1925.04.07

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 174

Τρίτη 7 Ἀπριλίου 1925

Προεδρία Κ. Ρακτιβάν

(Ὥρα 5. 15′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Νὰ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως). Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Συνέλευσιν τὰ ἑξῆς: — Οἱ ἀκτήμονες καλλιεργηταὶ Ἀγρινίου διαμαρτύρονται διὰ τὴν εἰς ἀπόρους κτηματίας διανομὴν τῶν κτημάτων τῆς Μονῆς Μυρτιᾶς. — Ὁ ἀνώτερος διοικητὴς τῆς χωροφυλακῆς Κρήτης κ. Πλατῆς διαμαρτύρεται διὰ τὰ ἐναντίον του λεχθέντα εἰς τὴν Συνέλευσιν ὑπὸ τοῦ πληρεξουσίου κ. Π. Γιωτοπούλου. — Ὁ κ. Χρ. Σακελλαριάδης, πληρεξούσιος Καλαμπάκας, ἀναφέρων ἄρνησιν τῶν κατοίκων Καλαμπάκας διὰ τὴν καταβολὴν φόρου τῆς ἀγροτικῆς ἀσφαλείας παρακαλεῖ ὅπως τὸ ζήτημα διευθετηθῇ ταχέως, ἵνα μὴ ἐγκαταλειφθῶσι τὰ κτήματα ἀφύλακτα. — Ὁ Σύλλογος τῶν μηχανικῶν καὶ ἀρχιτεκτόνων Θεσσαλονίκης παρακαλεῖ τὴν Συνέλευσιν ὅπως προβῇ εἰς τὴν ψήφισιν σχετικοῦ νόμου ἀπαγορεύοντος τὴν ἐξάσκησιν τοῦ ἐπαγγέλματος εἰς μηχανικοὺς καὶ ἀρχιτέκτονας μὴ Ἕλληνας ὑπηκόους. — Οἱ Κ. Μπεμπούνης, Α. Ζαχαρόπουλος κλπ. παρακαλοῦσιν ὅπως διαταχθῇ τὸ ὑποκατάστημα τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης Καλαμῶν καὶ καταβάλῃ τὸ ἀντίτιμον τοῦ πωληθέντος εἰς τὸ Κράτος σταφιδοκάρπου. — Διάφορα Σωματεῖα Ρεθύμνης παρακαλοῦσιν ὅπως προστατευθῶσιν οἱ παλαιοὶ ἐνοικιασταὶ μουσουλμανικῶν οἰκοδομῶν. — Οἱ τελειόφοιτοι τῆς Μεγάλης τοῦ Γένους Σχολῆς παρακαλοῦσιν ὅπως ληφθῇ μέριμνα περὶ ἐγγραφῆς αὐτῶν εἰς τὸ Πανεπιστήμιον. — Ὁ ἐκ Βόλου Στέφανος Δημητρίου, κυνηγός, διαμαρτύρεται κατὰ τοῦ ἐκεῖ συσταθέντος κυνηγετικοῦ Συλλόγου, ἐπιτρέποντος τὸ κυνήγιον μόνον τὰς Κυριακάς. — Ὁ προσωρινὸς καθηγητὴς τοῦ ἐν Ἄργει Γυμνασίου Ἀλέξανδρος Ἀβερκιάδης παρακαλεῖ ὅπως οἱ προσωρινοὶ ὑπάλληλοι ἀφομοιωθῶσι μὲ τοὺς μονίμους. — Κάτοικοι Λαρίσης διαμαρτύρονται κατὰ τῆς μελετωμένης ἐξώσεως 500 καὶ πλέον ἐνοικιαστῶν ἀστικῶν μουσουλμανικῶν κτημάτων Λαρίσης ὑπὲρ τῶν προσφύγων. — Ὁ Ἀθανάσιος Ἐπιτρόπου, πρόεδρος τῶν ἐξ Ἀνατολικῆς Θράκης προσφύγων Σουφλίου, παρακαλεῖ ὅπως χορηγηθῶσιν αὐτοῖς γαῖαι πρὸς καλλιέργειαν. — Ὁ πληρεξόσιος κ. Γ. Δουζίνας ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συμπληρώσεως διατάξεων ἀφορωσῶν τὴν ὑπηρεσίαν τῶν Τ.Τ.Τ.». — Οἱ πληρεξούσιοι κ. κ. Δ. Ἀνδρεάδης, Λ. Ἰασονίδης, Φ. Μανουηλίδης κλπ. ὑποβάλλουσι πρότασιν ψηφίσματος «περὶ ἐκδόσεως Νομοθετικῶν Διαταγμάτων περὶ προσφυγικῶν ζητημάτων». — Οἱ πληρεξούσιοι κ. κ. Μ. Λαίλιος καὶ Γ. Δουζίνας ὑποβάλλουσι πρότασιν ψηφίσματος «περὶ ἀποδόσεως τοῦ βαθμοῦ τοῦ ὑποστρατήγου εἰς τὸν Ν. Μαμούνην». — Οἱ πληρεξούσιοι κ. κ. Μ. Κοθρῆς καὶ Μ. Καταπότης ὑποβάλλουσι πρότασιν ψηφίσματος «περὶ χωρισμοῦ τοῦ μοναστηριακοῦ ταμείου εἰς δύο τοιαῦτα». — Ὁ πληρεξούσιος Θεσσαλονίκης κ. Γ. Κωνσταντινίδης ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ προσθήκης ἄρθρου εἰς τὸν νόμον 3179 περὶ ἀπονομῆς συντάξεως ἕνεκα πολιτικῆς ὑπηρεσίας». — Οἱ πληρεξούσιοι Βόλου κ. κ. Δ. Ψιάρης καὶ Ι. Σαράτσης ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 2753 περὶ ἱδρύσεως Ταμείου ἐλαιοπαραγωγῆς Πηλίου». — Ὁ πληρεξούσιος κ. Θ. Γοῦσκος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐξαγορᾶς τῆς κυριότητος ἐμφυτευτικῶν κτημάτων». — Οἱ πληρεξούσιοι κ. κ. Θ. Παπαϊωάννου, Α. Ἀναγνωστόπουλος, Σ. Κρεμεζῆς, Ν. Γουργουρῆς καὶ Κ. Σταματόπουλος ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως εἰδικοῦ Ταμείου κατασκευῆς ἁμαξιτῆς ὁδοῦ Γαλαξειδίου–Πέντε ὁρίων–Ἀναθέματος–Λιδωρικίου κλπ. καὶ συντηρήσεως αὐτῶν». — Οἱ πληρεξούσιοι κ. κ. Θ. Πάγκαλος, Ι. Κούνδουρος, Γ. Κιαγιᾶς, Σ. Πεζᾶς κλπ. ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως συντάγματος κυνηγῶν». — Οἱ πληρεξούσιοι κ. κ. Γ. Γερογιάννης, Δ. Δαγκλῆς, Π. Κοκκινάτος, Α. Σκέφερης κλπ. ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου. «περὶ βεβαιώσεως καὶ εἰσπράξεως ἀμέσων φόρων καθ’ ὁμάδας φορολουγουμένων ὁμάδων». — Οἱ πληρεξούσιοι κ. κ. Κ. Ἀλαβάνος, Χ. Κατριβάνος, Α. Δεναξᾶς, Κ. Βλαχοθανάσης κλπ. ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ στρατολογίας τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ». Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἀναφορῶν Ὁ κ. Κ. Σταμούλης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Ρεντίνης περὶ μὴ καταργήσεως τοῦ ἐκεῖσε Εἰρηνοδικείου.

§2Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Ἡ ἀναφορὰ αὕτη ὑποβάλεται ἀπὸ τοὺς κατοίκους τοῦ δήμου Ρεντίνης, ἑνὸς ἀπομεμακρυσμένου δήμου τῆς ἐπαρχίας Καρδίτσης, καὶ ἀφορᾷ τὴν παράκλησιν τοῦ νὰ μὴ καταργηθῇ τὸ Εἰρηνοδικεῖον, τὸ ὁποῖον ἔχει νεωστὶ ἱδρυθῆ. Τὸ Εἰρηνοδικεῖον αὐτὸ ἄλλοτε εἶχε συσταθῆ καὶ εἶχε καταργηθῆ. Εἶναι τόσον μεμακρυσμέναι αἱ κοινότητες αὐτοῦ τοῦ δήμου ἀπὸ τὴν ἕδραν τοῦ πρώην Εἰρηνοδικείου Σοφάδων, ὥστε εἶναι ἀδύνατον νὰ ἔχουν δικαιοσύνην ἂν καταργηθῇ. Διαμαρτύρονται δὲ ἐξ ἀφορμῆς προτάσεως τῆς Ἐπιτροπῆς τῶν Οἰκονομιῶν. Λοιπὸν ἤθελον νὰ παρακαλέσω, μολονότι ἀπουσιάζει ὁ κ. ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργός, νὰ διαβιβάσῃ τὴν ἀναφορὰν ταύτην, ταυτοχρόνως δὲ καὶ εἰ δυνατὸν ἀντίγραφον τῶν πρακτικῶν διὰ νὰ πιστοποιηθῇ ὅτι ὁ κ. ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργὸς παρεκλήθη νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του ταῦτα· ὅτι τὸ Εἰρηνοδικεῖον τοῦτο συνεστήθη ἐσχάτως καὶ ἐξυπηρετεῖ ἀνάγκας τῶν κατοίκων καὶ τῆς δικαιοσύνης. Δὲν πρόκειται δὲ καὶ περὶ οἰκονομίας τοῦ Δημοσίου, ἀλλὰ περὶ ζημίας, διότι ἓν Εἰρηνοδικεῖον, τὸ ὁποῖον θέλει 50 χιλιάδας δραχμὰς ἐτησίας δαπάνης, ἐξάγει τὰ ἔξοδά του ἐξ αὐτῆς ταύτης τῆς ὑπάρξεώς του, διότι ὅταν εἶναι ἐκεῖ ὠθεῖ τοὺς πελάτας νὰ ζητοῦν τὸ δίκαιόν των καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον δημιουργοῦνται δίκαι. Ἐνῷ ὅταν τὸ δικαστήριον εὑρίσκεται μακρὰν τῆς περιφερείας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καταφύγουν εἰς αὐτό. Ἑπομένως δὲν φρονῶ ὅτι αἱ ἀνάγκαι περὶ δῆθεν οἰκονομίας εἶναι λογικαί. Ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς ἐπειδὴ ἀπουσιάζει ὁ κ. ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργὸς θὰ ἤθελον νὰ διαβιβασθῇ ἡ ἀναφορὰ αὕτη εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, συγχρόνως δὲ ἀντίγραφα τῆς συστάσεως μὲ τὴν παράκλησιν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του τὰ δίκαια παράπονά των.

§3Γ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ. Συνηγορῶ καὶ ἐγὼ ὑπὲρ τῆς διατηρήσεως τοῦ Εἰρηνοδικείου τούτου.

§4Λ. ΚΑΤΑΦΥΓΙΩΤΗΣ. Καὶ ἐγὼ συνηγορῶ ὑπὲρ τῆς διατηρήσεως τοῦ Εἰρηνοδικείου τούτου, κ. Πρόεδρε. Ἡ κοινότης Ρεντίνης, ἡ ὁποία εἶναι ἀρκετὰ μεγάλη, ἀπέχει 12 ὥρας ἀπὸ πᾶσαν ἕδραν Εἰρηνοδικείου. Φαντασθῆτε ἂν καταργηθῇ τοῦτο’ οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἀδυνατοῦσι νὰ ἐπικοινωνοῦν μὲ τὴν δικαιοσύνην. Συνεστήθη δὲ καὶ Εἰρηνοδικεῖον. Τοῦτο μετὰ προηγουμένην γνωμοδότησιν τοῦ Πρωτοδικείου Καρδίτσης, τὸ ὁποῖον παρέστησεν ὅτι εἶναι ἀναγκαιότατον, ἔρχεται τώρα νὰ τὸ καταργήσῃ, ἀσχέτως τῶν ἄλλων λόγων ὅτι τὸ Εἰρηνοδικεῖον χρησιμεύει καὶ ὡς κέντρον πολιτισμοῦ.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Πρωτοπαπᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς ἐπιτροπῆς ἀπεργῶν.

§6Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΣ. Πάντες ἠλπίζαμεν, κ. Πρόεδρε, ὅτι μετὰ τὴν λῆξιν τῶν ἀπεργιῶν θὰ ἐπηκολούθει καὶ ἀποκατάστασις τῆς ἐσωτερικῆς εἰρήνης καὶ ἠρεμίας καὶ ὁ κατευνασμὸς ἔστω καὶ προσκαίρως τῆς ὀξύτητος μεταξὺ τῶν ἀντιμαχομένων τάξεων. Ἐν τούτοις ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς, ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας τῆς ἐπαναλήψεως τῶν ἐργασιῶν δημιουργοῦνται νέαι ἀφορμαί, νέα ἐπεισόδια καὶ ἐχρειάσθησαν καὶ νέαι ἐπικλήσεις καὶ πρὸς τὴν Συνέλευσιν καὶ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Ἀφορμὴ πρὸς τοῦτο κατ’ ἐμὲ εἶναι δύο τινά: Ἀφ’ ἑνὸς μὲν ὁ τρόπος καθ’ ὃν διεξήχθη μέχρι τοῦδε ἡ ὅλη συζήτησις περὶ τοῦ προσφυγικοῦ ζητήματος καὶ ἀφ’ ἑτέρου ἡ περίεργος ἀντίληψις ὡρισμένων τινῶν διευθυντῶν Ἑταιρειῶν περὶ τῆς στάσεως τὴν ὁποίαν ὤφειλον νὰ τηρήσουν ἀπέναντι τῶν προσερχομένων πρὸς ἀνάληψιν ἐργασίας ἀπεργῶν.

§7Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Διὰ τὸ ζήτημα αὐτὸ ἔχει ὑποβληθῆ πρὸ ἑβδομάδος ἐπερώτησις, διότι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐτήρησε τὰς ὑποσχέσεις τὰς ὁποίας ἔδωκεν εἰς τὴν Συνέλευσιν διὰ τὴν ἐπαναφορὰν τῶν ἀπολυθέντων. Προχθὲς ἐζητήσαμεν νὰ προταχθῇ, ἀλλὰ λόγῳ τῆς καταναλώσεως τοῦ χρόνου δι’ ἄλλα ζητήματα δὲν ἐγένετο ἡ ἐπερώτησις. Θὰ ζητήσωμεν δὲ νὰ προταχθῇ κατὰ τὴν αὐριανὴν συνεδρίασιν. Θὰ παρακαλέσω αὔριον πρὸ τοῦ προσφυγικοῦ.

§8Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΣ. Δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐλήφθη οὐδεμία ἀπόφασις δι’ αὔριον.

§10Α. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Θὰ ἐξακολουθήσωμεν τώρα;

§11Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΣ. Λοιπὸν συνεχίζω. Πρὸς τοῦτο ἔχω τὴν ἀντίληψιν ὅτι συντελοῦσι δύο τινά: Ἀφ’ ἑνὸς ὁ τρόπος καθ’ ὃν διεξήχθη ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀποφάσεως καὶ ἀφ’ ἑτέρου ἡ ἀντίληψις ὡρισμένων Ἑταιρειῶν ἐπὶ τῆς στάσεως τὴν ὁποίαν ὀφείλουν νὰ τηρήσουν ἀπέναντι τῶν ἀπεργῶν. Ὁ τρόπος τῆς συζητήσεως τόσον ἐν τῇ Συνελεύσει ὅσον καὶ ἐν τῇ δημοσιογραφίᾳ ὄχι μόνον δὲν ἦτο συντελεστικὸς πρὸς ἄμεσον τερματισμὸν μιᾶς καταστάσεως, ἡ ἀπόλυτος ἐκκρεμότης τῆς ὁποίας ἠδύνατο νὰ δημιουργήσῃ ἀδιέξοδον, ἀλλ’ οὔτε καὶ ὡς πρὸς τὰ συμφέροντα τῶν ἀπεργῶν. Τοὐναντίον ἐδημιουργήθη μεγαλυτέρα σύγχισις καὶ ἀμφιβολία περὶ τοῦ σκοποῦ καὶ τῶν προθέσεων τὰς ὁποίας εἶχον οἱ ἀπεργοί. Παρουσιάσθη τὸ ζήτημα ὡς πολιτικὸν καὶ ἐδημιουργήθη ὡς ἐκ τούτου δυσχέρεια διὰ τὸν διακανονισμόν. Λέγω ὅτι ἡ ἀπεργία ἦτο προάγγελος μιᾶς γενικωτέρας κομμουνιστικῆς κινήσεως, ὅτι οἱ ἀπεργοὶ ἦσαν ὄργανα ὡρισμένης πολιτικῆς μερίδος, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἠλέγχθη αὐστηρῶς καὶ δριμέως, ὅτι δῆθεν αὕτη διὰ τῆς παρελκυστικῆς συζητήσεως ἐπροκάλεσε τὴν ἀπεργίαν διὰ νὰ τῆς παρασχεθῇ ἡ εὐχάριστος εὐκαιρία νὰ καταστείλῃ κάθε μελλοντικὴν ἀναρχίαν καὶ διὰ νὰ ἐπιτύχῃ μίαν πρόσκαιρον πολιτικὴν νίκην καὶ ἐξασφάλισιν μιᾶς μακροχρονίου παραμονῆς. Τοὐναντίον τὸ ζήτημα ἦτο καθαρῶς προσωπικόν· δηλαδὴ ἐκ τῶν προβλημάτων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα πάντοτε ὑφίστανται καὶ ἀναφύονται πάντοτε ὁσάκις αἱ ἀνάγκαι τοῦ πληθυσμοῦ πολλαπλασιάζονται. Τώρα ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀντίληψιν ὡρισμένων διευθυντῶν Ἑταιρειῶν περὶ τῆς στάσεως τὴν ὁποίαν ὀφείλουν νὰ τηρήσουν ἀπέναντι τῶν προσερχομένων ἀπεργῶν, ἔχω νὰ παρατηρήσω τὸ ἑξῆς· ὅτι ἡττήθησαν μὲν ὡς πρὸς τὸν ἀγῶνα καὶ προσῆλθον μὲν συντετριμμένοι, ἀλλὰ μὲ τὴν πεποίθησιν ὅτι αἱ ὑποσχέσεις τὰς ὁποίας ἔλαβον ἤθελεν ἐκπληρωθῆ. Ἐν τούτοις ὡρισμένοι διευθυνταὶ Ἑταιρειῶν, ἐπωφελούμενοι τῆς δημιουργηθείσης καταστάσεως, ἐπιζητοῦν νὰ ἐφαρμόσουν ἰδίαν πολιτειακὴν πολιτικήν, ὄχι μόνον μὴ στέργοντες εἰς τὸ νὰ ἀποδεχθῶσι τοὺς ἐπανερχομένους ἀπεργούς, τῶν ὁποίων αἱ θέσεις δὲν εἶχον καταληφθῆ, καὶ ὄχι μόνον δὲν τοὺς προσλαμβάνουν, ἀλλὰ τοὐναντίον τοὺς ἀπολύουν. Πρόκειται περὶ ὡρισμένων παραδειγμάτων ἀναμφισβητήτων, ἐξηκριβωμένων καὶ ὄχι περὶ ὑπαλλήλων οἱ ὁποῖοι ἐπὶ πολλὰ ἔτη ὑπηρετοῦν καὶ τῶν ὁποίων αἱ θέσεις δὲν ἀντικατεστάθησαν καὶ τῶν ὁποίων τὸ ποιὸν τὸ ὑπηρεσιακὸν εἶναι ἀπολύτως ἄμεμπτον. Τὸ μόνον κακὸν τὸ ὁποῖον ἔχουν εἶναι ὅτι ἀνέκαθεν ἦσαν οἱ πιστοὶ ὀπαδοὶ ἑνὸς κόμματος, τὸ ὄνομα τοῦ ὁποίου προκαλεῖ δυσάρεστον αἴσθησιν εἰς τοὺς κ. κ. διευθυντὰς τῶν σιδηροδρόμων. Ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου θὰ ἤθελον νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας Ὑπουργοῦ. Ὅσον ἀφορᾷ διὰ τὴν γενικωτέραν στάσιν τῆς Κυβερνήσεως ἀπέναντι τῶν ἀπεργῶν, δὲν ἔχω καμμίαν ἀμφιβολίαν ὅτι θὰ εἶναι γενναιοτέρα καὶ θὰ ἐξεύρῃ ἕνα τρόπον ἱκανοποιήσεως καὶ ἀποκαταστάσεως τῆς ἐσωτερικῆς ἠρεμίας καὶ γαλήνης, χωρὶς οὔτε τὸ ἠθικὸν γόητρον αὐτῆς κατ’ ἐλάχιστον νὰ μειωθῇ, ἀλλὰ καὶ οὔτε καὶ νὰ θίξῃ τὴν φιλοτιμίαν σπουδαιοτάτων, σημαντικωτάτων κοινωνικῶν ὀργανώσεων, αἱ ὁποῖαι προσέφερον καὶ προσφέρουν ὑπηρεσίας εἰς τὸ Κράτος, εἰς τὴν Κοινωνίαν, αἱ ὁποῖαι ἀναγνωρίζονται παρὰ πάντων ὡς ἐξαιρετικαί.

§12Α. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, συμμεριζόμενος ἀπολύτως τὰς γνώμας καὶ τὰς ἀντιλήψεις τοῦ κ. προέδρου τῆς «Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως», κρίνω περιττὸν νὰ ἐπεκταθῶ ἐπὶ τῆς οὐσίας τοῦ ζητήματος, διότι βεβαίως δὲν πρόκειται περὶ ἀναφορᾶς, ἀλλὰ πρόκειται περὶ ἐπερωτήσεως καὶ ἐλέγχου τῆς Κυβερνήσεως, ἥτις δὲν ἐτήρησε τὰς ὑποσχέσεις της καὶ ἥτις εἶναι δημιουργὸς ὅλης τῆς καταστάσεως τῆς ἀνωμάλου καὶ τῆς δημιουργηθησομένης. Ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Συνελεύσεως εἶναι τὸ νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν του εἰς τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις προσπαθεῖ νὰ ἀποφύγῃ τὸν ἔλεγχον καὶ νὰ ἀποφύγῃ τὰς συζητήσεις ὡρισμένων ἐπερωτήσεων. Διότι προχθὲς ἐζητήθη ἡ πρόταξις τῆς ἐπερωτήσεως αὐτῆς, ὁ δὲ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐνδεικτικώτατα εἶπεν· ὄχι, ὄχι. Λοιπὸν ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. ἀρχηγοῦ τῆς «Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως», διότι ὑποθέτω ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο εἶναι σοβαρώτατον, διότι ὑπάρχουν ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι μένουν χωρὶς ἐργασίαν, ἐξαπατηθέντες διότι ἐπίστευσαν καὶ αὐτοὶ εἰς τὸν κ. ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας Ὑπουργόν, ὅπως τὴν ἔπαθα καὶ ἐγὼ πιστεύσας περὶ τῶν τροπολογιῶν τοῦ νομοσχεδίου του.

§13Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἀκούσω ἂν ὁ κ. ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας Ὑπουργὸς θὰ ἦτο διατεθειμένος νὰ τηρήσῃ τὰς ὑποσχέσεις τὰς ὁποίας ἔδωσεν, ὄχι μόνον διὰ νὰ μὴ νομίζῃ ὁ κόσμος ὅτι τοὺς κοροϊδεύει, ἀλλὰ διότι δὲν ἐπιτρέπεται ἡ Κυβέρνησις νὰ διανοίγῃ χάσματα μεταξὺ ἐργατῶν καὶ ἐργοδοτῶν, διότι, ἂν ἡ Κυβέρνησις ἀνοίγει χάσματα, τότε δὲν ἠμπορῶ νὰ καταλάβω ποῖος ὁ προορισμὸς τοῦ Κράτους; Τότε δὲν εἶναι τὸ Κράτος διαιτητής, ἀλλὰ τοὐναντίον μία ἔννομος δύναμις, ἡ ὁποία εἶναι εἰς τὴν διάθεσιν μιᾶς τάξεως ἵνα καταπνίξῃ τὴν ἄλλην. Ἀλλ’ ὑπὸ τοιούτους ὅρους ἀσφαλῶς ὄχι μόνον δὲν θὰ ἀπομακρύνωμεν τὸν Μπολσεβικισμόν, τὸν ὁποῖον τόσον φοβοῦνται μερικὰ μέλη τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ πολὺ γρήγορα θὰ τὸν φέρουν. Διότι δὲν φαντάζομαι ὅτι τὸ Κράτος θὰ γίνῃ ὄργανον μιᾶς καὶ μόνης τάξεως· τῶν πλουτοκρατῶν.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μαρματάκης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς ἐνοικιαστῶν Χανίων.

§15Ι. ΜΑΡΜΑΤΑΚΗΣ. Οἱ ἐνοικιασταί....

§16Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὁ κ. ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας Ὑπουργὸς δὲν καταδέχεται νὰ ἀπαντήσῃ;

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι ὑποχρεωμένος. Ἀναφορὰ εἶναι.

§18Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, κ. Πρόεδρε.

§19Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἔλαβον ὑπὸ σημείωσιν τὰ λεχθέντα καὶ θὰ τὰ ἔχω ὑπ’ ὄψει μου.

§20Ι. ΜΑΡΜΑΤΑΚΗΣ. Οἱ ἐνοικιασταὶ Χανίων παρακαλοῦσι τὴν Κυβέρνησιν ὅπως εἰς τὸ Ἐνοικιοστάσιον ληφθῇ μέριμνα δι’ αὐτούς, διότι εἰς τὰ Χανία, Ρέθυμνον καὶ Ἡράκλειον ὑπάρχουν ἐνοικιασταί, οἱ ὁποῖοι κάθηνται εἰς μουσουλμανικὰ ἀκίνητα, τὰ ὁποῖα ἐκενώθησαν διὰ τῆς ἀναχωρήσεως τῶν ἀνταλλαγέντων Τούρκων. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πεταχθῶσι τόσοι ἄνθρωποι εἰς τὸν δρόμον. Παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Συνελεύσεως, ἐπειδὴ ἀπουσιάζει ὁ κ. ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργός, νὰ διαβιβασθῇ ἡ ἀναφορὰ μὲ τὴν σύστασιν ὅπως διακανονισθῇ τὸ ζήτημα συμβιβαστικῶς χωρὶς νὰ ἐπέλθουν προστριβαὶ μεταξὺ τῶν ἐντοπίων.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λ. Καταφυγιώτης ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφοράν.

§22Λ. ΚΑΤΑΦΥΓΙΩΤΗΣ. Πολὺς λόγος ἔγινε, κύριοι πληρεξούσιοι, ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῶν συντάξεων θυμάτων πολέμου. Ἀτυχῶς τὸ κακὸν δὲν διορθοῦται. Ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ Πρωτοδικείου τῆς περιφερείας μας ἐξέδωκε περὶ τὰς 700 ἀποφάσεις, αἱ ὁποῖαι ἐστάλησαν ἐδῶ εἰς τὸ Γενικὸν Λογιστήριον, ἵνα ἐκδώσῃ ἐντάλματα πληρωμῆς τῶν καθυστερουμένων συντάξεων. Ἐν τούτοις, ἐνῷ αἱ ἀποφάσεις αἱ ὁποῖαι εἶναι ἐκδιδομέναι ἀπὸ τοῦ Μαρτίου μέχρι σήμερον ἀπὸ τὸ Πρωτοδικεῖον ἐκεῖνο — Περὶ τὰς 700 ἀποφάσεις — τὸ Γενικὸν Λογιστήριον δὲν ἐξέδωκεν οὐδεμίαν ἀπόφασιν περὶ πληρωμῆς τῶν καθυστερουμένων συντάξεων, τοῦτο προέρχεται ἴσως διότι ἐξελέγχουν τὰς ἀποφάσεις προνομιακῶς διά τινας περιφερείας. Τὸ ὀρθώτερον ἦτο νὰ λάβουν τὰ Πρωτοδικεῖα μίαν ἀνάλογον σειρὰν εἰς τὸν ἐδῶ ἔλεγχον, ὥστε νὰ μὴ ἐπέρχηται καθυστέρησις ἐκδόσεως ἐνταλμάτων δι’ ὡρισμένας περιφερείας, ἐνῷ δι’ ἄλλας περιφερείας ἐκδίδονται.

§23Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἰς τὴν ἐπαρχίαν σας δὲν ἐπῆγαν καθόλου;

§24Λ. ΚΑΤΑΦΥΓΙΩΤΗΣ. Καθόλου. Ἰδοὺ αἱ ἀποφάσεις τοῦ Μαρτίου δὲν ἐξηλέγχθησαν.

§25Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μήπως πρόκειται περὶ ἀποφάσεων μεταβιβάσεως συντάξεων;

§26Λ. ΚΑΤΑΦΥΓΙΩΤΗΣ. Ὄχι· περὶ ἀπονομῆς συντάξεων. Εἶναι καθυστερημέναι. Μετὰ τῶν ἀποφάσεων τῶν Πρωτοδικείων ἔρχονται ἐδῶ πρὸς ἔλεγχον τῶν ἀποφάσεων αὐτῶν καὶ μολονότι ἐγνώρισα ὡς λίαν δραστήριον καὶ εὐσυνείδητον τὸν προϊστάμενον τοῦ γραφείου κ. Θεοδωράκον, ἐν τούτοις διὰ τὸ Πρωτοδικεῖόν μας δὲν ἐξέδωκαν ἐντάλματα. Δι’ αὐτὸ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἐπιληφθῇ τῆς ὑποθέσεως. Ἀλλ’ ἔχω νὰ κάμω καὶ ἄλλα παράπονα. Ὑπάρχουν καθυστερημένα ἐπιδόματα περιθάλψεως. Συνέβη δὲ καὶ τὸ ἑξῆς· καθυστερεῖτο νὰ λάβῃ κάποιος τριῶν ἐτῶν ἐπιδόματα μέχρι τοῦ 1923 περιθάλψεως καὶ συνέβη νὰ μὴ λάβῃ διότι ἀντὶ νὰ γραφῇ Κ. Ράπτης ἐγράφη Βασίλειος Ράπτης καὶ ἐστάλησαν τὰ ἐντάλματα ἐπ’ ὀνόματι τοῦ Βασιλείου Ράπτη. Ἐπειδὴ δὲ δὲν ὑπῆρχε Βασίλειος, ἀλλὰ Κωνσταντῖνος, ἐπέστρεψαν ἐδῶ τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1924. Ἔκαμον αἴτησιν νὰ διορθωθῇ ἀπὸ Βασίλειος εἰς Κωνσταντῖνον καὶ ἡ αἴτησις ἐκείνη ἔμεινεν ἐκκρεμὴς μέχρι τοῦ Ἀπριλίου τοῦ 1924. Ἔρχομαι μόνος μου ἐδῶ καὶ μοὶ λέγουν νὰ ὑποβάλω νέαν αἴτησιν, διότι ἡ πρώτη ἐχάθη. Ὑποβάλω νέαν αἴτησιν, κατόπιν ἔρχομαι τὸν Ὀκτώβριον καὶ ξαναπηγαίνω καὶ εὑρίσκω τὰ ἐντάλματα, ὕστερα ἀπὸ ἀγῶνα δύο ὡρῶν. Διατί, λέγω, αὐτὴ ἡ βραδύτης; Διότι ὁρίστε τί μᾶς κάμνετε σεῖς· παύετε τοὺς ὑπαλλήλους τοὺς ἐκτάκτους καὶ δὲν ἔχομεν προσωπικόν. Πρέπει νὰ παυθῆτε ὅλοι, ἀπήντησα. Θὰ παρακαλέσω νὰ σταλοῦν τὰ ἐστενογραφημένα εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ὑγιεινῆς διὰ νὰ καλέσῃ τὸν διευθυντὴν εἰς ἀπολογίαν, διότι καταγγέλλουν τὸν διευθυντὴν ὅτι πολὺ ἀνοικείως ἐφέρθη ὅταν τοῦ εἶπον ὅτι πρέπει νὰ παυθοῦν ὅλοι. Ἐν τούτοις ἀπὸ τοῦ Ὀκτωβρίου μέχρι σήμερον δὲν ἐστάλησαν. Ἂν δὲν δώσητε σεῖς οἱ κ. κ. Ὑπουργοὶ τὴν κατεύθυνσιν ὥστε αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι νὰ κάνουν τὸ καθῆκόν των, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τελειώσουν αἱ ὑποθέσεις τῶν ἀνθρώπων. Προχθὲς μετέβην εἰς τὴν Διεύθυνσιν Ὑγιεινῆς. Ἤθελον ἓν πιστοποιητικόν. Μετέβην εἰς τὰς 10 π. μ. καὶ δὲν εὗρον κανένα. Μία δεσποινὶς παρουσιάσθη καὶ μοὶ εἶπεν ὅτι εἶναι ἄλλος ὁ ἁρμόδιος ὑπάλληλος. Μετέβην εἰς τὸν ἁρμόδιον ὑπάλληλον καὶ ἔλειπε κατ’ ἐκείνην τὴν ὥραν. Ἀπορῶ πῶς δὲν κάμουν οἱ κ. κ. Ὑπουργοὶ ἕνα αἰφνηδιασμὸν διὰ νὰ ἴδουν ποῖοι πηγαίνουν καὶ ποῖοι δὲν πηγαίνουν διὰ νὰ τιμωρηθοῦν. Ἀναγκαζόμεθα νὰ ἀναββαινοκαταβαίνωμεν ἡμεῖς εἰς τὰ Ὑπουργεῖα δι’ ὑποθέσεις τῶν ἀνθρώπων, τὰς ὁποίας ἔπρεπεν αὐτοὶ νὰ ἐκτελοῦν.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ο. Κυπριανὸς ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφοράν.

§28Ο. ΚΥΠΡΙΑΝΟΣ. Πρόκειται περὶ ἑνὸς σπουδαιοτάτου ζητήματος, περὶ τῶν εἰς χρυσὸν καταθέσεων τῶν Τραπεζῶν. Ἄλλοτε ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ εἴπῃ ὅτι θὰ μεριμνήσῃ περὶ τοῦ ζητήματος τούτου. Δυστυχῶς δὲν ἐλήφθη οὐδεμία μέριμνα. Ὡς παράδειγμα φέρω τὸ νοσοκομεῖον Συγγροῦ· ὅλη ἡ κινητὴ περιουσία του εἶναι κατατεθειμένη εἰς χρυσὸν εἰς τὴν Τράπεζαν, σήμερον δὲ ἔγιναν δραχμαὶ καὶ καθίσταται ἀδύνατος ἡ λειτουργία τοῦ νοσοκομείου. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ λάβῃ μίαν μέριμναν.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μπακάλμπασης ἐπὶ ἀναφορᾶς Δικηγορικοῦ Συλλόγου Κομοτινῆς.

§30Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Μεταξὺ τῶν διαφόρων ἀποφάσεων, τὰς ὁποίας ἔλαβεν ὅσον ἀφορᾷ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης ἡ Ἐπιτροπὴ τῶν Οἰκονομιῶν, εἶναι καὶ τὸ τῆς καταργήσεως τοῦ Ἐφετείου Θράκης. Ἡ ἐν λόγῳ ἀπόφασις, ἂν πραγματικῶς ἐλήφθη διὰ λόγους οἰκονομίας, λόγοι οἰκονομίας τοιοῦτοι δὲν ὑφίστανται, διότι ἂν πραγματικῶς ὑπολογισθῇ ἡ μικρὰ περικοπὴ δαπανῶν, ἡ ὁποία θὰ γίνῃ ἀπὸ τὸ προσωπικὸν τὸ δικαστικόν, μὲ τὰς δαπάνας αἱ ὁποῖαι θὰ ἐπιβληθῶσιν εἰς τὸ Κράτος λόγῳ καταβολῆς δικαιωμάτων εἰς τοὺς μάρτυρας ἀφ’ ἑνὸς καὶ λόγῳ τῆς δαπάνης τῆς μεταβάσεως τῶν κατηγορουμένων ἀπὸ τῆς Θράκης εἰς Θεσσαλονίκην, εἶναι ἀδύνατον νὰ δικαιολογηθῇ ἡ λῆψις μιᾶς τοιαύτης ἀποφάσεως. Ἂν μάλιστα ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι ἐπέβαλον τὴν συγκρότησιν τοῦ Ἐφετείου Θράκης, ὑποθέτω ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ θελήσῃ ποσῶς νὰ ὑποκύψῃ πρὸ τοιαύτης ὑποδείξεως. Ἀπὸ ἀπόψεως ἐθνικῆς ἡ κατάργησις τοῦ Ἐφετείου Θράκης δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἠχήσῃ κακῶς διὰ τὸν λόγον ὅτι ἐπὶ βουλγαροκρατίας καὶ τουρκοκρατίας τὰ δύο ταῦτα Κράτη, ἠσθάνθησαν τὴν ἀνάγκην ὄχι μόνον τῆς καταργήσεως τοῦ Ἐφετείου, ἀλλὰ τῆς ἐνισχύσεως τούτου, διότι αἱ πόλεις, αἱ ὁποῖαι εὑρίσκονται εἰς τὴν παραμεθόριον τῆς Ἑλλάδος, ἔχουσιν ἀνάγκην νὰ ἔχωσιν ὅλους τοὺς κλάδους τῶν ὑπηρεσιῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ ἐκπληρώσουν τὴν ἐκπλήρωσιν τῆς κρατικῆς ἀποστολῆς. Ἄλλως τε ὀφείλομεν νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὸ ἑξῆς· ὅτι ἂν ὑπάρχῃ Χώρα εἰς τὴν ὁποίαν ὑπάρχουν διάφοροι μειονότητες, αἱ ὁποῖαι ἔχουν δικαίωμα νὰ εὑρίσκωνται καὶ πρὸ ἑνὸς δικαστηρίου, εἰς τὸ ὁποῖον θὰ ὑποβάλλουν τὰς ἑκάστοτε διαφοράς των, αὕτη εἶναι ἡ Θράκη. Τοῦρκοι, Βούλγαροι, Ἀρμένιοι, Ἑβραῖοι, εἶναι συγκεντρωμένοι εἰς τὴν ἀπωτάτην ταύτην γωνίαν τῆς Ἑλλάδος. Ἑπομένως καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἐθνικῆς, ἀλλὰ καὶ ἀπόψεως εὐνομίας τῆς Θράκης, ἐπιβάλλεται ἡ συγκρότησις τοῦ Ἐφετείου, διότι ἡ ὕπαρξις τοῦ Ἐφετείου εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία θὰ ἀποτελέσῃ ἐγγύησιν ὅσον ἀφορᾷ τὴν καλὴν λειτουργίαν καὶ τῶν κατωτέρων δικαστικῶν καὶ τῶν διοικητικῶν ἀρχῶν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν εἶναι ὅπως, λαμβάνουσα ὑπ’ ὄψιν τοὺς προεκτεθέντας λόγους, μὴ θελήσῃ νὰ ἐκτελέσῃ ἀπόφασιν, ἡ ὁποία κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου εἶναι ἐγκληματική.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Α. Δενδρινὸς καὶ Δ. Καλκανδῆς ἐπὶ ἀναφορᾶς οἰκογενειαρχῶν διδασκάλων.

§32Δ. ΚΑΛΚΑΝΔΗΣ. Ἔλαβον ἀφορμὴν ἀπὸ δύο διδασκάλους, ἐκ τῶν ὁποίων ὁ εἷς ἔχει 10 τέκνα καὶ ὁ ἄλλος 12, εἶναι δ’ ὅλα μικρᾶς ἡλικίας καὶ ἔχουν ἀνάγκην συντηρήσεως καὶ περιθάλψεως. Τὴν ἀναφορὰν αὐτὴν παρακαλῶ νὰ διαβιβάσητε εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, διότι εἶναι δίκαιον νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅπως τύχωσιν οἱ διδάσκαλοι αὐτοὶ μιᾶς βοηθείας καὶ βοηθείας τοιαύτης, ὥστε ν’ ἀνακουφισθῶσιν. Διότι οἱ διδάσκαλοι μὲ τὸ διάταγμα περὶ διαβαθμίσεως διῃρέθησαν εἰς δύο κατηγορίας ἢ μᾶλλον εἰς εὐνοουμένους καὶ καταδιωκομένους, οἱ εὐνοούμενοι λαμβάνουν 2,500 δραχμάς, ἐνῷ οἱ ἄλλοι λαμβάνουν μόνον 1,300 δραχμάς. Ἐρωτῶ· πῶς θὰ ζήσῃ ὁ διδάσκαλος καὶ μὲ τί σθένος, μὲ τί ζωὴν θέλετε νὰ διδάξῃ μὲ 1,300 δραχμ., βεβαρυμένος μὲ μίαν οἰκογένειαν ἐκ 12 τέκνων, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀνήλικα; Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ ληφθῇ κάποια πρόνοια καὶ ἐπειδὴ εἶναι δύσκολον νὰ ἐπιβαρυνθῇ ἐπὶ τοσοῦτον ὁ προϋπολογισμός, διότι πολλοὶ διδάσκαλοι καὶ πολῖται καὶ ὑπάλληλοι ἔχουν πλέον τῶν 2 ἢ 3 τέκνων, νὰ ληφθῇ πρόνοια ὅσοι ἔχουν ὑπὲρ τὰ 5 τέκνα νὰ λαμβάνουν ἓν ὡρισμένον ἐπίδομα δι’ ἕκαστον τῶν ἐπὶ πλέον τέκνων διὰ νὰ ζήσουν ἀνθρωπίνως, διότι ἡ πεῖνα εἶναι κακὸς σύμβουλος. Θὰ ἐπεθύμουν, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μᾶς δώσῃ κάποιαν ἀπάντησιν, διότι παρετήρησα τοῦτο· ὅτι περὶ ψήφου τῆς γυναικὸς ὡμιλήσαμεν, ὁμιλοῦμεν πρὶ πολιτισμοῦ, ἀλλὰ περὶ πολυτεκνίας οὐδέποτε ὡμιλήσαμεν, ἐκτὸς ἂν εἶσθε κατὰ τῆς πολυτεκνίας καὶ τότε πλέον ἄλλο ζήτημα.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Γουργουρῆς ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφοράν.

§34Ν. ΓΟΥΡΓΟΥΡΗΣ. Ἔχω, κύριοι συνάδελφοι, νὰ ἀναπτύξω μίαν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Γαλαξειδίου καὶ Πέντε ὁρίων, ἀφορῶσαν πρότασιν νόμου περὶ συστάσεως εἰδικοῦ ταμείου ὁδοποιΐας πρὸς κατασκευὴν καὶ συντήρησιν ἁμαξιτῶν ὁδῶν, ἑνουσῶν τὰς κοινότητας ταύτας μὲ τὴν ἁμαξιτὴν ὁδὸν Ἐρατεινῆς –Λιδωρικίου καὶ οὕτω πως θὰ ἑνωθῇ ἡ μία ἐπαρχία τῆς Δωρίδος μετὰ τῆς ἐπαρχίας Παρνασσίδος. Ὡς εἶναι γνωστόν, κύριοι συνάδελφοι, ἂν ἡ Χώρα ἡμῶν ἀμοιροῖ πλήρους συγκοινωνιακοῦ δικτύου, ἡ περιοχὴ αὕτη τῆς ἐπαρχίας μας ἀγνοεῖ τελείως τί εἶναι δρόμος δημόσιος. Πρό τινων ἡμερῶν διενεμήθη ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας τῆς Βουλῆς εἷς πίναξ, τὸν ὁποῖον ἔχω ὑπ’ ὄψει μου, ὁ ὁποῖος περιλαμβάνει περὶ τὰ 405 νομοσχέδια, προτάσεις νόμων καὶ ψηφίσματα, ὅλα δὲ αὐτὰ εἶναι ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Συνελεύσεως. Ἤθελον παρακαλέσει τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως ἐξ αὐτῶν μόνον ὅσα ἀφορῶσι σπουδαιότατα συμφέροντα τῶν ἐπαρχιῶν, ὅπως εἶναι τῆς συγκοινωνίας, στέρξῃ καὶ προταχθῶσι καὶ ψηφισθῶσιν ὑπὸ τῆς Συνελεύσεως, αὐτὰ δὲ εἶναι νόμοι ἢ προτάσεις νόμων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀνάγκην τυπικῆς ψήφου τοῦ σώματος, ἐνδιαφέροντες τὰς ἐπαρχίας καὶ ἰδίως αἱ προτάσεις νόμων περὶ συστάσεως εἰδικῶν ταμείων πρὸς ὁδοποιΐαν. Οἱ πληρεξούσιοι Παρνασσίδος ὑπεβάλαμεν μίαν πρότασιν νόμου περὶ συστάσεως ταμείου ὁδοποιΐας καὶ ἡ ὁποία φέρει τὸν ἀριθμὸν 8 εἰς τὰς προτάσεις νόμων καὶ ψηφισμάτων· θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας Ὑπουργόν, ἀφοῦ μάλιστα διὰ τῆς συνεισφορᾶς τῶν κοινοτήτων εἰς τὴν συγκοινωνιακὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως αἴρουσιν αὗται μέρος τῶν βαρῶν τοῦ Προϋπολογισμοῦ, νὰ στέρξῃ νὰ προταχθῇ.

§35Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον, ἐπειδὴ ὑπάρχουν πολλαὶ προτάσεις νόμου τοιαύτης φύσεως, νὰ ὁρισθῇ μία ἡμέρα καθ’ ἣν νὰ ψηφισθοῦν ὅλαι.

§36Ν. ΓΟΥΡΓΟΥΡΗΣ. Φρονῶ δὲ ὅτι αὐτὰ ἀποτελοῦσι μέρος τῆς ἐσωτερικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, τὴν ἐφαρμογὴν καὶ ἐκτέλεσιν τῶν ὁποίων τόσον ἡ Ἐπανάστασις, ὅσον καὶ αἱ μετέπειτα Κυβερνήσεις ἐπηγγέλθησαν πρὸς τὸν λαὸν περὶ τῆς αὐτοδιοικήσεως καὶ ἀποκεντρώσεως. Ἡμεῖς δὲ οἱ πληρεξούσιοι, οἱ ὁποῖοι ἀνήκομεν εἰς τὴν τάξιν τῶν πληρεξουσίων ἐκείνων, οἵτινες ἔρχονται εἰς συχνοτέραν ἐπαφὴν μὲ τὰς ἐπαρχίας, δυνάμεθα νὰ βεβαιώσωμεν ὅτι ἂν δὲν ἀποδώσωμεν τὰς κοινότητας εἰς τὰς αἱρετὰς ἐξουσίας, εἰς τοὺς ἐκλεκτούς των, εἰς τοὺς φυσικούς των ἄρχοντας καὶ ἂν δὲν τὰς ἀπαλλάξωμεν ἀπὸ τὴν Λερναίαν Ὕδραν τῆς γραφειοκρατίας καὶ δὲν ἀναπλάσσωμεν τὰς κοινότητας, αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦν τὰ κύταρα τοῦ κρατικοῦ ὀργανισμοῦ, εἰς τρόπον ὥστε εὔρωστοι καὶ ὑγιεῖς νὰ συμβάλλωσιν εἰς τὴν ὑγιεστέραν συγκρότησιν καὶ εὔρυθμον λειτουργίαν τοῦ ὅλου ὀργανισμοῦ τοῦ κρατικοῦ, βεβαίως δὲν πρέπει νὰ περιμένωμεν ἀγαθὰ ἀποτελέσματα ἐκ τῆς πολιτειακῆς μεταβολῆς καὶ εἶναι πολὺ ἐνδεχόμενον μεθαύριον, ὅταν θὰ ζητήσωμεν πάλιν τὰς ψήφους τῶν ἐκλογέων μας, νὰ μᾶς εἴπουν δικαίως ὅτι δὲν εἴδομεν καὶ πολλὰ πράγματα ἀπὸ τὴν Δημοκρατίαν. Ἐφόσον δὲν ἐφαρμόζεται ὁ νόμος περὶ ἀποκεντρώσεως καὶ αὐτοδιοικήσεως, ἐφόσον δὲν διευθύνουσι τὰς κοινότητας τὰ κοινοτικὰ συμβούλια, ἀλλὰ τὸ Κέντρον ἀποφαίνεται ἐφ’ ὅλων τῶν ζητημάτων τῶν ἀφορώντων τὰς κοινότητας πάντοτε βραδέως καὶ πάντοτε ἀδιαφόρως, ἐφόσον δὲν ἀποδίδεται τὸ σπίτι εἰς τὸν οἰκοκύρην καὶ δὲν ἐκπληροῦμεν τὰς ὑποσχέσεις ψηφίζοντες τὰς σχετικὰς προτάσεις νόμων ἐξ ὧν ἐξαρτῶνται τόσα καὶ τόσα τῶν ἐπαρχιῶν ζωτικὰ συμφέροντα, ὡς εἶναι ἡ πρότασις νόμου περὶ συστάσεως εἰδικοῦ ταμείου ὁδοποιΐας, τὸ ὁποῖον δίδει τὴν ἐντύπωσιν ὅτι ἀπαλλάσσεται ἡ κοινότης ἀπὸ τὸ Κέντρον, δὲν δύναταί τις νὰ πιστεύσῃ ὅτι μετεβλήθη ἡ κατάστασις. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν ὅπως προταχθῶσι τὰ νομοσχέδια ταῦτα καὶ γίνωσι Νόμοι τοῦ Κράτους. Ἡ Συνέλευσις ἔχω πεποίθησιν ὅτι ἀποδέχεται πλήρως νὰ προταχθῶσι.

§37ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Παπαναστασίου ἐπὶ ἀναφορᾶς Ἐπιτροπῆς συλλογῆς ἐράνων ὑπὲρ ἱδρύσεως σανατορίου.

§39Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐζήτησα τὸν λόγον καὶ εὐχαρίστως συνηγορῶ ὑπὲρ μιᾶς ἀναφορᾶς τῆς Ἐπιτροπῆς ἐράνων πρὸς ἀνέγερσιν σανατορίων κατὰ τῆς φυματιώσεως. Ἡ αἴτησις κυρίως ἀφορᾷ τὴν ταχεῖαν ἀποπεράτωσιν τῆς ὁδοῦ Πάρνηθος. Εἶχον τὴν τιμὴν ἄλλοτε νὰ εἰσηγηθῶ νόμον περὶ κατασκευῆς αὐτῆς τῆς ὁδοῦ καὶ κατὰ τὴν περίοδον τοῦ 1917–1920 κατεσκευάσθησαν τὰ ⅔ τῆς ὁδοῦ αὐτῆς. Ἔκτοτε ἔμεινεν ὁ δρόμος ἡμιτελής, καὶ ὡς ἐκ τούτου ἐμποδίζεται ἡ κατασκευὴ τοῦ μεγάλου Σανατορίου εἰς τὴν Πάρνηθα, διὰ τὸ ὁποῖον ὑπάρχει τὸ κεφάλαιον. Ἐκτὸς τούτου ἡ Ἐπιτροπὴ πρὸς συλλογὴν ἐράνων ἔχει συγκεντρώσει ἓν σοβαρὸν ποσόν, νομίζω ἄνω τοῦ 1½ ἑκατομ., τὸ ὁποῖον σκοπεύει νὰ διαθέσῃ διὰ τὴν ἀνέγερσιν σανατορίων διὰ τοὺς στρατιωτικοὺς ἰδιαιτέρως. Τὸ Κράτος πραγματικῶς δὲν ἀποδίδει ἰδιαιτέραν μέριμναν γενικὴν περὶ τῶν ἀνθρώπων τῶν πασχόντων ἀπὸ φυματίωσιν. Διὰ τοὺς ἀξιωματικοὺς εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν δαπανᾷ τὸ Κράτος περὶ τὰς 5,000 δραχ. ἡμερησίως καὶ ἀνέρχονται οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ ὑπὲρ τοὺς 300. Ὠφέλιμος λοιπὸν εἶναι, ὄχι μόνον ἀπὸ ἀπόψεως φιλανθρωπικῆς, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ἀπόψεως οἰκονομικῆς καὶ ὑγιεινῆς ἡ ἀνέγερσις σανατορίων. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τοὺς ἁρμοδίους Ὑπουργοὺς νὰ συντελέσουν ὅπως τὸ ταχύτερον τερματισθῇ αὐτὸς ὁ δρόμος. Ὑπάρχει μεταξὺ τοῦ Δημοσίου καὶ τοῦ νοσοκομείου «Εὐαγγελισμός», τὸ ὁποῖον διαχειρίζεται τὸ κληροδότημα τοῦ Φούγκ, μία διαφορά· δηλαδὴ τὸ νοσοκομεῖον ἀνέλαβε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ συνεισφέρῃ 500.000 δραχμὰς διὰ τὴν ἀποπεράτωσιν τοῦ ἔργου. Ὅταν ἦλθεν ἡ στιγμὴ νὰ συνεισφέρῃ τὰς 500.000 δραχμὰς ἐδυστρόπησε καὶ ἠξίωσε ὅπως περατωθῇ ὁ δρόμος καὶ κατόπιν δοθοῦν τὰ χρήματα. Ἀντετάχθην εἰς αὐτὸν καὶ ὁ «Εὐαγγελισμὸς» ἐδέχθη. Κατόπιν, ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως ἂν δὲν ἀπατῶμαι τοῦ ἀειμνήστου Κροκιδᾶ, ὁπότε εἶχον τεθῆ εἰς τὴν διάθεσίν του διὰ τὸν σκοπὸν αὐτὸν τῆς ὁδοῦ Πάρνηθος καὶ δωρεαὶ ἄλλαι, τὰς ὁποίας εἶχεν ὑπὸ τὴν διαχείρισίν του ὁ ἀείμνηστος Κροκιδᾶς, ἐζητήθη ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν πλήρης παραχώρησις τοῦ σανατορίου ὑπὲρ ὡρισμένου ἀριθμοῦ στρατιωτικῶν φυματιώντων. Τὰ νοσοκομεῖον τοῦ «Εὐαγγελισμοῦ», καθόσον γνωρίζω, δὲν ἐδέχθη αὐτὴν τὴν ἀξίωσιν καὶ ὡς ἐκ τούτου ἐσταμάτησεν ὅλη ἡ ἐργασία. Νομίζω ὅτι αἱ διαφοραὶ αὐταὶ δὲν πρέπει νὰ καθυστεροῦν τὸ ἔργον. Διότι ὁ «Εὐαγγελισμὸς» εἶναι βεβαίως ἕνα καθίδρυμα, ἀλλὰ δὲν ἀποτελεῖ καὶ νομικὸν πρόσωπον, τὸ ὁποῖον εἰμπορεῖ νὰ ἀντιταχθῇ εἰς τὸ Κράτος· σήμερον ὁ «Εὐαγγελισμὸς» ὑπάγεται εἰς τὸ Κράτος, διὰ νεωτάτου νόμου ὑπήχθη ὑπὸ τὴν προεδρείαν τοῦ Προέδρου τῆς Δημοκρατίας. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ εἰσέλθω εἰς λεπτομερείας διὰ τὴν λειτουργίαν τοῦ «Εὐαγγελισμοῦ», ὁ ὁποῖος εἶναι βεβαίως ἓν ἵδρυμα τὸ ὁποῖον τιμᾷ τὴν Ἑλλάδα, ἀλλὰ νομίζω ὅτι οἱ πόροι τοῦ «Εὐαγγελισμοῦ» ἐπαρκοῦσι διὰ νὰ συντηρῶνται ἄποροι φυματικοὶ δωρεάν, νομίζω ὅτι τὸ Κράτος εἶναι εἰς θέσιν νὰ ὑποχρεώσῃ τὸ καθίδρυμα νὰ δέχεται δωρεὰν τοὺς ἀπόρους αὐτούς. Ἄν ἐπίσης ὑπάρχῃ χῶρος ἐπαρκὴς διὰ τὴν ἀνέγερσιν στρατιωτικῶν σανατορίων ἐπὶ τῆς Πάρνηθος—διότι ὁ «Εὐαγγελισμὸς» καὶ εἰς αὐτὸ κόμη ἀντιτίθεται—νὰ ἱδρύσῃ ἡ Ἐπιτροπὴ πρὸς συλλογὴν ἐράνων σανατόριον εἰς τὴν περιοχὴν αὐτήν, ἄν, ἐπαναλαμβάνω, ἐπαρκῇ ὁ χῶρος, τὸ Κράτος ἔχει ὅλην τὴν δύναμιν καὶ τὸ δικαίωμα νὰ διαθέσῃ ἓν μέρος τοῦ χώρου αὐτοῦ, χώρου ὁ ὁποῖος περιῆλθεν εἰς τὸν «Εὐαγγελισμὸν» δι’ ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως, τὴν ὁποίαν τὸ Κράτος ἔκαμε, καθ’ ὅμοιον δὲ τρόπον δύναται τὸ Κράτος νὰ ἐπιβάλῃ τὴν θέλησίν του· διότι ὁ «Εὐαγγελισμὸς» δὲν ἀποτελεῖ νομικὸν πρόσωπον, τὸ ὁποῖον νὰ δύναται νὰ ἀντιταχθῇ εἰς τὸ Κράτος, ἀλλ’ εἶναι δημόσιον ἵδρυμα, διὰ τὸ ὁποῖον, λόγῳ σκοπιμότητος, διωρίσαμεν Ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία διαχειρίζεται, καί, ἂν ἡ Ἐπιτροπὴ ἐναντιοῦται διὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ γίνωσι, πρέπει νὰ φύγῃ. Ἂν αἱ ἀντιρρήσεις τῆς Ἐπιτροπῆς δὲν εἶναι λογικαί, βεβαίως τὸ Κράτος δὲν θὰ ἐπεβάλλετο. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλεται εἶναι, νομίζω, ἡ ἐπείγουσα καὶ ἐντατικὴ ἐργασία ὅπως περατωθῇ ὁ δρόμος καὶ εἶναι ἐντροπὴ εἷς δρόμος τοιαύτης σπουδαιότητος νὰ γίνῃ ἀτελὴς καὶ νὰ κινδυνεύῃ νὰ καταστραφῇ τὸ μέρος τὸ ὁποῖον κατεσκευάσθη, περὶ τὰ 4 χιλιόμετρα, ἄνευ οὐδεμιᾶς μερίμνης πρὸς συντήρησιν.

§40Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὁ δρόμος αὐτὸς ἔχει χρησιμότητα διὰ τὸ σανατόριον, γνωρίζετε δὲ τὴν διαφοράν, ἡ ὁποία ὑπάρχει, τῶν 500,000 δραχμῶν, διότι ὑπῆρχεν ἐπὶ τῶν ἡμερῶν σας, γνωρίζετε δὲ ἐπίσης καὶ πόσας προσόδους ἔχει ὁ «Εὐαγγελισμὸς» ἐκ τοῦ κληροδοτήματος Φούγκ.

§41Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Γνωρίζω ὅλα αὐτὰ καὶ νομίζω ὅτι ὁ «Εὐαγγελισμός», ὁ ὁποῖος διαχειρίζεται τὸ κληροδότημα αὐτό, δὲν εἰμπορεῖ νὰ ἀντιταχθῇ εἰς τὰς δικαίας ἀξιώσεις τοῦ Κράτους. Σήμερον δὲν εἶναι ὅπως ἐπὶ τοῦ προηγουμένου καθεστῶτος, ὅτε τὸ ἵδρυμα τὸ διηύθυνεν ἡ βασίλισσα. Ἂν νομίζετε ὅτι αἱ ἀξιώσεις τοῦ Δημοσίου εἶναι νόμιμοι καὶ ἀντιτάσσεται ἡ Ἐπιτροπή, νὰ κάμετε νόμον καὶ νὰ ἀντικαταστήσετε τὴν Ἐπιτροπήν.

§42Ρ. ΛΙΒΑΘΗΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ Κράτος ἐξοδεύει 52,000,000 ἐτησίως διὰ νὰ συντηρῇ εἰς τὴν Ἑλβετίαν ἀξιωματικοὺς φυματιῶντας.

§43Ι. ΠΑΠΑΘΕΟΔΩΡΟΥ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Συνελεύσεως, τὸ κλῖμα τῆς Ἑλλάδος παρουσιάζει ὅλα τὰ ὑπὸ τῆς ἐπιστήμης ἐνδεικνυόμενα στοιχεῖα διὰ νοσηλείαν τῶν φυματικῶν. Πρῶτα–πρῶτα ἔχομεν τὸν ἥλιον, ὑπάρχει δὲ καὶ ἓν ὀροπέδιον κατάφυτον, εἰς τὸ ὁποῖον ὄχι μόνον ἓν σανατόριον, ἀλλὰ πολλὰ δύνανται νὰ ἱδρυθῶσι.

§44Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν συνεπληρώσατε, κύριε συνάδελφε, τὴν διακοπήν σας. Ἡ συμπλήρωσις θὰ ἦτο ἡ ἑξῆς· ὅτι ἐνῷ τὸ κλῖμα τῆς Ἑλλάδος εἶναι τὸ πλέον κατάλληλον πρὸς ἀνέγερσιν σανατορίου, ἐν τούτοις ἡ Ἑλλὰς ἔχει τὸ ρεκὸρ εἰς τὴν ἐξάπλωσιν τῆς φυματιώσεως.

§45Ι. ΠΑΠΑΘΕΟΔΩΡΟΥ. Καὶ ἐνῷ τὸ Κράτος δαπανᾷ δεκάδας ἑκατομμυρίων δραχμῶν διὰ τὴν νοσηλείαν ἀξιωματικῶν εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ἰσχυρίζεται διαρκῶς ὅτι δὲν δύναται νὰ δαπανήσῃ ἓν ἑκατομμύριον δραχμῶν διὰ τὴν συμπλήρωσιν τῆς ὁδοῦ τῆς Πάρνηθος. Ἐγὼ ἔχω μεταβῆ ἐπὶ τόπου.

§46Β. ΑΛΕΒΙΖΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Συνελεύσεως, εἰς 200,000 ὑπολογίζονται οἱ φθισικοὶ ἐν τῷ Κράτει κατὰ τελευταίαν στατιστικὴν ἀκριβεστάτην.

§47Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀποπεράτωσιν τῆς ὁδοῦ Πάρνηθος, σήμερον ἀκριβῶς συνειργάσθην μετὰ τοῦ διευθυντοῦ τῶν δημοσίων ἔργων. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς διευθύνσεως τοῦ «Εὐαγγελισμοῦ», εἶμαι ἀποφασισμένος, ἂν μὲν ἰσχύσῃ ἡ πειθώ, νὰ φθάσω εἰς ἀποτέλεσμα διὰ τῆς πειθοῦς, ἂν δὲ οὐχί, διὰ τῆς καταθέσεως ἑνὸς νομοσχεδίου εἰς τὴν Συνέλευσιν.

§48Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Μοὶ ἐπιτρέπεται νὰ σᾶς κάμω μίαν ἐρώτησιν, κ. Ὑπουργὲ ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας; Ποῦ εἶναι σήμερον ἡ διαφορά; Διατί ὁ «Εὐαγγελισμὸς» δὲν καταθέτει τὰς 500,000 δραχμάς; Ἡ διαφορὰ εἶναι ὅτι τὸ Κράτος ἀξιοῖ τὸ νοσοκομεῖον «Φοὺγκ» νὰ διατηρῇ ὡρισμένον ἀριθμὸν στρατιωτῶν καὶ ἐγὼ σᾶς λέγω ὅτι χωρὶς νὰ ἀναλάβητε τὴν ὑποχρέωσιν ἔχετε κάθε δικαίωμα εἰς οἱανδήποτε στιγμὴν νὰ ἐπιβάλητε αὐτὴν τὴν διατροφήν, ἄν τὸ νοσοκομεῖον δύναται νὰ βαστάσῃ αὐτήν. Ἀντὶ λοιπὸν νὰ χανώμεθα εἰς τὴν ἀμφισβήτησιν ἂν δύναται ἢ ὄχι νοσοκομεῖον, τὸ ὁποῖον εἶναι δημόσιον ἵδρυμα, νὰ συντηρήσῃ δωρεὰν ἀπόρους ἄνδρας, νομίζω καλύτερον νὰ συμπληρώσωμεν τὸν δρόμον καὶ κατόπιν διὰ νόμου νὰ ἐπιβάλωμεν εἰς τὸν «Εὐαγγελισμὸν» τὴν συντήρησιν αὐτῶν τῶν πόρων. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶναι ἀπώλεια εἶναι τὸ νὰ ἐπιβραδύνηται ἡ συμπλήρωσις τοῦ δρόμου.

§49Α. ΜΥΛΩΝΑΣ. Μοὶ ἐπιτρέπετε μίαν διακοπὴν εἰς συμπλήρωσιν; Ἐλέχθη ὅτι ὁ δρόμος αὐτὸς πρόκειται νὰ ἐξυπηρετήσῃ μόνον τὸ σανατόριον.

§50Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἰδίως.

§51Α. ΜΥΛΩΝΑΣ. Ἀλλ’ ἀσφαλῶς θὰ σχηματισθῇ ἡ καλυτέρα ἐξοχὴ τῶν Ἀθηνῶν. Εἰς ἀπόστασιν ἡμισείας ὥρας μὲ τὸ αὐτοκίνητον ὁ Ἀθηναῖος, ὁ ὁποῖος θὰ εἶναι εἰς τὰς Ἀθήνας εἰς τὴν σκόνην καὶ τὴν βορὰν τοῦ καύσωνος θὰ δύναται νὰ ἀναρριχηθῇ εἰς τὰς κορυφὰς τῆς Πάρνηθος, ἐφ’ ἧς ὑπάρχουσι ὀροπέδια ὡραῖα, ὅπου ὑπάρχουσι καὶ δάση ὁλόκληρα.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅλα καλά, κύριοι πληρεξούσιοι, ἀλλ’ ἐκάματε ὁλόκληρον ἀγόρευσιν.

§53Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τώρα ἡ Ἐπιτροπὴ πρὸς συλλογὴν ἐράνων ζητεῖ ἀκόμη νὰ παραχωρηθῇ τὸ ἵδρυμα, τὸ ὁποῖον χρησιμεύει ὡς δασικὴ σχολὴ Βυτίνης, ὅπως τὸ χρησιμοποιήσῃ ὡς σανατόριον. Τοῦτο δὲ διότι ἡ Ἐπιτροπὴ Οἰκονομιῶν εἶχε ζητήσει τὴν κατάργησιν αὐτῆς. Ἐγὼ δὲν εἶμαι διατεθειμένος νὰ συστήσω τοῦτο. Ἐκτιμῶ τὴν Ἐπιτροπὴν πρὸς συλλογὴν ἐράνων, τῆς ὁποίας προεδρεύει μία πραγματικῶς φιλάνθρωπος κυρία, ἡ κ. Παπαδοπούλου, ἡ ὁποία δι’ ἀτρήτων κόπων κατώρθωσε νὰ περισυλλέξῃ ἕνα καὶ ἥμισυ ἑκατομμύριον δραχμῶν, ἀλλὰ νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ γίνῃ ἀποδεκτὴ ἡ σύστασις αὕτη τῆς Ἐπιτροπῆς.

§54Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν εἶναι μόνον τὸ ζήτημα τῶν πεντακοσίων χιλιάδων δραχμῶν, ἀλλ’ εἶναι καὶ διὰ τὴν ἵδρυσιν τοῦ σανατορίου καὶ ποῦ θὰ τὸ ἱδρύσῃ. Καὶ ἀξιοῖ ὁ «Εὐαγγελισμὸς» ὅτι εἰς τὸν χῶρον αὐτὸν τὸν ὁποῖον ἀπηλλοτρίωσε δὲν δύναται κανεὶς ἄλλος νὰ κάμῃ σανατόριον. Ἐνῷ τὸ κληροδότημα λέγει νὰ γίνῃ σανατόριον, ἔκτοτε καὶ μέχρι σήμερον δὲν ἔγινε τίποτε. Θὰ ἔπρεπε δὲ τώρα ποὺ ὑπάρχει μεγάλη ἀνάγκη νὰ ἀρχίσῃ ἐκεῖ ὅπου ἐθέσατε τὸ ζήτημα, δηλαδὴ νὰ καθορισθῇ πῶς θὰ διευθύνεται ὁ «Εὐαγγελισμός». Ὀφείλω νὰ παρατηρήσω ὅτι ὅλα τὰ ζητήματα ὑπάρχουν ἐκκρεμῆ ἐπὶ τόσα ἔτη καὶ ἰδίως τὸ τελευταῖον ἔτος ἀπὸ τῆς Ἐπαναστάσεως μέχρι σήμερον δὲν ἐλήφθη καμμία ἀπόφασις παρ’ οὐδεμιᾶς Κυβερνήσεως νὰ τὰ λύσῃ ὁριστικῶς τὰ ζητήματα αὐτά.

§55Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Ὑπουργὲ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅταν ἡμεῖς εἴμεθα εἰς τὴν Κυβέρνησιν, δηλαδὴ κατὰ τὸ τετράμηνον ἐκεῖνο διάστημα, ἤλθομεν εἰς συμφωνίαν μὲ τὸν «Εὐαγγελισμὸν» νὰ καταβληθοῦν αἱ 500.000 δραχμαί. Δὲν γνωρίζω τί ἔγεινε κατόπιν. Ἔχετε ἀπολύτως δίκαιον νὰ λέγετε ὅτι πρέπει νὰ λυθῇ καὶ τὸ ζήτημα αὐτὸ τῆς διευθύνσεως τοῦ «Εὐαγγελισμοῦ». Ἡ ἀντίληψίς μου εἶναι ὅτι ὁ «Εὐαγγελισμὸς» εἶναι δημόσιον ἵδρυμα καὶ πρέπει νὰ χρησιμεύῃ πρὸ παντὸς διὰ τὴν προαγωγὴν τῆς ἐπιστήμης, διότι βεβαίως σήμερον εἶναι ἓν πρότυπον νοσοκομείου, ἀλλὰ δὲν χρησιμοποιεῖται πρὸς προαγωγὴν τῆς ἐπιστήμης.

§56Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Καὶ ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὰς κρατικὰς καὶ κοινωνικὰς ἀνάγκας.

§57Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἀλλ’ ἐφόσον τοῦτο, κύριε Ὑπουργὲ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, δεχόμεθα, ἀντὶ νὰ λύσωμεν τὸ ζήτημα αὐτὸ τῶν διαφορῶν περὶ τῆς χρησιμοποιήσεως τοῦ χώρου, αἱ ὁποῖαι διαφοραὶ νομίζω ὅτι πάντοτε δύνανται νὰ λυθῶσι διὰ τῆς ἀποφάσεως τῆς κρατικῆς, εἶναι δίκαιον καὶ ὀρθὸν νὰ ἐπιταχύνωμεν τὴν συμπλήρωσιν τοῦ δρόμου, διότι αἱ ἐργασίαι, αἱ ὁποῖαι δύνανται νὰ γίνουν τώρα, δὲν δύνανται νὰ γίνουν τὸν χειμῶνα. Εἶναι ἀκριβῶς ἡ περίοδος ἡ κατάλληλος διὰ τὴν ὁδοποιΐαν. Ἂν θέλωμεν νὰ ἐργασθῶμεν συντόμως καὶ χρησιμοποιηθοῦν καὶ οἱ κατάδικοι, δύναται νὰ συμπληρωθῇ ὁ δρόμος ἕως τὸν χειμῶνα. Τότε δύναται νὰ καταγγελθῇ ὁ «Εὐαγγελισμός», ἄν δὲν ἀρχίσῃ τὴν ἵδρυσιν τοῦ σανατορίου, ὅτι παραμελεῖ τὴν ἐκτέλεσιν ὅρου τοῦ κληροδοτήματος. Σήμερον ὅμως δὲν δύναται νὰ κάμῃ δαπάνας διὰ νὰ συντηρήσῃ τὴν ὁδόν, διότι ἡ κατασκευὴ δύναται νὰ γίνῃ, ἀλλὰ πῶς θὰ γίνῃ ἡ συντήρησις; Διὰ τοῦτο καὶ πάλιν παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν ὅπως κάμῃ ὅ,τι εἶναι δυνατὸν ὅπως ἐκτελεσθῇ ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον ὁ δρόμος.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Θεοδωρόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§59Σ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δύο λέξεις θέλω νὰ προσθέσω ὡς πρὸς τὴν διαχείρισιν τοῦ «Εὐαγγελισμοῦ» καὶ τὴν ἐφαρμογὴν τῆς διαθήκης Φούγκ. Αἱ ἀντιρρήσεις εἶναι δίκαιαι καὶ πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ φέρῃ νομοσχέδιον διὰ νὰ ἐπέλθῃ θεραπεία τοῦ κακοῦ καὶ νὰ ἀρθοῦν αἱ ἀντιρρήσεις τοῦ «Εὐαγγελισμοῦ». Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπείγει, εἶναι ἡ συμπλήρωσις 5 χιλιομέτρων τῆς ὁδοῦ Μενιδίου–Πάρνηθος. Ἕν μέρος αὐτῆς μένει ἀτελείωτον. Ἐγὼ ὁ ὁποῖος πηγαίνω συχνὰ εἰς τὸν Πάρνηθα γνωρίζω πολὺ καλὰ ὅτι θὰ χρειασθῶσιν ἑκατομμύρια διὰ νὰ συμπληρωθῇ τὸ τμῆμα αὐτό. Ὑπάρχει προϋπολογισμὸς διὰ 2 ἑκατομμύρια, ἀλλὰ δύναται νὰ γίνῃ καὶ μὲ 700,000 δραχ. ἂν χρησιμοποιηθῶσι κατάδικοι καὶ ἐντὸς ἓξ μηνῶν μόνον. Συμπληρουμένης τῆς ὁδοῦ, βεβαίως ὁ «Εὐαγγελισμὸς» θὰ ἔχῃ ὀλιγωτέρας ἀντιρρήσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ ἀρθῶσι δι’ ἑνὸς νομοθετικοῦ μέτρου, τὸ ὁποῖον θὰ καθορίσῃ τὰ δικαιώματα καὶ τὰς ὑποχρεώσεις του. Πρέπει νὰ γίνῃ τοῦτο διὰ νὰ μὴ γίνεται σπατάλη διὰ τὴν ἀποστολὴν ἀξιωματικῶν φυματικῶν εἰς τὴν Ἑλβετίαν. Εἰς τὸ Ἀμαρούσιον, εἰς τὸ κτῆμα τοῦ Συγγροῦ, ὑπάρχει νοσοκομεῖον φυματικῶν ἀξιωματικῶν, εἰς τὸ ὁποῖον, φθίνουν, ἀντὶ νὰ θεραπεύωνται, δεκάδες ἀξιωματικῶν, διότι δὲν τηροῦνται ἐκεῖ οἱ ἀναγκαῖοι ὅροι τῆς ὑγιεινῆς. Ἡ θέσις αὐτὴ εἰς Ἀμαρούσιον, δὲν εἶναι κατάλληλος, ὅπως λέγουν οἱ εἰδικοί. Διὰ νὰ παύσῃ ἑπομένως ἡ δαπάνη, ἡ γινομένη διὰ τὴν ἀποστολὴν εἰς Ἑλβετίαν ἀσθενῶν ἀξιωματικῶν, καὶ διὰ νὰ λείψῃ ἡ ἀσχημία τοῦ Ἀμαρουσίου, πρέπει νὰ λειτουργήσουν σανατόρια εἰδικά. Ἡ «Μάνα τοῦ στρατιώτου», ἡ ὁποία προσέφερε πολλὰς ὑπηρεσίας, ἐγγυᾶται τὰ κεφάλαια καὶ δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ ληφθῶσι ταχέως μέτρα διὰ νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ ἵδρυσις εἰδικοῦ σανατορίου στρατιωτικῶν εἰς Πάρνηθα.

§60Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Εἶναι καὶ ἄλλα μέρη.

§61Σ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι τὸ πλησιέστερον μέρος πρὸς τὸ κέντρον, ἀνεγνωρισμένης δὲ ξηρότητος ἡ θέσις.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας διακόπτεται ἡ συζήτησις διὰ νὰ συνεχισθῇ τὴν προσεχῆ Παρασκευήν.

§63Κ. ΤΣΙΜΙΝΑΚΗΣ. Νομίζω ὅτι τὸ ζήτημα εἶναι τόσον σοβαρὸν καὶ χρῄζει τοιαύτης συζητήσεως, ὥστε δὲν ἐπιτρέπεται ἡ διακοπὴ τῆς συζητήσεως χάριν ὀλίγων λεπτῶν.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ ὀλίγων λεπτῶν· ἔχουσι ζητήσει τὸν λόγον καὶ ἄλλοι.

§65Κ. ΤΣΙΜΙΝΑΚΗΣ. Συζητοῦμεν πολλάκις ἐπὶ ὥρας ἄλλα ζητήματα τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν σοβαρότητα. Εἶναι κρῖμα νὰ διακοπῇ ἡ συζήτησις. Ἐγὼ θὰ ἔλεγον ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα δὲν εἶπον ἄλλοι.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας. Ἀνακοινῶ ὅτι ὑπεβλήθη πράτασις περὶ προτάξεως τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ἐξαγωγικοῦ ἐμπορίου σταφίδος».

§67Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Μὲ τὴν σειράν.

§68Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Τὸν λόγον πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§70Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργός, κ. Πρόεδρε, ὑπέβαλε σχέδιον ψηφίσματος, τὸ ὁποῖον κατόπιν ἐγένετο σχέδιον νόμου, περὶ ἀνασυντάξεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων. Ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Μαΐου, ἤτοι ἀπὸ 10 μηνῶν, ὁ ἀξιότιμος ἐκ Μαντινείας πολιτευτὴς καὶ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀπεφάσισε κατόπιν συνεννοήσεως μετὰ τῶν ἐξωκοινοβουλευτικῶν παραγόντων τὴν ἀνασύνταξιν τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων, ἀπαραιτήτως προαπαιτουμένων διὰ τὴν διεξαγωγὴν τῶν μελλουσῶν ἐκλογῶν. Ὁ ἀξιότιμος ἐκ Μαντινείας πολιτευτὴς ἀπεδέχθη τὴν πρότασιν ταύτην ἀπολύτως, ὅπως καὶ ἡμεῖς θεωροῦμεν ἀπαραίτητον τὴν ἐπάνοδον τῆς Χώρας εἰς ὁμαλὸν πολιτικὸν βίον, ἡ ὁποία δὲν δύναται νὰ γίνῃ ἄνευ συμμετοχῆς τῶν ἐξωκοινοβουλευτικῶν. Καίτοι ἔκτοτε ἀπεφασίσθη παρὰ τῶν ἐσωκοινοβουλευτικῶν, οὐδενὸς διαφωνοῦντος διὰ τὴν ἀνασύνταξιν τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων, ὅπως διὰ τούτων ἐνεργηθῶσι ταχέως αἱ ἐκλογαί, τὰς ὁποίας ποθοῦμεν πάντες, ἐν τούτοις ὅμως, καίτοι πρὸ πενταμήνου ἔχει ὑποβληθῆ ἡ πρότασις ψηφίσματος, ἡ ὁποία μετεβλήθη εἰς πρότασιν νόμου, δὲν συνεζητήθη παρὰ εἰς μίαν συνεδρίασιν μὴ ψηφισθεῖσαν οὔτε κατ’ ἀρχὴν οὔτε φαίνεται ἀναγεγραμμένη εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν, ἐνῷ εἶναι ἀναγεγραμμένα ἄλλα νομοσχέδια ἀσήμαντα. Τὸ ζήτημα εἶναι τοῦτο· ἐνῷ θὰ ψηφίσωμεν τὸ Σύνταγμα ταχέως καὶ σχετικῶς ὑπεβλήθη πρότασις περὶ ταχείας ψηφίσεως αὐτοῦ ὑπὸ 15 πληρεξουσίων, ἐνῷ θὰ περατώσωμεν τὸ συνταγματικὸν ἔργον, δὲν θὰ ἔχωμεν ψηφίσει τὸ «περὶ ἀνασυντάξεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων» καὶ θὰ ἀπέχωμεν πολὺ ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῶν ἐκλογῶν, ἡ ὁποία πρέπει νὰ εἶναι ταχεῖα, διὰ νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὸν ὁμαλὸν βίον.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 3125 περὶ ἀποζημιώσεως τῶν ὑποστάντων ζημίας ἐκ τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ πολέμου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐξήσεως τοῦ δυνάμει τοῦ νόμου 2749 περὶ συνάψεως ἐσωτερικοῦ Ἀναγκαστικοῦ Δανείου μέχρι τοῦ ποσοῦ τῶν 1.600.000.000 ἐπιβληθέντος προσθέτου ποσοστοῦ ἐπὶ τῶν ἑκάστοτε ἀμέσων καὶ ἐμμέσων φόρων ὡς καὶ ἐπὶ τῶν λοιπῶν ἐσόδων ἐφ’ ὧν τοῦτο ἐπεξετάθη βραδύτερον».

§72Γ. ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ἀντιλαμβάνομαι τὴν ταχεῖαν ἀνάγκην τῆς ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου. Θὰ ἤθελον ὅπως ἡ συζήτησις ἐπὶ ἑνὸς τοιούτου μέτρου, ὅπως εἶναι τὸ νομοσχέδιον τῆς ἐξυγιάνσεως τῆς δραχμῆς, νὰ γίνῃ ἀνέτως. Βεβαίως θὰ παραπεμφθῇ εἰς Ἐπιτροπήν.

§73Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὄχι.

§74Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ὄχι. Θέλετε νὰ παίζητε εἰς τὸ Χρηματιστήριον; Ὅσον μένει ἐκκρεμές, αὐτὸ θὰ γίνηται.

§75Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Καλὸν ἦτο νὰ μὴ τὸ ἐμάνθανον προτοῦ γίνῃ, διότι τώρα προεξώφλησαν πρὸ 2 ἡμερῶν.

§76Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν μὲ ἐνδιαφέρει τί ἔγινεν εἰς τὸ Χρηματιστήριον. Δὲν δίδω σημασίαν τί γίνεται εἰς τὸ Χρηματιστήριον. Τὸ νομοσχέδιον εἶναι καλὸν κατὰ τοῦτο· εἶναι ζήτημα ἀρχῆς. Δέχεται ἢ δὲν δέχεται ἡ Συνέλευσις νὰ ἐπιβληθῇ ἓν ποσοστόν;

§77ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Δὲν εἶναι ποσοστόν· εἶναι φορολογία.

§78Γ. ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ἀναγνωρίζω ὅτι τὸ νομοσχέδιον εἶναι σπουδαῖον.

§79Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Νὰ γίνῃ συζήτησις ἂν πρέπει νὰ ἀπορριφθῇ ἢ ἂν πρέπει νὰ ψηφισθῇ ταχέως.

§80Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Νὰ παραπεμφθῇ εἰς Ἐπιτροπήν.

§81Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δὲν πρόκειται, κύριοι συνάδελφοι, νὰ σᾶς ἀπασχολήσω ἐπὶ πολύ. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἶναι συνέχεια τοῦ μεγαλοφυοῦς σχεδίου τῆς Κυβερνήσεως τοῦ 1922 τῆς ἀποκοπῆς τῶν χαρτονομισμάτων. Ἐν μιᾷ νυκτὶ ἀπεκόπησαν τὰ χρήματα τοῦ λαοῦ καὶ δυστυχῶς τοῦ λαοῦ ὁ ὁποῖος δὲν εἶχεν οὔτε συνάλλαγμα, οὔτε χρεώγραφα, οὔτε καταθέσεις εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ἀλλὰ μόνον τὰς οἰκονομίας, τὰς ὁποίας εἶχεν ἀποταμιεύσει εἴτε ἐκ τοῦ μισθοῦ του εἴτε ἐκ τῆς ἐργασίας του. Συνέχεια τοῦ θαυματοποιοῦ ἐκείνου νομοσχεδίου εἶναι τὸ ὑποβληθὲν ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργοῦ, ὁ ὁποῖος εἶναι ἀξιέπαινος διότι θέλει νὰ ἐξυγιάνῃ τὴν δραχμήν. Ἡ ὑποβολὴ ὅμως τοῦ νομοσχεδίου δὲν ἀποδεικνύει τίποτε ἄλλο παρὰ πλήρη ἀνικανότητα διοικητικὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ πλήρη ἀνομολογίαν ὅτι δὲν δύναται νὰ εἰσπράξῃ τοὺς φόρους δυνάμει τῶν κειμένων νόμων, διότι ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει οὐδεὶς λόγος ὑπῆρχε νὰ ἐπιβάλῃ νέους φόρους, διότι τὸ δυσάρεστον αὐτὸ ἔργον τῆς ἐπιβολῆς φόρων εἶχεν ἀναλάβει ἡ Ἐπανάστασις κατὰ τρόπον μάλιστα πατριωτικώτατον. Ἂν δὲ εἰσεπράττοντο οἱ φόροι αὐτοί, σήμερον ὄχι μόνον ἔλλειμμα εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν δὲν θὰ εἴχομεν, ἀλλὰ μᾶλλον πλεόνασμα. Δυστυχῶς ὅμως οἱ φόροι δὲν εἰσπράττονται, ἀντὶ δὲ ἡ Κυβέρνησις νὰ μᾶς παρουσιάσῃ νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἐπεδιώκετο ἡ εἴσπραξις τῶν φόρων ἐκείνων, τοὺς ὁποίους ἐπέβαλεν ἡ Ἐπανάστασις, παρουσιάσθη σήμερον ζητοῦσα ἐπιβολὴν νέων φόρων. Καὶ ἡ μὴ ἐπαύξησις τῆς ἐμμέσου φορολογίας ἀσφαλῶς θὰ ἐπιτευχθῇ, θὰ πλήξῃ ὅμως δυστυχῶς μόνον τὴν κατανάλωσιν, μόνον τὸν πτωχὸν λαόν, ὁ ὁποῖος θὰ ἀγοράσῃ ἀκριβώτερα τὸν ἄρτον του καὶ τὰ ἐνδύματα καὶ τὸν πῖλον τοῦ παιδιοῦ του. Οἱ ἄμεσοι ὅμως φόροι δὲν θὰ καταβληθῶσιν ὅπως δὲν καταβάλλονται μέχρι σήμερον. Εἶμαι βέβαιος ὅτι, ἂν εἰσεπράττοντο ὅλοι οἱ ἄμεσοι φόροι καὶ ἰδίως ἡ καθαρὰ πρόσοδος, θὰ ἐπήρχετο μία αὔξησις τῶν ἐσόδων τοῦ Κράτους κατὰ ἓν δισεκατομμύριον δραχμάς. Πρὸς τοῦτο θὰ ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις νὰ φέρῃ σχέδιον νόμου πρὸς εἴσπραξιν διὰ παντὸς μέσου τῶν ἀμέσων φόρων, καὶ ὑποθέτω ὅτι ἡ Συνέλευσις θὰ ἦτο διατεθειμένη νὰ τῇ παράσχῃ τὴν συνδρομήν της, ὅπως προβῇ εἰς τὴν εἴσπραξιν τῶν φόρων τούτων ἐκ μέρους ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐννοοῦν ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ νὰ καταβάλουν τὸ ὀφειλόμενον εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον, ἀναγκάζουσα αὐτοὺς νὰ καταβάλουν καὶ ὅλους τοὺς φόρους, τοὺς ὁποίους μέχρι σήμερον δὲν κατέβαλον. Ἀντὶ ὅμως ἡ Κυβέρνησις νὰ κάμῃ αὐτό, μᾶς παρουσίασε σήμερον νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου αὐξάνει κατὰ 10% τούς τε ἐμμέσους καὶ ἀμέσους φόρους. Ἐγὼ, κύριοι συνάδελφοι, δὲν εἶμαι διατεθειμένος νὰ ὑποστηρίξω διὰ τῆς ψήφου μου τὸ νομοσχέδιον αὐτό, τὸ ὁποῖον θὰ πλήξῃ μόνον τοὺς ἐπαγγελματίας καὶ τὸν ἐργαζόμενον λαόν· διότι οἱ ἔμμεσοι φόροι θὰ εἰσπραχθῶσιν, ἐνῷ οἱ ἄμεσοι δὲν θὰ εἰσπραχθῶσιν. Εἶναι ἁπλούστατον ὄντως τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον προτείνει ὁ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργός· διότι δι’ αὐτοῦ θὰ αὐξήσουν οἱ ἔμμεσοι φόροι κατὰ 10%, θὰ διέρχωνται τὰ ἐμπορεύματα διὰ τοῦ τελωνείου καὶ θὰ εἰσπράττωνται ἀσφαλῶς οἱ φόροι οὗτοι οἵτινες πλήττουσι τὸν πτωχὸν λαόν. Δὲν πιστεύω ἡ Συνέλευσις νὰ δεχθῇ μίαν τόσον βαρυτάτην φορολογίαν διὰ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ἐφόσον ἀπὸ τοῦ 1911 καὶ ἐντεῦθεν καθυστεροῦνται εἰς τὸ Κράτος ὁλόκληρα δισεκατομμύρια, δὲν πιστεύω ἡ Συνέλευσις νὰ ψηφίσῃ τοιοῦτον νομοσχέδιον. Ἄλλοτε ὅταν ὑπέβαλον ἐπερώτησιν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς μὴ καταβολῆς τῶν φόρων ἐκ μέρους ὡρισμένης τάξεως πολιτῶν ὑπέδειξα τά, κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου, μέσα, διὰ τῶν ὁποίων θὰ ἐξηναγκάζοντο οὗτοι πρὸς πληρωμήν. Ὁ δὲ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς ἀπαντῶν εἰς ἐμὲ εἶπεν ὅτι κατήρτισεν Ἐπιτροπὰς πρὸς εἴσπραξιν τῶν καθυστερουμένων φόρων. Μέχρι σήμερον ὅμως οὐδὲν τούτων ἐγένετο. Δύο πράγματα θὰ συμβῶσιν: Ἢ θὰ εἰσπραχθῶσιν οἱ καθυστερούμενοι ἐκεῖνοι φόροι καὶ ἑπομένως τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἶναι περιττὸν ἢ δὲν θὰ εἰσπραχθῶσι καὶ τότε θὰ ὑπάρχῃ αὐτὴ ἡ διαφορὰ ἐπὶ τοῦ οἰκονομικοῦ ἐπιπέδου τῶν πολιτῶν, διαφορὰ ἡ ὁποία νὰ εἶσθε βέβαιοι, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ μᾶς ὁδηγήσῃ εἰς κοινωνικὰς ἀνατροπάς. Μὲ ποῖον δὲ θάρρος ἡμεῖς οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ θὰ εἴπωμεν εἰς αὐτὸν ὅτι ηὐξήσαμεν κατὰ 10% τὸν φόρον τῆς ζακχάρεως, τοῦ καφέ, ὅλων τῶν τροφίμων καὶ τῶν ἐνδυμάτων καὶ ἐν γένει ὅλων τῶν ἀναγκῶν τοῦ βίου διὰ νὰ ἰσοσκελίσωμεν τὸν Προϋπολογισμόν, καθ’ ἣν στιγμὴν ὅλος ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς γνωρίζει ὅτι οὐδεὶς ἐκ τῶν πλουσίων καί, ἂν ὑπάρχουν τινές, εἶναι ἐλάχιστοι, καταβάλλον καὶ τὸν ἐλάχιστον φόρον. Δὲν πιστεύω οὐδεὶς ἐξ ἡμῶν νὰ ἔχῃ τὸ θάρρος νὰ ἀντιμετωπίσῃ τοὺς συμπολίτας του, ἂν ἐπιβαρύνῃ τὴν φορολογίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ πάλιν κατὰ τοιοῦτον τρόπον. Διὰ τοῦτο, κύριοι συνάδελφοι, δὲν πρέπει νὰ ψηφισθῇ αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον ὑπὸ τῆς Συνελεύσεως, ἀλλὰ πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ φέρῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν πρὸς ψήφισιν ἓν ἄλλο νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου νὰ ζητῆται νὰ ἐξουσιοδοτηθῇ νὰ λάβῃ οἱαδήποτε θέλει μέτρα πρὸς πληρωμὴν τῶν φόρων ἐκ μέρους ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἀπὸ τοῦ 1919 μέχρι σήμερον δὲν ἔχουσι πληρώσει τίποτε. Ἂν ἡ Κυβέρνησις πράξῃ τοῦτο, θὰ φανῇ ἀξία τῆς ἀποστολῆς της, ἡ δὲ Συνέλευσις θὰ ἐκπληρώσῃ τὸν κυριώτερον προορισμόν της. Ἂν ὅμως ἡ Κυβέρνησις δὲν εἰσπράξῃ ἀπὸ τοὺς πλουσίους τὰ δισεκατομμύρια, τὰ ὁποῖα ὀφείλουν, καὶ ζητήσῃ νὰ καταβάλῃ ὁ λαὸς νέους φόρους, ὄχι μόνον δὲν θὰ ἐκπληρώσῃ τὸν προορισμόν της, ἀλλ’ ἀσφαλῶς θὰ φανῇ ἀναξία τοῦ προορισμοῦ της.

§82Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Εἶναι προφανὴς ἡ ἀνάγκη, ἡ ὁποία ἐπιβάλλει ὅπως ἡ Συνέλευσις ἀποφανθῇ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου πρὸ τῆς διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν ἡμῶν, ὅπως μὴ ἡ ἀναβολὴ δώσῃ τροφὴν εἰς φήμας, χρησίμους δυστυχῶς διὰ τὴν κερδοσκοπίαν.

§83Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ἐδόθησαν ἤδη.

§84Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐκ Μεσολογγίου νὰ εἴπω δύο λέξεις. Εἶναι ἐπίσης φανερὸν ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ δὲν πρόκειται νὰ συζητηθῇ εἰμὴ κατ’ ἀρχήν. Ἂν τοῦτο συζητηθῇ εἰς ἑπομένην ἡμέραν, θὰ συζητηθῇ πάντοτε κατ’ ἀρχήν, διότι ἐπὶ τῶν λεπτομερειῶν δὲν δύνανται νὰ προκύψουν ἀμφισβητήσεις. Δὲν ἔχει τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ λεπτομερείας. Θὰ παρεκάλουν ἑπομένως ὅπως ἡ Συνέλευσις διαφωτισθῇ, ἀλλὰ καὶ τὸ ἔργον τῆς ἐπιψηφίσεως διευκολυνθῇ, ὅπως ἀναβάλωμεν τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου διὰ τὴν Πέμπτην, δηλαδὴ ἐπιψηφισθῇ σήμερον κατ’ ἀρχήν, γίνῃ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου κατὰ τὴν πρώτην κατ’ ἄρθρον συζήτησιν καὶ νὰ ψηφίσωμεν αὐτὸ ἀσυζητητεὶ κατὰ τὰς δύο ἑπομένας. Νομίζω ὅτι ἐπ’ αὐτοῦ δυνάμεθα νὰ εἴμεθα πάντες σύμφωνοι, διότι καὶ ἡ Συνέλευσις θὰ ἔχῃ διαφωτισθῆ καὶ ἑπομένως τὸ νομοσχέδιον δὲν θὰ τεθῇ ἐν ἀμφιβόλλῳ.

§85Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐδήλωσα ὅτι καὶ ἡμεῖς δὲν εἴμεθα καθόλου διατεθειμένοι νὰ ἐπιβραδύνωμεν μέτρα, τὰ ὁποῖα πρόκειται κατὰ τοὺς ἰσχυρισμοὺς τῆς Κυβερνήσεως νὰ βελτιώσωσι τὰ δημόσια οἰκονομικά. Ἀνεξαρτήτως ὅμως τούτου εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διαμαρτυρηθῶ μὲ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον ἐπιβάλλεται ἡ ψήφισις νομοσχεδίου καὶ ἐπιδιώκεται ἐν σπουδῇ ἡ ὑποβολὴ διαφόρων νομοσχεδίων κατὰ τὰς τελευταίας ἡμέρας πρὸ τῶν διακοπῶν τοῦ Πάσχα. Τὸ νομοσχέδιον δὲν ἀποτελεῖ οὐδένα κώδικα, οὔτε φαντάζομαι ὅτι εἶναι προϊὸν στιγμιαίας ἐμπνεύσεως. Θὰ ἦτο κάλλιστα δυνατὸν νὰ ὑπεβάλλετο πρὸ δέκα ἡμερῶν διὰ νὰ δοθῇ εὐκαιρία νὰ βασανισθῇ ὅπως βασανίζονται τὰ νομοσχέδια τόσης σοβαρότητος, ὅπως εἶναι τὸ ὑποβεβλημένον νομοσχέδιον. Ἐν πάσῃ ὅμως περιπτώσει διὰ νὰ μὴ ὑποτεθῇ ὅτι θέλομεν νὰ φέρωμεν κώλυμα εἰς τὴν λῆψιν μέτρου, τὸ ὁποῖον ἡ πλειονοψηφία τῆς Συνελεύσεως ἐγκρίνει καὶ τὸ ὁποῖον ἤθελε κατὰ τοὺς ἰσχυρισμοὺς τῆς Κυβερνήσεως ἀνορθώσει τὰ δημόσια οἰκονομικά, εἴμεθα διατεθειμένοι νὰ ἀφήσωμεν τὴν συζήτησιν αὐτῶν νὰ περάσῃ καὶ νὰ ἐπιφυλαχθῶμεν νὰ φέρωμεν τὰς γνώμας μας ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου καὶ τῶν λεπτομερειῶν τοῦ νομοσχεδίου εἰς τὰς δύο ἀκολούθους συζητήσεις. Ὥστε ἡ σιωπή μας τρόπον τινὰ εἰς τὴν σημερινὴν ψήφισιν δὲν σημαίνει τίποτε ἄλλο παρὰ σημαίνει ἁπλῶς ὅτι διευκολύνομεν διὰ νὰ μὴ ὑποτεθῇ ὅτι ἡμεῖς ἐμποδίζομεν τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου.

§86Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Εἰς τὴν πρώτην κατ’ ἄρθρον συζήτησιν θὰ ἀγορεύσωμεν.

§87Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τοσούτῳ μᾶλλον καθόσον ὁλόκληρος ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου συγκεντροῦται εἰς τὸ πρῶτον ἄρθρον. Ἄν ἀπορριφθῇ τὸ πρῶτον ἄρθρον, ὁλόκληρον τὸ νομοσχέδιον θὰ ἀπορριφθῇ.

§88Γ. ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ἐγὼ θὰ παρακάλουν, ἂν εἶναι δυνατόν, νὰ παραπεμφθῇ εἰς Ἐπιτροπήν, ἐντὸς δὲ τῆς αὔριον ἡ Ἐπιτροπὴ νὰ ὑποβάλῃ τὴν ἔκθεσίν της ὥστε νὰ γίνῃ παραλλήλως ἡ συζήτησις. Τὸ νομοσχέδιον εἶναι σπουδαιότατον, ἀλλὰ θὰ συντελέσῃ περισσότερον εἰς τὴν ἀρτιότατα ἡ παραπομπή του εἰς τὴν Ἐπιτροπήν.

§89Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου πρόκειται νὰ ἐπιβληθῶσι νέα βάρη εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Διὰ νὰ δύναται ἡ Ἐθνοσυνέλευσις καθὼς καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ εἰς ἣν παρεπέμφθη τὸ νομοσχέδιον νὰ κρίνῃ κατὰ πόσον δύναται νὰ ἐπιτευχθῇ ὁ σκοπὸς δι’ ὃν τοῦτο εἰσήχθη, ἤτοι ἡ βαθμιαία ἐξυγίανσις τῶν χρεῶν ἐκείνων τοῦ Κράτους, διὰ τὰ ὁποῖα ἐξεδόθη τὸ μέγα ποσὸν τοῦ κυκλοφοροῦντος χαρτονομίσματος, εἶναι ἀνάγκη ὁ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς νὰ καταθέσῃ τὰς ἑξῆς πληροφορίας: αʹ) πόσα καὶ ποῖα εἶναι τὰ δάνεια πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, τὰ ὁποῖα πρόκειται βαθμηδὸν νὰ ἀποσβεσθῶσι διὰ τῆς ἐκχωρήσεως πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν τοῦ προσθέτου τούτου φόρου τοῦ 20% ἐπὶ τῶν ἰσχυόντων φόρων, ἰδίως τὸ ὑπόλοιπον τοῦ δανείου τοῦ 1.600.000.000, τὸ ποσὸν τῶν ἐν κυκλοφορίᾳ ἐντόκων γραμματίων τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ τὸ ποσὸν ἑκάστου τῶν ἄλλων δανείων, τῶν συναφθέντων ἐπὶ ἐκδόσει τραπεζογραμματίων διὰ λογαριασμὸν τοῦ Κράτους· βʹ) ποῖα εἶναι τὰ ποσὰ διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τῶν τοκοχρεολυτικῶν δόσεων τῶν δανείων τούτων, ἐντόκων γραμματίων καὶ λοιπῶν καὶ γʹ) τίνα ποσὰ θὰ μένωσιν ἐτησίως πρὸς τμηματικὴν ἐξόφλησιν τῶν ἀναγκῶν τοῦ Κράτους, ὥστε νὰ φαίνηται, πρὸς πλήρη φωτισμὸν τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως, ποῖον εἶναι ἐν συνόλῳ τὸ ποσὸν τῶν δανείων, ὧν τὸ κεφάλαιον πρόκειται βαθμηδὸν νὰ ἀποσβεσθῇ διὰ τῶν περισσευμάτων τῶν φόρων τούτων, ἀλλὰ καὶ διὰ νὰ γίνῃ κατάδηλον εἰς πόσον χρόνον εἶναι δυνατὴ ἡ ὑποσχομένη ἐξόφλησις τῶν ἄνω κυμαινομένων καὶ βαρυνόντων τὴν νομισματικὴν κυκλοφορίαν δανείων. Τὸ ἐπ’ ἐμοὶ δύναμαι ἐξ ἰδίας ἐρεύνης νὰ ἔχω τὰ στοιχεῖα ταῦτα, ἀλλ’ ἐπιθυμῶ νὰ παρασχεθῶσιν αἱ πληροφορίαι αὗται, αἵτινες θὰ φωτίσωσι καὶ τοὺς μὴ εἰδικοὺς εἰς τὰ οἰκονομικὰ συναδέλφους, ἀλλὰ καὶ ὁ λαὸς θὰ δυνηθῇ νὰ σχηματίσῃ γνώμην, ἂν αἱ νέαι θυσίαι ἃς θὰ τῷ ἐπιβάλωμεν, θὰ φέρωσι τὰ εὐεργετικὰ ἀντισταθμίσματα, τὰ διὰ τοῦ μέτρου τούτου ἐπιδιωκόμενα.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Συνέλευσις δέχεται νὰ ψηφισθῇ κατ’ ἀρχήν, οἱ δὲ ἐγγεγραμμένοι νὰ λάβωσι τὸν λόγον εἰς τὴν πρώτην κατ’ ἄρθρον συζήτησιν;

§91ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα. (Κηρύσσεται κατεπεῖγον καὶ ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν).

§92Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ παρακαλέσω τὴν Συνέλευσιν ἵνα ἡ ἐστενογραφημένη ἀγόρευσις τοῦ κ. Ροδοπούλου σταλῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, ὥστε νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει τὰς πληροφορίας ὁ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργός.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου. «περὶ συστάσεως σώματος κυνηγῶν».

§94Ο. ΚΥΠΡΙΑΝΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον μᾶς διενεμήθη τώρα. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ συζητηθῇ; Δι’ αὐτὸ παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ διὰ νὰ τὸ μελετήσωμεν. Δὲν εἶναι νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον δύναται νὰ διανεμηθῇ αὐτὴν τὴν στιγμὴν καὶ νὰ μελετηθῇ.

§95Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Νὰ περιμένωμεν ὀλίγον.

§96Γ. ΛΟΥΠΙΝΑΣ. Νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Συνέλευσις ἐπὶ τῆς προτάσεως περὶ προτάξεως τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐξαγωγικοῦ ἐμπορίου τῆς σταφίδος».

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἠρωτήθη καὶ τὴν ἀπέκρουσεν.

§98Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Μὲ τὴν σειρὰν θὰ πᾶμε.

§99Γ. ΛΟΥΠΙΝΑΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως πολὺ ὀρθῶς εἶπεν ὅτι ζητήματα τὰ ὁποῖα ἀσκοῦν ἐπιρροὴν ἐπὶ τῶν συμφερόντων τῆς Κοινωνίας, δὲν δύνανται νὰ ἐκκρεμοῦν ἐπὶ μακρόν, ὅπως ἐπὶ 5 μῆνας ἡ ὑπόθεσις αὐτή.

§100Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κατὰ τοῦ νομοθετήματος «περὶ κυνηγῶν», κύριοι πληρεξούσιοι, ἀντέστημεν καὶ ἀνεπτύξαμεν τοὺς λόγους τῆς διαφωνίας ἡμῶν. Ἀνεγνωρίσαμεν ἐν τούτοις ἡμεῖς ἐξαιρετικῶς μίαν ἀρετὴν εἰς τὸ νομοθέτημα· τὴν ἀρετὴν τῆς χρησιμοποιήσεως τῶν προσώπων, τὰ ὁποῖα κατὰ τὴν ἰδικήν μας ἀντίληψιν φαίνονται ἐνδεδειγμένα διὰ νὰ ἐξυπηρετήσουν τοὺς σκοποὺς τοῦ νομοθετήματος. Τὸ νομοθέτημα ὅπως εἶχεν ἀρχικῶς ὑποβληθῆ ἐπρόκειτο νὰ χρησιμοποιήσῃ παρὰ τὸ πλευρὸν τῶν ἐπιλέκτων τῆς χωροφυλακῆς καὶ τοῦ στρατεύματος καὶ ἐπιλέκτους ἀπὸ τὰς τάξεις τῶν ὁπλαρχηγῶν. Ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς διελάλησεν ὡς μίαν ἀπὸ τὰς μεγαλυτέρας ἀρετὰς τοῦ νομοθετήματος τὴν χρησιμοποίησιν καὶ τῶν ἀνδρῶν, οἱ ὁποῖοι προσῆλθον ἀπὸ τὸ Σῶμα τῶν ὁπλαρχηγῶν, ἐξησκημένων εἰς ἐγχειρήματα ἀνάλογα ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἀπαιτεῖ ἡ ἀποτελεσματικὴ δίωξις τῶν λῃστῶν, καὶ οἵτινες θὰ ἠδύναντο πράγματι νὰ παράσχουν ὑπηρεσίας πολυτίμους. Ἀτυχῶς αἱ μεταγενέστεραι τροπολογίαι ἀπήλειψαν τὴν διάταξιν, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ὁποίας θὰ ἠδύναντο νὰ χρησιμοποιηθοῦν ἀκριβῶς τὰ πρόσωπα τὰ ἐνδεικνυόμενα πρὸς ἐπίτευξιν τοῦ σκοποῦ τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκει τὸ νομοθέτημα. Εἶναι περιττόν, κύριοι πληρεξούσιοι, νὰ ἐξαίρῃ τις τὰς μεγάλας ὑπηρεσίας, τὰς ὁποίας οἱ ὁπλαρχηγοὶ παρέσχον κατὰ τοὺς χαλεποὺς καιροὺς τοῦ Μακεδονικοῦ ἀγῶνος εἰς τὴν Πατρίδα. Ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι διέθεσαν τὸ πλεῖστον τῆς ζωῆς αὐτῶν εἰς τὴν ζωὴν τῶν ὀρέων καὶ εἰς τὴν ζωὴν τῶν ἀγώνων, ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἐπότισαν τὰ Μακεδονικὰ ἐδάφη καὶ τὰ ἐδάφη τῆς Μικρασίας καὶ τῶν νήσων διὰ τοῦ ἰδίου αὐτῶν αἵματος, ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ὡς ἀνιδιοτελεῖς δὲν ἔκαμαν τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ πολεμῶσι. Βεβαίως, κύριοι, ἀνεπτύχθη τάσις τις ἐν τῇ Συνελεύσει ἐξοβελισμοῦ τῶν προσώπων τούτων ἀπὸ τοῦ νομοθετήματος αὐτοῦ. Πρέπει νὰ ὁμολογηθῇ ὅτι ἡ τάσις αὐτὴ δὲν ὀφείλεται εἰς κακὰς προθέσεις ἐκείνων οἱ ὁποῖοι τὴν ἀνέπτυξαν, ἀλλ’ ὀφείλεται προφανῶς εἰς παρεξηγήσεις. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὴν ἀναφοράν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλε τὸ Σωματεῖον τῶν ὁπλαρχηγῶν, διὰ τῆς ὁποίας ἀναφορᾶς παραπονοῦνται ὅτι δῆθεν ἐθίγησαν ἀπὸ λεχθέντα ἐκ ρητόρων τινῶν ἐν τῇ αἰθούσῃ αὐτῇ. Ἡ ἀντίληψις ὅλων ἡμῶν εἶναι ὅτι δὲν ὑπάρχει ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ οὔτε εἷς διατεθειμένος νὰ ἀμφισβητήσῃ τοὺς πατριωτικοὺς ἀγῶνας καὶ τὴν ἐγνωσμένην ἀρετὴν τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν. Συζήτησις ἁπλῆ διεξήχθη περὶ τοῦ ἂν θὰ εἶναι χρήσιμοι ἢ δὲν θὰ εἶναι χρήσιμοι προσλαμβανόμενοι εἰς τὸ σύνταγμα τῶν κυνηγῶν. Καὶ βεβαίως δὲν θίγει τινὰ ἡ ἀντίληψις τοῦ οἱουδήποτε ὅτι δὲν δύνανται νὰ χρησιμοποιηθῶσιν, ὅπως δὲν θίγει τοὺς ἀνήκοντας εἰς τὴν χωροφυλακὴν ἡ ἀντίληψις ὅτι δὲν δύνανται νὰ χρησιμοποιηθοῦν ἐπωφελῶς εἰς τὰ τάγματα τῶν κυνηγῶν, οὔτε οἱ ἄνδρες τῆς Ἀστυνομίας τῶν Πόλεων διὰ τὴν συγκρότησιν τοῦ συντάγματος τῶν κυνηγῶν. Ἑρμηνεύων τὴν γνώμην, ὑποθέτω, ὁλοκλήρου τῆς Συνελεύσεως, δίδω τὴν ἑρμηνείαν ὅτι οὐδεὶς διενοήθη ἐκ τῶν κ. κ. συναδέλφων νὰ ἀμφισβητήσῃ τοὺς μεγάλους πατριωτικοὺς ἀγῶνας τῶν ὁπλαρχηγῶν, ἀλλὰ ζήτημα ἐγεννήθη μόνον περὶ τοῦ ἂν ἠδύναντο νὰ χρησιμοποιηθῶσιν ἢ ὄχι. Ἡμεῖς ἀντιτιθέμεθα κατὰ τοῦ νομοθετήματος. Θὰ παρεκάλουν τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Συνέλευσιν, ἂν τυχὸν τὸ νομοθέτημα ψηφισθῇ, νὰ δεχθῇ τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλωμεν καὶ κατὰ τὴν ὁποίαν δύνανται νὰ χρησιμοποιηθοῦν καὶ ἄνδρες ἐκ τῶν ὁπλαρχηγῶν. Ἂν ἰσχύσωσιν ὡς πρὸς τὴν κατάταξιν αἱ διατάξεις τοῦ νομοθετήματος ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ἐμερίμνησε περὶ τῆς ἱδρύσεως Ἐπιτροπῆς δημοσίας ἀσφαλείας παρὰ τοῖς νομοῖς, θὰ γίνῃ δυνατὸν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐνεργήσῃ ἐπιλογὴν τῶν ἀνδρῶν τῶν ἀνηκόντων εἰς τὴν τάξιν τῶν ὁπλαρχηγῶν καὶ νὰ χρησιμοποιήσῃ ἐξ αὐτῶν ἐκείνους, τοὺς ὁποίους θέλει. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργόν, ὁ ὁποῖος εἰς τὸ ἀρχικὸν νομοθέτημα εἶχε μεριμνήσει περὶ προσλήψεως τῶν ἀνδρῶν τούτων, νὰ υἱοθετήσῃ τὴν ὑποβαλλομένην τροπολογίαν, ἂν θέλῃ μάλιστα, δύναται νὰ δεχθῇ ταύτην ὑπὸ ἕνα περιορισμόν· ὑπὸ τὸν περιορισμὸν νὰ χρησιμοποιηθῶσιν ἐκ τῶν ὁπλαρχηγῶν μόνον ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐχρησιμοποιήθησαν τελευταίως ἐπὶ τῇ βάσει εἰδικοῦ τινος Διατάγματος, προσληφθέντες εἰς τὸ στράτευμα καὶ ηὐδοκίμησαν. Γενομένης δὲ δεκτῆς τῆς τροποποιήσεως ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ὅτι δύναται ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ προσλάβῃ ὡς στελέχη εἰς τὸ σύνταγμα κυνηγῶν ἐκείνους ἐκ τῶν ὁπλαρχηγῶν οἱ ὁποῖοι καταταχθέντες ἐσχάτως εἰς τὸ στράτευμα ηὐδοκίμησαν, ὑποθέτω ὅτι θὰ παράσχουν ὑπηρεσίαν εἰς τοὺς σκοπούς, τοὺς ὁποίους ἐπιδιώκει διὰ τοῦ νομοθετήματος τούτου.

§101Γ. ΚΙΑΓΙΑΣ. Διὰ τῆς τροπολογίας αὐτῆς ζητεῖτε νὰ καταταχθῶσιν οἱ ὁπλαρχηγοὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἐκθέσεις ἐκ μέρους τῶν διοικητῶν τῆς χωροφυλακῆς ἢ τῶν στρατιωτικῶν διοικητῶν, διὰ τῶν ὁποίων ἐκθέσεων πιστοποιεῖται ὅτι οὗτοι ἐπεδείξαντο ζῆλον καὶ αὐταπάρνησιν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ, ἐντιμότατα καὶ πιστότατα καὶ ὅτι ἐν γένει ἐξετέλεσαν τὴν ὑπηρεσίαν εὐδοκίμως.

§102Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐγὼ δὲν ἔχω νὰ προσθέσω παρὰ τοῦτο· ὅτι ἄνδρες κατάλληλοι διὰ νὰ ἀνέλθωσιν εἰς τὰς κορυφὰς τῶν ὀρέων χωρὶς νὰ συνοδεύωνται ἀπὸ τὰς ἐπιμελητείας καὶ τὰ νοσοκομεῖα καὶ τὰς ὀργανώσεις δὲν ὑπάρχουν οὔτε ἐν τῇ χωροφυλακῇ οὔτε καὶ ἐν αὐτῷ τῷ στρατεύματι καὶ εἰδικώτερον διὰ τὴν ἀσφάλειαν τῆς τύχης τοῦ σκοποῦ τοῦ νομοθετήματος θεωροῦνται οἱ ἀνήκοντες εἰς τὴν τάξιν τῶν ὁπλαρχηγῶν.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Χαβίνης ἔχει τὸν λόγον.

§104Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ ἀντίδρασις ἡ παρουσιασθεῖσα εἰς τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον εἰς τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν συνίστατο κυρίως εἰς δύο ζητήματα: Πρῶτον εἰς τὸ ὅτι πολὺς κόσμος, ἰδίως ἐξωκοινοβουλευτικός, ἐντελῶς ἀδικαιολογήτως, κατὰ τὴν γνώμην μου, ἐφοβήθη μήπως τοῦτο ἀποτελέσῃ ἓν ὄργανον εἰς χεῖρας τοῦ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργοῦ πρὸς ἄλλην ἐνέργειαν παρὰ τὴν ὑπὸ τοῦ νομοσχεδίου προβλεπομένην καὶ δεύτερον εἰς τὸ ὅτι πολλοὶ ἐφοβήθησαν μήπως καταταγῶσι στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα δὲν ἐμπνέονται ὑπὸ τῆς πειθαρχίας ἐκείνης ἡ ὁποία εἶναι ἀπαραίτητος εἰς στοιχεῖα δρῶντα μεμονωμένως καὶ οὐχὶ ὑπὸ τὴν ἄμεσον ἐπίβλεψιν τῶν προϊσταμένων των, μήπως εἰσέλθωσι στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα θὰ προξενήσωσι τοιαύτας φθορὰς καὶ τοιαύτας πιέσεις εἰς τὴν ὕπαιθρον χώραν ὥστε ἀντὶ καλοῦ νὰ ἀποβῇ πρόξενον κακοῦ τὸ σύνταγμα τῶν κυνηγῶν. Ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς κατόπιν τῆς ἀντιδράσεως ἀπήλειψε τὴν παράγραφον κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπιτρέπεται ἡ κατάταξις εἰς τὸ Σῶμα τῶν κυνηγῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν τῆς ἐπιλογῆς του. Ἐγώ, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν εἶπον ὅτι δὲν εἶναι 20 ἢ 30 ἔφεδροι ἀξιωματικοὶ ἢ οἱ ὁπλαρχηγοί, τοὺς ὁποίους θὰ ἤθελε νὰ χρησιμοποιήσῃ ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν ἰδιαιτέρων αὑτοῦ σκοπῶν, διότι 20 ἢ 30 ἀξιωματικοὺς ἀσφαλῶς δύναται τῆς ἰδίας του ἐκλογῆς καὶ ἐμπιστοσύνης νὰ ἐκλέξῃ καὶ μεταξὺ τῶν μονίμων ἀξιωματικῶν τοῦ στρατοῦ. Ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς καλῶς ποιήσας κατόπιν τῆς ἀντιδράσεως ἐδέχθη τὴν τροπολογίαν ταύτην. Κατ’ ἐμέ, ὅπως εἶπον καὶ εἰς τὴν ἄλλην συνεδρίασιν, ἡ τροπολογία αὕτη τοῦ νὰ καταταχθῶσι μόνιμοι μόνον ἀξιωματικοὶ τοῦ στρατοῦ καὶ τῆς χωροφυλακῆς, εἶναι ἐντελῶς ἄχρηστοι, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν δύναται ὄχι μόνον νὰ εὕρῃ εἰς τὸ στράτευμα ἀξιωματικοὺς τῆς διαθέσεώς του, ἀλλὰ μεταξὺ τῶν ἐφέδρων δύναται νὰ εὕρῃ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θὰ ἦσαν πειθαρχικοὶ καὶ ἄμεμπτοι ἐκτελεσταὶ τοῦ καθήκοντος. Ἐγὼ περὶ τούτου οὐδεμίαν ἀμφιβολίαν εἶχον, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος γνωρίζει πολὺ καλὰ τοὺς ἐφέδρους ἀξιωματικούς, θὰ εὕρισκε μεταξὺ αὐτῶν ἀξιωματικοὺς πολὺ καλούς. Ἤδη ὅμως ἐδέχθη τὴν τροπολογίαν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχει σημασίαν δι’ ἐμὲ εἶναι τὸ ἑξῆς· ὅτι εἰς ἓν σύνταγμα κυνηγῶν θὰ εἰσέλθωσιν ἀξιωματικοί πεζικοῦ καὶ χωροφυλακῆς, θὰ γίνῃ τρόπον τινὰ ἓν ἀμάλγαμα ἀξιωματικῶν χωροφυλακῆς καὶ στρατοῦ ὑπηρετούντων εἰς τὸ αὐτὸ σύνταγμα. Δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω τί Σῶμα θὰ εἶναι αὐτό, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν μάλιστα ὅτι ἐντελῶς διάφορος εἶναι ὁ τρόπος τοῦ σκέπτεσθαι τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ στρατεύματος καὶ τῆς χωροφυλακῆς. Ἴσως τοῦτο διὰ πολλοὺς ἐξ ὑμῶν νὰ μὴ ἀποτελῇ σοβαρὸν ἐλάττωμα, δι’ ἐμὲ ὅμως ἀποτελεῖ. Διὰ τοῦτο φρονῶ ὅτι ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς θὰ περιορισθῇ ἢ νὰ ἐκλέξῃ ἀξιωματικοὺς τοῦ στρατοῦ ἢ τῆς χωροφυλακῆς.

§105Ι. ΤΣΙΓΚΟΛΗΣ. Εἶναι τρία τάγματα.

§106Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὑπὸ ἑνιαίαν διοίκησιν. Δὲν ἐδέχθη ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Γονατᾶ ὅπως γίνωσι τρία τάγματα. Ὁ κ. Ὑπουργὸς νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἐκλέξῃ ἢ ἀξιωματικοὺς τοῦ στρατοῦ ἢ τῆς χωροφυλακῆς. Ἂν προσληφθοῦν ἀξιωματικοὶ τοῦ στρατοῦ, τότε τὸ Σῶμα τὸ ὁποῖον θὰ σχηματισθῇ δὲν θὰ εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ ἓν Σῶμα πεζικοῦ. Καὶ γεννᾶται τὸ ἐρώτημα· διὰ ποῖον λόγον νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου ὅταν δύναται κάλλιστα ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς ἐκ τῶν 20,000 καὶ πλέον στρατοῦ, τὸ πλεῖστον τοῦ ὁποίου εἶναι τῆς κλάσεως τοῦ 1924, δηλαδὴ γεγυμνασμένοι ἄνδρες, νὰ ἀποσπάσῃ 1000 ἄνδρας τοῦ πεζικοῦ ἐκ καταλλήλων τῆς Ἑλλάδος μερῶν, γνωρίζοντας νὰ μάχωνται καὶ καταδιώκωσι ληστάς. Θὰ ἠδύνατο τοιουτοτρόπως νὰ σχηματισθῇ ἓν τμῆμα πεζικοῦ, τὸ ὁποῖον νὰ καταδιώξῃ τοὺς ληστὰς καὶ μετὰ τὴν ἐξόντωσίν των νὰ διαλυθῇ, τῶν ὁπλιτῶν ἐπανερχομένων εἰς τὰ Σώματά των. Τοῦτο ἐγένετο εἰς πᾶσαν περίπτωσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ λῃστεία ἐλυμαίνετο τὴν Χώραν εἰς μέγαν βαθμόν. Δὲν δύναται λοιπὸν νὰ θεωρηθῇ ὡς δικαιολογία ὅτι δὲν δύναται νὰ ἐξεύρῃ 1000 ἄνδρας. Ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ἀπαντῶν εἰς ἐρώτησίν μου εἶπεν ὅτι δὲν δύναται νὰ εὕρῃ 1000 ἄνδρας ἐφέτος, ἐνῷ τὸ ἑπόμενον ἔτος θὰ δύναται νὰ εὕρῃ 10,000, διότι θὰ εἶναι γυμνασμένοι. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, μήπως τὸ ἑπόμενον ἔτος τὸν Μάρτιον δὲν θὰ καταταχθῶσιν οἱ κληρωτοὶ τοῦ 1926; Ἀλλὰ μήπως κατὰ τὴν αὐτὴν ἐποχὴν τὸ ἑπόμενον ἔτος δὲν θὰ εὑρίσκωνται οἱ κληρωτοὶ εἰς τὴν αὐτὴν ἀκριβῶς κατάστασιν ἀπὸ ἀπόψεως ἐκπαιδεύσεως; Ἂν δὲ λάβῃ τις ὑπ’ ὄψιν τὸν χρόνον ὁ ὁποῖος θὰ ἀπαιτηθῇ διὰ νὰ καταταχθῶσιν οἱ ὑπὸ τοῦ νομοσχεδίου προβλεπόμενοι ἄνδρες, θὰ παρέλθουν ἀσφαλῶς δύο μῆνες, ὁπότε οἱ ἄνδρες τῆς κλάσεως τοῦ 1925 δύνανται νὰ θεωρηθῶσι γυμνασμένοι καὶ δύνανται συνεπῶς νὰ ἀποσπασθῶσι. Δὲν βλέπω λοιπὸν τὸν λόγον διατί θέλει νὰ στρατολογήσῃ εἰδικοὺς ἄνδρας. Θὰ γεννηθῇ δὲ τὸ ἑξῆς ἄτοπον· ὅλοι οἱ θέλοντες νὰ καταταχθῶσιν εἰς τὸ Σῶμα τῆς χωροφυλακῆς θὰ ἔλθουν νὰ καταταχθοῦν εἰς τὸ Σῶμα τῶν κυνηγῶν καὶ ἐπειδὴ δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ καταταχθῶσιν ὅλοι, δὲν θὰ καταταχθοῦν οὔτε εἰς τὴν χωροφυλακὴν λόγῳ τῆς διαφορᾶς τοῦ μισθοῦ. Θὰ προκύψῃ τοῦτο τὸ ἄτοπον, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ διαφορὰ τοῦ μισθοῦ θὰ ἔχῃ ὡς ἀποτέλεσμα νὰ ἐμποδίσῃ τὴν προσέλευσιν εἰς τὴν χωροφυλακήν. Καταλήγων, κύριοι συνάδελφοι, ἐπαναλαμβάνω ὅτι, ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς κατατάξῃ εἰς τὸ Σῶμα τῶν κυνηγῶν ἀξιωματικοὺς τοῦ πεζικοῦ, εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ μετατάξῃ ἐκ τοῦ στρατεύματος ἄνδρας χάριν τῆς παρουσιάσεως ἑνὸς συνόλου ἐμπνεομένου ὑπὸ τῶν ἰδεῶν τῆς πειθαρχίας καὶ τοῦ καθήκοντος, τῶν ἰδεῶν δηλαδὴ ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀπαραίτητοι εἰς Σώματα δρῶντα μεμονωμένως εἰς τὴν ὕπαιθρον. Ἂν δὲ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν κατατάξῃ εἰς τὸ σύνταγμα τῶν κυνηγῶν ἀξιωματικοὺς τῆς χωροφυλακῆς, οὐδένα λόγον ἔχει ἡ ψήφισις τοῦ ἐν λόγῳ νομοσχεδίου. Δύναται ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ἀποσπάσῃ χωροφύλακας, ἐκλέγων αὐτοὺς ἐκ καταλλήλων μερῶν τῆς Ἑλλάδος μὲ ὡρισμένον ἐπιμίσθιον. Διὰ τοὺς λόγους αὐτοὺς σκοπεύω νὰ ὑποβάλω τροπολογίαν, ἡ ὁποία ὅταν μελετηθῇ ἀπὸ τοὺς κ. κ. συναδέλφους, ἐλπίζω ὅτι θὰ τύχῃ τῆς ἐπιδοκιμασίας τῆς Συνελεύσεως.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Ψιάρης ἔχει τὸν λόγον.

§108Δ. ΨΙΑΡΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, πρὶν εἰσέλθω εἰς τὴν ἐξέτασιν τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, εἶμαι ὑποχρεωμένος, ὡς μέλος τῆς Ἐπιτροπῆς ἡ ὁποία ἐπεξειργάσθη τὸ νομοσχέδιον, νὰ συγχαρῶ τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργόν, διότι διὰ τῆς ἐπιμονῆς του ἠνάγκασεν ὅλα σχεδὸν τὰ μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία ἐξήτασε τὸ νομοσχέδιον καὶ ἀπέρριψεν αὐτὸ παμψηφεὶ νὰ μὴ παραστοῦν κατὰ τὴν ψηφοφορίαν καὶ νὰ μὴ ἐκφράσουν διὰ τῆς ψήφου τὴν γνώμην των ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου. Ἐγὼ πρώτην φορὰν εἰσερχόμενος εἰς τὸ Κοινοβούλιον εἶχον τὴν γνώμην ὅτι οἱ βουλευταὶ νομοθετοῦν, ἀνεπηρεάστως ἀποφασίζοντες, καὶ ὄχι οἱ Ὑπουργοί, ἐπιβάλλοντες τὴν γνώμην των εἰς τὴν πλειονοψηφίαν.

§109Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Σᾶς παρακαλῶ, δὲν ἐπαναλαμβάνετε τὴν φράσιν σας;

§110Δ. ΨΙΑΡΗΣ. Εἶπον ὅτι τὰ μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς, εἰς τὴν ὁποίαν μετέσχον καὶ ἐγώ, καίτοι εἶχον ἐκφράσει τὴν γνώμην των κατὰ τοῦ νομοσχεδίου, ἐν τούτοις ἐδίστασαν νὰ παραμείνουν ἐν τῇ αἰθούσῃ καὶ νὰ ψηφίσουν κατὰ τὴν ψηφοφορίαν.

§111Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Ὁμολογουμένως καὶ ἐγὼ ὡμίλησα κατὰ τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἐξακολουθῶ νὰ εἶμαι κατὰ τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλὰ πραγματικῶς δὲν παρέστην εἰς τὴν ψηφοφορίαν, διότι δὲν ἤθελον νὰ καταψηφίσω τὴν Κυβέρνησιν. Ἡ ἀντίληψίς μου εἶναι αὐτή.

§112Δ. ΨΙΑΡΗΣ. Αὐτὸ λέγω καὶ ἐγώ, καὶ ἐκφράζω τὴν λύπην μου. Ἐγὼ δὲν ἀντελήφθην ὅτι ἐτέθη ζήτημα ἐμπιστοσύνης καὶ ὅτι ἡ Κυβέρνησις συνεταύτισε τὴν τύχην της μετὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀντίληψίς σας, ἀλλ’ ἐγὼ δὲν ἀντελήφθην τοιοῦτόν τι.

§113ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ζητεῖτε, κ. συνάδελφε, λογαριασμὸν τί ἐκάμαμε ἡμεῖς; Δὲν παρέστημεν εἰς τὴν ψηφοφορίαν διότι δὲν ἠθέλαμεν νὰ καταψηφίσωμεν τὴν Κυβέρνησιν. Σεῖς θὰ ἐλέγξητε ἡμᾶς;

§114Δ. ΨΙΑΡΗΣ. Ὅταν ἐξητάζομεν τὸ νομοσχέδιον μαζὶ εἰς τὴν κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, σεῖς ὅλοι, οἱ ὁποῖοι ἀπεχωρήσατε πρὸ τῆς ψηφοφορίας, ὑπερεθεματίζετε κατὰ τοῦ νομοσχεδίου. Εἶχον σκοπὸν νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ μακρὸν κατὰ τὴν κατ’ ἀρχὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλὰ διότι ἡ ὥρα εἶχε παρέλθει, ἐπεφυλάχθην τότε νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις διὰ νὰ ἐπακολουθήσῃ ἡ ψηφοφορία, συμμορφούμενος μὲ τὴν κατ’ ἐκείνην τὴν στιγμὴν ἐκδηλουμένην θέλησιν τῆς Συνελεύσεως, ἡ ὁποία εἶχε κουρασθῆ ἀπὸ τὴν μακρὰν συζήτησιν καὶ ἐζήτει νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχήν. Τώρα λαμβάνω τὸν λόγον εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου διὰ νὰ εἴπω τὴν γνώμην μου ἐπ’ αὐτοῦ. Ἡ γνώμη, τὴν ὁποίαν ὑπεστήριξα ἐνώπιον τῆς κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, εἶναι ὅτι τὸ μέτρον αὐτὸ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ εἰς κατάστασιν ὁμαλότητος. Ἀπὸ ὅλα τὰ σημεῖα τῆς αἰθούσης ταύτης ἠκούσθησαν διαμαρτυρίαι τόσον διὰ τὴν παράτασιν τῶν ἐργασιῶν τῆς Συνελεύσεως, ὅσον καὶ διὰ τὴν ἀνωμαλίαν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται ἡ χώρα καὶ ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἀνωμαλίαν ὅλοι οἱ ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων τῆς δεξιᾶς ἰσχυρίζονται ὅτι καταβάλλουν προσπαθείας νὰ ἐξέλθῃ ἡ Χώρα. Καθ’ ἣν ἑπομένως περίοδον ἀπὸ τὴν ἀνωμαλίαν θέλομεν νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ὁμαλότητα, θὰ παρέτεινε τὴν ἀνωμαλίαν ἐπὶ δύο ἔτη τοὐλάχιστον ἂν μὴ περισσότερον μία κατάστασις διὰ τοῦ ὑπὸ ψήφισιν σχεδίου νόμου δημιουργουμένη. Ὁ σχηματισμὸς σήμερον ἑνὸς Σώματος, ἐκτὸς τῶν Σωμάτων τῶν προβλεπομένων ὑπὸ τῶν ἐν ἰσχύϊ ὀργανισμῶν τοῦ στρατοῦ καὶ τῆς χωροφυλακῆς, θὰ εἶναι μία ἀνωμαλία, ἡ ὁποία θὰ ἀποδεικνύῃ ἐπὶ πλέον ὅτι ἡ Κυβέρνησις διὰ τῶν μέσων τὰ ὁποῖα διαθέτει μέχρι τοῦδε καὶ τὰ ὁποῖα κατὰ τὸ παρελθὸν καλῶς χρησιμοποιηθέντα ἔφερον πολλάκις τὸ δι’ αὐτῶν ἐπιδιωκόμενον ἀποτέλεσμα, δὲν εἶναι εἰς θέσιν σήμερον νὰ ἐπιβάλῃ τὴν τάξιν καὶ ἐφευρίσκει τὸν σχηματισμὸν εἰδικῶν Σωμάτων, κατὰ τὴν γνώμην μου, τὴν ὁποίαν ἔχω μορφώσει ἐκ τῆς πείρας τῶν πραγμάτων, Σωμάτων ἀτάκτων, καὶ διὰ τῶν ὁποίων ἔχει ἀπόφασιν ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς νὰ ἐπιβάλῃ τὴν τάξιν ἐν τῇ ὑπαίθρῳ χώρᾳ, ἡ ὁποία ἔχει διασαλευθῆ. Καὶ ἄλλοτε τὸ Κράτος εὑρέθη εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ καταρτίσῃ εἰδικὰ Σώματα, τὰ ὁποῖα νὰ χρησιμοποιηθῶσιν εἰς ἐκτάκτους περιστάσεις, εἰς ἐμπόλεμον κατάστασιν ἢ ὑπὸ ἐξαιρετικὰς ἀνωμαλίας, τῆς Χώρας εὑρισκομένης ἐν ἐπιστρατεύσει καὶ ὑπὸ στρατιωτικὸν νόμον. Κατὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς στρατιᾶς τοῦ Ἔβρου εὑρέθην εἰς τὴν ἀνάγκην τότε καὶ ἐγὼ ὡς διευθυντὴς τοῦ πρώτου ἐπιτελικοῦ γραφείου τῆς στρατιᾶς νὰ ἀσχοληθῶ εἰς τὴν ὀργάνωσιν τοιούτων Σωμάτων ἐθελοντικῶν, περὶ τὸ τέλος δὲ τῆς ἐπιστρατεύσεως ἐκείνης προκειμένου νὰ ἀρχίσουν αἱ ἐπιχειρήσεις ἀνέλαβον καὶ τὴν διοίκησιν αὐτῶν ὡς διοικητὴς ὅλων τῶν ταγμάτων προκαταλήψεως. Εἰς αὐτὰ τὰ Σώματα εἶχον καταταγῆ ὅλοι ἐκεῖνοι οἱ ὁπλαρχηγοί, οἵτινες τῇ προτάσει τῆς στρατιᾶς ὠνομάσθησαν ἀνθυπασπισταί, ἀνθυπολοχαγοὶ καὶ ὑπολοχαγοί, εἰς τοὺς ὁποίους ὁ φίλος συνάδελφος κ. Κούνδουρος ἐπιμένει νὰ ἀναθέσωμεν τώρα ἐν καιρῷ εἰρήνης τὴν τήρησιν τῆς τάξεως.

§115ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ὥστε, κύριοι συνάδελφοι, ὅταν τοὺς ἔχητε ἀνάγκην τοὺς ἐνθυμεῖσθε τοὺς ὁπλαρχηγούς, ὅταν δὲν τοὺς ἔχητε, δὲν τοὺς ἐνθυμεῖσθε.

§116Δ. ΨΙΑΡΗΣ. Εἶχον εὐτυχῶς μόνον δι’ ὀλίγας ἡμέρας ὅλα αὐτὰ τὰ ἐθελοντικὰ τάγματα ὑπὸ τὰς διαταγάς μου, διότι κατόπιν ὑπεγράφη ἡ συνθήκη τῆς Λωζάννης καὶ ἀπεφασίσθη ἡ διάλυσίς των, καὶ ἔχω μορφώσει ἰδίαν ἀντίληψιν τοῦ πράγματος, διότι ἤμην μαζί των καὶ ἔχω πικρὰν πεῖραν παρ’ ὅλα τὰ αὐστηρὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν. Γνωρίζει ὁ ἀξιότιμος κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργός, ὡς διοικητὴς τότε τῆς μεραρχίας Κρήτης, ὅτι ὅταν τὰ Σώματα αὐτὰ συνηθροίσθησαν πρὸς διάλυσιν εἰς ἀπόστασιν μιᾶς ὥρας ἔξω τῆς Θεσσαλονίκης καὶ ἐτέθησαν προσκαίρως ὑπὸ τὰς διαταγὰς τοῦ διοικητοῦ τῆς μεραρχίας Κρήτης, τοῦ νῦν Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, παρέστη ἀνάγκη ὅπως ὁλόκληρος ἡ μεραρχία διατεθῇ πρὸς σχηματισμὸν ζώνης ἀσφαλείας, ἵνα μὴ οἱ ἄνδρες τῶν Σωμάτων αὐτῶν, καὶ αὐτοὶ οἱ ὁπλαρχηγοί, τοὺς ὁποίους ἡμεῖς εἴχαμεν προτείνει νὰ ὀνομασθῶσιν ἀνθυπολοχαγοί, ὑπολοχαγοὶ καὶ λοχαγοὶ ἔφεδροι, εἰσέλθουν εἰς τὴν πόλιν τῆς Θεσσαλονίκης. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς τὰ εἴπω αὐτὰ τὰ πράγματα, διότι τὰ γνωρίζω ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως καὶ νὰ ἀντιταχθῶ διὰ νὰ μὴ ἔχω τὴν εὐθύνην διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοιούτου μέτρου ἐν καιρῷ εἰρήνης, μέτρου τὸ ὁποῖον ἔχει παρεξηγηθῆ προτοῦ τεθῇ εἰς ἐφαρμογήν. Κατ’ ἀρχὴν εἶμαι κατὰ πάσης ἀνωμαλίας εἰς ὁμαλὰς περιστάσεις. Δὲν ὁμιλῶ μόνον περὶ ὁπλαρχηγῶν, ὁμιλῶ περὶ τῶν ἀνδρῶν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θὰ προσέλθουν πρὸς κατάταξιν, καὶ οἱ ὁποῖοι ἀσφαλῶς αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν ἔχουν καμμίαν ἐργασίαν, διότι ἐκεῖνος ὅστις ἔχει ἐργασίαν δὲν θὰ προσέλθῃ νὰ καταταγῇ εἰς σῶμα προσωρινόν.

§117Β. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Θὰ ἔχουν εὐεργετήματα.

§118Δ. ΨΙΑΡΗΣ. Ἄλλο εἶναι νὰ καταταχθοῦν εἰς τὴν χωροφυλακὴν μὲ τὰ εὐεργετήματα τοῦ νέου νόμου, κατὰ τὰ ὁποῖα μετὰ πάροδον δεκαετίας θὰ λαμβάνουν ἕνα κεφάλαιον καὶ θὰ ἀσχοληθοῦν εἰς ἓν ἐπάγγελμα. Ἐδῶ βεβαίως πρόκειται περὶ κατατάξεως ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι προσωρινῶς προσλαμβάνονται ἐπὶ ἕν, δύο ἔτη πρὸς ἕνα ὡρισμένον σκοπὸν καὶ τῶν ὁποίων ἡ τύχη δὲν εἶναι ἐκ τοῦ νομοσχεδίου καθωρισμένη.

§119Β. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορά, συνέβη καὶ ἄλλοτε.

§120Δ. ΨΙΑΡΗΣ. Ἄλλο ζήτημα αὐτὸ ἂν ἐσχηματίσθησάν ποτε τάγματα εὐζώνων. Τὰ τάγματα αὐτὰ ἦσαν ἐντὸς τοῦ πλαισίου τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατεύματος. Αὐτὰ ἀπὸ ἀπόψεως τοῦ προσωπικοῦ αὐτῶν. Ἔρχομαι ἤδη νὰ ἐξετάσω ἂν τὰ τάγματα αὐτά, τὰ ὁποῖα θὰ συγκροτηθοῦν, ὅπως προβλέπει τὸ νομοσχέδιον, θὰ ἀποδώσουν τὸ ἔργον, τὸ ὁποῖον ἀναμένει παρ’ αὐτῶν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν· ἐδῶ εἶναι τὸ ζήτημα. Ἐγὼ φρονῶ κατηγορηματικῶς ὄχι, διότι δὲν ὑπάρχει εἰς τὴν ἱστορίαν τοὐλάχιστον τῆς ληστείας, τὴν ὁποίαν δὲν ἐδιάβασα πουθενά, ἀλλ’ ἐκ πληροφοριῶν γνωρίζω, ἡ περίπτωσις κατὰ τὴν ὁποίαν ὁλόκληρα τάγματα ἐξῆλθον πρὸς καταδίωξιν ληστοσυμμοριῶν, αἱ ὁποῖαι ἀπετελοῦντο συνήθως ἀπὸ μονάδας μόνον ληστῶν, καὶ ἀσφαλῶς, ἂν ἐξῆλθον πρὸς καταδίωξιν δυνάμεις μεγάλαι καὶ ἐγένοντο ἐμφανεῖς εἰς τὴν ζώνην τὴν ληστόπληκτον, συνέβη τὸ ἀντίθετον ἀποτέλεσμα. Οἱ ἐνδιαφερόμενοι διὰ τὴν μὴ σύλληψιν τῶν ληστῶν εἰδοποίησαν αὐτοὺς καὶ οἱ λησταὶ ἀπεκρύβησαν, ὅπως συνέβη καὶ τώρα κατὰ τὴν εἰς Αἰκατερίνην μετάβασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ζητήματος ὀργανισμοῦ, ἡ συγκρότησις μονάδων, ταγμάτων, συνταγμάτων, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἐκ τοῦ προχείρου καὶ δὲν εἶναι τόσον εὔκολος. Πρέπει νὰ ἐξετασθοῦν τὰ ζητήματα τῆς οἰκονομικῆς ἐξαρτήσεως τῶν ταγμάτων, τοῦ ἱματισμοῦ, τῆς διατροφῆς, τῶν διοικήσεων καὶ τῶν ἐπιτελείων αὐτῶν, ὥστε νὰ μὴ παρουσιασθῶσι δυσκολίαι εἰς τὴν διατροφὴν καὶ τὴν ὑπόδυσιν τῶν ἀνδρῶν αὐτῶν, ὅταν διασκορπισθῶσιν εἰς μικρὰ τμήματα καὶ κατανεμηθῶσιν εἰς τὴν ζώνην ἐκείνην τὴν ληστόπληκτον. Μοὶ φαίνεται ὅτι καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ταύτης ἡ ἰδέα τῆς συγκροτήσεως ταγμάτων πρὸς καταδίωξιν τῆς ληστείας καταπίπτει μόνη της. Εἰς τὸ χαρτὶ εἶναι ὅλα εὔκολα. Δὲν ἀρκεῖ νὰ εἴπωμεν ὅτι συγκροτεῖται σύνταγμα ἵνα χρησιμεύσῃ διὰ τὴν καταδίωξιν τῆς ληστείας καὶ τὸ πρᾶγμα ἐτελείωσε. Ὑπάρχουν τόσοι παράγοντες εἰς τὴν ὀργάνωσιν, εἰς τὴν κίνησιν, εἰς τὴν διατροφὴν ἑνὸς τμήματος, τὸ ὁποῖον συγκροτεῖται, ὥστε ὅλα πρέπει νὰ μελετηθῶσι ἀπὸ ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος σοβαρῶς ἐμελέτησε τὰ πράγματα καὶ σοβαρῶς τὰ προέβλεψεν. Ἡ συγκρότησις Σώματος πρὸς καταδίωξιν τῆς ληστείας εἶναι ἔμπνευσις ἀτυχὴς κατ’ ἐμέ, διὰ νὰ μὴ εἴπω τίποτε ἄλλο. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ἐμελέτησε τὰ πράγματα καὶ εὗρε μίαν λύσιν, ἀλλὰ δι’ ὅλα τὰ ζητήματα ὑπάρχουν πολλαὶ λύσεις· δὲν ἕπεται ἐκ τούτου ὅτι, διότι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἐμελέτησε καὶ παρουσίασε μίαν λύσιν καὶ τὴν ἐπέβαλε διὰ τοῦ ὄγκου της ἡ Κυβέρνησις, ὅτι θὰ ἐπιτύχῃ καὶ ὅτι θὰ φέρῃ τὰ ἀποτελέσματά της. Αὐτὰ θὰ τὰ κρίνωμεν ἐκ τῶν ὑστέρων. Ἐγὼ ἐκ τῶν προτέρων εἶμαι ἀπογοητευμένος, ἀναχωρῶν ἀπὸ τῆς ἀρχῆς ὅτι πρὸς καταδίωξιν τῆς ληστείας θὰ ἐχρειάζοντο ὀλιγάριθμα τμήματα, ἀποσπάσματα ἐντὸς τοῦ πλαισίου τοῦ ὀργανισμοῦ τῆς χωροφυλακῆς καὶ τοῦ στρατοῦ, δὲν φρονῶ ὅτι κάθε Σῶμα προσωρινόν, τὸ ὁποῖον δὲν προβλέπεται ὑπὸ τῶν κειμένων ὀργανισμῶν, εἶναι κάτι τι καρκίνωμα τοῦ κυρίου ὀργανισμοῦ. Ἀναχωρῶ λοιπὸν ἀπὸ τὴν ἰδέαν αὐτὴν καὶ ἐπιμένω ὅτι τὰ τάγματα ὄχι μόνον θὰ βραδύνουν νὰ σχηματισθοῦν, ἀλλὰ καὶ ὅταν σχηματισθοῦν δὲν θὰ ὠφελήσουν εἰς τίποτε, ἀλλὰ μόνον θὰ γίνουν πρόξενα πολλῶν διαμαρτυριῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ ἀκουσθοῦν ἐντεῦθεν, ὅπως ἀκούονται καὶ διὰ τὰ ἀποσπάσματα, εἰς ἃ εἶναι ἀνατεθειμένη ἡ τήρησις τῆς τάξεως ἐν τῇ ὑπαίθρῳ, ὅταν ἐπὶ κεφαλῆς αὐτῶν δὲν εἶναι κατάλληλοι ἀξιωματικοί. Ἐγὼ φρονῶ ὅτι τὸ ζήτημα τῆς καταπολεμήσεως τῆς ληστείας, ὅπως ὅλα τὰ ζητήματα τοιαύτης φύσεως, εἶναι ζήτημα ἡγητόρων καὶ μόνον, δὲν δίδω δὲ μεγάλην σημασίαν εἰς τοὺς ἄνδρας, τοὺς ὁποίους θὰ ἔχῃ ὑπὸ τὰς διαταγάς του ὁ ἡγήτωρ, εἰς ὃν ἀνετέθη εἰδική τις ἀποστολή. Ὁ ἡγήτωρ, ἂν εἶναι ἱκανός, οἱουσδήποτε ἄνδρας καὶ ἂν παραλάβῃ θὰ τοὺς μορφώσῃ κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ φέρῃ θαυμάσια ἀποτελέσματα. Ἔχομεν παραδείγματα ἀπὸ τὸν τρόπον τῆς τηρήσεως τῆς τάξεως ἀπὸ μέρους τῶν διαφόρων κατὰ τόπους διοικητῶν, ὑποδιοικητῶν καὶ σταθμαρχῶν τῆς χωροφυλακῆς καὶ βλέπομεν ὅτι, ὅταν ἐπὶ κεφαλῆς τῆς διοικήσεως, τῆς ὑποδιοικήσεως τοῦ σταθμοῦ ἦσαν οἱ κατάλληλοι ἄνδρες καὶ εἶχον τὴν θέλησιν καὶ μόνον νὰ ἐργασθῶσι, τὸ ἀποτέλεσμα ἦτο εὐχάριστον, ἡ τάξις ἐπεβλήθη, τὰ κακοποιὰ στοιχεῖα ἐξέλιπον καὶ αὐτοὶ οἱ κεκηρυγμένοι λησταὶ προσῆλθον καὶ παρεδόθησαν. Ἔχω παράδειγμα, εἰς αὐτὴν τὴν περιφέρειάν μου, εἰς τὴν ὁποίαν ὑπάρχει εἷς καλὸς ταγματάρχης τῆς χωροφυλακῆς, καὶ ἐνᾧ ἐν Βόλῳ ὑπάρχουν πολλὰ καὶ ποικίλα ζητήματα, τὰ ὁποῖα ἀπασχολοῦν τὴν χωροφυλακήν, κομμουνισμός, ἀπεργίαι κλπ. καὶ ἐνᾧ οἱ προηγούμενοι δὲν εἶχον ἐπιτύχει πολλὰ καὶ εἰς πᾶσαν κίνησιν ἐζήτουν ἐνισχύσεις καὶ ἐκαλοῦντο νὰ σπεύσουν τάγματα στρατοῦ διὰ τὴν τάξιν, ἐπὶ τῆς διοικήσεως αὐτοῦ κατωρθώθη καὶ ἡ τάξις νὰ ἐξασφαλισθῇ καὶ κεκηρυγμένοι λησταὶ νὰ προσέλθουν ἢ νὰ ἐξοντωθοῦν καὶ τὰ κομμουνιστικὰ κινήματα νὰ παύσουν. Ἀλλὰ παρόμοιον παράδειγμα μᾶς ἀνέφερε προχθὲς καὶ ὁ ἐκ Μεσολογγίου συνάδελφος. Ὅπου εὑρέθησαν ἐπὶ κεφαλῆς τῆς δημοσίας δυνάμεως ἄνθρωποι ἱκανοὶ καὶ μὲ θέλησιν, ἡ τάξις ἐπεβλήθη. Φρονῶ λοιπὸν ὅτι μεταξὺ τῶν ἀξιωματικῶν τῆς χωροφυλακῆς ὑπάρχουν 10, 20, 30, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὴν θέλησιν καὶ ἔχουν τὴν ἱκανότητα νὰ ἐπιβάλουν τὴν τάξιν καὶ ὅτι ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν θελήσῃ νὰ ἀνεύρῃ τούτους καὶ ἀναθέσῃ εἰς αὐτοὺς νὰ ἐπιβάλωσι τὴν τάξιν εἰς τὰς περιφερείας ἐκείνας, εἰς ἃς ἔχει διασαλευθῆ, ἀσφαλῶς ἅμα τῇ ἐγκαταστάσει αὐτῶν ἐκεῖ ἡ τάξις θὰ ἐμπεδοθῇ. Οἱ λησταὶ δὲν συλλαμβάνονται καταδιωκόμενοι κατὰ πόδας ὑπὸ ταγμάτων, οὔτε συγκροτοῦνται μάχαι ἐκ παρατάξεως, οὔτε κἂν γίνονται συναντήσεις ἀποσπασμάτων μετὰ ληστῶν πολλάκις, διότι πρὸ τῆς ἐμφανίσεως τῶν ἀποσπασμάτων οἱ λησταὶ ἀποκρύπτονται. Ὅπου συνελήφθησαν ἢ παρεδόθησαν λησταί, ἐκεῖ ὁ ἐπὶ κεφαλῆς τῆς δημοσίας τάξεως ἐνέπνευσε τοιαύτην ἐμπιστοσύνην εἰς τοὺς κατοίκους, ὥστε μόνοι των οἱ κάτοικοι, ἢ παρέδωκαν τοὺς ληστάς, ἢ τοὺς συνέλαβον, ἢ τοὺς ὑπέδειξαν εἰς τὸν ἐπὶ κεφαλῆς τῆς δημοσίας δυνάμεως καὶ ἐκ τοῦ ἀσφαλοῦς ὁ ἐπὶ κεφαλῆς μετέβη εἰς τὸ κρυσφύγετον καὶ τοὺς συνέλαβεν ἢ τοὺς ἐφόνευσεν. Αὐτὰ εἶναι γνωστά. Ἐπιμένω λοιπὸν ὅτι σκοπιμώτερον θὰ ἦτο ἐντὸς τοῦ πλαισίου τοῦ ὀργανισμοῦ τῆς χωροφυλακῆς, ἐκ τῶν ἀνδρῶν τοῦ σώματος τῆς χωροφυλακῆς καὶ ἐκ τῶν κατατασσομένων εἰς αὐτὴν ἐθελοντῶν, τοὺς ὁποίους ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπουργὸς ἐν τῇ εἰσηγητικῇ αὐτοῦ ἐκθέσει προβλέπει εἰς 2,500 κατ’ ἔτος, νὰ καταρτισθῶσι κατὰ περιφερείας, κατὰ διοικήσεις τῆς χωροφυλακῆς, κατὰ ὑποδιοικήσεις μικρὰ ἀποσπάσματα τὰ ὁποῖα νὰ τεθῶσιν ὑπὸ τὰς ἀμέσους διαταγὰς τῶν οἰκείων ἡγητόρων, οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ ἐκλεχθῶσι μεταξὺ τῶν καταλληλοτέρων. Τότε ἀσφαλῶς ἡ τάξις θὰ ἀποκατασταθῇ, τὰ κακοποιὰ στοιχεῖα θὰ ἐξαφανισθῶσι καὶ ἡ κατάστασις θὰ εἶναι μόνιμος καὶ δὲν θὰ γεννηθῇ ἐπὶ πλέον καὶ ἡ ἀπορία περὶ τοῦ τί θὰ γείνῃ τὸ νέον αὐτὸ σῶμα, τὸ ὁποῖον θὰ δημιουργήσωμεν διὰ τοῦ νομοσχεδίου, μετὰ τὴν ὁπωσδήποτε ἐπίτευξιν τοῦ σκοποῦ, δι’ ὃν συνεκροτήθη, μετὰ τὴν ἐξόντωσιν δηλ. τῶν κακοποιῶν στοιχείων. Ἄλλως τε τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς διὰ τοῦ νέου ὀργανισμοῦ τῆς χωροφυλακῆς προβλέπει ἐνίσχυσιν τῆς δυνάμεως αὐτῆς διὰ δυνάμεως 13,000 ἀνδρῶν μὲ μεγάλας χρηματικὰς καταβολάς, οὐδεὶς θὰ προτιμήσῃ νὰ καταταγῇ εἰς τὸ Σῶμα αὐτὸ τὸ προσωρινόν, τὸ ἐθελοντικόν, ἐκτὸς ἂν ἔχῃ σκοπὸν νὰ ἱκανοποιηθῇ κατὰ τὴν διετίαν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ δρᾷ ἀνεξέλεγκτος ἐν τῇ ὑπαίθρῳ χώρᾳ. Διὰ τοῦτο ὑποβάλω μίαν τροπολογίαν διὰ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν εἰς τὴν δευτέραν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου, διὰ τῆς ὁποίας λαμβάνεται πρόνοια πρὸς ἀντιμετώπισιν τῆς καταστάσεως αὐτῆς, ἡ ὁποία δὲν εἶναι καὶ τόσον πολὺ εὐχάριστος εἰς ὡρισμένας περιφερείας τοῦ Κράτους, ἐντὸς τοῦ πλαισίου τῶν κειμένων νόμων καὶ τῶν ὀργανισμῶν συγκροτήσεως λόχων ἢ διμοιριῶν χωροφυλακῆς. Εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν δικαιολογεῖται πλήρως ἡ αὔξησις τῆς ἐπιχορηγήσεως δι’ ἐκείνους τοὺς ἄνδρας ἀκριβῶς, οἱ ὁποῖοι θὰ παραμένουν εἰς τὴν ὕπαιθρον χώραν, εἰς τοὺς ὁποίους καὶ τώρα διὰ τῶν κειμένων νόμων χορηγοῦνται ἐξαιρετικὰ ἐπιμίσθια, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ αὐξηθοῦν εἰς ἓν ὅριον, ὥστε νὰ φθάσουν τὸ ποσὸν τῆς ἀμοιβῆς, τὸ ὁποῖον καθορίζει ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς διὰ τοὺς κυνηγούς. Δὲν προτείνω τίποτε νέον. Διὰ νὰ μὴ δημιουργήσωμεν εἰδικὴν κατηγορίαν ἀνθρώπων, οἵτινες μόνοι κρίνονται ἱκανοὶ ὅπως ἐπιβάλωσι τὴν τάξιν, διότι τοῦτο θὰ εἶναι χρεοκοπία τοῦ Σώματος τῆς χωροφυλακῆς, τοῦ Σώματος ἐκείνου τὸ ὁποῖον ἡ Χώρα ἔχει δημιουργήσει μέχρι σήμερον διὰ τὴν ἀσφάλειαν τῆς ὑπαίθρου, ὅταν μάλιστα δι’ ἀποφάσεως τῆς Συνελεύσεως ὅλα αὐτὰ τὰ Σώματα καταδικάζωνται εἰς ἀχρηστίαν. Προτείνω μερικὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νέου ὀργανισμοῦ τῆς χωροφυλακῆς διὰ τῆς ἀπὸ τοῦδε συγκροτήσεως τῶν προβλεπομένων λόχων ἀσφαλείας κατὰ διοικήσεις χωροφυλακῆς. Δὲν ἔχω τίποτε ἄλλο νὰ προσθέσω. Ἡ πλειονοψηφία τῆς Συνελεύσεως φυσικὰ εἶναι ἐλευθέρα νὰ δεχθῇ τὴν δημιουργίαν συντάγματος κυνηγῶν. Ἂν μεθ’ ὅλα ταῦτα ἡ Συνέλευσις δεχθῇ ὡς ἀπαραίτητον τὴν δημιουργίαν ἰδιαιτέρου Σώματος, ἂν θέλῃ, ἂς λάβῃ ὑπ’ ὄψιν εἰς τὴν δευτέραν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν τὰ διὰ τῆς τροπολογίας, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον, προτεινόμενα μέτρα καὶ ἂς προσαρμόσῃ τὸ νομοσχέδιον πρὸς αὐτά, ἵνα καταστήσῃ τοῦτο κατά τι ὠφέλιμον. Ἐγὼ ἐν πάσῃ περιπτώσει νομίζω ὅτι, ὅπως εἶναι τὸ νομοσχέδιον, ἀσφαλῶς δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐκπληρώσῃ τὸν σκοπὸν ὃν ἐπιδιώκει ὁ εἰσηγητὴς αὐτοῦ. Τουναντίον δύναμαι νὰ βεβαιώσω ὅτι θὰ φέρῃ ἀποτελέσματα ἀντίθετα τῶν προσδοκωμένων.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Γιωτόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§122Π. ΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Αἱ παρατηρήσεις, κύριοι συνάδελφοι, τὰς ὁποίας θὰ λάβω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω, συνοψίζονται ὅλαι εἰς μίαν βασικὴν σκέψιν, τὴν ἑξῆς: Ἐπὶ τοσοῦτον θὰ ἐπιτύχῃ ὁ θεσμός, ἐφόσον τὰ πρόσωπα τὰ ὁποῖα θὰ ἐφαρμόσωσιν αὐτὸν θὰ εἶναι κατάλληλα. Ἂν τὰ πρόσωπα εἶναι κατάλληλα, δὲν ἔχω καμμίαν ἀμφιβολίαν ὅτι ὁ θεσμὸς θὰ φέρῃ εὐεργετικὰ ἀποτελέσματα, οὐχὶ ἁπλῶς ὠφέλιμα. Ἂν τὰ πρόσωπα εἶναι μέτρια, τὰ ἀποτελέσματα θὰ εἶναι μέτρια καὶ θὰ ἔχωμεν ἀποτυχίαν τοῦ θεσμοῦ ἐν περιπτώσει κατὰ τὴν ὁποίαν εἰσχωρήσωσι στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχωσι τὴν θέσιν των ἐν τῷ Σώματι αὐτῷ. Ὁλόκληρος ἡ προσοχὴ ἡμῶν λοιπόν, ἀφοῦ ἔγινε δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον, ὁλόκληρος ἡ προσοχὴ ἡμῶν δέον νὰ στραφῇ εἰς τοὺς ἀνθρώπους, διὰ τῶν ὁποίων θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξασφαλίσωμεν εἴσοδον εἰς τὸ Σῶμα χρηστῶν καὶ καταλλήλων στοιχείων. Εἶναι ἀπαραίτητα καὶ τὰ δύο· καὶ ἡ χρηστότης καὶ ἡ ἐμπειρία περὶ τὴν ἐκτέλεσιν τοιαύτης τινος ὑπηρεσίας, ἀφ’ ἑνὸς μὲν ὁ τρόπος διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἐξασφαλίσωμεν χρηστὰ καὶ ἔμπειρα στοιχεῖα, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ὁ τρόπος διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἐμποδίσωμεν τὴν εἰσπήδησιν ἐν τῷ Σώματι στοιχείων ἐπικινδύνων. Ἀντιπροσωπεύω, ἀξιότιμοι συνάδελφοι, περιφέρειαν λῃστόπληκτον. Ἀφ’ ἑτέρου δὲ ὡς ποινικολόγος δικηγόρος ἔχω ὑπ’ ὄψει μου πολλὰς δικογραφίας προερχομένας ἐκ τῆς περιφερείας ἐκείνης καὶ ἀφορώσας θέματα ἐντελῶς συναφῆ μὲ τὰ ζητήματα τῆς καταδιώξεως τῆς ληστείας. Ὁμιλῶ λοιπὸν κατόπιν πείρας εἰδικῆς καὶ ἔχων ὑπ’ ὄψει μου ὡρισμένας συγκεκριμένας περιπτώσεις. Ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς εὐηρεστήθη νὰ κάμῃ ἀποδεκτὰς διαφόρους τροπολογίας μου, ἐξ ἐκείνων τὰς ὁποίας διετύπωσα εὐθὺς ἅμα τῇ πρώτῃ συζητήσει τοῦ νομοσχεδίου. Ὁμολογῶ ὅμως ὅτι ὑπάρχουν σημεῖα, ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἐφελκύσω περισσότερον τὴν προσοχὴν καὶ τῆς Συνελεύσεως καὶ τοῦ ἀξιοτίμου ἐπὶ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργοῦ, διότι τὰ σημεῖα ταῦτα ἀκριβῶς ἐξυπηρετοῦσι τὴν διττὴν ἄποψιν περὶ τῆς ὁποίας ὡμίλησα καὶ ἡ ὁποία εἶναι οὐσιώδης· τοῦ νὰ εἰσέλθωσι στοιχεῖα χρηστὰ καὶ ἔμπειρα ἀφ’ ἑνός, καὶ παρεμποδισθῇ ἀφ’ ἑτέρου ἡ εἴσοδος στοιχείων ἐπικινδύνων. Ἕνεκα τοῦ λόγου τούτου διαφωνῶ μὲ τὸν ἀξιότιμον ἐκ Λασηθίου πληρεξούσιον, ἀποφαινόμενον συλλήβδην ὑπὲρ τῆς εἰσόδου ὁπλαρχηγῶν ὡς ἀξιωματικῶν τοῦ Σώματος τούτου. Φρονῶ, ἀξιότιμε συνάδελφε, ὅτι πράγματι δυνατὸν πολλοὶ ἐκ τῶν ὁπλαρχηγῶν νὰ προσέφερον ὑπηρεσίας διακεκριμένας εἰς ὡρισμένας περιστάσεις, ἀλλὰ δὲν εἶναι αὐτὸς ὁ τρόπος τῆς ἀμοιβῆς τῶν ὑπηρεσιῶν τῶν ὁπλαρχηγῶν τούτων. Οἱ ὁπλαρχηγοὶ οὗτοι δύνανται νὰ λάβωσιν, ἂν δὲν ἔλαβον, μετάλλια, συντάξεις, παράσημα, ἂν θέλητε, ἀλλὰ φρονῶ ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὸ Σῶμα τῶν κυνηγῶν ὡς ἀξιωματικοί, διότι θὰ προσέδιδον εὐθὺς ἀμέσως εἰς αὐτὸ τὸν τόνον, τὴν ἀπόχρωσιν Σώματος ἀτάκτου, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ θεωρηθῶσιν ὡς στοιχεῖα ἄτακτα, ἔστω καὶ ἂν προσέφερον, ἐπαναλαμβάνω, ἀξιολόγους ὑπηρεσίας ἔν τισι περιστάσεσιν.

§123Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Νὰ συλληφθῇ ὁ Γιαγκούλας, αὐτὸ εἶναι τὸ οὐσιῶδες, καὶ ὄχι ἂν θὰ συλληφθῇ ἐν τάξει ἢ παρατάξει.

§124Π. ΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἀρκεῖ αὐτό, κ. συνάδελφε. Εἶναι ἀναγκαῖον καὶ ἓν ἄλλο· εὑρίσκομαι εἰς τὴν ἀνάγκην, ἐπειδὴ θίγετε τὴν τοιαύτην ἄποψιν, νὰ σᾶς ἀναφέρω ὅτι τινὲς ἐκ τῶν ἐν λόγῳ ὁπλαρχηγῶν γενόμενοι ἀξιωματικοὶ τῆς ἐννόμου τάξεως συνεκέντρωσαν πολὺ δυσφορίαν εἰς βάρος αὐτῶν ἐκ μέρους τῶν πληθυσμῶν. Γνωρίζω δὲ ὡρισμένας δικογραφίας, ὡρισμένας καταδίκας εἰς βάρος διαφόρων ὁπλαρχηγῶν, τῶν ὁποίων δὲν θέλω νὰ ἀναφέρω τὰ ὀνόματα, διότι, ἂν θέλητε, ἀπό τινων ἀπόψεων δύναμαι νὰ τοὺς συμπαθῶ ὡς ἄτομα, ἀλλ’ ἐπαναλαμβάνω, γνωρίζω διαφόρους καταδίκας τοιούτων ὁπλαρχηγῶν εἴτε ἐπὶ ἐκβιάσει εἴτε ἐπὶ ἀντιποιήσει Ἀρχῆς.

§125Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Δὲν μοὶ λέγετε εἰς τὸ Σῶμα τῶν δικηγόρων ὑπάρχουν δικηγόροι καταδικασθέντες;

§126Π. ΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Μὴ φέρετε τοιαύτας ἀστόχους παρομοιώσεις.

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ. Ἡσυχία. Ὄχι διακοπάς.

§128Π. ΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Λοιπὸν ἔχω ὑπ’ ὄψει μου ὡρισμένα καὶ συγκεκριμένα γεγονότα. Ἐπὶ παραδείγματι ἐν Ἠπείρῳ διάφοροι ἐξ αὐτῶν τῶν ὁπλαρχηγῶν, γενόμενοι ἀξιωματικοὶ τῆς ἐννόμου τάξεως, μεταξὺ ἄλλων, ἐξέδωκαν προκηρύξεις, διὰ τῶν ὁποίων ἠπείλουν καὶ ποινὴν θανάτου ἐναντίον τῶν ἀπειθούντων εἰς τὰς διαταγὰς αὐτῶν. Συνέστησαν οἱ ἐν λόγῳ ὁπλαρχηγοὶ κοινοτικὰ δικαστήρια εἰδικά, εἰς τὰ ὁποῖα ὑπήγαγον τοὺς κατοίκους τῶν περιφερειῶν αὐτῶν. Καὶ ἐπαναλαμβάνω, ἔχω ὑπ’ ὄψει μου ὡρισμένας καταδικαστικὰς ἀποφάσεις, ἀφορώσας τοιαύτας περιπτώσεις. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου πρόστιμον ἐπιβληθὲν καταναγκαστικῶς ἐπὶ ὡρισμένων πολιτῶν δι’ ἀδικήματα πραγματικὰ ἢ φανταστικά, ἐντελῶς ξένα πρὸς τὸ ἀδίκημα τῆς ληστείας, διότι ἐπὶ παραδείγματι ἐφόνευσαν τὸν σκύλον ἑνὸς ἄλλου. Κατεδικάσθησαν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἐπὶ ἀντιποιήσει ἀρχῆς, ἀλλὰ προεκάλεσαν παράπονα δυνατά. Ἀλλὰ θὰ ἀντιταχθῇ: Δὲν εἶναι δυνατὸν μεταξὺ αὐτῶν τῶν ὁπλαρχηγῶν νὰ ὑπάρχουν καὶ χρήσιμα στοιχεῖα, δυνάμενα νὰ ἐξυπηρετήσωσι τοὺς σκοποὺς τοὺς προβλεπομένους ὑπὸ τοῦ νομοσχεδίου τούτου; Δὲν θέλω νὰ τὸ ἀρνηθῶ καθολοκληρίαν, ἀξιότιμοι συνάδελφοι, εὑρίσκω δὲ ὅτι ὑπάρχει τρόπος. Ποῖος τρόπος; Νὰ εἰσέλθωσιν ὡς ὑπαξιωματικοὶ εἰς τὸ Σῶμα. Τοὺς φθάνει, κύριοι, νὰ εἶναι ὑπαξιωματικοί, νὰ εἶναι, φέρ’ εἰπεῖν, ἐπιλοχίαι καὶ νὰ λαμβάνωσι 2,250 δραχμὰς τὸν μῆνα μετὰ τῶν ἄλλων πλεονεκτημάτων αὐτῶν. Πρὸ παντὸς πρέπει νὰ ἀποσπάσωμεν τὴν ἐμπιστοσύνην τῶν πληθυσμῶν· ἐφόσον δὲν ἀποσπάσωμεν αὐτήν, δὲν εἶναι δυνατὸν οἱ πολῖται νὰ ἀποταθῶσι μετ’ ἐμπιστοσύνης πρὸς αὐτοὺς διὰ νὰ τοῖς δοθῶσιν ἐμπιστευτικαὶ πληροφορίαι, διότι αἱ ἐμπιστευτικαὶ πληροφορίαι φθάνουσι μέχρις ἐκείνων, τοὺς ὁποίους καταδιώκουν.

§129Θ. ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Ἴσως σᾶς διαφεύγει ἡ λεπτομέρεια ὅτι τὰ καλλίτερα στοιχεῖα ὑπηρέτησαν ὡς ἔφεδροι ἀξιωματικοί, συνεπῶς νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ χρησιμοποιηθῶσιν ὡς ὑπαξιωματικοὶ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτησαν ὡς ἔφεδροι λοχαγοί.

§130Π. ΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Χαίρω πολὺ διότι ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπουργὸς ἀπήλειψε τὴν διάταξιν περὶ τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν. Φρονῶ ὅτι δὲν δύνανται νὰ προσέλθωσι στοιχεῖα ἄτακτα ἐπὶ κινδύνῳ νὰ θεωρηθῇ τὸ Σῶμα αὐτὸ ὡς ἄτακτον καὶ δεύτερον νὰ μὴ γεννηθῇ ἡ ἐμπιστοσύνη τῶν πολιτῶν εἰς τὸ Σῶμα αὐτό. Ὅσοι ἐξ αὐτῶν ἔχουσιν ἀτομικὰς ποινάς, εἶναι ἀδύνατον νὰ εἰσέλθωσιν ὡς ὑπαξιωματικοὶ εἰς τὸ Σῶμα αὐτό, ἂν δὲ νομίζωσιν ὅτι αὐτὸ ἀποτελεῖ ὑποβιβασμὸν ἂς μὴ προσέλθωσι, ἀλλὰ πρὸ παντὸς δὲν δύναται νὰ δοθῇ εἰς τὸ Σῶμα αὐτὸ ὁ χαρακτὴρ τοῦ ἀτάκτου καὶ δὲν δύναται νὰ δοθῇ ἐμπιστοσύνη εἰς τὸ Σῶμα αὐτό, ἐφόσον δὲν θὰ προσέρχωνται ἀξιωματικοὶ ἐκ τῶν τακτικῶν στελεχῶν. Εἷς συνάδελφος ὑπέβαλε τὴν ἀντίρρησιν ὅτι πρέπει νὰ εἶναι ἀξιωματικοὶ τῆς χωροφυλακῆς ἢ τοῦ στρατοῦ. Ἐγὼ ἔχω τὴν ἀντίθετον γνώμην, διότι δέχομαι τὴν ἀρχὴν τῆς διαφορᾶς τῆς διανοητικότητος. Ἄλλος ὁ τρόπος τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ πεζικοῦ καὶ ἄλλος τῶν τῆς χωροφυλακῆς. Ἐννοεῖται ὅτι πρέπει νὰ ἐκλεγῶσιν οἱ ἄριστοι ἀξιωματικοὶ τῆς χωροφυλακῆς. Ἐγώ, ὁ ὁποῖος ἐξεφράσθην κατὰ τῆς χωροφυλακῆς ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ καὶ ἐξελήφθην ἐκ συστήματος ὡς ἀντιπαθῶν τὴν χωροφυλακήν, δὲν ἠρνήθην ὅτι καὶ ἐν τῇ χωροφυλακῇ ὑπάρχουσι χρηστὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ εὑρεθῶσι καὶ δύνανται νὰ εὑρεθῶσι καὶ ἐκ τοῦ φύλλου τῆς ποιότητος καὶ ἐξ ἄλλων στοιχείων. Εὑρίσκω ὅτι ἡ διαφορὰ τῆς διανοητικότητος εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία θὰ ἐξυπηρετήσῃ τὰς ἀνάγκας τοῦ Σώματος αὐτοῦ. Ὁ ἀξιωματικὸς τῆς χωροφυλακῆς ἐνεργεῖ ἐπὶ τῇ βάσει πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας λαμβάνει. Ἔχει τὴν τιμὴν νὰ ἀποσπάσῃ, ὁσάκις κερδίσει τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ Κοινοῦ καὶ δι’ αὐτὸ εἶπον ὅτι ἀπαιτεῖται μεγίστη προσοχὴ εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ προσώπου. Ἔχει τὴν τέχνην νὰ ἔρχηται εἰς ἰδιωτικὰς διαπραγματεύσεις, ἔχει τὴν τέχνην νὰ προπαρασκευάζῃ αὕτως εἰπεῖν τὸ ἔδαφος ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ δράσῃ τὸ Σῶμα βραδύτερον, ἐνῷ ὁ ἀξιωματικὸς τοῦ πεζικοῦ δὲν ἔχει αὐτὴν τὴν τέχνην, εἶναι καταλληλότερος διὰ τὴν ὥραν τοῦ πυρός. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀντίρρησιν τὴν ἄλλην τὴν προβλεπομένην ἀπὸ τὸν ἐκ Βόλου συνάδελφον διὰ τὴν προσωρινότητα τοῦ Σώματος αὐτοῦ, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἰσχυρὰ ἡ ἀντίρρησις. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ προστεθῇ τροπολογία δυνάμει τῆς ὁποίας ὅσοι τυχὸν διορίζονται ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ αὐτῇ νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ εἰσαχθῶσι βραδύτερον εἰς τὴν χωροφυλακὴν ὡς μόνιμοι ὑπαξιωματικοὶ ἢ καὶ νὰ προαχθῶσιν ἀκόμη ὅταν τὸ Σῶμα διαλυθῇ. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἡ ἰδέα τῆς προσωρινότητος θὰ ἐκλείψῃ ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα θὰ ἔχουν λόγον ἕνεκα τῆς θέσεώς των νὰ δράσωσιν ἐπωφελῶς. Ὑπάρχουσιν ἀκόμη σημεῖα τινὰ τῶν τροπολογιῶν, διότι ὑπέβαλον πολλὰς τροπολογίας, στηριζόμενος ἐπὶ τῆς πείρας, τὴν ὁποίαν ἔχω ἀποκτήσει. Ὑπάρχουσι τροπολογίαι διάφοροι, τὰς ὁποίας ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν ἐδέχθη, καὶ θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἐφελκύσουν τὴν προσοχὴν τῆς Συνελεύσεως καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ἔχω ἀναγράψει τὸ ἑξῆς. Ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς ἀνέπτυξεν ὅτι (ἀναγινώσκει). Ὑπάρχουσι καὶ ἄλλα ἀδικήματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἀναφέρονται, ὡς εἶναι τὸ ἀδίκημα τῆς ὑποθάλψεως τῆς ληστείας. Ὑπάρχουσι πρόσωπα πολλὰ καταδικασθέντα. Ἂν ὁμιλήσωμεν τεχνικῶς, αὐτὰ εἶναι τὰ ἀδικήματα· ἄλλως, ἂν περιπέσωμεν εἰς τὴν ἀοριστίαν, θὰ εὑρεθῶμεν εἰς τὸ πέλαγος τῶν ἀμφιβολιῶν καὶ ἀοριστιῶν. Ἀλλὰ καὶ οἱ ἐπὶ ὑποθάλψει ληστείας καταδικασθέντες. Καὶ ὑπάρχουσι τοιαῦτα πρόσωπα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἐξοβελισθῶσιν ἐντελῶς, διότι μία καταδίκη ἐνδεικνύει ἐντελῶς τὴν ἀνικανότητα τοῦ προσώπου αὐτοῦ.

§131Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Νὰ τυπωθῶσι.

§132Π. ΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐτυπώθησαν. Ἐπιθυμῶ νὰ προστεθῇ καὶ ἡ ὑπόθαλψις τῆς ληστείας. Ἐπίσης ἐπιθυμῶ καὶ τὴν προσαγωγὴν τῶν πιστοποιητικῶν τοῦ ἁρμοδίου νομάρχου. Αἱ τροπολογίαι μου ἔχουν τυπωθῆ.

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὴν βʹ ἀνάγνωσιν.

§134ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ἐπειδή, κ. Πρόεδρε, ὑπάρχει σωρεία νομοσχεδίων, νὰ καθιερωθῇ τὸ ¼ τοῦ Κανονισμοῦ.

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρέπει νὰ ὑπάρχῃ πρότασις 20 πληρεξουσίων καὶ νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Συνέλευσις. Δὲν ἔχω τοιαύτην πρότασιν εἰς τὰς χεῖράς μου. Ὑποβάλλετε τοιαύτην πρότασιν καὶ θὰ τὸ πράξω.

§136Π. ΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑποθέτω ὅτι εἶμαι ἐντὸς τοῦ θέματος. Ὑποθέτω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι καὶ ἐντὸς τοῦ θέματος εἶμαι καὶ πράγματα χρήσιμα λέγω διὰ τὸ ζήτημα καὶ ὑποθέτω ὅτι οὐδαμῶς ἀπομακρύνομαι τοῦ θέματος. Φρονῶ λοιπὸν ὅτι ἐπίσης πρέπει νὰ ἐξαιρεθῶσι τὰ πρόσωπα ἐκεῖνα ἐπὶ τῶν ὁποίων ἔχουν ἀναγγελθῆ κατηγορίαι ἐπὶ ὑποθάλψει ληστείας καὶ συνεργίᾳ, διότι ἔχουν ἢ εἶχον ἀδελφὸν ἢ συγγενῆ ληστὴν εἴτε ζῶντα εἴτε φονευθέντα κατὰ τὴν τελευταίαν πενταετίαν. Οἱ ἔχοντες τὰ προσόντα θὰ ἔπρεπε νὰ κριθῶσιν ἀπὸ ἓν συμβούλιον ἀξιωματικῶν ὅσον ἀφορᾷ ὄχι μόνον τὴν σωματικὴν αὐτῶν ἀρτιότητα, ἀλλὰ καὶ τὴν σωματικὴν αὐτῶν ἀντοχήν, διότι εἶναι ἀνάγκη νὰ εἶναι ἐξαιρετικῆς ἀντοχῆς. Ἐπὶ πλέον δὲ νὰ κριθῶσι καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὴν σκοπευτικὴν αὐτῶν δεινότητα. Θὰ ἔχητε, κύριοι συνάδελφοι, ἰδέαν τῶν δυσχερειῶν εἰς τὰς ὁποίας εὑρίσκονται ἀποσπάσματα εἴτε νεοσυλλέκτων στρατιωτῶν εἴτε χωροφυλάκων μαθητευομένων ὅταν εὑρέθησαν ἀπέναντι ληστρικῶν Σωμάτων. Οἱ λησταὶ εἶναι κατὰ κανόνα ἄριστοι σκοπευταί. Πολλάκις δὲ τὰ ἀποσπάσματα ἀπέτυχον ὄχι ἐκ κακῆς θελήσεως, ἀλλὰ διότι εὑρίσκοντο ἐν ἐντελῶς ὑποδεεστέρᾳ μοίρᾳ ἀπὸ ἀπόψεως σκοπευτικῆς δεινότητος. Τὸ στοιχεῖον αὐτὸ εἶναι ἀπαραίτητον.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τοὺς κ. κ. συναδέλφους, ἂν ἔχουν τροπολογίας, νὰ τὰς ὑποβάλουν καὶ νὰ τυπωθοῦν διὰ νὰ τὰς ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει κατὰ τὴν γʹ ἀνάγνωσιν. Ἐπίσης θὰ παρακαλέσω τοὺς κ. κ. συναδέλφους νὰ μὴ ἐπανέρχωνται εἰς τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου, διότι αὕτη ἤδη ἐγένετο δεκτή.

§138Κ. ΝΤΑΗΣ. Ἤθελον μίαν πληροφορίαν ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν. Τὸ νομοσχέδιον προβλέπει διὰ τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ τάγματος καθὼς καὶ τὸν τρόπον καθ’ ὃν θὰ γίνηται ἡ στρατολογία τῶν ὁπλιτῶν. Διὰ τοὺς ἀνθυπασπιστὰς δὲν προβλέπει. Θὰ ληφθοῦν καὶ αὐτοὶ ἐκ τῆς χωροφυλακῆς ἢ τοῦ στρατεύματος ἢ θὰ γίνῃ κατάταξις;

§139Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἀναμφισβητήτως θὰ ληφθοῦν ἐκ τοῦ στρατεύματος καὶ τῆς χωροφυλακῆς.

§140Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ἐψήφισα ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου, διότι ἔχω σχηματίσει τὴν γνώμην ὅτι ὁ προορισμὸς τῆς χωροφυλακῆς, ὅπως τελευταίως διεμορφώθη διὰ τῆς νεωτέρας νομοθεσίας, τὴν καθιστᾷ ἀνεπαρκῆ διὰ τὴν καταδίωξιν τῆς ληστείας. Δυστυχῶς ἢ εὐτυχῶς ἀντιπροσωπεύω ἐπαρχίαν εἰς τὴν ὁποίαν ἡ ληστεία μαίνεται καὶ εἰς τὴν ὁποίαν καταφεύγουν ἢ μᾶλλον μέρος εἰς τὸ ὁποῖον ἐκτρέφεται ἡ ληστεία. Ὑπάρχει τὸ χωρίον Κοτζόλι, τὸ ὁποῖον κατοικεῖται ἀπὸ Ἀρβανιτοβλάχους. Ὑπάρχει μία ἔρημος ἔκτασις ἑκατοντάδων χιλιάδων στρεμμάτων, ἡ ὁποία ἄλλοτε κατῳκεῖτο ἀπὸ Μουσουλμάνους καὶ οἱ ὁποῖοι μετηνάστευσαν ὅλοι εἰς τὴν Τουρκίαν. Αὐταὶ αἱ ἐκτάσεις λοιπὸν μένουν ἀκατοίκητοι. Διότι μὴ νομίζετε, κύριοι, ὅτι μόνον διὰ στρατοῦ καὶ ἀποσπασμάτων καταδιώκεται ἡ ληστεία. Δὲν εἶναι εἰς θέσιν τίποτε νὰ κάμῃ ὁ στρατὸς ἄνευ τῆς συνεργασίας τῶν ἐντοπίων. Μὴ νομίζετε ὅτι δύναται νὰ καταδιωχθῇ ἡ ληστεία ἐφόσον ὁλόκληροι ἐπαρχίαι σχεδὸν καὶ τὸ ἥμισυ τῆς ἐπαρχίας Τυρνάβου μένουν ἐγκαταλελειμμέναι ἔρημοι καὶ κατοικοῦνται ἀπὸ Ἀρβανιτοβλάχους καὶ ἄλλας φυλάς, αἱ ὁποῖαι καὶ παράγουν ληστὰς καὶ ἀνατρέφουν ληστὰς καὶ ὑποθάλπουν ληστάς. Παρετήρησα ἐπὶ τῆς ὑπουργίας τοῦ κ. Παγκάλου πῶς ἐγένετο ἡ καταδίωξις τῆς ληστείας. Νομίζετε ὅτι μὲ τὰ κρατικὰ ὄργανα ἐπῆλθον τὰ ἀποτελέσματα ταῦτα; Τουλάχιστον εἰς τὸν δῆμον Ὀλυμπίας εὑρέθησαν ἀντιμέτωποι τῶν ἀποσπασμάτων καὶ ἔφερον τὸ ἀποτελέσματα αὐτά. Τοὐναντίον ὅταν ἐγένεται ἡ ληστεία τοῦ Δοξαρᾶ, ἡ ὁποία κατετάραξεν ὅλην τὴν Ἑλλάδα, κάποιος ἐντόπιος ἐπρόδωσεν εἰς τὸ ἀπόσπασμα τὴν διάβασιν τῶν ληστῶν. Ἠξεύρετε τότε τί ἔκαμεν ὁ ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ ἀποσπάσματος ἀξιωματικός; Τοὺς εἶπεν· ἀφῆστέ τους νὰ περάσουν καὶ ἅμα περάσουν πυροβολήσατε. Καὶ ἀφοῦ ἐπέρασαν ἤρχισαν νὰ πυροβολοῦν εἰς τὸν ἀέρα καὶ οἱ λησταὶ ἔφυγαν. Δὲν θέλω νὰ κατηγορήσω τὴν χωροφυλακήν, ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἡ χωροφυλακὴ ἀφότου ἀνεμίχθη εἰς τὴν ἀστυνομίαν, ἐνῷ δὲν ἦτο ὁ ἀρχικὸς προορισμός της, ἀφότου ἤρχισε νὰ ἀναμιγνύηται εἰς τὰ δικαστήρια καὶ νὰ φυλάττῃ τὰς πόλεις, ἔχασε τὸν προορισμόν της καὶ δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ τὸν ἐκτελέσῃ. Διὰ τοῦτο συνιστῶ εἰς τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργόν, ἂν θέλῃ νὰ καταδιώξῃ τοὺς ληστάς, νὰ προσλάβῃ ἀνθρώπους ἀπὸ τὸν τόπον ἑκάστης ἐπαρχίας, καὶ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶπον ἐδῶ διάφοροι ρήτορες ἀπὸ ἀπόψεως στρατιωτικῆς, ἀπὸ ἀπόψεως βαθμῶν, γαλονίων κλπ. ἐγὼ τὰ θεωρῶ ὅτι εἶναι ἀνάξια προσοχῆς. Τὸ ζήτημα εἶναι κοινωνικὸν καὶ οἰκονομικόν. Ἔχομεν δύο Ὑπουργοὺς Οἰκονομικῶν· ἔχομεν τὸν κ. Γκότσην καὶ τὸν Γιαγκούλαν. Ποῖον σύστημα οἰκονομικὸν νομίζετε ὅτι εἶναι λογικώτερον; Τοῦ Γιαγκούλα. Διότι ὁ Γιαγκούλας εἰς τοὺς πλουσίους καὶ μόνον ἐπιβάλει φόρους καὶ κατανέμει πολὺ δικαίως τοὺς φόρους. Πρέπει δὲ νὰ ἐξετάσωμεν τὸν κόσμον τῶν πασχόντων. Ὁ κόσμος πάσχων ἀπὸ τοὺς ληστὰς πληρώνει φόρους καὶ ζῇ καλὰ μαζί των. Ὅταν ὅμως ἐμφανισθοῦν ἀποσπάσματα, ὁ κόσμος τρέμει περισσότερον ἀπὸ ὅ,τι τρέμει ὅταν ἐμφανισθοῦν λησταί, οἱ ὁποῖοι εἶναι δυνατώτεροι τῶν ἀποσπασμάτων. Τώρα ἔχομεν τρεῖς πληγάς: Ἡ πρώτη πληγὴ εἶναι οἱ λησταί, ἡ ἄλλη εἶναι τὰ ἀπασπάσματα καὶ ἡ τρίτη πληγὴ εἶναι τὸ σύνταγμα τοῦ κ. Κονδύλη. Κατ’ ἐμὲ ἡ πληγὴ αὐτὴ θὰ εἶναι ὀλιγώτερον ἐπιβλαβὴς ἀπὸ τὰς ἄλλας δύο καὶ θὰ φέρῃ ἀποτελέσματα. Διότι ἐδῶ δὲν πρόκειται νὰ ἐκλέξωμεν τὸ καλύτερον, ἀλλὰ τὸ ὀλιγώτερον κακόν. Καὶ τοῦτο εἶναι τὰ εἰδικὰ ἀποσπάσματα ἀπὸ ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι γνωρίζουν τὸν τόπον καὶ οἱ ὁποῖοι—ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ ἡ φράσις—συνδέονται μὲ τοὺς λῃστάς. Δι’ αὐτὸ κηρύσσομαι ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου καὶ κατ’ ἀρχὴν καὶ εἰς τὰς λεπτομερείας, συνιστῶν εἰς τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν ὅπως κατὰ τὰς στρατολογήσεις ἀποβλέψῃ εἰς ἑκάστην ἐπαρχίαν διὰ νὰ διαλέξῃ καταλλήλους ἄνδρας. Ἐννοεῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν τί θέλω νὰ εἴπω. Μόνου δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου θὰ φέρῃ ἀποτέλεσμα. Ἄλλως θὰ δημιουργηθῇ μία τρίτη πληγή.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὑπεβλήθη πρότασις ὑπὸ 20 πληρεξουσίων ὅπως ἐφαρμοσθῇ τὸ ἄρθρον τοῦ Κανονισμοῦ, τῆς εἰσαγωγῆς δηλαδὴ τοῦ ¼ τῆς ὥρας. Ἐρωτῶ τὴν Συνέλευσιν ἂν ἐγκρίνῃ τοῦτο.

§142ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§143Θ. ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Ἐκ τῆς μέχρι τοῦδε συζητήσεως δὲν εἶδα νὰ γίνῃ κατάχρησις καμμία τοῦ λόγου. Ἓν τέταρτον μόλις ὡμίλησεν ὁ μακρηγορότερος ἐκ τῶν ῥητόρων. Νομίζω λοιπὸν ὅτι τὸ μέτρον αὐτό, τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλεται εἰς τὰς περιστάσεις ἐκείνας εἰς τὰς ὁποίας ὁ ῥήτωρ μακρηγορεῖ, εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν δὲν χρειάζεται. Ἐγὼ δὲν θὰ ἀπασχολήσω τὴν Συνέλευσιν πέρα τῶν 10 λεπτῶν. Τὸ θεωρῶ ἀνελεύθερον ἡ Συνέλευσις νὰ ἀποφασίσῃ τοῦτο.

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι ἀνελεύθερον. Ἡ Συνέλευσις τὸ ἀπεφάσισεν.

§145Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Πρόκειται περὶ τοῦ συντακτικοῦ ἔργου;

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι. Γενικῶς. Ἀλλ’ ἀφοῦ δὲν παρετηρήθη κατάχρησις, ἐπανερχόμεθα εἰς τὴν πρώτην κατάστασιν. Ὁ κ. Α. Πραντούνας ἔχει τὸν λόγον.

§147Α. ΠΡΑΝΤΟΥΝΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐλυπήθην πάρα πολύ, διότι κατὰ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου συνέπεσε νὰ ἀσθενῶ καὶ δὲν ἔλαβον καὶ ἐγὼ τὸν λόγον, καὶ δὲν ἐπρόλαβα καὶ ἐγὼ τὴν τελευταίαν στιγμὴν νὰ ὑπερψηφίσω τοῦ νομοσχεδίου, τοῦ ὁποίου κατ’ ἀρχὴν ἤμην καὶ εἶμαι ὑπέρ. Καὶ ἄλλοτε εἶπον εἰς ὑμᾶς ὅτι διὰ κάθε ζήτημα χρειάζεται μία εἰδικότης. Δυστυχῶς ἐνταῦθα εἰς τὴν κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία συνέταξε τὸ νομοσχέδιον αὐτό, δὲν ὑπῆρχον πολλοὶ εἰδικοὶ μέσα. Ἐγὼ ἀντιθέτως ἔχω κάποιαν εἰδικότητα, διότι διετέλεσα ἐπὶ 11 μῆνας εἰς τὴν καταδίωξιν τῆς λῃστείας ὡς ἀνθυπολοχαγός, ἐπὶ 7 δὲ μῆνας ὡς ἐπόπτης τῆς ἐπαρχίας Καρδίτσης καὶ ἐπὶ ἓν ἔτος ἤμην διαρκῶς εἰς τὴν ἀνωτάτην ἐποπτείαν καταδιώξεως τῆς λῃστείας ἐν Θεσσαλίᾳ πάντοτε, καὶ συνεπῶς ἔχω κάποιαν εἰδικότητα περισσότερον παντὸς ἄλλου. Ἔζησα μὲ τσαρούχι καὶ βλαχόκαλτσα. Ἂν δὲν ζήσῃ δὲ κανεὶς εἰς ἓν εἶδος κινήσεως, δὲν δύναται νὰ ἀποφανθῇ. Ἕκαστον σχέδιον, ὅσον ἔξοχον καὶ ἂν εἶναι, ἂν δὲν δοθῇ εἰς καλὰς χεῖρας, εἶναι προωρισμένον νὰ ἀποτύχῃ. Ἂν τοὐναντίον εἶναι ἄσχημον τὸ σχέδιον καὶ δοθῇ εἰς καλὰς χεῖρας, θὰ ἐπιτύχῃ. Πολὺ ὀρθῶς εἶπεν ὁ κ. Γιωτόπουλος ὅτι ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς πρέπει νὰ προσέξῃ—καὶ θὰ προσέξῃ— εἰς τὴν εἴσοδον τῶν ἱκανῶν στοιχείων. Ἀλλὰ μήπως τοῦτο θὰ μᾶς ἐμποδίσῃ νὰ ἐκδιώξωμεν ἐκ τοῦ Σώματος τῶν κυνηγῶν τοὺς ἀνικάνους τὴν ἑπομένην τῆς προσλήψεώς των; Τίς νόμος ἀπαγορεύει τοῦτο; Δὲν ὑπάρχει νόμος τῶν ἐκκαθαρίσεων; Δὲν ὑπάρχει ὁ νόμος περὶ καταστάσεως ἀξιωματικῶν; Ἐλέχθη κατόπιν ὅτι θὰ προσβληθῇ ἡ χωροφυλακή, ἂν γίνῃ Σῶμα κυνηγῶν. Μήπως Σώματα κυνηγῶν δὲν ὑπάρχουσιν εἰς τὴν Γαλλίαν; Δὲν ὑπάρχουσιν οἱ chasseurs à pieds καὶ οἱ Alpins εἰς τὸ Γαλλικὸν πεζικόν, ὡς καὶ οἱ Ζουάβοι, οἱ chasseurs à cheval, ὡς καὶ οἱ Hussurds εἰς τὸ Γαλλικὸν ἱππικόν; Μήπως δὲν ὑπάρχει τὸ βαρύ, τὸ πεδινόν, τὸ ὀρειβατικὸν πυροβολικόν; Μήπως δὲν ὑπάρχουν παρ’ ἡμῖν τὰ εὐζωνικὰ τάγματα εἰς τὸ πεζικόν μας; Κατὰ τί ἐμειώθη ἐκ τούτου ἡ ἀξία τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ πεζικοῦ μας; Ἄλλα τὰ καθήκοντα τῆς χωροφυλακῆς, ἄλλα τὰ τοῦ Σώματος τῶν κυνηγῶν καὶ ἄλλα τῆς Ἀστυνομίας τῶν Πόλεων. Εἰς τὴν χωροφυλακὴν τῆς Εὐρώπης καὶ τῆς Ἀμερικῆς ἔχουν πλείστους παρεμφερεῖς κλάδους: Τοὺς ντετεκτίβ, τοὺς briyudes de Gendarmerie en velo, en auto κλπ., τοὺς Βερσαλιέρους κλπ. Προορισμὸς ὅλων εἶναι νὰ καταδιώκουν ἄλλοι μὲν εἰς τὰ ὄρη, ἄλλοι δὲ εἰς τὰς πόλεις τὰ κακοποιὰ στοιχεῖα δι’ ἰδίων ἕκαστον μεθόδων. Διότι τίς θὰ ἐμποδίσῃ νὰ ἔλθῃ εἰς τὰς Ἀθήνας ὁ Γιαγκούλας; Ἄν ἡ Ἀστυνομία τῶν Πόλεων εἶναι εἰς τὴν θέσιν της, θὰ τὸν συλλάβῃ. Καὶ τἀνάπαλιν τί ἐμποδίζει ἕνα λωποδύτην νὰ ὑπάγῃ εἰς τὰ ὄρη; Ἄν τὸ Σῶμα τῶν κυνηγῶν εἶναι εἰς τὴν θέσιν του, θὰ τὸν συλλάβῃ. Τὸ Σῶμα τῆς χωροφυλακῆς δὲν ἔχει νὰ πάθῃ τίποτε ἐκ τούτου. Αἱ εἰδικότητες, κύριοι, χρειάζονται. Ἡ Ἀστυνομία τῶν Πόλεων ἀποτελουμένη ἀπὸ ἄνδρας τοιούτους, οἷοι εἶναι οἱ ἀποτελοῦντες ταύτην, δὲν δύναται νὰ ζήσῃ εἰς τὰ ὄρη. Τὰ ὄρη ἀπαιτοῦσιν ἀνθρώπους ὀρεινούς, μαθημένους νὰ ζοῦν εἰς τὰ δάση καὶ εἰς τὰ ἄγρια ὄρη καὶ νὰ διαβαίνουν τὰς ἀτραποὺς καὶ πάσας τὰς δυσχερείας καὶ τὰ παρθένα ἔτι ἐδάφη καὶ βουνὰ καὶ δρυμούς, ζῶντες καὶ οἱ ἴδιοι ὡς ἀντιλησταί. Ὅπως ἀντιθέτως οἱ ὀρεσίβιοι δὲν δύνανται νὰ ζήσουν εἰς τὰ πεδινὰ μέρη. Ἐγεννήθη ἕτερον ἐρώτημα· τί θὰ γίνῃ τὸ Σῶμα αὐτὸ ὅταν τελειώσῃ ὁ προορισμός του; Ὅ,τι γίνονται ὅλα τὰ Σώματα ὅταν ἐκτελοῦν τὸ καθῆκόν των. Τί ἔγινε τὸ Σῶμα τῆς ἀστυνομίας τοῦ Βερολίνου, ἡ ὁποία ἔφερε ἐκείνην τὴν λαμπρὰν ἀσφάλειαν, εὐνομίαν, τάξιν καὶ καθαριότητα; Ἐξακολουθεῖ νὰ ἐποπτεύῃ αὐτήν. Τί θὰ γίνῃ ἡ Ἀστυνομία τῶν Πόλεων ὅταν παύσουν αἱ ἀστυνομικαὶ παραβάσεις; Θὰ ἐξακολουθῇ νὰ ἐποπτεύῃ ταύτας. Μήπως θὰ καταργηθῇ ἡ θρησκεία ὅταν κατορθώσουν οἱ ἱερεῖς νὰ ἠθικοποιήσουν ὅλον τὸν κόσμον; Κάθε ἄλλο. Ἐλέχθη ἐπίσης ὅτι τὰ ἀποσπάσματα δὲν κάμουν μάχας. Θὰ ἐνθυμεῖσθε τὸν Τσουλῆν καὶ τοὺς Τσεκουρέους καὶ τόσους ἄλλους. Κατόπιν εἶπαν ὅτι θὰ γίνῃ ἀμέλγαμα. Ἀλλὰ τοιαῦτα ἀμελγάματα ἔχουν ὅλοι οἱ στρατοὶ νὰ ἐπιδείξουν. Ἐλέχθη διὰ τοὺς ὁπλαρχηγοὺς ὅτι εἶναι κακοῦργοι. Διατί; Τί ἦτο ἡ λεγεὼν τῶν ξένων τῆς Γαλλίας; Δὲν ἦτο ἐκεῖ μέσα ὅποιος ἐσκότωσε τὴν μάννα του καὶ τὸν πατέρα του; Καὶ ὅμως δὲν ἔγινεν ἓν καλὸν Σῶμα; Ἀρκεῖ νὰ ὑπάρχῃ καλὴ διοίκησις. Οὔτε ἠμποροῦμεν νὰ τοὺς πετάξωμεν εἰς τὸν δρόμον τοὺς ὁπλαρχηγούς, διότι αὐτοὶ ἔχουν παρελθὸν καὶ παρελθὸν ἔνδοξον καὶ δὲν ἠμποροῦμεν νὰ τοὺς παρίδωμεν. Πρέπει δὲ κατ’ ἐμέ, κύριοι, ἡ ἐκλογὴ νὰ εἶναι ὅσον τὸ δυνατὸν εὐρεῖα· καὶ ἀπὸ τὸ πεζικὸν καὶ ἀπὸ τὸ πυροβολικὸν καὶ ἀπὸ τοὺς ὁπλαρχηγοὺς καὶ ἀπὸ τοὺς ἐφέδρους ἀκόμη. Εἴπετε διὰ τοὺς ἐφέδρους ὅτι δὲν εἶναι κατάλληλοι. Ὑποθέσατε πρὸς στιγμὴν ὅτι ὁ κ. Καρασεβδᾶς ἤθελε νὰ ὑπάγῃ καὶ αὐτός. Κατὰ τί δὲν θὰ εἶναι κατάλληλος; Πρέπει νὰ εἶναι εὐρυτάτη ἡ ἐκλογή. Τώρα ἔρχεται τὸ ζήτημα τῶν διακρίσεων. Μήπως εἰς τὸν Στρυμῶνα δὲν εἴχαμεν ἐκεῖ μέσα στὰ πεζικὰ ἐπίλεκτον Σῶμα πεζῶν ἐντὸς τῶν συνταγμάτων πεζικοῦ κατὰ τὰς ἐπιχειρήσεις τοῦ 1917–18; Κατὰ τί ἐθίχθη ἡ φιλοτιμία τῶν ἄλλων συναδέλφων τῶν ἀξιωματικῶν καὶ ὁπλιτῶν; Δὲν εἶναι πρωτοφανῆ ὅθεν τὰ ἐπίλεκτα Σώματα. Τώρα ὅσον ἀφορᾷ τὸ πλαίσιον. Μήπως τὰ εὐζωνικὰ τάγματα ἀνήκουν εἰς τὸ πεζικόν; Ἀνήκουν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, τὸ ὁποῖον τὰ κατανέμει ὅπως θέλει. Ὥστε καὶ τὸ περίφημον πλαίσιον δὲν ἔχει κανένα λόγον. Αὐτὰ εἶχον νὰ σᾶς εἴπω. Τὸ Σῶμα τῶν κυνηγῶν θὰ ἀνήκῃ εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ὡς ἓν ἐπὶ πλέον ὄργανόν του διὰ τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν.

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Πάγκαλος ἔχει τὸν λόγον.

§149Θ. ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου κατ’ ἀρχὴν ἀνέπτυξα τοὺς λόγους διὰ τοὺς ὁποίους ἐθεώρησα τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ μὴ σκόπιμον διὰ τὴν καταδίωξιν τῆς λῃστείας. Οὐδεὶς ἄλλος λόγος ὑπηγόρευσε τὴν πολεμικήν μας. Εἶχον τὴν ὑποχρέωσιν ὡς διευθύνας ἐπί τινα χρόνον τὴν σχετικὴν ὑπηρεσίαν νὰ ἀναπτύξω ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως τὴν γνώμην μου προκειμένου περὶ ζητήματος τὸ ὁποῖον θεωρῶ σοβαρώτατον, ὅσον τὸ ζήτημα τῆς δημοσίας ἀσφαλείας. Ἐμμένω εἰς τὴν γνώμην μου ὅτι ἡ ἀγαθὴ ἀναμφισβητήτως πρόθεσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν θὰ φανῇ συντομώτατα πεπλανημένη. Ἐμμένω εἰς τὴν γνώμην μου ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ὄχι μόνον ἡ δημοσία ἀσφάλεια δὲν θὰ παγιωθῇ, ἀλλὰ θὰ ἐξακολουθήσῃ διασαλευομένη. Εὔχομαι νὰ πλανηθῶ, ὅπως εἶπεν ἄλλοτε καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Ἔχουν ὑποχρέωσιν οἱ πολιτευόμενοι νὰ ἐκφράζουν τὴν γνώμην των καὶ ὅταν αὕτη ἀποδεικνύεται λανθασμένη ἐπὶ σοβαρωτάτων ζητημάτων νὰ ἀποχωρῶσι τῆς Ἀρχῆς. Ἐλπίζω νὰ μὴ ἐπαληθεύσωσιν αἱ γνῶμαί μου καὶ ἀναγκάσουν τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ ἐφαρμόσῃ τὴν θεωρίαν αὐτήν, τὴν ὁποίαν ἔθεσε προκειμένου περὶ ἑνὸς σοβαρωτάτου ζητήματος. Δὲν θὰ θελήσω νὰ ἐπανέλθω εἰς τὰ ἐπιχειρήματα κατὰ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, διότι φρονῶ ὅτι πρόκειται περὶ τῆς πρώτης συζητήσεως καὶ ἑπομένως συζητεῖται τὸ ἄρθρον. Ἐφόσον ἡ Συνέλευσις ἀπεδέχθη κατ’ ἀρχὴν τὸ νομοσχέδιον ἔχομεν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ κύψωμεν πρὸ τῆς ἐτυμηγορίας τῆς πλειονοψηφίας καὶ ἑπομένως νὰ ἐκφράσωμεν τὴν γνώμην μας διὰ νὰ συμβάλωμεν εἰ δυνατὸν ὥστε νὰ ἔχωμεν τὰ μὴ χείρω. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου, κύριοι, τὰ τρία νομοσχέδια, διότι ἐν τῇ διανομῇ τῶν νομοσχεδίων ἐκ λάθους φυσικὰ ὑπῆρξε κάποια ἀταξία. Ἔχω δύο νομοσχέδια μὴ τροποποιημένα ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, φέροντα τὰς ὑπογραφὰς τῶν τριῶν Ὑπουργῶν, τὰ ὁποῖα εἶναι διάφορα, καὶ ἓν νομοσχέδιον τροποποιημένον. Παραβάλλων αὐτὸ εὑρίσκω ὅτι τὸ πρῶτον ἄρθρον ὅπως διετυπώθη παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ἀναμφισβητήτως εἶναι τὸ ὀρθώτερον. Θὰ ἦτο λοιπὸν καλὸν νὰ μὴ γίνῃ καμμία τροποποίησις εἰς τὸ ἄρθρον αὐτό, νὰ δεχθῶμεν τὸ ἄρθρον ὡς ἔχει. Ἐν τῷ ἄρθρῳ αὐτῷ δὲν βλέπω παρὰ μίαν μόνον βασικὴν τροπολογίαν, τὴν ἀφαίρεσιν δηλαδὴ τῆς φράσεως αὐτῆς διὰ τῆς ὁποίας δύνανται νὰ κατατάσσωνται καὶ ἔφεδροι ἀξιωματικοί. Νομίζω ὅτι ἡ τροπολογία αὐτὴ οὔτε σκόπιμος εἶναι οὔτε δικαία. Ὡς ἐν μιᾷ διακοπῇ ἀπήντησα εἰς τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργόν, παρεξηγήσαντα ἴσως τὰ ἐπιχειρήματα καὶ τοὺς ἰσχυρισμοὺς ἄλλων συναδέλφων, δὲν εἶμαι τῆς γνώμης ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ χρησιμοποιηθοῦν κατ’ ἀρχὴν διὰ τὴν καταδίωξιν τῆς λῃστείας οἱ προϋπηρετήσαντες ὁπλαρχηγοί. Ἄλλως θὰ ἤμην ἀνακόλουθος, διότι προσφάτως δι’ εἰδικοῦ νόμου ἐχρησιμοποιήσαμεν τοὺς ἄνδρας αὐτοὺς καὶ ἔσχομεν ἄριστα ἀποτελέσματα. Ὡς καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἀνέπτυξεν, ὑπάρχουν τινὲς μεταξὺ τῶν ἀνδρῶν αὐτῶν οἱ ὁποῖοι προσέφερον μεγάλας ὑπηρεσίας καὶ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ὡς ἐκ τοῦ βίου τὸν ὁποῖον διήγαγον καὶ τῆς πείρας τὴν ὁποίαν ἀπέκτησαν θὰ εἶναι ἀσφαλῶς καταλληλότεροι ἄλλων ἀξιωματικῶν εἰς τὴν ἐργασίαν ταύτην. Φρονῶ λοιπὸν ὅτι εἶναι ἄδικος καὶ μὴ σκόπιμος ἡ τροπολογία αὐτὴ ἢ μᾶλλον ἡ ἀπόλειψις τῆς διατάξεως αὐτῆς. Φρονῶ ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ δεκτὸν ὡς τὸ ἐτροποποίησεν ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς. Ὑπῆρξε παρανόησις τὸ νὰ λαμβάνηται πολλάκις μεμονωμένως μία ἐξαίρεσις καὶ διὰ τῆς ἐξαιρέσεως αὐτῆς νὰ προσβάλληται τὸ σύνολον. Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐκ Βόλου ὡμίλησε περὶ τῶν ταγμάτων, τὰ ὁποῖα συνεκροτήθησαν ὅταν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ διοικῶ τὸν στρατόν. Γνωρίζει πῶς καὶ διὰ ποῖον σκοπὸν συνεκροτήθησαν. Πᾶν ἄλλο ἢ διὰ τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν συνεκροτήθησαν τὰ τάγματα αὐτά. Δὲν ἠδύνατο διὰ τὰ τάγματα αὐτὰ νὰ γίνῃ ἡ ἐπιλογὴ τῶν καταλλήλων προσώπων, διότι τότε εἴχομεν ἀνάγκην νὰ κάμωμεν μίαν μεγάλην δύναμιν καὶ φυσικὸν ἦτο νὰ προσλάβωμεν καὶ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα δὲν ἦσαν κατάλληλα, τὰ ὁποῖα καὶ παρεξετράπησαν, ἀλλὰ δὲν εἶναι φυσικὸν νὰ προσδώσωμεν μομφὴν εἰς ὅλο τὸ Σῶμα τῶν ὁπλαρχηγῶν. Εἶναι δυνατὸν ὅμως νὰ προφυλαχθῶμεν ἀπὸ τούτων, τιθεμένης διατάξεως καθ’ ἣν θὰ χρησιμοποιηθῶσιν οἱ ἀξιωματικοὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐχρησιμοποιήθησαν ὡς ἀξιωματικοὶ διὰ τοῦ τάδε νόμου καὶ κατόπιν ἐκθέσεως τῶν προϊσταμένων Ἀρχῶν περὶ τῆς διαγωγῆς αὐτῶν, ὅτι ἐπέδειξαν χρηστὴν διαγωγὴν καὶ εἶναι κατάλληλοι διὰ τὴν τοιαύτην ἐργασίαν. Νομίζω ὅτι δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου θὰ ἐκπληρωθῇ καλύτερον ὁ σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου. Θὰ ἤμην εὐτυχής, ἂν ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς ἐδέχετο νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν προτέραν αὐτοῦ σκέψιν. Μία ἐπίσης ἄλλη τροπολογία τὴν ὁποίαν βλέπω καὶ ἡ ὁποία εἶναι τροπολογία τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς πληρεξουσίου, τοῦ κ. Γονατᾶ, εἶναι ἡ διαίρεσις τοῦ Σώματος τούτου εἰς τάγματα. Πρῶτον θὰ ἤθελον νὰ κάμω μίαν παρένθεσιν δι’ ἓν ζήτημα γραφικὸν τοῦ νομοσχεδίου· δηλαδὴ ἐνῷ ἐδῶ λέγει ὅτι συντάσσονται τρία εἰδικὰ Σώματα ὑπὸ τὸ ὄνομα «τάγματα κυνηγῶν», τὰ ὁποῖα φυσικὰ εἶναι Σώματα ἀνεξάρτητα, κατόπιν πάρα κάτω ὁμιλεῖ περὶ ἀποδοχῶν κλπ. Νομίζω λοιπὸν ὅτι ἡ τροπολογία, δι’ ἧς συντάσσονται τρία εἰδικὰ Σώματα, χειροτερεύει τὴν κατάστασιν. Ἀναμφισβητήτως ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος ἐξ Ἀττικῆς ἠθέλησε νὰ θίξῃ μερικὰ σημεῖα τοῦ δυσκινήτου αὐτοῦ Σώματος καὶ ἠθέλησε διὰ τῆς διαιρέσεως εἰς τρία τάγματα νὰ μειώσῃ τὸ μειονέκτημα αὐτό. Ἀλλὰ δὲν λύει τὸ ζήτημα, διότι ὅπως εἴδατε εἰς τὸ νομοσχέδιον, τὸ Σῶμα αὐτὸ ἀφομοιοῦται μὲ τὰ λοιπὰ ἐν τῷ στρατεύματι Σώματα. Ἡ μονὰς ἡ αὐτοτελής, ἡ ὁποία δύναται νὰ ζήσῃ, ἡ ἔχουσα ἐν αὐτῇ ὀργανισμὸν αὐτοτελῆ, εἶναι τὸ σύνταγμα, εἶναι ἡ καθαρῶς λεγομένη, ὅπως γνωρίζει ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, διοικητικὴ μονάς, διότι τὸ σύνταγμα ἔχει ὅλα τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα τῷ ἐπιτρέπουν νὰ ζήσῃ καὶ νὰ κινηθῇ καὶ νὰ εἶναι αὐτοτελές. Συνεπῶς δὲν βλέπω διατί θὰ ἔχωμεν αὐτοτελεῖς σχηματισμοὺς ταγμάτων.

§150Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δύναται νὰ συμβιβασθῇ ἡ ἄποψις τοῦ κ. ἐξ Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς συναδέλφου μὲ τὴν ἄποψιν τὴν ἰδικήν σας; Ὁ κ. ἐξ Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς συνάδελφος ἀπέβλεψεν εἰς τὸ νὰ ἔχουν τὴν οἰκονομικὴν αὐτάρκειαν, ὅπως δὲ γνωρίζετε, εἴχομεν μέχρι προχθὲς τάγματα ἀνεξάρτητα. Δυνάμεθα λοιπὸν νὰ τὰ ἔχωμεν ἀνεξάρτητα αὐτὰ τὰ τάγματα καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐκπαίδευσιν νὰ τὰ ἔχωμεν ὑπὸ μίαν διοίκησιν. Ὅταν γίνωσιν οἰκονομικῶς ἀνεξάρτητα τάγματα, ἑνοῦνται δὲ ὑπὸ μίαν διοίκησιν διοικητικῶς διὰ νὰ ἐκπαιδεύωνται, ἀποκτῶνται καὶ τὰ δύο πλεονεκτήματα, καὶ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐζήτησεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀθηνῶν κ. πληρεξούσιος καὶ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ζητεῖτε καὶ σεῖς.

§151Θ. ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Ἔκαμα παρατηρήσεις ἐπὶ τῶν τριῶν τροπολογιῶν καὶ εὑρίσκω ὅτι τὸ πρῶτον ἄρθρον θὰ εἶναι καλύτερον νὰ μείνῃ ὡς ἔχει διατυπωθῆ ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν.

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Ἀντωνιάδης ἔχει τὸν λόγον.

§153Σ. ΑΝΤΩΝΙΑΔΗΣ. Ἐφόσον συζητεῖται τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἄρθρον, ἐνόμισα ὅτι ὤφειλα νὰ διατυπώσω τὰς γνώμας μου ὅσον ἀφορᾷ τὰς ὑποβληθείσας τροπολογίας εἰς τὰ τρία ἄρθρα τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, καὶ τοῦτο ἵνα κατὰ τὴν γνώμην μου, ἀφοῦ δὲν ἠδυνήθημεν νὰ ἀποτρέψωμεν τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου κατ’ ἀρχήν, ἐφόσον τὸ ἐθεωροῦμεν ἐπιζήμιον, τοὐλάχιστον νὰ ἐλαττώσωμεν τὰς ζημίας τὰς ὁποίας εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ φέρῃ εἰς τὴν Χώραν. Τὸ νομοσχέδιον ἐμφανίζει δύο βάσεις συζητήσεως· ἡ μία εἶναι ὁ τρόπος τῆς κατατάξεως τῶν ἀξιωματικῶν καὶ ἡ ἄλλη ὁ τρόπος τῆς κατατάξεως τῶν ὁπλιτῶν. Προτοῦ ἐξετάσω τὰ σχετικὰ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι ἐξεπλάγην ἐκ τῆς ἀντιλήψεως ἐνίων συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι θεωροῦντες ἓν νομοσχέδιον κακόν, ἐν πρώτοις τὸ ψηφίζουν. Δὲν θέλω νὰ κατηγορήσω οὐδένα ὅτι κακῶς πράττει, οὔτε θέλω νὰ ἐλέγξω τὸν τρόπον τοῦ σκέπτεσθαι ἑνὸς ἑκάστου. Νομίζω ὅτι εἶναι εὔλογος ἡ ἀπορία εἰς ἕνα ἕκαστον ὅταν λέγῃ ὅτι ἓν μέτρον νομοθετικὸν τὸ θεωρεῖ κακόν, ἐν τούτοις τὸ θεωρεῖ καλὸν καὶ τὸ ψηφίζει ἵνα μὴ φέρῃ ἓν μεγαλύτερον κακόν· τὴν ἀνατροπὴν τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλ’ ἐκ τούτου προκύπτουν δύο ἐρωτήματα· ἂν ἡ Κυβέρνησις ἐπιμένῃ εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοθετήματος, ἐκ τούτου ἕπεται ὅτι τὸ νομοθέτημα εἶναι σοβαρόν, καὶ ἂν τὸ νομοθέτημα εἶναι σοβαρόν, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει πῶς συμβιβάζεται ἡ ἀντίληψις ὅτι ἡ μὲν Κυβέρνησις θεωρεῖ ἓν νομοθέτημα σοβαρόν, ἐν τούτοις αὐτοὶ δὲν τὸ θεωροῦν σοβαρὸν καὶ ἐν τούτοις ψηφίζουν τὸ νομοσχέδιον διὰ νὰ μὴ πέσῃ ἡ Κυβέρνησις. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν ἐδέχθη ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργός, ἔχω νὰ εἴπω τοῦτο· ὅτι ἡ ἀπάλειψις τῆς διατάξεως ἐκείνης κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἠδύνατο νὰ εἰσέλθουν εἰς τὸ Σῶμα καὶ ἔφεδροι ἀξιωματικοί, ἐφόσον τὸ νομοσχέδιον ἐγένετο οὕτως ἢ ἄλλως δεκτόν, ἡ ἀπάλειψις τῆς διατάξεως εἶναι ἄσκοπος, διότι οἱ ἀγορεύσαντες κατὰ τοῦ νομοσχεδίου δὲν εἴχομεν τὴν πρόθεσιν νὰ ἀποκρούσωμεν τὴν πρόσληψιν εἰς τὸ Σῶμα τοῦτο τῶν στοιχείων ἐκείνων τὰ ὁποῖα ἠδύναντο νὰ συμβάλλωσιν εἰς τὴν καταπολέμησιν τῆς λῃστείας, διότι ἡμεῖς δὲν θεωροῦμεν τοὺς ὁπλαρχηγοὺς ὡς στοιχεῖα μὴ δυνάμενα νὰ χρησιμοποιηθῶσιν ὡς στοιχεῖα ἀνίκανα, καὶ αὐτὸ μοῦ γεννᾷ τὴν κατάπληξιν πῶς οἱ κ. κ. συνάδελφοι ἔκαμαν ὑπαινιγμοὺς εἰς τοῦτο. Δὲν γνωρίζω ἂν ἐννοῇ ὁ κ.....

§154Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὄχι μόνον δὲν ἔκαμα ὑπαινιγμόν, ἀλλ’ ἐπειδὴ ἤκουσα παράπονα τῶν ὁπλαρχηγῶν καὶ ἐπειδὴ εἶδον ἀναφορὰν τῶν ὁπλαρχηγῶν εἰς τὸ Προεδρεῖον τῆς Συνελεύσεως, διότι ὑβρίσθησαν ἐν τῇ Συνελεύσει, ἔδωσα τὴν ἑρμηνείαν ὅτι ὅσα ἠκούσθησαν ἐν τῇ Συνελεύσει δὲν ἔθιγον αὐτούς. Κανένα ὑπαινιγμὸν δὲν ἔκαμα ἐναντίον κανενός.

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδεμία ἐκ τῆς συζητήσεως μομφὴ ἀπεδόθη κατὰ τῶν ὁπλαρχηγῶν.

§156Σ. ΑΝΤΩΝΙΑΔΗΣ. Ὀφείλω νὰ δηλώσω ὅτι πιθανὸν ἡ παρεξήγησις αὐτή, περὶ ἧς ὁ κ. συνάδελφος ὡμίλησε, πιθανὸν νὰ προῆλθεν ἐκ τοῦ ὅτι εἰς μερικὰς τῶν βασιλοφρόνων ἐφημερίδων ἠλλοιώθησαν τὰ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ λεχθέντα εἰς τρόπον ὥστε νὰ γεννηθῇ ἡ ἐντύπωσις ὅτι ἐν τῇ Συνελεύσει ὑπῆρξαν πληρεξούσιοι, οἱ ὁποῖοι κατηγόρησαν ὁλόκληρον τὸ παρελθὸν τοῦ Βενιζελισμοῦ, διότι εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι ἀνήκουν καθ’ ὁλότητα σχεδὸν εἰς τὸν Βενιζελισμόν, διότι πρέπει νὰ ὁμολογήσωμεν ὅτι οἱ ὁπλαρχηγοὶ ὑπῆρξαν τὰ ἐπαναστατικὰ στοιχεῖα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα περισσότερον ἐτάχθησαν καὶ ὑπὲρ τῆς Δημοκρατίας. Καὶ κατὰ τὰς πρώτας ἡμέρας τοῦ τέως ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων εἰργάσθησαν ὅσον ἠδύνατο διὰ τὴν εἴσοδον τῆς Χώρας εἰς μίαν νέαν περίοδον διὰ τῆς ἐπικρατήσεως τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων.

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ θὰ ἔλεγον εἰς τὸν κ. συνάδελφον ὅτι, ἂν ἐπιθυμεῖ νὰ ἄρῃ πᾶσαν ὑπόνοιαν ὅτι ἀπεδόθησαν τάσεις κατὰ τῶν ὁπλαρχηγῶν καὶ θέλῃ νὰ συμπεριληφθοῦν εἰς τὸ Σῶμα, δύναται διὰ τροπολογίας νὰ ζητήσῃ τὴν διόρθωσιν τοῦ πράγματος νὰ συμπεριληφθοῦν καὶ οἱ ὁπλαρχηγοί.

§158Σ. ΑΝΤΩΝΙΑΔΗΣ. Δὲν ἐννοῶ νὰ προσληφθοῦν εἰδικῶς οἱ ὁπλαρχηγοὶ εἰς τὸ Σῶμα τῆς χωροφυλακῆς, φρονῶ ὅτι ἡ χρησιμοποίησις τούτων θὰ ἠδύνατο νὰ γίνῃ κατ’ ἄλλον ἴσως τρόπον καταλληλότερον. Τοῦτο εἶναι ζήτημα τῆς Κυβερνήσεως. Ἐγὼ εἶχον νὰ προτείνω τὴν ἑξῆς τροπολογίαν· ὅσον ἀφορᾷ τὸ 2ον ἄρθρον ἡ συγκρότησις τῶν λόχων τούτων νὰ γίνῃ δι’ ἀποσπάσματος ὁπλιτῶν ἐκ τῶν ἤδη ὑπηρετούντων, διότι δὲν νομίζω....

§159Γ. ΣΟΛΔΑΤΟΣ. Ἐτέθη προχθὲς καὶ δὲν ἐγένετο δεκτόν.

§160Σ. ΑΝΤΩΝΙΑΔΗΣ. Γίνεται κατ’ ἄρθρον συζήτησις.

§161Γ. ΣΟΛΔΑΤΟΣ. Εἶναι μία πρότασις, ἡ ὁποία ἀπερρίφθη κατ’ ἄρθρον.

§162Σ. ΑΝΤΩΝΙΑΔΗΣ. Δὲν ἀπερρίφθη κατ’ ἄρθρον.

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δύναται νὰ ἐπέλθῃ διὰ τροπολογίας εἰς τὴν δευτέραν συζήτησιν, ὄχι τώρα.

§164Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν ὑπάρχει κανεὶς Κανονισμὸς ὁ ὁποῖος νὰ λέγῃ ὅτι μόνον εἰς δευτέραν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν ὑποβάλλονται αἱ τροπολογίαι.

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνήθως ἡ συζήτησις αὐτῶν γίνεται εἰς τὴν δευτέραν συζήτησιν. Τὸ ἔθιμον αὐτὸ ἔχει καθιερωθῆ. Ὁ Κανονισμὸς δὲν τὸ λέγει.

§166Σ. ΑΝΤΩΝΙΑΔΗΣ. Φρονῶ ὅτι ἡ συγκρότησις τοῦ Σώματος τούτου διὰ τοὺς λόγους οἱ ὁποῖοι ἀνεπτύχθησαν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου δέον νὰ γίνῃ ἐξ ὁπλιτῶν. Δηλαδὴ ὀφείλομεν νὰ κατευθύνωμεν πρῶτον τὰς ἐρεύνας ἡμῶν μεταξὺ τοῦ στρατοῦ καὶ τῆς χωροφυλακῆς πρὸς ἀνεύρεσιν τῶν στοιχείων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα θὰ ἠδύναντο καλύτερον νὰ ἐξυπηρετήσωσι τὸν σκοπὸν τὸν ἐπιδιωκόμενον, καὶ μόνον ἀφοῦ θὰ ἦτο ἀδύνατον, ὡς ἐλέχθη ἐνταῦθα, νὰ συγκεντρώσωμεν ἐπαρκῆ ἀριθμὸν πρὸς συγκρότησιν τῶν τμημάτων αὐτῶν, τότε καὶ μόνον φρονῶ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ καταφύγωμεν εἰς στρατολογίαν στρατιωτῶν, καὶ τοῦτο ἀφοῦ καλῶς καὶ ἐπισταμένως ἐξετάσωμεν τὰ τοῦ παρελθόντος αὐτῶν, εἰς τρόπον ὥστε τὰ τάγματα ταῦτα, τὰ ἀποσπάσματα αὐτὰ τὰ ὁποῖα θὰ περιφέρωνται εἰς τὰς διαφόρους ἐπαρχίας μεμονωμένα, νὰ ἔχωσιν ἀφ’ ἑαυτῶν τὸ συναίσθημα τῆς δικαιοσύνης καὶ νὰ μὴ παρεκτρέπωνται, διότι εἶναι φυσικὸν τοῦτο εἰς ἄτομα μεμονωμένα ὅταν εὑρίσκωνται ἄνευ ἐπιβλέψεως. Θὰ ἔπρεπε τὰ πρόσωπα αὐτὰ νὰ εἶναι ἐντελῶς ἠθικὰ διὰ νὰ μὴ παρεκτρέπωνται καὶ δημιουργοῦμεν νέαν ἀνισότητα καὶ αὐξήσωμεν ἔτι περισσότερον τὴν δυσφορίαν τοῦ λαοῦ. Διότι θὰ ἦτο προτιμώτερον νὰ ὑπῆρχον ἄτακτα στοιχεῖα. Τὰ ἄτακτα στοιχεῖα θὰ εἶναι πολὺ ὀλίγον ἐπικίνδυνα ἀπὸ τὰ ἀποσπάσματα, ὅταν ταῦτα δὲν εὑρίσκονται ὑπὸ αὐστηρὰν ἐπίβλεψιν. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου ὅμως δὲν εἶναι δυνατὴ ἡ τοιαύτη αὐστηρὰ ἐπίβλεψις, διότι ἀναγκαστικῶς τὰ τάγματα ταῦτα θὰ διασκορπισθῶσιν εἰς μικρὰς ὁμάδας καὶ δὲν θὰ εἶναι εὐχερὴς ἡ ἐπίβλεψις αὐτῶν. Συνεπῶς εἶναι ἀπαραίτητον ὅπως τὰ ἄτομα ταῦτα ἐνεργῶσι μετὰ μείζονος προσοχῆς διὰ νὰ ἀποφύγωμεν τὸ κακὸν τὸ ὁποῖον φοβοῦμαι. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐξάρτησιν τῶν ταγμάτων τούτων ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν φρονῶ ὅτι τοῦτο θὰ εἶναι ἀφορμὴ μιᾶς ἔτι μείζονος δυσχερείας, διότι ἡ ἐξάρτησις αὕτη, κατ’ ἐμὲ τοὐλάχιστον, εἰς οὐδὲν θὰ συντελέσῃ διὰ τὴν ταχεῖαν κατανομὴν τῆς ὑπηρεσίας. Διότι τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἀγγέλλεται ἡ ἐμφάνισις εἰς τι σημεῖον τῆς Ἑλλάδος μία συμμορία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ νοηθῇ ὅτι θὰ ἀναμένωμεν διαταγὰς ἀπὸ τὸ Κέντρον διὰ νὰ προβοῦν εἰς τὴν Α ἢ Β κίνησιν πρὸς σύλληψιν τῶν ληστῶν αὐτῶν. Εἶναι φυσικὸν συνεπῶς ἡ ἐξάρτησις τῶν ταγμάτων τούτων νὰ γίνῃ ἀμέσως ἀπὸ τὰς κατὰ τόπους διοικήσεις τῆς χωροφυλακῆς, εἰς τὰς ὁποίας θὰ περιέρχωνται αἱ εἰδήσεις περὶ τῶν κινήσεων τῶν ληστῶν ταχύτερον καὶ αἱ ὁποῖαι θὰ δύνανται ἀμέσως νὰ λαμβάνωσι τὰ κατάλληλα μέτρα. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ τρίτον ἄρθρον οὐδεμία νομίζω ἀντίρρησις εἶναι δυνατὸν νὰ προβληθῇ.

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Πεζᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§168Σ. ΠΕΖΑΣ. Παραιτοῦμαι τοῦ λόγου, διότι ἀντιλαμβάνομαι ὅτι ἡ Συνέλευσις ἔχει κουρασθῇ. Ἔχω ὅμως δύο λέξεις νὰ προσθέσω ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης. Νομίζω ὅτι δὲν ὑπάρχει δευτέρα γνώμη ὅτι ἡ ληστεία καταισχύνει τὴν Ἑλλάδα καὶ ὅτι τὰ μέσα τὰ ὁποῖα ἐτέθησαν μέχρι σήμερον εἰς χρῆσιν δὲν ἐπέφερον τὴν ἐξόντωσιν τῆς ληστείας. Πρέπει λοιπὸν νὰ ἐπιψηφίσωμεν, τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον ἐπρότεινεν ὁ ὑπεύθυνος κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργός, προσπαθοῦντες νὰ βελτιώσωμεν μόνον ὅσον ἔνεστιν αὐτό. Ὑποβάλλω μίαν τροπολογίαν διὰ νὰ ἀφαιρεθῇ ἡ ἰδέα τῆς προσωρινότητος. Ἔπειτα γνωρίζει ἡ Συνέλευσις ὅτι ἡ ληστεία θίγει τὴν ὑπόληψιν τῆς Ἑλλάδος ἐν τῷ ἐξωτερικῷ. Ὅταν μετέβην εἰς Μπουένος Ἄϋρες πρὸ τριῶν ἐτῶν διὰ νὰ ἐπιδώσω τὰ διαπιστευτήριά μου, εὑρέθη καὶ ἐκεῖ κακόβουλος ξένη προπαγάνδα, ἡ ὁποία ἐφρόντιζε νὰ δημοσιεύωνται ἐν ἐπιφυλλίδι εἰς τὸ μεγαλύτερον φύλλον ὅλης τῆς Νοτίου Ἀμερικῆς, τῆς «Nation», τὸ γνωστὸν μυθιστόρημα «Ὁ Βασιλεὺς τῶν ὀρέων». Ἐδέησε νὰ καταφύγω εἰς πλεῖστα ὅσα μέσα διὰ νὰ κατορθώσω νὰ διακοπῇ ἡ δημοσίευσις τοῦ μυθιστορήματος ἐκείνου. Ἀλλ’ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι οὐδέποτε ἐφανταζόμην ὅτι ἐρχόμενος εἰς Ἑλλάδα θὰ ἤκουον ἀπὸ τὸ στόμα τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἰωαννίνων πληρεξουσίου κ. Π. Γιωτοπούλου πράγματα τὰ ὁποῖα ὁ Ἐδμὸντ Ἀμπούτ, ὁ τόσον κακοβούλως γράψας περὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, δὲν τὰ ἐφαντάσθη ὅτι οἱ χωρικοὶ οἱ καταδίδοντες τοὺς ληστὰς ἐπροδίδοντο ὑπὸ τῶν ὑπαλλήλων καὶ ἐθανατοῦντο ὑπὸ τῶν ληστῶν. Ὥστε ὄχι μόνον τὴν ἐξόντωσιν τῆς ληστείας πρέπει πάντοτε νὰ ἐπιδιώξωμεν, ἀλλὰ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του τὰ καταγγελθέντα ὑπὸ τοῦ κ. Γιωτοπούλου καὶ νὰ διατάξῃ τὰς δεούσας ἀνακρίσεις, διότι ἡ ληστεία ἀσκουμένη ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας ἐν Ἑλλάδι ἀτιμάζει εἰς τὰ ὄμματα τοῦ ἔξω κόσμου τὸ Κράτος μας.

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθη πρότασις ὑπὸ 15 πληρεξουσίων ὅπως δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ἀποφανθῇ ἡ Συνέλευσις ἐπὶ τοῦ 1ου ἄρθρου. Παρακαλοῦνται νὰ προσέλθωσιν ὡς ψηφολέκται οἱ πληρεξούσιοι κ. κ. Ν. Ξηρὸς καὶ Δ. Λεονάρδος.

§170Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ὄχι ἐγώ.

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρέπει νὰ προσέλθῃ εἷς ἀντιλέγων.

§172Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡμεῖς προτείνομεν τὸν κ. Παπαθεοδώρου καὶ τὸν κ. Ψιάρην.

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, παρακαλῶ καθήσατε διὰ νὰ μὴ ἐπαναληφθῶσι λάθη καὶ πάλιν καὶ ἔχωμεν πάλιν καμμίαν ἔνστασιν διὰ τὰ πρακτικά. Σᾶς παρακαλῶ καθήσατε νὰ θέσωμεν τὸ ζήτημα. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρώτην κατ’ ἄρθρον ψήφισιν λέγουσι «ναί». Οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν «ὄχι».

§174ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Τὸ πρῶτον ἄρθρον.

§175ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μοναδικὸν εἶναι τὸ ἄρθρον. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ μοναδικὸν αὐτὸ ἄρθρον λέγουσι «ναί». Οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν «ὄχι».

§176Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δὲν δύναται νὰ γίνῃ συζήτησις τώρα. Θὰ γίνῃ ἡ ἀνάγνωσις τοῦ καταλόγου.

§177ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ πρῶτον ἄρθρον λέγουσι «ναί»—διότι ἐτροποποιήθη τὸ νομοσχέδιον· τὸ ἓν ἄρθρον ἔγινε τρία—. Οἱ μὴ παρεδεχόμενοι λέγουσιν «ὄχι». Παρακαλοῦνται νὰ προσέλθωσιν ὡς ψηφολέκται οἱ κ. κ. Ν. Ξηρὸς καὶ Δ. Ψιάρης. Ἄρχεται ἡ ψηφοφορία. (Διενεργεῖται ἡ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία ὑπὸ τὴν ἐποπιείαν τῶν πληρεξουσίων κ. κ. Ν. Ξηροῦ καὶ Δ. Ψιάρη, τοῦ κ. γραμματέως ἐκφωνοῦντος τὰ ὀνόματα τῶν κ. κ. πληρεξουσίων κατὰ περιφερείας καὶ κατὰ τὸ κάτωθι πρωτόκολλον ψηφοφορίας).

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει τις μὴ ψηφοφορήσας; (Οὐδεὶς ἀπαντᾷ). Ἄρχεται ἡ διαλογή. (Διενεργεῖται ἡ διαλογὴ ὑπὸ τῶν ψηφολεκτῶν).

§179ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπερατώθη ἡ διαλογή. (Ἀναγινώσκει): Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 156. Εἶπον «ναὶ» 126. Εἶπον «ὄχι» 23 καὶ ἠρνήθησαν ψῆφον 7. (Χειροκροτήματα). Ἑπομένως ἐγένετο δεκτὸν τὸ 1ον ἄρθρον.

§180ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Δεκτὰ καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου, κ. Πρόεδρε. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον, ἀναβαλλομένης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου).

§181ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις διὰ νὰ ἐπαναληφθῇ τὴν 11ην μ. μ.

(Ὥρα 9.45′ μ. μ.)

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗ

(Ὥρα 11.15′ μ. μ.)

§182ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις.

§183Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐπειδὴ μένει μόνον μία ἡμέρα νομοθετικῆς ἐργασίας, παρακαλῶ νὰ κηρυχθῇ κατεπεῖγον τὸ νομοσχέδιον «περὶ συστάσεως συντάγματος κυνηγῶν».

§184Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ληφθῇ ἀπόφασις παρὰ τὸ Σύνταγμα. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ληφθῇ ἀπόφασις παρόντων 15 βουλευτῶν. Ἄν νομίζητε ὅτι κατὰ τοιοῦτον τρόπον ἠμποροῦν νὰ ψηφίζωνται τὰ νομοσχέδια, ψηφίζετέ τα. Ἐγὼ διαμαρτύρομαι.

§185ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρέπει νὰ δηλώσω ὅτι ἔχει ὁ κ. πληρεξούσιος ἄδικον. Ἐφόσον δὲν ὑποβάλλεται ἔνστασις ἀπαρτίας, ἡ Συνέλευσις εἶναι ἐν ἀπαρτίᾳ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐξήσεως μερισμάτων καὶ προικήσεων τοῦ Μετοχικοῦ ταμείου Στρατοῦ καὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως ἐπειγουσῶν διατάξεων αὐτοῦ». Ἔχουν ζητήσει τὸν λόγον οἱ κ. κ. Π. Καραπάνος καὶ Β. Καραπάνος, ἀλλὰ πρὸ αὐτῶν τὸν λόγον ἔχει ζητήσει ὁ κ. Ι. Καλογερᾶς.

§186Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὸν κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸν νὰ δεχθῇ δύο τροποποιήσεις, αἱ ὁποῖαι ἔχουν ὑποβληθῆ. Πρόκειται περὶ τριῶν ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι μὲ τὸν νόμον 2728 στεροῦνται τοῦ δικαιώματος τῆς συντάξεως, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον καὶ ἡ Συνέλευσις ἀναγνωρίζει ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν καὶ δίκαιον. Ἡ τροπολογία ἔχει ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει). Καὶ μίαν ἄλλην τροπολογίαν, κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργέ, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ κ. Καραπάνος. Ὑπῆρξαν τινὲς ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι ἠσθένησαν καὶ ἀπέθανον, ἀφήσαντες συζύγους καὶ τέκνα. Θὰ ἦτο πολὺ ὀρθὸν νὰ ἀπονεμηθῇ τὸ δικαίωμα τῆς συντάξεως καὶ εἰς τὰς μητέρας αὐτάς. Παρακαλῶ πολὺ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν.

§187Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑποβάλλω μίαν τροπολογίαν ὅσον ἀφορᾷ τοὺς δικαστικοὺς συμβούλους, οἱ ὁποῖοι μετετέθησαν εἰς τὸ Σῶμα τῆς στρατιωτικῆς δικαιοσύνης. Εἶναι εὔλογον καὶ δίκαιον νὰ τύχουν καὶ αὐτοὶ τοῦ εὐεργετικοῦ αὐτοῦ μέτρου. Δικαιοῦνται καὶ αὐτοὶ ὅ,τι δικαιοῦνται καὶ οἱ ὁμοιόβαθμοί των ἐν τῷ στρατῷ. Ἔχουσι καὶ αὐτοὶ δικαιώματα οἷα δικαιώματα ἔχουσι καὶ οἱ ὁμοιόβαθμοί των ἐν τῷ στρατῷ. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸν νὰ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν αὐτήν. Ἐπίσης καὶ ἐγὼ ὑποστηρίζω τὴν ὑπὸ τοῦ κ. πληρεξουσίου ἐξ Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς ὑποβληθεῖσαν τροπολογίαν ὅσον ἀφορᾷ τοὺς παραιτηθέντας ἀξιωματικούς, διότι πολλοὶ ἐξ αὐτῶν εὑρεθέντες εἰς ἀνάγκας οἰκονομικὰς ἠναγκάσθησαν νὰ παραιτηθοῦν τοῦ στρατοῦ. Ὥστε ὀρθὸν εἶναι νὰ τύχωσι καὶ αὐτοὶ τοῦ εὐεργετήματος τοῦ ὁποίου τυγχάνουσιν οἱ ἕνεκα τοῦ ἀντεπαναστατικοῦ κινήματος ἀποταχθέντες καὶ ἔχοντες ὑπερδεκαπενταετῆ ὑπηρεσίαν ἐν τῷ στρατῷ.

§188Κ. ΣΤΑΜΑΤΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱ δικαστικοὶ σύμβουλοι ἔχουν ἄλλην διάταξιν, διότι ὑπάγονται εἰς τοὺς πολιτικοὺς ὑπαλλήλους καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπάγωνται καὶ εἰς τοὺς στρατιωτικούς. Οἱ δικαστικοὶ σύμβουλοι λαμβάνουν τὴν σύνταξιν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων.

§189Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι μετεφέρθησαν ἀπὸ τὸ Σῶμα τὸ δικαστικὸν δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ μειονεκτοῦν τῶν στρατιωτικῶν συναδέλφων των. Δὲν δύναμαι νὰ τὸ ἐννοήσω· νὰ φέρουν τὴν στολὴν τῶν ἀξιωματικῶν, νὰ ἔχουν τὰς αὐτὰς ὑποχρεώσεις καὶ νὰ μειονεκτοῦν.

§190ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει μία τροπολογία τοῦ κ. Χαβίνη καί....

§191Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Αὐτὴ περιελήφθη εἰς τὸ νομοσχέδιον.

§192ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὸ αὐτὸ ἄρθρον ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι τροπολογίαι.

§193Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν τὰς δέχομαι.

§194Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Διὰ τοὺς δικαστικοὺς συμβούλους ἔγινε δεκτή;

§195ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι.

§196Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἂν μοὶ ἐπιτρέπητε νὰ εἴπω δύο λέξεις διὰ τὰς τροπολογίας ἐν συνόλῳ. Θέλω νὰ κάμω τὴν ἑξῆς διασάφησιν. Τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον δὲν εἶναι νομοσχέδιον ῥιζικὸν τὸ ὁποῖον ῥυθμίζει τὰς μεταξὺ Μεταχικοῦ Ταμείου καὶ ἀξιωματικῶν σχέσεις, ἀλλ’ εἶναι ἁπλῶς νομοσχέδιον ὑπηρεσιακόν. Εἶναι ἓν νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου προτείνεται ἡ αὔξησις τοῦ μερίσματος ἐφέτος διὰ τὸν ἐφετεινὸν χρόνον ἐκ τῶν προσόδων τὰς ὁποίας ἔχει τὸ Μετοχικὸν Ταμεῖον, καὶ νὰ αὐξήσῃ τὰς μετοχάς. Αὐτὸ ἠδύνατο νὰ γίνῃ καὶ διὰ Διατάγματος. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ἐγεννήθη ἀντίρρησις ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ διὰ Διατάγματος, διὰ τοῦτο εἴχομεν τὴν τιμὴν νὰ τὸ ὑποβάλωμεν ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Συνελεύσεως. Συνεπῶς δὲν ῥυθμίζει τὰς σχέσεις τοῦ Μετοχικοῦ Ταμείου, οὔτε δημιουργεῖ νέους μετόχους, οὔτε τὰ παρακάτω ἄρθρα ἔχουν καμμίαν σχέσιν. Τὰ ἄρθρα τὰ παρακάτω εἶναι νομοθετημένα· ἰσχύουν σήμερον εἰς τὸν πάγιον νόμον. Ἐπειδὴ ὅμως ἠγέρθη ἀμφισβήτησις, διὰ τοῦτο τὰ ὑπεβάλαμεν εἰς τὴν Συνέλευσιν καὶ διὰ τοῦτο δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ δεχθῶ καμμίαν τροπολογίαν· διότι οὔτε ὥριμον οὔτε μελετημένον εἶναι τὸ πρᾶγμα. Εἶναι ἁπλῶς ὑπηρεσιακὸν καὶ κυρίως ἀφορᾷ τὴν αὔξησιν τῆς μετοχῆς αὐτῆς. Διὰ δὲ τῶν ἄλλων ἄρθρων λύονται ζητήματα, τὰ ὁποῖα ἐγεννήθησαν μεταξὺ τῆς ὑπηρεσίας καὶ τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου.

§197Γ. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Δὲν νομίζετε ὅτι τὸ ζήτημα τῆς μετοχῆς δὲν πρέπει νὰ εἶναι ζήτημα νόμου;

§198Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Βεβαιότατα. Καὶ αὐτὸ κάμνομεν. Ἐπειδὴ δὲ δὲν ἔχομεν δικαίωμα νὰ τὸ κάμωμεν, διὰ τοῦτο ὑπεβάλαμεν ὑπὸ τὴν ψήφισιν τῆς Συνελεύσεως, ὅτι εἰς τὸ μέλλον θὰ ἀποφασίζῃ τὸ συμβούλιον τοῦ Μετοχικοῦ Ταμείου. Τὸ θέτομεν δὲ ὑπὸ τὴν ἔγκρισιν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν διὰ νὰ λείψῃ πᾶσα ἀμφιβολία. Ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔχουν τροπολογίας ριζικῆς μεταρρυθμίσεως, πρέπει νὰ ἀναμένουν, διότι ἡ Συνέλευσις ὁσονούπω θὰ ἀσχοληθῇ περὶ τοῦ Μετοχικοῦ Ταμείου ριζικώτερον.

§199Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Διατί νὰ φέρωμεν νέον νόμον;

§200Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὑπάρχει. Καὶ διὰ τοῦτο παρακαλῶ νὰ ἐπισπεύσωμεν τὴν συζήτησιν διὰ νὰ προφθάσωμεν. Ὅσον ἀφορᾷ δὲ δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ζητοῦν διὰ τοὺς δικαστικοὺς συμβούλους νὰ περιληφθῶσιν εἰς τὸ Μετοχικὸν Ταμεῖον, ὀφείλω νὰ κάμω τὴν δήλωσιν δι’ αὐτοὺς καὶ διὰ νὰ τὸ ἀκούσουν οἱ ἐνδιαφερόμενοι. Οἱ κ. κ. δικαστικοὶ σύμβουλοι δὲν ἔχουν καθορίσει ἀκριβῶς τὴν θέσιν των· ἂν δηλαδὴ εἰς τοὺς στρατιωτικοὺς ἢ τοὺς πολιτικοὺς ὑπαλλήλους ὑπάγωνται. Ἠμπορεῖ νὰ εἴπῃ κανεὶς ὅτι μεταβάλλουν τὴν θέσιν των κατὰ τὰς διαφόρους ἐποχάς. Ἐζήτησα νὰ περιληφθοῦν εἰς τὸ μισθολόγιον τῶν ἀξιωματικῶν. Ἐσχάτως ὅμως μόλις ηὐξήθη τὸ μισθολόγιον τὸ δικαστικὸν εἶπον· ἡμεῖς δὲν εἴμεθα στρατιωτικοί, εἴμεθα δικαστικοί. Σήμερον δὲ ὑπάρχει ὑπὸ τὴν κρίσιν ὑμῶν νομοσχέδιον ὑποβεβλημένον ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν καὶ διὰ τοῦ ὁποίου ζητοῦν ἐπιμόνως νὰ ὑπαχθοῦν κατὰ μισθοδοσίαν καὶ τὴν σύνταξιν εἰς τοὺς δικαστικοὺς ὑπαλλήλους· δὲν τοῖς ἀρέσουν οἱ στρατιωτικοί. Ἑπομένως δὲν τὸ ἠθέλησαν νὰ ὑπαχθοῦν εἰς τὸ Μετοχικὸν Ταμεῖον, διότι, ἂν θελήσουν νὰ ὑπαχθοῦν μὲ ὅλας τὰς ὑποχρεώσεις καὶ τὰς κρατήσεις τὰς ὁποίας ἔχουν οἱ στρατιωτικοί, δὲν θὰ εἶναι δύσκολον νὰ ὑπαχθοῦν.

§201Π. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὑπάρχει νόμος, ὁ 2582 νομίζω, δυνάμει τοῦ ὁποίου ὡς σύμβουλοι τῆς στρατιωτικῆς δικαιοσύνης δικαιοῦνται νὰ γίνωσι μέτοχοι τοῦ Μετοχικοῦ Ταμείου τοῦ Στρατοῦ, ἐφόσον καταβάλουν ἁπάσας τὰς εἰσφορὰς, ἀλλ’ ὑπὸ τὸν ὅρον ὅτι πᾶσαι αἱ εἰσφοραὶ θὰ καταβληθῶσιν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ τελευταίου βαθμοῦ τὸν ὁποῖον κατέχουν. Κατ’ ἀκολουθίαν ἡ Πολιτεία ἀνεγνώρισε τὸ δικαίωμα διὰ τοὺς συμβούλους τοὺς δικαστικοὺς νὰ γίνωσι μέτοχοι, ἀλλ’ ἔθεσε τοιοῦτον ὅριον, ὥστε δυνάμει τοῦ ἰσχύοντος νόμου κανεὶς ἐξ αὐτῶν νὰ δυνηθῇ νὰ μετάσχῃ τοῦ εὐεργετήματος τοῦ Μετοχικοῦ Ταμείου. Ἤδη διὰ τῆς τροποποιήσεως τὴν ὁποίαν ὑπεβάλαμεν πρὸ ἡμερῶν ζητοῦμεν νὰ πληρώσουν τὰς εἰσφορὰς τὰς ἀναλογούσας ἀπὸ τὸν χρόνον τῆς ὑπηρεσίας των μέχρι σήμερον, ὄχι ὅμως ἐπὶ τῇ βάσει τῆς σήμερον παρ’ αὐτῶν κατεχομένης θέσεως, ἀλλ’ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν εἰσφορῶν τὰς ὁποίας κατέβαλον καὶ οἱ λοιποὶ στρατιωτικοὶ μὲ τόκον 9%.

§202Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Εἰς τὸ ἄλλο νομοσχέδιον τὸ ὀργανικὸν περὶ Μετοχικοῦ Ταμείου δυνάμεθα νὰ τὸ συζητήσωμεν.

§203ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§204ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 2185 περὶ ἐξαγορᾶς τῆς κυριότητος ἐμφυτευτικῶν δικαιωμάτων, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῶν νόμων 2926 καὶ 2927 κλπ.».

§205Ν. ΞΗΡΟΣ. Νόμοι, οἱ ὁποῖοι ἠσχολήθησαν μὲ τὸ ζήτημα τῆς ἐξαγορᾶς τοῦ δικαιώματος τῆς ἐμφυτεύσεως, εἶναι πρῶτον ὁ 2189. Κατ’ αὐτὸν καὶ κατὰ τὸ ἄρθρον 5 ἀναγνωρίζεται ὅτι ἅμα τῇ ἐκδόσει τῆς ἀποφάσεως τοῦ προέδρου, ὁ ὁποῖος καθορίζει τὴν τιμὴν τοῦ ἐξαγοραζομένου δικαιώματος, ὁ ὑπὲρ οὗ ἡ ἐξαγορὰ ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ καταβάλῃ κατὰ δόσεις τὸ τίμημα ἤ, ἂν προτιμᾷ, δύναται νὰ τὸ καταβάλῃ ἐφάπαξ, ὁπότε λαμβάνων ἀπόδειξιν ὅτι κατέβαλεν ὁλόκληρον τὸ τίμημα, δικαιοῦται νὰ μεταγράψῃ εἰς τὰ βιβλία τῶν μεταγραφῶν τὴν ἀπόφασιν τοῦ προέδρου, μεταβιβαζομένου ὁριστικῶς εἰς αὐτὸν τοῦ δικαιώματος τῆς κυριότητος. Κατὰ τῆς ἀποφάσεως τοῦ προέδρου ἐπετρέπετο ἔφεσις ἐνώπιον τοῦ ἁρμοδίου Ἐφετείου, τὸ ὁποῖον ἀπεφαίνετο ἐπὶ τῶν τιμῶν μόνον, διότι τὴν οὐσίαν, δηλαδὴ τὴν περίπτωσιν ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου ἐκανόνισεν ἤδη ὁ πρόεδρος τῶν Πρωτοδικῶν, διότι τὴν ὁριστικὴν λύσιν ἐκανόνισεν ἡ πρωτόδικος ἀπόφασις. Μετὰ τοῦτο ἐπηκολούθησαν οἱ νόμοι 2926 καὶ 2927 τοῦ 1922, οἱ ὁποῖοι ἐτροποποίησαν ἐπὶ τὸ ἐμφαινώτερον τὰ δικαιώματα τοῦ προέδρου τῶν Πρωτοδικῶν σχετικῶς μὲ τὸ ζήτημα πότε εἶναι ἢ δὲν εἶναι ἐμφύτευσις καὶ κατήργησε τὸ δικαίωμα τῆς ἐφέσεως. Ἠκολούθησε τὸ Διάταγμα τοῦ 1923, τὸ ὁποῖον ἐπίσης καθώρισε τὸ ζήτημα τοῦτο ὁμοίως. Κατὰ τὴν χρονικὴν περίοδον, κατὰ τὴν ὁποίαν ἦτο ἐπιτετραμμένον τὸ ἔνδικον μέσον τῆς ἐφέσεως, ἐξεδόθησαν διάφοροι ἀποφάσεις καὶ ἀτυχῶς τὰ Ἐφετεῖα, ἄγνωστον ἐκ τίνος πνεύματος ἠθέλησαν νὰ ἐπέμβουν καὶ ἐπενέβησαν ἐπὶ τῆς οὐσίας, ἀκυρώσαντα προεδρικὰς ἀποφάσεις εἰς στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν εἶχε καταβληθῆ ὁλόκληρον τὸ τίμημα, εἶχε μεταγραφῆ ἡ προεδρικὴ ἀπόφασις καὶ ἑπομένως εἶχε περιέλθει ὁριστικῶς ἡ κυριότης εἰς τοὺς πρώην ἐμφυτευτὰς νομίμως. Μεταξὺ ἄλλων ἀποφάσεων φέρεται μία τοῦ Ἐφετείου Ἀθηνῶν, ἡ ὁποία ἠκύρωσε τὴν ἀπόφασιν τοῦ προέδρου τῶν Πρωτοδικῶν, διὰ τὸν λόγον ὅτι ἀνεφέρετο εἰς τὴν αἴτησιν ὅτι ὁ ἐμφυτευτὴς ἐζήτει νὰ ἐξαγοράσῃ τὸ δικαίωμα τῆς ἐμφυτεύσεως καλλιεργῶν ὡς ἐμφυτευτής. Ἂν εἶναι δυνατὸν νὰ νοηθῇ τοιοῦτος ἰσχυρισμὸς καὶ νὰ χωρέσῃ εἰς τὸν νοῦν ἀνθρώπου ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ διαφορὰ ὅταν λέγῃ τις ὅτι καλλιεργεῖ ἐμφυτευτὴς καὶ καλλιεργεῖ ὡς ἐμφυτευτής. Γεννᾶται λοιπὸν τὸ ἐρώτημα· αἱ ἀποφάσεις αὐταί, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἔννομοι, κατὰ τίνα τρόπον θὰ ὑπάρξῃ ἔνδικον μέσον, τὸ ὁποῖον θὰ κρίνῃ περὶ αὐτῶν ἢ διὰ νόμου νὰ ἀκυρωθοῦν αἱ ἀποφάσεις; Τὸ δεύτερον τὸ ἀποκλείω. Ὀρθότερον εἶναι—καὶ τοῦτο λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ προτείνω διὰ τροπολογίας—ὅπως ἐπιτραπῇ μόνον εἰς τοὺς ἐμφυτευτὰς τὸ δικαίωμα τῆς ἀναιρέσεως κατὰ ἀποφάσεων τοῦ Ἐφετείου, αἱ ὁποῖαι ἠκύρωσαν ἀποφάσεις προεδρικάς, ἐφόσον κατέστησαν αὗται ὁριστικαὶ διὰ τῆς καταβολῆς τοῦ τιμήματος. Ἐλπίζω ὅτι θὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία αὕτη, ἡ ὁποία καὶ δικαία εἶναι καὶ ἀποκαθιστᾷ τὰ πράγματα.

§206Δ. ΒΑΡΕΛΑΣ. Καὶ ἂν ὁ Ἄρειος Πάγος εἴπῃ ὅτι καλῶς ὥρισαν τὰ Ἐφετεῖα;

§207Ν. ΞΗΡΟΣ. Ἁπλούστατον. Τὸ πρᾶγμα δὲν μεταβάλλεται καὶ μένει ἰσχυρὰ ἡ ἀπόφασις τοῦ Ἐφετείου ὡς νόμιμος καὶ νομίμως ἐκδοθεῖσα.

§208Α. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Θὰ παρεκάλουν νὰ ἀναβληθῇ τὸ νομοσχέδιον αὐτό, διότι δὲν ἠξεύρομεν ὅτι θὰ συζητηθῇ, καὶ θέλω νὰ ὁμιλήσω.

§209ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Βαρελᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§210Δ. ΒΑΡΕΛΑΣ. Πρὸ τοῦ νόμου 2181 εἶναι γνωστὴ εἰς ὅλους μας ἡ οἰκτρὰ κατάστασις ἐν τῇ ὁποίᾳ εὑρίσκοντο οἱ ἐμφυτευταὶ καὶ ἰδίᾳ ἐν Ἀττικῇ, διότι ἐκτὸς τοῦ ὅτι δὲν εἶχον κανὲν δικαίωμα οὐσιαστικόν, ἐπλήρωνον ὡς κανόνα ὑπὲρ τοῦ ψιλοῦ κυρίου τὸ ⅓ τῆς παραγωγῆς καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τῶν ἐξόδων καλλιεργείας οὐδὲν ἀπολύτως κέρδος ἀπέμεινεν αὐτοῖς. Εὐτυχῶς ἦλθεν ὁ νόμος αὐτός, ὁ ὁποῖος ἐρρύθμισε τὰ ἐμφυτευτικὰ δικαιώματα κατὰ τρόπον ἄκρως εὐνοϊκὸν ὑπὲρ τῶν ἐμφυτευτῶν καὶ καθώρισε πρῶτον τὸ δικαίωμα εἰς αὐτοὺς νὰ ἐξαγοράσουν τὴν ψιλὴν κυριότητα τοῦ κυρίου, καὶ ἐκεῖνοι ἐκ τῶν ἐμφυτευτῶν οἱ ὁποῖοι δὲν ἤθελον τοῦτο, ἀντὶ νὰ πληρώνουν ὡς κανόνα τὸ ⅓, νὰ πληρώσουν τὸ ⅕, δηλαδὴ περίπου σχεδὸν τὸ ½ τοῦ κανόνος τὸ ὁποῖον ἐπλήρωνον πρότερον. Οὕτως ἤρξατο ἐφαρμοζόμενος ὁ ἐμφυτευτικὸς νόμος, δυνάμει τοῦ ὁποίου πλεῖσται ἐκτάσεις τοιαῦται περιῆλθον εἰς τὰς χεῖρας τῶν ἐμφυτευτῶν. Ἀλλ’ ἐν τῇ ἀσαφείᾳ τοῦ νόμου τούτου, ἰδίως ὅσον ἀφορᾷ τὸν τρόπον τῆς κτήσεως τοῦ δικαιώματος τῆς ἐμφυτεύσεως, κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη, κατόπιν ἐφέσεων ἐκ μέρους τῶν ψιλῶν κυρίων τὰ Ἐφετεῖα τοῦ Κράτους δὲν παραδέχονται τοῦτον τὸν τρόπον τῆς κτήσεως τῆς ἐμφυτεύσεως, ἤτοι παρεδέχθησαν ὅτι ἡ ἐμφύτευσις ὡς ἐμπράγματον δικαίωμα ἔχει ἀνάγκην συμβολαιογραφικῶν ἐγγράφων καὶ μεταγραφῆς. Ἀλλὰ δὲν ἠξεύρω τί γίνεται εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα, ἀλλ’ ἐν Ἀττικῇ ὅπου ἰσχύει ἀπ’ ἀρχαιοτάτων χρόνων τὸ μοναστηριακὸν λεγόμενον σύστημα ἢ καλογερικόν, οὐδεμία ἐμφύτευσις ἐν Ἀττικῇ ἔχει συσταθῆ διὰ συμβολαιογραφικοῦ ἐγγράφου, ἀλλὰ κατ’ ἔθιμον ὁμοιομόρφως ἐφαρμοζόμενον ἀπ’ ἀρχαιοτάτων χρόνων ἤρκει ἡ συναίνεσις τοῦ ψιλοῦ κυρίου καὶ ὁ ἐμφυτευτὴς φυτεύων ἀπέκτα πλήρως τὸ ἐμφυτευτικὸν δικαίωμα. Καὶ ἔρχονται τὰ Ἐφετεῖα κατόπιν καὶ ἀνακαλοῦν τὰς ἀποφάσεις τῶν πρωτοδικῶν, αἰτιολογοῦντα τὴν ἀνάκλησιν τῶν ἀποφάσεων ὅτι δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἐμφύτευσις ἐφόσον δὲν ὑπάρχουν συμβόλαια καὶ μεταγραφὴ ἡ ὁποία νὰ ἐμφαίνῃ τὴν σύστασιν αὐτοῦ τοῦ δικαιώματος τῆς ἐμφυτεύσεως. Οὕτω λοιπὸν ἀποφάσεις ἐκδοθεῖσαι ὑπὸ τῶν προέδρων τῶν Πρωτοδικῶν, αἵτινες εἶχον ἀποτιμήσει τὴν ἀποζημίωσιν εἰς τοὺς ψιλοὺς κυρίους καὶ εἶχον καταβληθῆ καὶ αἱ ἀποζημιώσεις αἱ καθωρισθεῖσαι καὶ εἶχον κατατεθῆ αἱ πληρωτέαι ἀποζημιώσεις ὑπὲρ τῶν ψιλῶν κυρίων εἰς τὸ Ταμεῖον Παρακαταθηκῶν καὶ εἶχον μεταγραφῆ εἰς τὰ οἰκεῖα βιβλία μεταγραφῶν αἱ σχετικαὶ ἀποφάσεις, κατόπιν ἐφέσεως τῶν ψιλῶν κυρίων αἱ ἀποφάσεις αὗται ἀνεκλήθησαν ὑπὸ τῶν Ἐφετείων, τὰ ὁποῖα καὶ ἰσχυρίζονται ὅτι τὸ στοιχεῖον ἐκεῖνο τὸ συστατικὸν τοῦ ἐμπραγμάτου δικαιώματος τῆς ἐμφυτεύσεως, ἤτοι συμβολαιογραφικὰ ἔγγραφα καὶ μεταγραφή, λείπει. Ἄρα δὲν ὑπάρχει ἐμφυτευτικὸν δικαίωμα καὶ συνεπῶς ἠκυρώθησαν αἱ ἀποφάσεις αὐταὶ καθ’ ὃν χρόνον εἶχον μεταβληθῆ ὡς ἀναντίρρηται καὶ αἱ ἀποφάσεις, ἃς ὥρισαν αἱ πρωτόδικοι ἀποφάσεις τῶν Πρωτοδικῶν.

§211Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἀποφάσεων αὐτῶν ποῖον ἦτο;

§212Δ. ΒΑΡΕΛΑΣ. Ἠκυρώθησαν αἱ ἀποφάσεις.

§213Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Θέλω νὰ μάθω τὸ ἑξῆς: Ἐβεβαιώθη διὰ τῶν ἀποφάσεων αὐτῶν ὅτι δὲν ὑπάρχει καμμία σχέσις;

§214Δ. ΒΑΡΕΛΑΣ. Παραμένει τώρα ὁ ἐμφυτευτὴς ὡς ἐμφυτευτής, δηλαδὴ δὲν τὸν ἐξεδίωξαν.

§215Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δὲν εἶναι σήμερον ἐμφυτευτής.

§216Δ. ΒΑΡΕΛΑΣ. Εἶναι ἐμφυτευτής, ἀλλ’ ἐπειδὴ δὲν ὑπάρχει συμβολαιογραφικὴ πρᾶξις, διότι ἰδίως ἐν Ἀττικῇ ὑπῆρχε τὸ καλογηρικὸν σύστημα, καθ’ ἃ ἄνω εἶπον, τὸ ἔθιμον ἀναπληρώνει τὴν ἔλλειψιν συμβολαίου.

§217Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ὑπάρχουν ἀποφάσεις δικαστικαὶ μὴ ἀναγνωρίζουσαι ἐμφύτευσιν παρὰ μόνον ὁσάκις ὑπάρχουν συμβολαιογραφικὰ ἔγγραφα. Κατόπιν τούτου πῶς ὁ ψιλὸς κύριος ἀνέχεται τὴν περαιτέρω παραμονὴν τοῦ ἐμφυτευτοῦ;

§218Ν. ΞΗΡΟΣ. Τὸ Διάταγμα λέγει ὅτι, καὶ ἂν δὲν ὑπάρχῃ συμβόλαιον, παραμένει ὡς ἐμφυτευτής.

§219Δ. ΒΑΡΕΛΑΣ. Εἶναι ἓν Διάταγμα τοῦ 1923 τῆς Ἐπαναστάσεως.

§220Ν. ΞΗΡΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ καμμία ἐκτέλεσις.

§221Δ. ΒΑΡΕΛΑΣ. Τώρα εἶναι ἀληθὲς ὅτι διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν σχεδίου νόμου διορθοῦται ἐν μέρει ἡ ἔλλειψις αὕτη, ἤτοι ὅτι πλὴν τῶν συμβολαιογραφικῶν ἐγγράφων καὶ οἱονδήποτε ἄλλο μέσον δύναται νὰ ἀποδείξῃ τὴν ὕπαρξιν τῆς ἐμφυτεύσεως.

§222Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Σᾶς ἀρκεῖ ὅτι δὲν εἶναι στοιχεῖον ἀπαραίτητον τῆς ὑπάρξεως δικαιώματος ἐμφυτευτικοῦ ἡ συμβολαιογραφικὴ πρᾶξις;

§223Δ. ΒΑΡΕΛΑΣ. Ναί. Ἀλλ’ ἐγείρεται ἓν ζήτημα· τί θὰ γίνουν αἱ ἀποφάσεις αὐταὶ τῶν Ἐφετείων αἱ ὁποῖαι ἐξεδόθησαν καὶ τῶν ὁποίων ἀποφάσεων οἱ ψιλοὶ κύριοι ἐπεμελήθησαν καὶ ἱκανοποίησαν τοὺς ἐμφυτευτὰς καὶ ἀπέκτησαν καὶ τελεσιδικίαν; Καὶ εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος νὰ γίνῃ ἀναίρεσις. Ἂν ὅμως εἶναι τελεσίδικοι;

§224Ν. ΞΗΡΟΣ. Ὑποστηρίζετε τοὺς ἀγρότας, κ. συνάδελφε;

§225Δ. ΒΑΡΕΛΑΣ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶναι δίκαιον. Διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι πρέπει ἐναντίον τῶν ἀποφάσεων αὐτῶν νὰ ληφθοῦν μέτρα τοιαῦτα, δι’ ὧν νὰ μὴ ζημιῶνται οἱ ἐμφυτευταί.

§226Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Αὐτὸ προτείνει καὶ ὁ κ. Ξηρός· νὰ ἐπιτρέπεται ἡ ἀναίρεσις ἐντὸς προθεσμίας δύο μηνῶν, ἀρχομένης ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ νόμου.

§227Δ. ΒΑΡΕΛΑΣ. Δηλαδὴ μὴ λαμβανομένης ὑπ’ ὄψιν τῆς τελεσιδικίας. Τὸ σχέδιον νόμου περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 2189 ἐν ἄρθρῳ 4 ἀναφέρει ὅτι (ἀναγινώσκει): «Αἱ ἐμφυτευτικαὶ ἐκτάσεις λόγῳ τῆς γειτνιάσεως.... κλπ.». Τοῦτο, κ. Ὑπουργὲ ἐπὶ τῆς Γεωργίας, γίνεται ἰδίως ἐν Ἀττικῇ, διότι, ὅπως γνωρίζετε, ἐν Ἀττικῇ ἰδίως καθωρίσθη διὰ τοῦ νόμου ὅτι ἐκτάσεις πεφυτευμέναι ἀμπέλων, αἱ ὁποῖαι εὑρίσκονται ἐν τῇ περιφερείᾳ τοῦ δήμου Ἀθηναίων καὶ αἱ ὁποῖαι κατὰ τὴν κρίσιν τοῦ δικαστηρίου ἤθελον ἀποδειχθῆ ὅτι ἔχουν μᾶλλον ἀξίαν οἰκοπέδων παρὰ καλλιεργησίμου ἐκτάσεως, αὐταὶ θέλουν ἐξαιρεθῆ τοῦ εὐεργετήματος τοῦ νόμου. Ἐν τούτοις ὅμως εἰς τὸ ἄρθρον 4 ἐδάφιον 1 δίδεται ἡ ἑξῆς ἑρμηνεία (ἀναγινώσκει). Ἄν ὅμως δὲν θέλῃ ὁ ψιλὸς κύριος; Ἐπὶ τῇ ὑποθέσει ὅτι ὁ ψιλὸς κύριος δὲν θέλει νὰ ἐξαγορασθῇ, ἀλλὰ περιμένει νὰ ἐξαμπελισθῇ τὸ ἀμπέλι του, τί γενήσεται;

§228Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Διὰ τὸ ζήτημα αὐτὸ ἔχω τὴν ἑξῆς διατύπωσιν (ἀναγινώσκει): «Ἐπὶ ἐμφυτευτικῶν ἐκτάσεων.... κλπ.». Δηλαδὴ δικαίωμα εἶναι καὶ τοῦ ἐμφυτευτοῦ νὰ ἐπισπεύδῃ τὴν ὑπόθεσιν τῆς ἐξαγορᾶς.

§229Δ. ΒΑΡΕΛΑΣ. Ἐγώ, κ. ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργέ, ἤθελον, ἂν κρίνητε, νὰ τεθῇ ἡ ἑξῆς τροπολογία: Ἄν ἐμφυτευτικὴ ἔκτασις λόγῳ τῆς γειτνιάσεως αὐτῆς πρὸς συνοικισμὸν εἶχε κατὰ τὴν κρίσιν τοῦ δικαστοῦ ἀξίαν μᾶλλον οἰκοπέδου, τότε ἂς ἐπιμεληθῇ ἥ τε ἄμπελος ὡς καὶ ἡ ψιλὴ κυριότης μεταξὺ ψιλοῦ κυρίου καὶ ἐμφυτευτοῦ διὰ νὰ ἀποφύγητε τὸν σκόπελον τὸν ὁποῖον ἔχετε.

§230Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Εἶναι αὐθαίρετος.

§231Δ. ΒΑΡΕΛΑΣ. Δὲν εἶναι αὐθαίρετος. Ὑποθετήσω ὅτι ὑπάρχει μία ἐμφυτευτικὴ ἄμπελος καὶ ἂν ὁ ἐμφυτευτὴς τὴν περιφράξῃ, τότε δύναται νὰ καθήσῃ ἑκατὸν ἔτη. Τότε τί θὰ γίνῃ;

§232Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Εἰς τὴν ἐμφύτευσιν δίδομεν εἰς τὸν ἐμφυτευτὴν τὸ δικαίωμα τῆς ἐξαγορᾶς διὰ νὰ ἐξαγοράσῃ τὴν καλλιέργειαν. Ἀφ’ ἧς στιγμῆς παύσῃ νὰ εἶναι ἄμπελος, ἀπὸ τῆς στιγμῆς ἐκείνης παύει τὸ δικαίωμα καὶ ἀρχίζει τὸ δικαίωμα τῆς ἐξαγορᾶς. Δηλαδὴ ὅπως ὑπολογίζω, εἰς τὴν περίπτωσιν καθ’ ἣν πρόκειται νὰ ἐξαγοράσῃ ὁ ἐμφυτευτής, εἰς τὴν πρώτην περίπτωσιν ὁ ἐμφυτευτὴς θὰ πληρώσῃ τὸν ψιλὸν κύριον· εἰς τὴν ἄλλην ὁ ψιλὸς κύριος τὸν ἐμφυτευτήν.

§233Δ. ΒΑΡΕΛΑΣ. Ἐγὼ νομίζω ὅτι ἠδύνασθε κάλλιστα ἀντὶ τῆς διατάξεως τὴν ὁποίαν προτείνετε, νὰ τεθῇ ἡ ἑξῆς· ὅτι ἐν ᾗ περιπτώσει τὸ ἐμφυτευθὲν μέρος χαρακτηρισθῇ ὡς οἰκόπεδον, νὰ λάβῃ ὁ ἐμφυτευτὴς τὸ ἥμισυ ἢ ἄλλως τὸ ἓν τρίτον τῆς γῆς.

§234Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Καὶ ὁ ἐμφυτευτὴς θὰ πληρωθῇ ἐπ’ αὐτοῦ ὡς ἐπὶ οἰκοπέδου· δηλαδὴ τὸ ποσοστὸν ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ λάβῃ τὰ ἑπτὰ δέκατα εἶναι ἐπὶ ἀξίας οἰκοπεδικῆς τριπλασίας τῆς συνήθους διὰ τὴν ἄμπελον.

§235Σ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Μὴ λησμονῆτε ὅτι ἡ ἀξία τῆς ἀμπέλου ὑπολογίζεται ἀπὸ τοὺς ἐπιστήμονας ⅘ τὸ ἀμπέλι καὶ ⅕ ἡ γῆ.

§236Δ. ΒΑΡΕΛΑΣ. Σήμερον ὡς ἔχει ὁ νόμος 2189 ὁ ἐμφυτευτὴς εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ πληρώσῃ εἰς τὸν ψιλὸν κύριον τὸ ⅕. Ὅταν ἔχῃ αὐτὸ τὸ εὐεργέτημα, ἐκτὸς ἂν τὸ ἀνατρέψουν, δὲν θὰ εἶναι πολὺ ἔξυπνος ἂν δὲν τὸ φράξῃ καὶ ἀποστερήσῃ τὸν ψιλὸν κύριον τῆς ἀποζημιώσεως.

§237Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δὲν δύναται νὰ τὸ κρατήσῃ. Ὁ νόμος 2189 δὲν πηγαίνει νὰ κάμῃ τὴν θέσιν τοῦ ἐμφυτευτοῦ καλυτέραν, ἀλλὰ τοῦ καλλιεργητοῦ ἐμφυτευτοῦ. Ἑπομένως ἐναπόκειται τότε πῶς λογικῶς καὶ δικαίως θὰ κριθῇ ἡ σχέσις αὐτῆς τῆς κοινοπραξίας. Λοιπὸν τί λογικώτερον τούτου παρὰ μόνον ὅταν λέγητε ὅτι προκειμένου νὰ ἐξαγοράσῃ τὴν γῆν, αἱ βελτιώσεις τὰς ὁποίας ἔκαμεν ἀφαιροῦνται αὗται καὶ λαμβάνει τὰ 7/10 ὁ κύριος.

§238Δ. ΒΑΡΕΛΑΣ. Λέγετε τὰ 7/10 τῆς ἀξίας τοῦ ὅλου ζητήματος. Ἐγὼ σᾶς λέγω ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει νὰ δώσητε τὸ ⅓.

§239Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις ἠμπορεῖ νὰ εἶναι δίκαιον καὶ εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις ἄδικον.

§240ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Ἀργυρόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§241Γ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν τῇ ἐφαρμογῇ τοῦ νόμου περὶ ἐξαγορᾶς τῆς κυριότητος τῶν ἐμφυτευτικῶν κτημάτων ἔλαβε χώραν μία καταδολίευσις τῶν ψιλῶν κυρίων, οἱ ὁποῖοι ἔφθασαν εἰς καταστρατήγησιν τοῦ νόμου. Ἐκοινοποίησαν ἀγωγὰς περὶ λύσεως τῆς ἐμφυτεύσεως. Κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς αἰτήσεως ἀντετάχθη ἡ ἔνστασις ὅτι δὲν ὑπάρχει ἐμφύτευσις καὶ περὶ τούτου ὑπάρχει ζήτημα ἐκκρεμὲς ἐνώπιον τοῦ δικαστηρίου. Εὑρέθη δικαστήριον τὸ ὁποῖον ἐδέχθη τὴν ἔνστασιν καὶ ἀπεφάνθη ὅτι μέχρις ὅτου λυθῇ ἡ διαφορὰ αὐτή, δὲν λύεται ἡ ἐμφύτευσις. Ὅταν τοῦτο μετέλθουν ὅλοι οἱ ἐμφυτευταί, ποτὲ δὲν θὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος.

§242Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Αὐτὸ εἶναι σόλικον. Ἂν ὁ ψιλὸς κύριος χάσῃ τὴν πρώτην δίκην, δύναται νὰ ἐγείρῃ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νέου νόμου νέαν ἀγωγήν. Ἡ ἔκπτωσις δὲν ἐπέρχεται παρὰ μετὰ τὴν ἔκδοσιν τῆς ἀποφάσεως. Τότε προτείνω νὰ τεθῇ ἡ ἑξῆς φράσις (ἀναγινώσκει): «Ἡ περὶ λύσεως τῆς ἐμφυτεύσεως τοῦ ψιλοῦ κυρίου δίκη οὐδεμίαν ἐπιρροὴν ἔχει εἰς τὴν ἔναρξιν καὶ πρόοδον τῆς περὶ ἐξαγορᾶς ἐνώπιον τοῦ προέδρου Πρωτοδικῶν αἰτήσεως τῶν ἐμφυτευτῶν περὶ ἐξαγορᾶς».

§243Γ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπίσης, κ. ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργέ, κατὰ τὸ ἔτος 1922 ἐψηφίσθη ἀπὸ τὴν τότε Ἐθνοσυνέλευσιν εἷς νόμος ἐντελῶς προσωπικός, διὰ τοῦ ὁποίου ἐνομοθετήθη ὅτι, ὅταν ἡ φυτεία εἶναι ἑτοίμη, ἀπαιτοῦνται 25 ἔτη διὰ νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ περὶ ἐξαγορᾶς νόμος. Τοῦτο ἦτο ἀρκετόν, ὥστε πολλοὶ ἐκ τῶν ψιλῶν κυρίων νὰ προτείνωσιν ἐνώπιον τοῦ προέδρου τῶν Πρωτοδικῶν ὅτι ἕτοιμαι φυτεῖαι εἶναι καὶ ἐκεῖναι αἱ σταφιδάμπελοι, τὰς ὁποίας ἀνεκαίνισεν ὁ ἐμφυτευτὴς καὶ τὴν μετέτρεψεν εἰς νέαν φυτείαν. Καὶ αἱ τοιαῦται ἐνστάσεις τῶν ψιλῶν κυρίων ἐγένοντο δεκταί. Αὐτὸς ὁ νόμος δὲν πρέπει νὰ καταργηθῇ ἢ τοὐλάχιστον νὰ δοθῇ ἡ ἑρμηνεία ὅτι ἐν τῇ ἐννοίᾳ τῆς φυτείας περιλαμβάνονται τὰ νέα κτήματα καὶ ὄχι καὶ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀνεκαίνισεν ὁ ἐμφυτευτής. Ὡς προεῖπον, ὁ νόμος ἀπαιτεῖ νὰ παρέλθῃ ὁλόκληρος εἰκοσιπενταετία διὰ νὰ ἐφαρμοσθῇ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ὑποθέτω ὅτι ἢ πρέπει νὰ καταργηθῇ ὁ τοιοῦτος νόμος 2127 ἢ νὰ δοθῇ ἐπίσημος ἑρμηνεία, ὥστε νὰ ἀποφεύγωνται αἱ καταδολιεύσεις.

§244Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ποία ἑρμηνεία;

§245Γ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅτι ὁ νόμος δὲν ἔχει ἐφαρμογὴν ἐπὶ τῶν φυτειῶν ἐκείνων ἃς ἀνεκαίνισεν ὁ ἐμφυτευτής.

§246ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ἀνακαινίζεται ἡ σταφιδάμπελος καὶ διὰ καταβολάδων;

§247Γ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι τότε, ἀλλ’ ὅταν γίνεται δι’ ἀποκοπῆς ἢ ἐκριζώσεως. Τὸ ἄρθρον 5, κ. Ὑπουργὲ ἐπὶ τῆς Γεωργίας, λέγει τὸ ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Αἱ ἐνώπιον τοῦ Ἐφετείου ἐκκρεμεῖς ἐφέσεις ἐφ’ ὧν δὲν ἐξεδόθη ἀπόφασις μεταβιβάζονται εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον». Ἀλλ’ ὑπάρχουν καὶ πολλαὶ ἐφέσεις, διὰ τὰς ὁποίας ἐξεδόθη μία ἀπόφασις προδικαστικὴ καὶ κατὰ τὴν ἄνω διατύπωσιν αὗται θὰ μείνουν εἰς τὸ Ἐφετεῖον, ὥστε νὰ ὑπάρχουν δύο Ἐφετεῖα ἁρμόδια πρὸς ἐκδίκασιν τῶν κατ’ ἔφεσιν ὑποθέσεων. Αὐτὸ πρέπει νὰ ἀπαλειφθῇ καὶ νὰ μείνῃ τὸ ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Αἱ ἐνώπιον τοῦ Ἐφετείου ἐκκρεμεῖς ἐφέσεις μεταβιβάζονται διὰ κλήσεως τοῦ ἑτέρου τῶν διαδίκων εἰς τὸ ἁρμόδιον Πρωτοδικεῖον.

§248ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Θεοδωρόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§249Σ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, ἰσχυρίζομαι ὅτι ὁ νόμος ὁ ἐμφυτευτικὸς ἀποτελεῖ τὸ μόνον ἴσως θετικὸν ἀπόκτημα τῶν ἀγροτικῶν τάξεων ἐπὶ τῶν Κυβερνήσεων τῶν Φιλελευθέρων, διότι δι’ αὐτοῦ ἀμέσως καὶ ἐντὸς ὀλίγων μηνῶν πολλοὶ καλλιεργηταὶ τῆς γῆς, εἰς τοὺς ὁποίους εἶχε παραδοθῆ ἡ γῆ γυμνὴ καὶ τὴν κατέστησαν παραγωγικὴν διὰ τῆς ἐργασίας των, ἀπέκτησαν καὶ τὴν κυριότητά της, ἐξαγοράσαντες αὐτὴν ἀπὸ τοὺς ψιλοὺς κυρίους. Βάσις τοῦ νόμου αὐτοῦ ὑπῆρξε κατὰ τὴν ἔκθεσιν τὴν εἰσηγητικὴν τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου ὄχι ἡ ἐμφύτευσις τοῦ Ρωμαϊκοῦ δικαίου, ἀλλ’ ἡ πραγματικὴ κατάστασις ἡ ὑφισταμένη εἰς διάφορα κτήματα τῆς Ἑλλάδος, ἰδίως εἰς τὴν Ἀττικὴν καὶ τὴν Βόρειον Πελοπόννησον, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ κύριος τῆς γῆς μὴ ὢν καλλιεργητὴς ἢ μὴ δυνάμενος ἢ μὴ ἐπαρκῶν νὰ καλλιεργήσῃ ὅλην τὴν ἔκτασιν γῆς τῆς ὁποίας ἦτο κύριος, ἔδιδε μέρος αὐτῆς εἰς ἕνα καλλιεργητὴν διὰ νὰ τὴν φυτεύσῃ καὶ τὴν κάμῃ παραγωγικήν. Ἡ μελέτη ἡ ὁποία ἔγινεν εἰς τὴν κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν εἶναι ἀρκετὰ σημαντική, ἴσως ἀπὸ τὰς ὀλίγας αἱ ὁποῖαι ἔγιναν καὶ διενεμήθησαν ἐκθέσεις, ὄχι μόνον τῆς πλειονοψηφίας, ἀλλὰ καὶ τῆς μειονοψηφίας· ἡ τελευταία εἰσηγουμένου τοῦ κ. Μερλοπούλου ὡς εἰσηγητοῦ τῆς μειονοψηφίας. Εἰς τὴν ἔκθεσιν ταύτην τῆς μειονοψηφίας ἀναφέρεται αὐτὸ τοῦτο (ἀναγινώσκει): «Ὅτι δὲν πρόκειται περὶ τῆς ἐμφυτεύσεως τῆς γνωστῆς, ἀλλὰ περὶ ἰδιωνύμου Ἑταιρείας μεταξὺ τοῦ κυρίου τῆς γῆς καὶ τοῦ ἐμφυτευτοῦ». Δυστυχῶς δὲν ὑπῆρξε σαφὴς ἡ διατύπωσις τοῦ σχετικοῦ ἄρθρου εἰς τὸν ψηφισθέντα καὶ ἰσχύοντα νόμον, παρὰ τὴν ἐπιθυμίαν τοῦ νομοθέτου. Καὶ συνετάχθη μὲν τότε ἑρμηνευτικὴ ἐγκύκλιος, τῆς ὁποίας ἔχω τὸ σχέδιον, ἀλλὰ δὲν ἐδημοσιεύθη αὕτη, ἀγνοῶ διατί. Εἰς ταύτην ρητῶς ἀναφέρεται ὅτι πρόκειται περὶ πραγματικῆς καταστάσεως καὶ οὐχὶ περὶ τῆς ἐμφυτεύσεως τοῦ Ρωμαϊκοῦ δικαίου. Τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι ὅτι τὰ Πρωτοδικεῖα ἐξέδωκαν σωρείαν ἀποφάσεων ὑπὲρ τῶν ἐμφυτευτῶν. Τὸ Ἐφετεῖον τῶν Ἀθηνῶν τοὐναντίον ἐξέδωκεν ἀποφάσεις, αἱ ὁποῖαι ἀνήρεσαν κατὰ βάσιν τὸν σκοπὸν τοῦ νομοθέτου, διότι ἀπῄτησαν κατὰ τῆς ἀρχῆς τοῦ Ρωμαϊκοῦ δικαίου νὰ προσαγάγουν οἱ ἐμφυτευταὶ συμβάσεις πρὸς ἀπόδειξιν τῆς σχέσεως τῆς ἐμφυτευτικῆς. Λοιπὸν τὸ σημερινὸν νομοσχέδιον ἔχει κατὰ τοῦτο μεγάλην σημασίαν, ὅτι λύει τὸ πρόβλημα καὶ ἐπανερχόμεθα εἰς τὴν ἀρχικὴν βάσιν, ἀλλὰ μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι τὸ λύει διὰ τὸ μέλλον· δηλαδὴ ὅσοι ἐμφυτευταὶ ἀπετάθησαν μέχρι τοῦδε εἰς τὰ δικαστήρια ἵνα ζητήσουν τὴν ἐξαγορὰν τῆς γῆς, τὴν ὁποίαν ἐπὶ μακρὰ ἔτη ἐπότισαν διὰ τοῦ ἱδρῶτός των καὶ μετέβαλαν εἰς ἀμπελῶνας καὶ ἐλαιῶνας, καὶ ἀπεκρούσθησαν ἀπὸ τὸ Ἐφετεῖον, διὰ τῆς ἐσφαλμένης ἑρμηνείας τοῦ νόμου καὶ τῆς βουλήσεως τοῦ νομοθέτου μένουν ἐμφυτευταὶ ὅπως πρίν. Διότι τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον προβλέπει διὰ τὸ μέλλον καὶ δὲν λύει τὰς ὑποθέσεις ἐφ’ ὧν ἐσφαλμέναι ἐξεδόθησαν ἀποφάσεις. Ἀφήνει δηλ. δεσμίους τοὺς ἐμφυτευτὰς μὲ τοὺς κυρίους ὥστε νὰ μὴ δύνανται νὰ ἐξαγοράσωσι τὴν γῆν. Πρὸς θεραπείαν τοῦ ἀδίκου τούτου ἔχω νὰ προτείνω δύο τροπολογίας: Πρώτην εἰς τὸ ἄρθρον 2 τὴν ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Εἰς τὸ ἄρθρον 2, ἀρ. 1, § βʹ εἰς τὸ τέλος προστίθεται: «Αἰτήσεις ἐξαγορᾶς ἀπορριφθεῖσαι ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι δὲν συνέστη ἡ σχέσις τῆς ἐμφυτεύσεως δι’ ἐγγράφου, δύνανται νὰ ὑποβληθῶσιν ἐκ νέου ἐνώπιον τοῦ οἰκείου προέδρου Πρωτοδικῶν ἢ τοῦ Πρωτοδικείου πρὸς νέαν ἐξέτασιν». Τοιουτοτρόπως ὄχι μόνον διὰ τὸ μέλλον προστατεύονται οἱ ἐμφυτευταί, ἀλλὰ καὶ οἱ εὑρόντες τὴν θύραν τῆς ἐξαγορᾶς κλειστὴν θὰ δύνανται νὰ ζητήσουν νέαν ἐξέτασιν τῆς αἰτήσεώς των. Δι’ αὐτῆς τῆς διατάξεως θὰ δύνανται αἱ ἀποφάσεις τῶν Ἐφετῶν νὰ θεωρηθῶσιν ὡς μὴ ὑπάρχουσαι καὶ νὰ ἐπανέλθωσιν αἱ ὑποθέσεις καὶ πάλιν εἰς τὸν δεύτερον βαθμόν, τὸν ὁποῖον θεσπίζει τὸ δεύτερον ἄρθρον.

§250Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὸ δεδικασμένον;

§251Σ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως αὐτὸς εἶναι ὁ σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου ὅταν ἀποσκοπεῖ τὴν αὐθεντικὴν ἑρμηνείαν τοῦ νόμου τοῦ παρερμηνευθέντος.

§252Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Διὰ νὰ ὑπάρχῃ δεδικασμένον χρειάζεται, ὡς ἠξεύρετε, καὶ ἡ αὐτὴ αἰτία. Λοιπὸν αἰτία δὲν ὑπάρχει, διότι σήμερον δὲν ἀπαιτεῖται συμβόλαιον.

§253Σ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ γραφῇ εἰς τὰ πρακτικά. Ἐγὼ αὐτὸ ζητῶ· νὰ μὴ ρυθμίσωμεν μόνον διὰ τὸ μέλλον τὰς δίκας, ἀλλὰ νὰ λάβωμεν καὶ τὰς ὑπαρχούσας διαφοράς, αἱ ὁποῖαι ἀπέβησαν ἐναντίον τῶν ἐμφυτευτῶν.

§254Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἐγὼ ἔχω σήμερον ἐμφυτευτικὴν σχέσιν. Θὰ ζητήσω τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου.

§255Σ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ νὰ γραφῇ εἰς τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ ἡ ἑρμηνεία αὐτή.

§256Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Διατί νὰ δώσωμεν ἀφορμὴν νέων δικῶν καὶ νὰ μὴ προστεθῇ αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε: Διότι αὐτὸ θὰ φέρῃ τὴν ἔνστασιν τοῦ δεδικασμένου.

§257Σ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργέ, πάντως ἀποκρούω τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ξηροῦ, προτείνοντος νὰ παραπεμφθοῦν αἱ τοιαῦται ὑποθέσεις εἰς τὸν Ἄρειον Πάγον διὰ τὸν ἑξῆς λόγον· ὅτι ὁ Ἄρειος Πάγος ἀπαιτεῖ δαπανηρὰν διαδικασίαν. Προκειμένου δὲ περὶ ἐπαρχιωτῶν ἰδίως ἐμφυτευτῶν αἱ δαπάναι θὰ εἶναι τόσαι, ὥστε εἰς τὸ τέλος δὲν θὰ ἔχουν νὰ κερδίσουν τίποτε. Διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι ἡ διατύπωσις τὴν ὁποίαν προτείνω ὡς δευτέραν τροπολογίαν, σώζει τὰ πράγματα. (Ἀναγινώσκει): «Εἰς τὸ ἄρθρον 4 νὰ προστεθῇ ὡς 4η παράγραφος ἡ ἑξῆς: «Αἰτήσεις ἐξαγορᾶς ἀπορριφθεῖσαι λόγῳ κηρύξεως τῆς ἐμφυτευτικῆς ἐκτάσεως ὡς ἐχούσης ἀξίαν μᾶλλον οἰκοπέδου, κατὰ τοὺς ὅρους τοῦ ἄρθρου 9 τοῦ νόμου 2189 δύνανται νὰ ὑποβληθῶσιν ἐκ νέου ἐνώπιον τοῦ οἰκείου προέδρου Πρωτοδικῶν, ὅστις ἀποφασίζει κατὰ τὰ ἐν τῷ ἄρθρῳ τούτῳ ὁριζόμενα». Ὁ ἀριθμὸς 4 τοῦ ἄρθρου 4 γίνεται ἀριθμὸς 5 καὶ αἱ λέξεις «δυνάμει τοῦ ἄρθρου 9 τοῦ νόμου 2189» ἀντικαθίστανται διὰ τῶν λέξεων «κατὰ τὸ προηγούμενον ἐδάφιον 4».

§258Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Πολλὰ εἶναι. Αἱ διὰ τοιούτων λόγων ἀπορριφθεῖσαι δύνανται νὰ ἐπανέλθωσιν ἐνώπιον τοῦ Πρωτοδικείου.

§259Β. ΑΛΕΒΙΖΑΤΟΣ. Νὰ ἀναγραφῇ τότε ὅτι ἡ διάταξις αὐτὴ ἔχει ἀναδρομικὴν δύναμιν.

§260Σ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλὰ πῶς θὰ ἐκτελεσθῇ ἡ ἀναδρομικὴ αὐτὴ δύναμις ὡς πρὸς τοὺς ἤδη ἀπολέσαντας τὴν δίκην λόγῳ τῆς ἀποφάσεως τοῦ Ἐφετείου;

§261Β. ΑΛΕΒΙΖΑΤΟΣ. Διὰ τῶν τακτικῶν μέσων.

§262Σ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ νομίζω ὅτι ὁ τρόπος τὸν ὁποῖον προτείνω εἶναι ὁ καταλληλότερος. Νὰ ἐπανέλθῃ ἡ ὑπόθεσις εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον.

§263Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Θὰ γίνῃ τοῦτο ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Αἱ δὲ διὰ τοιούτων λόγων ἀπορριφθεῖσαι αἰτήσεις δύνανται νὰ εἰσαχθῶσιν ἐκ νέου».

§264Σ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δευτέραν παρατήρησιν ἔχω νὰ κάμω κ. ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργέ, τὴν ἑξῆς: Κατὰ τὸ ἄρθρον 9 τοῦ ἰσχύοντος νόμου ἐξηροῦντο καὶ ἐξαιροῦνται δι’ ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργοῦ ἐκδιδομένης κατόπιν γνώμης τοῦ συμβουλίου τοῦ ἐποικισμοῦ ἐκτάσεις ἔχουσαι ἀξίαν μᾶλλον οἰκοπέδου.

§265Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Πρόκειται περὶ ἀμπέλων.

§266Σ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἕως τώρα ἐτηρεῖτο ἡ ἑξῆς τακτική: Ὁ ἐμφυτευτὴς ἀπηυθύνετο εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον. Ἐκκρεμούσης τῆς δίκης ὁ ψιλὸς κύριος ἔκαμνεν αἴτησιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ἐγένετο ἐξέτασις ἐπιτόπιος, εἰσήγετο ἡ ὑπόθεσις εἰς τὸ συμβούλιον τοῦ ἐποικισμοῦ καὶ ὁ Ὑπουργὸς ἀπεφαίνετο ὅτι ἡ γῆ ἔχει ἀξίαν μᾶλλον οἰκοπέδου. Μετὰ τρεῖς ἢ ἕξ μῆνας ἔκαμεν ἀντίθετον αἴτησιν ὁ ἐμφυτευτὴς καὶ ἐξεδίδετο ἡ ἀπόφασις ἀπὸ τὸν Ὑπουργόν, ὁ ὁποῖος ἀπεφαίνετο ἀντιθέτως ὅτι δὲν εἶναι οἰκόπεδον. Καὶ πάλιν τὰ ἴδια ἐπανελαμβάνοντο. Ὑπάρχουσι παλαιαὶ ἀποφάσεις διὰ τὴν Κηφισίαν, διὰ τὰ Ἄνω Λιόσια, διὰ τοὺς Τράχωνας καὶ ἄλλας ἐμφυτευτικὰς θέσεις τῆς Ἀττικῆς. Ὁ ἐμφυτευτὴς ἐκοινοποίει τὴν αἴτησίν του εἰς τὸν ψιλὸν κύριον, οὗτος δὲ ὑπέβαλεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον αἴτησιν ζητῶν νὰ κηρυχθῇ ἡ γῆ ὡς ἔχουσα ἀξίαν οἰκοπέδου, καὶ ἐλάμβανε συγχρόνως πιστοποιητικὸν τὸ ὁποῖον ἔλεγεν (ἀναγινώσκει): «Ὁ τάδε ὑπέβαλεν αἴτησιν εἰς τὸ τὸ καθ’ ἡμᾶς Ὑπουργεῖον, δι’ ἧς αἰτεῖται νὰ κηρυχθῇ τὸ τάδε κτῆμα ὡς ἔχον ἀξίαν μᾶλλον οἰκοπέδου, ἥτις αἴτησις ὑπάρχει ἐκκρεμὴς παρ’ ἡμῖν». Δυνάμει αὐτοῦ τοῦ πιστοποιητικοῦ ἐσταματοῦσεν ἡ διαδικασία. Διὰ νὰ λείψουν ὅλα αὐτά, ὀρθῶς τὸ σχέδιον τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας παραπέμπει τὰς τοιαύτας αἰτήσεις εἰς τὰ δικαστήρια. Ἐπὶ τῶν διοικητικῶς ὅμως κανονισθεισῶν ὑποθέσεων πρέπει νὰ ἐπανέλθωμεν καὶ πάλιν. Ὁ δικαστὴς εἶναι ὁ ἁρμοδιώτερος διὰ νὰ κρίνῃ καὶ δὲν θὰ ἔχῃ γνώμην ἡ ὁποία θὰ ἀλλάξῃ κάθε λίγο καὶ λιγάκι. Νὰ προστεθῇ λοιπὸν παρακαλῶ εἰς τὴν παράγραφον 4 τοῦ ἄρθρου 4, § 4 ἡ τροπολογία τὴν ὁποίαν κατέθεσα. Δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου ὅλαι αἱ ἀμφιταλαντεύσεις τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, ἡ ὁποία ἄλλοτε ἀπεφαίνετο οὕτως ἢ ἄλλως, θὰ λείψουν καὶ θὰ ἔλθῃ ὁ πρόεδρος τῶν Πρωτοδικῶν νὰ λύσῃ ὁριστικῶς τὴν διαφοράν.

§267Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἄν θεσπίσωμεν τὴν διάταξιν τὴν ὁποίαν λέγετε, εἶναι πιθανὸν ἀνατρέχοντες εἰς τὸ δεδικασμένον νὰ δημιουργήσωμεν ἀδίκημα εἰς ἐκτάσεις, αἱ ὁποῖαι τότε δὲν ἦσαν οἰκόπεδα. Ἄν ἀνατρέξωμεν εἰς τὸ δεδικασμένον, κινδυνεύομεν νὰ φθάσωμεν εἰς ἄλλην τινὰ ἄποψιν.

§268Σ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἄν ἔχῃ γίνει ἐξαγορά, θὰ ἔγινε καὶ μεταγραφή. Ὁμιλῶ περὶ τῶν περιπτώσεων, καθ’ ἃς ὁ ἐμφυτευτὴς εἶναι δεσμευμένος μὲ τὴν ξένην γῆν, λόγῳ τῆς ἀποφάσεως ὅτι ἡ γῆ αὕτη εἶναι οἰκόπεδον.

§269Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ὂχι περὶ τῶν ἐκκρεμῶν δικῶν. Θὰ τὰ ἀνατρέψωμεν ὅλα.

§270Σ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὂχι δὲν θὰ ἀνατρέψωμεν τίποτε. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου ἑκατὸν περιπτώσεις. Ἐξ αὐτῶν οἱ 20 ἢ 30 τὰ ἐρρύθμισαν διὰ συμφωνίας, ἄλλοι εἶναι δεσμευμένοι μὲ τοὺς ψιλοὺς κυρίους χωρὶς νὰ εἶναι οἰκόπεδα ἡ ἐμφυτευμένη γῆ. Καὶ διὰ τοῦτο προσθέτω αὐτό.

§271Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Αἱ αἰτήσεις, αἱ ὁποῖαι ἐκρίθησαν παρὰ τοῦ Ὑπουργοῦ ὡς ἀφορῶσαι οἰκόπεδα μᾶλλον, νὰ κριθοῦν ἐκ νέου ἀπὸ τὸν πρόεδρον. Ἐφόσον ἐξαγοράζουσι, περιττεύει. Τότε θὰ γίνῃ κατὰ τὸ ἴδιον ἄρθρον. Τὸ ἄρθρον 4 λόγον ὑπάρξεως ἔχει ἀκριβῶς διὰ τὰς ἐκτάσεις τὰς ἐξαιρεθείσας μέχρι τοῦδε.

§272Σ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ εἰς τὸ μέλλον ἐκείνας τὰς ὁποίας θὰ ἐξαιρέσῃ ὁ πρόεδρος τῶν Πρωτοδικῶν.

§273Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Τὸ ἔχομεν παραπάνω.

§274Σ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅλα αὐτὰ ἀναφέρονται εἰς ἐνώπιον τοῦ προέδρου τῶν Πρωτοδικῶν διαδικασίαν. Μόνον ἡ τελευταία παράγραφος ἀναφέρεται εἰς τὰ παλαιά.

§275ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μάρκου ἔχει τὸν λόγον.

§276Α. ΜΑΡΚΟΥ. Εἶχον σκοπὸν νὰ ἀνέλθω εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ ὑποστηρίξω ὅτι ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 5 δὲν εἶναι ὀρθὴ καὶ ἀντίκειται εἰς τὴν ὅλην οἰκονομίαν τῆς νομοθεσίας ἡμῶν καὶ εἰδικῶς εἰς τὰ νομοθετήματα τὰ εἰσαχθέντα ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης εἰσηγήθη εἰς τὴν Συνέλευσιν σχέδιον νόμου δυνάμει τοῦ ὁποίου ὑπεβλήθησαν εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τῶν Ἐφετείων μὲν αἱ ἐφέσεις κατ’ ἀποφάσεων περὶ ἐξώσεως τοῦ νόμου ΒΧΗʹ καὶ αἱ ἐφέσεις κατὰ προσωρινῶν μέτρων ἐνώπιον τῆς ὁλομελείας τοῦ Πρωτοδικείου. Διὰ τῆς διατάξεως αὐτῆς μεταρρυθμίζοντες τὴν ἤδη ὑπάρχουσαν διάταξιν ἐξερχόμεθα τῆς ὅλης τακτικῆς καὶ καθιεροῦμεν ἐξαίρεσιν. Φρονῶ ὅτι εἶναι πλέον ἢ ὀρθὸν ἡ ἔφεσις νὰ δικάζηται ἀπὸ τὸ Ἐφετεῖον. Δὲν φέρει καμμίαν βραδύτητα, διότι τὰ δικαστήρια δικάζουν ἐκ τῶν ἐνόντων ὡς καὶ ὁ πρόεδρος τῶν Πρωτοδικῶν ἐκ τῶν ἐνόντων θὰ κρίνῃ.

§277Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Εἰς τὸ ἁρμόδιον Πρωτοδικεῖον.

§278Α. ΜΑΡΚΟΥ. Μάλιστα. Ὅσον ἀφορᾶ τὴν ἐμφύτευσιν ἔχω τὴν γνώμην ὅτι αἱ ἐφέσεις πρέπει νὰ εἰσάγωνται καὶ νὰ ἐκδικάζωνται ἀπὸ τὸ Ἐφετεῖον, διότι καὶ αὐτὸ κρίνει ἐκ τῶν ἐνόντων καὶ ἡ κρίσις τῶν πέντε εἶναι ὀρθοτέρα, ὑπόκειται δὲ εἰς ὀλιγωτέρας πλάνας παρὰ ἡ κρίσις τοῦ ἑνός. Ἀκριβῶς αὐτὸ παρεκίνησε καὶ τὸν κ. ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργὸν νὰ μεταρρυθμίσῃ τὴν διάταξιν τοῦ Ν. Διατάγματος καὶ νὰ ἐπαναφέρῃ τὴν ἐκδίκασιν τῶν ἐφέσεων κατ’ ἀποφάσεων περὶ ἐξώσεων εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ δικαστηρίου τῶν Ἐφετῶν.

§279Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Τοῦ Ἐφετείου ἡ διαδικασία εἶναι δαπανηροτέρα. Προτιμῶ τὸ Πρωτοδικεῖον.

§280Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ἀλλάζομεν πρῶτον ἓν σύστημα ἄνευ οὐδενὸς λόγου καὶ δεύτερον ἡ διαδικασία ἐνώπιον τοῦ Ἐφετείου εἶναι ἁπλῆ καὶ σχεδὸν ἡ αὐτὴ ἀπαιτεῖται δαπάνη, δὲν ἔχετε δὲ δίκαιον ὑποστηρίζοντες τοῦτο.

§281Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἄλλως τε εἰς ὅλον τὸν ἀγροτικὸν νόμον αὐτὴν τὴν οἰκονομίαν ἔχομεν.

§282Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ὁ νόμος αὐτὸς εἶναι ἄγαν ριζοσπαστικὸς διὰ νὰ μὴ εἴπω δεσμευτικός. Οἱ πρόεδροι τῶν Πρωτοδικῶν συνήθως νέοι τὴν ἡλικίαν καὶ ἄνευ πείρας ἐπαρκοῦς ἀκολουθοῦν τὰς νέας ῥοπὰς καὶ εἶναι πολὺ γενναιόδωροι ἀπέναντι τῶν ἐμφυτευτῶν. Ὅταν ἔρχηται ἡ ὑπόθεσις εἰς τὸ Ἐφετεῖον, τοῦτο κρίνει ἐν ψυχραιμίᾳ, ἀπαρτιζόμενον ἀπὸ πεπειραμένους δικαστὰς καὶ ἀσφαλῶς παρεμποδίζει τὰς πλάνας τῶν προέδρων τῶν Πρωτοδικῶν. Ἔχω πλεῖστα ὅσα παραδείγματα ἀποφάσεων προέδρων τῶν Πρωτοδικῶν, αἵτινες ἦσαν ἐντελῶς ἄδικοι, δημευτικαί, καὶ αἱ ὁποῖαι μετερρυθμίσθησαν ἀπὸ τὰ Ἐφετεῖα καὶ ἀπεδόθη τὸ δίκαιον εἰς τοὺς ἀδικηθέντας πολίτας. Ἡ διάταξις τοῦ σχεδίου νόμου ὅπως ἡ ἔφεσις δικάζηται ἀπὸ τὸ Πρωτοδικεῖον δὲν εἶναι ὀρθή, δὲν ἐξασφαλίζει τὴν διόρθωσιν τῶν ἀδίκων τῶν προεδρικῶν ἀποφάσεων, διότι δὲν φαντάζεταί τις ὅτι οἱ πρωτοδίκαι εἶναι δυνατὸν νὰ μεταρρυθμίσωσιν ἀπόφασιν τοῦ προέδρου των. Εἶμαι βέβαιος ὅτι ἡ Συνέλευσις θὰ ἀπορρίψῃ τὴν τοιαύτην καινοτομίαν, ἀντικειμένην καὶ εἰς τὸ κρατοῦν σύστημα καὶ εἰς τὸ δίκαιον. Αὐτὰ μόνον εἶχον νὰ εἴπω ὑμῖν, ἀλλ’ ἡ πρὸ μικροῦ ὁμιλία τοῦ συναδέλφου μου κ. Ἀργυροπούλου, προτείναντος νὰ ἐπέμβῃ ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία ἵνα μεταρρυθμίσῃ ὑφισταμένην διάταξιν καὶ διὰ τοῦ τρόπου ἀνατραπῇ κτηθὲν κατὰ πελάτου του δεδικασμένου μὲ ἀναγκάζει νὰ παρατείνω τὸν λόγον. Δὲν εἶναι ὀρθὸν οὔτε πρέπον ὅταν μία ὑπόθεσις ἐλύθη οὕτως ἀπὸ τὰ δικαστήρια νὰ λυθῇ ἄλλως νομοθετικῶς διὰ νὰ ἀνατραπῇ τὸ δεδικασμένον. Ἐκ τῆς ὅλης ἀναπτύξεως, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. συνάδελφος, πρόκειται περὶ τοῦ ἑξῆς: Πότε ἐπιτρέπεται ἡ ἐξαγορὰ τῆς ψιλῆς κυριότητος ἑνὸς κτήματος; Ὅταν τὸ κτῆμα τοῦτο εἶναι ἐμφυτευτικόν; Ἂν ὅμως ὑπάρχῃ κατὰ τὸν χρόνον τῆς ὑποβολῆς τῆς αἰτήσεως περὶ ἐξαγορᾶς τοῦ δικαιώματος τῆς ψιλῆς κυριότητος ἐκκρεμὴς αἴτησις περὶ λύσεως τῆς σχέσεως τῆς ἐμφυτεύσεως καὶ ἔχῃ ἀποκτήσει ὁ ψιλὸς κύριος τὸ δικαίωμα τοῦ νὰ λύσῃ τὴν σχέσιν ταύτην τὴν ἐμφυτευτικήν, κατὰ ποῖον δίκαιον καὶ κατὰ τίνα ὀρθὸν λόγον θὰ εἴπητε νομοθετικῶς ὅτι ἔχει τὸ δικαίωμα καὶ ὁ τοιοῦτος ἐμφυτευτὴς ὁ ἀπωλέσας τὸ δικαίωμα νὰ ἐξαγοράσῃ τὴν ψιλὴν κυριότητα, ἀφοῦ αὐτὸς ἔπαυσε νὰ εἶναι ἐμφυτευτής, ἀφοῦ δὲν κατέβαλε τὸ τέλεσμα ἐπὶ τόσον χρόνον ἐφόσον ὁρίζουσιν οἱ νόμοι; Φρονῶ λοιπὸν ὅτι ἀκριβῶς ἐπειδὴ δὲν εἶναι δυνατὸν οὔτε καὶ ἡμεῖς νὰ κρίνωμεν τὰ ἑκάστοτε παρουσιαζόμενα περιστατικά, πρέπει νὰ σεβώμεθα τὸ δεδικασμένον. Ἐνθυμοῦμαι ὅτι κατὰ τὸ θέρος εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἐπὶ τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου μετὰ πάσης ἀγανακτήσεως ὁ τότε Ὑπουργὸς κ. Μυλωνᾶς ἀπέκρουσεν ὁμοίαν πρότασιν τοῦ κ. Βουδούρη, θελήσαντος καὶ ἐκείνου νὰ ἀνατρέψῃ τὸ δεδικασμένον. Εἶπε δὲ ὀρθῶς, διότι ἀλλόκοτον εἰς τὸν νομοθέτην ὁ ὁποῖος θέλει διὰ μέσων νομοθετικῶν νὰ ἀνατρέψῃ τὰ δεδικασμένα. Δι’ αὐτὸ φρονῶ ὅτι καὶ ἀπρεπῶς ὁ κ. συνάδελφος ἐκ Πατρῶν ἠθέλησε διὰ τῆς νομοθετικῆς ὁδοῦ νὰ κερδίσῃ ὑποθέσεις, τὰς ὁποίας ἀπώλεσεν εἰς τὰ δικαστήρια.

§283Σ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Λησμονεῖτε ὅτι ὁ σκοπὸς αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου εἶναι νὰ ἑρμηνεύσῃ τὸν νόμον, τὸν ὁποῖον παρηρμήνευσαν τὰ δικαστήρια;

§284Α. ΜΑΡΚΟΥ. Δὲν τὸ λησμονῶ ποσῶς, ἀλλὰ θὰ ἑρμηνεύσωμεν τὸν νόμον διὰ τὰς μελλούσας σχέσεις καὶ θὰ κανονίσωμεν κατὰ τίνα τρόπον θὰ λύωνται τοιαῦτα ζητήματα εἰς τὸ μέλλον. Ἀλλὰ τὰ κτηθέντα δεδικασμένα δὲν πρέπει νὰ τὰ θίξωμεν δι’ ἑρμηνειῶν δῆθεν, διότι ἑρμηνεύοντες οὕτω τὸν νόμον καὶ ἀνατρέποντες τὰ κτηθέντα δίδομεν ἀφορμὰς εἰς παρεξηγήσεις καὶ κλονίζομεν τὴν ὀφειλομένην πεποίθησιν τῶν πολιτῶν ἐπὶ τῶν ἀποφάσεων καὶ πράξεων τῆς δικαστικῆς ἐξουσίας.

§285ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Σολδᾶτος ἔχει τὸν λόγον.

§286Γ. ΣΟΛΔΑΤΟΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, θὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τῆς 2ας παραγράφου τοῦ ἄρθρου 6. Εἰς τὸν παρόντα νόμον ἐξαιρεῖται ἡ Ἑπτάνησος. Εἴθισται οἱ ἑκάστοτε Ὑπουργοὶ ἐπὶ τῆς Γεωργίας νὰ μὴ γνωρίζουν τὰς σχέσεις εἰς τὰς ὁποίας εὑρίσκονται οἱ γεωργοὶ τῆς Ἑπτανήσου. Ἤρκεσε μία ἐπιθεώρησις ἑνὸς ἀνωτέρου ὑπαλλήλου τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας διὰ νὰ πιστοποιήσῃ ὅτι τὰ ⅔ τῆς γῆς, αἱ πεδιάδες ἀνήκουν εἰς 5 ἄτομα ὑπὸ σχέσεις ἐμφυτευτικὰς καὶ τὸ ⅓ εἰς 5 χιλ. οἰκογενείας. Λοιπὸν τὰ περὶ συστάσεως ἐμφυτεύσεων τὰ ἰσχύοντα ἐν τῷ Ἰονίῳ κώδηκι δὲν θέλω νὰ καταργηθοῦν, ἀλλὰ διατί νὰ ὑπάρχουν διαφοραὶ ὅσον ἀφορᾷ τὰς διατάξεις περὶ ἐξαγορᾶς ἐμφυτεύσεως; Δὲν λαμβάνω ὑπ’ ὄψιν τὴν Κέρκυραν, διότι αὐτὴ ἔχει ἴδιον νόμον ψηφισθέντα ἀπὸ τὸν κ. Ζαβιτσιάνον περὶ ἀγροληψίας. Ἀλλ’ ἡ ἄλλη Ἑπτάνησος διατί νὰ ἐξαιρεθῇ; Ἔχομεν Ἰόνιον κώδηκα καὶ ἀπὸ ἀπόψεως συστάσεως ἐμφυτεύσεως βεβαίως ἐπιθυμῶ νὰ παραμένουν αἱ αὐταὶ διατάξεις. Ἀλλ’ ἀπὸ ἀπόψεως ἐξαγορᾶς ἐμφυτεύσεως εἶναι κρῖμα νὰ ὑστερῇ ὅλης τῆς ἄλλης Ἑλλάδος ἡ Λευκάς.

§287Α. ΜΥΛΩΝΑΣ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχω νὰ παρατηρήσω ὡς πρὸς τὴν παρατήρησιν διὰ τὴν ἐξαίρεσιν τῆς Ἑπτανήσου εἶναι ὅτι εἰς τὴν Ἑπτάνησον ὑπάρχουν σχέσεις ἰδιόρρυθμοι. Ἀκριβῶς δὲ διὰ τὸν λόγον αὐτὸν εἶχον ἀποστείλει πρὸς τοῦτο ὑπάλληλον καὶ εἶχεν ὑποβάλει μακρὰν ἔκθεσιν καὶ ὑπάρχει νομοσχέδιον ἕτοιμον ἀφορῶν τὴν Ζάκυνθον. Διὰ τὴν Λευκάδα, ὅπως καὶ σεῖς εἴπετε, ἔχει μεταβῆ ἐπιθεωρητὴς διὰ νὰ μελετήσῃ τὴν διαφορὰν τῶν σχέσεων καὶ ρυθμίσῃ αὐτάς. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος τῆς ἐξαιρέσεως.

§288Γ. ΣΟΛΔΑΤΟΣ. Εὑρίσκετε ἐκ τῆς ἐκθέσεως διαφορὰν ἀπὸ τὴν ἄλλην Ἑλλάδα ὡς πρὸς τὴν Λευκάδα;

§289Α. ΜΥΛΩΝΑΣ. Ὁμολογῶ ὅτι εὑρῆκα μεγάλην ὁμοιότητα, ἀλλ’ ὄχι καὶ ταυτότητα.

§290Γ. ΣΟΛΔΑΤΟΣ. Ὡς πρὸς τὴν σύστασιν ναί, ἀλλ’ ὡς πρὸς τὴν ἐξαγορὰν δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω τὸν λόγον τῆς ἐξαιρέσεως.

§291Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Εἶναι βεβαιωμένον ὅτι εἰς τὴν Ζάκυνθον εἶναι διάφοροι αἱ σχέσεις, ὡς ἐπίσης καὶ εἰς τὴν Κέρκυραν. Διὰ τὴν Λευκάδα ὁμολογῶ ὅτι δὲν ἐμελέτησα τὸ ζήτημα.

§292Γ. ΣΟΛΔΑΤΟΣ. Τοιαύτας σχέσεις δὲν ἔχομεν ἡμεῖς· ἡμεῖς ἔχομεν μεγάλην ἰδιοκτησίαν. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ δικαιώματα τοὐλάχιστον τῆς ἐξαγορᾶς παρακαλῶ νὰ ἰσχύσῃ καὶ διὰ τὴν Λευκάδα ὁ νόμος. Διατί νὰ ὑστεροῦν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι;

§293ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Δενδρινὸς ἔχει τὸν λόγον.

§294Α. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Ἔχω νὰ παρατηρήσω, κύριοι, ὅτι τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον ἐρχόμενον νὰ συμπληρώσῃ ἕτερον νόμον βεβαίως δὲν δύναται νὰ ἀποδοθῇ εἰς τὸ παθητικὸν τοῦ νῦν κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Γεωργίας. Καὶ λέγω τοῦτο, διότι ἡ ἀρχή, ἡ ὁποία ἔπρεπε νὰ διέπῃ τὴν ἀγροτικὴν πολιτικὴν ὅλων τῶν Ἑλληνικῶν Κυβερνήσεων, εἶναι νὰ ἀποδίδηται ἡ γῆ εἰς τὸν ἀγρότην ἄνευ ἀποζημιώσεων. Ὑποθέτω ὅτι θὰ ἐνθυμῆται ὁ κ. ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργὸς ὅσα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἐλέχθησαν σχετικῶς πρὸς τὰ ἀποτελέσματα τοῦ νόμου τοῦ τροποποιημένου διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου, ποῖα ἄτοπα προέκυψαν, πῶς ἐδικάσθησαν παρὰ διαφόρων δικαστῶν αἱ ἀμφισβητούμεναι ἀξίαι τῶν διαφόρων οἰκημάτων. Αὐτὰ ὅλα βεβαίως δὲν ἀνήκουν εἰς τὸ παθητικὸν τοῦ κ. ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργοῦ, ἀλλ’ εἰς τὸ παθητικὸν ἐκείνων οἵτινες εἰσηγήσαντο τὸ ἀρχικὸν νομοσχέδιον καὶ οἵτινες ἐστήριξαν πολιτικὴν διφυῆ ἢ μᾶλλον ὄχι εἰλικρινῆ, δηλαδὴ ἠθέλησαν νὰ παρουσιάσουν ὡς θέλοντες νὰ εὐεργετήσουν τὸν ἀγρότην, πραγματικῶς ὅμως δὲν ἔπραττον τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ ἐπιβαρύνουν τοῦτον. Αὐτὰς τὰς παρατηρήσεις εἶχον νὰ κάμω γενικῶς. Πρέπει νὰ καθορισθῇ, κ. ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργέ, ποία θεωρεῖται νέα φυτεία, διότι πολὺ ὀρθῶς σᾶς παρετήρησαν: Νέα φυτεία εἶναι καὶ ἐκείνη, ἡ ὁποία κόβεται καὶ ἀνανεοῦται δι’ ἐμβολιασμοῦ. Ἂν ἐπρόκειτο νὰ δεχώμεθα καὶ τὰς πλάνας τὰς δικαστικὰς ὡς ἀξίωμα ὅτι δὲν πρέπει νὰ νομοθετῶνται αἱ ἀποφάσεις τῶν δικαστηρίων ἐν περιπτώσει πλάνης, τότε πρέπει νὰ καταργήσωμεν καὶ τὴν ἀγωγὴν τῆς κακοδικίας, ἐφόσον πρόκειται περὶ ἑρμηνείας, καὶ τὸ λέγει αὐτὸ καὶ ὁ τίτλος.

§295Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δὲν τὸ λέγει αὐτό.

§296Α. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Κακῶς ἑρμηνεύουν εἰς τὰ δικαστήρια τὸν νόμον. Ποῖον λοιπὸν λάθος δεδικασμένον θὰ προβάλωμεν; Θὰ προβάλωμεν τὴν δικαστικὴν πλάνην; Τὴν δικαστικὴν πλάνην ὀφείλομεν νὰ ἀναθεωρήσωμεν καὶ νὰ διορθώσωμεν. Ἐπίσης τὸ ζήτημα τοῦ νὰ θεωρήσωμεν ὡς οἰκόπεδα ἐδῶ, δηλαδὴ εἰς τὴν Ἀττικήν, εἶναι δεδικαιολογημένον. Ἀλλὰ δὲν βλέπω καθόλου τὸν λόγον διατί νὰ ἐπεκταθῇ καὶ εἰς τὴν λοιπὴν Ἑλλάδα. Διότι βεβαίως δὲν ἔγιναν συνοικισμοὶ δὲν ἕπεται ἐξ αὐτοῦ ὅτι ἔχουν τὸ δικαίωμα οἱ ἰδιοκτῆται νὰ τὰ παραλάβουν καὶ νὰ μετατρέψουν εἰς οἰκόπεδα. Ποία ἀνάγκη ὑπηγόρευσεν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα δὲν ἠμπορῶ νὰ καταλάβω. Διὰ τὰς Ἀθήνας ὑπάρχει ὁ ἠθικὸς λόγος. Ἀλλὰ βεβαίως ἠθικὸς λόγος καὶ ἂν ὑπάρχῃ διὰ τὴν λοιπὴν Ἑλλάδα, ὑπάρχει μόνον κατὰ πλάνην. Ἠθικὸς λόγος κατὰ τὴν γνώμην μου δὲν ὑπάρχει, ἀλλ’ ἁπλῶς ἀποσκοπεῖ εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν ὡρισμένων εὐγενῶν κυρίων. Νομίζω ὅτι συμφέρει εἰς τοὺς Λευκαδίους νὰ γίνῃ κάτι παραπλήσιον τοῦ νόμου, ὁ ὁποῖος ἔγινεν εἰς τὴν Κέρκυραν. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐπέκτασιν τοῦ γενικοῦ ἀγροτικοῦ νόμου καὶ εἰς τὴν Ἑπτάνησον, διὰ νὰ μὴ θεωρηθῶ ὅτι θέλω νὰ ἐμποδίσω τὴν ψήφισιν δὲν ἐπεκτείνομαι καὶ θὰ μοὶ δοθῇ ταχέως εὐκαιρία νὰ ὁμιλήσω καὶ περὶ αὐτοῦ.

§297Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν νὰ διακόψωμεν ἐπὶ τοῦ παρόντος τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου καὶ ὁπόταν ἡ Συνέλευσις μετὰ τὴν διακοπὴν ἐπαναλάβῃ τὰς ἐργασίας της ἴσως κατορθώσω νὰ συναρμολογήσω τὰς λεπτομερείας ὁπότε καὶ τὸ ψηφίζομεν.

§298ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπερατώθη. Ἀναβάλλεται ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τελωνειακῶν νόμων καὶ περὶ ἐγκρίσεως πιστώσεων ἀφορωσῶν τὰς τελωνειακὰς ἀρχάς». (Ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1–7).

§299Ο. ΚΥΠΡΙΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ 8ου ἄρθρου παρακαλῶ τὸν λόγον.

§300ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§301Ο. ΚΥΠΡΙΑΝΟΣ. Τὸ ἄρθρον 8, κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργέ, ἀφορᾷ τὴν παραγωγὴν ἐλαιῶν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Κυρίως ἀφορᾷ τὴν Λέσβον διατί οἱ Τοῦρκοι νὰ φέρουν τὰς ἐλαίας των καὶ νὰ τὰς εἰσάγουν καὶ νὰ τὰς ἐπανεξάγουν καὶ οὕτω νὰ δίδηται ἀφορμὴ εἰς λαθρεμπόριον; Θὰ ἤθελον νὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ τὸ διαγράψητε.

§302Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν μοὶ φαίνεται ὅτι ἔχετε δίκαιον εἰς αὐτό.

§303Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Εἰς ὅλα τὰ μέρη τοῦ κόσμου προσπαθοῦν νὰ εἰσάγουν εἴδη καὶ νὰ τὰ κατεργάζωνται διὰ νὰ ὠφεληθοῦν ἐκ τῆς κατεργασίας. Λοιπὸν θὰ εἰσαχθοῦν ἐλαῖαι. Αἱ ἐλαῖαι αὐταὶ θὰ γίνουν ἔλαιον. Ἄρα ἡ νῆσος ἐκ τῆς ἐπεξεργασίας αὐτῆς θὰ ὠφεληθῇ. Ἔχουν νὰ χάσουν τίποτε;

§304Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὁπωσδήποτε ὑπάρχει ἡ ἑξῆς περίπτωσις· ἠμπορεῖ τὸ ἔλαιον αὐτὸ νὰ εἶναι ἐκλεκτόν. Ἀλλ’ εἶναι ἐνδεχόμενον αἱ ἐλαῖαι αἱ ὁποῖαι εἰσήχθησαν νὰ εἶναι κατωτέρας ποιότητος καὶ οὕτω νὰ δυσφημίζηται τὸ προϊὸν τῆς περιφερείας.

§305Δ. ΗΡΑΚΛΕΙΔΗΣ. Γνωρίζω τὸ ἑξῆς συγκεκριμένως. Μικρασιάται πρόσφυγες ἐγκατεστημένοι ἐν Λαρίσῃ καὶ καλλιεργήσαντες σπόρον Μικρασιατικοῦ καπνοῦ τὸν ἐπώλησαν μὲ τιμὴν 45 δραχμῶν κατ’ ὀκᾶν. Διὰ τῆς μεθόδου αὐτῆς τῆς εἰσαγωγῆς ἐκ Τουρκίας καπνῶν πρὸς ἐπεξεργασίαν ὑπετιμήθη ἡ τιμὴ τοῦ καπνοῦ τοῦ παραγωγοῦ ἐν Λαρίσῃ καὶ εἰς τὰ ἄλλα μέρη. Καὶ ἔφερον 45 δραχ. τὴν ὀκᾶν ἐνῷ ἐτιμᾶτο 20 δραχμάς.

§306ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 8ον (ἀναγινώσκει).

§307ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 9, 10, 11 μετὰ τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Θ. Γούσκου, 12–29).

§308ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 30όν (ἀναγινώσκει)....

§309Ι. ΜΑΡΜΑΤΑΚΗΣ. Τὸ ἐδάφιον 4 νὰ διαγραφῇ.

§310Τ. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ. Δεκτόν, κ. Πρόεδρε, ἡμεῖς δὲν θέλομεν καμμίαν ἐξαίρεσιν διὰ τὴν Κρήτην.

§311Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Διαγράφεται.

§312ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαγράφεται.

§313Ι. ΠΕΡΔΙΚΟΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν διαγράφεται, κ. Πρόεδρε. Εἰς ψηφοφορίαν θὰ τὸ θέσωμεν, κ. Πρόεδρε. Νὰ ἴδωμεν καὶ τὴν γνώμην τῆς Συνελεύσεως. Νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Συνέλευσις.

§314ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι δικαίωμα τοῦ εἰσηγουμένου τὸ νομοσχέδιον Ὑπουργοῦ νὰ κάμῃ ὅ,τι θέλει.

§315Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἂν θέλητε, εἰσαγάγετε ἰδιαίτερον νομοσχέδιον.

§316Ι. ΠΕΡΔΙΚΟΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν προλαβάνομεν, κ. Πρόεδρε.

§317ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 31ον....

§318Ι. ΠΕΡΔΙΚΟΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν ἠκούσθη ἡ γνώμη τῆς Συνελεύσεως, κ. Πρόεδρε.

§319ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφοῦ ὁ εἰσηγητὴς τὸ διαγράφει....

§320Ι. ΠΕΡΔΙΚΟΓΙΑΝΝΗΣ. Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ ζητήματος. (Θόρυβος).

§321ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ, ἔχει δικαίωμα νὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. πληρεξούσιος, διότι ἔχει ὑποβάλει τροπολογίαν. Ὁρίστε, κ. Περδικογιάννη.

§322ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Δὲν εἶναι συναφὴς ἡ τροπολογία προκειμένου περὶ τελωνειακοῦ νόμου.

§323Ι. ΠΕΡΔΙΚΟΓΙΑΝΝΗΣ. Τὸ ἄρθρον αὐτὸ ὁμιλεῖ περὶ φορολογίας σχετικῶς καὶ δι’ αὐτὸ ὑπέβαλον τὴν τροπολογίαν. Κύριοι πληρεξούσιοι, διὰ τῆς τροπολογίας τὴν ὁποίαν ὑπεβάλομεν δὲν ζητοῦμεν τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ καταργηθῇ μία διάταξις τοῦ νόμου, ἡ ὁποία ἐτέθη εἰς ἄλλο νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὴν τροπολογίαν τῶν ἀμβύκων. Εἰς τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ἐψηφίσθη καὶ ἐγένετο νόμος ἐτέθη διάταξις, διὰ τῆς ὁποίας ἐξαιρετικῶς διὰ τὴν Κρήτην δὲν θὰ ἐπληρώνετο φορολογία ἐπὶ τῶν ἀμβύκων, ἀλλ’ ἁπλῶς ἡ σούμα ἡ ὁποία παράγεται ἀπὸ τοὺς ἄμβυκας καὶ μεταφέρεται ἐκτὸς τῆς Κρήτης διὰ θαλάσσης θὰ ὑπεβάλλετο εἰς τὸν φόρον τοῦ οἰνοπνεύματος, ὁ ὁποῖος ἀναλογεῖ πρὸς τὸ περιεχόμενον, ἄνυδρον οἰνόπνευμα τῆς σούμας. Αὐτὴ εἶναι ἡ διάταξις, ἡ ὁποία ἐτέθη ἐξαιρετικῶς διὰ τὴν νῆσον Κρήτην. Αὐτὴ ἡ διάταξις ἐτέθη πραγματικῶς τῇ προτάσει πολλῶν πληρεξουσίων ἐκ Κρήτης, ὅπως τοῦ κ. Μαρματάκη καὶ Μητσοτάκη, διότι ἐσφαλμένως ἐθεωρήθη ὅτι δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου θὰ ἐπροστατεύετο δῆθεν ἡ παραγωγή, ἐνῷ τοὐναντίον δι’ αὐτῆς τῆς διατάξεως ὄχι μόνον προστασία τῶν παραγωγῶν οὐδεμία ἐδημιουργήθη, ἀλλὰ τοὐναντίον ἐτέθη μία διάταξις ἡ ὁποία προφανῶς πρόκειται νὰ ζημιώσῃ καὶ ἐκείνους τοὺς ὁποίους ἐνομίσαμεν ὅτι θὰ ἐπροστάτευον ἐν γένει τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους καὶ εἰδικώτερον τὰ συμφέροντα τῆς Κρήτης. Ἐδημιουργήθη μία ἐξαίρεσις, ἡ ὁποία νομίζω ὅτι εἶναι ἐξαίρεσις ὑπὲρ τῆς Κρήτης. Ἐνῷ τοὐναντίον βλάπτει τὰ συμφέροντα τῆς Κρήτης καὶ βλάπτει συγχρόνως καὶ τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου.

§324ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Βλάπτει δηλαδὴ τοὺς ἐμπόρους;

§325Ι. ΠΕΡΔΙΚΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ἂν ἐπρόκειτο μόνον διὰ τοὺς ἐμπόρους, δὲν εἴχομεν λόγον νὰ ὑποβάλωμεν ἐδῶ τροπολογίαν. Ἡ ὑποβολὴ τῆς αἰτήσεως ἐγένετο ὄχι ἀπὸ τοὺς ἐμπόρους, ἀλλ’ ἀπὸ τοὺς ἀμπελουργοὺς τοὐλάχιστον τῆς περιφερείας τοῦ νομοῦ Ἡρακλείου, οἱ ὁποῖοι διαμαρτύρονται ὅτι δι’ αὐτῆς τῆς διατάξεως ζημιοῦνται. Διότι ἡ σούμα ἡ ὁποία παράγεται —καὶ ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σημείου παρακαλῶ τοὺς κ. κ. συναδέλφους οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀντίρρησιν νὰ προσέξουν—δὲν δύναται νὰ καταναλωθῇ ἐντὸς τῆς νήσου, ἀλλ’ ἐξήγετο καὶ ἐπειδὴ ἐξήγετο εἶχε τιμὴν ἀνωτέραν. Ἀλλ’ ἐξαγομένη τότε ἡ σούμα δὲν ὑπεβάλλετο εἰς δασμόν. Ὅσοι ἐξῆγον τὴν σούμαν δὲν εἶχον παρὰ νὰ πληρώσουν τὴν φορολογίαν, τὴν ὁποίαν ὑφίστανται σήμερον ὅλοι οἱ παράγοντες σούμαν ἀπὸ τοὺς ἄμβυκας. Σήμερον τίθενται εἰς μίαν φορολογίαν, ἕνεκα τῆς ὁποίας δὲν δύνανται οἱ παραγωγοὶ νὰ ἐξάγουν οὔτε μίαν ὀκᾶν σούμας ἐκτὸς τῆς Κρήτης. Συνεπῶς τὸ Δημόσιον δὲν θὰ εἰσπράξῃ οὔτε ἕνα ὀβολὸν ἐκ τῆς φορολογίας. Ἡ σούμα ἡ ὁποία παράγεται σήμερον καὶ τὴν ὁποίαν ἠθέλομεν νὰ προστατεύσωμεν θὰ ἔχῃ μίαν πληθωρικὴν ποσότητα ἐντὸς τῆς νήσου, δὲν θὰ καταναλίσκηται καὶ ἑπομένως θὰ ἐκπέσῃ ἡ τιμὴ τῆς σούμας, ἡ ὁποία σήμερον εἶναι ἀρκετὰ ἱκανοποιητική. Δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους ἀφοῦ εἴδομεν ὅτι ὑπέστημεν μίαν πλάνην, διότι δὲν εἴχομεν μελετήσει τὸ ζήτημα, ὑπεβάλαμεν μίαν τροπολογίαν, τῆς ὁποίας ἔλαβε γνῶσιν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, τοῦ ὁποίου ὑποθέτω ἡ γνώμη δὲν δύναται νὰ εἶναι διάφορος ἀπὸ ἐκείνην τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξα καὶ ζητοῦμεν νὰ ψηφισθῇ αὐτὴ ἡ διάταξις διὰ τῆς ὁποίας θὰ ἐπέλθῃ μία ἰσότης φορολογική. Ὅ,τι πληρώνουν οἱ ἄμβυκες εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα· αὐτὸ ζητοῦμεν νὰ πληρώνουν καὶ οἱ ἄμβυκες εἰς τὴν Κρήτην. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον παρακαλῶ νὰ ψηφισθῇ αὐτὴ ἡ διάταξις, ἡ ὁποία εἶναι εὐεργετικὴ καὶ διὰ τοὺς παραγωγοὺς καὶ διὰ τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου.

§326Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐγὼ λέγω ὅτι θὰ ἐδεχόμην τὴν τροπολογίαν ἂν δὲν ὑπῆρχεν ἀντίρρησις.

§327Ι. ΠΕΡΔΙΚΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ἂν ὑπάρχῃ ἀντίρρησις, θὰ τὴν λύσῃ ἡ Συνέλευσις. Ἔχομεν σωρείαν διαμαρτυριῶν.

§328Α. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἡμεῖς, κ. συνάδελφε, ἀντιπροσωπεύομεν τὰς λαϊκὰς τάξεις. Αἱ λαϊκαὶ τάξεις θεωροῦσι τὴν διατύπωσιν αὐτὴν τῆς σφραγίσεως καὶ ἀποσφραγίσεως, τὸν φόρον ἐν γένει τῶν ἀμβύκων ὡς καταθλιπτικόν. Ἐνδιαφερόμεθα διὰ τὴν μικρὰν παραγωγὴν καὶ διὰ τὰς λαϊκὰς τάξεις.

§329Ι. ΠΕΡΔΙΚΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀκριβῶς θὰ ἐνισχυθῇ τὸ λαθρεμπόριον, κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργέ. Γνωρίζετε πολὺ καλῶς ὅτι διὰ τοῦ νόμου τοῦ ἰσχύοντος μέχρι σήμερον τὸ Δημόσιον ἤθελεν εἰσπράξει ἐκ τοῦ φόρου τούτου τετραπλάσιον ποσόν. Διὰ τῆς τροπολογίας πρόκειται νὰ προστατευθῇ τὸ συμφέρον τοῦ Δημοσίου κατὰ τοῦ λαθρεμπορίου.

§330Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἶπον ὅτι θὰ ἐδεχόμην τὴν τροπολογίαν, ἂν δὲν ὑπῆρχεν ἀντίρρησις.

§331ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἀποσύρεται. (Ἀναγινώσκονται καὶ ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 30–32).

§332Ι. ΠΕΡΔΙΚΟΓΙΑΝΝΗΣ. Εἰς τὸ 33ον ἄρθρον θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸν νὰ διαγραφῇ.....

§333Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε. (Ἀναγινώσκει): «Τὰ ἐργαλεῖα καὶ φάρμακα τῶν ἀνεγνωρισμένων ταμείων προνοίας ἐλαιοπαραγωγῆς τοῦ Κράτους.... κλπ.». (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 33).

§334ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 34ον (ἀναγινώσκει)....

§335Δ. ΗΡΑΚΛΕΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω μίαν ἀπορίαν. Ἐδῶ πέρα λέγομεν ὅτι καταργεῖται ὁ ὀφειλόμενος φόρος. Ἐδῶ πρόκειται περὶ ἀπαλλαγῆς. Νὰ καταργήσωμεν τοὺς ὀφειλομένους φόρους ὅλου τοῦ Κράτους.

§336ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαγράφεται αὐτό.

§337ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 34).

§338ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 35ον (ἀναγινώσκει)....

§339Ο. ΚΥΠΡΙΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ 35ον ἄρθρον ὁμιλεῖ περὶ αἰγοπροβάτων. Ἡ ἐπιγραφὴ τοῦ νομοσχεδίου εἶναι περὶ τροποποιήσεως τῶν τελωνειακῶν νόμων. Τί σχέσιν ἔχουν τὰ αἰγοπρόβατα μὲ τὰ τελωνεῖα;

§340Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ νομοσχέδιον εἶναι Πανδέκτης.

§341Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Ἀπαλλάσσονται τοῦ προσθέτου;

§342ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπαλλάσσονται τοῦ προσθέτου.

§343ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (Ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 35–42).

§344ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 43ον (ἀναγινώσκει)....

§345Δ. ΗΡΑΚΛΕΙΔΗΣ. Εἰς τὴν βʹ § λέγει (ἀναγινώσκει): «Αἱ ἀτμομηχαναί.... κλπ.».

§346Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Διαγράφεται. (Ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 43 καὶ 44).

§347ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 45ον (ἀναγινώσκει)....

§348Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῖαι εἶναι αἱ σανίδες, αἱ ὁποῖαι θὰ κατασκευάζωνται διὰ τὴν διεξαγωγὴν τῆς σταφίδος;

§349Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὰς σανίδας τὰς παραλαμβάνει τὸ Δημόσιον καὶ παρίσταται ἡ Ἀρχὴ κατὰ τὴν κατασκευὴν τῶν κιβωτίων.

§350Α. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Συμφωνῶ μὲ τὸν κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργόν. Εἰς τὴν Κέρκυραν εὑρισκόμεθα εἰς τὴν ἰδίαν κατηγορίαν. Τὴν ξυλείαν τὴν ἔχουσιν ὑπὸ διαμετακόμισιν.

§351ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον, κ. Πρόεδρε. Δεκτόν. (Ψηφίζεται εἰς βʹ κατ’ ἄρθρον, ἀναβαλλομένης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου λόγῳ τῶν τροπολογιῶν).

§352Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Τὸ σταφιδικὸν θὰ προκαλέσῃ μεγάλην συζήτησιν. Νὰ ψηφίσωμεν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουσι συζήτησιν μεγάλην, ὡς τὸ «περὶ ἀνυποτάκτων».

§353ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ἐξαγωγικῆς ἐμπορίου τῆς σταφίδος».

§354Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, θὰ παρακαλέσω τὴν Συνέλευσιν καὶ τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους, ὅπως στέρξωσιν εἰς τὴν συζήτησιν τῆς προτάσεως νόμου ἐπὶ τοῦ σταφιδικοῦ, διότι τὸ ζήτημα τοῦτο κρατεῖ ἐν συγκινήσει πληθυσμὸν μεγάλον τῆς Ἑλλάδος, ἔχουσι δὲ κατόπιν τῶν γενομένων συζητήσεων ὡριμάσει εἰς τοὺς περισσοτέρους ἐξ ἡμῶν αἱ ἰδέαι, εἶναι δὲ δυνατὸν ἀκουομένης καὶ τῆς γνώμης τῆς Κυβερνήσεως νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν κατ’ ἀρχὴν Α ἢ Β λύσιν τοῦ ζητήματος. Καὶ ἐν τῇ κοινοβουλευτικῇ Ἐπιτροπῇ καὶ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ἠγέρθησαν κατὰ τὴν συζήτησιν ἡ ὁποία ἔλαβε χώραν πρὸ καιροῦ δύο διϊστάμεναι γνῶμαι. Κατ’ ἀρχήν, κύριοι συνάδελφοι, ἀνεγνωρίσθη καὶ δὲν δύναται νὰ ἀμφισβητηθῇ ὅτι ὑπάρχει κρίσις σταφιδικὴ ἀφορῶσα τὴν ἐσοδείαν τοῦ τρέχοντος ἔτους 1924 λόγῳ ὑπερπαραγωγῆς, ἡ ὁποία δύναταί τις νὰ εἴπῃ ὅτι εἶναι ἀπρόβλεπτος, καθόσον τὰ μέσα τὰ ὁποῖα διαθέτει ἡ σχετικὴ ὑπηρεσία, τὰ στατιστικὰ μέσα, δὲν ἠδυνήθησαν ἐν καιρῷ νὰ προΐδουν καὶ καθορίσουν τοὺς πραγματικοὺς ἀριθμοὺς τῆς παραγωγῆς. Κατ’ ἀρχὴν αὐτὴ ἡ Συνέλευσις ἐνέκρινε τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς κρίσεως ταύτης οὐχὶ διὰ τῆς πρώτης ὁδοῦ, τὴν ὁποίαν γνωρίζει ἡ ἐπιστήμη ἡ οἰκονομικὴ πρὸς ἀντιμετώπισιν τῶν οἰκονομικῶν κρίσεων τῶν ὀφειλομένων εἰς τὴν παραγωγήν, δηλαδὴ οὐχὶ διὰ τῆς ἀποθέσεως τῆς ρυθμίσεως τῆς κρίσεως εἰς τὴν λειτουργίαν τῶν σιδηρῶν οἰκονομικῶν νόμων, ἀλλ’ ἐνέκρινε τὴν ἀρχὴν τῆς ἐπεμβάσεως τοῦ Κράτους πρὸς ἀφαίρεσιν τοῦ πληθωρικοῦ ποσοῦ προϊόντος. Τὸ Κράτος συναινούσης τῆς Συνελεύσεως προέβη εἰς τὴν ἐξαγορὰν 55 ἑκατομμυρίων χιλιολίτρων σταφίδος καὶ ἐν τούτοις ἀπεδείχθη ὅτι ἡ πρόβλεψις αὐτὴ δὲν ἀνταπεκρίνετο εἰς τὰ πράγματα, διότι ὑπάρχει εἰσέτι πλεόνασμα σταφίδος, συνεκδοχικῶς δὲ ὑπάρχει καὶ πλεόνασμα δελτίων.

§355Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ Κράτος προέβη εἰς εἰδικὴν φορολογίαν. Τὸ Κράτος δὲν ἐπεβαρύνθη καθόλου.

§356Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Τὸ Κράτος οὐσιαστικῶς δὲν ἐπεβαρύνθη, διότι ἐπέβαλεν εἰς ὅλους τοὺς παραγωγοὺς νὰ συνεισφέρουν εἰς τὴν παρακράτησιν τοῦ προϊόντος των δι’ ἐπιβολῆς ἑξακοσιοδράχμου τέλους ἐπὶ ἑκάστου χιλιολίτρου τοῦ προϊόντος των. Ἐπιστοποιήθη ὅμως, κύριοι, ἐν τῷ μεταξὺ ὅτι ὑπάρχει ἀκόμη πλεόνασμα σταφιδοκάρπου, συνεκδοχικῶς δὲ ὑπάρχει ἀναγκαίως καὶ πλεόνασμα δελτίων. Ἡ ὕπαρξις τοῦ πλεονάσματος τούτου ἦτο εἷς ἐκ τῶν συντελεστῶν. Ὑπάρχουν καὶ ἄλλοι συντελεσταὶ τῆς ἑνώσεως τῶν τιμῶν. Καὶ εἰς τοῦτο συνίσταται ἡ κρίσις. Ὑπεστηρίχθη ὑπὸ ὁμάδος πληρεξουσίων ὅπως τὸ Κράτος προβῇ εἰς ἀγορὰν τῶν δελτίων ἐπὶ τῇ προϋποθέσει ὅτι διὰ τῆς ἀγορᾶς τῶν δελτίων τῇ ἐπεμβάσει τοῦ Κράτους ἡ στένωσις τῶν ἐν κυκλοφορίᾳ δελτίων θὰ ἐπιφέρῃ ὕψωσιν τῆς τιμῆς αὐτῶν καὶ τοῦ σταφιδοκάρπου. Ὑπεστηρίχθη δὲ ἀντιθέτως ἐν τῇ Ἐπιτροπῇ ὅτι δὲν ὤφειλε τὸ Κράτος νὰ ἐπέμβῃ εἰς τὴν ἀγορὰν τῶν δελτίων, ἀλλ’ εἰς τὴν ἀγορὰν τοῦ πλεονάσματος τοῦ σταφιδικοῦ, ἡ δὲ ἀγορὰ αὐτὴ ἐπιφέρουσα στένωσιν τοῦ ἀποθέματος τοῦ σταφιδοκάρπου πρὸς ἐξαγορὰν θὰ ἔχῃ κατ’ ἀνάγκην ἀπήχησιν καὶ εἰς τὴν ὕψωσιν τῶν τιμῶν τῶν δελτίων. Ἐνῷ οὕτως εἶχον τὰ πράγματα καὶ οὕτως εἶχον αἱ ἀντιτιθέμεναι ἀπόψεις τῶν γενικώτερον ἐξεταζόντων τὰ πράγματα, παρενεβλήθη, κύριοι πληρεξούσιοι, καὶ εἷς συντελεστής, καὶ ἡ ὑπόνοια τῆς ὑπάρξεως ἑνὸς συντελεστοῦ τῆς κυβείας ἐπὶ τῶν δελτίων. Καὶ διεδόθη καὶ ἐκτὸς τῆς Συνελεύσεως καὶ εἶχεν ἀπήχησιν ἐπίφοβον καὶ ἐντὸς ἴσως τῆς Συνελεύσεως, ὅτι οἱ ἐνδιαφερόμενοι διὰ τὸ πρώην σύστημα τῆς ἐξαγορᾶς ἀποκλειστικῶς δελτίων ἦσαν ὑψωταὶ τῶν δελτίων, ἦσαν κερδοσκόποι τῶν δελτίων. Ἀντιθέτως δὲ διὰ τῆς παρόδου τοῦ χρόνου ἀνεπτύχθη καὶ ἡ ἑτέρα ἐντύπωσις, ἂν οἱ ὑποστηρίζοντες ἀποκλειστικῶς τὴν ἐξαγορὰν τοῦ σταφιδοκάρπου ἦσαν κερδοσκόποι τῶν δελτίων, ἦσαν μπεσιέδες τῶν δελτίων, κερδοσκόποι τῶν δελτίων. Ἂς ἀποχωρίσωμεν πρὸς στιγμὴν τὰς ἀπόψεις τοῦ μεσολαβοῦντος αὐτοῦ συντελεστοῦ τῆς κυβείας καὶ ἂς ἀντικρύσωμεν τὸ πρόβλημα ποῖον εἶναι. Ἔχομεν πλεόνασμα σταφιδοκάρπου, συνεκδοχικῶς ἔχομεν καὶ πλεόνασμα δελτίων. Ἂν τὸ Κράτος ἐξακολουθήσῃ, ἐγὼ νομίζω ὅτι δὲν δύναται ἐν τούτῳ τῷ καιρῷ ἀφοῦ ἐχάραξε μίαν πολιτικὴν νὰ μὴ ἐξακολουθήσῃ τὴν πολιτικὴν τῆς ἐπεμβάσεως διὰ νὰ ἀποτρέψῃ τὸν πανικόν, ὁ ὁποῖος ἐδημιουργήθη ἐκ τῆς ἀποτυχίας τῆς πρώτης ἐπεμβατικῆς πολιτικῆς τοῦ Κράτους, πανικὸν τοῦ ὁποίου ὅλοι ἔχομεν γνῶσιν, διότι ἐλάβομεν ὅλοι οἱ καταγόμενοι ἐκ σταφιδοπαραγωγῶν ἐπαρχιῶν τηλεγραφήματα πραγματικῆς ἀπογνώσεως τῶν παραγωγῶν. Τότε καὶ ἂν ὁ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος δὲν ἐξέφερεν ἐπισήμως τὴν γνώμην του ὑπευθύνως, δηλώσῃ—διότι καὶ τότε ἔχει ἀξίαν ἡ συζήτησις—ὅτι εἶναι διατεθειμένος νὰ διαθέσῃ ἁπλῶς τὴν πίστιν, διότι δὲν θὰ διαθέσῃ τελικῶς ἔκτακτα μέσα, ἀλλὰ μόνον τὴν πίστιν τοῦ Κράτους ἔναντι τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης διὰ νὰ ἐνισχύσῃ τὴν ἐξαγωγὴν πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς ἀφαιρέσεως τῶν πλεονασμάτων, τότε ἡ ἐνδεχομένη λύσις εἶναι ἡ μεσαία, εἶναι ἡ λύσις τῆς ἐξαγορᾶς τοῦ σταφιδοκάρπου καὶ ἐν ἀναλογίᾳ πρὸς τὸν σταφιδόκαρπον τὰ δελτία, μὲ μίαν προϋπόθεσιν καὶ ἕνα δεσμόν· ὅτι τὰ δελτία, τὰ ὁποῖα θὰ ἀγοράσῃ τὸ Κράτος, δὲν θὰ εἶναι προωρισμένα οὔτε νὰ ὑποβοηθήσουν τὴν κερδοσκοπίαν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐκαρποῦντο ὀφέλη, ἂν ἡ μέλλουσα παραγωγὴ ἢ αἱ προβλέψεις ἐπὶ τῆς μελλούσης παραγωγῆς ἦσαν ἐλάσσονες τῆς ἐφετεινῆς ἐσοδείας, ὁπότε τὰ δελτία φυσικῶς θὰ ὑψοῦντο, οὔτε ἀφ’ ἑτέρου νὰ ἐπιτρέψῃ ὥστε τὸ Κράτος νὰ ζημιωθῇ ἂν ἀγοράζῃ σήμερον πρὸς συγκράτησιν τῶν τιμῶν ἢ μᾶλλον συγκράτησιν τῆς ψυχολογικῆς διαθέσεως τῶν παραγωγῶν τῆς σταφίδος, νὰ ὑποστῇ ζημίαν ἐκ τοῦ ὅτι ἡ μέλλουσα παραγωγὴ οὖσα ἐπίσης ἄφθονος θὰ συνεισέφερεν ἐλάττωσιν τῶν τιμῶν καὶ ἐλάττωσιν τῆς τιμῆς τῶν δελτίων. Δὲν γνωρίζω ἂν ὁ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς θὰ ἦτο διατεθειμένος νὰ διαθέσῃ τὴν πίστιν τοῦ Κράτους καὶ ἀποφασίζων νὰ ἐξαγοράσῃ. Ἐγὼ νομίζω ὅτι περὶ τὰ 20 ἑκατομμύρια θὰ χρειασθῇ νὰ ἐξαγοράσῃ σταφιδόκαρπον καὶ περὶ τὰ 10 ἑκατομμύρια διὰ τὴν ἐξαγορὰν δελτίων καὶ τῶν ὁποίων ἡ τιμὴ τῆς ἐξαγορᾶς δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπερβῇ τὰ 75 ἑκατομμύρια. Ἂν δὲ λάβωμεν πρόνοιαν ὅπως τὰ ἀγορασθησόμενα ὑπὸ τοῦ Κράτους δελτία χρησιμεύσουν ὡς ρυθμιστὴς τῆς τιμῆς τῶν δελτίων κατὰ τὴν μέλλουσαν ἐξαγωγήν, ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἀνακουφίζομεν τὴν παραγωγήν, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἀποτέμνομεν τὴν κερδοσκοπίαν, ἡ ὁποία συνεσκότισε τὰς σκέψεις ἡμῶν μέχρι τοῦδε. Φρονῶ ὅτι ὁ συνδυασμὸς οὗτος δὲν θὰ σημάνῃ οὐδεμίαν ἀπολύτως ζημίαν διὰ τὸ Κράτος ἐπὶ τῇ προϋποθέσει ὅτι καὶ ἂν ἀκόμη ἡ παραγωγὴ τοῦ μέλλοντος ἔτους εἶναι πάλιν πληθωρικὴ καὶ δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ διατεθῇ εἰς ἐξαγωγὴν ὁ σταφιδόκαρπος ὅλος, θὰ διατεθῇ κατ’ ἀνάγκην εἰς τὴν οἰνοποιΐαν καὶ ἡ ὁποία θὰ καλύψῃ ἐκ τῆς ἐξαγορᾶς τοῦ σταφιδοκάρπου, διότι ἐκ τῶν δελτίων δὲν ἀναμένω ζημίαν διὰ τὸ Κράτος, θὰ καλύψῃ ἐκ τῶν 50,000,000, ἐπὶ τῇ ὑποθέσει, τὰ ὁποῖα θὰ ἤθελον διατεθῆ διὰ τὴν ἀγορὰν 20,000,000 χιλιολίτρων σταφιδοκάρπου πρὸς 2,500, ὅτι ἓν ἀνώτατον ὅριον κατὰ χιλιόλιτρον, θὰ ἐκάλυπτεν ἀσφαλῶς τὰ 20 ἑκατομμύρια, τὰ δὲ 30 ἑκατομμύρια, τὰ ὁποῖα θὰ εἶχε διαθέσει τὸ Κράτος, θὰ ἠδύνατο νὰ τὰ εἰσπράξῃ ἐκ φορολογίας ἐπιβαλλομένης ἐπὶ τῶν 180,000,000 χιλιολίτρων τῆς κανονικῆς ἀξίας τῆς ἐξαγωγῆς δι’ ἐπιβολῆς τέλους ἀντιστοιχοῦντος πρὸς κάτω τοῦ ⅓ τοῦ τέλους, τὸ ὁποῖον ἐπεβάρυνεν ἡ παραγωγὴ τοῦ 1924. Φυσικὰ προτείνων τὴν λύσιν ταύτην ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὴν πολιτικήν, ἡ ὁποία διεγράφη κατὰ τὴν περίοδον ταύτην, κατὰ τὸ ἔτος τοῦτο. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου ἐπίσης ὅτι ἔχομεν νὰ ἀντικρούσωμεν τὴν τρικυμίαν, ἡ ὁποία σαλεύει τοὺς Πελοποννησίους παραγωγούς καὶ τοὺς ἐνδιαφερομένους διὰ τὸ ἐμπόριον τῆς σταφίδος, ἀλλὰ δὲν φρονῶ, διὰ νὰ εἶμαι ἐν τάξει ἀπέναντι ὑμῶν, ὅτι διὰ τοιούτων μέτρων ἀντιπαρερχόμεθα εἰς τὴν κρίσιν τῆς σταφίδος. Δὲν εἶναι καιρὸς καὶ ἡ ὥρα ἔχει παρέλθει, διὰ νὰ ἐκθέσῃ τις καὶ νὰ ἀναπτύξῃ τὰς γνώμας του περὶ τοῦ δέοντος γενέσθαι περὶ τῆς σταφιδικῆς κρίσεως, ἣν διέρχεται ἡ Χώρα, ἀλλ’ ὑποθέτω ὅτι ἡ Κυβέρνησις καὶ αἱ ἁρμόδιαι ὑπηρεσίαι θὰ ἀντικρύζουν ἤδη μέτρα ἐπιβεβλημένα διὰ νὰ σταματήσῃ ἡ ὑπερπαραγωγή, ἢ θὰ ἀντικρύζῃ μέτρα, τὰ ὁποῖα νὰ ὑποβλέπουν εἰς τὴν χρησιμοποίησιν τῆς ὑπερπαραγωγῆς, διὰ τὴν ἐπαύξησιν τῆς καταναλώσεως, ὥστε νὰ ἐπέλθῃ κατὰ τὸν φυσικὸν νόμον ἡ ἰσορρόπησις τῆς παραγωγῆς. Ἐφόσον ὅμως δὲν πρόκειται περὶ μιᾶς τοιαύτης ριζικῆς λύσεως, θέτω πάντα ταῦτα ὑπ’ ὄψιν τῆς Συνελεύσεως καὶ πρὸ παντὸς τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία μέχρι τοῦδε ἀπέφυγε νὰ ἐγείρῃ τὴν γνώμην της, ὡς ἀντιπρόσωπος ἐπαρχίας ἡ ὁποία ἐνδιαφέρεται πρωτίστως διὰ τὴν παραγωγήν, οὐδόλως δὲ ἔχει ἐνδιαφερομένους ἐμπόρους διὰ τὴν κυβείαν τῶν δελτίων.

§357Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἐρωτήσω διὰ σημεῖά τινα διὰ νὰ μοὶ ἐξηγήσητε τὴν πρότασίν σας. Εἴπετε ὅτι ἡ γνώμη σας εἶναι νὰ ἀγορασθῇ σταφιδόκαρπος καὶ δελτία. Εἴπετε ὅτι αὐτὰ τὰ δελτία δὲν ἔχουν νὰ ζημιώσουν τὸ Κράτος. Ὑποθέτω ὅτι κατὰ τοῦτο ἡ σκέψις σας εἶναι οἵα ἐνομοθετήθη καὶ ἄλλοτε· τοῦ νὰ χρησιμοποιηθοῦν ἀναγκαστικῶς τὰ δελτία αὐτὰ ἐπὶ τῇ αὐτῇ τιμῇ εἰς τὴν ἐξαγοράν.

§358Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἀλλ’ ὑπὸ τοῦ Κράτους ρυθμίζοντος, δηλαδὴ νὰ κανονίζῃ ἡ ἐλευθέρα ἀγορά, τὸ δὲ Κράτος νὰ ὑποχρεώσῃ.

§359Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Δηλαδὴ νὰ τὰ ἀγοράσῃ 2,500 καὶ νὰ τὰ πωλήσῃ 2,500. Τώρα εἴπετε ὅτι ἀπομένει νὰ ἐρωτηθῇ πρὸς πόσον. Ἐπ’ αὐτοῦ δὲν ἐξεφέρατε γνώμην. Ἐγώ, ἐπειδὴ θέλετε τὴν γνώμην τῆς Κυβερνήσεως, νομίζω ὅτι τὸ ποσὸν εἶναι πάντως κατώτερον τῆς προτάσεως. Ἡ πρότασις εἶναι 2,500, διὰ νὰ μὴ ὑποτεθῇ ἀκριβῶς ὅτι πρόκειται νὰ κερδίσουν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι εἶναι δυνατὸν νὰ ἀγοράσουν δελτία, πρέπει νὰ λάβωμεν κατωτέραν ἀκόμη ἀξίαν, ὥστε νὰ ὑποστηρίζηται καὶ ἡ ἀγορά, νὰ χάνουν ὅμως ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἠγόρασαν δελτία. Εἴπετε ἐπίσης ὅτι ὅσον ἀφορᾷ τὴν σταφίδα ἓν μέρος μεγάλον θὰ τὸ καλύψωμεν διὰ τοῦ οἰνοπνεύματος.

§360Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἂν ὑπάρξῃ καὶ τοῦ χρόνου ὑπερπαραγωγή.

§361Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἀπομένει τὸ σημεῖον τῆς ἐπεμβάσεως τοῦ Κράτους, περὶ τοῦ ὁποίου δὲν πρόκειται νὰ γίνῃ φιλονικεία, διότι δὲν εἶναι μόνον ἡ πολιτικὴ τῶν τελευταίων ἐτῶν, ἀλλὰ πολιτικὴ ἀπὸ 30 ἐτῶν ἐπικρατήσασα. Καλῶς ἢ κακῶς ἐπεκράτησε. Τότε ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶχε καμμίαν δυσκολίαν νὰ θέσῃ τὴν πίστιν τοῦ Κράτους, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἑτοίμη τὴν στιγμὴν αὐτὴν νὰ εἴπῃ πόσον ποσὸν πρέπει νὰ ἀγορασθῇ, διότι περὶ τούτου θὰ ἔπρεπε νὰ ζητήσῃ καὶ ὡρισμένας περαιτέρω πληροφορίας. Ἄν ἡ Συνέλευσις ἤθελε κατ’ ἀρχὴν νὰ δεχθῇ τὴν πρότασιν, τότε εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν, ἡ ὁποία θὰ γίνῃ μετὰ τὰς διακοπάς, δὲν θὰ εἶχον καμμίαν δυσκολίαν νὰ παρουσιάσω πληρεστέρας πληροφορίας. Ὀφείλω δὲ νὰ σᾶς εἴπω τὸ ἑξῆς· ὅτι κατὰ τὰς διακοπὰς ἡ Κυβέρνησις θὰ συγκαλέσῃ ἐπιτροπὴν ὄχι μόνον ἐξ ἀντιπροσώπων τῶν σταφιδοφόρων μερῶν, ἀλλὰ καὶ ἐκ τῶν οἰνοπαραγωγῶν καὶ ἄλλων ἁρμοδίων, διὰ νὰ ὑποβάλῃ ὑπὸ λεπτομερεστέραν ἔρευναν τὴν πρότασιν, τὴν ὁποίαν ἐγὼ προσωπικῶς, χωρὶς νὰ εἶμαι τότε μέλος τῆς Κυβερνήσεως, εἶχον ὑποβάλει εἰς τὴν κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, περὶ τῆς ἱδρύσεως ἑνὸς πολὺ μεγάλου καὶ ἰσχυροῦ ὀργανισμοῦ, τοῦ μόνου μέσου διὰ τοῦ ὁποίου εἶναι δυνατὸν νὰ ρυθμίζηται ἡ τύχη τῆς σταφίδος. Ἂν ἡ Κυβέρνησις προσχωρῇ εἰς τὴν σκέψιν αὐτήν, τὸ πράττει ἐκ τῶν ἑξῆς λόγων: Θέτει κατὰ μέρος, ὡς εἴπετε πολὺ ὀρθῶς, καὶ τοὺς ὑποτιμητὰς καὶ τοὺς ὑπερτιμητὰς ἑκάστοτε, οἱ ὁποῖοι κραυγάζουν ἀναλόγως τῶν συμφερόντων. Παράδειγμα δὲ ἔχω καὶ τὸ ἀνέφερα καὶ ἄλλοτε· ὅτι ὅταν τὸ πρῶτον ἐσκέφθημεν πάντες ὅτι ἦτο ἀνάγκη ἀπόλυτος νὰ ἀγοράσωμεν 30,000,000, ὑπῆρξαν ἔμποροι, οἱ ὁποῖοι ἔγραφον κατὰ τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐτηλεγράφουν ὅτι θέλει διὰ τῆς βίας νὰ ὑπερτιμήσῃ τὴν σταφίδα. Μετὰ πάροδον ὅμως ἑνὸς ἢ δύο μηνῶν οἱ ἴδιοι ἔμποροι ἔστειλαν τηλεγραφήματα νὰ ἀγοράσωμεν περισσοτέραν σταφίδα. Ὑπάρχουν τὰ τηλεγραφήματα. Λοιπὸν ἀποβλέπομεν μόνον εἰς τοὺς παραγωγούς. Ὑπάρχει καὶ ἓν ἄλλο· γνωρίζετε ὅτι ἤμην ἐναντίον τῆς ἰδέας ὅτι πρέπει νὰ ἐξαγορασθῇ κατὰ τὸ τελευταῖον ἔτος ἡ Προνομιοῦχος. Νομίζω ὅτι δὲν ἐπράξαμεν καλῶς. Διὰ τῆς ἐξαγορᾶς τὴν ὁποίαν ἐκάμαμεν ὑπεκαταστήσαμεν εἰς τὴν Προνομιοῦχον τὸ Κράτος διὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἡ ὁποία πάλιν ἔλαβε τὴν ἄδειαν νὰ ὑποκαταστήσῃ κάποιον ἄλλον. Κατὰ τὴν σύμβασιν ὅμως τῆς Προνομιούχου ἄρθρον 7ον (ἀναγινώσκει): «Αἱ ἀποδείξεις ἀποταμιεύσεως... κλπ.». Δηλαδὴ ὁ ὀργανισμὸς ἦτο ὁ ἑξῆς· καὶ τὰ δελτία καὶ ἡ σταφὶς ἠδύναντο νὰ προσφερθοῦν εἰς τὴν Προνομιοῦχον καὶ ἡ Προνομιοῦχος ὑπεχρεοῦτο νὰ τὰ ἀγοράσῃ. Βγάζετε τὴν Προνομιοῦχον ἀπὸ τὴν μέσην. Θὰ πρέπῃ ὁ διάδοχος ὀργανισμὸς νὰ τὰ ἀγοράσῃ. Ἐντεῦθεν κατ’ ἀρχὴν ἡ Κυβέρνησις εἶναι διατεθειμένη νὰ παράσχῃ τὴν πίστιν της, ὅπως εἴπετε, ἀλλ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰς λεπτομερείας ἐξεταστέον ἂν πρέπει αὐτὰ νὰ ἐξαγορασθοῦν σήμερον ἢ ἂν πρέπει νὰ μιμηθῶμεν ὅ,τι ἴσχυε προτοῦ καταργήσωμεν τὴν Προνομιοῦχον, δηλαδὴ νὰ εἴπωμεν ὅτι εἰς τὸ τέλος τοῦ σταφιδικοῦ ἔτους θὰ ἀγοράσωμεν.

§362Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τότε τί θὰ ψηφίσωμεν;

§363Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ Κυβέρνησις τότε μόνον θὰ ἀσχοληθῇ μὲ τὸ ζήτημα, ἂν ἡ πρότασις ψηφισθῇ κατ’ ἀρχήν. Τὰ ἄλλα εἶναι λεπτομέρειαι, αἱ ὁποῖαι θὰ κανονισθοῦν κατόπιν. Δὲν δύναμαι αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ σᾶς εἴπω τί θὰ ἐξαγοράσωμεν καὶ πότε.

§364Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὑπάρχει ἡ πρότασις περὶ ἀγορᾶς δελτίων, ἡ ὁποία ἀποκλείεται. Ὑπάρχει ἡ πρότασις τοῦ κ. Ἀραβαντινοῦ περὶ ἀγορᾶς σταφιδοκάρπου καὶ ἀναλόγων δελτίων. Ὑπάρχει καὶ ἡ πρότασις τοῦ κ. Λουπινᾶ περὶ ἀγορᾶς σταφιδοκάρπου καὶ δελτίων, ἀλλὰ μόνον ἐφόσον εὑρίσκονται εἰς χεῖρας παραγωγῶν καὶ συνεταιρισμῶν. Ἐφόσον ἡ Κυβέρνησις δηλοῖ ὅτι δὲν ἠμπορεῖ ἐκ τῶν προτέρων νὰ ἀποφασίσῃ καὶ ἐφόσον ὑπάρχει σπουδαία ἀντίδρασις πρὸς ἀγορὰν δελτίων καὶ ἐπειδὴ βλέπω ὅτι γενικῶς ἀναγνωρίζεται ἡ ἀγορὰ σταφιδοκάρπου, νομίζω ὅτι ἠμποροῦμεν νὰ ψηφίσωμεν κατ’ ἀρχὴν τὴν πρότασιν μὲ τὴν ἐπιφύλαξιν ὅτι ἡ κατ’ ἀρχὴν ψήφισις θὰ σημαίνει κατ’ ἀρχὴν ἔγκρισιν πρὸς ἀγορὰν δελτίων, ἀλλ’ ἐπαφίεται εἰς τὴν Συνέλευσιν εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν νὰ ἀποφασίσῃ. Θὰ παρεκάλουν δὲν ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει νὰ ἀποσύρουν οἱ κ. κ. πληρεξούσιοι τὴν πρότασιν περὶ ὀνομαστικῆς ψηφοφορίας, διότι ἀντίκειται εἰς τὸ αἴσθημα τῆς παμψηφίας, δύναταί τις νὰ εἴπῃ, διότι ὅλοι συμφωνοῦμεν ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ ἓν μέτρον διὰ νὰ ἐνθαρρύνωμεν καὶ τοὺς παραγωγοὺς καὶ τὸ ἐμπόριον. Αὐτὴ ἡ ἐνθάρρυνσις δὲ εἶναι ἀναγκαία, διότι ἐκ διαφόρων φημῶν ἐπικρατεῖ εἷς πανικός, ὁ ὁποῖος συντελεῖ καὶ εἰς τὴν ἔκπτωσιν τῶν τιμῶν καὶ εἰς τὴν ἐκμετάλλευσιν τῶν ἁπλοϊκωτέρων. Λοιπὸν διὰ νὰ λείψῃ αὐτὴ ἡ ἐκμετάλλευσις καλὸν εἶναι νὰ γνωσθῇ ὅτι ἡ Συνέλευσις σκέπτεται νὰ λάβῃ ἓν μέτρον. Θὰ παρακαλέσω ὅμως καὶ τὸ ἑξῆς πρᾶγμα. Τελευταίως ἐξ ἀφορμῆς ἡμιεπισήμων ἀνακοινώσεων ἔγινε κυβεία σημαντικὴ εἰς τὰ δελτία. Θὰ παρακαλέσω νὰ ληφθῇ μέριμνα ὅπως μὴ ἐπαναλαμβάνωνται τοιούτου εἴδους ἀνακοινώσεις, αἱ ὁποῖαι ἔχουν ὡς ἀποτέλεσμα μίαν κυβείαν εἰς βάρος τῶν ἁπλοϊκωτέρων. Ἂν ὑπάρχῃ μία ἀντίδρασις εἰς τὴν Συνέλευσιν, ἀσφαλῶς προέρχεται διότι τὰ δελτία παίζονται καὶ τὸ παίξιμον διεξάγεται ἐπὶ τῇ βάσει πληροφοριῶν ἡμιεπισήμων ἢ ἀνεπισήμων. Πρέπει λοιπὸν νὰ ληφθῇ μέριμνα ὥστε νὰ παύσουν εἰς τὸ μέλλον αὐταὶ αἱ διαδόσεις, αἱ ὁποῖαι ἀσφαλῶς δὲν προδικάζουν τὴν γνώμην τῆς Συνελεύσεως, διότι ἡ Συνέλευσις δὲν εἶναι διατεθειμένη νὰ ἱκανοποιήσῃ τοὺς κερδοσκόπους, οἱ ὁποῖοι ἠγόρασαν εἰς εὐθηνὰς τιμάς.

§365Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Δὲν δύναμαι νὰ ἰσχυρισθῶ ὅτι κατέχω τὸ ζήτημα καὶ ἑπομένως δὲν θέλω νὰ ἀπασχολήσω ὑμᾶς. Ἤθελον ὅμως νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ἂν ἡ ἀγορὰ τῶν δελτίων εἶναι ζήτημα τὸ ὁποῖον ἐξυπηρετεῖ τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς ἢ ὄχι, καθόσον διατηρῶ τὴν ἐντύπωσιν ἐκ πληθώρας τηλεγραφημάτων, τὰ ὁποῖα ἐδῶ ἀπευθυνόμενα πρὸς πολλοὺς συναδέλφους καὶ πρὸς ἐμὲ τὸν ἴδιον ἐκ μέρους σταφιδοπαραγωγῶν ἐξορκίζουν τοὺς κ. κ. πληρεξουσίους νὰ μὴ ψηφισθῇ τὸ ὑπ’ ὄψιν σχέδιον τῆς Κυβερνήσεως, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ ἀποκλειστικῶς ἐξυπηρέτησιν τῆς κερδοσκοπίας τῶν ἐμπόρων. Δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ ὑποστηρίξω ἂν αὐτὸ εἶναι ἀκριβὲς ἢ ὄχι, ἀλλ’ ἐπιθυμῶ ἀπαραιτήτως νὰ ἀκούσω τὴν γνώμην τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως.

§366Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἂν ἠγοράζομεν εἰς τιμὴν ἀνωτέραν τῆς ἀγορᾶς, τότε βεβαίως θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ εἴπῃ κανεὶς ὅτι ὁ ἔμπορος ὁ κατέχων δελτία θὰ ἔβγαινεν εἰς τὴν ἀγορὰν καὶ θὰ τὰ ἐπώλει 2,200. Ἂν ἀγοράσωμεν μὲ τὴν τιμὴν τῆς ἀγορᾶς, δὲν ἔχουν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι νὰ κερδίσουν, διότι τὰ δελτία αὐτὰ ἀντιπροσωπεύουν σταφιδόκαρπον, τὸν ὁποῖον θὰ λάβῃ τὸ Κράτος καὶ θὰ κερδίσῃ.

§367Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἐπιθυμῶ, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, νὰ εἶμαι εἰλικρινής. Δὲν νομίζω ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηριχθῇ σοβαρῶς ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐγκρίνουσα κατ’ ἀρχὴν τὸ μέτρον δὲν προδικάζει μελλούσας ἀποφάσεις της, ὅτι θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ τροποποιήσῃ τὰς σκέψεις της εἰς τὸ μέλλον. Ὑπολείπεται νὰ ἐξετάσωμεν ἂν ὑπάρχῃ ἀνάγκη ἐξαγορᾶς δελτίων ἢ ὄχι. Μὲ δύο λέξεις ἡ γνώμη μου εἶναι ἡ ἑξῆς· ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λεχθῇ ὅτι ἡ ἐξαγορὰ δελτίων ἀποτελεῖ ἐνίσχυσιν τοῦ σταφιδοκάρπου. Ἂν ὑποθέσωμεν ὅτι ἤθελεν ἐνισχυθῆ ἡ τιμὴ τοῦ σταφιδοκάρπου, εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ ἀπήχησιν ἐπὶ τῶν τιμῶν τῶν δελτίων. Τὸ ἀντίστροφον δὲν συμβαίνει. Ἡ τιμὴ τῶν δελτίων δὲν ἐπηρεάζει ποσῶς τὴν τιμὴν τοῦ σταφιδοκάρπου. Ὑπολείπεται νὰ ἐξετάσωμεν ἡμεῖς ἂν εἶναι ἀνάγκη ἐνισχύσεως αὐτὴν τὴν στιγμὴν τοῦ σταφιδοκάρπου καὶ κατὰ τοῦτο μόνον ἐνδιαφέρεται καὶ ἡ παραγωγὴ τῆς σταφίδος ἐκ τῆς ἀποδοχῆς ἢ τῆς ἀπορρίψεως τοῦ μέτρου. Τὸ σταφιδεμπόριον εἶναι καὶ αὐτὸ εἷς ὀργανισμός, ὁ ὁποῖος ἔχει ἐπίδρασιν ἐπὶ τῆς παραγωγῆς. Ἄνευ σταφιδεμπορίου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λεχθῇ ὅτι ἡ παραγωγὴ δύναται νὰ ἐκποιήσῃ τὸ προϊόν εἰς τιμὰς λογικάς. Ἡ χρεοκοπία τοῦ σταφιδεμπορίου δὲν εἶναι δυνατὸν ἢ νὰ ἔχῃ ἐπιζημίας καὶ ἐπικινδύνους συνεπείας. Αὐτὴ ἡ σχέσις ὑπάρχει μόνον μεταξὺ σταφιδεμπορίου καὶ παραγωγῆς. Εὑρίσκεται σήμερον τὸ σταφιδεμπόριον εἰς τοιαύτην κρίσιμον θέσιν, ὥστε νὰ εὑρισκώμεθα ἐνώπιον τοῦ φόβου ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ συμβοῦν πτωχεύσεις, χρεοκοπίαι, αἱ ὁποῖαι νὰ παραλύσουν τὴν ἀγορὰν τοῦ προϊόντος τῆς παρούσης ἢ τῆς μελλούσης ἐσοδείας. Καὶ τὸ Κράτος κατὰ τὴν ἀρχὴν τὴν ὁποίαν ἐθέσαμεν δὲν δύναται νὰ ἀδιαφορήσῃ ἐνώπιον τῶν οἰκονομικῶν φαινομένων, τῶν τόσον πολυσυνθέτων. Δὲν δύναται νὰ ἀδιαφορήσῃ καὶ νὰ ἀφήσῃ τὴν λύσιν τῶν ζητημάτων αὐτῶν εἰς τὰς συναλλαγάς. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω ὅτι τὸ Κράτος πρέπει νὰ ἐνδιαφερθῇ καὶ νὰ λάβῃ τὰ κατάλληλα μέτρα διὰ νὰ ἀποφύγωμεν τὴν ἀπότομον κρίσιν τοῦ σταφιδεμπορίου, εἰς τρόπον ὥστε ἡ παραγωγὴ νὰ μὴ μείνῃ τελείως ἐκτεθειμένη. Δηλαδὴ τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον θὰ λάβωμεν θὰ περιορισθῇ εἰς τὸ ἔσχατον δυνατὸν ὅριον, ἁπλῶς καὶ μόνον διὰ νὰ περισώσωμεν αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὸ σταφιδεμπόριον ἀπὸ μίαν ἐνδεχομένην γενικὴν κρίσιν ἀπολύτως ἐπικίνδυνον. Ἐγὼ θὰ ἐδεχόμην νὰ ἐγκρίνωμεν κατ’ ἀρχὴν καὶ τὴν λύσιν τοῦ σταφιδεμπορίου, διότι δὲν δύναται νὰ λεχθῇ ὅτι ἡ ἐξαγορὰ τῶν δελτίων εἶναι ἀπολύτως ἀδιάφορος διὰ τὸ δημόσιον ταμεῖον.

§368Β. ΑΛΕΒΙΖΑΤΟΣ. Ὄχι διὰ τὸ δημόσιον ταμεῖον.

§369Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἢ διὰ τὸ δημόσιον ταμεῖον ἢ διὰ τὴν σταφιδοπαραγωγήν. Ἢ, ἂν εὑρεθῶμεν ἐνώπιον μιᾶς ὑπερπαραγωγῆς, τὸ γεγονὸς δὲν φαίνεται πιθανὸν κατὰ τὰ ἀποδεδειγμένα τῆς μέχρι τοῦδε πείρας, ἀλλὰ δὲν ἀποκλείεται καὶ αὐτό· ἂν εὑρεθῶμεν ἐνώπιον μιᾶς μελλούσης ὑπερπαραγωγῆς καὶ ἡ τιμὴ τοῦ προϊόντος καὶ ἑπομένως καὶ ἡ τιμὴ τῶν δελτίων εἶναι χωρισμένη καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἢ θὰ ὑποχρεώσωμεν τοὺς παραγωγοὺς νὰ πληρώσουν τὰς τιμὰς εἰς τιμὰς αἱ ὁποῖαι ἐπιβαρύνουν τὸ προϊόν ἢ θὰ ὑποχρεώσωμεν τὸ Κράτος νὰ ἐπιβαρυνθῇ αὐτὴν τὴν διαφοράν. Ἢ τὸ Δημόσιον λοιπὸν θὰ ὑποστῇ τὴν ἀφαίμαξιν αὐτὴν ἢ οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ θὰ ὑποστοῦν αὐτὴν τὴν διαφορὰν εἰς βάρος τοῦ προϊόντος αὐτῶν. Αὐτὸ εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι δὲν εἶναι μέτρον ἀνώδυνον, δὲν εἶναι μέτρον σύνηθες, ὅπως ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐχρησιμοποιήσαμεν μέχρι σήμερον. Εἶναι μέτρον ἀπολύτως ἐξαιρετικὸν καὶ μέτρον τοῦ ὁποίου ἡ ἀποδοχὴ εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ ἐπιζημίας συνεπείας διὰ τὸ μέλλον. Διότι, ἂν γίνῃ αὐτὴ ἡ ἀρχὴ νὰ ἐνισχύσωμεν τὸ ἐμπόριον ἐφόσον κλονίζεται, θὰ εἶναι ἐνδεχόμενον ἐν δεδομένῃ στιγμῇ νὰ ὑποστῇ καὶ τὸ Κράτος ζημίας, τὰς ὁποίας δὲν πρέπει νὰ ὑφίσταται. Εὑρισκόμεθα λοιπὸν πρὸ ἑνὸς ἐξαιρετικοῦ μέτρου. Ἂν λοιπὸν καὶ ἡ Κυβέρνησις ἔχῃ πληροφορίας ὅτι εὑρισκόμεθα πρὸ μιᾶς κρίσεως ἐπαπειλουμένης τοῦ σταφιδεμπορίου, τοιαύτης κρίσεως ὥστε πραγματικῶς νὰ ἐπιβάλληται ἡ λῆψις ἐκτάκτων μέτρων, τότε νὰ ληφθῇ τὸ μέτρον αὐτό, νὰ περιορισθῇ ὅμως εἰς τὰ μικρότερα δυνατὰ ὅρια. Αὐτὸ εἶναι τὸ μέτρον εἰς τρόπον ὥστε τοὐλάχιστον οἱ φόβοι νὰ μειωθοῦν εἰς τὸ ἐλάχιστον. Αὐτὴ εἶναι ἡ γνώμη τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζω καὶ ἀπόκειται εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ εἴπῃ ἂν πράγματι ὑπάρχῃ κρίσις τοῦ σταφιδεμπορίου. Τότε ἡ Συνέλευσις ὀφείλει νὰ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον, ἀποσυρομένης καὶ τῆς προτάσεως περὶ ὀνομαστικῆς ψηφοφορίας. Ἄν πράγματι τὸ σταφιδεμπόριον δὲν διέρχηται κρίσιν, ἐπαναλαμβάνω ὅτι τὸ μέτρον δὲν εἶναι οὔτε ὅμοιον πρὸς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν πρὸς ἐνίσχυσιν τῆς σταφιδοπαραγωγῆς οὔτε ἀνώδυνον.

§370Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Κύριοι συνάδελφοι, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ὅμοιον μέτρον ἔχει ληφθῆ καὶ κατὰ τὸ 1923. Δὲν εἰσάγεται νῦν τὸ πρῶτον.

§371Β. ΑΛΕΒΙΖΑΤΟΣ. Δὲν ἐπραγματοποιήθη.

§372Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Εἶναι τόση ἡ ἠθικὴ ἐνίσχυσις, ὥστε δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ πραγματοποιηθῇ, κατὰ τὰς πληροφορίας τὰς ὁποίας μοὶ δίδει ὁ κ. Γόντικας. Καὶ μόνη ἡ ἐνίσχυσις τῆς ἀγορᾶς ἐνθαρρύνει κατὰ τοιοῦτον τρόπον τὴν ψυχολογίαν τῶν παραγωγῶν, ὥστε ἠγόρασαν καὶ τὰ ἄλλα. Λοιπὸν συμφωνῶ τελείως μὲ τὴν ἄποψιν ὅτι τὸ ἐμπόριον ὡς εἷς ὀργανισμὸς διατρέχει κρίσιν. Καὶ διατρέχει πράγματι κρίσιν κατὰ τὰς πληροφορίας τὰς ὁποίας ἔχω, διότι καὶ μεταβάντες εἰς τὴν ἐν Λονδίνῳ Πρεσβείαν μας ἐκεῖ παραλῆπται ἐβεβαίωσαν ὅτι διατρέχει κρίσιν τὸ ἐμπόριον. Ἀλλὰ θὰ ἤθελον νὰ προσθέσω καὶ τοῦτο· ὅτι τὸ ποσὸν τῶν δελτίων τὸ ὁποῖον ἀπέμεινεν εἰς τὴν ἀγορὰν εἶναι συντελεστικὸν τῆς πτώσεως τῆς τιμῆς τῆς σταφίδος κατὰ τὴν ἔναρξιν τοῦ προσεχοῦς σταφιδικοῦ ἔτους. Διὰ τοῦτο ἡ σύμβασις τῆς Προνομιούχου εἶχε προνοήσει τὸ περισσεῦον μὴ χρησιμοποιηθὲν ποσὸν δελτίων νὰ ἐξαγοράζηται ἀπὸ ταύτην τὴν Ἑταιρείαν, ὁ δὲ λόγος εἶναι ἐν τῇ νέα ἐσοδείᾳ ὅτι, ἂν πρόκειται νὰ γίνῃ ἡ ἐξαγωγή, νὰ διατηρηθῇ ὁ αὐτὸς ὀργανισμός. Κάμνω τὴν δήλωσιν ὅτι εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον νὰ εὑρεθῇ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία θὰ ἀναλάβῃ μετὰ πάροδον μιᾶς τριακονταετίας —διότι εἴχομεν εἴκοσιν ἔτη τὴν Προνομιοῦχον καὶ μετὰ ταῦτα δέκα ἔτη ἕνα ὀργανισμὸν ὁ ὁποῖος δὲν ἦτο κρατικός—μετὰ τριακονταετίαν σύστημα τοιοῦτον θὰ εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ σταφὶς διατρέχει κρίσιν νὰ εὑρίσκηται Κυβέρνησις, ἡ ὁποία θὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ χάος τὸ ὁποῖον θὰ ἐγέννα ἡ ἐλευθέρα λειτουργία τῆς προσφορᾶς καὶ ζητήσεως. Σήμερον δὲν εἶναι δυνατὸν τὰ Κράτη νὰ μένουν ἀπαθῆ πρὸ τοιούτων γενομένων. Ἄλλοτε ἦτο δυνατὸν νὰ ἴσχυεν ὁ νόμος τῆς προσφορᾶς καὶ ζητήσεως. Ὀφείλω νὰ προσθέσω τοῦτο· ἡ τριακονταετὴς ἐφαρμογὴ αὐτῶν τῶν μέτρων, ἐφαρμογὴ ἡ ὁποία εἰς ἓν ὡρισμένον ἔτος δὲν ἐνθυμοῦμαι ποῖον πρὸ τῆς ἱδρύσεως τῆς Προνομιούχου εἶχε καταντήσει εἰς τὸ νὰ ἀγορασθοῦν εἰς ἓν καὶ τὸ αὐτὸ ἔτος ποσὰ ὑπερβαίνοντα τὰ 100 ἑκατομμύρια....

§373Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἑκατὸν πέντε.

§374Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ ἐφαρμογὴ τῶν μέτρων τῆς τριακονταετίας δὲν ἔδωκεν οὔτε ἑνὸς ὀβολοῦ ζημίαν εἰς τὸ Δημόσιον. Τὸ Δημόσιον ἐπίστωνε τὴν παραγωγὴν καὶ ἐλάμβανε τακτικῶς τὸν φόρον, ἐνῷ, ἂν ἐγίνετο χρῆσις, θὰ ἦτο ζήτημα ἂν ἐλάμβανε τὸν φόρον ἀνεξαρτήτως τῶν ἄλλων μέσων.

§375Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ Προνομιοῦχος παρέλαβε 300,000,000 σταφιδοκάρπου ὅταν ἔγινε.

§376Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον εἰσήγαγεν ἡ σύμβασις τῆς Προνομιούχου, εἶναι σύστημα ἀπὸ πάσης ἀπόψεως ἐπιμελῶς μελετημένον. Ἀφοῦ λοιπὸν ἔχομεν πολλάκις αὐτὸ τὸ φαινόμενον καὶ μία τριακονταετὴς πεῖρα μᾶς ἀπέδειξεν ὅτι δὲν ἀπέβη ἐπιζήμιον, ἔχομεν κάποιαν περισσοτέραν ἐνθάρρυνσιν διὰ τὴν ἐπέμβασίν μας. Ἄλλως τε θὰ ἔπρεπε νὰ εἴμεθα ἐπιφυλακτικοί. Ἐγὼ ὑπῆρξα ἐπιφυλακτικὸς διὰ τὴν πρότασιν αὐτὴν καὶ ἐδήλωσα ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν δύναται νὰ εἴπῃ πόσον ποσὸν πρέπει νὰ ἀγορασθῇ δελτίων καὶ σταφίδος. Συμφωνῶ ὅτι καὶ τὰ δύο αὐτὰ πρέπει νὰ περιορισθοῦν εἰς τὸ ἐλάχιστον δυνατὸν ὅριον. Ἐπίσης λέγω τοῦτο· ὅτι ὑπῆρξαν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἠγόρασαν μὲ τιμὴν ὑψωμένην. Σήμερον δὲ αἱ τιμαὶ εἶναι χαμηλαί. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ θὰ ζημιωθοῦν. Ἡμεῖς προσπαθοῦμεν νὰ προλάβωμεν τὴν περαιτέρω πτῶσιν τῶν τιμῶν, προσπαθοῦμεν νὰ ἐξυψώσωμεν τὴν ἀγορὰν εἰς τὸ σημεῖον εἰς τὸ ὁποῖον εὑρίσκετο. Δὲν ἠξεύρω ποῖον ποσὸν πρέπει νὰ μείνῃ. Διὰ τοῦτο θὰ ἐπρότεινον χωρὶς νὰ προδικάσω τὴν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως νὰ ψηφίσωμεν καὶ τὰς δύο προτάσεις τῶν μέτρων, ὁπότε θὰ ἴδωμεν τί θὰ ἀποφασίσωμεν. Αὐτὴ εἶναι ἡ γνώμη τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ πρότασις περὶ ἐξαγορᾶς μόνον δελτίων δὲν πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, εἴτε θὰ ἀγοράσωμεν μόνον σταφιδόκαρπον εἴτε δελτία καὶ σταφιδόκαρπον.

§377Γ. ΛΟΥΠΙΝΑΣ. Ἐπὶ μὲν τῆς προτάσεως τῆς ὑποβληθείσης καὶ ἐγκριθείσης ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς δὲν ὑπάρχει ἐν τῇ συνελεύσει καμμία ἀντίρρησις. Περὶ τῆς ἀνάγκης τῆς ἀγορᾶς τοῦ σταφιδοκάρπου δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις καμμία ἂν γίνῃ δεκτὴ ἡ πρότασις αὕτη. Εἶναι δυνατὸν εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν, ἂν ἡ Συνέλευσις πεισθῇ, νὰ ἀποδεχθῇ καὶ ἀγορὰν μέρους δελτίων, νὰ περιληφθῇ διὰ τροπολογίας ἐν τῇ προτάσει. Ἀπὸ σήμερον ὅμως δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δυνάμεθα ὡς μὴ ἐξερχόμενον ἐκ τῶν κανόνων τῆς ἐπιμεμελημένης παρακολουθήσεως εἶναι ὅτι τὰ δελτία τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι εἰς χεῖρας τῶν παραγωγῶν καὶ τῶν σταφιδοπαραγωγῶν θὰ εἶναι ἀναμφισβητήτως ἐκ τούτων καὶ ταῦτα δὲν θὰ ἔφερον καμμίαν ὀπισθογράφησιν ἐκεῖνα τὰ δελτία....

§378ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Δὲν ὑπάρχουν.

§379Γ. ΛΟΥΠΙΝΑΣ. Πῶς δὲν ὑπάρχουν. Αὐτὰ τὰ δελτία βεβαίως δὲν ἐμποδιζόμεθα νὰ προσδιορίσωμεν καὶ ἀπὸ σήμερον ἀκόμη, δηλαδὴ νὰ ἀποδεχθῶμεν ὅτι θὰ ὑπάρχῃ ἡ ἔγκρισις τοῦ Σώματος ὅπως καὶ τὰ δελτία αὐτὰ παραλειφθῶσιν.

§380Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Καμμία ἔγκρισις δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ. Εἶπον νὰ ψηφισθῶσι κατ’ ἀρχὴν αἱ προτάσεις.

§381Γ. ΛΟΥΠΙΝΑΣ. Λοιπὸν νὰ γίνῃ κατ’ ἀρχὴν δεκτὴ ἡ πρότασις τῆς ἀγορᾶς τοῦ σταφιδοκάρπου. Ἄλλως τε ὁ ἀξιότιμος ἐξ Εὐρυτανίας πολιτευτὴς καὶ ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν Φιλελευθέρων ἀνεγνώρισεν ὅτι ἡ ἀγορὰ τῶν δελτίων καὶ ἡ ὑπερτίμησις αὐτῶν βεβαίως δὲν ὠφελεῖ τὴν τιμὴν τοῦ σταφιδοκάρπου σήμερον, ἐνῷ εἶναι πιθανοτάτη ἡ ὠφέλεια τῆς τιμῆς τῶν δελτίων ἐκ τῆς ἐξυγιάνσεως τῆς τιμῆς τοῦ σταφιδοκάρπου. Δι’ αὐτὸ ἀκριβῶς ἐγὼ λέγω νὰ γίνῃ δεκτὴ κατ’ ἀρχὴν ἡ πρότασις ἡ ἐγκριθεῖσα ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν δυνάμεθα, ὅτε θὰ εἴμεθα ὡριμώτεροι, νὰ χωρήσωμεν εἰς τροπολογίας περαιτέρω.

§382Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἀπὸ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶναι σαφὲς τοῦτο· ὅτι διὰ τῆς κατ’ ἀρχὴν ψηφίσεως τῶν προτάσεων αὐτῶν δὲν προδικάζεται ἡ ἀγορὰ δελτίων, εἴτε μόνον δελτίων εἴτε μετὰ σταφιδοκάρπου, αὐτὸ τὸ ὁποῖον καὶ ἐγὼ ὑπεστήριξα. Ὑπεστήριξα δηλαδὴ τὴν ψήφισιν κατ’ ἀρχὴν διὰ τὴν λῆψιν ἑνὸς μέτρου καὶ νὰ ἀφήσωμεν εἰς τὴν κατόπιν συζήτησιν νὰ καθορίσωμεν ποῖον ἀκριβῶς θὰ εἶναι αὐτὸ τὸ μέτρον. Εἶμαι ἀπολύτως σύμφωνος καὶ ἐγὼ φυσικά, ὅτι ἡ ἐπέμβασις τοῦ Κράτους πρέπει νὰ εἶναι ὅσον τὸ δυνατὸν περιωρισμένη, διότι ὅσον καὶ ἂν εἶναι θεωρητικῶς πλέον ὀρθὴ ἡ ἀρχὴ τῆς παρακρατήσεως, πρέπει πάντως νὰ γίνηται περιεσκεμμένη χρῆσις αὐτοῦ τοῦ μέτρου, διότι εἶναι ἐνδεχόμενον ἀντὶ νὰ ὠφελήσωμεν νὰ βλάψωμεν τὴν παραγωγὴν λόγῳ τοῦ ἀνταγωνισμοῦ, ὁ ὁποῖος ὑπάρχει μεταξὺ σταφίδος καὶ ἄλλων προϊόντων. Διότι δύναται νὰ συμβῇ ὥστε μὲ τὴν προσπάθειαν νὰ διατηρήσωμεν τὰς τιμάς, νὰ τὰς ὑψώσωμεν εἰς τοιοῦτον σημεῖον, ὥστε νὰ παραβλαφθῇ ἡ σταφὶς εἰς τὴν διεθνῆ ἀγοράν.

§383ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Εἶναι ἐφήμερον.

§384Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὅσον καὶ ἂν εἶναι ἐφήμερον, εἶναι ἐπιβλαβές. Καὶ διὰ τοῦτο συμφωνῶ ἀπολύτως ὅτι πρέπει πρὶν ἢ λάβωμεν οἱονδήποτε μέτρον νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει μας τὸ μέλλον τῆς σταφίδος καὶ οὐχὶ μίαν προσωρινὴν ὠφέλειαν δι’ ὡρισμένους παραγωγοὺς ἢ ἐμπόρους. Ἐπίσης συμφωνῶ ἀπολύτως, ἂν γίνῃ ἐπέμβασις ὑπὲρ τῶν ἐμπόρων—οἱ ὁποῖοι καὶ αὐτοὶ ἀκόμη εἶναι οἰκονομικοὶ παράγοντες καὶ συντελοῦν εἰς τὴν κατανάλωσιν τῆς σταφίδος καὶ ἡ ζημία ἡ μεγάλη αὐτῶν ἤθελε βεβαίως ζημιώσει τὴν παραγωγήν, διότι ἤθελε δυσχεραίνει τὸ ἐμπόριον—συμφωνῶ, λέγω, ἀπολύτως, ἂν γίνῃ ἐπέμβασις, νὰ εἶναι ὅσον τὸ δυνατὸν περιωρισμένη. Διότι, ἂν πρέπει νὰ εἶναι περιωρισμένη διὰ τὴν παραγωγήν, κατὰ μείζονα λόγον πρέπει νὰ εἶναι διὰ τὸ ἐμπόριον, διότι δὲν συντρέχουν οἱ αὐτοὶ λόγοι διὰ τὴν ἐπέμβασιν τοῦ Κράτους. Διὰ τοῦτο διὰ νὰ ἐπέλθῃ μία ἐνθάρρυνσις, ἀφοῦ δηλοῦται κατηγορηματικῶς ὅτι ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου δὲν προδικάζει τὴν ἀγορὰν δελτίων, δύναται νὰ ψηφισθῇ κατ’ ἀρχήν. Νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι διὰ τῆς κατ’ ἀρχὴν ψηφίσεως δὲν κάμνομεν τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ ἐνθαρρύνωμεν καὶ τοὺς παραγωγοὺς καὶ τοὺς ἐμπόρους, ὥστε νὰ παύσῃ αὐτὸς ὁ πανικός, ὅστις ἔχει δημιουργήσει μίαν κρίσιν, ἐνῷ οἱ ἀντικειμενικοὶ ὅροι δὲν δικαιολογοῦν αὐτὴν τὴν κρίσιν τὴν ὑφισταμένην.

§385ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Δαγρὲς ἔχει τὸν λόγον.

§386Ν. ΔΑΓΡΕΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ, κύριοι, νὰ ἀντιστρατευθῶ εἰς τὴν ἐκφρασθεῖσαν γνώμην ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Πρωθυπουργοῦ καὶ τῶν ἀξιοτίμων κ. κ. Παπαναστασίου καὶ Καφαντάρη, ἀρχηγῶν κομμάτων, ἀποδεχθέντων τὴν γνώμην ὅτι δύναται νὰ ὑπάρξῃ διπλῆ βάσις ἐπὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου καὶ νὰ ὑποστηριχθῇ σοβαρῶς ἐξαγορὰ δελτίων καὶ ἐξαγορὰ σταφίδος, ἐνῷ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον φέρεται ὑπὸ τὴν μίαν μόνον βάσιν, τῆς ἐξαγορᾶς τῶν δελτίων. Ἀποκρούω ἐντελῶς τὰς ἐξενεχθείσας γνώμας ὅτι ἡ ἐξαγορὰ τῶν δελτίων θὰ ἐνισχύσῃ τὴν τιμὴν τοῦ σταφιδοκάρπου. Διότι δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω οὔτε ἐγὼ οὔτε πᾶς παρακολουθῶν ἐκ τοῦ σύνεγγυς τὰ πράγματα κατὰ τίνα τρόπον ἡ ἐξαγορὰ τῶν δελτίων θὰ ἐνισχύσῃ τὴν τιμὴν τοῦ σταφιδοκάρπου, ἀφοῦ δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου δὲν ἀφαιρεῖται ποσότης σταφιδοκάρπου, ἀλλ’ ἀπόδειξις παρακρατήσεως. Εἶναι παράδοξος ὄντως ἡ θεωρία τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζουν ὅτι θὰ ἐξυπηρετήσῃ τὸν σταφιδόκαρπον ἡ ἰδέα τῆς ὑψώσεως τῆς τιμῆς τῶν δελτίων. Εἶναι καιρὸς νὰ εἴμεθα εἰλικρινεῖς πρὸς τὸν λαὸν τὸν ὁποῖον ἀντιπροσωπεύομεν καὶ νὰ τῷ λέγωμεν τὴν ἀλήθειαν, ἀρχὴν τὴν ὁποίαν πάντοτε ἐτήρησα ἀφ’ ἧς ἤρχισα νὰ πολιτεύωμαι. Εἶμαι ἐκ τῶν πρώτων ἀγωνιστῶν ἐπὶ τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος καὶ ἐπρωτοστάτησα ἐν τῷ ἀγῶνι τούτῳ καὶ διὰ τῆς δημοσιογραφίας, ἀλλὰ πρὸ παντὸς ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὑπεστήριξα ἐνθέρμως τὸ συμφέρον τῶν σταφιδοπαραγωγῶν. Ἠκολούθησα μίαν ἀρχήν, διὰ τὴν ὁποίαν δὲν εἶμαι μετανοημένος. Τοὐναντίον ἐναβρύνομαι δι’ αὐτό, διότι τὴν ἀρχήν μου ταύτην ἀσπάζεται καὶ ἀναγνωρίζει ἡ πλειονοψηφία τοῦ σταφιδικοῦ πληθυσμοῦ νῦν ἀφ’ ἧς ἀνεφάνη τὸ σταφιδικὸν ζήτημα. Ἐκηρύχθην πολέμιος παντὸς προτεινομένου μέτρου πρὸς προστασίαν δῆθεν τῆς σταφίδος. Τὴν ἀρχὴν ταύτην ἐτήρησα, τηρῶ καὶ θὰ τηρήσω. Μὲ πείθουν τὰ πραγματικὰ γεγονότα νὰ διατηρήσω καὶ ὑποστηρίξω τὴν γνώμην ταύτην, διότι ἅπαντα τὰ προταθέντα καὶ ἐγκριθέντα ὑπὸ τῆς Πολιτείας μέτρα ἀπεδείχθησαν μέτρα καταχρήσεων καὶ κλοπῶν, μὴ προξενήσαντα οὐδεμίαν ὠφέλειαν εἰς τὴν σταφίδα. Ἵνα μὴ καταφεύγω εἰς λεπτομερείας σᾶς ἀναφέρω τὰ δύο παραδείγματα: τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν καταστᾶσαν ἑστίαν ποικίλων καταχρήσεων καὶ κλοπῶν καὶ τὴν Ἑνιαίαν, τὸν μέγαν τοῦτον κομπογιαννίτην, ἐξ ἧς ἅπαντες οἱ μετ’ αὐτῆς συνδεόμενοι καὶ ἐργασθέντες ἐξῆλθον μεγάλοι κατὰ τὸν πλοῦτον εἰς βάρος τοῦ ἀτυχοῦς σταφιδικοῦ πληθυσμοῦ πάντοτε. Δὲν ἀποκρύπτω ὅτι καὶ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον ἀτυχῶς ὑπηρετεῖ ἰδιοτελεῖς σκοπούς. Εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ κοπιάζωμεν, νὰ διανυκτερεύωμεν διὰ νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο διὰ νὰ ἐξυπηρετήσωμεν τοὺς ἀγοράσαντας δελτία, ἵνα προσκομίσωσιν εἰς ἑαυτοὺς μεγάλα καὶ ἀθέμιτα κέρδη. Κατόπιν τῆς πεποιθήσεώς μου ταύτης δηλῶ, κύριοι, ὅτι θὰ καταψηφίσω καὶ θὰ πολεμήσω τὸ νομοσχέδιον πάσῃ δυνάμει.

§387ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μάρκου ἔχει τὸν λόγον.

§388Α. ΜΑΡΚΟΥ. Δὲν θὰ ἀνηρχόμην τὸ βῆμα νὰ ἀπασχολήσω τὴν Συνέλευσιν ἂν δὲν ἐπρόκειτο νὰ καθορίσῃ ἡ Κυβέρνησις ποία εἶναι ἡ ἀπόφασίς της. Καθ’ ὃν τρόπον ἡ Κυβέρνησις ἔκαμε τὴν δήλωσίν της πρὸς τὴν Συνέλευσιν, ἡ δήλωσις αὕτη εἶναι ἐπιβλαβής. Ἐφ’ ὅσον λέγομεν ὅτι θὰ ψηφίσωμεν κατ’ ἀρχὴν τὴν πρότασιν τῆς Ἐπιτροπῆς, ἀλλὰ συγχρόνως θὰ ψηφίσωμεν καὶ τὴν πρότασιν τοῦ κ. Λουπινᾶ, μένει πάντοτε τὸ ζήτημα ἐκκρεμές. Πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ εἴπῃ ὡρισμένως ἂν ἀγοράσῃ δελτία μόνον ἢ θὰ ἀγοράσῃ δελτία καὶ σταφιδόκαρπον.

§389Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Πρέπει νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψει ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν δύναται νὰ εἴπῃ ὅτι θὰ κάμῃ τοῦτο ἢ ἐκεῖνο. Αὐτὸ ἀπόκειται εἰς τὴν Συνέλευσιν.

§390Γ. ΛΟΥΠΙΝΑΣ. Εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι εὐθὺς ὡς λεχθῇ ὅτι ἐψηφίσθη κατ’ ἀρχὴν τὸ νομοσχέδιον καὶ θὰ ἀγοράσητε δελτία, εὐθὺς θὰ ἐπέλθῃ ὑψωμὸς τῶν δελτίων.

§391Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τοῦτ’ αὑτὸ θὰ συμβῇ καὶ μὲ τὴν σταφίδα.

§392ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μυλωνᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§393Α. ΜΥΛΩΝΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐπροτάθη ὅπως αἱ δύο ἐκκρεμεῖς προτάσεις, ἀφ’ ἑνὸς ἡ πρώτη, ἡ ὁποία ἔχει ὑποβληθῆ πρὸ τριῶν μηνῶν καὶ ἔμεινεν ἐκκρεμὴς ἐπὶ μακρὸν καὶ παραπεμφθεῖσα εἰς τὴν κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, ἀπερρίφθη, καὶ ἐξ ἄλλου ἡ ἄλλη ἡ ὑποβληθεῖσα ὑπὸ τοῦ κ. Λουπινᾶ, ψηφισθεῖσα κατ’ ἀρχήν, κατὰ παράδοξον ὁμολογουμένως τρόπον, διότι ἡ μία σημαίνει ἀναίρεσιν τῆς ἄλλης καὶ κατὰ αἰτιολογίαν καὶ κατὰ βάσιν. Ἀπεδείχθη, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ τιμὴ τῶν δελτίων εἶναι ὅλως ἄσχετος πρὸς τὴν τιμὴν τοῦ σταφιδοκάρπου τὴν σημερινὴν ὡς διεμορφώθη ἡ ἀγορά. Σᾶς ὑπόσχομαι κύριοι, ὅτι θὰ εἶμαι συντομώτατος, διότι τὸ ζήτημα ἐξητάσθη διὰ μακρῶν. Ὡς διεμορφώθη ὁ θεσμὸς τῆς παρακρατήσεως, αἱ τιμαὶ τοῦ σταφιδοκάρπου τοῦ ἐναποθηκευμένου δὲν ἔχουσι σχέσιν μὲ τὰς τιμὰς τοῦ σταφιδοκάρπου τοῦ προωρισμένου πρὸς ἐξαγωγήν, ἀλλ’ ἔχουσιν τὸν προορισμὸν τοῦ ἐναποθηκευμένου σταφιδοκάρπου, ὁ ὁποῖος δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἐξαχθῇ σήμερον, προωρισμένου μόνον πρὸς βιομηχάνευσιν. Ἑπομένως ἡ πληθώρα τῶν δελτίων, ἅτινα ἀντιπροσωπεύουσι τὸν ἀποθηκευμένον καρπόν, ὄχι μόνον δὲν ἔχει ἐπιβλαβῆ ἐπίδρασιν ἐπὶ τῆς τιμῆς τοῦ σταφιδοκάρπου τοῦ ἐξαγομένου, ἀλλ’ ἀπεναντίας ἔχει εὐμενῆ ἐπίδρασιν, διότι τὸ δελτίον ἀποτελεῖ μόνον ἐπιβάρυνσιν τοῦ ἐξαγομένου καρποῦ. Καὶ ἂν ἄλλοτε ὑπῆρχε κάποια ἐξίσωσις τῶν τιμῶν, τοῦτο ὠφείλετο διότι ἡ Προνομιοῦχος ἐξηγόραζε μὲ τὴν αὐτὴν τιμὴν καὶ τὰ δελτία καὶ τὸν καρπὸν μετὰ ὡρισμένον χρόνον. Εἶναι δυνατὸν λοιπὸν λόγῳ τῆς μεγάλης προσφορᾶς νὰ ὑπάρχῃ ἡ πτῶσις δελτίων, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ ἐλπὶς νὰ ἐπέλθῃ πτῶσις τῆς τιμῆς τοῦ σταφιδοκάρπου. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἀπεναντίας ἡ πληθώρα τῶν δελτίων ἀποτελεῖ εὐμενῆ ἄποψιν διὰ τὴν ἐξαγορὰν τοῦ σταφιδοκάρπου, διότι ὁ ἐξάγων θὰ ἔχῃ νὰ πληρώσῃ μικρότερον βάρος διὰ τὴν ἐξαγωγήν. Ἑπομένως ἐπέμβασις τοῦ Κράτους χάριν τῆς παραγωγῆς ὡς ἐγένετο μέχρι τοῦδε δύναται νὰ δικαιολογηθῇ καὶ συμφωνῶ ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔλθωμεν τὴν τελευταίαν στιγμὴν καὶ νὰ σταματήσωμεν τὴν τοιαύτην ἐπέμβασιν ὑπὲρ τοῦ σταφιδοπαραγωγοῦ. Ἐννοῶ ἐπέμβασιν, νὰ ἔλθῃ τὸ Κράτος εἰς βάρος τῶν σταφιδοπαραγωγῶν νὰ ἀφαιρέσῃ τὸν πληθωρικὸν καρπὸν ὅπως ὑψώσῃ τὰς τιμάς. Τὸ βάρος τοῦτο θὰ ἐπιπέσῃ ἐπὶ τῆς σταφιδοπαραγωγῆς καὶ θὰ εἶναι πρόθυμοι οἱ σταφιδοκτήμονες νὰ ὑποστῶσι τὸ βάρος ἀκόμη καὶ διὰ προσθέτου φορολογίας, ἂν δὲν ἤθελε νὰ ἐξακολουθήσῃ ὁ θεσμὸς τῆς παρακρατήσεως. Ἀλλὰ τὸ νὰ ζητῆται ἡ ἀφαίρεσις τῶν δελτίων διὰ χρημάτων, τὰ ὁποῖα δὲν θὰ δώσῃ τὸ Κράτος, ἀλλὰ θὰ ἐπιβαρύνῃ τὴν σταφιδοπαραγωγὴν ἐνδεχομένως, δὲν γνωρίζομεν κατὰ ποῖον ποσόν, διότι τοῦτο ἐξαρτᾶται ἐκ τῆς μεγάλης ἢ μικρᾶς ἐσοδείας, ἐκ τοῦ ὑψηλοῦ ἢ μικροῦ συναλλάγματος, ἑπομένως τῶν τιμῶν κατὰ τὴν μέλλουσαν ἐσοδείαν, δύναται δὲ νὰ εἶναι μεγάλη ζημία καὶ μικρά, ἀλλ’ ἐγὼ δὲν ἐξετάζω τὸ ποσὸν τῆς ζημίας ἀλλὰ τὴν ἀρχήν. Δὲν ὡμίλησα ὅτι εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ ἀπωθήσωσιν ἀπὸ τοὺς ὤμους τῶν ἐμπόρων, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἄξιοι παντὸς σεβασμοῦ, ἀλλὰ φρονῶ ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀφαιρέσωμεν μίαν ζημίαν ἀπὸ τοὺς ὤμους τῶν ἐμπόρων καὶ νὰ τὴν ρίψωμεν εἰς τοὺς ὤμους ἔστω καὶ κατὰ μικρὸν ποσοστὸν τῶν σταφιδοκτημόνων. Ζητεῖται ὅπως μὴ ὑποστῶσι τὴν ζημίαν οἱ ἐπιδιώξαντες τὸ κέρδος καὶ ἀποτυχόντες εἰς τοὺς ὑπολογισμοὺς διὰ τῆς ἐξασφαλίσεως αὐτῶν τῶν σταφιδοπαραγωγῶν, διότι αὐτοὶ θὰ ὑποστῶσιν αὐτὴν τὴν ζημίαν. Τοιαύτη ἀρχὴ νομίζω ὅτι δὲν δύναται νὰ καθιερωθῇ ἀσχέτως πρὸς τὸν ποσὸν τῆς ζημίας. Πολὺ ὀρθῶς εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὄχι σήμερον, ὅτι ἡ ἐπιδίωξις τοῦ ἀθεμίτου κέρδους δὲν εἶναί τι ἀθέμιτον. Ἐγὼ θὰ ὑποστηρίξω ὅτι εἶναι θεμιτόν. Δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ. Πρόκειται κατὰ πόσον σήμερον ἐπιτρέπεται τὸ Κράτος νὰ ἐπεμβαίνῃ ἐν περιπτώσει ἀποτυχίας τῶν ὑπολογισμῶν τῶν ἐμπόρων, νὰ ἔρχηται ἀρωγὸν εἰς τοὺς ἐμπόρους καὶ νὰ τοὺς λέγῃ· ἰδοὺ σᾶς προλαμβάνω ἐγὼ καὶ σᾶς ἐξασφαλίζω ἀπὸ τὸ ταμεῖον τῆς σταφιδοπαραγωγῆς καὶ ὄχι ἀπὸ τὸ ἰδικόν μου ταμεῖον.

§394ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Θὰ καταστραφῇ ἐν γένει τὸ ἐμπόριον.

§395Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δὲν θὰ καταστραφῶμεν ὅλοι. Ὅταν κερδίζουν δὲν πληρώνουν φόρον. Ὅταν χάνουν τοὺς συντρέχουν.

§396Α. ΜΥΛΩΝΑΣ. Ἑπομένως δὲν πρόκειται οὔτε περὶ τῆς ἐχθρότητος κατὰ τῆς τάξεως τῶν ἐμπόρων ἢ τοῦ ἐμπορίου, τὸ ὁποῖον ὁμολογῶ ὅτι εἶναι εἷς τῶν κυριωτέρων παραγόντων τῆς ὅλης ἐθνικῆς παραγωγῆς, ἀλλὰ πρόκειται περὶ μιᾶς ἀρχῆς, ὅτι εἶναι δυνατὸν μία τάξις χωρὶς νὰ τὸ θέλῃ ἀποκρούουσα τοιαύτην ἀρωγὴν νὰ ἀναλαμβάνῃ τὴν ζημίαν, διότι τῆς τὸ ἐπιβάλλει εἷς νόμος, διότι περὶ αὐτοῦ πρόκειται. Ἔχω διαμαρτυρίας ὡς καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Συνέλευσις καὶ οἱ πλεῖστοι τῶν συναδέλφων ἀπὸ ὅλους σχεδὸν τοὺς συνεταιρισμοὺς τοὺς παραγωγικούς, ἀπὸ ὅλας τὰς ἑνώσεις τῆς Ἑλλάδος τῆς σταφιδοπαραγωγῆς. Λάβετε ὑπ’ ὄψιν ὅτι οἱ σταφιδικοὶ συνεταιρισμοὶ εἶναι ὠργανωμένοι καλύτερον ἀπὸ ὅλους τοὺς συνεταιρισμοὺς τῆς Ἑλλάδος, ὅτι ἀντιπροσωπεύουσι—κατ’ ἀνακοίνωσιν τὴν ὁποίαν ἔλαβον ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας—πλέον τῶν 75% τῆς σταφιδικῆς Χώρας. Ὅταν ἔρχωνται οἱ σταφιδοκτήμονες ἐπὶ τῶν ὤμων τῶν ὁποίων πρόκειται νὰ ριφθῇ ἡ ζημία....

§397ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ὁ κτηματικὸς Σύλλογος λέγει νὰ ἀγορασθῶσι.

§398Α. ΜΥΛΩΝΑΣ. Εἶναι ἐξαίρεσις.

§399Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ ἀλήθεια εἶναι ἡ ἑξῆς. Οἱ κτηματίαι ἀφοῦ ἔρριψαν τὴν σταφίδα εἰς τοὺς ὤμους τῶν ἐμπόρων, τώρα λέγουν· δὲν θέλομεν νὰ ἀγοράσητε ἀπὸ τοὺς ἐμπόρους. Ὅσα χρήματα ἔχετε νὰ διαθέσητε, νὰ τὰ διαθέσητε διὰ νὰ ὑψωθῇ ἡ σταφίς. Ἀποβλέπουσιν εἰς τὸ ἴδιον συμφέρον καὶ ἀδιαφοροῦν διὰ τοὺς ἐμπόρους.

§400Α. ΜΥΛΩΝΑΣ. Ἐλέχθη καὶ ἓν ἄλλο ἀκόμη. Ἐλέχθη ὅτι τὸ Κράτος ἀφῄρεσε 55 ἑκατομμύρια χιλιολίτρων σταφιδοκάρπου ἀπὸ τὸ ἐμπόριον χωρὶς νὰ ἀφαιρέσῃ καὶ δελτία καὶ ἑπομένως εὑρέθησαν πληθωρικὰ δελτία καὶ πρέπει νὰ ἐξακολουθήσῃ τὴν παρέμβασιν.

§401Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἀπὸ ποῖον ἐλέχθη.

§402Α. ΜΥΛΩΝΑΣ. Ἀπὸ πολλοὺς συναδέλφους.

§403Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἠκούσατε τοιοῦτον πρᾶγμα;

§404Α. ΜΥΛΩΝΑΣ. Ἐλέχθη ἀπὸ πολλοὺς εἰς τὴν Ἐπιτροπήν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ἠμπορεῖ νὰ τὸ ἐνθυμηθῇ. Ἐλέχθη ὅτι, ἐφόσον τὸ Κράτος ἠγόρασε 55 ἑκατομμύρια....

§405Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐλέχθη.

§406Α. ΜΥΛΩΝΑΣ. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι βάσιμον καὶ ἑπομένως δὲν πρέπει νὰ προβῇ καὶ εἰς ἐξαγορὰν τῶν δελτίων. Τοῦτο δὲν εἶναι βάσιμον, διότι πάντες οἱ ἀποθηκεύσαντες εἶχον ὑπ’ ὄψει τὴν πληθωρικότητα. Ἄλλως τε ἐγνώριζον ὅτι λήγει πιθανώτατα τὸ σύστημα τῆς παρακρατήσεως καὶ ὅτι ἑπομένως θὰ εὑρίσκηται εἰς κάποιαν ἀσάφειαν.

§407Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐλέχθη ὡς ἑξῆς· ὅτι εἰς τὴν ἀρχὴν πολλοὶ κτηματίαι βλέποντες τὴν μεγάλην ἐσοδείαν ἔρριψαν ἀφθόνως εἰς τὰς ἀποθήκας τῆς παρακρατήσεως τὸν καρπόν, ὑπελόγιζον δὲ ὅτι ἡ σταφὶς λόγῳ τῆς ὑπερπαραγωγῆς θὰ ἐξήγετο ἀφθονώτερον εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ συνεπῶς θὰ ἐχρησιμοποιοῦντο τὰ δελτία. Δι’ αὐτὸ ἐρρίφθησαν εἰς τὴν παρακράτησιν 75 ἑκατομμύρια δελτίων ἀντὶ 60 ἑκατομμυρίων, τὰ ὁποῖα ἐχρειάζοντο διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ ὅλου ἐξαγωγικοῦ ἐμπορίου. Λόγῳ ὅμως τῆς ἐπεμβάσεως τοῦ Κράτους καὶ τῆς ἀγορᾶς 55,000,000 ἡ τιμὴ τῆς σταφίδος ἔγινεν ἀνωτέρα, ἐξαγωγὴ δὲν ἔγινεν ὅπως προέβλεπον καὶ συνεπῶς ἕνεκα τῶν λόγων τούτων ἔμειναν εἰς χεῖρας τῶν παραγωγῶν, ὅπως ἐλέχθη, δελτία περισσότερα τοῦ δέοντος.

§408Α. ΜΥΛΩΝΑΣ. Αὐτὰ λέγουν. Εἶναι καταφανὲς ὅμως ὅτι δὲν εἶναι ἀκριβῆ.

§409Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Τὰ δελτία δὲν ἐξηγοράζοντο μόνον διὰ κερδοσκοπίαν, ἀλλὰ ἐχρησιμοποιοῦντο διὰ τὰς ἀνάγκας καὶ τὴν νόμιμον ἐξυπηρέτησιν τῆς ἐξαγωγῆς. Συνεπῶς δελτία ἔχουν οἱ ἔμποροι, ἔχουν καὶ οἱ παραγωγοί. Εἶναι δὲ δυνατόν, κατὰ τὰς πληροφορίας τὰς ὁποίας ἔχω, ὅτι δελτία μικροῦ ἢ μεγάλου ἀριθμοῦ, ἄγνωστον, ὑπάρχουν σήμερον εἰς χεῖρας παραγωγῶν καὶ εἰς χεῖρας συνεταιρισμῶν. Μικρὰν ἢ μεγάλην ποσότητα. Ἀπολύτως ὄχι δὲν δύνασθε νὰ εἴπητε σεῖς, ὅπως δὲν δύνασθε νὰ εἴπητε καὶ ἀπολύτως ναί.

§410Α. ΜΥΛΩΝΑΣ. Τὰς πληροφορίας τὰς ἐπισήμους ἐλάμβανον.

§411Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Τὰς πληροφορίας τὰς ὁποίας ἐλαμβάνατε ἤρχοντο προτήτερα καὶ ἀπ’ ἐμέ. Μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι ἐγὼ γνωρίζω τὰ πρόσωπα ἑνὸς ἑκάστου τῶν τηλεγραφούντων, ποῖα ἐκ τῶν προσώπων αὐτῶν ἀντιπροσωπεύουν κτηματίας καὶ ποῖοι εἶναι ἔμποροι.

§412Α. ΜΥΛΩΝΑΣ. Ἐγὼ λαμβάνω ὑπ’ ὄψιν τὰς ὀργανώσεις. Ἔγινε καὶ ἓν συνέδριον, τὸ ὁποῖον ἀντεπροσώπευεν ὅλας σχεδὸν τὰς ὀργανώσεις καὶ τοὺς συνεταιρισμούς. Ἔχω ἐδῶ τὸ τηλεγράφημα, ἀκριβῶς διότι ἐφοβήθην αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ στείλουν τηλεγραφήματα πλαστά. Εἰς τὸ τηλεγράφημα αὐτὸ ὑπογράφονται ὅλοι οἱ συνεταιρισμοί.

§413Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Ὅλοι;

§414Α. ΜΥΛΩΝΑΣ. Ἐκτὸς ἐλαχίστων ἐξαιρέσεων.

§415Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἴσως εἶναι ἀνάγκη νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε μίαν δήλωσιν· ὅτι αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἶπον δὲν τὰ εἶπον προεξοφλῶν καμμίαν γνώμην ὅτι εἶμαι ὑπὲρ τῆς ἀγορᾶς δελτίων.

§416Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ὑπὲρ τῆς ἀγορᾶς δελτίων μόνον δὲν εἶναι κανείς.

§417Α. ΜΥΛΩΝΑΣ. Ἔχω νὰ σᾶς δώσω τὴν ἑξῆς πληροφορίαν ἐξωδίκως· ὅτι ὄντως συνεταιρισμοί τινες ἢ ἐσίγησαν ἢ ἐτηλεγράφησαν τὰ ἐναντία. Ἀλλὰ γνωρίζετε διατί συνέβη τοῦτο; Συνέβη κατόπιν μεγάλης πιέσεως διαφόρων ἐμπόρων, μὲ τοὺς ὁποίους εὑρίσκοντο εἰς ἐκκρεμεῖς συναλλαγὰς οἱ συνεταιρισμοί, καὶ μετεπείσθησαν ὅτι πρέπει νὰ βοηθήσουν τοὺς ἐμπόρους καὶ δὲν ἔστειλαν κανὲν τηλεγράφημα. Αὐτὸ γνωρίζω διά τινας ὅτι συνέβη, ἀλλ’ ἡ μεγίστη πλειονότης ἔχει τὸ θάρρος νὰ διαμαρτυρηθῇ. Ἐπανέρχομαι εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἀγορᾶς. Ὅταν ἔχητε τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς οἱ ὁποῖοι λέγουν ὅτι δὲν θέλομεν νὰ ἀναλάβητε τοιοῦτον βάρος, πῶς θέλετε νὰ πεισθῶμεν ὅτι διατρέχουν μίαν σοβαρωτάτην κρίσιν;

§418Χ. ΦΑΚΗΣ. Δὲν διατρέχουν σοβαρωτάτην κρίσιν;

§419Α. ΜΥΛΩΝΑΣ. Νομίζω ὅτι ὑπερβάλουν ἴσως. Ἐπίσης παρετήρησα τελευταίως ὅτι ὑψώθησαν αἱ τιμαί. Λοιπὸν ὅταν ἔχητε ἐναντιουμένην τὴν παραγωγὴν κατὰ τὸ πλεῖστον, δὲν νομίζω ὅτι δύνασθε νὰ ἐπιρρίψητε ἐπ’ αὐτῶν αὐτὸ τὸ βάρος. Νὰ σκεφθῶμεν πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἔλθωμεν κατ’ ἄλλον τρόπον ἀρωγοὶ εἰς τὸ ἐμπόριον διὰ νὰ μὴ ὑποστῇ αὐτὴν τὴν κρίσιν καὶ θὰ ἦτο δυνατὸν καὶ νὰ σκεφθῶμεν πῶς θὰ ἐξυπηρετήσωμεν καὶ τοὺς ἐμπόρους. Ὡς γνωστὸν οἱ ἔμποροι καταθέτουν ἐπὶ ἐνεχύρῳ τὰ δελτία εἰς τὰς Τραπέζας. Αἱ Τράπεζαι δίδουν ἓν ποσοστὸν ἐπὶ τῆς ἀξίας. Ἂν ἡ Κυβέρνησις εἶναι πρόθυμος διὰ νὰ ἀποφύγῃ τὴν κρίσιν τῶν ἐμπόρων, νὰ θέσῃ εἰς τὴν πλάστιγγα τὴν πίστιν της. Ἂς θέσῃ τὴν πίστιν αὐτῆς πρὸς τὸν σκοπὸν νὰ αὐξηθῇ τὸ ποσοστὸν τοῦ δανεισμοῦ πρὸς τοὺς ἐμπόρους. Καὶ εἷς λόγος ἀκόμη. Τὰ δάνεια αὐτὰ ἔχουν μίαν ὡρισμένην προθεσμίαν καὶ ἴσως τινὲς ἐξ αὐτῶν θὰ εἶναι ληξιπρόθεσμοι. Ἤδη μετά τινας μῆνας ἂς παρέμβῃ ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ ὄγκου της ἵνα ζητήσῃ τὴν ἀναβολὴν τῆς πληρωμῆς αὐτῆς μέχρις ὅτου διατεθοῦν.

§420Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὰ δελτία τί θὰ γίνουν;

§421Α. ΜΥΛΩΝΑΣ. Ἐν τῷ μεταξὺ θὰ γίνουν ἐνυπόθηκα.

§422Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Μετὰ τὸν Ὀκτώβριον θὰ ἰσχύσουν; Νὰ ἰσχύσουν καθ’ ὅλον τὸ ἔτος.

§423Α. ΜΥΛΩΝΑΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐρώτησιν, τὴν ὁποίαν μοὶ ἔκαμεν ὁ κ. πρόεδρος τῆς «Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως», τί θὰ γίνουν αὐτὰ τὰ δελτία, βεβαίως εἶναι ἓν μέγα ζήτημα, ἀλλὰ τὸ ζήτημα τοῦτο θὰ κριθῇ ὅταν, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐξετασθῇ τὸ ὅλον σταφιδικὸν ζήτημα. Ἀλλὰ ἀπὸ τοῦδε νὰ ληφθῇ τὸ μέτρον εἰς βάρος τῆς σταφιδοπαραγωγῆς. Ἐγὼ τοὐλάχιστον δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ὀρθὸν καὶ φρονῶ ἑπομένως ὅτι ἡ πρότασις ἡ ὑποβληθεῖσα ὑπό τινων πληρεξουσίων περὶ ἐξαγορᾶς δελτίων, ἀπορριφθεῖσα ὑπὸ τῆς κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, πρέπει νὰ ἀπορριφθῇ καὶ ὑπὸ τῆς Συνελεύσεως, νὰ γίνῃ δὲ δεκτὴ ἡ πρότασις τοῦ κ. Λουπινᾶ περὶ ἐξαγορᾶς σταφιδοκάρπου. Ἂν δὲ κατὰ τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν κριθῇ ὅτι πρέπει νὰ ἀγορασθῇ μικρά τις ἀναλογία δελτίων, τότε δύναται νὰ γίνῃ δεκτὴ μία τροπολογία, ἀλλ’ ἀμφότεραι αἱ προτάσεις νὰ ψηφισθοῦν κατ’ ἀρχήν, φρονῶ ὅτι θὰ εἶναι κάτι ὀξύμορον, τὸ ὁποῖον δὲν πρέπει νὰ γίνῃ.

§424ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Συριόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§425Ν. ΣΥΡΙΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἤθελα, κ. Πρόεδρε, ἡ Κυβέρνησις νὰ δηλώσῃ καὶ νὰ καθορίσῃ τὸ ποσὸν τοῦ ἀγορασθησομένου σταφιδοκάρπου ἢ δελτίων.

§426Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶμαι εἰς θέσιν αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ εἴπω πόσην σταφίδα πρέπει νὰ ἀγοράσωμεν ἢ πόσα δελτία. Προσθέτω καὶ τοῦτο· ὅτι θὰ πρέπῃ νὰ συνεννοηθῶ καὶ μὲ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν διὰ νὰ ἴδω πόσα χρήματα δύναται νὰ διαθέσῃ. Δὲν εἶναι ἀκένωτος πηγὴ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ὥστε νὰ τῇ λέγωμεν διαρκῶς· δόσε μου καὶ δόσε μου. Ἐγὼ εἶπον τοῦτο· ἂν γίνουν δεκταὶ κατ’ ἀρχὴν αἱ δύο προτάσεις, δυνάμεθα κατόπιν νὰ ἀπορρίψωμεν τὴν πρότασιν τῶν δελτίων.

§427Ν. ΣΥΡΙΟΠΟΥΛΟΣ. Τουλάχιστον νὰ ὁρισθῇ τὸ ἐλάχιστον δυνατὸν ὅριον· νὰ ὁρισθοῦν 5 ἑκατομμύρια δελτίων καὶ 15 ἑκατομμύρια σταφίδος.

§428Δ. ΚΑΛΚΑΝΔΗΣ. Δὲν εἶμαι ἀπὸ σταφιδοφόρον ἐπαρχίαν καὶ συνεπῶς δύναμαι νὰ κρίνω καλύτερον τὸ πρᾶγμα, διότι σεῖς ἔχετε προκατάληψιν. Λοιπὸν πρέπει νὰ ψηφισθοῦν καὶ αἱ δύο προτάσεις καὶ ἐν τέλει νὰ καταλήξωμεν εἰς 15,000,000 σταφίδος καὶ 5,000,000 δελτίων. Ἐκεῖ ἐπάνω–κάτω πρέπει νὰ καταλήξωμεν.

§429Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Νομίζω ὅτι, ἐφόσον τὸ νομοσχέδιον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφισθῇ πρὸ τοῦ Πάσχα τελειωτικῶς, δὲν πρέπει νὰ ψηφισθῇ καὶ κατ’ ἀρχὴν ἀπόψε διὰ τοὺς ἑξῆς λόγους: Πρῶτον διότι θὰ δώσωμεν ἀφορμὴν εἰς ἓν παίξιμον αὔριον εἰς τὸ Χρηματιστήριον, ἕνεκα τοῦ ὁποίου θὰ ὑποστῶσι μεγίστας ζημίας διάφοροι ἄνθρωποι. Ἐπειδὴ δὲ ἐγὼ εἶμαι βέβαιος ὅτι δὲν θὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, τί θὰ συμβῇ; Θὰ ψηφισθῇ κατ’ ἀρχὴν τὸ νομοσχέδιον, θὰ παίξουν μερικοὶ εἰς τὰς Πάτρας, θὰ ὑποστοῦν κολοσσιαίας ζημίας ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ λάβουν τὸ τηλεγράφημα καὶ εἰς τὸ τέλος δὲν θὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον καὶ δὲν θὰ ἀγορασθῇ ὁ σταφιδόκαρπος. Ἐπειδὴ δέ, κύριοι συνάδελφοι, ἐν τῇ αἰθούσῃ δὲν παρίστανται πλέον τῶν 45 πληρεξουσίων, δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰς τοιαύτην ὥραν νὰ ψηφίσωμεν τοιαύτης σοβαρότητος νομοσχέδιον. Δι’ αὐτὸ νομίζω ἢ πρέπει νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ πρότασις τοῦ κ. Μυλωνᾶ, δηλαδὴ νὰ ψηφισθῇ κατ’ ἀρχὴν ἡ πρότασις τοῦ κ. Λουπινᾶ καί, ἂν κατὰ τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν εὑρεθῶμεν εἰς τὴν ἀνάγκην μετὰ τὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως, ἂν τότε πεισθῶμεν ὅτι πρέπει νὰ ἀγοράσωμεν καὶ δελτία, νὰ τὰ ἀγοράσωμεν. Ἢ πρέπει, λέγω, νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ πρότασις τοῦ κ. Μυλωνᾶ ἢ πρέπει νὰ ἀναβληθῇ ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου καὶ νὰ γίνῃ ἡ ψήφισις τὴν Πέμπτην παρόντων ὅλων τῶν πληρεξουσίων. Ὁ ἀξιότιμος ἐξ Εὐρυτανίας πολιτευτὴς κατέληξεν ὅτι μόνον ἂν πρόκειται νὰ ὑποστῇ ζημίας τὸ σταφιδεμπόριον τότε ἐπιτρέπεται καὶ ἐν ἐλαχίστῃ κλίμακι νὰ ἀγοράσωμεν δελτία, διότι νομίζει ὅτι κινδυνεύει τὸ ἐμπόριον. Κατὰ τοιοῦτον τρόπον πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ ἔχῃ ὑποβάλει καὶ ἄλλα μέτρα πρὸς προστασίαν τῶν ἐμπόρων τῶν καπνῶν, τοῦ ἐλαίου καὶ ὅλων τῶν τοιούτων. Δὲν ἔχω τὴν στιγμὴν αὐτήν, κύριοι συνάδελφοι, τὸν πίνακα, ὁ ὁποῖος κατετέθη ἄλλοτε εἰς τὴν Συνέλευσιν, διὰ νὰ ἴδωμεν πόσους φόρους ἐπλήρωσαν αὐτοὶ τοὺς ὁποίους τὸ Κράτος θὰ εὐεργετήσῃ, διὰ νὰ ἴδωμεν ἄν, ὅπως τὸ Κράτος πρόκειται νὰ ἐκπληρώσῃ τὰς ὑποχρεώσεις του πρὸς αὐτούς, νὰ ἴδωμεν ἂν καὶ αὐτοὶ ἐξεπλήρωσαν τὰς ὑποχρεώσει πρὸς αὐτό. Ἔρχεται λοιπὸν τὸ Κράτος σήμερον εἰς βάρος τῆς σταφιδοπαραγωγῆς ἢ εἰς βάρος τοῦ Κράτους νὰ εὐκολύνῃ αὐτοὺς οἱ ὁποῖοι ἤθελον νὰ παίξουν εἰς τὰ δελτία, καὶ ὁμολογῶ ὅτι δὲν δύναμαι νὰ φαντασθῶ ὅτι μία Συνέλευσις, τῆς ὁποίας μόνον 40 μέλη εἶναι παρόντα, εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφίσῃ ἕνα τοιοῦτον νόμον, διὰ νὰ προκαλέσῃ μίαν τοιαύτην ἀνεμοζάλην εἰς τὴν ἀγορὰν καὶ νὰ κάμῃ ἄλλους ἑκατομμυριούχους καὶ ἄλλους δυστυχεῖς. Δι’ αὐτὸ προτείνω ὅπως ἀναβληθῇ ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου διὰ τὴν ἐρχομένην Πέμπτην, ὁπότε θὰ εἶναι πλήρης ἡ Συνέλευσις καὶ ἡ Κυβέρνησις θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ μᾶς δώσῃ πληροφορίας περὶ τοῦ ποσοῦ τῶν δελτίων τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ ἀγορασθοῦν καὶ ἵνα ἡ ἀπόφασις τῆς Συνελεύσεως εἶναι εὐσυνείδητος.

§430ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδενὸς ἄλλου ζητήσαντος τὸν λόγον κηρύσσεται περατωμένη ἡ συζήτησις. Ὑπάρχουν δύο προτάσεις περὶ ψηφοφορίας δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§431Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε Πρόεδρε, ἀναβάλλεται ἡ ψηφοφορία.

§432ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται ἡ ψηφοφορία διὰ τὴν προσεχῆ Πέμπτην.

§433Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω ὅτι ὑπάρχουν μερικὰ νομοσχέδια, ἐπὶ τῶν ὁποίων δὲν ἔχει κανεὶς ἀντίρρησιν. Παρακαλῶ νὰ ψηφισθῶσι.

§434ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ βεβαιώσεως καὶ εἰσπράξεως ἀμέσων φόρων καθ’ ὁμάδας φορολογουμένων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Συζήτησις ἐπὶ τοῦ σχεδίου ψηφίσματος «περὶ ἑρμηνείας τοῦ ἀπὸ 26 Ἰανουαρίου 1924 ψηφίσματος περὶ παροχῆς συντάξεως, ἧς ἐστερήθησαν οἱ ἀποστρατευθέντες ἢ ἀποταχθέντες ἀξιωματικοὶ κλπ.». (Γίνεται δεκτὸν τὸ ψήφισμα). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διαθέσεως τοῦ ἀντιτίμου ἐκ τῆς ἐκποιήσεως τῶν κρατικῶν πλοίων ὑπὲρ ἀνεγέρσεως νέου Ναυστάθμου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διορισμοῦ τῶν ὑπὸ τῶν ἐκκαθαριστικῶν συμβουλίων ἀπολυθέντων κλπ. λειτουργῶν τῆς Μέσης καὶ Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§435ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Παρακαλῶ τὰ ἑπόμενα νομοσχέδια νὰ κηρυχθῶσι κατεπείγοντα.

§436ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ λεμβούχων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ

συμπληρώσεως διατάξεων ἀφορωσῶν τὴν ὑπηρεσίαν

Τ.Τ.Τ.».

(Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου νόμων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱδρύσεως εἰδικῶν ταμείων πρὸς ἐκτέλεσιν ἔργων κοινῆς ὠφελείας εἰς Τρίπολιν τῆς Ἀρκαδίας καὶ Κόρινθον». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μονιμοποιήσεως τῶν προσωρινῶν ἐπιθεωρητῶν τῶν Δημοτικῶν Σχολείων Θράκης». Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Α. Κόρακας.

§437Α. ΚΟΡΑΚΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὅπως γνωρίζετε, διάφοροι νόμοι εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι καθώρισαν τὰ τῶν ἐπιθεωρητῶν τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως. Ἔχομεν τοὺς νόμους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὰ προσόντα διὰ τοὺς σπουδάσαντας ἐν Ἑσπερίᾳ, διὰ τοὺς ἔχοντας πτυχίον σχολῶν Πανεπιστημίου ἢ Διδασκαλείου, ἔχομεν ἐπιθεωρητὰς οἱ ὁποῖοι ἐμονιμοποιήθησαν καὶ τώρα ἔχομεν τοὺς ἐπιθεωρητὰς Θράκης. Δὲν βλέπω τὸν λόγον, διὰ τὸν ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις σπεύδει νὰ μονιμοποιήσῃ ἐπιθεωρητὰς προσωρινοὺς τῆς Θράκης, χωρὶς νὰ ἔχῃ μονιμοποιήσει ἄλλους προσωρινοὺς ἐπιθεωρητὰς ὑπηρετήσαντας πρότερον ἐν Μακεδονίᾳ. Τοιοῦτοι εἶναι ἐλάχιστοι· δύο ἢ τρεῖς, ἂν δὲν ἀπατῶμαι. Αὐτοὶ ἔχουν καὶ ἕνα λόγον ὅτι, ἐνῷ εἶχον δικαίωμα νὰ λάβουν μέρος εἰς τὸν διαγωνισμόν, ἀπεκλείσθησαν ὑπὸ τῆς Ἐπαναστάσεως. Ἐκτὸς δὲ τούτου ἔχοντες τὴν ἐλπίδα οἱ ἐπιθεωρηταὶ οἱ προσωρινοὶ οἱ ὑπηρετήσαντες ἐν Μακεδονίᾳ ὅτι θὰ μονιμοποιηθῶσι δὲν εἰσήχθησαν κατὰ τὸ πρῶτον ἔτος εἰς τὸ Πανεπιστήμιον διὰ μετεκπαίδευσιν καὶ δὲν ἔχουν πλέον δικαίωμα νὰ εἰσέλθουν εἰς τὸ Πανεπιστήμιον λόγῳ ὁρίου ἡλικίας. Ἀλλὰ τὸ προκείμενον νομοσχέδιον ἔχει καὶ τὸ ἄλλο ἐλάττωμα· ὅτι δημιουργεῖ μίαν νέαν τάξιν ἐπιθεωρητῶν. Θὰ ἐπρότεινον νὰ τροποποιηθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς τρόπον ὥστε νὰ περιλαμβάνῃ καὶ τοὺς προσωρινοὺς ἐπιθεωρητὰς τοὺς ὑπηρετήσαντας ἐν Μακεδονίᾳ, ὄχι βέβαια μὲ τοὺς ὅρους τοὺς περιλαμβανομένους ἐν τῷ νομοσχεδίῳ. Διότι οἱ ὑπηρετήσαντες ἐν Μακεδονίᾳ εἶχον 20 ἐτῶν ὑπηρεσίαν δημοδιδασκάλου καὶ 1½ ἔτους ἐπιθεωρητοῦ. Ὀρθὸν λοιπὸν καὶ δίκαιον εἶναι ὅπως οἱ ὁπωσδήποτε ὑπηρετήσαντες ὡς προσωρινοὶ ἐπιθεωρηταὶ ἐν Μακεδονίᾳ καὶ Θράκῃ μονιμοποιηθῶσι μετὰ προηγουμένην μετεκπαίδευσιν κατὰ τὸν σχετικὸν νόμον, ἵνα μὴ εἶναι μειωμένοι ἔναντι τῶν λοιπῶν συναδέλφων των.

§438ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§439ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μεταθέσεως καὶ προσθέτου ἀμοιβῆς τῶν ἐν Θράκῃ δικαστικῶν ὑπαλλήλων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως εἰδικοῦ Ταμείου κοινωφελῶν ἔργων Κολινδροῦ καὶ Λιτοχώρου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Ὑπάρχουν δύο προτάσεις ὑπογεγραμμέναι ὑπὸ πλείστων πληρεξουσίων ὅπως προταχθῇ εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τὸ νομοσχέδιον «περὶ τραυματιῶν πολέμου».

§440Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Μάλιστα.

§441ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ἕτερον θέμα πρὸς συζήτησιν. Λύεται ἡ συνεδρίασις ἵνα ἐπαναληφθῇ αὕτη τὴν 4.30′ μ. μ. τῆς σήμερον. (Ὥρα 3.30′ π. μ.)