἡμέραν. Εἴπετε καὶ κάτι ἄλλο· νὰ συζητηθῇ τὸ ἐν γένει ἐκπαιδευτικὸν σύστημα.

§90Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Νὰ συζητηθῇ ἡ ἐν γένει δρᾶσις τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ συμβουλίου τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως καὶ ἐξ αὐτοῦ νὰ φωτισθῶμεν, ἂν ὑπάρχῃ λόγος νὰ μεταβληθῇ ἡ κατάστασις εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας.

§91Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ θὰ ἐπεθύμουν νὰ τηρήσωμεν τὴν ἑξῆς τάξιν: Νὰ συζητήσωμεν, ἂν νομίζωμεν ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρχουν συμβούλια, ἂν εἶναι συμφέρον τοῦτο πρὸς καλυτέραν διεξαγωγὴν τῆς ὑπηρεσίας. Μετὰ τοῦτο δὲν ἀπομένει εἰμὴ ὁ ἔλεγχος ὁ δημόσιος, ὁ διὰ τοῦ Τύπου καὶ κυριώτατα διὰ τῆς Συνελεύσεως, διότι ἐδῶ εἶναι ἡ εὐθύνη μεγαλυτέρα καὶ ἡ ἀπάντησις δύναται νὰ δοθῇ ἀμέσως. Θὰ ἦτο δίκαιον ὅμως χάριν ἐκείνων οἱ ὁποῖοι διαχειρίζονται αὐτὴν τὴν ἐξουσίαν νὰ ἐλέγξωμεν ὡρισμένας περιπτώσεις, ἐπὶ τῶν ὁποίων καὶ θὰ συζητήσωμεν. Ἂν ἀνοίξωμεν μίαν συζήτησιν περὶ τῆς ἐν γένει δράσεως ἑνὸς συμβουλίου, κανεὶς δὲν θὰ ἦτο δυνατόν, οὔτε ὁ Ὑπουργός, νὰ δώσῃ ἀκριβεῖς πληροφορίας. Ἂν ἔχωμεν συγκεκριμένας περιπτώσεις, ἃς ἐλέγξωμεν τὰ συμβούλια. Ἐνδεχόμενον νὰ ἐξετάσωμεν, ἂν ἔχῃ ὁ Ὑπουργὸς τὰ μέσα νὰ τιμωρήσῃ καὶ τὰ μέλη τοῦ συμβουλίου ἢ νὰ τῷ δώσωμεν τὰ μέσα, ὥστε εἰς ὡρισμένας παραβάσεις νὰ δύναται νὰ ἐλέγξῃ αὐτὰ ὁ Ὑπουργὸς ἢ ἂν δὲν θέλητε νὰ ἀφεθῇ εἰς τὸν Ὑπουργὸν ἡ κύρωσις, ὥστε νὰ λαμβάνῃ τὸ πρᾶγμα χαρακτῆρα μείζονος εὐθύνης κυβερνητικῆς. Ἂν θὰ δύναται π. χ. εἰδικῶς διὰ τὰ μέλη τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ συμβουλίου ὁ Ὑπουργὸς ἢ καὶ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον νὰ ἐπιβάλῃ ὡρισμένας τιμωρίας. Διὰ νὰ καταλήξωμεν εἰς ἓν συμπέρασμα, τὸ ὁποῖον δὲν θὰ φαίνεται ὅτι ἄγεται ἁπλῶς ἀπὸ αἰσθηματικῆς ὁρμῆς, ἀλλὰ θὰ εἶναι ψυχραίμου κρίσεως ἐπὶ ὡρισμένων περιστάσεων, ὑποθέτω ὅτι καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Συνέλευσις θὰ ἦσαν σύμφωνοι, σᾶς παρακαλῶ, ἂν ἔχητε, νὰ φέρητε ὡρισμένας περιπτώσεις ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ ἠδυνάμεθα νὰ συζητήσωμεν.

§92Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Αὐτὴ εἶναι ὡρισμένη περίπτωσις.

§93Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Αὐτὸ εἶναι εἷς λόγος. Ἄν ἔχητε καὶ ἄλλον...

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκτελῶν τὴν σημερινὴν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως λύω τὴν συνεδρίασιν διὰ νὰ ἐπαναληφθῇ αὕτη αὔριον τῇ 5ῃ μ. μ. (Ὥρᾳ 7 μ. μ.)