1925.02.18

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 151

Τετάρτη 18 Φεβρουαρίου 1925.

Προεδρία Κ. Ρακτιβάν

(Ὥρα 5.35′ μ.μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. (Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως). Ὑπάρχει ἀντίρρησίς τις ἐπὶ τῶν πρακτικῶν;

§2Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὸ νομοσχέδιον τὸ σχετικόν μὲ τὴν ἀμνηστίαν ἔχουν γίνει τυπογραφικὰ λάθη· ἂν εἶναι δυνατὸν νὰ διορθωθοῦν.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ νὰ μᾶς δοθῇ μία σημείωσις νὰ διορθωθοῦν. (Τὰ πρακτικὰ ἐπικυροῦνται ὡς διωρθώθησαν). Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Συνέλευσιν τὰ ἑξῆς: —Ὁ Νομάρχης Ἀττικοβοιωτίας ὑποβάλλει τροποποιήσεις ἐπὶ τοῦ ἐνοικιοστασίου.

§4ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Νὰ διαβασθῇ.

§5Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Νὰ σταλῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης χωρὶς πολλὰς διαδικασίας.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ἀνακοινῶ ὁμοίως εἰς τὴν Συνέλευσιν τὰ ἑξῆς: —Οἱ ἐνοικιασταὶ διαφόρων κοινωφελῶν ἱδρυμάτων ζητοῦσι τὴν ἀπάλειψιν τοῦ 35 ἄρθρου τοῦ νέου ἐνοικιοστασίου. —Ὁ Π. Βαγιανάκος, ἀντισυνταγματάρχης τοῦ Μεταγωγικοῦ, παρακαλεῖ τὴν Συνέλευσιν, ὅπως διὰ νομοθετήματος ἐπανορθωθῇ τὸ εἰς αὐτὸν προσγενόμενον ἀδίκημα. —Ὁ Ἐμπορικὸς Σύλλογος συνοικιῶν Ἀθηνῶν ὑποβάλλει τροποποίησιν τοῦ φορολογικοῦ συστήματος. —Ἡ Ἀδελφότης τῶν καταστηματαρχῶν κουρέων Ἀθηνῶν αἰτεῖται τὴν ἐξαίρεσίν της ἐκ τῆς ἐν τῷ νέῳ ἐνοικιοστασίῳ αὐξήσεως. —Διάφοροι Σύλλογοι ζητοῦσι τὴν ἀνάκλησιν τῆς ἀποφάσεως τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς διὰ τὴν μεταφορὰν 15 ἑκατομμυρίων δελτίων σταφίδος. —Τὸ Σωματεῖον παντοπωλῶν Ναυπλίου ἐπὶ τῇ μελετωμένῃ μεταφορᾷ τῆς ἕδρας τοῦ ἐκεῖ Ἐφετείου εἰς Τρίπολιν παρακαλεῖ ὅπως ματαιωθῇ ἡ τοιαύτη ἀπόφασις. —Ἡ Ἕνωσις Θυμάτων Στρατοῦ Πειραιῶς ὑποβάλλει ὑπόμνημα ζητοῦσα τὴν αὔξησιν τῆς συντάξεώς των. —Διάφοροι Σύλλογοι διαμαρτύρονται διὰ τὸ νέον ἐνοικιοστάσιον. —Ἡ Συνομοσπονδία τῶν ἐπαγγελματιῶν τῆς Ἑλλάδος ὑποβάλλει ὑπόμνημα περὶ τροποποιήσεως τοῦ νέου ἐνοικιοστασίου. —Ἐπίσης ὁ Ι. Λιάρης αἰτεῖται τὴν ἀπάλειψιν τῶν παραγράφων 2, 3, 4, 5 τοῦ 70οῦ ἄρθρου τοῦ ἐνοικιοστασίου. —Ἡ Ἕνωσις τῶν ἐφέδρων Χανίων παρακαλεῖ ὅπως συμπεριληφθῶσιν εἰς τὸ ἐνοικιοστάσιον μετὰ τῶν ἀξιωματικῶν καὶ δημοσίων ὑπαλλήλων. —Οἱ προσωρινοὶ ὑποδιδάσκαλοι ΙΕʹ ἐκπαιδευτικῆς περιφερείας αἰτοῦνται τὴν αὔξησιν τῶν ἀποδοχῶν των. —Οἱ κτηνοτρόφοι τῶν κοινοτήτων Βαλκάνου, Κουρτεσίου, Κοθωνίου, Δέσης, Δραγοβετσίου, Βυτσίτσης, ὑποβάλλουσιν ὑπόμνημα περὶ διανομῆς τῶν ἐναπομεινάντων λιβαδίων εἰς τὴν ὑπάρχουσαν κτηνοτροφίαν, καὶ παρακαλοῦσιν ὅπως ἐπιληφθῇ τοῦ ἔργου Ἐπιτροπὴ ἐξ ἀνωτέρων ὑπαλλήλων καὶ εἰδικῶν κτηνοτρόφων. —Οἱ πληρεξούσιοι κ.κ. Ι. Κούνδουρος, Π. Καλαντζόπουλος κλπ. ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 2905 καὶ τοῦ ἀπὸ 10 Σεπτεμβρίου 1023 Νομοθετικοῦ Διατάγματος περὶ μεταρρυθμίσεως τῆς ἰσχυούσης πανεπιστημιακῆς νομοθεσίας». —Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας κ. Ι. Βαλαλᾶς ὑποβάλλει τὰ ἑξῆς σχέδια νόμων: 1 «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ Τηλεγραφικῆς καὶ Τηλεφωνικῆς ἀνταποκρίσεως νόμων». 2) «Περὶ συμπληρώσεως διατάξεων ἀφορωσῶν τὴν ὑπηρεσίαν τῶν Τ.Τ.Τ. καὶ 3) «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων ͵ΓΥΜϚʹ καὶ 2954 περὶ Ταχ. Ταμιευτηρίων». —Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν κ. Α. Μιχαλακόπουλος καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κ. Κ. Γκότσης ὑποβάλλουσι σχέδιον νόμου «περὶ συμπληρώσεως διατάξεων περὶ τελῶν χαρτοσήμου καὶ περὶ προσθέτων τελῶν ἐπὶ ἀλλοδαπῶν ἐγγράφων». —Οἱ πληρεξούσιοι κ.κ. Α. Πραντούνας, Π. Φλέσσας, Δ. Θεολογίτης κλπ. ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ ἱδρύσεως ὀργανισμοῦ ἐκκαθαρίσεως τῶν ἐν Ἑλλάδι Μουσουλμανικῶν περιουσιῶν τῶν ἀνταλλακτέων Τούρκων». —Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας κ. Ι. Βαλαλᾶς καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κ. Κ. Γκότσης ὑποβάλλουσι τὰ ἑξῆς σχέδια νόμου: 1) «Περὶ συστάσεως εἰδικοῦ Ταμείου κατασκευῆς ἁμαξιτῆς ὁδοῦ Σελιανιτίκων–Ἀραγοζένης καὶ 2) «Περὶ σιδηροδρομικῆς γραμμῆς Δράμας–Καβάλλας». —Ὁ πληρεξούσιος κ. Γ. Ροδόπουλος ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ προσθέτου πρσσιασίας τῆς σιαφίδος». Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἐπερωτήσεων. Ὑπάρχει πρότασις πληρεξουσίων περὶ προτάξεως τῆς ὑπ’ ἀριθμὸν 79 ἐπερωτήσεως τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Πρὶν ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν, θὰ συστήσω εἰς τοὺς κυρίους πληρεξουσίους νὰ παραιτηθῶσι τοῦ δικαιώματος αὐτοῦ, ἅτε ἀπουσιάζοντος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, τὸν ὁποῖον ἀφορᾷ ἡ ἐπερώτησις αὕτη.

§7Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Αὐτὴ εἶναι ὑπόθεσις ἀφορῶσα ὡρισμένην δικογραφίαν ἐκκρεμῆ, ἀλλοίμονον δὲ ἂν φθάσωμεν εἰς τὸ σημεῖον νὰ προτάσσωνται τοιαῦται ἐπερωτήσεις.

§8ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Εἶναι ἄτοπον νὰ ζητῆται ἡ πρόταξις τοιούτων ἐπερωτήσεων.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι ἄτοπον· εἶναι δικαίωμα τῶν πληρεξουσίων. Ἀλλὰ σᾶς εἶπον ὅτι ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ ἑπομένως δὲν θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν περὶ αὐτοῦ. Τὴν Συνέλευσιν ἐρωτῶ ἂν θέλει νὰ ἀρχίσωμεν τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῶν ἐπερωτήσεων καθ’ ἣν σειρὰν εἶναι ἀναγεγραμμέναι.

§10ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§11Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἔχομεν κάμει τὴν συμφωνίαν νὰ προταχθῶσιν αἱ ἐπερωτήσεις αἱ ἀναφερόμεναι εἰς προσφυγικὰ ζητήματα, δὲν ἔχομεν ὅμως ἀντίρρησιν νὰ προταχθῶσιν ἄλλαι τινὲς ἐπερωτήσεις μέχρις ὅτου προσέλθωσι πάντες.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ ὑπ’ ἀριθμὸν 2, 3 καὶ 4 τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως ἀναβάλλονται. Ὁ κ. Λουπινᾶς παρακαλεῖ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ πληροφορήσῃ τὴν Συνέλευσιν «διατί ἡ Κυβέρνησις, ἀναγνωρίσασα τοὺς λόγους τοὺς ὑποχρεοῦντας τὴν Πολιτείαν —προνοοῦσαν ὑπὲρ τῶν ἀπαραιτήτων ἀναγκῶν τῆς συντηρήσεως τῶν ὑπαλλήλων της—εἰς τὴν αὔξησιν τῶν ἀποδοχῶν αὐτῶν, δὲν ἐσκέφθη προσομοίως διὰ τοὺς καὶ πλειότερον δικαιουμένους εἰς τὴν διατήρησιν εἰς πραγματικὸν νόμισμα τῶν ὅσα ἐκέκτηντο προπολεμικῶς καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἀνάγκης εἰς χείρονα θέσιν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων διατελοῦντας συνταξιούχους».

§13Γ. ΛΟΥΠΙΝΑΣ. Τὸ ἀντικείμενον τῆς ἐπερωτήσεώς μου αὐτῆς ἀφορᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἀλλὰ καὶ ὅλην τὴν Κυβέρνησιν, διότι πρόκειται περὶ τοῦ δικαίου τῶν συνταξιούχων. Ἐπὶ τούτου ἐλήφθη ἓν προσωρινὸν μέτρον, ἀλλὰ τὸ μέτρον τὸ πάγιον καὶ τὸ ὁριστικὸν ἐκκρεμεῖ εἰς τὴν συσταθεῖσαν Ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία ἐντὸς μηνὸς θὰ συζητήσῃ ὁριστικῶς τὸ ζήτημα τοῦτο ἵνα τὸ ἐπιλύσῃ. Εἰς τὰ ἐκ τῆς Συνελεύσεως ἀξιότιμα μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς αὐτῆς θὰ εἶχα νὰ κάμω τὴν σύστασιν ὅτι δὲν πρέπει νὰ λησμονοῦν ὅτι τοῦ Κράτους ἀπέναντι τῶν συνταξιούχων τὸ καθῆκον εἶναι ἐπιτακτικώτερον ἐκείνου τοῦ καθήκοντος τοῦ ὀφειλομένου πρὸς τοὺς ἐν ἐνεργείᾳ ὑπαλλήλους· διότι ἀπέναντι τῶν συνταξιούχων ἡ Πολιτεία ὑπέχει τὴν θέσιν τοῦ ὀφειλέτου, ἐνῷ ἀπέναντι τῶν ἄλλων τὴν θέσιν τοῦ ἐργοδότου. Κατὰ συνέπειαν δὲν πρέπει νὰ φανῇ φειδωλὴ ἡ Πολιτεία ἀπέναντι τῶν συνταξιούχων, εἰς τοὺς ὁποίους πρέπει νὰ δώσῃ ὅ,τι τότε τοὐλάχιστον εἶχον μὲ τὴν τότε ἀξίαν τῆς δραχμῆς.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λουπινᾶς παρακαλεῖ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ πληροφορήσῃ τὴν Συνέλευσιν «διατί ἡ τιμὴ τῶν διαφόρων χρειωδῶν τῆς ζωῆς ἀνέρχεται ὁλονὲν πρὸς τὰ ἄνω, καθιστῶσα δυσχερῆ τὸν βίον τοῦ ἐργαζομένου λαοῦ, καὶ τίνα μέτρα σκέπτεται πρὸς βελτίωσιν τῶν ὅρων τῆς ζωῆς νὰ λάβῃ».

§15Γ. ΛΟΥΠΙΝΑΣ. Παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Καλδῆς....

§17Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ μέχρι τῆς ἀφίξεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Κιουζὲς Πεζᾶς ἐπερωτᾷ τὴν Κυβέρνησιν «διατί δὲν ἔλαβεν ἀκόμη τὰ κατάλληλα μέτρα ὥστε νὰ ἐγκατασταθῶσιν οἱ ἐν Ἡρακλείῳ Κρήτης πρόσφυγες εἰς τα οἰκήματα τὰ μουσουλμανικά».

§19Σ. ΚΙΟΥΖΕΣ ΠΕΖΑΣ. Ἡ διατύπωσις τῆς ἐπερωτήσεώς μου εἶναι λίαν σαφὴς καὶ θὰ παρεκάλουν τοὺς κ.κ. Ὑπουργοὺς τῆς Δικαιοσύνης, Ἐσωτερικῶν καὶ Γεωργίας νὰ λάβωσι πρόνοιαν διὰ τὰ παράπονα τὰ ὁποῖα διαβιβάζονται ἐξ Ἡρακλείου τῆς Κρήτης. Ὑπάρχουν εἰσέτι 500 μουσουλμανικὰ οἰκήματα καὶ καταστήματα, ἐπὶ τῶν ὁποίων δὲν ἠδυνήθη νὰ μεριμνήσῃ ἡ Ἐπιτροπὴ ἡ συσταθεῖσα κατὰ τὸν νόμον 3166, καὶ τοῦτο ὄχι διότι ὁ προεδρεύων Πρόεδρος τῶν Πρωτοδικῶν δὲν εἶχε τὴν ἀγαθὴν θέλησιν, ἀλλὰ ἐξ ὑπαιτιότητος τῶν ἐγχωρίων μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς, διότι τὰς ἀποφάσεις τὰς ὁποίας ἐξέδιδεν ἡ Ἐπιτροπὴ δὲν τὰς ἐξετέλουν τὰ ἁρμόδια ὄργανα τῆς Χωροφυλακῆς, ἐνῷ ἐπρόκειτο περὶ δικαστικῶν ἀποφάσεων. Καὶ διὰ τοῦτο παρακαλῶ τοὺς ἁρμοδίους Ὑπουργοὺς νὰ δώσουν τὰς ἁρμοδίας διαταγὰς ἵνα ἐφαρμοσθῇ τὸ ἔργον τῆς Ἐπιτροπῆς.

§20Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Πάντες γνωρίζομεν καὶ ἀνομολογοῦμεν τὰς δυσχερείας τὰς ὁποίας παρουσίασε κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν ὁ νόμος αὐτός, λίαν προσεχῶς ὅμως θέλω ὑποβάλει σχετικὴν τροποποίησιν πρὸς ὁριστικὸν κανονισμὸν τοῦ ζητήματος. Ὑπέβαλον ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Συνελεύσεως νομοσχέδιον, καὶ ὅταν θὰ συζητηθῇ, τότε θὰ ἀποφασίσωμεν.

§21Δ. ΜΕΛΦΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον, παρακαλῶ, νὰ κηρυχθῇ κατεπεῖγον διὰ νὰ λυθῇ ταχέως ἡ ὑπόθεσις.

§22Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δέχεσθε νὰ κηρυχθῇ κατεπεῖγον τὸ νομοσχέδιον;

§23ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§24Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Ἐζητήσαμεν τὴν πρόταξιν τῆς ἐπερωτήσεως ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὸν νόμον 3166.

§25Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Ἐπειδὴ κατόπιν τῆς συζητήσεως ἡ ὁποία ἐγένετο δὲν εἶναι διόλου ἀπίθανον νὰ γεννηθῇ ἡ ἐντύπωσις ὅτι δὲν εἴμεθα εὐχαριστημένοι, ἀφοῦ ὑπάρχουσι καὶ παράπονα διὰ τὸν νόμον 3166, θὰ ἤθελα νὰ παρατηρήσω ὅτι ἄχρηστα εἶναι τὰ οἰκήματα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα δυνάμει τοῦ νόμου τούτου ἐκχωροῦνται εἰς τοὺς δικαιούχους. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅπως εἰ δυνατὸν ἐξαπολύσῃ μίαν ἐγκύκλιον περὶ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου αὐτοῦ.

§26Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἐπανειλημμένως εἶχον στείλει ἐγκύκλιον.

§27Δ. ΜΕΛΦΟΣ. Νὰ κηρυχθῇ κατεπεῖγον τὸ νομοσχέδιον.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαοικονόμου ἐπερωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν «περὶ προβιβασμοῦ τοῦ μοιράρχου Μπριλλάκη εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ταγματάρχου».

§29Α. ΠΑΠΑΟΙΚΟΝΟΜΟΥ. Πρόκειται περὶ παρανόμου προβιβασμοῦ ἑνὸς μοιράρχου ὁ ὁποῖος προήχθη εἰς ταγματάρχην ἐπὶ ὑπουργίας τοῦ κ. Παγκάλου παρὰ τὸν νόμον. Ἐξηγέρθη ὁλόκληρος ἡ Χωροφυλακὴ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δὲν συνυπέγραψε τὸ Διάταγμα.

§30Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Αἱ περιστάσεις ὑφ’ ἃς προεβιβάσθη ὁ ἀξιωματικὸς οὗτος ἐδικαιολόγουν τὴν προαγωγήν του. Ἂν ὑπάρχῃ τυπικὴ ἀκυρότης, θὰ νομιμοποιηθῇ προκειμένου περὶ προαγωγῆς συντελεσθείσης διὰ παρασχεθείσας ὑπηρεσίας ὑπὲρ τῆς δημοσίας ἀσφαλείας.

§31Α. ΠΑΠΑΟΙΚΟΝΟΜΟΥ. Κύριοι πληρεξούσιοι, ἠξεύρετε ὑπὸ ποίας συνθήκας ἐγένετο ἡ προαγωγὴ αὐτοῦ τοῦ μοιράρχου; Ἐξωντώθη μία συμμορία εἰς τὴν Βέροιαν· διετάχθη ἀνάκρισις, ἐκ τῆς ὁποίας ἀπεδείχθη ὅτι κάθε ἄλλο παρὰ ὁ μοίραρχος αὐτὸς ἐξώντωσε τὴν συμμορίαν. Ὁ νόμος περὶ ἀνδραγαθίας εἶναι σαφής. Οὐδεὶς προάγεται εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ταγματάρχου.

§32Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ποῖος εἶναι ὁ μοίραρχος;

§33Α. ΠΑΠΑΟΙΚΟΝΟΜΟΥ. Ὁ Μπριλλάκης. Ἐνηργήθη ἀνάκρισις, ἐκ τῆς ὁποίας ἀπεδείχθη μὲν ὅτι αὐτὸς παρέσχε πληροφορίας σαφεῖς διὰ τὴν ἐξόντωσιν τῆς συμμορίας αὐτῆς ἀλλὰ καὶ ἂν ἐπαρασημοφορεῖτο διὰ τὴν ἐξόντωσιν τῆς συμμορίας, κατὰ τὸν νόμον δὲν θὰ εἶχε δικαίωμα νὰ προαχθῇ εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ταγματάρχου. Κατὰ τὸν νόμον προάγεται μέχρι τοῦ βαθμοῦ τοῦ μοιράρχου, συμπεριλαμβανομένου. Ὁ τότε Ὑπουργὸς τῆς Ἐννόμου Τάξεως ὑπέβαλε πρότασιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν διὰ νὰ προαχθῇ εἰς ταγματάρχην παρὰ τὸν νόμον. Τὸ Ὑπουργεῖον ὅμως τῶν Στρατιωτικῶν εἶδεν ὅτι δὲν εἶχε δικαίωμα, ἔφερεν ἀντιρρήσεις καὶ δὲν ὑπέβαλε τὸ Διάταγμα. Ὁ τότε Ὑπουργὸς τῆς Ἐννόμου Τάξεως ἀνέλαβε κατόπιν καὶ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ὑπέβαλεν ἀμέσως τὸ Διάταγμα καὶ προήχθη εἰς ταγματάρχην ὁ Μπριλλάκης. Μόλις τοῦτο ἐγνώσθη εἰς τὸ Σῶμα τῆς Χωροφυλακῆς ἀνεστατώθησαν ὅλοι....

§34Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἔπρεπε νὰ δείξουν καὶ οἱ ἄλλοι τὴν ἰδίαν διαγωγήν.

§35Α. ΠΑΠΑΟΙΚΟΝΟΜΟΥ. Τότε ἔπρεπε νὰ τοὺς προαγάγουν ὅλους. Προήχθησαν τόσον πολλοὶ εἰς τὴν Χωροφυλακὴν ὥστε δὲν ἔχουν τί νὰ τοὺς κάμουν. Εἶναι 600 ὑπεράριθμοι. Ὁ νέος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἀνεγνώρισε τὸ παράνομον τῆς προαγωγῆς καὶ ὑπέβαλε Διάταγμα περὶ ὑποβιβασμοῦ αὐτοῦ. Τὸ Διάταγμα αὐτὸ συνυπέγραψε καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ὄχι μόνον τὸ συνυπέγραψεν, ἀλλ’ ὑπέβαλε νομοσχέδιον....

§36Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Εἷς μόνον προήχθη;

§37Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Καὶ ἄλλοι προεβιβάσθησαν παρανόμως. Ὁ Τερτίπης ὁ λοχαγὸς ἐπὶ Τρικούπη, τὸν ὁποῖον ὑπεβίβασαν τότε.

§38Α. ΠΑΠΑΟΙΚΟΝΟΜΟΥ. Ὅλαι αἱ ἄλλαι προαγωγαὶ τοῦ Στρατοῦ καὶ τῆς Χωροφυλακῆς ἔχουσι καλῶς. Αὐτὸς ἦτο ὁ νεώτερος μοίραρχος καὶ ἐπῆγεν εἰς τὸ δεξιὸν τῶν ἄλλων. Τότε πρέπει νὰ τοὺς προαγάγωμεν ὅλους. Τὸ Σῶμα τῆς Χωροφυλακῆς, ὅπως κατήντησεν, εἶναι εἰς διάλυσιν, διότι ὅλους τοὺς χωροφύλακας τοὺς ἔκαμαν ἀξιωματικούς.

§39Π. ΤΣΙΤΣΕΚΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ, τὸν λόγον.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τίνος;

§41Π. ΤΣΙΤΣΕΚΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Θὰ κάμω μίαν ἀνακοίνωσιν.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§43Π. ΤΣΙΤΣΕΚΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Πρό τινος χρόνου ἡ Συνέλευσις ἀπησχολήθη μὲ σοβαρὸν ζήτημα δημοσίου συμφέροντος, συνεπείᾳ ἐπερωτήσεως ὑποβληθείσης παρὰ διαφόρων πληρεξουσίων. Πρόκειται περὶ τοῦ ζητήματος τῆς διαχειρίσεως τοῦ ραδίου, τὸ ὁποῖον ἐδωρήσατο πρό τινος εἰς τὸ Κράτος ὁ ὁμογενὴς Ζαχάρωφ. Ἡ συζήτησις ἐκείνη, διεξαχθεῖσα μετὰ ζωηρότητος, ὡς ἐνθυμεῖσθε, κατέληξεν εἰς δήλωσιν τῆς Κυβερνήσεως, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ διετάσσετο ἀνάκρισις ἐπὶ τῶν τότε κατατεθέντων εἰς τὴν Συνέλευσιν καὶ ἡ Κυβέρνησις, ἀναλόγως τοῦ πορίσματος τῶν ἀνακρίσεων, θὰ ἐρρύθμιζε καὶ τὴν πορείαν αὐτῆς, ὡς πρὸς τὴν περαιτέρω διατήρησιν τοῦ ραδίου καὶ τῶν συναφῶν μηχανημάτων, τὰ ὁποῖα ἀπεστάλησαν καὶ ἐδωρήθησαν ὑπὸ τοῦ ὁμογενοῦς Ζαχάρωφ. Τῳόντι ἡ Κυβέρνησις ὤφειλε νὰ διατάξῃ μίαν διοικητικὴν ἀνάκρισιν ἵνα ρυθμίσῃ τὰ τῆς διαχειρίσεως τῆς δωρεᾶς αὐτῆς. Τὴν ἀνάκρισιν αὐτήν, τὴν φέρουσαν ἐν ἀρχῇ διοικητικὸν χαρακτῆρα διὰ τὴν διαρρύθμισιν τοῦ ραδίου, ἀνέθεσεν εἰς τὸν κ. Εἰσαγγελέα τῶν Ἐφετῶν, ὁ ὁποῖος τὴν παρέπεμψεν εἰς τὸν κ. Εἰσαγγελέα τῶν Πρωτοδικῶν, ὡς ὑποκατάστατον αὐτοῦ. Μετὰ μακρὰν ἀνάκρισιν, τὴν ὁποίαν διεξήγαγεν ὁ κ. Εἰσαγγελεὺς τῶν Πρωτοδικῶν, μοὶ ὑπέβαλε πόρισμα τὸ ὁποῖον λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω εἰς τὴν Συνέλευσιν καὶ τὸ ὁποῖον δύναται ἡ Συνέλευσις νὰ ἀναγνώσῃ καὶ νὰ μελετήσῃ. Ἐν τοσούτῳ περιληπτικῶς ἀναφέρω τὸ τί προέκυψεν ἐκ τῆς ἀνακρίσεως αὐτῆς. Ἐκ τῆς ἀνακρίσεως αὐτῆς προέκυψεν ὅτι τῷ 1918 περίπου εἷς καθηγητὴς τοῦ Πανεπιστημίου, διευθύνων τὴν Ἀστυκλινικήν, ὑπέβαλε παράκλησιν πρὸς τὸν ὁμογενῆ Ζαχάρωφ, ὅπως προμηθεύσῃ διὰ τὴν χρῆσιν τῆς Ἀστυκλινικῆς τοῦ Πανεπιστημίου ποσότητά τινα ραδίου καὶ μηχανήματα ἄλλα τινὰ φυσικοθεραπείας, τῶν ὁποίων ἀπέστειλε κατάλογον. Τῳόντι δὲ ὁ ὁμογενὴς Ζαχάρωφ ἀπήντησε μετά τινας μῆνας ὅτι ἀποδέχεται τὴν παράκλησιν καὶ ὅτι διέταξε τὸν γραμματέα του νὰ μεριμνήσῃ περὶ τῆς προμηθείας αὐτῶν τῶν εἰδῶν. Μετά τινας μῆνας ἐκομίσθη ἐνταῦθα, ἀγορασθεῖσα ὑπὸ τοῦ κ. Θεοδώρου Πετρακοπούλου, ἡ ποσότης τοῦ ραδίου, ἡ ὁποία ἐνεχειρίσθη εἰς τὸν καθηγητὴν τοῦ Πανεπιστημίου τὸν διευθύνοντα καὶ τὴν Ἀστυκλινικήν. Τὸ πρᾶγμα ἔμενεν ἐπί τινα χρόνον ἄγνωστον, μετά τινας δὲ μῆνας ἔφθασαν καὶ κιβώτια εἰς τὸ Τελωνεῖον περιέχοντα τὰ μηχανήματα. Ὅτε κατέφθασαν αὐτά, τότε ὁ εἰρημένος καθηγητής....

§44Α. ΚΟΡΑΚΑΣ. Ποῖος εἶναι;

§45Π. ΤΣΙΤΣΕΚΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐγὼ ἀντικειμενικῶς ἐκθέτω τὰ πράγματα—ἔκαμεν εἰσήγησιν εἰς τὴν Σύγκλητον τοῦ Πανεπιστημίου, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ δωρεὰ αὕτη δὲν ἦτο ὠφέλιμος, ἀλλ’ ἦτο ἐπαχθὴς καὶ ἐπιβλαβὴς διὰ τὸ Πανεπιστήμιον. (Γέλωτες).

§46Α. ΚΟΡΑΚΑΣ. Ποίας ἀξίας ἦτο;

§47Π. ΤΣΙΤΣΕΚΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Κατὰ τὰ κατατεθέντα, ἡ ἀξία τῆς δωρεᾶς αὐτῆς κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἦτο 700 χιλ. φράγκα γαλλικά, κατ’ ἄλλας δὲ πληροφορίας 500 περίπου χιλ. φράγκα. Ἡ Σύγκλητος, τῆς ὁποίας μετεῖχον καί τινα ἰατρικὰ μέλη, ἀπεδέχθη τὴν εἰσήγησιν αὐτὴν καὶ ἐνετείλατο τὸν αὐτὸν καθηγητὴν νὰ γνωστοποιήσῃ εἰς τὸν δωρητὴν ὅτι δὲν ἀποδέχεται τὴν δωρεάν, διότι ἦτο ἐπιζημία εἰς τὸ Πανεπιστήμιον.

§48Α. ΚΟΡΑΚΑΣ. Ποία ἦτο ἡ ζημία;

§49Π. ΤΣΙΤΣΕΚΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Παρίστα δηλαδὴ ὁ κ. καθηγητὴς ὅτι ἐχρειάζοντο 15–20 περίπου δωμάτια καὶ ἓν ποσὸν κατὰ μῆνα 20 χιλιάδων δραχμῶν διὰ τὴν διαχείρισιν τῆς δωρεᾶς. Εἰς ταῦτα πάντα φαίνεται πεισθεῖσα ἡ Σύγκλητος, ἡ εὐθύνη τῶν μελῶν τῆς ὁποίας καὶ δὴ τῶν ἰατρικῶν μελῶν ἀναφέρεται ἐν τῇ ἐκθέσει τοῦ Εἰσαγγελέως, ἐνετείλατο εἰς τὸν κ. εἰσηγητὴν νὰ ἀναφέρῃ εἰς τὸν δωρητὴν ὅτι δὲν ἀποδέχεται τὴν δωρεάν. Συνεπείᾳ τούτου ἀνεκοινώθη εἰς τὸν δωρητὴν κ. Ζαχάρωφ ὅτι τὸ Πανεπιστήμιον δὲν ἀποδέχεται τὴν δωρεὰν καὶ τῷ ὑπεβλήθη ἄλλη πρότασις, νὰ συναινέσῃ εἰς τὴν ἵδρυσιν ἑνὸς Ἰνστιτούτου, ἐν τῷ ὁποίῳ νὰ χρησιμοποιηθῇ ἡ δωρεὰ αὐτή, τὸ ράδιον καὶ τὰ μηχανήματα. Ὁ ὁμογενὴς Ζαχάρωφ μὴ γνωρίζων βεβαίως τοιαύτας λεπτομερείας ἀπήντησεν ὅτι: ἦτο σύμφωνος νὰ χρησιμοποιηθῇ ἡ δωρεὰ κατὰ τὸν τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον τῷ ὑπεδεικνύετο, τοῦτο δὲ ἵνα αὕτη ἀποβῇ εἰς ὄφελος τῶν ἀπόρων καὶ τῶν στρατιωτικῶν, ἵνα οἱ διάφοροι στρατιωτικοὶ θεραπεύωνται δηλαδὴ δι’ αὐτῶν τῶν θεραπευτικῶν μέσων. Ἔθεσε δηλονότι καὶ τὸν ὅρον αὐτὸν ὁ Ζαχάρωφ· «νὰ μεταχειρισθῆτε καθ’ οἱονδήποτε τρόπον θέλετε τὸ ράδιον διὰ τῆς ἱδρύσεως Ἰνστιτούτου, ὑπὸ τὸν ὅρον νὰ θεραπεύωνται δωρεὰν οἱ στρατιωτικοὶ καὶ οἱ ἄποροι, οἱ δὲ λοιποὶ νὰ πληρώνουν ὀλίγον ποσόν». Κατόπιν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, τῷ 1920, μοὶ φαίνεται, τῇ εἰσηγήσει τοῦ ἐπιτετραμμένου πλέον τὴν διαχείρισιν τῆς τοιαύτης δωρεᾶς, συνέστησεν ἓν ἵδρυμα τὸ ὁποῖον ὠνόμασε «Ζαχαρώφειον Φυσικοθεραπευτήριον» καὶ τοῦ ὁποίου ἀπετέλεσε τὴν διοίκησιν ὁ αὐτὸς καθηγητὴς καὶ ἄλλα τινὰ ἰατρικὰ μέλη τοῦ Πανεπιστημίου. Καθ’ ὃν δὲ τρόπον ἐλειτούργει ἐπί τινας μῆνας παρουσιάσθη ὅτι δὲν ἠδύνατο νὰ ἀποδίδῃ κέρδη καὶ τρόπον τινὰ παρεστάθη ὅτι εὑρίσκετο ἐν ἀποσυνθέσει καὶ τὰ τοιαῦτα. Σημειωτέον ὅτι ὅλα αὐτὰ τὰ εἴδη παρελήφθησαν καὶ ἐκ τοῦ Τελωνείου ἀτελῶς, διότι δυνάμει διατάξεων τοῦ τελωνειακοῦ νόμου τὰ τοιαῦτα εἴδη δὲν πληρώνουν φόρον. Καὶ ἐνῷ οὕτω παρουσιάζετο τὸ πρᾶγμα, ἐφευρέθη καὶ ὑπεβλήθη ὅτι ἔπρεπε νὰ μισθωθῶσιν εἰς ἄλλους τινὰς διὰ νὰ ἐκμεταλλευθῶσιν ἐκεῖνοι τὴν ἐγκατάστασιν τοῦ ραδίου. Καίτοι δὲ τὸ ἀρχικὸν καταστατικὸν τοῦ νομικοῦ προσώπου, τὸ ὁποῖον ἵδρυσεν ἡ Πολιτεία δὲν παρέχει τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς διοικητὰς τῆς ἐκμισθώσεως, ἐν τούτοις τὸ ἐξεμίσθωσαν εἰς ἕνα ἄλλον ἰατρόν, συνδεόμενον μετὰ τοῦ κ. καθηγητοῦ.

§50Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐπιτρέπετε μίαν ἐρώτησιν; Εἴπετε, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ὅτι ὁ περὶ οὗ πρόκειται καθηγητὴς παρέστησεν εἰς τὴν Σύγκλητον ὅτι ἦτο ἐπιζήμιον νὰ παραδεχθῇ τὴν δωρεὰν καὶ ἐξώγκωσε τὰς δαπάνας τὰς ὁποίας συνεπήγετο ἡ ἀποδοχή της. Ἀλλ’ ἐνθυμοῦμαι καλῶς—ἀνεγνώσθη τὸ ἔγγραφον τὸ ὁποῖον ἀπηύθυνεν εἰς τὴν Σύγκλητον ὁ κ. καθηγητής—καὶ εἶναι ἀληθὲς ὅτι παρίστατο τὸ δαπανηρὸν τῆς χρησιμοποιήσεως τοῦ ραδίου, ἀλλὰ δὲν κατέληγεν εἰς τὸ νὰ συνιστᾷ εἰς τὴν Σύγκλητον νὰ μὴ ἀποδεχθῇ τὴν δωρεάν, ἀλλὰ κατέληγε καὶ συνίστα νὰ ἀποταθοῦν εἰς τὸ Δημόσιον καὶ νὰ ζητήσουν ὑλικὴν ἀρωγήν.

§51Π. ΤΣΙΤΣΕΚΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐγὼ ἀνακοίνωσιν κάμνω· δὲν κάμνω συζήτησιν οὔτε κατηγορῶ κανένα.

§52Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Πρόκειται περὶ πραγματικοῦ περιστατικοῦ.

§53Π. ΤΣΙΤΣΕΚΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Λέγω λοιπὸν ὅτι, ἀφοῦ ἐπὶ ἓξ μῆνας ἐλειτούργησεν αὐτὸ τὸ Ἰνστιτοῦτον, ἐλέχθη ὅτι δὲν ἠδύνατο νὰ ἐπιτύχῃ τοῦ σκοποῦ του, διότι δὲν ἐπαρκοῦσαν αἱ πρόσοδοί του καὶ ἐφευρέθη ἡ μίσθωσις τῶν μηχανημάτων πρὸς ἕνα ἕτερον ἰατρόν. Ἀλλὰ συγχρόνως ὁ ἰατρὸς αὐτὸς πρὸς τὸν ὁποῖον ἐγένετο ἡ μίσθωσις—κατὰ τίνα τρόπον ἐκθέτει ἐδῶ ὁ κ. Εἰσαγγελεὺς—εἶχε κατορθώσει νὰ γίνῃ δανειστὴς τοῦ Ζαχαρωφείου Φυσικοθεραπευτηρίου ποσοῦ 97.000 δραχμῶν, τὰς ὁποίας δὲν ἐξηκριβώθη πῶς τὰς ἐδάνεισε καὶ ποῦ ἐδαπανήθησαν. Καὶ αὐτὸς πάλιν ὁ μισθωτὴς ἔγινεν ὑπεκμισθωτὴς καὶ τὰ ὑπεξεμίσθωσεν εἰς ἄλλον ἰατρὸν τρίτον.

§54Θ. ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Λωποδυσιῶν τὸ ἀνάγνωσμα!

§55Π. ΤΣΙΤΣΕΚΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἤρξατο λοιπὸν λειτουργοῦν τὸ Φυσικοθεραπευτήριον ὡς ἐπιχείρησις ἰδιωτικὴ εἰς τὸ κατάστημα τὸ ὁποῖον εἶναι εἰς τὴν ὁδὸν Πατησίων. Ἐκ τῆς ἐνεργηθείσης ἀνακρίσεως καὶ αὐτοψίας καὶ τοῦ ἐλέγχου τῶν βιβλίων, τὰ ὁποῖα ὅμως ἐν τῷ μεταξὺ διεφθάρησαν καὶ δὲν τὰ ἀνεῦρεν ὁ κ. Εἰσαγγελεὺς ὅλα— εὗρέ τινα ἐσχισμένα—προέκυψεν ὅτι ἡ ἐπιχείρησις αὐτὴ ἐντὸς ἑνὸς ἔτους ἀπεκόμισε κέρδη μεγάλα. Ἔφθασε μέχρι τοῦ σημείου νὰ πάρῃ ἀπὸ ἕνα ὑπάλληλον τῆς Βουλῆς κατώτερον 13,000 δραχμάς, ἀπὸ ἕνα ἄλλον ὑπάλληλον 6 χιλιάδας, ἀπὸ ἓν ἄλλο εὔπορον ἄτομον 200,000. Αὐτὴ ἡ δωρεὰ ἡ ὁποία ἐθεωρήθη ἐπαχθὴς καὶ ἀποκρουστέα ἀπέφερε κέρδος ἑνὸς ἑκατομμυρίου περίπου, καὶ αὐτὰ μὲ τὰ ἐσχισμένα βιβλία. Κατόπιν ὅλων αὐτῶν ἡ Κυβέρνησις λαβοῦσα γνῶσιν καὶ παρακολουθήσασα τὰς ἀνακρίσεις καθ’ ὅλα τὰ στάδια αὐτῆς διέταξε τὸν Εἰσαγγελέα νὰ κατάσχῃ τὸ ράδιον καὶ τὰ μηχανήματα.

§56Θ. ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Διὰ τοὺς λωποδύτας αὐτοὺς τί ἐκάματε;

§57Π. ΤΣΙΤΣΕΚΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Καὶ τὸ μὲν ράδιον παρεδόθη, κατ’ εἰσήγησιν τοῦ καθηγητοῦ κ. Χρηστομάνου, πρὸς φύλαξιν εἰς τὸν Πρύτανιν τοῦ Πανεπιστημίου κ. Ζέγγελην, τὰ δὲ μηχανήματα ἐσφραγίσθησαν, καὶ συγχρόνως ἐγένετο σκέψις περὶ διαλύσεως αὐτοῦ τοῦ Ἰνστιτούτου τὸ ὁποῖον εἶχεν ἱδρυθῆ καὶ ἱδρύσεως ἄλλου νομικοῦ προσώπου τὸ ὁποῖον θὰ ἐνέκρινεν ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ χειρισθῇ αὐτὴν τὴν δωρεὰν συμφώνως πρὸς τὴν θέλησιν τοῦ δωρητοῦ. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν δίωξιν τῶν ὑπαιτίων, ἡ ὑπόθεσις παρεπέμφθη εἰς τὸν Εἰσαγγελέα τῶν Ἐφετῶν, ὅστις θὰ τὴν παραπέμψῃ εἰς τὸν παρ’ Ἐφέταις ἀνακριτὴν ὡς ἁρμόδιον διὰ νὰ ἐκφέρῃ ἡ Δικαιοσύνη ἐλευθέρως τὴν γνώμην της.

§58Θ. ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Νὰ βάλετε πρῶτα εἰς τὴν φυλακὴν αὐτοὺς τοὺς λωποδύτας.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπανερχόμεθα εἰς τὴν ὑπ’ ἀριθ. 12 τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, ἡ ὁποία εἶχε προσωρινῶς ἀναβληθῆ, ἀπουσιάζοντος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐπανελθόντος ἤδη. Ὁ κ. Γ. Καλδῆς ἐπὶ ἑπομένης ἐπερωτήσεώς του (ἀναγινώσκει): «πρὸς καθορισμὸν τοῦ φόρου ὑπερτιμήματος ὡς βασικὴ ἀξία τοῦ κτήματος ἐν ταῖς Νέαις Χώραις λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν ἡ εἰς τοὺς ἐπισήμους τουρκικοὺς κύκλους ἀναγεγραμμένη. Συνάμα δὲ ὑπολογίζεται αὕτη εἰς δραχμὰς μὲ τιμὴν τῆς τουρκικῆς λίρας πρὸς δραχ. 22.90. Ἀλλ’ εἶναι γνωστὸν ὅτι ἡ εἰς τοὺς τουρκικοὺς κύκλους ἀναγεγραμμένη ἀξία τῶν κτημάτων ἀντιπροσωπεύει μόλις τὸ δέκατον τῆς πραγματικῆς. Ἐγίνετο δὲ τοῦτο πρὸς ἀποφυγὴν τῆς πληρωμῆς μεγάλων φόρων. Παρακαλεῖται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ δηλώσῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν πῶς σκέπτεται νὰ διορθώσῃ τὸ ἄδικον τοῦτο, τὸ ὁποῖον πλήττει τὰς Νέας Χώρας καὶ γεννᾷ ἀνισότητα ἐν τῇ φορολογίᾳ».

§60Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Ὡς εἶναι γνωστόν, κ. Πρόεδρε, ὁ ὑπολογισμὸς τοῦ φόρου ὑπερτιμήματος γίνεται ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀρχικῆς ἀξίας τοῦ κτήματος, τῆς ἀγορᾶς συγκρινομένης πρὸς τὴν τιμὴν τῆς πωλήσεως. Εἰς τὰς Νέας Χώρας ὅμως λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν ὡς βασικὴ ἀξία τοῦ κτήματος, ὅταν πρόκειται περὶ ἀγορᾶς κτημάτων γενομένης ἐπὶ τουρκοκρατίας, ἡ τιμὴ ἡ ἀναγραφομένη εἰς τοὺς ἐπισήμους κτηματολογικοὺς τίτλους. Ἀλλ’ εἶναι πασίγνωστον ὅτι κατὰ τὴν ἔκδοσιν ἐπισήμου τίτλου ἀναγράφεται μόνον τὸ δέκατον τῆς ἀξίας τοῦ κτήματος καὶ τοῦτο διὰ νὰ ἀποφεύγηται ἡ πληρωμὴ τῶν μεγάλων κτηματικῶν φόρων. Τόσον δὲ τοῦτο εἶναι ἀληθὲς ὥστε ἡ Τουρκικὴ Κυβέρνησις εὑρέθη εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ψηφίσῃ μεταγενεστέρως νόμον, κατὰ τὸν ὁποῖον κατὰ τὴν πληρωμὴν τοῦ κτηματικοῦ φόρου δὲν λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν ἡ τιμὴ ἡ ἀναγραφομένη εἰς τοὺς ἐπισήμους τίτλους, ἀλλὰ τὸ πενταπλάσιον τῆς ἀναγραφομένης τιμῆς. Τώρα ὅμως τί συμβαίνει; Ὅπως εἶπον, λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν ἡ ἀναγραφομένη εἰς τοὺς ἐπισήμους τίτλους τιμή. Αὐτὸ εἶναι μία ἀδικία· διότι δὲν εἶναι αὐτὴ ἡ πραγματικὴ τιμὴ τῶν κτημάτων. Ἀλλὰ συμβαίνει ἀκόμη καὶ ἕτερον ἄδικον. Ἡ τιμὴ ἐκείνη ἀνεγράφετο εἰς λίρας χρυσᾶς Τουρκίας. Συνέβη δὲ καὶ τὸ ἑξῆς· π.χ. ἐπωλήθη εἰς τὴν Μυτιλήνην κτῆμά τι ἀντὶ 100 λιρῶν· εἶναι 2,290 δραχ. Ἔκαμεν ἡ Οἰκονομικὴ Ἐφορία ὑπολογισμόν: 100 λιρῶν βασικὴ ἀξία 2,290 δραχ. Τὸ κτῆμα πωλεῖται 100,000 δραχ., ἄρα ὑπερτίμημα 98,000 δραχ., ἐφ’ ὧν ἐπληρώθη φόρος 25,000 δραχμῶν. Νομίζω ὅτι εἶναι καταφανὴς ἡ ἀδικία αὐτὴ ἡ ὁποία προσγίνεται ἐκ τοῦ φόρου αὐτοῦ εἰς τὰς Νέας Χώρας. Ὑπάρχει ὅμως εἰς τὸν νόμον περὶ ὑπερτιμήματος κάποια διάταξις, κατὰ τὴν ὁποίαν, ὅταν δὲν ἀποδεικνύηται ἡ πραγματικὴ τιμή, κανονίζεται διὰ μιᾶς Ἐπιτροπῆς. Νομίζω ὅτι εἶναι δίκαιον ἡ διάταξις αὐτὴ περὶ ἀγοραπωλησιῶν, αἱ ὁποῖαι ἔλαβον χώραν ἐπὶ τουρκοκρατίας, νὰ ἐφαρμοσθῇ. Δηλαδὴ νὰ παραπεμφθοῦν εἰς Ἐπιτροπὴν ὅλοι οἱ τίτλοι οἱ ἐπίσημοι καὶ αὐτὴ νὰ καθορίζῃ τὴν ἀξίαν τὴν ὁποίαν πράγματι ἔχει τὸ κτῆμα. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ εἴπῃ τὴν γνώμην του ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ τὸ ὁποῖον ἔφερα ἐδῶ, διότι ἀπετάθημεν εἰς τὴν Οἰκονομικὴν Ἐφορίαν ἐπανειλημμένως, διεβιβάσαμεν τὰς διαμαρτυρίας τοῦ Τόπου εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ δὲν ἐλήφθη καμμία ἀπάντησις εὐνοϊκή.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.

§62Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν εἶναι δυνατόν, κ. συνάδελφε, νὰ γίνῃ τοῦτο, διότι ἀκριβῶς τοῦτ’ αὐτὸ συμβαίνει καὶ διὰ τὴν Παλαιὰν Ἑλλάδα διὰ τὰς γενομένας ἀγορὰς καὶ πωλήσεις πρὸ τοῦ 1918. Καὶ ἐκεῖ ζητεῖται νὰ τεθῇ ὡς βασικὴ ἀξία τοῦ κτήματος ἡ τότε ἀγορὰ καὶ οὐχὶ ἡ νῦν. Τοῦτο ὅμως δὲν δύναται νὰ γίνῃ, διότι τὸ Δημόσιον θὰ ὑποστῇ σπουδαίας ζημίας.

§63Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Ἀλλὰ καὶ ἡ Τουρκικὴ Κυβέρνησις ὑπολογίζει τὴν ἀξίαν εἰς τὸ πενταπλάσιον, διότι καὶ αὐτὴ ἐπείσθη ὅτι ἡ ἀναγραφομένη τιμὴ δὲν εἶναι ἡ πραγματική.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει πρότασις 20 περίπου πληρεξουσίων, οἱ ὁποῖοι ζητοῦσι τὴν πρόταξιν τῶν ἐπερωτήσεων διὰ τὰ προσφυγικὰ ζητήματα. Δέχεται ἡ Συνέλευσις τὴν πρόταξιν;

§65ΠΛΕΙΣΤΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§66Κ. ΦΙΛΑΝΔΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, σᾶς παρακαλῶ· ἐδῶ ἐδόθη μία ἀπάντησις ἐπὶ τοῦ ραδίου μονόπλευρος, διότι ἀπήντησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης. Ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας εἰς ποίαν ἐνέργειαν προέβη; Θὰ παραμείνῃ ὁ καθηγητὴς εἰς τὴν θέσιν του;

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔληξεν ἡ συζήτησις αὐτὴ πρὸ πολλοῦ. Ὁ κ. Μπακάλμπασης ἔχει τὸν λόγον.

§68Λ. ΙΑΣΟΝΙΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργὲ τῆς Παιδείας, σᾶς ἐρωτῶμεν, τίνα μέτρα ἐλάβετε;

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ἐπαναφέρητε τὴν συζήτησιν.

§70Λ. ΙΑΣΟΝΙΔΗΣ. Ἄν, κ. Ὑπουργὲ τῆς Παιδείας, τοιοῦτον πόρισμα ὑπεβάλλετο δι’ ἕνα ἐπιστάτην σχολείου, ἡ Ὑπηρεσία θὰ τὸν ἀπέλυεν ἀμέσως, καὶ ἂν κατόπιν ἠθωοῦτο, θὰ τὸν ἐπανέφερε. Τίνα μέτρα ἐλάβετε σεῖς δι’ ἕνα καθηγητήν;

§71Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Ἐφόσον ἡ Δικαιοσύνη δὲν ἐπεράτωσε τὸ ἔργον της, ἐγὼ νομίζω ὅτι δὲν ἔχω νὰ πράξω τι.

§72Θ. ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Ὥστε θὰ τὸν ἀφήσητε νὰ κλέψῃ καὶ ἄλλα τόσα; Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δὲν νομίζει ὅτι εἶναι ἀτελὴς ἡ ἀπάντησις; Καταγγέλλεται εἰς ὅτι κατέκλεψε καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἀπαντᾷ ὅτι ἡ Δικαιοσύνη δὲν ἐτελείωσε τὸ ἔργον της. Ἐλέχθη ὅτι ἡ ἀπάντησις ἐπὶ τοῦ ραδίου εἶναι μονόπλευρος, ἀλλ’ ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας εἶναι κάτι παραπάνω, τῆς λείπει κάτι ἄλλο· εἶναι ἥκιστα ἠθική, διὰ νὰ μεταχειρισθῶ κοινοβουλευτικὴν φράσιν. Εἶναι αἶσχος αὐτό.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τῶν προσφυγικῶν ζητημάτων. Ὁ κ. Μπακάλμπασης ἔχει τὸν λόγον.

§74Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι....

§75Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ὀφείλω νὰ δηλώσω εἰς τὸν κ. συνάδελφον ὅτι χθὲς τὴν ἑσπέραν ἔλαβον γνῶσιν τῆς ἐπιθυμίας περὶ προτάξεως τῶν ἐπερωτήσεων τῶν ἀφορωσῶν τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀποκαταστάσεως· σήμερον τὴν πρωίαν ἔσπευσα νὰ ζητήσω πληροφορίας διὰ νὰ συλλέξω τὰ χρήσιμα στοιχεῖα, δὲν ἔχω ὅμως ὅλα τὰ στοιχεῖα εἰς χεῖράς μου.

§76Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ἡ ἐπερώτησις ἔχει ὑποβληθῆ πρὸ δύο μηνῶν· ἦλθεν ἡ σειρά της· δὲν προηγοῦντο αὐτῆς παρὰ δύο ἢ τρεῖς τυπικαὶ ἐρωτήσεις. Ἑπομένως ἀπὸ ἀπόψεως προτάξεως δὲν ἔχομεν κανὲν ἰδιαίτερον προνόμιον.

§77Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἡμεῖς δὲν ἀντετάχθημεν εἰς τὴν πρόταξιν.

§78Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, οἱ λόγοι οἱ ὁποῖοι μὲ ὤθησαν ὅπως φέρω καὶ πάλιν τὸ προσφυγικὸν ζήτημα εἰς τὴν Συνέλευσιν εἶναι οἱ ἀκόλουθοι: Ὡς γνωστόν, παρ’ ἡμῖν ὑπάρχει μία Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ προσφυγικοῦ, ἡ ὁποία ἐξελέγη κατὰ τὸν παρελθόντα Ἰούλιον ἐπὶ τῇ βάσει ψηφίσματος τῆς Συνελεύσεως, καθορίσαντος καὶ εἰδικὴν ἁρμοδιότητα. Ἡ Ἐπιτροπὴ αὐτὴ ἔχει χάσει τελείως τὴν ἀποστολὴν διὰ τὴν ὁποίαν εἶχε τότε καταρτισθῆ, μεταβληθεῖσα εἰς κοινὴν Ἐπιτροπὴν τῆς Βουλῆς, ἐξ ἐκείνων ἃς προβλέπει ὁ ἐσωτερικὸς αὐτῆς Κανονισμός.

§79Π. ΚΟΥΡΤΙΔΗΣ. Ἡ Ἐπιτροπὴ τὴν ὁποίαν μᾶς ἀναφέρετε ἀποτελεῖται ἐκ προσφύγων;

§80Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ἀποτελεῖται κατὰ πλειονοψηφίαν ἐκ προσφύγων.

§81Π. ΚΟΥΡΤΙΔΗΣ. Κατὰ πλειονοψηφίαν ἐκ προσφύγων.

§82Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Βεβαίως. Δεύτερον παρημέλησε πᾶσαν ἐπαφὴν μὲ τὸν ὀργανισμὸν ὁ ὁποῖος ἔχει ἀναλάβει τὸ μεγαλύτερον τμῆμα τοῦ ἐποικιστικοῦ ἔργου τῆς Ἑλλάδος, ἐννοῶ μὲ τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων. Αἱ ἀποφάσεις τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς εἴτε πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἀπευθύνονται εἴτε δι’ αὐτῆς πρὸς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀποκαταστάσεως σπανίως λαμβάνονται ὑπ’ ὄψιν, ἐφόσον μάλιστα μόλις πρὸ ἑβδομάδος, κατόπιν ἐντάσεως σχέσεων, ἐδημιουργήθη τὸ νέον Σύμφωνον μεταξὺ Κυβερνήσεως καὶ Ἐπιτροπῆς. Ὁ τρίτος λόγος ὁ ὁποῖος μὲ ὤθησεν ὅπως φέρω τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ προσφυγικοῦ ζητήματος εἶναι ἡ πραγματοποίησις τοῦ προσφυγικοῦ δανείου. Κύριοι, νομίζω, ὅτι εἶναι μοναδικὴ εὐκαιρία ἀναθεωρήσεως ὁλοκλήρου τοῦ ἐποικιστικοῦ προγράμματος, τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν εὑρέθημεν πρὸ τῆς συνάψεως τοῦ προσφυγικοῦ δανείου, διότι θὰ εἶναι πράγματι ἱστορικὴ ἡ εὐθύνη ἐκείνων οἱ ὁποῖοι, ἔστω καὶ δι’ ἠθικῆς συμβολῆς, δὲν θὰ συνετέλουν τὸ κατὰ δύναμιν εἰς τὴν καλὴν διάθεσιν τοῦ χρήματος τούτου. Ἕτερος λόγος, ὁ καὶ τελευταῖος, ὁ ὁποῖος μοὶ ἐπιβάλλει ὅπως ἀπασχολήσω τὴν Συνέλευσιν μὲ τὸ προσφυγικὸν εἶναι ἡ κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου ἐγκατάλειψις ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως τῶν γενικῶν γραμμῶν τοῦ ἐποικιστικοῦ προγράμματος. Ἁπτὰ τεκμήρια ἐγκαταλείψεως τῆς μέχρι τοῦδε ἐφαρμοσθείσης ἐποικιστικῆς πολιτικῆς εἶναι πρῶτον ἡ μὴ ἐπιτάχυνσις τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου, δεύτερον ἡ νομοθετικὴ ἐργασία ἡ ἀφορῶσα τὰ προσφυγικὰ ζητήματα καὶ ἥτις ὑπὸ τύπον νομοσχεδίων ὑπεβλήθη ὑπὸ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως εἰς τὴν Συνέλευσιν, ἐκ τῆς προχείρου μελέτης τῶν ὁποίων διαπιστοῦται ἐγκληματικὴ ἄγνοια ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων τῶν ζητημάτων ἅτινα προτίθεται νὰ ῥυθμίσῃ, καὶ τρίτον ἡ κρίσις ἡ ὁποία ἐξερράγη τελευταίως εἰς τὸν ὀργανισμὸν τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως. Ὁ ἔλεγχος θέλει ἀπόψε περιορισθῆ εἰς τὸ ἔργον τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως, διότι, ὡς γνωστόν, ὁ ὀργανισμὸς οὗτος συγκεντροῖ ὁλόκληρον σχεδὸν τὴν ἀγροτικὴν ἐγκατάστασιν. Δὲν θέλω νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν ἱστορικὴν ἀνάλυσιν τῆς ἱδρύσεως τοῦ ἐν λόγῳ ὀργανισμοῦ· εἶναι γνωστὴ εἰς ὅλους καὶ δὲν θέλω νὰ ἐπεκταθῶ εἰς ἀνάλυσιν τῶν διαφόρων νομοθετημάτων ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐδράζεται ἡ λειτουργία τοῦ ἐν λόγῳ ὀργανισμοῦ. Εἰς ἄλλην συνεδρίασιν καὶ εἰς ἄλλας συζητήσεις, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ἐν τῇ Συνελεύσει, ἀρκούντως νομίζω ὅτι ἀνεπτύχθησαν ταῦτα. Τὰ σημεῖα ἐπὶ τῶν ὁποίων ἀπὸ ἀπόψεως νομοθετικῆς τοῦ ἐν λόγῳ ὀργανισμοῦ δέον νὰ ἐφελκύσουν τὴν προσοχήν μας εἶναι τὸ περιεχόμενον τοῦ Πρωτοκόλλου τοῦ ἱδρυτικοῦ τῆς Ἐπιτροπῆς, τοῦ Νομοθετικοῦ Διατάγματος, τὸ ὁποῖον καθορίζει τὴν ἁρμοδιότητα καὶ λειτουργίαν τῆς ἐν λόγῳ Ἐπιτροπῆς, καὶ αἱ ἐν τῷ μεταξὺ ἐνέργειαι τῶν διαφόρων Κυβερνήσεων αἱ ἀποβλέπουσαι εἰς μεταβολὴν τοῦ ἀρχικοῦ ἱδρυτικοῦ Πρωτοκόλλου, καὶ τελευταῖον τὸ Σύμφωνον, εἰς τὸ ὁποῖον κατέληξεν ἡ παροῦσα Κυβέρνησις προκειμένου περὶ τῆς διαρρυθμίσεως τῶν Ὑπηρεσιῶν τοῦ ἐν λόγῳ ὀργανισμοῦ. Περὶ αὐτοῦ νομίζω ὅτι θὰ ἔχω τὴν εὐκαιρίαν νὰ εἴπω μερικὰς λέξεις παρακατιών. Σήμερον θὰ ἀπασχοληθῶ μὲ τὸ ἔργον τῆς Ἐπιτροπῆς, τὸ ὁποῖον συγκεντροῦται εἰς τὰς τέσσαρας τριμηνιαίας ἐκθέσεις τὰς ὁποίας αὕτη ἀπέστειλεν εἰς τὴν Κοινωνίαν τῶν Ἐθνῶν καὶ ἐκ τῶν ὁποίων καταφαίνεται τὸ ἐπιτελεσθὲν ἐκ μέρους αὐτῆς ἔργον. Εἰς συζητήσεις αἱ ὁποῖαι ἄλλοτε ἐγένοντο ἐν τῇ Συνελεύσει ἐκ μέρους προσφύγων συναδέλφων ἀνεπτύχθησαν πραγματικῶς τὰ τρωτὰ τῶν ἐν λόγῳ ἐκθέσεων. Εἰς τὰς ἐκθέσεις αὐτάς, τὰς ὁποίας ἔχω εἰς τὴν διάθεσίν σας, δὲν εὑρίσκω παρὰ μόνον μίαν σωρείαν ἀριθμῶν ἀτάκτως ἐρριμμένων χωρὶς νὰ ὑπάρξῃ μία συγκριτικὴ μελέτη βασιζομένη ἐπὶ πραγματικῶν στατιστικῶν.

§83Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Πρόκειται περὶ τῶν ἐκθέσεων τὰς ὁποίας ἐξαπολύει ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐγένετο καὶ ἄλλοτε συζήτησις;

§84Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Μάλιστα, ἐξακολουθοῦν νὰ ἐξαπολύωνται· διότι, ὅταν ὡμιλήσατε πρὸ καιροῦ περὶ τῶν ἐκθέσεων, εἶχον ἐκδοθῆ τότε δύο καὶ μόνον, σήμερον ὅμως, λόγῳ συμπληρώσεως τοῦ ἐτησίου ἀπολογισμοῦ, ἔχομεν ἑτέρας δύο. Οἱ ἀναφερόμενοι εἰς τὰς ἐκθέσεις ταύτας ἀριθμοί, κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου, δὲν ἔχουν καμμίαν ἀπολύτως ἀξίαν· διότι, ὡς γνωστόν, τὸ ἔργον τοῦ ἐποικισμοῦ δὲν σύγκειται ἀποκλειστικῶς ἀπὸ τὴν παράταξιν ἀψύχου ὑλικοῦ, ἀλλ’ ἔχει διαχείρισιν σπουδαιοτάτων ζητημάτων κοινωνικῶν, οἰκονομικῶν καὶ ἀκόμη πολιτικῶν, ἐπὶ τῶν ὁποίων, νομίζω, ἔπρεπε τοὐλάχιστον νὰ ἀποφανθῇ ὀργανισμὸς ἀναλαμβάνων ὁλόκληρον ἀγροτικὸν ἐποικισμόν. Ἀπορῶ πῶς εἰς ἐκθέσεις αἵτινες ἐκτὸς τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως θὰ παράσχουν σαφῆ εἰκόνα τῆς προσφυγικῆς πραγματικότητος καὶ εἰς τὴν Κοινωνίαν τῶν Ἐθνῶν καὶ εἰς τοὺς ξένους πιστωτὰς τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους οὐδεὶς λόγος γίνεται οὐχὶ πλέον περὶ τῆς κοινωνικῆς ἀλλ’ οὔτε καὶ περὶ τῆς οἰκονομικῆς προσφυγικῆς ἐπιδράσεως ἐπὶ τοῦ δημοσίου καὶ ἰδιωτικοῦ πλούτου τῆς Ἑλλάδος. Ἑπομένως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ βασισθῶμεν ἐπ’ αὐτῶν διὰ νὰ κρίνωμεν τὸ ἔργον τῆς Ἐπιτροπῆς. Εἶναι περιττὸν νὰ σᾶς ἀναφέρω τὰ φαιδρὰ τῶν ἐν λόγῳ ἐκθέσεων, διότι ἐπ’ αὐτῶν εἶχον ἀρκετὰ ὁμιλήσει εἰς ἄλλας συζητήσεις ἄλλοι συνάδελφοί μου. Τὰ ἀναφερόμενα μάλιστα ἐν τῇ δευτέρᾳ ἐκθέσει περὶ τῆς ἀστικῆς ἐγκαταστάσεως δὲν εἶναι μόνον κοῦφα ἀλλὰ καὶ τραγικά. Καὶ νὰ ὑπολογίζῃ τις ὅτι αὐταὶ ἦσαν αἱ ἐκθέσεις αἱ ὑποβληθεῖσαι εἰς τὴν Κοινωνίαν τῶν Ἐθνῶν! Σᾶς ἀναγινώσκω τμῆμα τῶν πορισμάτων αὐτῶν (ἀναγινώσκει): «Τὸ μόνον ἐνθαρρυντικὸν γεγονὸς εἶναι ὅτι παρὰ πάσας τὰς ἀντιξόους περιστάσεις ὁ ἀστικὸς πληθυσμὸς εἶναι κατ’ οὐσίαν αὐτάρκης· ἐξαιρέσει τῆς συνδρομῆς ἐκ τοῦ κονδυλίου πρὸς «Σωτηρίαν τῶν Παίδων» καὶ διαφόρων Ἑλληνικῶν καὶ ξένων φιλανθρωπικῶν Ἑταιρειῶν, αἵτινες χορηγοῦσιν εἴδη ἱματισμοῦ καὶ τρόφιμα διὰ τὰ παιδία καὶ τοὺς σωματικῶς ἀνικάνους δι’ ἐργασίαν, ἐφόσον τηροῦνται αὐστηρῶς ὡρισμέναι τινὲς συνθῆκαι, ὁ ἀστικὸς πληθυσμὸς ἐξαρτᾶται ἀποκλειστικῶς ἐκ τῆς ἀτομικῆς αὑτοῦ ἐργασίας καὶ ἐκ τῆς τυχὸν παρεχομένης αὐτῷ ἐπιτοπίου φιλανθρωπικῆς βοηθείας».

§85Π. ΚΟΥΡΤΙΔΗΣ. Ὑπῆρχε μία πενταμελὴς Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἡ ὁποία θὰ μετέβαινε νὰ μᾶς φέρῃ τὰς ἐντυπώσεις της.

§86Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ἐκτὸς τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς ὑποθέτω ὅτι ἠθικὴ ὑποχρέωσις ἑκάστου πληρεξουσίου εἶναι νὰ φέρῃ πρὸ τῆς Συνελεύσεως τὴν κατάστασιν τῶν προσφύγων, ὅπως ταύτην διεπίστωσεν ὁ ἴδιος.

§87Π. ΚΟΥΡΤΙΔΗΣ. Εἶμαι σύμφωνος μαζί σας καὶ σᾶς ὑπενθυμίζω κάτι τι τὸ ὁποῖον παρήλθετε· ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως ἐπὶ τῇ λήξει τοῦ ἔργου διαχειρίσεως, πρὸς ταῖς ἐκθέσεσιν, ὤφειλε νὰ ὑποβάλῃ καὶ ἀπολογισμόν.

§88Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Λοιπὸν προχωρῶ (συνεχίζει ἀναγινώσκων): «...Ὁ ἀστικὸς πληθυσμὸς εἶναι αὐτάρκης· εἴς τινας περιπτώσεις οἱ πρόσφυγες ἔχουν ἤδη ἐγκατασταθῆ μονίμως· ἀλλαχοῦ ζῶσιν ἐν λογικῇ ἀνέσει, ὑπάρχει ὅμως κατ’ ἀνάγκην μεγάλη μᾶζα λαοῦ ὅστις μόλις κατορθώνει νὰ ὑφίσταται. Ἡ οἰκονομικὴ στενοχωρία εἶναι μεγίστη καὶ διὰ τοῦτο οἱ πρόσφυγες εἰς πάσας τὰς πόλεις τῆς Ἑλλάδος εἶναι ἠναγκασμένοι νὰ ἀναζητῶσι πᾶσαν πιθανότητα ἐξευρέσεως πόρου ζωῆς. Ἐν γένει τὸ συμπέρασμα εἶναι ἱκανοποιητικώτατον· χωρὶς νὰ χορηγηθῇ εἰς αὐτοὺς τίποτε περισσότερον μιᾶς στέγης, ἅπαντες κερδίζουν—ἔστω καὶ ἀνεπαρκῶς—τὰ πρὸς τὸ ζῆν». Τὸ τμῆμα αὐτὸ ἀνεγνώσθη εἰς ἄλλην συνεδρίασιν ἐκ μέρους τοῦ συναδέλφου κ. Μανουηλίδη. Αὐτοὶ εἶναι, κύριοι πληρεξούσιοι, οἱ λόγοι διὰ τοὺς ὁποίους νομίζω ὅτι εἶναι περιττὸν νὰ ἐπιμείνω καὶ εἰς τὰς ἄλλας τριμηνιαίας ἐκθέσεις, αἱ ὁποῖαι ἐπηκολούθησαν τὰς δύο πρώτας, καὶ νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν σημερινὴν κατάστασιν τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως. Κύριοι, ὡς γνωρίζετε, εἰς τὸ σχετικὸν Νομοθετικὸν Διάταγμα τῆς λειτουργίας τῆς Ἐπιτροπῆς ὑπὸ ἡμερομηνίαν 16 Δεκεμβρίου 1923 μεταξὺ ἄλλων προβλέπεται καὶ ἡ σύστασις ἑνὸς Ὑπηρεσιακοῦ Συμβουλίου, εἰς τὸ ὁποῖον τὴν πλειονοψηφίαν ἔχουν οἱ κρατικοὶ ὑπάλληλοι. Τοῦτο εἶχε τὴν ἁρμοδιότητα νὰ ἀπασχοληθῇ μὲ ὅλα τὰ ζητήματα τοῦ ἐποικισμοῦ. Δυστυχῶς τὸ ἐν λόγῳ Ὑπηρεσιακὸν Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον εἶχεν αὐτὴν τὴν δικαιοδοσίαν, ἀπὸ ἓξ καὶ πλέον μηνῶν ἔχει σχεδὸν ἀτονήσει, συνεδριάζον δὲ σήμερον ἀπασχολεῖται ἁπλῶς μὲ ζητήματα προσωπικοῦ. Ἐπ’ αὐτῶν ἄλλως τε ἔχομεν καὶ τὴν γνώμην ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας, οἱ ὁποῖοι ἐν καιρῷ τῷ δέοντι εἶχον ὑποβάλει εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τὰς σχετικάς των ἐκθέσεις. Ὁμιλῶ περὶ τῆς ἐκθέσεως τοῦ κ. Ἀναγνωστοπούλου, ἡ ὁποία ὑπεβλήθη πρὸ καιροῦ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας καὶ εἰς τὴν ὁποίαν καταφαίνεται πραγματικῶς ὅτι τὸ ἐν λόγῳ Ὑπηρεσιακὸν Συμβούλιον ἔπαυσε πλέον νὰ ἐκπληροῖ τὸν προορισμὸν διὰ τὸν ὁποῖον εἶχεν ὁρισθῆ.

§89Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Εὑρίσκετε διαφορὰν μεταξὺ τοῦ τελευταίου ἑξαμήνου καὶ τοῦ προτελευταίου; Ὅπως ἐθέσατε τὸ ζήτημα, ὅτι πρὸ ἑξαμήνου ἔπαυσε νὰ ἐκπληροῖ τὸν προορισμόν του, πρὸ τοῦ ἑξαμήνου αὐτοῦ ἐξεπλήρου αὐτὸν κατὰ διάφορον τρόπον;

§90Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Βλέπω, κ. Ὑπουργέ, ὅτι, ἐνῷ ἐλέγχεται ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, ἐνασμενίζεσθε μὲ συγκριτικὰς παραβολάς. Ἂν λοιπὸν λάβητε τὴν καλωσύνην νὰ ρίψητε ἓν βλέμμα εἰς τὰς ἀποφάσεις τὰς ὁποίας ἔλαβε κατὰ τὸ προτελευταῖον ἑξάμηνον, θὰ ἴδητε ὅτι ἔχει ἀπασχοληθῆ καὶ μὲ σοβαρὰ τοῦ ἐποικισμοῦ ζητήματα. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἔπαυσεν ἀπὸ ἑξαμήνου λειτουργοῦν. Τώρα προκειμένου περὶ τῶν ὑπευθύνων θὰ ὁμιλήσωμεν κατωτέρω. Σᾶς εἶπον ὅτι εἶχε τὸ δικαίωμα ἐκτὸς τοῦ ζητήματος τοῦ προσωπικοῦ νὰ ἀπασχολῆται μὲ τὰς γενικὰς γραμμὰς τοῦ ἐποικισμοῦ καὶ νὰ ὑποβάλλῃ τὰς σχετικὰς ἀποφάσεις εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀποκαταστάσεως.

§91Ν. ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ ἐφηρμόζετο ἐπὶ τῆς ὑπουργίας σας;

§92Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Βεβαίως.

§93Ν. ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ λέγω ὄχι.

§94Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κ. συνάδελφε, νὰ ὑποβάλητε σχετικὴν ἐπερώτησιν, προκειμένου περὶ τῆς ἐποχῆς μας εἴμεθα πρόθυμοι.

§95Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Πρὸς τίνα σκοπόν;

§96Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ἕτερον ζήτημα τὸ ὁποῖον ὤφειλε νὰ ἀπασχολήσῃ τὴν Κυβέρνησιν ἦτο ἡ κατάργησις τῆς Διευθύνσεως Ἀγροτικῆς Ἐγκαταστάσεως. Δὲν ὑπάρχει πλέον εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀποκαταστάσεως ἡ ἀρχῆθεν ὑφισταμένη Διεύθυνσις τῆς Ἀγροτικῆς Ἐγκαταστάσεως, ἡ ὁποία ἠμποροῦσε νὰ χαράξῃ τὰς γενικὰς γραμμὰς τὰς ὁποίας ὀφείλει ἀπὸ ἀπόψεως ἐποικιστικῆς νὰ ἀκολουθήσῃ ἡ Ἐπιτροπή. Ἀπὸ ἑξαμήνου καὶ πλέον οὐδεὶς ἁρμόδιος παρέχει γενικὴν κατεύθυνσιν, ἀνεξαρτησία ὡς ἐκ τούτου προῆλθεν εἰς τὰ διάφορα τμήματα, καὶ διὰ τοῦτο βλέπομεν ὅτι αἱ εἰσηγήσεις τῶν ἁρμοδίων, ἐφόσον πρόκειται περὶ ζητημάτων γενικῶν, γίνονται εἰς τὴν Γραμματείαν, ἐφόσον δὲ πρόκειται περὶ ζητημάτων οἰκονομικῶν αἱ εἰσηγήσεις γίνονται εἰς τὸν Ταμίαν τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως. Ἐκτὸς τούτου ἔχομεν καὶ τὴν κατάργησιν τοῦ Τμήματος τοῦ Ἐποικισμοῦ, ἡ ὁποία προεκάλεσε, λόγῳ τῆς ἀνεξαρτησίας εἰς τὴν ὁποίαν περιῆλθε τὸ Τμῆμα, καὶ τὴν παραίτησιν τοῦ κ. Ἀναγνωστοπούλου. Συνέπεια τῶν ἐν λόγῳ καταργήσεων ὑπῆρξεν ἡ ἀνεξαρτησία τοῦ Τμήματος τῶν Προμηθειῶν, τοῦ Τεχνικοῦ Γραφείου, τοῦ Τμήματος Προσωπικοῦ καὶ τοῦ τῆς Στατιστικῆς. Οὐδεὶς ὑπῆρχεν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων ὁ ὑποδεικνύων τὸν τόπον τῆς ἐγκαταστάσεως, οὐδεὶς ὁ σκεπτόμενος καὶ φροντίζων προκειμένου περὶ τῆς συγκεντρώσεως τῶν ὑλικῶν. Τελεία ἀνεξαρτησία καὶ μέχρις αὐτοῦ ἀκόμη τοῦ γραφέως. Οὐδεὶς ὁ συνιστῶν τρόπον καὶ χρόνον προμηθείας. Γενικὴ Γραμματεία, θέσις μὴ προβλεπομένη κἄν εἰς τὸ Διάταγμα τῆς 16 Δεκεμβρίου, ἐρρύθμιζε τὰ διοικητικὰ τμήματα, ὁ Ταμίας ὅλα τὰ οἰκονομικά. Κατὰ πόσον τὰ δύο ταῦτα πρόσωπα εἶχον τὴν ἀπαιτουμένην πρὸς τοῦτο εἰδικότητα οὐδεὶς ἐσκέφθη. Καὶ ἤδη εἰσερχόμεθα εἰς τὸ σπουδαιότερον Τμῆμα, τὸ Τμῆμα τῶν Προμηθειῶν. Κύριοι, τὸ Τμῆμα τῶν Προμηθειῶν, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει ἤδη εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀποκαταστάσεως, δὲν χρονολογεῖται ἀπὸ τῆς συστάσεως τοῦ ἐν λόγῳ ὀργανισμοῦ. Εἶναι πολὺ μεταγενέστερον. Γνωρίζετε ὅτι τὰς προμηθείας διενήργει κατ’ ἀρχὰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας καὶ τῆς Προνοίας. Ὅτε ἦλθεν ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως καὶ ἤρξατο λειτουργοῦσα, αἱ προμήθειαι, ἐφόσον ἐπρόκειτο περὶ ὑλικῶν τὰ ὁποῖα ἠδυνάμεθα νὰ προμηθευθῶμεν ἐπὶ τόπου, ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα, ἐγίνοντο διὰ τῶν διαφόρων Ὑπηρεσιῶν τῶν ἐπαρχιῶν, κυρίως δὲ τὸ ἔργον τῶν προμηθειῶν διεξήγετο ἀπὸ τὸ τεχνικὸν προσωπικὸν τῶν κατὰ τόπους ἐπαρχιακῶν Ὑπηρεσιῶν τῆς Ἀγροτικῆς Ἐγκαταστάσεως. Τοῦτο ἐγίνετο, ἐφόσον κεντρικῶς δὲν ὑπῆρχε Γραφεῖον Προμηθειῶν, ἀλλὰ τὸ σύστημα εἶχε διαπιστωθῆ ὅτι μᾶς ἔφερε πραγματικῶς εἰς χάος ἀφ’ ἑνὸς καὶ συνετέλει εἰς τὴν ἀπώλειαν χρόνου καὶ χρήματος ἀφ’ ἑτέρου, διότι τὰ πρόσωπα τὰ ὁποῖα ἐπρόκειτο νὰ προβῶσιν εἰς τὰς ἐν λόγῳ προμηθείας ἦταν πρόσωπα τὰ ὁποῖα ἠγνόουν τελείως καὶ τὴν τιμὴν τῶν εἰδῶν καὶ συνάμα τὰ εἴδη τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ προτιμήσωσιν. Ἡ Ἀγροτικὴ Ἐγκατάστασις τοῦ Κέντρου ἦτο ἀδύνατον νὰ παρακολουθήσῃ τὰς προμηθείας ταύτας, ἦτο ἀδύνατον δὲ συνάμα καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως, ἀναλαβοῦσα τὴν ὑποχρέωσιν νὰ παραλάβῃ τὰς διαφόρους προμηθείας αἱ ὁποῖαι εἶχον συναφθῆ προηγουμένως ἐκ μέρους τοῦ Κράτους, νὰ παρακολουθήσῃ ἀνελλιπῶς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ὑπὸ τοῦ Κράτους ὑπογραφεισῶν συμβάσεων. Τὸ τοιοῦτον εἶχε πραγματικῶς γίνει ἀντιληπτὸν ἐκ μέρους τῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία προέβη εἰς τὴν ἵδρυσιν Τμήματος Προμηθειῶν κατὰ τὸν παρελθόντα Μάϊον. Τὸ Τμῆμα αὐτὸ ὑπήχθη, ὡς ἦτο φυσικὸν ἄλλως τε, εἰς τὴν Διεύθυνσιν τῆς Ἀγροτικῆς Ἐγκαταστάσεως, διότι ἔπρεπε πράγματι ἡ Ἀγροτικὴ Ἐγκατάστασις νὰ δηλοῖ εἰς τὸ Τμῆμα Προμηθειῶν ποίων προμηθειῶν ἔχει ἀνάγκην, πότε θὰ ἔπρεπε νὰ τὰ προμηθεύηται, διότι γνωρίζετε καλύτερον παντὸς ἄλλου ὅτι τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν προσφορά τις ἔφθανε πέντε ἡμέρας ἀργότερον εἰς τὸν πρὸς ὃν ὅρον ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιφέρῃ ἀνυπολογίστους ζημίας. Ἄν κανεὶς θελήσῃ νὰ ἐξετάσῃ τὸν ὀργανισμὸν τοῦ Γραφείου τούτου, διαπιστοῖ τὰ ἑξῆς: Πρῶτον ἐστερεῖτο τὸ Γραφεῖον Προμηθειῶν ἐσωτερικοῦ ὀργανισμοῦ, δὲν εἶχε καθωρισμένα τὰ ὅρια τῆς δικαιοδοσίας τῶν διαφόρων ὑπαλλήλων. Ἐπωνομάσθη «Γενικὸν Γραφεῖον Προμηθειῶν Ἀστικῆς καὶ Ἀγροτικῆς Ἐγκαταστάσεως». Αὐτὰ λέγουν τὰ διάφορα ἔντυπα. Προέβαινεν ὅμως εἰς προμηθείας μόνον διὰ τὸν ἀγροτικὸν ἐποικισμόν, διότι αἱ προμήθειαι τῆς ἀστικῆς ἐγκαταστάσεως ἀνετέθησαν εἰς ἕτερον Γραφεῖον ἐντὸς τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως καὶ τὸ ὁποῖον ἔχει τελείαν αὐτοτέλειαν ἀπὸ τὸ Γενικὸν Γραφεῖον τῶν Προμηθειῶν. Ἑπομένως σύγχυσις, ἀποτυχία, καὶ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον διεπίστωσα, ὅταν ἠθέλησα πραγματικῶς νὰ λάβω μερικὰς πληροφορίας, εἶναι ὅτι πολλοὶ προμηθευταί, τῶν ὁποίων αἱ προσφοραὶ εἶχον ἀπορριφθῆ ἀπὸ τὸ Γενικὸν Γραφεῖον τῶν Προμηθειῶν, τὸ ὁποῖον ἀπησχολεῖτο μὲ τὴν ἀγροτικὴν ἐγκατάστασιν, ἐπῆραν τὰ εἴδη καὶ τὰ παρέδωσαν εἰς τὸ δεύτερον Γραφεῖον, τὸ ὁποῖον ἐπρομηθεύετο τὰ εἴδη τῆς ἀστικῆς ἐγκαταστάσεως. Τοιαῦτα παραδείγματα δύναμαι νὰ ἀναφέρω ἀρκετά. Αὐτὴ ἦτο ἡ ἔναρξις τῶν ἐργασιῶν ἐκ μέρους τοῦ Γενικοῦ Γραφείου τῶν Προμηθειῶν. Ἡ Διεύθυνσις τοῦ αὐτοῦ Γραφείου ἀνετέθη εἰς τὸν διευθύνοντα τὴν ἀγροτικὴν ἐγκατάστασιν κ. Μαλοῦχον.

§97ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ὥστε ὑπῆρχον δύο Γραφεῖα Προμηθειῶν;

§98Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Τὸ πρῶτον Γενικὸν Γραφεῖον Προμηθειῶν Ἀστικῆς καὶ Ἀγροτικῆς Ἐγκαταστάσεως ἀπησχολεῖτο μὲ τὴν προμήθειαν τῶν ἀγροτικῶν εἰδῶν, τὸ ἕτερον ὑπὸ τὴν αἰγίδα Διευθύνσεως Ἀστικῆς Ἐγκαταστάσεως ἀπησχολεῖτο μὲ τὴν προμήθειαν τῶν εἰδῶν διὰ τὴν ἀστικήν. Τὸ Γενικὸν Γραφεῖον Προμηθειῶν ἀπὸ τὸν Μάϊον μέχρι τοῦ Αὐγούστου ὀφείλω νὰ δηλώσω, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν γενομένων πράξεων ἐκ μέρους τῆς Ἐπιτροπῆς, ὅτι ἐλειτούργει ἀρκετὰ καλά. Αἱ προμήθειαι ἐγίνοντο κατόπιν μειοδοτικοῦ διαγωνισμοῦ προκηρυσσομένου ἑκάστοτε δι’ ἀνακοινώσεων πρὸς τὸν Τύπον καὶ ζηλοτύπως τηροῦντος τὰς ὁριζομένας προθεσμίας. Κύριοι, ὀφείλω νὰ παρακολουθήσω τὸ ἔργον τοῦ Γραφείου Προμηθειῶν τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως ἀπὸ τοῦ Αὐγούστου καὶ ἐντεῦθεν. Προϊστάμενος τοῦ ἐν λόγῳ Γραφείου εἶχε διορισθῆ ἄπειρος καθ’ ὅλα Κύριος, μὲ τὰ ἴδια δικαιώματα, χωρὶς καθορισμὸν ὁρίων δικαιοδοσίας, χωρὶς καμμίαν κατεύθυνσιν. Ἡ ἔλλειψις αὕτη ὑποβοηθουμένη ἀπὸ τὴν ἔλλειψιν γενικοῦ ὀργανισμοῦ τῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ βάσεως διοικητικῆς ὀργανώσεώς της ὡς δημοσίας Ἀρχῆς ἐγένετο ἀφορμὴ διασπαθήσεως τοῦ προσφυγικοῦ χρήματος. Τὸ Τμῆμα τῶν Προμηθειῶν ἀπὸ τοῦ Αὐγούστου καὶ ἐντεῦθεν ἦτο τελείως ἀνεξάρτητον. Ἀλλ’ ἐνῷ ἐλειτούργει αὐτὸ τὸ Γραφεῖον ἐν Ἀθήναις, παραπλεύρως ὑφίστατο καὶ ἐλειτούργει ἕτερον Γραφεῖον Προμηθειῶν εἰς Θεσσαλονίκην, ἐξ οὗ σύγκρουσις ἁρμοδίων καὶ φυσικῶς ζημία ἐν τῇ διαχειρίσει. Διότι ἡ Ὑπηρεσία ἡ ὑφισταμένη εἰς τὴν Θεσσαλονίκην δὲν ἠρκεῖτο πλέον νὰ προμηθεύηται διάφορα εἴδη, τὰ ὁποῖα παρήγοντο ἐπιτοπίως, ἀλλ’ ἐπρομηθεύετο καὶ εἴδη ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ.

§99Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Ἔχομεν τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον ἠκούσατε προηγουμένως. Τί ἠθέλετε νὰ γίνῃ; Ποῦ νὰ ἀποταθῶ καὶ ποῦ νὰ προλάβῃ κανεὶς τὰς τόσας καταγγελίας; Αὐτὰ τὰ λέγω ἐπιβοηθητικῶς διὰ τὴν Ἐπιτροπὴν ἡ ὁποία ὑπάρχει ἐν Θεσσαλονίκῃ.

§100Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Κύριε συνάδελφε, αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἀναφέρετε δὲν ἀνάγεται εἰς τὰς ἐνεργείας τῆς Ἐπιτροπῆς τῆς Θεσσαλονίκης. Ἡ προμήθεια αὐτῶν τῶν οἰκιῶν, ὡς θὰ λάβω τὴν τιμὴν νὰ ἀναφέρω, γίνεται ἀπὸ τὸ Κέντρον. Αὐτὸ θὰ ἀναλάβῃ τὸ ὑπόλοιπον ποσὸν τοῦ δανείου, ἀπήντησα δὲ εἰς τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον ὅτι ἔχει ἱδρυθῆ μέγας ἐμπορικὸς συνδυασμὸς ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖται ἀπὸ Γερμανόν, Αὐστριακὸν καὶ τὸν κ. Ἐπ. Χαρίλαον.

§101ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ὁ κ. συνάδελφος ἀνέγνωσε τὸ τηλεγράφημα, ἀνέγνωσε τὸ πληρεξούσιον τὸ ὁποῖον λέγει ὅτι εἶναι παραγγελία ἡ ὁποία ἐγένετο μετὰ τῆς Ἑταιρείας «Ναλσία». Αὐτὸ εἶναί τι χειρότερον ἀπὸ σκανδαλῶδες. Πότε ἐγένετο ἡ παραγγελία αὐτή;

§102Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ἐγένετο κατὰ τὴν 15 ἢ 18 Ἰουλίου, δύο ἡμέρας πρὸ τῆς πτώσεως τῆς Κυβερνήσεως Παναστασίου, ἐκ μέρους τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων. Θὰ λάβω τὴν εὐκαιρίαν ἐπ’ αὐτοῦ νὰ ὁμιλήσω. Ὁ κ. συνάδελφος ἠθέλησεν ἐπιμόνως νὰ μὲ ψέξῃ. Δυστυχῶς ὅμως ἔλεγχος ἐπ’ αὐτοῦ δὲν χωρεῖ, διότι αἱ συμβάσεις καὶ αἱ προμήθειαι δὲν ἐγένοντο ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας, ἀλλ’ ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως.

§103ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ἐγὼ θὰ ἤθελα νὰ γνωρίζω ἂν ἡ Κυβέρνησις ἔχει γνῶσιν τῶν σκανδάλων αὐτῶν.

§104Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ἐγὼ δὲν ἐπιμένω ἐπ’ αὐτοῦ· ὁμιλῶ περὶ τῶν προμηθειῶν τῆς Ἐπιτροπῆς ἐν Θεσσαλονίκῃ, ἡ ὁποία δρᾷ ἀντιθέτως πρὸς τὴν Ὑπηρεσίαν τὴν ἐν Ἀθήναις. Ὑπάρχουν συμβάσεις αἱ ὁποῖαι ἀπερρίφθησαν ἀπὸ τὰς Ἀθήνας, ἐγένοντο δὲ δεκταὶ ἀπὸ τὴν Θεσσαλονίκην. Ὑπάρχουν συμβάσεις αἱ ὁποῖαι μὲ τὴν Α τιμὴν ἐπροτάθησαν εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, μὲ τὴν Β τιμὴν, ἀνωτέραν, ἐγένοντο δεκταὶ ἐκ μέρους τοῦ Κέντρου. Δὲν θέλω νὰ εἰσέλθω εἰς λεπτομερείας προκειμένου περὶ τῶν ἐν λόγῳ συμβάσεων· διότι ἔχω μίαν σχετικὴν ἔκθεσιν, τὴν ὁποίαν θὰ καταθέσω εἰς τὴν Συνέλευσιν καὶ τῆς ὁποίας πᾶς ἐνδιαφερόμενος δύναται νὰ λάβῃ γνῶσιν, ἑπομένως μὲ λεπτομερείας προκειμένου περὶ τῶν διαφόρων προμηθειῶν δὲν θὰ σᾶς ἀπασχολήσω.

§105Γ. ΜΟΔΗΣ. Ἡ ἔκθεσις αὐτὴ τίνος εἶναι;

§106Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Εἶναι στατιστικὴ συμβάσεων. Δὲν ἔχει τίποτε τὸ ἐξαιρετικόν. Στατιστικὴ ὅλων τῶν συμβάσεων, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς, ὁρίζουσα τοὺς ὅρους τῆς συνάψεως καὶ χρονολογίαν παραδόσεως. Εἶναι ἐργασία ἡ ὁποία ἐγένετο τῇ βοηθείᾳ ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι ἦσαν εἰς θέσιν νὰ γνωρίζουν τὰ πράγματα. Ἡ ἔλλειψις ὀργανώσεως τῆς Ἐπιτροπῆς ὡς πρὸς τὰς προμηθείας εἶχεν ὡς ἀποτέλεσμα τὴν ἀποχὴν ἀπὸ τῆς προμηθείας πλείστων ὅσων ἐμπορικῶν Οἴκων ἐν Ἑλλάδι, οἱ ὁποῖοι, λόγῳ ἀκριβῶς δυσπιστίας πρὸς τὴν Ὑπηρεσίαν, ἐγκατέλειψαν τὸ στάδιον τοῦ ἀνταγωνισμοῦ καὶ ἀφῆκαν τὸ πεδίον ἐλεύθερον εἰς πλείστους ὅσους ἐκμεταλλευτάς.

§107Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Πῶς ἔγινεν αὐτό;

§108Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Διότι ὁ Α π.χ. ἐμπορικὸς Οἶκος Ἀθηνῶν ἐπήγαινε νὰ δώσῃ μίαν τιμήν, ἐν τῷ μεταξὺ καθωρίζετο ἡ ἡμέρα Α τῆς μειοδοσίας· ἐπηγαίνατε ἐκεῖ, εὑρίσκεσθε πρὸ ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι ἔλαβον τὰς τιμάς· σᾶς ἔλεγον «περάσατε μετὰ δύο ἢ τρεῖς ἡμέρας». Ἐπανήρχεσθε μετὰ δύο ἡμέρας· ἐν τῷ μεταξὺ δὲν ἐλάμβανον σχετικὴν ἀπόφασιν οἱ ἁρμόδιοι ἐπὶ τοῦ προκειμένου καὶ τοιουτοτρόπως ὅλος ὁ ἐμπορικὸς κόσμος ὁ σοβαρὸς δὲν εὕρισκε συμφέρον νὰ παρουσιασθῇ ὅπως λάβῃ μέρος εἰς τὰς δημοπρασίας, αἱ ὁποῖαι ἐγίνοντο.

§109Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Πῶς κατεκυροῦντο;

§110Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Κατεκυροῦντο κατόπιν, ἀφοῦ ἐγίνοντο δύο ἢ τρεῖς τυπικαὶ μειοδοσίαι.

§111Γ. ΜΟΔΗΣ. Αἱ δημοπρασίαι αὐταὶ προεκηρύσσοντο, ἐδημοσιεύοντο;

§112Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ἀπὸ καιροῦ οὐδεμία ἀνακοίνωσις διὰ τοῦ Τύπου ἐγένετο.

§113Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἡ κατακύρωσις ἐγίνετο ἀνεξαρτήτως τῶν προσφορῶν;

§114Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Κύριε πρόεδρε, θὰ ἔχητε τὴν εὐκαιρίαν νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν σας ὅλα τὰ σχετικά· διότι, ἂν θελήσω νὰ εἰσέλθω εἰς τὰς λεπτομερείας τῶν συμβάσεων, νομίζω ὅτι θὰ πελαγώσῃ τὸ ζήτημα. Ἔχω καθωρισμένα ἀκριβῶς στοιχεῖα, διὰ τὴν ἀκρίβειαν τῶν ὁποίων σᾶς ἐγγυῶμαι προσωπικῶς.

§115Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δὲν ἔχω τὴν πρόθεσιν νὰ περιαγάγω ὑμᾶς ἢ τὴν Συνέλευσιν εἰς ἀδιέξοδον.

§116Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Δὲν περιάγομαι εἰς ἀδιέξοδον.

§117Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Εἴπετε ὅτι θὰ πελαγώσητε.

§118Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Εἶπον ὅτι, ἂν θελήσω νὰ εἰσέλθω εἰς τὸ ζήτημα τῶν συμβάσεων, θὰ σᾶς ἀπασχολήσω ἐπὶ πολὺ πελαγοδρομῶν εἰς λεπτομερείας.

§119Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἐγὼ ἐζήτησα μίαν πληροφορίαν: Ἐγίνοντο προσφοραί· αὐταὶ ἢ ἐλαμβάνοντο ὑπ’ ὄψιν ἢ δὲν ἐλαμβάνοντο· διότι σεῖς ὑπηνίχθητε τὸ τελευταῖον· ἂν δὲν τὸ ὑπῃνίττεσθε, δὲν θὰ εἶχον κανένα λόγον νὰ ζητήσω καμμίαν διασάφησιν· ἀλλὰ ὑπηνίχθητε ὅτι ἐλάμβανόν τινες μέρος εἰς τὴν δημοπρασίαν καὶ αὐτοὶ ἐτίθεντο ἐκποδὼν διὰ τῆς παρελκύσεως. Ἡ ἀπορία ἡ ὁποία μοὶ ἐγεννήθη εἶναι εἰς ποῖον τελικῶς κατεκυροῦτο ἡ δημοπρασία. Κατεκυροῦτο εἰς τρίτον, ἀνεξαρτήτως τῶν τιμῶν αἱ ὁποῖαι προσεφέρθησαν, ἢ κατεκυροῦτο ἐπὶ τῇ βάσει τῶν τιμῶν αἱ ὁποῖαι προσηνέχθησαν; Τοῦτο εἶναι ἄξιον προσοχῆς.

§120Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ἀναγκάζομαι λοιπόν, κ. πρόεδρε, νὰ σᾶς ἀναγνώσω μόνον μίαν σελίδα διὰ νὰ ἐννοήσητε περὶ τίνος πρόκειται.

§121Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἐγώ, κ. συνάδελφε, μίαν πληροφορίαν σᾶς ἐζήτησα.

§122Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Οἱ ἐμπορικοὶ Οἶκοι οἱ σοβαροί, κ. πρόεδρε, οἱ ὁποῖοι ἐλάμβανον μέρος εἰς τὴν μειοδοσίαν, ἀπεθαρρύνοντο διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον ὅτι, ἐνῷ καθωρίζετο ἡ Α ἡμερομηνία ὡς ἡμέρα τελικῆς προσφορᾶς, ἤρχιζεν ἡ δημοπρασία, προσέφερον τὴν τελευταίαν τιμὴν καὶ εἶχον βεβαίως δικαίωμα νὰ ἀπαιτήσουν ὅπως εἰς τὴν τιμὴν αὐτὴν κατακυρωθῇ ἡ Α προμήθεια, ἀλλ’ ἐν τῷ μεταξύ, ἐπειδὴ τὸ «veto» ἐπὶ τοῦ προκειμένου εἶχον οἱ ἁρμόδιοι, ἀντὶ νὰ γίνεται μετὰ 5 ἢ 6 ἡμέρας ἡ κατακύρωσις, ἐπανελαμβάνετο πάλιν ἡ δημοπρασία ἄνευ τῆς γνώμης τῆς Ὑπηρεσίας, ἡ ὁποία, ἀποφαινομένη ἐπὶ τῆς Α ἢ Β τιμῆς, θὰ εὕρισκεν ἂν ἡ τιμὴ αὕτη ἦτο συμφέρουσα, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν τιμῶν τῆς ἀγορᾶς. Αὐτὴ ἡ μέθοδος ἐπανελαμβάνετο συστηματικῶς καὶ ὡς ἐκ τούτου βλέπομεν διαφόρους Οἴκους σοβαροὺς νὰ ἀναγκασθῶσι νὰ μὴ λαμβάνωσι μέρος εἰς τὰς διαφόρους δημοπρασίας, διότι, ὡς γνωστόν, διὰ νὰ λάβῃ κανεὶς μέρος εἰς τὰς δημοπρασίας πρέπει πρὸ παντὸς νὰ γνωρίζῃ τὰς τιμὰς τῆς διεθνοῦς ἀγορᾶς, ἑπομένως εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ τηλεγραφήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν, νὰ λάβῃ τὰς τιμὰς τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει ὅλα τὰ στοιχεῖα, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων θὰ διαγωνισθῇ.

§123Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Ὑπάρχει μία μέθοδος νὰ τρέπωνται εἰς φυγὴν οἱ ἀνεπιθύμητοι εἰς τὰς δημοπρασίας αὐτάς. Ἀναμένουν σήμερον, ἀναμένουν αὔριον, ἀναμένουν μεθαύριον, ἐξοδεύουν εἰς τηλεγραφήματα διὰ νὰ λαμβάνουν τὰς τιμάς, ἐπὶ τέλους οἱ ἄνθρωποι ἀπαυδοῦν καὶ τρέπονται εἰς φυγὴν καὶ μένουν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐπιθυμητοί. Αὐτὸ γίνεται συνηθέστατα.

§124Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ἀναγκάζομαι προκειμένου περὶ τῆς διαφωτίσεως τῆς Συνελεύσεως νὰ σᾶς ἀναγνώσω μίαν καὶ μόνην σελίδα τῆς ἐν λόγῳ ἐκθέσεως, ἡ ὁποία λέγει τὰ ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἡ σύγχρονος καὶ ἐν πλήρει ἀσυνεννοησίᾳ λειτουργία τῶν δύο τούτων, θὰ ἠδύνατό τις νὰ εἴπῃ, ἀντιζήλων προμηθευτικῶν Ὑπηρεσιῶν τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων, ὧν ἡ ἀμοιβαία στάσις προδίδει ἔλλειψιν ἐμπιστοσύνης τῆς μιᾶς πρὸς τὴν ἄλλην καὶ ἐχθρότητα, παρουσίασε μεταξὺ πολλῶν ἄλλων καὶ τὰς κάτωθι περιπτώσεις, χαρακτηριζούσας ὡς ἔδει τὴν κατάστασιν: Πρῶτον ὁ Ἐποικισμὸς Θεσσαλονίκης προκηρύσσει δημοπρασίας πρὸς προμήθειαν εἰδῶν διὰ τὰ ὁποῖα μόνον κατάλληλος εἶναι ἡ ἀγορὰ Πειραιῶς, χωρὶς πάντοτε νὰ εἰδοποιῇ περὶ τούτου τὸ ἐνταῦθα κεντρικὸν Τμῆμα Προμηθειῶν ἢ τὸ εἰδοποιεῖ εἰς τὰς παραμονὰς τῆς δημοπρασίας, ὁπότε πᾶσα ἐντεῦθεν ἐνέργεια εἶναι καθυστερημένη, ἢ τὸ εἰδοποιεῖ καὶ μετὰ τὴν διενέργειαν καὶ κατακύρωσιν τῆς δημοπρασίας. Π.χ. αἱ τελευταῖαι μειοδοσίαι τῆς 27, 28 καὶ 29 Νοεμβρίου διὰ τὴν προμήθειαν 24.000 μέτρων κυβ. ξυλείας, 5.000,000 κεράμων, 2.000 τόννων κριθῆς, προκηρυχθεῖσαι αἰφνιδιαστικῶς ἐν Θεσσαλονίκῃ κατὰ τρόπον σκανδαλώδη, διότι εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐγένετο τὴν τελευταίαν στιγμήν, μόλις ὀλίγας ἡμέρας πρὸ τῆς ὁρισθείσης διὰ τὴν δημοπρασίαν ἡμερομηνίας καὶ εἰς παραμονὰς πήξεως τοῦ Δουνάβεως, ἀντιληπτὴ ἡ ἀνάγκη τοσαύτης ποσότητος ξυλείας κλπ. κλπ., ἐγνώσθησαν ἐνταῦθα πέντε ἡμέρας πρὸ τῆς δημοπρασίας, ἤτοι μὲ καθυστέρησιν ἀποκλείουσαν πᾶσαν ἐντεῦθεν ἐνέργειαν πρὸς συγκέντρωσιν προσφορῶν. Κατ’ ἀνάγκην ἄγεταί τις εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι ἢ τελεία ἀνικανότης ἐπικρατεῖ ἐν Θεσσαλονίκῃ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἔγκαιρον πρόβλεψιν τῶν ἀναγκῶν ἢ ὅτι αὗται γνωσταὶ οὖσαι ἐκ τῶν προτέρων ἐδηλώθησαν ὑπὸ ἐχεμυθίαν μόνον εἰς ὡρισμένους προμηθευτικοὺς κύκλους, οἵτινες τὴν κατάλληλον στιγμὴν παρουσιάζονται κάτοχοι ἑτοίμου ἤδη ἐμπορεύματος καὶ προτιμῶνται ἐλλείψει ἀνταγωνισμοῦ. Σημειωτέον ὅτι ἀφ’ ἑνὸς μὲν αἱ ἀναφερόμεναι μειοδοσίαι ἔχουσι προκηρυχθῆ οὕτως ὥστε ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς προκηρύξεως των μέχρι τῆς ἡμέρας τῆς δημοπρασίας νὰ μεσολαβῇ χρονικὸν διάστημα μόλις δέκα ἡμερῶν, ἐντελῶς ἀνεπαρκὲς πρὸς ζήτησιν τιμῶν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, προσκομίσεως δειγμάτων κλπ., ἀφ’ ἑτέρου δ’ ἐτίθετο ὁ ὅρος τῆς ἀμέσου παραδόσεως τῶν ἐμπορευμάτων, δηλαδὴ πρᾶγμά τι ἀκατόρθωτον. Τὸ τέχνασμα τοῦτο τῆς δημιουργίας ἀμέσων ἀναγκῶν, κατ’ ἐπανάληψιν συμβαῖνον, ἐξηνάγκασε τὸν κ. Δέλταν νὰ προβῇ εἰς ἔντονον τηλεγραφικὴν διαμαρτυρίαν καὶ νὰ ἐκφράσῃ πρὸς τὸν κ. Καραμάνον τὴν ἀπορίαν του «πῶς ἀνεκαλύφθησαν αἰφνιδιαστικῶς τόσαι σοβαραὶ καὶ ἐπείγουσαι ἀνάγκαι». Τὸ τηλεγράφημα τοῦτο εὑρίσκεται ἐντὸς σχετικοῦ φακέλου τοῦ Τμήματος Προμηθειῶν. Δεύτερον ὁ Ἐποικισμὸς Θεσσαλονίκης διενεργεῖ μειοδοτικὸν διαγωνισμὸν δι’ ἀνοικτῶν προσφορῶν. Ἐν Ἀθήναις ὁ αὐτὸς διαγωνισμὸς καὶ τὴν αὐτὴν ἡμέραν καὶ ὥραν διενεργεῖται διὰ μυστικῶν προσφορῶν ἢ καὶ τἀνάπαλιν. Ἐν Θεσσαλονίκῃ γίνεται ἐπίσημος διαγωνισμὸς δι’ ἐνσφραγίστων προσφορῶν μυστικῶν ἐνώπιον Ἐπιτροπῆς ὑπαλλήλων ἐπὶ τούτῳ διοριζομένης· ἐν Ἀθήναις ὁ τμηματάρχης προμηθειῶν καλεῖ ὅσους ἐμπόρους ἐγκρίνει καὶ δέχεται τιμὰς ἀνοικτάς. Τὰ ἀποτελέσματα Θεσσαλονίκης τηλεγραφοῦνται ἐνταῦθα καὶ βεβαίως μειοδότης ἀναδεικνύεται ὁ ἐνταῦθα δώσας ἀνοικτὴν προσφοράν, ἣν δύναται νὰ τροποποιήσῃ, ἀφοῦ λάβῃ γνῶσιν, παρὰ τοῦ εὐνοοῦντος αὐτὸν τμηματάρχου, τῆς ἐν Θεσσαλονίκης τηλεγραφηθείσης τιμῆς. Π.χ. ἡ προμήθεια 10 χιλ. κυβικῶν μέτρων ξυλείας ὑπὸ Χάϊμον–Βέδοβα, παραγκωνισθέντος τοῦ κ. Κασιμάτη, ὡς κατωτέρω θὰ ἀναπτύξωμεν.

§125Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Τίνος εἶναι ἡ ἔκθεσις αὐτή;

§126Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ἰδικά μου εἶναι τὰ στοιχεῖα.

§127Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Εἶναι εἰδικαί σας πληροφορίαι;

§128Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Εἶναι πληροφορίαι τὰς ὁποίας ἐπῆρα ἀκριβῶς ἀπὸ ἁρμοδίους ἐπὶ τοῦ προκειμένου. Δύνασθε νὰ εἶσθε βέβαιοι περὶ αὐτῶν, διότι ὁ δοὺς εἰς ἐμὲ τὰς πληροφορίας εἶναι ὁ ἁρμόδιος ὑπάλληλος τοῦ Τμήματος Προμηθειῶν κ. Παυλίδης.

§129Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δὲν πρόκειται περὶ τῆς ἀκριβείας· ἤθελον ἁπλῶς νὰ ἐξακριβώσω, ἐπειδὴ πολλοὶ ὑπάλληλοι εἴτε ἀποκλειστικῶς τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως εἴτε τοῦ Ὑπουργείου ἔχουν ἀντιλήψεις διαφόρους περὶ τῶν προμηθειῶν τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως.

§130Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ἄν ὁ κ. πρόεδρος θέλῃ καὶ ἄλλα παραδείγματα, εἶμαι εἰς τὴν διάθεσίν του.

§131Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Οὐδὲν ἀπολύτως. Ἁπλῶς ἐζήτησα μίαν διασάφησιν.

§132Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Αἰσθάνομαι τὴν ἐπιτακτικὴν ὑποχρέωσιν νὰ σᾶς διαφωτίσω.

§133Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Σᾶς εὐχαριστῶ πλήρως. Ἐγὼ σᾶς ἐζήτησα μίαν πληροφορίαν διὰ νὰ καταδικάσω καὶ ἐγὼ μαζί σας τὰς καταχρήσεις.

§134Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ἄν θέλετε, διαβάζω κάτι τι ἄλλο (ἀναγινώσκει): «Ὁ Ἐποικισμὸς Θεσσαλονίκης ἀπορρίπτει μίαν προσφοράν, τὸ ἐνταῦθα Τμῆμα Προμηθειῶν τὴν ἐγκρίνει. Ἢ κάτι χειρότερον· ξυλεία ἀγορασθεῖσα ἐν Θεσσαλονίκῃ καὶ ἀπορριφθεῖσα κατὰ τὴν παραλαβὴν ἀγοράζεται καὶ παραλαμβάνεται ἐνταῦθα ὑπὸ τοῦ Τμήματος Προμηθειῶν. Π. χ. προμήθεια ξυλείας ὑπὸ Χάϊμαν. Ἐν Μακεδονίᾳ τὴν αὐτὴν ἐποχὴν ὁ Ἐποικισμὸς ἀγοράζει ἀθρόως βόας πρὸς λίρας Ἀγγλίας 10 ἕως 10½ ἕκαστον· ἐν Ἀθήναις ἀγοραζόμεναι χιλιάδες ὁμοίων βοῶν προοριζομένων διὰ τὸν Ἐποικισμὸν Μακεδονίας στοιχίζουν λίρας Ἀγγλίας 11½ ἕκαστος. Π. χ. προμήθεια βοῶν ὑπὸ Φώτη κλπ. Σχετικῶς ὑπάρχει τηλεγράφημα τοῦ κ. Καραμάνου πρὸς τὸν κ. Δέλταν διαμαρτυρομένου διὰ τὴν σπατάλην ταύτην. Ὑπάρχει μία καὶ ἡ αὐτὴ ἀνάγκη ὡρισμένης ποσότητος ἑνὸς εἴδους, τὴν ὁποίαν συγχρόνως, ὡς ἂν ἐπρόκειτο περὶ ἀγωνίσματος, σπεύδουν καὶ ἀγοράζουν τόσον τὸ Τμῆμα Προμηθειῶν ἐν Ἀθήναις, ὅσον καὶ ὁ Ἐποικισμὸς Θεσσαλονίκης. Π.χ. προμήθεια 700 τόννων χόρτου Παυλίδου, οἱ ὁποῖοι, προοριζόμενοι ἀρχῆθεν δι’ Ἀλεξανδρούπολιν, ἀργότερον, λόγῳ καλύψεως αὐτόθι τῆς σχετικῆς ἀνάγκης, ἔμενον ἀχρησιμοποίητοι καὶ ἐν τέλει ἐστάλησαν εἰς Θεσσαλονίκην. Ὁ Ἐποικισμὸς Θεσσαλονίκης διενεργεῖ δημοπρασίαν καὶ δηλοῖ ἐπισήμως ὅτι ἡ δεῖνα προέλευσις ἑνὸς εἴδους ἀποκλείεται ὡς τελείως ἀκατάλληλος· ἐν Ἀθήναις κατὰ τὴν αὐτὴν δημοπρασίαν, συγχρόνως διενεργουμένην, γίνεται δεκτὴ ἡ ἀποκλεισθεῖσα προέλευσις καὶ ἀγοράζεται. Π.χ. προμήθεια 2,000 τόννων ἰνδικῆς κριθῆς ὑπὸ Πασπάτη». Δὲν θὰ ἦτο δυσχερὲς νὰ παραθέσῃ τις ἀτελεύτητον σειρὰν παρομοίων περιπτώσεων ρίπτων ἓν βλέμμα εἰς τοὺς σχετικοὺς φακέλους τοῦ Τμήματος. Κύριοι, θεωρῶ περιττὸν νὰ ἐξακολουθήσω ἀναφέρων τὰς διαφόρους προμηθείας.

§135Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Εἶναι καὶ ἄλλα;

§136Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Εἶναι πλεῖστα ὅσα.

§137Ν. ΚΟΝΤΟΛΕΩΝ. Μήπως ἔχετε ὑπ’ ὄψει τὰς δυσχερείας αἱ ὁποῖαι παρενεβλήθησαν διὰ τοὺς ἀνεπιθυμήτους χορηγητάς, ὅπως τοὺς ἐξαναγκάσωσιν εἰς ἀπομάκρυνσιν, διότι αὐτὴ εἶναι ἡ κυριωτέρα μέθοδος διὰ τῆς ὁποίας ἀπομακρύνουσι τοὺς χορηγητάς. Τοὺς ἐξαναγκάζουν νὰ καταβάλλωσιν ὡρισμένον ποσόν, ἄλλως οὐδὲν εἶδος παραλαμβάνουσι καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἀπομακρύνονται οἱ ἀνεπιθύμητοι τῶν χορηγητῶν, ἀντιθέτως δὲ παρελαμβάνοντο σάκκοι σίτου οἱ ὁποῖοι κατὰ τὸ ⅓ ἦσαν πεπληρωμένοι χόρτου.

§138Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἔφθασεν ὁ Τόπος εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον ὥστε νὰ παραλαμβάνωνται σάκκοι πλήρεις χόρτου ἀντὶ σίτου;

§139Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Βεβαίως δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γνωρίζητε μίαν πρόσθετον λεπτομέρειαν σχετιζομένην μὲ τὸ ζήτημα αὐτὸ τοῦ χώματος καὶ τοῦ σίτου. Νομίζω ὅτι εἶναι ἐν γνώσει τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ Προέδρου τῆς Συνελεύσεως μία καταγγελία γενομένη ἀπὸ τὰ προσφυγικὰ Σωματεῖα τοῦ νομοῦ Ἔβρου πρὸ δύο μηνῶν, τὰ ὁποῖα Σωματεῖα ἀπέστειλαν καὶ δεῖγμα ἐσφραγισμένον πρὸς τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ πρὸς τὸν Γενικὸν Διοικητὴν Θράκης, τὸ δὲ δεῖγμα αὐτὸ εἶχεν ἀκριβῶς προσκομισθῆ ἐν Ὑπουργικῷ Συμβουλίῳ. Ἡ κατάπληξις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἦτο τόσον εὔγλωττος, ὥστε ἐγένετο παρέμβασις παρὰ τῇ Ἐπιτροπῇ Ἀποκαταστάσεως. Ἐχρειάσθη ὅλη ἡ ὑπομονὴ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως διὰ νὰ μετατεθῇ ὁ ὑπάλληλος ὁ ὁποῖος ἔκαμε τὴν διανομὴν τοῦ σίτου τούτου, ὅστις ἦτο ἀκατάλληλος καὶ διὰ ζῶα ἀκόμη. Τὸ γεγονὸς τοῦτο εἶχε διαπιστωθῆ ὑφ’ ὅλων τῶν προσφυγικῶν Σωματείων τῆς περιφερείας αὐτῆς, εἶχε διαπιστωθῆ ὑπὸ ἐκτάκτου ἀπεσταλμένου τοῦ Ἐποικισμοῦ τῆς Δυτικῆς Θράκης, ὅστις μεταβὰς ἐπὶ τούτῳ εἰς Ἀλεξανδρούπολιν ἐνήργησεν ἀνακρίσεις, τὴν ἔκθεσιν δ’ αὐτοῦ ἔχω εἰς τὴν διάθεσίν σας. Ὡς ἐκ περισσοῦ ἡ Ἐπιτροπὴ ἡ προσφυγικὴ μεταβᾶσα τελευταίως ἐπὶ τόπου διεπίστωσε τὴν ἀλήθειαν τῶν πραγμάτων. Ἀλλὰ τὸ γεγονὸς τὸ σκανδαλῶδες ἐν προκειμένῳ δὲν εἶναι ὅτι δὲν ὑπάρχει ὁ ὑπάλληλος, διότι συνηθίσαμεν, κύριοι, εἰς τὴν ἀτιμωρησίαν, ἀλλ’ ὅτι ἀνακινηθέντος τοῦ ζητήματος εἴχομεν ἐπιστήσει τὴν προσοχὴν τῆς Συνελεύσεως ἐπὶ τῆς ἀτιμωρησίας ταύτης καὶ οὐχὶ τῶν κυβερνητῶν, διότι εἶχε διατυμπανισθῆ ὅτι τὸ προσφυγικὸν ζήτημα δὲν εἶναι κομματικόν. Κατηγορήθησαν ὅλοι σχεδὸν οἱ ὑπάλληλοι ἢ τὰ ¾ τῶν ὑπαλλήλων τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως· μᾶς εἶπον ὅτι πρέπει νὰ καταφύγωμεν εἰς τὴν Εἰσαγγελίαν, οἱ δὲ Εἰσαγγελεῖς, λόγῳ τῆς πληθώρας τῶν δικογραφιῶν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διώξουν τοὺς ἐγκληματίας κλέπτας καὶ ληστὰς τοῦ προσφυγικοῦ χρήματος. Ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ ἄλλη λεπτομέρεια, ὅτι ὁ κ. προϊστάμενος τοῦ Ἔβρου εὑρέθη πρὸ διαταγῆς μεταθέσεως· τὸν μετέθετον εἰς Ξάνθην, ὅπου ὁ τόπος εἶναι πλουσιώτερος, διὰ νὰ συμπληρώσῃ τὰς ἐπιχειρήσεις του, ἐπειδὴ ἦτο ἐπιχειρηματίας εἰς τὴν Ἀλεξανδρούπολιν, ἐπειδὴ δὲ τῷ ἦτο ἀδύνατον νὰ ἀναχωρήσῃ, ἐπροτίμησε νὰ παραιτηθῇ. Ὑπάρχει προσέτι καὶ νέον σκάνδαλον, ὅτι ἐν ἐκθέσει του ὁ προϊστάμενος τοῦ Ἐποικισμοῦ τῆς Δ. Θράκης εὑρίσκει ὅτι ὁ προϊστάμενος Ἀλεξανδρουπόλεως παρ’ ὅλα τὰ καταγγελθέντα καὶ παρὰ τὴν ἔκθεσιν τοῦ ὑπὸ τοῦ ἰδίου ἀπεσταλμένου ἀπεδεικνύετο ὅτι δὲν ἔκαμε τίποτε τὸ ἐπιλήψιμον καὶ ὅτι αἱ καταγγελίαι ἦσαν συκοφαντικαὶ καὶ ὁ προϊστάμενος τοῦ Ἐποικισμοῦ εὑρίσκεται εἰς τὴν θέσιν του.

§140Π. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ. Ἐπειδὴ τὸ ζήτημα εἶναι συναφὲς μὲ τὴν μετάβασιν ἐσχάτως τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς εἰς Θράκην καὶ Μακεδονίαν, καὶ εἴμεθα ἕτοιμοι νὰ καταθέσωμεν τὴν ἔκθεσίν μας, προκαλούμενος ὑπὸ τοῦ κ. συναδέλφου, δηλῶ προκαταβολικῶς ὅτι ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ Ἐποικισμοῦ ἐν Ἀλεξανδρουπόλει κατηγγέλθη πράγματι ὅτι ἀνέμιξε σῖτον μὲ ἄλλας οὐσίας καὶ βεβλαμμένον τὸν διένειμεν εἰς τὰ διάφορα χωρία, ὅτι οἱ χωρικοὶ ὑπέβαλον καταγγελίαν περὶ τούτου καὶ παρεκάλεσαν τὸν Εἰσαγγελέα ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς ἐν Ἀλεξανδρουπόλει νὰ προβῇ εἰς δίωξιν. Παρέδωκα ὅλα τὰ καταγγελλόμενα στοιχεῖα εἰς τὸν ἀντιπρόσωπον τοῦ Ἐποικισμοῦ καὶ ὑπέβαλον καὶ καταγγελίαν ὡς πρόεδρος τῆς Ἐπιτροπῆς. Εἶχον τὴν πληροφορίαν ὅτι ὁ ὑπάλληλος αὐτὸς θὰ μετετίθετο εἰς ἄλλο μέρος, παρεκάλεσα δὲ τὸν Εἰσαγγελέα νὰ ἐπιληφθῇ ταχέως τῆς ὑποθέσεως διὰ νὰ ἀποδειχθῇ ἡ ἀκρίβεια τοῦ καταγγελθέντος. Ἐπεφυλάχθην ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν νὰ καταθέσω τὴν ἔκθεσιν τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ νὰ ἀνακοινώσω καὶ ἄλλας λεπτομερείας διαφόρων ἄλλων γεγονότων.

§141Δ. ΜΑΡΓΕΤΗΣ. Ἡ πρᾶξις τοῦ ὑπαλλήλου αὐτοῦ ἔφθασε καὶ μέχρι τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων, ἡ ὁποία ἐδέχθη ὅτι ἔκαμε καταχρήσεις καὶ πρὸς τιμωρίαν του ἀπεφάσισε τὴν μετάθεσίν του. Ἐξηγέρθησαν δύο μέλη ἐκ τῶν ἀνωτάτων ὑπαλλήλων τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως, ἐγένετο δὲ θυελλώδης συζήτησις, διότι οἱ ἀνώτατοι αὐτοὶ ὑπάλληλοι ἠξίωσαν ὅτι ὄχι μόνον ἔπρεπε νὰ ἀπολυθῇ ἀμέσως, ἀλλὰ καὶ νὰ παραπεμφθῇ περαιτέρω εἰς τὸν Εἰσαγγελέα. Τὰ κατόπιν τὰ γνωρίζομεν. Ἴσως ὁ κ. συνάδελφος ὁ ὁμιλῶν ἀπὸ τοῦ βήματος νὰ γνωρίζῃ ὅτι ἐπῆλθε κάποια ῥῆξις. Οἱ ἀνώτατοι ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι κατήγγειλαν, παρῃτήθησαν κατόπιν καὶ ἔχομεν τὸ κομβολόγιον τὸ κατόπιν.

§142Α. ΔΟΞΙΑΔΗΣ. Μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης κατηγγέλθησαν γεγονότα τὰ ὁποῖα καὶ ἀνεφέρθησαν. Ἐγὼ καταγγέλλω ἤδη καὶ ἄλλο γεγονός, ὅτι κατὰ Νοέμβριον ἀπεστάλη ξυλεία εἰς Ἡράκλειον τῆς Κρήτης. Ἡ Ἐπιτροπὴ τῆς παραλαβῆς τηλεγραφεῖ πρὸς τὸ Κέντρον ὅτι ἡ ξυλεία εἶναι ἀκατάλληλος καὶ δὲν δύναται νὰ τὴν παραλάβῃ. Λαμβάνει ἐπιτακτικὴν ἐντολὴν ἐκ τοῦ Κέντρου νὰ παραλάβῃ τὴν ξυλείαν ὑπὸ ἐπιφύλαξιν. Ἀπαντᾷ ὅτι οὔτε ὑπὸ ἐπιφύλαξιν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτή. Καὶ ἐν τούτοις διέταξε νὰ παραλάβῃ τὴν ξυλείαν, καὶ ἡ παραληφθεῖσα αὐτὴ ξυλεία ἐπληρώθη εἰς ἀκέραιον.

§143Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Αὐτοὶ λοιπόν, κύριοι, εἶναι οἱ λόγοι διὰ τοὺς ὁποίους αἱ πλεῖσται τῶν συμβάσεων περιέρχονται εἰς χεῖρας προμηθευτῶν ἀφερεγγύων, πολλάκις δὲ καὶ κακοπίστων. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου δὲν ἔχω παρὰ νὰ σᾶς ἀναγνώσω τὴν σχετικὴν ἔκθεσιν ἀνωτέρου ὑπαλλήλου ἀποσταλέντος ἐκ Θράκης εἰς Ρουμανίαν διὰ προμήθειαν ξυλείας, καὶ ὅπου πραγματικῶς διαζωγραφίζεται μὲ τὰ μελανώτερα χρώματα ποία εἶναι ἡ ξυλεία ἡ ὁποία παραλαμβάνεται καὶ πληρώνεται ἐκ μέρους τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους προκειμένου περὶ προσφύγων. Ἡ ἐν λόγῳ ἔκθεσις φέρει χρονολογίαν 19/9/1924. Εἶναι ἔκθεσις ἀποσταλεῖσα ἐκ Ρουμανίας ἐκ μέρους τῆς Ἐπιτροπῆς παραλαβῆς, ἡ ὁποία πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον εἶχε μεταβῆ εἰς Ρουμανίαν. Ἡ Ἐπιτροπὴ γράφει τὰ ἀκόλουθα, κύριοι συνάδελφοι (ἀναγινώσκει): Ἐν συνεχείᾳ πρὸς τὴν δεῖνα ἀναφοράν....κλπ.». Ἂν κανείς, κύριοι, παρακολουθήσῃ τὰς συμβάσεις τῶν διαφόρων προμηθειῶν, βλέπει ὅτι οὐδέποτε τηρεῖται ἀκριβῶς ἡ προβλεπομένη προθεσμία παραδόσεως ἐκ μέρους τῶν διαφόρων προμηθευτῶν. Καὶ ἐν τῷ μεταξὺ ἔχομεν καθυστερήσεις σπορᾶς σίτου, κατεστράφησαν δὲ πολλάκις ἡμικατεσκευασμένοι συνοικισμοὶ λόγῳ ἐλλείψεως ἐπαρκοῦς ξυλείας. Τοιοῦτον παράδειγμα σᾶς προβάλλω τὸ παράδειγμα τῆς Πρεβέζης, τὸ ὁποῖον δὲν πιστεύω ὅτι σᾶς διαφεύγει, κ. Ὑπουργέ. Ὑπῆρχον συνοικισμοὶ εἰς τὴν Πρέβεζαν ἡμιτελεῖς, οἱ ὁποῖοι, λόγῳ τῆς ἐλλείψεως ξυλείας, κατέρρευσαν. Τώρα οἱ δημοπρασίαι ἐξακολουθοῦν ἀλλὰ τελευταίως τὸ σύστημα τῆς διὰ μειοδοσιῶν δημοπρασίας εἶχεν, ὡς γνωστόν, καταργηθῆ. Αἱ δημοσιεύσεις τῶν διαφόρων μειοδοσιῶν δὲν ἐγένοντο τελευταίως ὅλως διόλου. Μετὰ τὸν Ἰανουάριον μάλιστα, κατόπιν τοῦ θορύβου ὁ ὁποῖος προεκλήθη διὰ τῆς δημοσιογραφίας ἀπὸ ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι ἐγνώριζον τὰ ζητήματα, ἤρχισαν νὰ γίνωνται αἱ σχετικαὶ δημοσιεύσεις τῶν διαφόρων δημοπρασιῶν. Ἂν ἀποταθῆτε εἰς τὰ διάφορα φύλλα, θὰ ἀντιληφθῆτε ὅτι κατὰ τὸ πρὸ τοῦ Ἰανουαρίου ἑξάμηνον διάστημα οὐδεμία μειοδοσία ἐγένετο. Καὶ ἓν ἄλλο, τὸ ὁποῖον παρατηρεῖται εἰς τὰς διαφόρους συμβάσεις αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο. Αἱ διάφοροι προμήθειαι συνεκεντροῦντο εἰς ὡρισμένα πρόσωπα· ἐβλέπετε ἐν τῷ μεταξὺ Οἴκους σοβαροὺς νὰ ἀποσύρωνται τοῦ διαγωνισμοῦ καὶ προετιμῶντο ὡρισμένα πρόσωπα ξένα παντελῶς πρὸς τὸ ἐμπόριον. Ὅταν εἷς ἔμπορος ἤθελε νὰ λάβῃ μέρος εἰς ἕνα διαγωνισμὸν, ἂν ἤθελε νὰ ἐπιτύχῃ, δὲν ἐχρειάζετο παρὰ νὰ εὕρῃ τὸν μεσίτην, ὁ ὁποῖος ἐπήγαινεν ἐξ ὀνόματος τοῦ ἐμπόρου καὶ ἐξησφάλιζε τὰ πάντα καὶ ἐπ’ ὀνόματι αὐτοῦ κατεκυρώνετο ἡ δημοπρασία. Ὁ ἐμπορικὸς κόσμος π.χ. ἐγνώριζεν ὅτι ἡ μεσολάβησις γνωστοῦ κυρίου, Μπέτοβα ὀνόματι, ἠδύνατο κάλλιστα νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν ἐπιτυχίαν.

§144ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ὁμιλεῖτε περὶ συναδέλφων. Δι’ αὐτὸ σᾶς ἐρωτῶ: Ἔγινε κατακύρωσις, ἐνῷ ὑπῆρχον καλύτεραι προσφοραί; Ὡρισμένα πράγματα νὰ μᾶς εἴπητε, σᾶς παρακαλῶ.

§145Δ. ΜΑΡΓΕΤΗΣ. Σᾶς ἀναφέρω ἐγὼ ἓν συγκεκριμένον παράδειγμα. Ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως προεκήρυξεν εἰς Ἡράκλειον διαγωνισμὸν διὰ προμήθειαν σπόρου κριθῆς καὶ βρόμης. Καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ ἐκείνη κατεκύρωσεν ἐπ’ ὀνόματι τοῦ τελευταίου μειοδότου τοὺς σπόρους, τὸ Κέντρον δὲ ἐνέκρινε τὴν δημοπρασίαν. Μετά τινα χρόνον εἰς τὸν ἴδιον τόπον διὰ τοὺς ἰδίους σπόρους ἔκαμαν νέαν δημοπρασίαν καὶ ἐπέτυχον τιμὰς διὰ τὴν βρόμην καὶ τὴν κριθὴν κατὰ 50 λεπτὰ μικροτέρας. Ἐπὶ πλέον ὁ σπόρος τῆς κριθῆς ἦτο Μαρόκκου καὶ συνεπῶς τελείως ἀκατάλληλος, τὰ δὲ κουκκιὰ προσεφέροντο κατὰ 4 δρ. ἀκριβότερον. Τὰ κουκκιὰ, ἐνῷ εἰς τὸ Ἡράκλειον τῆς Κρήτης τὰ προσέφερεν ὁ τελευταῖος μειοδότης μὲ 4,25 δρ. κατ’ ὀκᾶν, ἐδῶ κατεκυρώθησαν μὲ τὴν τιμὴν τῶν 8,25 δρ. κατ’ ὀκᾶν.

§146Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ἕτερον παράδειγμα, κύριοι συνάδελφοι: Προκειμένου νὰ γίνῃ προμήθεια ὑαλοπινάκων διὰ τὴν Θρᾴκην ἐγένετο ἡ σύμβασις 23519 (ἀναγινώσκει) .... Αὐτὰ ὅσον ἀφορᾷ τὴν κατακύρωσιν. Προκειμένου δὲ περὶ τῆς τύχης τῶν ὑάλων αὐτῶν τῶν προοριζομένων διὰ τὴν Θρᾴκην εἶναι ὁλόκληρος ἱστορία· διότι μὲ αὐτὰ δὲν ὑπάρχει πληρεξούσιος ὁ ὁποῖος νὰ μὴ ἀπησχολήθη. Παρῆλθεν ἡ προθεσμία, ἐν τῷ μεταξὺ εἶχον ἔλθει οἱ ὑαλοπίνακες ἐκ Βελγίου, ἀντὶ δὲ νὰ μεταφερθοῦν εἰς Ἀλεξανδρούπολιν δι’ ἀτμοπλοίου, ἀπεφασίσθη νὰ μεταφερθοῦν μὲ ἱστιοφόρα. Ἐπενέβημεν ἡμεῖς τότε οἱ ἴδιοι, ἐκάμαμεν παραστάσεις, ὁπότε καὶ μόνον ἀπεφασίσθη νὰ φορτωθῶσιν εἰς τὸ ἀτμόπλοιον «Ἰωάννινα». Ἕως ὅτου ὅμως φθάσουν ἡ Ἐποικιστικὴ Ὑπηρεσία Θρᾴκης, λόγῳ πρὸ παντὸς τῶν διαφόρων διαμαρτυριῶν, ἠναγκάσθη νὰ προμηθευθῇ ἐπιτοπίως ἀρκετοὺς ὑαλοπίνακας.

§147Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Συνέβη καὶ κάτι ἄλλο μὲ αὐτὴν τὴν ἱστορίαν. Δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ προσαρμοσθοῦν· δὲν γνωρίζω πῶς εἶχον κατασκευασθῆ κατὰ τοιοῦτον τρόπον. Ὑπάρχει ὅμως καὶ μία ἄλλη προμήθεια δρεπάνων διὰ τὸν θερισμόν, τὰ ὁποῖα ἔφθασαν ὅταν ἐτελείωσεν ἡ ἐποχὴ τῆς συγκομιδῆς καὶ ἔμειναν τελείως ἀχρησιμοποίητα.

§148Κ. ΦΙΛΑΝΔΡΟΣ. Δὲν ἐγένετο καὶ προμήθεια φερέτρων, κ. Πρόεδρε;

§149Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει εἶναι πασιφανὴς ἡ ἔλλειψις ἐνδιαφέροντος καὶ προσοχῆς ἐκ μέρους τῆς ἁρμοδίας Ὑπηρεσίας. Ἀλλ’ ἡ ἔλλειψις ἐνδιαφέροντος τῆς Ἀγροτικῆς Ἀποκαταστάσεως καταφαίνεται καὶ εἰς τὸ ζήτημα τῆς προμηθείας σίτου, ἡ ὁποία γίνεται εἰς ἐποχὰς κατὰ τὰς ὁποίας ἡ τιμὴ τοῦ σίτου εἶναι πολὺ ἀνωτέρα ἀπὸ ἐκείνην ἡ ὁποία θὰ ἠδύνατο νὰ ἐπιτευχθῇ εἰς στιγμὴν κατάλληλον, ἂν ὑπῆρχε καὶ ἐλαχίστη πρόβλεψις. Παράδειγμα ἁπλοῦν ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἔχω νὰ ἀναφέρω γνωστὸν εἰς ὅλους ὑμᾶς ἐκ τῶν ἐφημερίδων ἴσως, τὴν προμήθειαν δέκα χιλιάδων περίπου τόννων σίτου ἐκ μέρους τοῦ κ. Ἀθανασιάδου. Εἰς τὴν προμήθειαν αὐτὴν ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως ἐπέδειξεν ἀσύγγνωστον ἀμέλειαν, προκαλέσασαν μεγάλας ζημίας εἰς τὸ Κράτος. Νομίζω ὅτι ἡ συζήτησις ὑπῆρξεν ἀρκετὰ διαφωτιστικὴ ἐπὶ τῶν σημείων αὐτῶν. Ἄν ἡ Συνέλευσις νομίζῃ ὅτι χρειάζονται νὰ δοθῶσι καὶ σχετικαὶ ἐξηγήσεις ἐπ’ αὐτοῦ, εἶμαι εἰς τὴν διάθεσίν της: Τῇ 11ῃ Σεπτεμβρίου 1924 ἐν Θεσσαλονίκῃ καὶ ἐνταῦθα διεξήχθη ταυτοχρόνως μειοδοτικὸς διαγωνισμὸς διὰ τὴν προμήθειαν 5,000 καὶ ἄνω τόννων σίτου ζωαρκείας. Εἰς τὸν διαγωνισμὸν ἔλαβον μέρος οἱ σοβαρώτεροι ἐν Ἑλλάδι Οἶκοι, ἐν οἷς καὶ οἱ ἀδελφοὶ Κουμάνταροι, Πανοῦτσος, Ντρέϊφους, Ἀσιατὶκ Μερκαντάηλ Κόμπανυ κλπ., τελευταῖος δὲ μειοδότης ἀνεδείχθη, κατόπιν σφοδροῦ διαγωνισμοῦ, ὁ Οἶκος ἀδελφῶν Κουμαντάρων μὲ τὴν τιμὴν τῶν δολλαρίων 6,30 τὰ 100 κιλὰ διὰ τὴν πρώτην ποιότητα σίτου Ἀμερικῆς Μανιτόμπα 1, καὶ δολλαρίων 6,17 διὰ τὴν ποιότητα Χὰρτ Βίντερ 2, συμπεριλαμβανομένων ἀναλογικοῦ χαρτοσήμου καὶ κρατήσεων ὑπὲρ τοῦ Μετοχικοῦ Ταμείου, ὧν ἡ ἀναλογία, ἀνερχομένη εἰς δολλάρια 0.15, ὑπεβίβαζε τὴν τιμὴν εἰς δολλάρια 6,15 καὶ 6,02. (Ἀριθμὸς Πρωτοκόλλου ἐγγράφου προσφορᾶς 21078/11–9 –1924). Οἱ λοιποὶ ὅροι πληρωμῆς καὶ παραδόσεως τοῦ ἐμπορεύματος ἐκρίθησαν εὐθὺς ἀμέσως τότε ὡς λίαν εὐνοϊκοὶ ὑπὸ πάντων τῶν διαγωνισθέντων. Παραδόξως ὅμως ἡ κατακύρωσις, προκειμένου νὰ γίνῃ τότε, ἀνεβάλλετο ἀπὸ ἡμέρας εἰς ἡμέραν, τόσον δὲ οἱ μειοδόται ὅσον καὶ οἱ λοιποὶ προμηθευταὶ προσερχόμενοι ἐπὶ ἡμέρας εἰς τὰ Γραφεῖα τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων ὑπεδείκνυον τὴν ἀνάγκην τῆς ἀμέσου ἀγορᾶς σίτου, καθόσον ἐν τῷ μεταξὺ ἐξεδηλοῦντο τάσεις ἀνατιμήσεως αὐτοῦ, καὶ δὴ κατόπιν ἀνακοινωθέντος τῆς Καναδικῆς Κυβερνήσεως, γνωσθέντος ἐνταῦθα καὶ διὰ τοῦ Τύπου, κατὰ τὸ ὁποῖον ἡ ἐφετεινὴ ἐσοδεία τοῦ Καναδᾶ ἦτο κατὰ ἑκατομμύρια boussels μικροτέρα τῆς τοῦ ἔτους 1923. Ὁ παρατηρηθεὶς ὑψωμὸς τῆς τιμῆς τοῦ σίτου, ὅλως ἀπότομος, προεκάλεσε τὰς ἡμέρας ἐκείνας ζωηρὰν κίνησιν τῶν ἀλευροβιομηχάνων, ἐκδηλωθεῖσαν παντοιοτρόπως, αἰτούντων ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ὑπερτίμησιν τοῦ ἄρτου. Καὶ ἐνῷ τόσον φανερὰ ἐξεδηλοῦντο αἱ διαθέσεις τῆς διεθνοῦς σιταγορᾶς, μόνη ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων δὲν ἔσπευδε νὰ προμηθευθῇ τὰς ἀναγκαιούσας αὐτῇ ποσότητας σίτου, ἀνερχομένας κατὰ πρόβλεψιν τοῦ προϋπολογισμοῦ αὐτῆς (Διεύθυνσις Οἰκονομικῶν) μηνὸς Σεπτεμβρίου 1924 εἰς 25,000 τόννους περίπου διὰ Μακεδονίαν καὶ Θράκην. Ἡ ἀναβλητικότης αὕτη διήρκεσεν ἀναιτίως μέχρι τέλους τοῦ ἰδίου μηνός, εἰς τοὺς προσερχομένους δὲ προμηθευτὰς σίτου ἐδηλοῦτο ἐκ μέρους τοῦ τμηματάρχου Προμηθειῶν ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων δὲν θὰ ἀγοράσῃ τοιοῦτον. Τοῦτο ἐγένετο μὲ προφανῆ σκοπὸν ἀπομακρύνσεως σοβαρῶν Οἴκων, π.χ. τῆς Ἀσιατὶκ Μερκαντάηλ Κόμπανυ, ἥτις ἀργότερον λαβοῦσα γνῶσιν τῆς προμηθείας Μποδοσάκη Ἀθανασιάδου διεμαρτυρήθη δι’ ἐπιστολῆς (ἀριθ. Πρωτοκόλλου 24713/15–10–1924) πρὸς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων. Ὅ,τι ὅμως πείθει ἐντελῶς περὶ τῆς προθέσεως ταύτης τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων εἶναι ἡ κατὰ τὰς ἡμέρας ἐκείνας ὑποβληθεῖσα εἰς τὸν κ. Δέλταν προσφορὰ (ἀριθμὸς Πρωτοκόλλου 22112/23–9–1924) σίτου ποιότητος Μανιτόμπα 1 ὑπὸ τοῦ προμηθευτοῦ κ. Πολυδωροπούλου, ἀντιπροσώπου τοῦ ἐν Λονδίνῳ Οἴκου Δούσμανη, πρὸς δολλάρια 6.62 τὰ 100 κιλά, συμπεριλαμβανομένων χαρτοσήμου καὶ Μετοχικοῦ. Ὁ ἐν λόγῳ προμηθευτὴς ἐπὶ ἡμέρας προσερχόμενος εἰς τὰ Γραφεῖα τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων ἀνέμενε τὴν ἀπόφασίν της ἐπὶ τῆς ὄντως συμφερούσης προσφορᾶς του καὶ ἐπὶ τέλους τῇ 6ῃ Ὀκτωβρίου ἔλαβε τὴν ἀπάντησιν ὅτι σῖτος δὲν θὰ ἀγορασθῇ. Ἡ αὐτὴ ἀπάντησις ἐδόθη καὶ εἰς τοὺς ἀδελφοὺς Κουμαντάρους, εἰς τὴν American Exchange Trading Co, εἰς τοὺς ἀδελφοὺς Σαράντη, διὰ τὰς προσφορὰς τῶν ὁποίων λεπτομερέστερον θέλομεν ἀναφέρει κατωτέρω. Τὴν μεθεπομένην ὅμως 8ην Ὀκτωβρίου ἐκλήθησαν ἐσπευσμένως παρὰ τῇ Ἐπιτροπῇ Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων σιτέμποροί τινες Πειραιῶς, μεταξὺ δὲ τούτων καὶ μερικοὶ ἐκ τῶν ὑποβαλόντων πρὸ ἡμερῶν προσφοράς, ἀπὸ τοὺς ὁποίους ἐζητήθησαν προχείρως τιμαί. Σημειωτέον ὅτι δὲν ἐπρόκειτο περὶ διαγωνισμοῦ κανονικῶς διενεργουμένου, ἀλλὰ περὶ βολιδοσκοπήσεως τῶν τιμῶν τῶν κληθέντων ἐμπόρων. Αἱ δοθεῖσαι τιμαί, συνεπεῖς πρὸς τὴν πραγματικότητα Χρηματιστηρίου καὶ ἀγορᾶς, ὑπερέβαινον τὴν τιμὴν τῶν δολλαρίων 7,05 τὰ 100 κιλὰ διὰ τὴν ποιότητα σίτου Ἀμερικῆς Χὰρτ Βίντερ 2, ἀλλ’ ἡ ἐντύπωσις ἑκάστου τῶν κληθέντων ἐμπόρων ἦτο ὅτι ἐκεῖ μόνον πρὸς τὸ θεαθῆναι προσεκλήθησαν καὶ ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων εἶχεν ἤδη ἐκ τῶν προτέρων ἐκλελεγμένον τὸν προμηθευτήν της. Πράγματι τῇ 9ῃ καὶ 11ῃ Ὀκτωβρίου, ἤτοι ὀλίγας ἡμέρας μετὰ τὴν ἄρνησιν τῆς προσφορᾶς Πολυδωροπούλου, ἠγοράσθησαν ἀπὸ τὸν μέχρι τῆς στιγμῆς ἐκείνης ἐν κρυπτῷ εὑρισκόμενον κ. Μποδοσάκην Ἀθανασιάδην διάφοροι ποσότητες ἐν συνόλῳ 10,000 τόννων περίπου σίτου Ἀμερικῆς ποιότητος Χὰρτ Βίντερ 2 κατὰ μέσον ὅρον εἰς τὴν τιμὴν τῶν δολλαρίων 6,70 τὰ 100 κιλὰ, μὴ συμπεριλαμβανομένων χαρτοσήμου καὶ Μετοχικοῦ, ὧν ἡ ἀναλογία ἀνέρχεται εἰς δολλάρια 0,17, ἡ δὲ τιμὴ εἰς δολλάρια 6,87.

§150Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Θὰ σᾶς ἀναγνώσω πληροφορίας τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως. Ὅταν μοὶ διεβιβάσθησαν παράπονα, ἐζήτησα πληροφορίας καὶ ἔλαβον τὰς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἐπὶ τῆς προμηθείας σίτου ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως.... κλπ.». Ὥστε μεταξὺ αὐτῶν τῶν τριῶν προμηθειῶν τοῦ Ὀκτωβρίου, τῆς 9ης, τῆς 10ης καὶ τῆς 13ης, ἔχομεν μίαν διαφοράν. Μὲ ἔθεσεν εἰς ἀπορίαν διατί, ἐνῷ ἐγένετο ἡ δημοπρασία τῆς 10ης Ὀκτωβρίου 1924 καὶ ἐνῷ ἀνεδείχθη μειοδότης εἰς τὴν τιμὴν τῶν 6.02 δολλαρίων, διατί ἐμεσολάβησεν εἷς μὴν ὁλόκληρος κατόπιν διὰ νὰ γίνῃ ἡ προμήθεια. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἀπήντησεν ὅτι πράγματι οἱ ἀδελφοὶ Κουμάνταροι ὑπέβαλον προσφορὰν σίτου πρὸς 6,15 δολλάρια.

§151Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Μὴ λησμονεῖτε τὸ χαρτόσημον.

§152Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἐφόσον δὲν γίνεται διαστολὴ εἰς καμμίαν προσφοράν, ὑποθέτω ὅτι ἢ περιλαμβάνεται ἢ δὲν περιλαμβάνεται τὸ χαρτόσημον εἰς ὅλας τὰς προσφοράς. Δηλαδὴ θὰ τηρῆται ἡ αὐτὴ τακτικὴ εἰς ὅλας τὰς προσφορὰς αἱ ὁποῖαι μοὶ ἐδόθησαν. Κατὰ τὸ θέρος ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως εἶχε στερηθῆ χρημάτων.

§153Θ. ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Οἱ ἀδελφοὶ Κουμάνταροι διὰ δημοπρασίας τὰ ἐπῆραν;

§154Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Μάλιστα. Πράγματι οἱ ἀδελφοὶ Κουμάνταροι ὑπέβαλον προσφορὰν σίτου πρὸς 6,15 δολλάρια. Ἡ ἐρώτησις τῆς Κυβερνήσεως ἦτο διατί, ἐνῷ ἀνεδείχθησαν μειοδόται οἱ ἀδελφοὶ Κουμάνταροι, δὲν ἐξετέλεσαν τὴν προμήθειαν. Αἱ προμήθειαι ἐκεῖναι θὰ ἐπληρώνοντο ὑπὸ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῇ ἐγγυήσει τῆς Κυβερνήσεως, διότι τὴν ἐποχὴν ἐκείνην δὲν εἶχε διαθέσιμα χρήματα ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως. Δικαιολογεῖται λοιπὸν ἡ Ἐπιτροπὴ ὅτι δὲν κατεκύρωσεν ἀμέσως τὴν δημοπρασίαν εἰς τοὺς ἀδελφοὺς Κουμαντάρους, διότι τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας ἔδωσε τὴν ἐντολὴν πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν διὰ τὸ ποσὸν ποὺ ἐχρειάζετο καὶ τὴν 17 μοὶ ἐκοινοποιήθη. Ἐν τῷ μεταξὺ ὅμως ἐπῆλθεν ἀπότομος ὕψωσις τῶν τιμῶν, ἐγὼ δέ—ἡ Ἐπιτροπὴ λέγει—ἐπερίμενα νὰ ἐπιτύχω μίαν ρεαξιὸν τῶν τιμῶν, καὶ πράγματι ἐπέτυχε τοιαύτην, διότι ἐπρομηθεύθη εἰς τὴν τιμὴν τῶν 6,55 δολλαρίων, ἐν τῷ μεταξὺ δὲ εἶχεν ὑπερβῆ τὰ 7 δολ.

§155Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Κατὰ τὴν στιγμὴν τῆς ὑπογραφῆς δὲν ἔπρεπεν οἱ ἀδελφοὶ Κουμάνταροι νὰ ἐρωτηθοῦν ἂν δέχονται νὰ προσφέρουν μὲ κάτι τι ἐπὶ πλέον τῆς παλαιᾶς προσφορᾶς, ἐφόσον ὑψώθησαν αἱ τιμαὶ εἰς τὴν Ἀμερικήν; Δὲν θὰ ἦτο στοιχειῶδες καθῆκον τῆς Ἐπιτροπῆς, προτοῦ ἐγκρίνῃ μεγαλυτέρας τιμάς, νὰ ἐρωτήσῃ τὸν τελευταῖον μειοδότην;

§156Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ σᾶς δώσω πληροφορίας. Ἠθέλησα νὰ δώσω τὰς ἐξηγήσεις τὰς ὁποίας μοὶ ἔδωσεν ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως. Ἐδήλωσα, ὅταν ἔλαβε τὸν λόγον ὁ κ. Μπακάλμπασης, ὅτι, ἐπειδὴ μόλις χθὲς ἔλαβον γνῶσιν, δὲν εἶχον τὸν ἀπαιτούμενον καιρὸν διὰ νὰ συγκεντρώσω τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα θὰ ἀπῃτοῦντο διὰ νὰ προβῶ εἰς τὴν ἔρευναν τῶν ἀναφερομένων εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀποκαταστάσεως. Σήμερον τὴν πρωΐαν τὰ ἐζήτησα καὶ δὲν μοὶ ἐδόθησαν ἀκόμη ὅλα. Ἑπομένως σᾶς ἀπαντῶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν στοιχείων ποὺ ἔχω.

§157Λ. ΙΑΣΟΝΙΔΗΣ. Εἴπετε ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ εἰς τὰς 11 τοῦ μηνὸς δὲν κατεκύρωσε τὴν δημοπρασίαν, διότι δὲν εἶχε χρήματα. Ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως Σοφούλη εἶχεν ἀποσταλῆ ἔγγραφον εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ὅτι ἐγγυήσει τῆς Κυβερνήσεως τὰ ταμεῖα τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης εἶναι ἀνοικτὰ εἰς τὴν Ἐπιτροπήν.

§158Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἡμεῖς ἐδώσαμεν μίαν πίστωσιν ἱκανῶν ἑκατομμυρίων, διότι γνωρίζετε εἰς ποίαν κατάστασιν εὑρέθη τὸ προσφυγικὸν ζήτημα τότε. Αἱ πληρωμαὶ ἐκ μέρους τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης θὰ ἐγίνοντο κατόπιν ἐντολῆς τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας. Μόλις ἔκαμνε μίαν προμήθειαν, ἀμέσως θὰ ἐλάμβανε τὴν ἐντολήν.

§159Θ. ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Τὸ παράδειγμα αὐτὸ ἀποτελεῖ μοναδικὸν παράδειγμα δημοπρασίας ὄχι διὰ τὴν Ἑλλάδα, ἀλλὰ δι’ ὅλον τὸν κόσμον.

§160Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Σᾶς λέγω ὅτι, ἂν δὲν ἐπήρχετο ὁ ὑψωμὸς τοῦ σίτου, τὸ πρᾶγμα δὲν θὰ εἶχε σημασίαν.

§161Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Πρέπει νὰ ἠξεύρωμεν ποίαν ἐντολὴν ἔδωκεν ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων, νὰ ἐνεργήσῃ προμήθειαν ἐντὸς ἑνὸς ὡρισμένου περιθωρίου χρηματικοῦ, καὶ ἂν τοῦτο εἶχεν ἐξαντληθῆ ὅτι ἐνήργησε τὴν δημοπρασίαν.

§162Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἐντὸς τοῦ περιθωρίου.

§163Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Ὅτε ἐνήργησεν ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως τὴν δημοπρασίαν, τὴν ἐνήργησεν ἐντὸς τῆς ἐντολῆς; Διὰ ποῖον λόγον δὲν κατεκύρωσε τὴν δημοπρασίαν, ἀφοῦ εἶχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Κράτους, ἐφόσον, ἂν κατακυρωθῇ ὁ προμηθευτής, δὲν θὰ εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῆς συμβάσεως, ἂν δὲν ἀνοίγεται ἡ πίστωσις εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν; Ἡ τακτικὴ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν εἶναι ἡ ἑξῆς: Γίνεται ἡ δημοπρασία, γίνεται ἡ κατακύρωσις, προσέρχεται ὁ προμηθευτὴς καὶ ὑπογράφει τὴν σύμβασιν, ἡ ὁποία λέγει ὅτι τότε τίθεται εἰς ἐφαρμογὴν ὅταν ἐντὸς τόσου χρονικοῦ διαστήματος ἀνοιχθῇ ἡ πίστωσις. Αὐτὸ δὲν ἔγινεν ἐκ μέρους τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων.

§164Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Εἶναι τόσον σαφεῖς αἱ ἐξηγήσεις σας, ὥστε ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ δύναται νὰ εὑρεθῇ δικαιολογία ἐκ μέρους τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως.

§165Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας μᾶς λέγει ὅτι δὲν ἔχει τὰ σχετικὰ στοιχεῖα. Ἐδήλωσα ἀπὸ τὴν ἀρχὴν ὅτι ἡ ἐπερώτησις ὑπεβλήθη πρὸ διμήνου καὶ ὅτι ἡ συζήτησις αὐτῆς ἔχει ὁρισθῆ διὰ σήμερον. Ἐπαφίνω εἰς τὴν Συνέλευσιν νὰ κρίνῃ τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας. Τὸ δεύτερον ζήτημα εἶναι τὸ ἑξῆς. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν δημοπρασίαν, ἐφόσον εἰδικὴ ἐντολὴ δὲν εἶχε δοθῆ ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, νομίζω ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως δὲν εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ προβῇ εἰς ταυτόχρονον δημοπρασίαν καὶ εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ εἰς τὴν Θεσσαλονίκην. Ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τῇ προϋποθέσει ἀκόμη ὅτι ἐκέκτητο τὸ δικαίωμα τοῦτο, ἡ δημοπρασία ὤφειλε νὰ κατακυρωθῇ τότε μόνον, ὅτε θὰ ἐλάμβανεν εἰδικὴν ἐντολὴν τῆς Κυβερνήσεως. Διὰ νὰ εἴμεθα σαφεῖς ἂς παρακολουθήσωμεν τὰ γεγονότα. Τῇ 11ῃ γίνεται ἡ δημοπρασία, τῇ 15ῃ φθάνει ἡ εἰδικὴ ἐντολὴ ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργείου, ἐν τῷ μεταξὺ παρουσιάζεται ὁ κ. Κουμάνταρος, εἰς τὸν ὁποῖον λέγουν ὅτι δὲν θὰ προβοῦν εἰς ἀγοράς. Ἐν τῷ μεταξὺ ἔχομεν τὰς διαφόρους προσφοράς. Μετὰ τὴν 7 Σεπτεμβρίου, δηλαδὴ μετὰ τὴν ἄφιξιν τῆς εἰδικῆς ἐντολῆς ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, αὕτη παρελκύει τὸ ζήτημα ἀπὸ τῆς 15 μέχρι τῆς 19 Ὀκτωβρίου. Ἐν τῷ μεταξὺ ὑποβάλλονται τιμαὶ ἐκ μέρους τῶν εἰδικῶν ἀλευραβιομηχάνων, τιμαὶ πολὺ κατώτεραι ἀπὸ ἐκείνας τὰς ὁποίας ἐπέτυχον, ἔστω καὶ κατὰ τὴν 9 ἀκόμη Ὀκτωβρίου, τοιαύτη τιμὴ δηλαδὴ ἡ ὁποία δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς δωρεὰ γινομένη ἐκ μέρους προμηθευτοῦ, διότι ἐν τῷ μεταξὺ τὰ ἄλευρα εἶχον ὑπερτιμηθῆ. Ἑπομένως νομίζω ὅτι αἱ δικαιολογίαι τὰς ὁποίας προβάλλει ἡ Ἐπιτροπὴ διὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας εἶναι ἀβάσιμοι.

§166Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Ἀκριβῶς τὸ ἔγγραφον τὸ ἀναγνωσθὲν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας καὶ αἱ δικαιολογίαι τὰς ὁποίας φέρει ἡ Ἐπιτροπὴ τὴν καταδικάζουν ἔτι περισσότερον· διότι δύο εἶναι τὰ ζητήματα περὶ τὰ ὁποῖα περιστρέφονται αἱ δικαιολογίαι τῆς Ἐπιτροπῆς. Τὸ πρῶτον εἶναι τὸ ζήτημα τῆς ἐλλείψεως χρημάτων, ζήτημα τὸ ὁποῖον εἶναι τελείως ἀστήρικτον, διότι, ἂν ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ διαχειρίζεται ὁλόκληρα ἑκατομμύρια καὶ ὅτι ἡ πίστις της εἶναι ἀπεριόριστος καὶ ἂν ἀκόμη αἱ πιστώσεις εἶχον ἐξαντληθῆ, καθ’ ἣν στιγμὴν εἶχεν ἐντολὴν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως γραπτὴν ὅτι εἶναι ὁ πιστωτὴς ὁ ἀπεριόριστος, ἡ δικαιολογία πίπτει ἀφ’ ἑαυτῆς. Καὶ δέχομαι ὅτι εὑρισκομένη ἐν συγχύσει καὶ μὴ εὑρίσκουσα ἄλλα ἐπιχειρήματα ἡ Ἐπιτροπὴ ὁμιλεῖ περὶ ἐλλείψεως χρημάτων. Ἐνθυμοῦμαι ὅτι ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ ἐκ Σάμου πολιτευτοῦ ἡ Ἐπιτροπὴ εἶχεν ἐπίσης τηλεγραφήσει εἰς Θεσσαλονίκην νὰ σταματήσῃ πᾶσα προμήθεια ἐποικιστικὴ ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι ἐστερεῖτο χρημάτων. Τότε ἐτηλεγράφησαν ὅλα τὰ προσφυγικὰ Σωματεῖα ἀπειλοῦντα ἀναστάτωσιν μέχρι κοινωνικῆς ἀναρχίας ἐν ᾗ περιπτώσει δὲν ἤρετο ἡ τοιαύτη διαταγὴ τῆς Ἐπιτροπῆς, καὶ κατόπιν ἐνεργειῶν τῶν προσφύγων πληρεξουσίων διεπιστώθη ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἦτο ἐν ἐντελεῖ ἀγνοίᾳ τῆς τοιαύτης διαταγῆς, ἡ ὁποία ἐξεδόθη μὲ κίνδυνον νὰ δημιουργήσῃ κοινωνικὴν ἀναστάτωσιν. Αὐτὰ ἔκαμεν ἡ ἐρίτιμος Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως! Ὅτε ἐγένετο παρατήρησις ἀπὸ μέρους τοῦ τότε Πρωθυπουργοῦ ὅτι ἐπὶ τοιούτων βασικῶν ζητημάτων, ζητημάτων ἐχόντων σχέσιν πρὸς τὴν ἡσυχίαν καὶ πρὸς τὴν τάξιν τοῦ Κράτους, δὲν δύναται νὰ λαμβάνῃ μονομερεῖς ἀποφάσεις, ὁ κ. Πρόεδρος ἢ μᾶλλον τὸ Ἑλληνικὸν μέλος τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως....

§167ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Ποῖος, ποῖος;

§168Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Ὁ κ. Δέλτας, ὅστις ἔφερε δικαιολογίας τότε ὅτι συνηντᾶτο μὲ τὸν κ. Σοφούλην, ἐνῷ ὁ κ. Σοφούλης ἦτο ἀπὸ πρωίας μέχρις ἑσπέρας εἰς τὸ Πολιτικὸν Γραφεῖον. Αὐτὸ τὸ γεγονὸς εἶναι τόσον βεβαιωμένον, ὥστε ἦλθε καὶ εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν καὶ ἦλθε δι’ ἑνὸς σημειώματος τοῦ τότε Ὑπουργοῦ, καὶ ἐτηλεγράφησεν ἓν μέλος τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς πρὸς τὴν Συνομοσπονδίαν διὰ νὰ καθησυχάσῃ ὁ προσφυγικὸς κόσμος. Συνεπῶς τὸ ἐπιχείρημα τὸ ὁποῖον ἔφερεν ἡ Ἐπιτροπὴ πρὸς ὑπεράσπισίν της εἶναι ἀκριβῶς καταδικαστικὸν καὶ ἀπὸ ἄλλης ἀπόψεως, ὅτι συχνὰ ἐλάμβανεν ἀποφάσεις τοιαύτας, αἱ ὁποῖαι μειοῦν τὸ γόητρον τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ αἱ ὁποῖαι δημιουργοῦν κινδύνους πολὺ μεγαλυτέρους. Εἶναι γεγονὸς ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ κυριολεκτικῶς δὲν ἐγνώριζεν εἰς ποῖον σημεῖον εὑρίσκετο, διότι πολλάκις μᾶς ὑπέβαλε προϋπολογισμοὺς κατὰ τοὺς ὁποίους ἐνόμιζεν ὅτι εἶχεν ἀνάγκην χρημάτων, ἐνῷ ὁλόκληροι ἑκατοντάδες χιλιάδων λιρῶν Ἀγγλίας εὑρίσκοντο ἐν ἀποθέματι, διότι ἐπρόκειτο νὰ πληρώσῃ προμηθείας καὶ ἔπρεπε νὰ ἔχῃ τὰ χρήματα εἰς τὸ ταμεῖον τῆς Ἐπιτροπῆς διὰ νὰ πληρώσῃ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς «ρεαξιὸν»—εἶναι ὅρος ἐμπορικὸς—θὰ μοὶ ἐπιτρέψουν οἱ γράφοντες νὰ τοῖς εἴπω, ἐπειδὴ ἔχω μικρὰν πεῖραν τοῦ ἐμπορίου, ὅτι ἔπρεπε βεβαίως νὰ περιμένουν τὴν «ρεαξιὸν» διότι τὰ σιτάρια σήμερον ἔφθασαν εἰς τὰ 9 δολλάρια....

§169Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Καὶ διὰ νὰ συμπληρώσω, κύριοι, τὴν ἱστορίαν τῆς ἐν λόγῳ προμηθείας λέγω τὰ ἑξῆς: Ἡ ἀγορὰ αὕτη ἀπὸ ἀπόψεως ζημίας καὶ τρόπου ἐκτελέσεως ἔχει τὴν ἑξῆς σοβαρότητα. Ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων ἠδύνατο πρὸ ἑνὸς μηνὸς (τῇ 11 Σεπτεμβρίου) νὰ προμηθευθῇ τὴν ἰδίαν ποιότητα Χὰρτ–Βίντερ 2 ὑπὸ ὅρους γενικῶς εὐνοϊκωτέρους ἀπὸ τὸν μειοδοτήσαντα Οἶκον ἀδελφῶν Κουμεντάρων πρὸς δολλάρια 6,02, δεχόμενον πληρωμὴν τοῦ πλείστου μέρους τῆς ἀξίας ἐνταῦθα μετὰ τὴν παράδοσιν καὶ ὑποχρεούμενον νὰ προσαγάγῃ ἐπίσημα πιστοποιητικὰ τῶν Ἀμερικανικῶν Ἀρχῶν Δομίνιουμ Ἰνσπέκτσιον διὰ τὴν Μανιτόμπα καὶ Φεδερὰλ Ἰνσπέκτσιον διὰ τὴν Χὰρτ–Βίντερ, ἀπολύτως ἐξασφαλιζόντων τὸ γνήσιον καὶ ἀνόθευτον τῆς ποιότητος, ἐνῷ ἡ γενομένη ἀγορὰ ἔθετεν ὅρον τὴν ἄμεσον καταβολὴν ὁλοκλήρου τῆς ἀξίας δι’ ἀνοίγματος ἀνεκκλήτου πιστώσεως ἐν Ἀμερικῇ καὶ ἐπὶ προσαγωγῇ φορτωτικῶν ἐγγράφων ὡς καὶ τὸν ὅρον τῆς προσαγωγῆς πιστοποιητικῶν τῶν τοπικῶν Ἀρχῶν (Μοντρεὰλ Ἰνσπέκτσιον), ὧν τὸ κῦρος δὲν εἶναι τοιοῦτον ὥστε νὰ ἀποκλείηται νοθεία. Ἐν γένει καὶ εἰς τὴν σιταγορὰν γίνεται διάκρισις μεταξὺ τῶν ἀνωτέρω πιστοποιητικῶν, τοῦ Μοντρεὰλ Ἰνσπέκτσιον θεωρουμένου ὡς τετάρτης στερεότητος καὶ ὡς ἐκ τούτου ἔχοντος κατωτέραν τιμήν. Τοῦτο ἐγνώριζε καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων, εἰδοποιηθεῖσα ἐγκαίρως, ἀφοῦ μάλιστα ὅλοι οἱ δώσαντες τιμὰς προμηθευταὶ εἶχον ὑπ’ ὄψει των ἀπαίτησιν τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων ὅπως προσκομίσωσιν ἐπίσημα πιστοποιητικά, οὐχὶ δὲ Μοντρεὰλ Ἰνσπέκτσιον, ὅπερ ἀλλάσσει τὴν τεθεῖσαν βάσιν διαγωνισμοῦ. Τὸ πλέον ὅμως παράδοξον εἶναι ὅτι, ἐνῷ καὶ εἰς τὴν μεταξὺ Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων καὶ Μποδοσάκη σύμβασιν κατ’ ἀρχὰς μὲν ἐτέθη ὁ ὅρος τῆς προσαγωγῆς τῶν πρώτων πιστοποιητικῶν (Φεδερὰλ Ἰνσπέκτσιον). μετὰ τρεῖς ἡμέρας ἡ διεύθυνσις τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων διέταξε τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν νὰ δεχθῇ ἀπὸ τὸν κ. Μποδοσάκην πιστοποιητικὰ Μοντρεὰλ Ἰνσπέκτσιον, καταπατοῦσα οὕτω ῥητὴν διάταξιν τοῦ συμβολαίου, παρὰ τὸ συμφέρον τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων. Τὸ γεγονὸς τῆς ἐλλείψεως ἐπισήμων πιστοποιητικῶν συνδυαζόμενον μὲ τὴν αἰσθητὴν διαφορὰν ἣν παρουσιάζει ἡ ὡς ἄνω τιμὴ (6.87) τῆς προμηθείας Μποδοσάκη ἀπὸ τὰς τότε πραγματικὰς τιμὰς τῆς ἀγορᾶς (7.05), ἀσυγκρίτως ὑψηλοτέρας, ἐμβάλλει εἰς ἀνησυχίας πάντα ἀσχολούμενον μὲ τὰ κοινά. Εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον σῖτος ποιότητος Χὰρτ–Βίντερ φορτωνόμενος ἐξ Ἀμερικῆς καὶ ἔχων αὐτόθι κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς φορτώσεώς του καὶ πρὸ μιᾶς ἑβδομάδος ἀγοραίαν τιμὴν κυμαινομένην πέριξ τῶν δολλαρίων 7.05, τῆς ἀξίας του δὲ καταβαλλομένης εἰς τὸν Ἀμερικανὸν πωλητὴν ἔναντι φορτωτικῶν τὴν ἰδίαν ἡμέραν, πρᾶγμα ὅπερ μαρτυρεῖ ὅτι ὁ φορτωθεὶς σῖτος ἠγοράσθη ἐν Ἀθήναις τὰς ἡμέρας ἐκείνας, νὰ πωλῆται ἐνταῦθα εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων πρὸς τιμὴν πολὺ κατωτέραν ἐκείνης ἣν ἔχει εἰς τὸν Τόπον ἐκ τοῦ ὁποίου μέλει νὰ φορτωθῇ. Δύο ἐξηγήσεις χωροῦσιν: Ἢ πρόκειται περὶ δωρεᾶς τοῦ κ. Μποδοσάκη πρὸς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων ἢ δὲν πρόκειται περὶ ποιότητος Χὰρτ–Βίντερ 2. Ὡσαύτως δὲν εἶναι γνωστὸν ἂν ὁ πωληθεὶς σῖτος εἶναι παλαιᾶς ἢ νέας ἐσοδείας, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον εἰς τὴν τιμὴν τοῦ ἐμπορεύματος ἔχει σημασίαν. Μεταξὺ σίτου παλαιᾶς ἐσοδείας, τιμωμένου ἀκριβότερον, καὶ σίτου νέας ἐσοδείας, ὑπάρχει διαφορὰ τοὐλάχιστον δολλαρίων 0,10 κατὰ 100 κιλά. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δύναμαι νὰ βεβαιώσω τὴν Συνέλευσιν εἶναι ὅτι τηλεγραφήματα ἐκ Μακεδονίας καὶ Θράκης ἐλήφθησαν παρὰ πολλῶν ἐκ τῶν κυρίων συναδέλφων, ὧν ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν. Εἰς αὐτοὺς διαβιβάζεται ἡ εἴδησις ὅτι ὁ διανεμηθεὶς σῖτος εἰς τοὺς πρόσφυγας εἶναι ἐφθαρμένος καὶ καμμένος. Λοιπόν, κύριοι, αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω προκειμένου ἀκριβῶς περὶ τῶν προμηθειῶν ἐν τῷ συνόλῳ.

§170Π. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ. Ὅταν ἐπεστρέφομεν ἐκ Θράκης καὶ Θεσσαλονίκης, ἐπληροφορήθημεν ὅτι τὸ φορτίον σίτου τὸ ὁποῖον ἐστάλη εἰς Θεσσαλονίκην παρελήφθη, καίτοι ἦτο καμμένον.

§171Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ταῦτα, κύριοι, περὶ τῶν προμηθειῶν ἐν τῷ συνόλῳ· ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μᾶς ἐνδιαφέρει δὲν εἶναι νὰ ἐξετάσωμεν καὶ νὰ ἀπορροφηθῶμεν ἀπὸ μεμονωμένα γεγονότα. Ὀφείλομεν νὰ ἀνεύρωμεν τὸ τρωτὸν σημεῖον τοῦ ἐν λόγῳ ὀργανισμοῦ. Τί πρέπει νὰ γίνῃ διὰ νὰ κατορθώσωμεν νὰ τοποθετήσωμεν τὸ χρῆμα τὸ ὁποῖον ὑπολείπεται ἀπὸ τὸ προσφυγικὸν δάνειον κατὰ τρόπον προσφορώτερον· διότι μὴ νομίζετε, κύριοι, ὅτι τὰ 10.000,000 λιρῶν τὰ ὁποῖα συνῆψεν ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως παραμένουν ἄθικτα εἰς χεῖράς της. Ἐκ τοῦ ποσοῦ τῶν 10,000,000 ἔχουν ἐξοδευθῆ 4,100,000· ἑπομένως μένουν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν 5,900,000. Ἐκ τούτων πρέπει νὰ ἀφαιρεθοῦν αἱ ὑπὲρ τῆς ἀστικῆς ἐγκαταστάσεως γενόμεναι δαπάναι 500.000, ὁπότε τὸ καθαρὸν διαθέσιμον ὑπόλοιπον ἀνέρχεται εἰς 5,400,000 λίρας. Σᾶς τὰ λέγω αὐτὰ χωρὶς νὰ λάβω ὑπ’ ὄψιν τὰς ἀξιώσεις τὰς ὁποίας πρόκειται νὰ ἐγείρουν ὁ Α ἢ ὁ Β Οἶκος καὶ περὶ τῶν ὁποίων θὰ ὁμιλήσω ὅταν ἔλθω εἰς τὸ ζήτημα τῶν μελλόντων νὰ ἀποζημιωθῶσι.

§172Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ νὰ εἴμεθα ἀκριβεῖς πρέπει νὰ γνωρίζωμεν καὶ ποίας ὑποχρεώσεις ἔχει ἀναλάβει.

§173Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Πόσα ἔμειναν, κ. συνάδελφε;

§174Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. 5,400,000 λῖραι.

§175Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ὑποθέτω ὅτι θὰ εἶναι ὀλιγώτερα.

§176Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Αὐταὶ τοὐλάχιστον εἶναι αἱ πληροφορίαι αἱ ὁποῖαι μᾶς ἐδόθησαν.

§177Ν. ΚΟΝΤΟΛΕΩΝ. Ἐπειδὴ ἐγεννήθη ἀμφιβολία ὑπό τινων συναδέλφων ἂν ὁ Ἀθανασιάδης αὐτὸς εἶναι ὁ Μποδοσάκης Ἀθανασιάδης, εἶναι αὐτὸς ἢ ὄχι;

§178Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Πρόκειται περὶ τοῦ κ. Ἀθανασιάδου.

§179Ν. ΚΟΝΤΟΛΕΩΝ. Αὐτὸς εἶναι.

§180Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ὑποθέτω ὅτι εἶναι ὁ γνωστὸς ἔμπορος.

§181ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις ἐπὶ πέντε λεπτὰ τῆς ὥρας διὰ νὰ ξεκουρασθῇ ὁ κ. Μπακάλμπασης. (Ὥρα 8.15′ μ.μ.).

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 8.25′ μ.μ.).

§182ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Οἱ κύριοι πληρεξούσιοι νὰ καταλάβωσι τὰς ἕδρας των. Ὁ κ. Μπακάλμπασης παρακαλεῖται νὰ συνεχίσῃ τὴν ἀγόρευσίν του.

§183Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἐρωτῶ τὴν Συνέλευσιν ἂν δέχεται νὰ συνεχίσωμεν μετὰ τὸ δεῖπνον, διὰ τὴν 10.15′ μ.μ.

§184ΠΛΕΙΣΤΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§185ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις ἵνα ἐπαναληφθῇ αὕτη τῇ 10.15′ μ.μ. (Ὥρα 7.30′ μ.μ.).

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 8.30′ μ.μ.).

§186ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Παρακαλεῖται ὁ κ. Μπακάλμπασης νὰ συνεχίσῃ τὴν ἀγόρευσίν του.

§187Γ. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἡ Συνέλευσις δὲν εὑρίσκεται ἐν ἀπαρτίᾳ. Μόνον ἂν ἔχητε σκοπὸν νὰ τελειώσῃ ὁ κ. Μπακάλμπασης ὁπωσδήποτε τότε δικαιολογεῖται ἡ ἐξακολούθησις τῆς συζητήσεως παρόντων 10 πληρεξουσίων.

§188ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω ὅτι εἶναι ὀρθὸν νὰ συνεχίσῃ ὁ κ. Μπακάλμπασης.

§189Γ. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Δὲν εἶναι παράστασις Ἐθνοσυνελεύσεως μὲ 10 πληρεξουσίους.

§190ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἔλθουν· ἂς εἰδοποιηθοῦν καὶ ὅσοι εἶναι εἰς τοὺς διαδρόμους.

§191Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, κατὰ τὴν πρὸ τῆς διακοπῆς ἀγόρευσίν μου ἔθιξα δύο κυρίως σημεῖα τοῦ ὀργανισμοῦ τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων. Τὸ πρῶτον ἀφεώρα ἐν γένει τὸν ὀργανισμὸν αὐτῆς. Τὸ δεύτερον ἀφεώρα τὸ ζήτημα τῶν προμηθειῶν ἐν τῷ συνόλῳ. Προτοῦ εἰσέλθω εἰς τὴν κρίσιν τοῦ ἐν λόγῳ ὀργανισμοῦ, τὸ τρίτον ζήτημα τὸ ὁποῖον θὰ ἐξετάσω εἶναι τὸ τῆς ἐλλείψεως προγράμματος αὐτῆς ταύτης τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων. Κύριοι, ὡς γνωστόν, τὸ πρῶτον Πρωτόκολλον τῆς συστάσεως τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ αἱ κατόπιν γενόμεναι μεταρρυθμίσεις δὲν ἐστέρησαν τὴν Κυβέρνησιν τοῦ δικαιώματος τοῦ καθορισμοῦ τῶν γενικῶν γραμμῶν τοῦ ἐποικιστικοῦ προγράμματος. Ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ τοῦ προκειμένου εἶχεν ἀπόλυτον δικαίωμα νὰ ὑποδείξῃ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων ποῖαι ἦσαν αἱ γενικαὶ γραμμαὶ ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ ἐστηρίζετο ὁλόκληρον τὸ ἐποικιστικὸν ἔργον. Ὀφείλω δὲ νὰ σᾶς δηλώσω τὸ ἑξῆς, ὅτι ὡς Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ὁσάκις ἀπηυθύνθην εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, ὁσάκις ὑπέδειξα εἰς αὐτὴν τὰς γενικὰς ἐποικιστικὰς γραμμάς, τὰς ὁποίας ὤφειλεν αὐτὴ ἡ ἰδία νὰ ἀκολουθήσῃ, οὐδέποτε ἠρνήθη νὰ συμμορφωθῇ πρὸς τὰς γενικὰς γραμμὰς τὰς ὁποίας ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις τῇ ὑπέδειξε. Τοῦτ’ αὐτὸ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι ἐγένετο καὶ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ἥτις διεδέχθη τὴν τῆς «Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως».

§192Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἐπιτρέπετε μίαν ἐρώτησιν; Ποίας γενικὰς γραμμὰς ὑπεδείξατε καὶ ποίων γενικῶν γραμμῶν ἠκολούθησε τὰς ὑποδείξεις;

§193Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Τώρα θὰ σᾶς εἴπω. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον παρετηρήθη ἦτο τὸ ἀκόλουθον, ὅτι ἀπὸ τῆς ἀρχῆς τῆς παρούσης Κυβερνήσεως ἔλειψεν ἡ ἐπαφὴ μεταξὺ αὐτῆς καὶ τῆς Ἐπιτροπῆς. Τὰ Ἑλληνικὰ μέλη ἐστερήθησαν οἱασδήποτε κυβερνητικῆς κατευθύνσεως ἐπὶ τῶν γενικῶν γραμμῶν. Σᾶς ὡμίλησα προηγουμένως ὅτι ἡ αὐτὴ στάσις ἠκολουθήθη ἀπὸ τὰς τέως Κυβερνήσεις μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης καθ’ ἣν καθημερινῶς ὑπῆρχον παροχαὶ κατευθύνσεως εἰς αὐτὴν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἀνέκαθεν ἐφαρμοσθέντος ἐποικιστικοῦ προγράμματος. Αἱ γενικαὶ γραμμαὶ περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησα, κ. Ὑπουργέ, ἦσαν αἱ ἀκόλουθοι: Πρῶτον αἱ Ἑλληνικαὶ Κυβερνήσεις εἰς τὸ ζήτημα τοῦ ἐποικισμοῦ προσεπάθησαν νὰ δημιουργήσουν μικροκαλλιεργητάς, νὰ προωθήσουν αὐτοὺς διὰ τῆς ὁμαδικῆς δράσεως εἰς δημιουργίαν συνεταιρισμῶν. Κατὰ τὴν ἀντίληψιν τῶν πρὸ ὑμῶν, κ. Ὑπουργέ, Κυβερνήσεων ὅλων, ἡ προμήθεια τῶν ὑλικῶν ὤφειλε νὰ γίνεται κατὰ μέρος μὲν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, ἐφόσον ὅμως ἦτο δυνατὸν καὶ ἐκ τοῦ Τόπου. Τοιουτοτρόπως ἐκινητοποιοῦντο ὅλαι αἱ τοπικαὶ δυνάμεις τῆς Χώρας. Ὅταν ὁμιλῶ περὶ δημιουργίας μικροκαλλιεργητῶν, ἐννοῶ ὅτι τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος εἶχεν ἀνέκαθεν, ἀπὸ τοῦ 1915 καὶ ἐφεξῆς, μίαν τακτικήν: Τὴν ἀποκατάστασιν ἐντοπίων καὶ προσφύγων ἀκτημόνων καλλιεργητῶν. Βεβαίως τὰ ζητήματα αὐτὰ ἦσαν ζητήματα τὰ ὁποῖα ἔχρηζον ἐμπειρίας, ἔχρηζον πίστεως ἐκ μέρους ἀκριβῶς τοῦ ἐποικίζοντος καὶ τοῦ κατευθύνοντος τὸν ἐποικισμόν. Εἰς τὴν Μακεδονίαν, ὡς γνωστόν, ὑπῆρχεν ἄλλο ζήτημα εἰς τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ὤφειλε νὰ συγκεντρώσῃ τὴν προσοχήν της. Τὸ ζήτημα τοῦ διακανονισμοῦ τῶν ἀτάκτων ἀγοραπωλησιῶν· ζήτημα παλαιόν, ἐπὶ τοῦ ὁποίου νομίζω ὅτι ἐφθάσαμεν εἰς κρίσιμον σημεῖον καὶ ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀποφανθῇ μέχρι σήμερον. Τρίτον, ἐπειδὴ ὅλαι αἱ διαφοραὶ μεταξὺ ἐντοπίων καὶ προσφύγων προήρχοντο ἀπὸ τὴν ἔλλειψιν γῆς, προσεπάθησαν διὰ τῆς ἐκχερσώσεως διὰ τῶν ὑπαρχόντων βενζιναρότρων νὰ λύσουν τὰς διαφορὰς αὐτάς, διότι αἱ διαφοραὶ ἐγίνοντο εἰς τὰ χωράφια, τὰ ὁποῖα εἶναι ἔξωθεν τῶν μικρῶν ἀκριβῶς χωρίων.

§194Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ ἐποικιστικοῦ προγράμματος εἶναι ἔργον τῆς Κυβερνήσεως;

§195Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Τὸ ζήτημα τὸ προσφυγικὸν δὲν εἶναι ζήτημα κομματικόν. Ἑπομένως, ὅταν ὁμιλῶ ἀπὸ τοῦ 1915 μέχρι σήμερον τί ἐγένετο, τί ὤφειλε νὰ γίνῃ καὶ ποῖα εἶναι τὰ σημεῖα εἰς τὰ ὁποῖα ὤφειλε νὰ συγκεντρωθῇ ὁλόκληρος ἡ προσοχή, ἂς μὴ νομισθῇ ὅτι θέλω νὰ διεξαγάγω πολεμικὴν ἐναντίον τῆς παρούσης Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου. Ἄλλως τε τὰ τρωτὰ τοῦ κυβερνητικοῦ συγκροτήματος ἐπὶ τοῦ προσφυγικοῦ εἶναι τόσον πολλά, ὥστε θὰ ἦτο περιττὸν ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου νὰ συγκεντρώσω τὰ βέλη μου. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον διατυπώνω εἶναι παράπονον αὐτῆς ταύτης τῆς Ἐπιτροπῆς. Δὲν δυνάμεθα, λέγει σήμερον ἡ Ἐπιτροπή, νὰ ἐξακολουθήσωμεν τὸ ἐποικιστικὸν ἀγροτικὸν πρόγραμμα διὰ τὸν λόγον ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας καὶ ἡ Κυβέρνησις δὲν μᾶς παραχωρεῖ τὰ τσιφλίκια καὶ τὰ ἄλλα χωράφια τῶν ὁποίων ἔχομεν ἄμεσον ἀνάγκην. Τοῦτο ἐδημοσιεύθη καὶ εἰς τὸν Τύπον.

§196Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἔσπευσεν ὅμως ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως νὰ δηλώσῃ, σύμφωνα πρὸς τὴν πραγματικότητα, ὅτι ἡ δημοσίευσις δὲν προῆλθεν ἐκ τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως, καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ προέλθῃ, διότι δὲν ἦτο ἡ ἔλλειψις γῆς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἠμπόδισε τὴν συμπλήρωσιν τοῦ ἔργου τῆς ἀποκαταστάσεως. Τὸ ἀποκρούει ῥητῶς τοῦτο ἡ Κυβέρνησις, οὔτε δὲ καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως ἰσχυρίσθη τοιοῦτόν τι. Ἑπομένως, ἂν ἐξ ἄλλου λόγου τὸ γνωρίζητε, δύνασθε νὰ τὸ ἀποδείξητε, ἀλλ’ ὄχι ἀναφερόμενος εἰς δηλώσεις τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως. Ἂν τὸ υἱοθετῆτε, τότε νὰ τὸ συζητήσωμεν.

§197Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Λοιπὸν ἔχω ἐπ’ αὐτοῦ προσωπικὴν ἀντίληψιν.

§198Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Τότε νὰ τὸ συζητήσωμεν.

§199Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ὅτε μετέβην εἰς τὴν Μακεδονίαν, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον διεπίστωσα εἶναι ὅτι, ἐνῷ ἐψηφίσθη ὁλόκληρος ἀγροτικὸς νόμος, ὁ ὁποῖος, λόγῳ τῆς ὑπαρχούσης στενότητος γῆς, ἔθιγε καὶ αὐτὰς τὰς αὐτοκαλλιεργείας, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον διεπίστωσα εἶναι ὅτι αὗται οὐδόλως ἐθίχθησαν.

§200Λ. ΚΑΤΑΦΥΓΙΩΤΗΣ. Τὸ αὐτὸ συνέβη καὶ ἐν Θεσσαλίᾳ.

§201Π. ΚΟΥΡΤΙΔΗΣ. Ὑπάρχει ἀπὸ πολλοῦ χρόνου ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Γεωργίας ἓν Τμῆμα Ἐποικισμοῦ. Ἡ κυριωτέρα αἰτία διὰ τὴν ὁποίαν ἐμποδίζεται ἡ διανομὴ γαιῶν εἶναι ὅτι ἡ διάθεσις γίνεται οὐχὶ ἀμέσως ἀλλ’ ἐμμέσως καὶ ὅτι παρεμβαίνει μία Ἐπιτροπὴ ἑδρεύουσα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας ὑπὸ τὸ ὄνομα «Ἐπιτροπὴ Ἐποικισμοῦ». Αὐτὴ εἶναι ἡ πηγὴ τοῦ κακοῦ.

§202Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Μίαν ἐρώτησιν. Δὲν μοὶ λέγετε, εἰς τὴν Μακεδονίαν ποῖος κατελάμβανε τὰ κτήματα ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐγκαθίσταντο οἱ πρόσφυγες; Ποία Ὑπηρεσία; Ὑμεῖς ὡς Ὑπουργὸς διετάσσετε τὴν κατάληψιν ἢ ἡ Ὑπηρεσία Ἐποικισμοῦ;

§203Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ὁ Γενικὸς Διευθυντὴς τοῦ Ἐποικισμοῦ Θεσσαλονίκης οὐδέποτε ἔπαυσε θεωρούμενος ὑπάλληλος τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας καὶ ἐκτελῶν διαταγὰς τοῦ προϊσταμένου του Ὑπουργοῦ.

§204Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Σᾶς ἐρωτῶ.

§205Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Σᾶς δίδω τὴν ἀπάντησιν, κ. Ὑπουργέ· ἑπομένως ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος κατηύθυνεν ἐπὶ τοῦ προκειμένου τὴν γενικὴν πολιτικὴν ἦτο ὁ Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας.

§206Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Σᾶς ἐρωτῶ ποῖον ἐμπόδιον εἴχετε νὰ καταλάβητε δι’ ἐπιτάξεως τὰς αὐτοκαλλιεργείας τῆς Μακεδονίας, τῶν ὁποίων τὴν μὴ κατάληψιν θεωρεῖτε παράλειψιν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως.

§207Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Πρῶτον τὴν μὴ ἐπιψήφισιν τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου, ὅστις εὑρίσκετο ὑπὸ τύπον νομοσχεδίου ἐκκρεμὴς ἐν τῇ Συνελεύσει καὶ τὸν ὁποῖον τὸ κόμμα σας ἐπολέμει ἀγρίως.

§208Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Καμμίαν δὲν κατελάβετε.

§209Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ἀλλ’ ἐκτὸς τοῦ ἀνωτέρω λόγου ἡ μὴ θίξις παρ’ ἡμῶν τῶν αὐτοκαλλιεργειῶν ὠφείλετο πρὸς τούτοις καὶ εἰς τὴν ἀναμονὴν 200,000 ἀγροτικοῦ προσφυγικοῦ κόσμου, ὅστις ἀφικνούμενος ἐκ Μικρᾶς Ἀσίας καὶ Πόντου ἔπρεπε νὰ γνωρίζῃ ποῦ θὰ τοποθετηθῇ. Εἶχον τὴν γνώμην ὅτι, ἐφόσον δὲν ὑπῆρχεν ἀδήριτος ἐποικιστικὴ ἀνάγκη, ἔπρεπε καὶ λέγω ἐκκρεμότητος τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου νὰ σεβασθῶ τὰς αὐτοκαλλιεργείας. Ὤφειλον ἑπομένως νὰ ἀναμείνω, ὅπως, τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν θὰ εὑρεθῶ πρὸ νέου ἀγροτικοῦ προσφυγικοῦ κύματος, νὰ ἔχω ποῦ νὰ τοὺς ἐγκαταστήσω. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον ἔκαμα εἶναι τὸ ἑξῆς: Προέβην εἰς μελέτην τῶν ἐποικιστικῶν μέτρων, διότι ἤθελον νὰ ἀντιληφθῶ πόσος εἶναι ὁ χῶρος τῆς Ἑλλάδος καὶ ποῦ εἶναι αὐτὸς ὁ χῶρος εἰς τὸν ὁποῖον πρόκειται νὰ ἐγκαταστήσω ἀγροτικὸν πληθυσμόν.

§210Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Αὐτὸ ἤθελα νὰ ἀκούσω, ὅτι ἐσεβάσθητε τὰς αὐτοκαλλιεργείας ἀναμένοντες τὸ νέον προσφυγικὸν κῦμα μέχρι τοῦ Ἰουλίου 1924 καὶ καθ’ ἣν στιγμὴν δὲν εἴχετε νόμον, ὁ ὁποῖος νὰ ὁμιλῇ περὶ σεβασμοῦ αὐτοκαλλιεργειῶν ἰδιαιτέρων, διὰ δὲ τῆς ἐπιτάξεως ἠδύνασθε νὰ τὰς καταλάβητε ὁλοκλήρους.

§211Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Σᾶς ἀρέσκει, φαίνεται, κ. Ὑπουργέ, νὰ μὴ παρακολουθῆτε πολλάκις τὴν συζήτησιν καὶ νὰ μὴ στηρίζητε τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῶν παρ’ ἐμοῦ λεχθέντων.

§212Ε. ΠΑΥΛΙΔΗΣ. Αὐτὸ δὲν εἶναι δικαιολογία· ἐπειδὴ δὲν ἔγινε, κατὰ τὴν ἐσφαλμένην ἀντίληψίν σας, ἐπὶ τῆς ὑπουργίας τοῦ κ. Μπακάλμπαση, νὰ μὴ γίνῃ καὶ ἐπὶ τῆς ἰδικῆς σας;

§213Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Εἰς οὐδεμίαν περίπτωσιν θὰ ἐπεκαλούμην πρὸς δικαιολογίαν παραλείψεις προηγουμένης Κυβερνήσεως, ἀλλ’ ὅταν γίνεται παραλληλισμὸς πράξεων καὶ παραλείψεων, εἶναι ὀρθὸν νὰ λέγηται ποῦ εἶναι αἱ πράξεις καὶ ποῦ αἱ παραλήψεις, καὶ ἐν προκειμένῳ ἀντιστρόφως ἔχει τὸ πρᾶγμα.

§214Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ποῦ βλέπετε τὴν ἀντιστροφὴν περὶ τῆς ὁποίας ὁμιλεῖτε;

§215Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργός). Ὅτι σεῖς τὴν ἐσεβάσθητε τὴν αὐτοκαλλιέργειαν καὶ ἐγὼ δὲν τὴν ἐσεβάσθην καὶ ἀπαλλοτριώνω καθημέραν.

§216Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ὁλόκληρος ὁ κόσμος εἶναι ἀνάστατος καὶ φωνάζει.

§217Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ὁ κόσμος ἠμπορεῖ νὰ φωνάζῃ, ἀλλ’ ἡ ἐπίσημος Ἐφημερὶς φωνάζει ἐπισημότερον τῶν φωνασκούντων.

§218Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Τὰς γνωρίζομεν τὰς αὐτοκαλλιεργείας τῆς Μακεδονίας καὶ δὲν βλέπομεν νὰ ἐθίχθη καμμία.

§219Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Εἰς ποῖον μέρος, κ. Ὑπουργέ, κατελάβετε;

§220Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Εἰς τὴν Γιάννουλη, εἰς τὸ Τατάρκιοϊ, εἰς....

§221Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Αὐτὰ τὰ κατελάβετε ὄχι διὰ τοὺς πρόσφυγας, ἀλλ’ ἐκβιασθέντες ἀπὸ τοὺς κυρίους πληρεξουσίους, διότι ἐφώναζον οἱ χωρικοί.

§222Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Τὰ κτήματα κατελήφθησαν περισσότερον διὰ τοὺς πρόσφυγας καὶ ὀλιγώτερον διὰ τοὺς κολλήγους καὶ ἄν, πρὶν διακόψητε, ἠθέλετε νὰ ἐξακριβώσητε πόσον μέρος διετέθη διὰ τοὺς πρόσφυγας καὶ πόσον διὰ τοὺς κολλήγους, θὰ ἐβλέπετε ὅτι τὸ περισσότερον διετέθη διὰ τοὺς πρόσφυγας.

§223Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Θὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, ἀλλὰ λυποῦμαι διότι ἐκτροχιάζεται ἡ συζήτησις.

§224Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Σεῖς ἐδηλώσατε ὅτι κάμνετε ἐπερώτησιν ἐπὶ τοῦ προσφυγικοῦ ἀνεξαρτήτως κομμάτων καὶ τώρα μετατρέπετε τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀγροτικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως.

§225Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ἂν νομίζητε ὅτι πρόκειται περὶ πλατωνικῆς συζητήσεως, τότε νὰ κατέλθω τοῦ βήματος.

§226Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δὲν παραπονοῦμαι, ἀλλὰ θέλετε νὰ μὴ σᾶς ἀπαντήσω;

§227Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ἂν νομίζητε ὅτι τὸ προσφυγικὸν ζήτημα εἶναι λυρισμός, νὰ παραιτηθῶ τῆς ἀγορεύσεως.

§228Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δὲν νομίζω ὅτι εἶναι λυρισμός, ἂν καὶ δυστυχῶς κατήντησεν εἰς πολλὰς συζητήσεις ἄσκοπος κατανάλωσις τῆς ὥρας· δὲν πρόκειται ὅμως περὶ ὑμῶν.

§229Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Οὐδὲ λέξιν περιττὴν εἶπον.

§230Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Νομίζω ὅτι διαφέρει ἡ ἐπερώτησις ἀνεξαρτήτως κόμματος ἀπὸ τὴν ἐπίκρισιν τῆς ἀγροτικῆς πολιτικῆς ὡρισμένης Κυβερνήσεως.

§231Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Φαίνεται ὅτι, μὴ παρακολουθήσαντες τὴν ἐξέλιξιν τοῦ προσφυγικοῦ προβλήματος μέχρι τῆς ἡμέρας καθ’ ἣν ἀνήλθετε εἰς τὸν ὑπουργικὸν θῶκον, δὲν εἴχατε τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἀναγνώσητε καὶ τὸ σχετικὸν ψήφισμα τῆς συστάσεως Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ τὰς γνώμας τῶν ἀρχηγῶν τῶν κομμάτων περὶ τοῦ χαρακτῆρος τὸν ὁποῖον ὤφειλε νὰ ἔχῃ ἐν τῇ Συνελεύσει ἡ ἐπὶ τοῦ προσφυγικοῦ συζήτησις. Τὸ προσφυγικὸν ἐχαρακτηρίσθη ὡς ἐθνικόν, ὑποθέτω ὅμως ὅτι ὁ χαρακτηρισμὸς οὗτος, ἀποκλείων θέσιν πολιτικοῦ ἐπ’ αὐτοῦ ζητήματος, δὲν ἐστέρησε ποτὲ Ἀντιπολίτευσιν καὶ Συμπολίτευσιν ἀκόμη τοῦ δικαιώματος τοῦ ἐλέγχου. Δὲν ἔχω λοιπόν, κ. Ὑπουργέ, τὸ δικαίωμα νὰ θίξω τὰ τρωτὰ σημεῖα ἐν τῇ διαχειρίσει αὐτοῦ καὶ νὰ ὑποδείξω τὰς ἐπιβαλλομένας λύσεις;

§232Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Εἶναι δικαίωμά σας, ἀλλ’ ἐπειδὴ ἐγὼ δὲν συμφωνῶ μὲ τὰ τρωτά, δι’ αὐτὸ σᾶς ἀντικρούω.

§233Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ὁμιλῶ περὶ τῆς διαρρυθμίσεως τῶν ἀτάκτων ἀγοραπωλησιῶν, ὁμιλῶ περὶ τῆς ἐντατικῆς ἐφαρμογῆς τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου, ὁμιλῶ περὶ ἐκχερσώσεως διὰ βενζιναρότρων, ὁμιλῶ περὶ τῶν μικρῶν ὑδραυλικῶν ἔργων, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς διαρρυθμίσεως τὴν ὁποίαν ὑπέστη τὸ Πρωτόκολλον τῆς Ἐπιτροπῆς, ὁμιλῶ περὶ τῆς μελέτης ἡ ὁποία πρόκειται νὰ ἐξακολουθήσῃ διὰ τὰ ἐποικιστικὰ κέντρα, ὁμιλῶ περὶ τοῦ ὅτι δὲν ἐπωφελήθη ἡ παροῦσα Κυβέρνησις ἐκ τῶν χρημάτων, τὰ ὁποῖα διετέθησαν εἰς τὴν διάθεσιν αὐτῆς, προκειμένου περὶ τῆς ἐξαγορᾶς τῶν κτημάτων τῶν Τούρκων ὑπηκόων τῆς Δυτικῆς Θράκης, καὶ νομίζετε ὅτι εἶναι ζητήματα τὰ ὁποῖα ὤφειλον νὰ ἀφήσω χωρὶς νὰ θίξω; Λοιπὸν ἐξακολουθῶ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς ὑπὸ τοῦ Κράτους δημιουργίας μικροκαλλιεργητῶν. Ἐκεῖνο λοιπὸν τὸ σημεῖον ἐπὶ τοῦ ὁποίου ὀφείλει νὰ ἐπιστηθῇ ἡ προσοχὴ τῶν ἑκάστοτε Κυβερνήσεων εἶναι ἡ ἐνίσχυσις τῆς μικροκαλλιεργείας δι’ ὁμαδικῶν ἐγκαταστάσεων. Ἡ ἀπαρχὴ δὲ ταύτης ἔχει γίνει ἀπὸ τῆς Ἐπαναστάσεως. Τὸ Διάταγμα τῆς Ἐπαναστάσεως τῆς 6 Ἰουλίου 1923 κανονίζει τὸν τρόπον τῆς ἐγκαταστάσεως καθ’ ὁμάδας. Δυστυχῶς ὅμως, ἐνῷ τὸ προσφυγικὸν ζήτημα μετὰ τὴν μικρασιατικὴν καταστροφὴν εἰσῆλθεν εἰς τὴν ὀξυτέραν αὐτοῦ φάσιν, ὁ ὑπηρεσιακὸς ὀργανισμὸς δι’ οὗ θὰ ἀντιμετωπίζετο τοῦτο παρέμεινεν οἷος ἦτο καὶ κατὰ τὸ 1916. Ἡ Γενικὴ Διεύθυνσις Ἐποικισμοῦ, ἡ ὁποία ὑπῆρχεν εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, δὲν ἔκαμνε τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ εὐρύνῃ τὸ στάδιόν της μὲ τὸ ἴδιον σύστημα τὸ ὁποῖον εἶχεν ἀπὸ τὴν ἐποχὴν τοῦ 1916–17. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἤθελον νὰ τονίσω εἰς τὴν ἀποψινὴν συνεδρίασιν εἶναι τὸ ἑξῆς: Ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει κατὰ τὸ ὑπόδειγμα καὶ τῶν τέως Κυβερνήσεων νὰ τονώσῃ πρὸ παντὸς τὰς ὁμάδας αὐτὰς τῶν ἀγροτῶν προσφύγων διὰ διαφόρων δανείων, τὰ ὁποῖα ἐγένοντο ἄλλως τε προηγουμένως. Γνωρίζετε ὅτι ἐπὶ τῆς πρώτης δημοκρατικῆς Κυβερνήσεως ἐδόθησαν 100 ἑκατομμύρια δι’ ἀγροτικὰ δάνεια, ἐκτὸς τῆς πίστεως τὴν ὁποίαν ἤνοιξεν ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, ἡ ὁποία ἦτο βεβαία ὅτι παραχωροῦσα εἰς τὸν προσφυγικὸν κόσμον τὸ χρηματικὸν ποσὸν θὰ ἐξησφάλιζεν αὐτό. Εἶμαι βέβαιος ὅτι καὶ ἄλλαι Τράπεζαι διὰ κρατικῆς ἐνισχύσεως εἰς τὰ ἑπόμενα ἔτη θὰ διπλασιάσουν τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον ἔδωσαν. Αὐτὰ ἔχω νὰ εἴπω διὰ τὰς ὁμαδικὰς ἐγκαταστάσεις. Μόνον οἰκονομικὴ χειραφέτησις καὶ ὀργάνωσις τῶν ἀγροτῶν προσφύγων θὰ λύσῃ τὸ πρόβλημα. Διότι, κ. Ὑπουργέ, δὲν σᾶς ἀποκρύπτω ὅτι ὁ μεγαλύτερος ἐχθρὸς τῆς ἀγροτικῆς ἐγκαταστάσεως εἶναι πρὸ παντὸς τὸ κατώτερον ὄργανον ἐποικισμοῦ, ὁ γνωστός σας ἐπιστάτης, ὁ ὁποῖος ἔχει διπλοῦν ρόλον. Ὁ ἐπιστάτης ἔχει τὸν ρόλον ἀφ’ ἑνὸς μὲν τῆς περιφρουρήσεως τῆς κρατικῆς περιουσίας, ἀφ’ ἑτέρου δὲ τὸν ρόλον τὸν ἀρνητικόν, δηλαδὴ τὸ σκότωμα κυρίως τῆς οἰκονομικῆς ἐξελίξεως τοῦ χωρίου εἰς τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται. Αὐτοῦ παρόντος, κύριοι συνάδελφοι, ὁμαδικὴ σκέψις καὶ ἀπόφασις τοῦ συνόλου τοῦ χωρίου εἶναι ἀδύνατος, εἶναι ἀδύνατος ὁ καταρτισμὸς τοῦ συμβουλίου τοῦ συνεταιρισμοῦ, εἶναι ἀδύνατος ἡ πρωτοβουλία τῶν διαφόρων ὁμάδων. Ἑπομένως νομίζω ὅτι, ἂν ὑπάρχῃ ζήτημα εἰς τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ συγκεντρώσῃ τὴν προσοχήν της, εἶναι πρὸ παντὸς ἡ οἰκονομικὴ ἐνίσχυσις τῶν ἐν λόγῳ συνεταιρισμῶν, ἀγροτικῶν, προσφυγικῶν ὁμάδων. Τὸ τρίτον ζήτημα εἶναι τὸ ζήτημα τῶν ἐκ τοῦ τόπου προμηθειῶν καὶ ἡ ἀνάπτυξις ἐργασίας τῶν προσφύγων καὶ ἡ μὴ ἐκμηδένισις τῶν τοπικῶν δυνάμεων. Ἐπ’ αὐτοῦ θὰ εἰσέλθω παρακατιών. Σήμερον τὸ ὅλον σχεδὸν ἐποικιστικὸν ἔργον διεξάγει ἡ Ἐπιτροπή. Ἡ ἔλλειψις ὀργανώσεως, προμηθειῶν καὶ προγράμματος ἐκ μέρους αὐτῆς μᾶς ἐγέννησε τὴν σημερινὴν κρίσιν. Ἡ Ἐπιτροπὴ εὑρέθη ἄνευ πηδαλίου. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἐρρυμουλκήθη, ἐρρυμουλκήθη δὲ ἀπὸ ἐπιχειρηματίας, ἀπὸ κεφαλαιούχους πρὸς ἀντιθέτους ροπὰς ἀπὸ ἐκείνας, τὰς ὁποίας ἔταξε τὸ Κράτος ἀπὸ τὸ 1915. Διὰ τοὺς προμηθευτάς, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ κατασκευάσουν 40,000 σπίτια μὲ μιὰ κονδυλιά, δηλαδὴ νὰ ἀπορροφῶσιν ὁλόκληρον τὸ δάνειον, δι’ αὐτοὺς αἱ ὁμάδες, οἱ συνεταιρισμοί, περὶ τῶν ὁποίων ὁμιλῶ, εἶναι οὐτοπία. Δι’ αὐτοὺς αἱ προμήθειαι πρέπει νὰ γίνουν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Λείπει ἡ κατεύθυνσις ἐκ μέρους ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἠμποροῦσαν νὰ τὴν δώσουν. Βλέπετε ὅτι κάρρα, κεραμίδια ἢ ξυλεία, εἰς στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἠδυνάμεθα νὰ ἐπωφεληθῶμεν ἀπὸ τὰ ὑφιστάμενα δάση, ἀντὶ νὰ κατασκευάζωνται ἐπιτοπίως, ὅλα αὐτὰ τὰ εἴδη προέρχονται ἀπὸ τὸ ἐξωτερικόν. Ἀπὸ ἀπόψεως οἰκονομικῆς ποία εἶναι ἡ τεραστία ζημία, ἡ ὁποία προκύπτει, ἡ Συνέλευσις εἶναι εἰς θέσιν νὰ κρίνῃ καὶ νὰ ζυγίσῃ. Τὸ τρίτον ζήτημα εἶναι ἡ ἀνατροπὴ τοῦ συστήματος τοῦ ἐφοδιασμοῦ. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου χρειάζεται ἐφαρμογὴ ρυθμιστικῆς καὶ οὐχὶ ἀνατρεπτικῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς δι’ αἰφνιδιαστικῶν προμηθειῶν, περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησα. Ἀπὸ τὴν καλὴν ρύθμισιν τοῦ ἐφοδιασμοῦ ἐξαρτᾶται οὐχὶ μόνον ἐξασφάλισις οἰκονομική, ἀλλὰ καὶ αὐτὴ εἰσέτι ἡ ἐνίσχυσις τῆς ἐπιτοπίου βιομηχανίας. Τί ὅμως γίνεται; Προκηρύσσεται δημοπρασία. Διὰ διαφόρων μέσων ἀναβάλλεται καὶ τὴν τελευταίαν στιγμὴν ζητεῖται ἐμπόρευμα ἑτοιμοπαράδοτον. Πῶς λοιπὸν θὰ προβῇ εἰς προσφορὰν ἡ ἐπιτόπιος βιομηχανία; Ἐκτὸς τῶν προμηθειῶν, τὸ ζήτημα ὅπερ ὀφείλει νὰ ἀπασχολήσῃ τὴν Συνέλευσιν εἶναι τὸ ἐφαρμοζόμενον ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς σύστημα ὅσον ἀφορᾷ τὸ οἰκονομικὸν πρόγραμμα. Τὸ παλαιὸν σύστημα, ὡς γνωστόν, προκειμένου περὶ τοῦ ἐποικισμοῦ συνίστατο, ὅπως εἶπον εἰς τὴν ἀρχήν, εἰς τὴν κινητοποίησιν καὶ τὴν ὀργάνωσιν τῶν τοπικῶν δυνάμεων. Δηλαδὴ ἐδίδοντο εἰς τοὺς πρόσφυγας τὰ ἐργατικὰ καὶ τὰ ὑλικὰ καὶ τὸ Κράτος δὲν εἶχεν εἰμὴ ἁπλῆν ἐποπτείαν ἐπὶ τῶν κατασκευαζομένων οἰκημάτων. Οὕτως οἱ πρόσφυγες κατώρθωνον πολλάκις νὰ κάμνουν θαύματα, διότι ἕκαστος εἶχε πυρῆνα οἰκονομικόν, μὲ τὸν ὁποῖον προσεπάθει, προστιθεμένης καὶ τῆς ἀρωγῆς τῆς κρατικῆς, νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν στέγην του. Ὅσοι ἔχουν προσωπικὴν ἀντίληψιν τῆς ἐπιτελεσθείσης διὰ τοῦ συστήματος τούτου ἐργασίας ἐν Δ. Θράκῃ, θὰ ἐκτιμήσουν τὰς παρατηρήσεις μας.

§234Γ. ΓΕΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Εἰς τὴν Πρέβεζαν τοῖς ἐδώσαμεν ξύλα διὰ νὰ οἰκοδομήσουν καὶ τὰ ἐπώλησαν.

§235Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ἐπιτρέψατέ μοι νὰ εἴπω ὅτι τὸ ἐν λόγῳ σύστημα εἶχον ἐφαρμόσει ἐν Θράκῃ στηριζόμενος ὄχι ἐπὶ τῶν ἐκθέσεων τῶν ἁρμοδίων, ἀλλ’ ἐπὶ τῆς προσωπικῆς μου ἐρεύνης. Γνωρίζετε ἄλλως τε ὅτι τὰ συστήματα τῆς οἰκοδομήσεως εἶναι δύο κυρίως: Τὸ σύστημα τῶν μικροεργολαβιῶν καὶ τὸ σύστημα τὸ δι’ αὐτεπιστασίας. Ἀλλὰ σήμερον τί παρατηρεῖται; Μεγάλαι Ἑταιρεῖαι κατακρίνουσαι τὰ δύο ὡς ἄνω συστήματα προσφέρονται νὰ εἰσαγάγωσι σπίτια ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ τηλεγραφήματος τὸ ὁποῖον ἀνέγνωσεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Ἰασονίδης πρὸ τῆς διακοπῆς καταφαίνεται ὅτι εὑρισκόμεθα πρὸ προσφορῶν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀποκαταστάσεως διὰ τὴν εἰσαγωγὴν 40,000 σπιτιῶν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Ἂν δὲ ἀναγκάζωμαι νὰ ἐπιμείνω εἰς τὸ οἰκοδομικὸν πρόγραμμα, τὸ ὁποῖον ὑπῆρχε προηγουμένως, τὸ κάμνω φοβούμενος μήπως ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως, μὴ ἐκτιμῶσα ἀναλόγως τὰς τοπικὰς συνθήκας τῆς Ἑλλάδος, προβῇ εἰς τὸ κλείσιμον τῆς ἐν λόγῳ συμβάσεως. Εἶναι γεγονὸς ὅτι κατὰ τὸν παρελθόντα Ἰούλιον ἐγένετο ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως σύμβασις μετὰ Γερμανικῆς Ἑταιρείας.

§236Π. ΚΟΥΡΤΙΔΗΣ. Μὲ μίαν Ἑταιρείαν μόνον;

§237Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Μία σύμβασις χωρισμένη εἰς δύο. Κύριε συνάδελφε, ἔχω ἐδῶ τὰ συμβόλαια· ἂν ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἔχητε ἀντιρρήσεις, τίθενται εἰς τὴν διάθεσίν σας. Τὸ γεγονὸς εἶναι τὸ ἑξῆς, κ. συνάδελφε· ὅτι ἡ ἐν λόγῳ σύμβασις ἐγένετο εἰς στιγμὴν συρροῆς ὁλοκλήρου τοῦ προσφυγικοῦ κόσμου κατὰ τὸν Ἰούλιον, ὁπότε εὑρισκόμεθα πρὸ ἀναμονῆς ὁλοκλήρου προσφυγικοῦ κύματος. Τὸ δὲ πλεονέκτημα, τὸ ὁποῖον παρουσίαζεν, ἦτο τὸ πλεονέκτημα τῆς ταχύτητος. Ἡ ἐν λόγῳ Ἑταιρεία ἀνελάμβανε μέχρι τῆς 15ης Δεκεμβρίου ὅπως οἰκοδομήσῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα ὀκτὼ χιλιάδας σπίτια. Ἂν δὲ τῇ ἐδίδετο, ὅπως ἔλεγεν αὐτὴ ἡ ἰδία, ἑνὸς μηνὸς προθεσμία ἐπὶ πλέον, τότε εὐχαρίστως ἀνελάμβανεν ὅπως προμηθεύσῃ ἄλλας 2 χιλιάδας σπίτια. Τὸ συμβόλαιον ὑπεγράφη ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς, ὅλος δὲ ὁ κόσμος ἔχαιρε, διότι πραγματικῶς ὁ προσφυγικὸς κόσμος καὶ ὁ ἄστεγος ὁ εὑρισκόμενος ἐν τῇ Ἑλλάδι θὰ εἶχε σημαντικὸν ἀριθμὸν σπιτιῶν διὰ νὰ στεγασθῇ, 8,000 σπίτια μέχρι τῆς 15 Δεκεμβρίου. Λοιπὸν τί ἐγένετο, κύριοι συνάδελφοι;

§238Π. ΚΟΥΡΤΙΔΗΣ. Ἦσαν ἕνα δεμάτι ξύλα, τὰ ὁποῖα μποροῦσεν ἕνας ἄνθρωπος νὰ σηκώσῃ κάτω ἀπὸ τὴν μασχάλην του καὶ ὡς ἐκ τούτου ἐπὶ 200,000 λιρῶν ἔχουν ἀπολεσθῆ 140,000 λίραι.

§239Κ. ΦΙΛΑΝΔΡΟΣ. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι καθ’ ὅλην τὴν διαδρομὴν τὴν ὁποίαν ἐκάμναμεν ἀνὰ τὴν Μακεδονίαν βλέπει κανεὶς συνοικισμοὺς ἀπὸ σκελετούς· τώρα, ἂν ἀνεμίχθησαν οἱ ξύλινοι σκελετοὶ ὀστέων, ἂν ἐν τῷ μεταξὺ πνεύσῃ ἰσχυρὸς ἄνεμος, θὰ ἀνατρέχῃ τοὺς σκελετοὺς αὐτοὺς καὶ τὰ κλουβιὰ αὐτὰ θὰ τρέχουν.

§240Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ἀλλά, κύριοι, παρ’ ὅλας τὰς ὑποχρεώσεις τὰς ὁποίας ἀνέλαβεν ἡ ἐν λόγῳ Ἑταιρεία, τῆς ὁποίας τὸ συμβόλαιον εἶχεν ὑπογραφῆ μέχρις Ἰουλίου, δυστυχῶς δὲν κατωρθώθη διὰ διαφόρους λόγους, δι’ ἔλλειψιν ἐλέγχου ἐκ μέρους τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως ἡ ἐκπλήρωσις τῶν ὑποχρεώσεων παρὰ τῆς Ἑταιρείας. Καὶ ἰδοὺ ὅτι καὶ σήμερον οἱ κ. κ. συνάδελφοι Φίλανδρος καὶ Κουρτίδης περιοδεύοντες δὲν βλέπουν εἰμὴ ἡμιτελῆ οἰκήματα. Διότι ἐπὶ τῶν 8.000 σπιτιῶν, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐβασιζόμεθα μέχρι τῆς στιγμῆς κατὰ τὴν ὁποίαν σᾶς ὁμιλῶ ἐπὶ τῇ βάσει πληροφοριῶν τὰς ὁποίας ἔλαβον ἐκ μέρους ἁρμοδίων, τὰ σπίτια τὰ γενόμενα ἀνέρχονται εἰς 450, ἐνῷ μέχρι τῆς 15 Δεκεμβρίου ὑπεχρεοῦτο ἡ ἐν λόγῳ Ἑταιρεία νὰ παραδώσῃ 8.000 σπίτια.

§241Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Καὶ νὰ τὰ μεταφέρῃ;

§242Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Τὸ ζήτημα τῆς μεταφορᾶς ἐπαφέθη εἰς τὸ Κράτος. Ἀλλὰ τί συνέβη μετὰ τὸν Αὔγουστον; Ἀντὶ νὰ μεταφέρωνται τμηματικῶς 200–300 σπίτια ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ σχεδιογραφήματος, τὸ ὁποῖον εἶχε καταρτισθῆ ἐκ μέρους τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως, μίαν ἡμέραν ἔφθασαν εἰς Θεσσαλονίκην 4–5 χιλιάδες σπίτια, ὁπότε βεβαίως ἡ μεταφορὰ αὐτὴ εἰς τὸν τόπον εἰς τὸν ὁποῖον ἐπρόκειτο νὰ στηθοῦν ἦτο πρᾶγμα ἀρκούντως δύσκολον. Τώρα τί ἔκαμνε τὸ Κράτος διὰ τὴν μεταφορὰν αὐτὴν εἶναι ἁρμόδιος ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ μᾶς εἴπῃ.

§243Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Σᾶς ἠρώτησα διότι ἐλέγετε ὅτι ἔχουν στηθῆ μέχρι τοῦδε 450.

§244Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Αὐτὰ ἔχουν στηθῆ. Σήμερον αὐτὴ ἡ ἰδία Ἑταιρεία, ὅπως τοὐλάχιστον αἱ ἐφημερίδες τῆς Θεσσαλονίκης ἀναφέρουν, συνεννοουμένη καὶ μὲ τοὺς λοιποὺς κεφαλαιούχους, θέλει νὰ ἀναλάβῃ καὶ πάλιν ἄλλα σπίτια ἐκ τῶν 40.000. Καὶ ἐνῷ τὰ μειονεκτήματα ταῦτα μᾶς παρουσίασεν ἡ πρώτη σύμβασις, σήμερον ἐρχόμεθα νὰ ἀπασχοληθῶμεν μὲ ὑπογραφὴν συμβάσεως διὰ 40.000 σπίτια. Καθορίζομεν ἕνα τύπον ὁμοιόμορφον, λησμονοῦμεν τὰς τοπικὰς συνθήκας τῆς Μακεδονίας, ἀδιαφοροῦμεν ἂν ὑπάρχουν ἕλη ἢ ἂν ἡ περιφέρεια εἶναι πετρώδης καὶ ἐπιζητοῦμεν κατασκευὴν ὁμοίου τύπου ξυλίνου οἰκίσκου. Πιθανὸν οὐδεὶς ἐξ ὑμῶν, κύριοι συνάδελφοι, νὰ μὴ διεπίστωσεν ἕτερον βασικὸν μειονέκτημα τῶν μεγάλων τούτων Ἑταιρειῶν. Παρακολουθῶν ταύτας ἐν ταῖς ἐνεργείαις των δηλῶ ὑπευθύνως ὅτι εἰς τὰ διαβήματα αὐτῶν διαπιστῶ προσπάθειαν παρ’ αὐτῶν ὑποδουλώσεως τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ἐποικισμοῦ. Αὐτὸ δὲ εἶναι τὸ μέγιστον μειονέκτημα τὸ ὁποῖον παρουσιάζει τὸ σύστημα τῶν μεγάλων Ἑταιρειῶν. Καὶ οὕτως εὑρισκόμεθα ἐνώπιον ἐκδηλώσεως ἐπιλύσεως τοῦ ὀργανισμοῦ τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως, τῆς ὁποίας ἡ κατάστασις εἴδομεν νὰ ζωγραφίζεται εἰς τὸν ἡμερήσιον Τύπον. Παρὰ τοῦ Τύπου πληροφορούμεθα ὅτι ἐπεκράτησαν αἱ ἀντιλήψεις τῶν ἐπιχειρηματιῶν, αἱ ὁποῖαι ἔπεισαν τὴν Ἐπιτροπὴν νὰ ἀποδεχθῇ τὸ σύστημα τῶν μεγάλων Ἑταιρειῶν. Οὐδεὶς ἴσως ἐσκέφθη ὅτι 40.000 σπίτια πρὸς 25.000 δραχμὰς = 1 δισεκατομμύριον, δηλαδὴ διάθεσις ὁλοκλήρου τοῦ δανείου. Κύριε Ὑπουργέ, εἰς τὴν ἀρχὴν τοῦ λόγου ὁ κ. Ἰασονίδης ἀνέγνωσε τηλεγράφημα ἀπὸ τὴν Θεσσαλονίκην, ἀπὸ κάποιον συνάδελφον, κατὰ τὸ ὁποῖον ὑπάρχει ἕν τράστ ἀποτελούμενον ἀπὸ διαφόρους κεφαλαιούχους.

§245Α. ΟΡΦΑΝΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Ὄχι! διότι ἐγὼ συνεννοήθην μὲ τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀποκαταστάσεως, ἡ ὁποία ἀνέλαβε νὰ κατασκευάσῃ 2.000 σπίτια εἰς τὴν Θράκην καὶ 1000 εἰς τὴν Μακεδονίαν, τὰ ὁποῖα ὅλα ἀφορῶσι τὴν ἀστικὴν ἐγκατάστασιν.

§246Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Δὲν ὁμιλῶ περὶ αὐτῶν. Ὁμιλῶ περὶ τῆς Ἑταιρείας «Ἐρέρα».

§247Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δὲν νομίζετε ὅτι, ἀφοῦ δὲν εἶναι ἀπολύτως ἐξηκριβωμένη ἡ πρόθεσις κατασκευῆς τῶν 40,000 οἰκιῶν, ὅτι εἶναι περιττὸν νὰ συζητῶμεν περὶ αὐτῶν;

§248Δ. ΜΑΡΓΕΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δύναμαι νὰ προσθέσω τὸ ἑξῆς, ὅτι ὄχι μόνον πρόκειται περὶ 40,000 σπιτιῶν ἀκριβῶς, ἀλλ’ ὅτι ἐπὶ πλέον εἶναι βεβαιωμένον ὅτι ὁ Γενικὸς Διευθυντὴς τοῦ Ἐποικισμοῦ Μακεδονίας ὠρθώθη ἔναντι τῆς Ἐπιτροπῆς, ὠρθώθη ἔναντι αὐτῆς τῆς παραγγελίας καὶ ἐπληροφορήθην ἐπὶ πλέον ὅτι κατέβη ὁ ἐν λόγῳ Γενικὸς Διευθυντὴς τοῦ Ἐποικισμοῦ καὶ εὑρίσκεται εἰς Ἀθήνας, ὅπως ἐκθέσῃ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ὅτι θὰ εἶναι καίριον τὸ πλῆγμα κατὰ τῆς ἀποκαταστάσεως προσφύγων, ἂν γίνῃ αὐτὴ ἡ παραγγελία τῶν 40,000 οἰκιῶν καὶ ἐξατμισθῇ τὸ δάνειον, χωρὶς νὰ γίνῃ ἀποκατάστασις τῶν προσφύγων, διότι ἀποκατάστασις δὲν θὰ γίνῃ ἂν τοῖς κατασκευάσωμεν μίαν οἰκίαν, ἀλλὰ μόνον ὅταν τοῖς δώσωμεν ἐργαλεῖα γεωργικὰ καὶ χωράφια. Διότι λέγει μία παροιμία ὅτι «τὸ χωράφι κάνει σπίτι».

§249Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ὅταν ὁ ἁρμόδιος διευθυντὴς εἶναι ἐνταῦθα, ποῖος εἶναι ἁρμόδιος νὰ τηλεγραφήσῃ ἐκ Θεσσαλονίκης;

§250Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ἡ Ἐπιτροπὴ προσπαθεῖ νὰ συμβληθῇ μὲ ξένην Ἑταιρείαν καὶ διὰ τὰς μεταφορὰς ὄχι τοῦ ἐξωτερικοῦ, ἀλλὰ καὶ διὰ τὰς μεταφορὰς ἐν τῷ ἐσωτερικῷ.

§251Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δὲν γνωρίζω τοιοῦτόν τι.

§252Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅλα τὰ ἀγνοεῖ.

§253Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δὲν ἠξεύρω ἂν εἶναι καλύτερον ἐγὼ ποὺ τὰ ἀγνοῶ ἢ σεῖς ποὺ τὰ γνωρίζετε. Ὁμιλεῖτε περὶ 40,000 οἰκιῶν καὶ στηρίζεσθε εἰς ἓν τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον ἐστάλη ἐκ Θεσσαλονίκης. Ὁ Γενικὸς Διευθυντὴς ἐκλήθη ἐδῶ διὰ νὰ συνεννοηθῇ μεθ’ ἡμῶν καὶ σχηματισθῇ ἓν πρόγραμμα ἐργασίας καὶ σεῖς λέγετε ὅτι ὑπάρχει τηλεγράφημα περὶ προμηθείας 40,000 καὶ κατασκευάζετε ἐκ τούτου συμπεράσματα.

§254Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Πόσον ἀδικεῖτε τὰς ἀντιλήψεις σας, ὅταν νομίζητε ὅτι οἱ ἐλέγχοντες στηρίζονται εἰς φήμας. Σᾶς διαφεύγει φαίνεται ὅτι ἀνώτερος ὑπάλληλός σας, ὁ διευθυντὴς Ἐποικισμοῦ Μακεδονίας, ἔχει ὑποβάλει ὁλόκληρον ἔκθεσιν καὶ ἀνταλλάξει σειρὰν τηλεγραφημάτων, ἐφ’ ὧν γίνεται συζήτησις εἰς τὸν ἡμερήσιον Τύπον. Φαίνεται ὅτι ὑμεῖς λόγῳ τῶν ἀσχολιῶν σας δὲν ἔχετε καιρὸν νὰ διαβάσητε ἐφημερίδας.

§255Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Μήπως πρόκειται περὶ τῶν οἰκημάτων τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ κατασκευασθῶσιν ἐν Θράκῃ καὶ πρέπει νὰ κατασκευασθῶσι ταχέως δι’ οὓς λόγους ὅλοι γνωρίζομεν;

§256Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Οὐδὲν ἔχω νὰ προσθέσω εἰμὴ ὅτι διὰ τὴν διαλογικήν σας δύναμιν θὰ σᾶς ἐζήλευε καὶ ὁ ἱδρυτὴς τῆς ἀρχαίας σοφιστικῆς σχολῆς.

§257Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἐὰν, κύριε συνάδελφε, συνήφθη αὐτὴ ἡ συμφωνία, θὰ ἠδύνατό τις νὰ εἴπῃ ὅτι κοινὴ πεποίθησις τῆς Συνελεύσεως εἶναι ὅτι δὲν ὀφείλει τέλος πάντων νὰ συντελεσθῇ.

§258Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Αὐτὸ λέγω, κύριε Πρόεδρε. Ἔκαμα μίαν παράκλησιν εἰς τὸν κ. κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας καὶ εἶπον ὅτι αὐτὸ μανθάνω· ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς τὸ ἠξεύρῃ, ἔχει καλῶς· ἂν δὲν τὸ ἠξεύρῃ, ἂς λάβῃ μέτρα.

§259Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Εἶπον ὅτι τὸ ἀγνοῶ.

§260Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Πόσον θὰ στοιχίσουν αὐτά;

§261Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Δισεκατομμύριον.

§262Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν εἶναι δυνατόν.

§263Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Κάμνομεν μίαν σύστασιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν.

§264Δ. ΜΑΡΓΕΤΗΣ. Εἶναι γεγονός. Ἔχει ἐγερθῆ δημοσιογραφικὸς θόρυβος.

§265Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Αὐταὶ λοιπὸν αἱ κεφαλαιοκρατικαὶ τάσεις, αἱ ὁποῖαι ἐπεκράτησαν εἰς τὸ Κέντρον, αὐταὶ εὗρον ἀκριβῶς τὴν ἀπήχησιν εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, διότι ἐκεῖ εὑρισκόμεθα πρὸ μιᾶς τακτικῆς ἐκ μέρους τῶν διαφόρων προμηθευτῶν, ὅπως κατορθώσωσιν ὄχι μόνον νὰ ὑπεισέλθωσιν εἰς ὁλόκληρον τὴν Ἐπιτροπήν, ὄχι μόνον νὰ ἐξασφαλίσωσι τὴν δι’ αὐτῶν τοποθέτησιν ὁλοκλήρου τοῦ δανείου, ἀλλὰ διὰ νὰ διευκολύνωσι τὴν ὅλην αὐτῶν ἐνέργειαν προσεπάθησαν πάσῃ θυσίᾳ νὰ ὑποδουλώσωσιν ἠθικῶς καὶ μερικοὺς ἐκ τῶν ἀνωτέρων ὑπαλλήλων τοῦ Ἐποικισμοῦ. Γνωσταὶ ἄλλως τε εἶναι αἱ σχέσεις, αἱ ὁποῖαι εἶχον δοθῆ εἰς ὡρισμένους ὑπαλλήλους, ἰδίᾳ δὲ εἰς τὸν ὑπάλληλον Σπυρίδωνος. Ὑποθέτω ὅτι τὴν ὑπόθεσιν τὴν γνωρίζετε οἱ περισσότεροι.

§266ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Δὲν τὴν γνωρίζομεν.

§267Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ἐδῶ πρόκειται περὶ ἑνὸς ὑπαλλήλου ἀνωτέρου τοῦ Ἐποικισμοῦ, ὁ ὁποῖος λαμβάνει ἓν τηλεγράφημα ἀπὸ τὸ Κέντρον, διὰ τοῦ ὁποίου τῷ λέγεται ὅτι δὲν δύναται ὁ Α κεφαλαιοῦχος προμηθευτής......

§268Μ. ΒΟΛΟΥΔΑΚΗΣ. Τί Α προμηθευτής; Ὀνόματα, κύριε συνάδελφε.

§269Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Χαρίλαος....Δὲν δύναται νὰ ζητήσῃ διὰ τῶν ἀντιπροσώπων του ἄδειαν προκειμένου περὶ τοῦ ὑπαλλήλου αὐτοῦ, διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον ὅτι δὲν συμφέρει τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἤρχισαν διαπραγματεύσεις, νὰ κατέλθῃ εἰς......

§270Μ. ΒΟΛΟΥΔΑΚΗΣ. Ἀναγνώσατε τὸ τηλεγράφημα.

§271Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Τὸ τηλεγράφημα ἔχει ἐπὶ λέξει ὡς ἑξῆς: (ἀναγινώσκει) «Σπυρίδωνος. Ἐποικισμοῦ Θεσσαλονίκης. Χαρίλαος ἔλαβε γνῶσιν τηλεγραφήματός σας... κλπ.». Ἄν, κύριοι συνάδελφοι, ἀναγκάζομαι ἐπὶ τῶν ζητημάτων αὐτῶν νὰ ἐπιμείνω, εἶναι διότι τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ προμηθευτὴς τῆς Α ἢ Β Ἑταιρείας συγχέεται μὲ τὸν ὑπάλληλον ὁ ὁποῖος πρόκειται νὰ κρίνῃ τοὺς ὅρους τῆς συμβάσεως ἢ νὰ ἐλέγξῃ τὴν ἐφαρμογὴν αὐτῆς, δύνασθε νὰ φαντασθῆτε κατὰ πόσον τὸ ἔργον τοῦ ἐποικισμοῦ δύναται νὰ προαχθῇ.

§272Δ. ΜΑΡΓΕΤΗΣ. Ὅταν ὁ Γενικὸς Διευθυντὴς τοῦ Ἐποικισμοῦ ἐζήτησε τηλεγραφικῶς τὴν ἀνάκλησιν, δὲν ἔπραξε τοῦτο ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως, ἀλλὰ τοὐναντίον διατηρεῖ αὐτὸν καὶ ἀπολύει ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος κατήγγειλεν.

§273Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, τὸ τηλεγράφημα τοῦτο κατεσχέθη ἐκ μέρους ἀκριβῶς τοῦ νομικοῦ συμβούλου τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως, ὑπεβλήθη ἁρμοδίως εἰς τὸν Γεν. Διευθυντὴν κ. Καραμάνον, ὁ δὲ νομικὸς σύμβουλος κ. Παπαϊωάννου ἐπωφελούμενος τῆς ἐντεῦθεν διελεύσεως ἑτέρου μέλους τῆς Ἐπιτροπῆς, τοῦ κ. Εὐσταθοπούλου, κατέστησε γνωστὸν τὸ τηλεγράφημα καὶ ἀνέμενεν ἐν τῷ μεταξύ. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐζητεῖτο ἦτο ἡ παῦσις τοῦ ὑπαλλήλου, διότι εἶχε σχηματίσει πεποίθησιν ὅτι ἦτο ἀδύνατον νὰ ἐξακολουθήσῃ ὑπηρετῶν ὁ ὑπάλληλος οὗτος. Εἰς τὸν κ. Παπαϊωάννου ἀντὶ παντὸς ἄλλου ἐδόθη ἀπάντησις διὰ τοῦ κ. Καραμάνου ἔχουσα ἐπὶ λέξει ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἀναφερόμενοι πρὸς ἰδιαιτέρας ἐπιστολὰς .... κλπ.».

§274ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἔκρινε καλὸν νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου.

§275Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἔχει συνέχειαν· περιμείνατε.

§276Δ. ΜΑΡΓΕΤΗΣ. Εἰδικῶς ἐπὶ τοῦ προκειμένου θὰ ἔπρεπε κανεὶς νὰ προσθέσῃ ὅτι τὰ ξένα μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς δὲν ἔχουσιν ἴσως γνῶσιν τοῦ πράγματος, διότι εἰς τὰ ξένα μέλη δὲν ἀνεφέρθη πῶς ἔχουσι τὰ πράγματα. Καὶ ἐδῶ ἔχομεν τὸν κακὸν δαίμονα Ἀδοσίδην. Εὑρέθην εἰς τὴν θέσιν νὰ ἐξακριβώσω ὅτι οἱ ξένοι δὲν ἔλαβον γνῶσιν αὐτῆς τῆς καταστάσεως.

§277Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ Σπυρίδωνος εἶναι ἄνθρωπος ἐντιμότατος καὶ ἱκανώτατος.

§278Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ἔπρεπε νὰ παραιτηθῇ ὁ Σπυρίδωνος. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχω νὰ προσθέσω εἶναι ὅτι τὸ τηλεγράφημα τὸ ὁποῖον ἔστειλεν ὁ κ. Παπαϊωάννου εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τὸν ἀποδεικνύει ὑπάλληλον ἕτοιμον νὰ θυσιάσῃ τὰ πάντα χάριν τοῦ καθήκοντος.

§279Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ὁ κ. Χαρίλαος ἔστειλε πράγματι τηλεγράφημα πρὸς τὸν κ. Σπυρίδωνος, τὸ τηλεγράφημα τὸ ὁποῖον ἀνέγνωσεν ὁ κ. Μπακάλμπασης. Ὁ νομικὸς σύμβουλος, εἰς χεῖρας τοῦ ὁποίου περιῆλθε τὸ τηλεγράφημα, ἐνόμισεν ὅτι συνέλαβε καταχρήσεις (ἀναγινώσκει)... Ὅταν τὸ εἶδεν αὐτὸ ὁ νομικὸς σύμβουλος, καλῇ τῇ πίστει ὁ ἄνθρωπος ἐνόμισεν ὅτι....

§280Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. «Κάποιον λάκκον ἔχει ἡ φάβα».

§281Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ναί. Πιθανὰ συμπεράσματα δυνάμεθα νὰ κάμωμεν ἡμεῖς καὶ ἡ Ἐπιτροπή, ἀλλὰ διὰ νὰ συζητήσωμεν πρέπει νὰ ἔχωμεν τὰ πραγματικὰ περιστατικὰ σαφῆ. Λοιπὸν αὐτὸ τὸ τηλεγράφημα ἦτο εἰς χεῖρας τοῦ κ. Παπαϊωάννου. Ὁ κ. Παπαϊωάννου λαβὼν τὸ τηλεγράφημα εἶδε τὸν κ. Καραμάνον, εἰς τὸν ὁποῖον εἶπεν ὅτι συνέλαβε τὸν Σπυρίδωνος ὡς λωποδύτην συνεννοούμενον μὲ ἐργολάβους καὶ χορηγοῦντα σχέδια.

§282Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Προφορικῶς τὰ εἶπεν αὐτὰ εἰς τὸν κ. Καραμάνον;

§283Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Μάλιστα. Παροισιασθεὶς εἰς τὸν κ. Γερακάρην καὶ τὸν κ. Καραμάνον ἀνέφερεν (ἀναγινώσκει)... Καὶ εἰς ἀπόδειξιν ἀνέφερε τὸ τηλεγράφημα τὸ ὁποῖον εἶχεν εἰς χεῖράς του. Οἱ κ. κ. Καραμάνος καὶ Γερακάρης παρετήρησαν τὸ τηλεγράφημα καὶ εἶπον ὅτι δὲν εἶχον γνῶσιν. Αὐτὰ ἐγένοντο τῇ 31 Νοεμβρίου. Τῇ 1 Δεκεμβρίου ὁ Σπυρίδωνος ἀνέφερεν εἰς τὸν κ. Καραμάνον ὅτι ἔχει ἀνάγκην δύο ἡμερῶν ἀδείας δι’ Ἀθήνας, ἵνα συνεννοηθῇ μετὰ τοῦ κ. Χαριλάου, ὅστις τῷ ἐπρότεινε συνεργασίαν εἰς ἐπιχείρησιν.

§284Δ. ΜΑΡΓΕΤΗΣ. Πότε;

§285Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Τὴν πρώτην Δεκεμβρίου. Αὐτὰ ἐγένοντο μετὰ τὸ τηλεγράφημα, ἀλλὰ μέχρι τῆς ἀπαντήσεως ὁ κ. Καραμάνος ἀνεγνώρισε τὴν Ὑπηρεσίαν τοῦ ἐφοδιασμοῦ (ἀναγινώσκει)... Εἶπον ὅτι οἱ κ. κ. Καραμάνος καὶ Γερακάρης ἔγραψαν εἰς τὸν κ. Χαρίλαον τὴν ἀνακάλυψιν τοῦ τηλεγραφήματος. Εἰς ἀπάντησιν τῆς ἐπιστολῆς αὐτῆς ὑπάρχει τηλεγράφημα (ἀναγινώσκει τοῦτο). Ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως ἐγνώριζεν, εἶχε πληροφορηθῆ ἐν τῷ μεταξὺ ὅτι ὁ κ. Σπυρίδωνος διεπραγματεύετο μὲ τὸν κ. Χαρίλαον διὰ νὰ τὸν πάρῃ εἰς τὴν ἐργασίαν του ὡς διευθυντὴν διὰ τὴν ἐργολαβίαν τῶν οἰκιῶν. Ἐξ ὅλων τούτων ἀποδεικνύεται, καὶ κατόπιν τῆς περιοδείας τοῦ κ. Παπαϊωάννου, ὅτι τὸ ζήτημα εἶναι τὸ ἑξῆς: Ἂν ἐπιτρέπεται εἰς ἕνα ὑπάλληλον τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως νὰ κάμνῃ διαπραγματεύσεις μὲ Ἑταιρείαν καὶ νὰ εἶναι ταυτοχρόνως καὶ εἰς τὴν θέσιν του καθ’ ἣν ἐποχὴν ἔκαμνε τὰς διαπραγματεύσεις δηλαδὴ τὸ ζήτημα καταλήγει νὰ εἶναι ζήτημα ἠθικόν.

§286Δ. ΜΑΡΓΕΤΗΣ. Μὲ τὴν Ἑταιρείαν ἡ ὁποία ἐπρόκειτο νὰ ἀναλάβῃ τὴν κατασκευὴν τῶν οἰκιῶν.

§287Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Τὸ ζήτημα ἔχει οὕτως: Ὑπάλληλος τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως, ἰδιωτικὸς δηλαδὴ ὑπάλληλος—δὲν ἦτο δημόσιος ὑπάλληλος...

§288ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ἐπληρώνετο ἀπὸ τὸ Δημόσιον.

§289Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δὲν εἶναι δημόσιος ὑπάλληλος—ἂν ἠδύνατο νὰ θεωρηθῇ ἀπὸ ἀπόψεως ἠθικῆς ἐπιτετραμμένον διὰ τὸν ἑαυτόν του, πρὶν ἀκόμη ἐγκαταλείψῃ τὴν ὑπηρεσίαν τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως, νὰ εὑρίσκηται εἰς διαπραγματεύσεις περὶ προσλήψεώς του εἰς Ἑταιρείαν ἡ ὁποία εὑρίσκεται εἰς διαπραγματεύσεις μετὰ τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως. Οὕτως ἔχει τὸ ζήτημα. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἐγγυᾶται τὴν ἐντιμότητα τοῦ ὑπαλλήλου ὡς τμηματάρχου τῶν προμηθειῶν. Βεβαιοῖ δὲ ἀκόμη ἡ Ἐπιτροπὴ ὅτι κατόπιν διεξαχθείσης μακρᾶς δημοσιογραφικῆς ἐκστρατείας καὶ εἰδικῶς διὰ τὰς προμηθείας κατέληξεν εἰς αὐτοπρόσωπον ἔρευναν τῶν φακέλων τῶν δημοπρασιῶν ὑπ’ αὐτῶν τῶν ἀσκησάντων τὸν ἔλεγχον δημοσιογράφων, δηλαδὴ ἐτέθησαν εἰς τὴν διάθεσιν τῶν δημοσιογράφων οἱ φάκελοι. Ἐκ τῆς ἐρεύνης δὲ αὐτῆς ἀνεγνωρίσθη ὅτι αἱ προμήθειαι καὶ αἱ δημοπρασίαι τοῦ Σπυρίδωνος εἶχον γίνει μὲ ἀπόλυτον ἐντιμότητα. Ἐκτὸς τούτου, κατόπιν, ἀφοῦ ἤρχισεν ἡ ἔρις τοῦ κ. Παπαϊωάννου, διότι ἦτο φυσικὸν ν’ ἀρχίσῃ ἡ ἔρις....

§290Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κατέληξεν εἰς συμπέρασμα τὸ ὁποῖον ἐδικαίωνε τὸν Σπυρίδωνος. Αὐταὶ αἱ πληροφορίαι ὅσον ἀφορᾷ τὸν τρόπον τῆς ἐξακριβώσεως τῆς ἀληθείας εἶναι ἀπόδειξις ἐνοχῆς.

§291Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Αὐτὸ βεβαιοῖ ἡ Ἐπιτροπή.

§292Δ. ΜΑΡΓΕΤΗΣ. Αὐτὰ ποὺ βεβαιοῖ τὸ ἔγγραφον τῆς Ἐπιτροπῆς εἶναι ἀνακριβέστατα καὶ δὲν φαντάζομαι οἱ ξένοι νὰ ἔχωσι γνῶσιν αὐτῶν.

§293Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δὲν νομίζω ὅτι τὸ νὰ τεθοῦν φάκελοι εἰς τὴν διάθεσιν τῶν δημοσιογράφων καὶ νὰ ἀναγνωρισθῇ παρὰ τῶν δημοσιογράφων ἡ ἀπόλυτος ἐντιμότης τῶν προμηθειῶν δὲν εἶναι σοβαρόν. Τὸ θεωρῶ σοβαρώτατον. Ὁ κ. Σπυρίδωνος ἐπίσης προεκάλεσε καταγγελίας κατ’ αὐτοῦ δηλώσας δι’ ἐνυπογράφου δηλώσεως καὶ παρεκάλεσε πάντα ἔχοντα στοιχεῖα ἐναντίον του νὰ τὸν μηνύσῃ εἰς τὸν Εἰσαγγελέα, ἐδήλωσε δὲ ὅτι παραιτεῖται τοῦ δικαιώματος τῆς ἐπὶ ψευδεῖ καταμηνύσει διώξεως ἐπὶ συκοφαντίᾳ ἐναντίον τοῦ μηνυτοῦ. Οὐδεμία μήνυσις ἐγένετο ἐναντίον του. Ἔλεγε δὲ ὅτι «ἐγὼ εὑρίσκομαι εἰς διαπραγματεύσεις μὲ μίαν Ἑταιρείαν». Τὸ ὡμολόγει, δὲν ἐνόμιζεν ὅτι τῷ ἀπηγορεύετο. Προεκάλει δὲ καὶ ἐνώπιον τῆς Κοινωνίας καὶ ἐνώπιον τῆς Δικαιοσύνης οἱονδήποτε νὰ ἀποδείξῃ ὅτι μία προμήθειά του δὲν εἶναι ἐν τάξει. Ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου οὐδεμία ὑπάρχει συγκεκριμένη ἀπόδειξις.

§294Σ. ΖΕΡΒΟΣ. Ἐγὼ εἰς τὰ 1912, ὅτε ἐτελείωσεν ὁ πόλεμος μεταξὺ Ἑλλήνων καὶ Βουλγάρων—ἐνθυμεῖσθε ὅτε ἐπρόκειτο νὰ μείνουν μερικοὶ ἄνθρωποι διὰ νὰ ἀποθάνουν εἰς τὸ πεδίον τῆς μάχης—ἐγνωρίσθην μὲ τὸν κ. Σπυρίδωνος, ὅστις εἶναι ἄριστος ἀξιωματικός, πρόσωπον διὰ τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ καυχᾶται ἡ Ἑλλάς.

§295Κ. ΣΤΑΜΑΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν τὸν γνωρίζουν!

§296Σ. ΖΕΡΒΟΣ. Αὐτὸ εἶναι τὸ πρῶτον μέρος.

§297Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Παρερμηνεύετε, κ. συνάδελφε, τοὺς λόγους μας. Οὐδεὶς ὡμίλησε περὶ τοῦ προσώπου τοῦ κ. Σπυρίδωνος. Ἡμεῖς μίαν ὡρισμένην πρᾶξιν χαρακτηρίζομεν.

§298Σ. ΖΕΡΒΟΣ. Δεύτερον ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς ἀπέναντι τοῦ θανάτου ὑπῆρξε τὸ ἴνδαλμα τῆς Ἑλληνικῆς Ἰδέας τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ. Εἶναι εὔκολον νὰ ὁμιλῆτε ἐδῶ καὶ εἶναι πολὺ δύσκολον νὰ μένῃ κανεὶς ἐκεῖ ἐπάνω, ὅταν εἶναι ἀπέναντι τοῦ θανάτου. Ἔμεινεν ἐκεῖ ἀναμένων τὸν θάνατον. Ὑπῆρξε τύπος καὶ ὑπογραμμός. Δὲν πρέπει νὰ ὑβρίζωνται πρόσωπα τὰ ὁποῖα προσέφεραν ὑπηρεσίας εἰς τὴν Πατρίδα.

§299Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ἐδῶ πρόκειται περὶ χαρακτηρισμοῦ μιᾶς πράξεως. Σᾶς ἐρωτῶ τὸ ἑξῆς, κύριοι συνάδελφοι: Ὑπάλληλος τοῦ Ἐποικισμοῦ, ὁ Χ.—προσωπικῶς ἀγνοῶ τὸν ἄνθρωπον— ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἔλθῃ εἰς διαπραγματεύσεις μὲ τὸν προμηθευτὴν ὁ ὁποῖος πρόκειται νὰ ἀναλάβῃ τὸ ἔργον, ἀφοῦ ὁ ἴδιος θὰ ἀποφανθῇ ἐπὶ τῆς συμβάσεως, αὐτὸς θὰ διαφωτίσῃ τὴν κεντρικὴν Ἐπιτροπήν; αὐτὸς θὰ καθορίσῃ τὸ πρόγραμμα ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ βασισθῇ ὁ ἐποικισμός; Ἐπὶ τῆς πράξεως ταύτης περιμένω τὴν γνώμην σας, κ. Ζερβέ.

§300Ε. ΠΑΥΛΙΔΗΣ. Δὲν πρόκειται νὰ ἐπιρρίψω μομφὴν καὶ νὰ ὁμιλήσω περὶ τῆς ἐντιμότητος τοῦ κ. Σπυρίδωνος, ἀλλ’ ὑπάρχει πληροφορία ὅτι ἡ ἔρευνα τοῦ δημοσιογράφου ἐγένετο δύο μῆνας πρὸ τοῦ ἐπεισοδίου Σπυρίδωνος–Παπαϊωάννου. Ἐκτὸς τούτου τὸ πρόγραμμα ἀναφέρει περὶ συμμετοχῆς καὶ ὄχι διαπραγματεύσεων. Τὸ πρᾶγμα ἔχει σημασίαν, διότι ὁ κ. Σπυρίδωνος ἔμενεν εἰς τὴν θέσιν εἰς τὴν ὁποίαν σήμερον εἶναι καὶ ἦτο εἰς θέσιν νὰ γνωρίζῃ πόσα ἐκέρδιζον οἱ προμηθευταί. Πλὴν αὐτοῦ ὑπάρχει καὶ ἄλλος ὑπάλληλος, ὁ Καπάτος, ὅστις μετῆλθε τὴν αὐτὴν πολιτικήν, σκοπῶν νὰ λάβῃ μέρος εἰς ἄλλην Ἑταιρείαν. Κατὰ συνέπειαν εἶναι μία ἅλυσις τῆς τοιαύτης ἐκμεταλλεύσεως τῶν ὑπαλλήλων τῆς Ἐπιτροπῆς.

§301Δ. ΜΑΡΓΕΤΗΣ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω, ὡς γνώστης τοῦ ζητήματος τόσον ὅσον οὐδεὶς ἄλλος, ὅτι ὅσα ἀναφέρει τὸ ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον, ἐπαναλαμβάνω, εἶναι ἄγνωστον εἰς τὰ ξένα μέλη, εἶναι ἀνακριβέστατα, ἵνα μὴ εἴπω τίποτε ἄλλο χειρότερον. Ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω πῶς τὸ γνωρίζω. Τὸ γνωρίζω, διότι ἦτο τὸ κόμμα τὸ ἰδικόν μας ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπίεζε τὸν κ. Παπαϊωάννου νὰ μεταβῇ εἰς Θεσσαλονίκην καὶ ἰδοὺ διατί....

§302ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ποῖον κόμμα;

§303Δ. ΜΑΡΓΕΤΗΣ. Τὸ Ἀγροτικόν, εἰς τοὺς κόλπους τοῦ ὁποίου ἀνήκει καὶ διὰ τὸν ὁποῖον ὑπερηφανεύεται. Ἡμεῖς τοὐλάχιστον δὲν γνωρίζομεν πῶς οἱ ἄλλοι ἀντιλαμβάνονται τὸ ζήτημα, ἀλλὰ δι’ ἡμᾶς τοὺς ἀγρότας τὸ ζήτημα τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν προσφύγων εἶναι ζήτημα ζωῆς ἢ θανάτου διὰ τὴν Ἑλλάδα καὶ ἐνδιαφέρει τοὺς ἀγρότας ἡ ἀποκατάστασις τῶν προσφύγων. Ὅταν ἐπληροφορήθημεν ὅτι κάτι ἐγένετο εἰς τὴν Μακεδονίαν, ἐκεῖθεν ὁ Γενικὸς Γραμματεὺς τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως Ἐποικισμοῦ Μακεδονίας, ὁ ὁποῖος ὑπέβαλε τὴν παραίτησίν του, ἐζήτησεν ἐντεῦθεν κάποιον βοηθόν, ὁ ὁποῖος νὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ τὸν βοηθήσῃ νὰ ξεσκεπάσῃ πολλὰ ἄπλυτα ποὺ ἐγίνοντο ἐκεῖ πέρα. Ἐπιέσαμεν τὸν κ. Παπαϊωάννου, διότι ἐγνωρίζομεν ποία ἦτο ἡ ἐντιμότης του, ὅπως μεταβῇ αὐτός, ὁ ὁποῖος εἶναι οἰκονομικῶς ἀνεξάρτητος καὶ ὁ ὁποῖος δὲν εἶχε καμμίαν ἀνάγκην νὰ γίνῃ ὑπάλληλος καὶ ἐπῆγεν εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, ὅταν δὲ ἔπεσεν εἰς χεῖράς του αὐτὸ τὸ τηλεγράφημα δὲν εἶπεν, ὅπως λέγει τὸ ἔγγραφον ἀνακριβέστατα, ὅτι εἶναι λωποδύτης ὁ Σπυρίδωνος, ἀλλ’ ἔκαμεν ἔγγραφον, ὑπάρχον, πρὸς τὸν Γενικὸν Διευθυντὴν τοῦ Ἐποικισμοῦ Μακεδονίας ἐπισυνάπτων καὶ τὸ τηλεγράφημα, καὶ λέγει εἰς τὸ ἔγγραφον ἐκεῖνο ὅτι τὸ τηλεγράφημα τοῦ κ. Σπυρίδωνος ποὺ ἐπισυνάπτει εἶναι ὁπωσδήποτε ὕποπτον, ἔχει ὑπονοίας ὅτι κάτι συμβαίνει. Ἡ Γενικὴ Διεύθυνσις ὀφείλει νὰ λάβῃ τὰ μέτρα της ὅπως διευκρινηθῇ ἡ κατάστασις. Δὲν ὡμίλησεν οὔτε περὶ λωποδύτου οὔτε διὰ τίποτε ἄλλο, ἁπλῶς ἐξέφρασεν ὑπονοίας, διότι ἔχει σχέσεις ὁ τμηματάρχης προμηθειῶν, ὅπως φαίνεται καθαρώτατα ἐκ τοῦ τηλεγραφήματος, μὲ ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι παρουσιάζοντο τότε διὰ νὰ ἀναλάβουν τὴν κατασκευὴν ἀρκετῶν χιλιάδων οἰκίσκων καὶ διεπραγματεύετο ἀκριβῶς ὁ τμηματάρχης τῶν Προμηθειῶν νὰ ἀναλάβῃ τὴν διεύθυνσιν αὐτῶν τῶν ἐργασιῶν, τὰς ὁποίας ἐπρόκειτο νὰ βοηθήσῃ ὅπως ἀναλάβῃ ἡ Ἑταιρεία ἐκείνη. Καὶ μάλιστα τὸ ἐδήλωσε μόνος του, διότι τὴν μεθεπομένην, ὅταν ὁ Τύπος τῆς Θεσσαλονίκης ἤρχισε νὰ βοᾷ, ὁ ἴδιος ὁ κ. Σπυρίδωνος ὡμολόγησεν ὅτι δὲν εὑρίσκει ἐπιλήψιμον τὸ νὰ προσπαθῇ νὰ βελτιώσῃ τὴν οἰκονομικὴν κατάστασίν του, τοσοῦτο μᾶλλον καθόσον ὑπηρετεῖ ἕνα ὀργανισμὸν προσωρινόν, ὅπως ἦτο ὁ ὀργανισμὸς αὐτός. Καὶ βεβαίως, ἂν ἐπρόκειτο, ὅπως ὁ κ. Ἀδοσίδης εἶπεν εἰς τοὺς ξένους, νὰ ἀποδειχθῇ ψεύστης ἐνώπιον τοῦ κ. Μπονζὸν ἀπὸ τὸν κ. Μαλοῦχον — ὁ Πρόεδρος ὁ Γάλλος τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως— εἰς τὸν ὁποῖον ὁ κ. Μαλοῦχος ἀνέφερεν ὅλα καὶ ἔλεγεν ὅτι «ἡμεῖς δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ἐννοήσωμεν πῶς ἡ Ἐπιτροπὴ ἀνέχεται μίαν τοιαύτην κατάστασιν καὶ ἀπολύει ἕνα ὑπάλληλον ὁ ὁποῖος διαπραγματεύεται διὰ νὰ καταλάβῃ θέσιν εἰς μίαν Ἑταιρείαν ποὺ παρουσιάζεται διὰ νὰ ἀναλάβῃ προμηθείας». Ὁ κ. Μπονζὸν λέγει ὅτι δὲν βλέπει ἐπὶ τέλους τόσην σοβαρότητα εἰς τὸ ζήτημα. Διαπραγματεύεται μὲ μίαν οἱανδήποτε Ἑταιρείαν διὰ νὰ καταλάβῃ μίαν καλυτέραν θέσιν. Λέγει ὅτι διαπραγματεύεται μὲ μίαν οἱανδήποτε Ἑταιρείαν καὶ δὲν λέγει ὅτι διαπραγματεύεται μὲ τὴν Ἑταιρείαν ἡ ὁποία ἐπρόκειτο νὰ ἀναλάβῃ τὴν κατασκευὴν οἰκίσκων. Σᾶς εἶπον αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἐξέφρασεν ὁ κ. Παπαϊωάννου ὡς ὑπονοίας, τὰ ἔδωσεν ἐγγράφως καὶ θὰ εὑρίσκηται τὸ ἔγγραφον εἰς τὴν Γενικὴν Διεύθυνσιν Ἐποικισμοῦ Μακεδονίας. Ἑπομένως βλέπομεν μίαν κακὴν πίστιν, μίαν διαστροφὴν τῶν γεγονότων καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει νὰ δώσωμεν καμμίαν πίστιν εἰς τοιαῦτα ἔγγραφα.

§304Δ. ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ. Ἐγὼ ὡς μέλος τῆς Ἐπιτροπῆς ἦλθον εἰς ἐπαφὴν μετὰ τοῦ κ. Σπυρίδωνος εἰς Θεσσαλονίκην καὶ ὁ κ. Σπυρίδωνος μοὶ εἶπεν «ὅτι δὲν ἐπῆγα ἐγὼ πρὸς τὸν κ. Χαρίλαον νὰ τῷ κάμω προτάσεις, ἀλλ’ ὁ κ. Χαρίλαος, ἔχων ὑπ’ ὄψει του νὰ ἀγοράσῃ ἓν ἐργοστάσιον τοῦ ὁποίου ἀπηγορεύετο ἡ ἀγοραπωλησία, παρουσιάσθη νὰ τὸ ἀγοράσῃ ὡς ἐργοστάσιον αὐτοκινήτων. Ἐγὼ ὡς ἀξιωματικὸς εἶχον τὰς ἀπαιτουμένας τεχνικὰς γνώσεις διὰ νὰ βοηθήσω τὸν κ. Χαρίλαον εἰς τὴν ἐργασίαν αὐτὴν παραιτούμενος τοῦ Ἐποικισμοῦ. Ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν ἐπρόκειτο νὰ γίνῃ ἡ συνεργασία». Πραγματικῶς δὲ κατόπιν ὁ κ. Χαρίλαος μετέβη εἰς Αὐστρίαν, ἠγόρασε τὸ ἐργοστάσιον καὶ ἐπρόκειτο νὰ τὸ μεταφέρῃ εἰς τὴν Ἐλευσῖνα. Δὲν ἐπρόκειτο λοιπὸν περὶ συνεργασίας ἐπὶ τοῦ Ἐποικισμοῦ, ἀλλ’ εἰς ἄλλην ἐπιχείρησιν.

§305Π. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Εἶναι γνωστὸν αὐτό. Ἄλλως τε ὁ κ. Σπυρίδωνος εἶναι τιμιώτατος ἀξιωματικός.

§306Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἐλέχθη ὅτι τὰ ἔγγραφα τῆς Ἐπιτροπῆς εἶναι κακόπιστα. Ἐδέχθην νὰ τὰ ἀναγνώσω καὶ φρονῶ ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐπισπεύδωμεν εἰς τὰς κρίσεις μας. Πρέπει νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν μας τὸ ἑξῆς, ὅτι τὸ ἐργοστάσιον διὰ τὸ ὁποῖον ὡμίλησεν ὁ κ. πληρεξούσιος ὄντως ἠγοράσθη, ὀφείλω δὲ νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχήν σας ἐπὶ ἑνὸς σημείου σημαντικωτάτου, κατὰ τὴν γνώμην μου. Ἂν αἱ συνεννοήσεις Σπυρίδωνος–Χαριλάου ἦσαν ὕποπτοι, ἂν δηλαδὴ ὁ κ. Χαρίλαος ἤθελε νὰ εἶχε τὸν κ. Σπυρίδωνος ὡς ὄργανον, διατί θὰ τὸν ἔπαιρνεν ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν καὶ δὲν θὰ τὸν ἄφηνεν ὡς ὄργανόν του; Ἐγὼ πείθομαι προσωπικῶς περὶ τούτου χωρὶς νὰ γνωρίζω οὔτε ποῖος οὔτε πόθεν ἔρχεται ὁ κ. Σπυρίδωνος, ἂν ἦτο ἀξιωματικὸς ἢ ὄχι, ἀλλά, κύριοι, ἐπειδὴ πρόκειται περὶ ἀξιωματικοῦ, πείθομαι ὅτι ἐπρόκειτο περὶ διαπραγματεύσεων ἀφορωσῶν ἄλλην ἐργασίαν παρὰ τὴν ἐργασίαν τὴν ὁποίαν θὰ ἀνελάμβανεν ἀπέναντι τῆς Ἐπιτροπῆς.

§307Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἂν ἐπέμεινα εἰς τὸ ζήτημα αὐτό, ἐπέμεινα μόνον καὶ μόνον διότι καὶ ὁ κ. Σπυρίδωνος δὲν ἦτο ὁ πρῶτος ὁ ὁποῖος ἀνεμίχθη εἰς τοιαύτας διαπραγματεύσεις. Ἂν καθιεροῦτο ἡ ἀρχὴ τῆς ἐλευθερίας τῶν ὑπαλλήλων, καθ’ ἣν παραμένοντες ὡς τοιοῦτοι νὰ εἰσήρχοντο εἰς διαπραγματεύσεις περὶ συμμετοχῆς των εἰς προμηθευτικοὺς Οἴκους, ἦτο πιθανὸν οἱ ἀσθενεῖς χαρακτῆρες νὰ παραλείψουν τὴν ἀκριβῆ ἐκπλήρωσιν τοῦ καθήκοντός των. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἱστορικὸν τοῦ ζητήματος ὀφείλω νὰ σᾶς δηλώσω τὰ ἀκόλουθα, ὅτι ὁ κ. Χαρίλαος, τὸν ὁποῖον ἐπεσκέφθην ἐπὶ τοῦ προκειμένου, διότι ἐνόμισα ὅτι τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ χαθῇ τὸ ὑπαλληλικὸν προσωπικὸν εἶναι ἀδύνατον νὰ στηριχθῇ ὁ Ἐποικισμός, μοὶ ἐδήλωσεν ὅτι αὐτὸς ὁ ἴδιος προέτεινε συμμετοχὴν εἰς τὸν κ. Σπυρίδωνος ὄχι προκειμένου περὶ τοῦ ἐργοστασίου, τὸ ὁποῖον ἀνέφερεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ἀλλὰ προκειμένου περὶ τῶν Γενιτσῶν, ὅπου, ἐκτὸς τῆς ἀποξηράνσεως καὶ ἀρδεύσεως, θὰ ἐγίνετο καὶ ὁλόκληρον ἔργον ἐποικισμοῦ. Ἕτερον ζήτημα τὸ ὁποῖον μὲ ἐξέπληξεν ἦτο τὸ τῆς ἀνακοινώσεως ὑπὸ τοῦ κ. Σπυρίδωνος τῶν διαφόρων συμβάσεων εἰς δημοσιογράφους. Ὑπάλληλοι τοῦ Κέντρου τῆς Ἐπιτροπῆς, οἱ ὁποῖοι εἶχον τὴν τόλμην νὰ ἀνακοινώσουν εἰς πολιτικὰ πρόσωπα τὸ περιεχόμενον συμβάσεως ἡ ὁποία ἐγένετο πρὸ δύο ἢ τριῶν μηνῶν, ἀπελύθησαν, ἐνῷ ἐν Θεσσαλονίκῃ ὁ κ. Σπυρίδωνος θέτει εἰς τὴν διάθεσιν πρὸ παντὸς τῶν δημοσιογράφων αὐτὸν τὸν φάκελον τῶν προμηθειῶν.

§308Γ. ΚΑΤΕΧΑΚΗΣ. Πρὸ μιᾶς ὥρας συνηντήθην εἰς τὸν διάδρομον τοῦ Βουλευτηρίου μὲ τὸν κ. Γερακάρην, ὁ ὁποῖος μὲ ἐβεβαίωσεν ὅτι ἐτέθησαν εἰς τὴν διάθεσιν τῶν δημοσιογράφων.

§309Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Δὲν τὸ ἀμφισβητῶ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον λέγω εἶναι ὅτι βλέπω δύο μέτρα καὶ δύο σταθμά, ἄλλα εἰς τὸ Κέντρον καὶ ἄλλα εἰς τὴν Θεσσαλονίκην.

§310Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Φαινομενικῶς ὑπάρχει διαφορά. Ἐτιμωρήθη ὁ ὑπάλληλος οὐχὶ διότι ἀνεκοίνωσε, διότι δὲν ἀποκρύπτει ἡ Ἐπιτροπὴ τὰς πράξεις της, ἂν νομίμως ἐζητήθησαν πληροφορίαι, ἀλλ’ ἐτιμωρήθη διότι ἀπέκρυψε τὸν σκοπὸν διὰ τὸν ὁποῖον ἐζήτει ἀπὸ τὸν συνάδελφόν του τὴν σύμβασιν. Δὲν τῷ εἶπε δηλαδὴ «δῶσέ μου τὴν σύμβασιν, διότι θέλω νὰ τὴν δώσω εἰς ἕνα πολιτευόμενον», ἀλλ’ ἐν ἀγνοίᾳ καὶ τοῦ συναδέλφου του καὶ τοῦ προϊσταμένου του παρέδωκε τὴν σύμβασιν.

§311Ε. ΠΑΥΛΙΔΗΣ. Δὲν εἶναι ἀκριβὲς αὐτό. Δὲν παρέδωκεν εἰς κανένα πολιτευόμενον σύμβασιν. Ἔχω ἔγγραφον τοῦ κ. Ἀδοσίδου, τὸ ὁποῖον τὸ διαψεύδει.

§312Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δὲν λέγω ὅτι ἔδωσεν, ἀλλ’ ὅτι ἐτιμωρήθη διότι ἐπιστεύθη ὅτι ἔδωσεν.

§313Ε. ΠΑΥΛΙΔΗΣ. Δὲν ἔδωσεν ἔγγραφον· πληροφορίας ἔδωσεν.

§314Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐν τῷ μεταξὺ ἤρχισεν ὁ δημοσιογραφικὸς ἀγὼν ἐκ μέρους τῶν ἀνωτέρων ὑπαλλήλων τῆς Ἐπιτροπῆς, οἱ ὁποῖοι, εὑρισκόμενοι πρὸ τῆς κρίσεως τοῦ ἐν λόγῳ ὀργανισμοῦ, ἐθεώρησαν ὑποχρέωσιν, κατόπιν καταγγελίας ὅλων ἐκείνων μὲ τὰ ὁποῖα ἀπησχόλησα τὴν Συνέλευσιν, ὅπως, παραιτούμενοι τῆς Ἐπιτροπῆς, προσπαθήσουν διὰ τῆς δημοσιογραφικῆς ὁδοῦ νὰ ἐκπληρώσουν τὸ καθῆκον των ἀπέναντι τοῦ Κράτους. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον διαπιστῶ σήμερον εἶναι τὸ ἑξῆς....

§315ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κ. Μπακάλμπαση. Κύριοι, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ καπνίζητε ἐντὸς τῆς αἰθούσης. Κύριε Κούνδουρε, δὲν ἐπιτρέπεται.

§316Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρῶτον θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὴ ἐξάπτησθε· δεύτερον θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ἀναγνωρίσητε ὅτι εἰς τὸ μέρος αὐτὸ ὅπου ἱστάμην καὶ πληθούσης τῆς Συνελεύσεως ὅλοι καπνίζουν.

§317ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅταν προεδρεύω ἐγώ, δὲν θὰ ἐπιτρέψω νὰ καπνίζουν· δὲν ἠξεύρω τί ἐγίνετο ἄλλοτε.

§318Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Μὴ θυμώνετε.

§319ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄν θέλητε νὰ καπνίσητε, νὰ βγῆτε ἔξω.

§320Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Σᾶς εἶπον νὰ μὴ θυμώνετε.

§321ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κ. Κούνδουρε, ἡσυχίαν.

§322Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Μὴ ἐξάπτεσθε, διότι δὲν πτοεῖται κανεὶς ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ.

§323ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν πρόκειται νὰ πτοηθῆτε· πρόκειται νὰ τηρῆτε τὸν Κανονισμὸν καὶ νὰ τὸν σέβησθε.

§324Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Οὐδεὶς πτοεῖται· ἐλέχθη αὐτό. Ἐπιβάλετε, κ. Πρόεδρε, τὴν τάξιν. (Δεικνύει πρὸς τὸ μέρος τοῦ κ. Καφαντάρη).

§325ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ, κ. Κούνδουρε, νὰ μὴ ἐπεμβαίνητε εἰς τὰ καθήκοντά μου. Κύριε Καφαντάρη, παρακαλῶ.

§326Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι εἶμαι μεταξὺ τῶν πταισάντων. Εἰλικρινῶς ὁμολογῶ ὅτι ἐγίνετο λόγος περὶ τοῦ κύρους τοῦ Προεδρείου καὶ τοῦ ὀφειλομένου ἀπὸ ὅλους μας σεβασμοῦ.

§327Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Τίνα σεβασμόν, ὅταν ὁ ἴδιος προεδρεύων κ. Ἀντιπρόεδρος χθὲς ἐκάπνιζεν ἐδῶ;

§328ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ.

§329Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ὀφείλω νὰ δηλώσω ὅτι καὶ ἐγὼ παρεξετράπην.

§330Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Τί ἔπραξεν ἡ Κυβέρνησις, ὅταν εὑρέθη πρὸ τῶν ἐπιθέσεων ἐκ μέρους τῶν ἁρμοδίων ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι ὑποθέτω ὅτι τὴν εἶχον διαφωτίσει ἐπὶ τοῦ προκειμένου; Ποῖαι εἶναι αἱ γενικαὶ κατευθύνσεις αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως πρὸς τὰ δύο Ἑλληνικὰ μέλη τὰ ὑπάρχοντα εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν καὶ τὰ ὁποῖα, ὡς γνωρίζετε, εἶναι ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα κατευθύνουν τὰς γενικὰς γραμμὰς τῆς πολιτικῆς τοῦ ἐν λόγῳ ὀργανισμοῦ, διότι, ὡς γνωστόν, παρὰ τοῖς ξένοις δὲν ὑπάρχει παρὰ μόνον καλὴ θέλησις ἐξυπηρετήσεως τοῦ ὅλου ἐποικιστικοῦ ἔργου. Ἐπ’ αὐτῶν τῶν δύο σημείων θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μὲ διαφωτίσῃ, διότι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον βλέπω εἶναι τὸ ἑξῆς· ἐνῷ ἀπὸ μηνὸς καὶ πλέον διεξάγεται δημοσιογραφικὸς ἀγών, τὸ μόνον πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἔκαμεν ἡ Κυβέρνησις ἦτο νὰ μᾶς φέρῃ μίαν συμφωνίαν μεταξὺ αὐτῆς καὶ τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως, ἡ ὁποία, ὅταν θὰ ἔλθῃ πρὸς συζήτησιν εἰς τὴν Συνέλευσιν, θὰ ἴδητε ὅτι οὐδὲν ἐκ τῶν ζητημάτων τὰ ὁποῖα μᾶς ἀπησχόλησαν κατὰ τὸ παρελθὸν καὶ ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐβασίσθη καὶ αὐτὴ ἀκόμη ἡ ἀλλαγὴ τοῦ Πρωτοκόλλου, ἠδυνήθη νὰ ἐπιλύσῃ. Αὐτά, κύριοι, εἶχον τὴν ὑποχρέωσιν νὰ φέρω εἰς γνῶσιν τῆς Συνελεύσεως ὅσον ἀφορᾷ τὴν δρᾶσιν τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων. (Χειροκροτήματα).

§331Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Ἐπειδὴ ἔγινε λόγος πολὺς περὶ τῶν Ἑλληνικῶν μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς, παρακαλῶ νὰ γίνῃ μία διαστολὴ ὅσον ἀφορᾷ τὸν κ. Εὐσταθόπουλον, ὁ ὁποῖος εἶναι τύπος καὶ ὑπογραμμὸς εὐσυνειδήτου καὶ ἀπολαύει ἀπείρου ἐκτιμήσεως.

§332Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Προηγουμένως εἶχε γίνει κάποια συνεννόησις. Ἐκ μέρους μελῶν τῆς εἰδικῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία μετέβη πρὸς ἀνάκρισιν εἰς τὴν Μακεδονίαν, ἐξεφράσθη ἡ ἐπιθυμία νὰ δοθῇ καιρὸς δύο ἡμερῶν νὰ ἐκθέσῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν τὰ συμπεράσματά της. Ὁ κ. Μπακάλμπασης καὶ οἱ ἄλλοι δὲν ἔχουν λόγον νὰ φέρουν ἀντίρρησιν νὰ διακοπῇ ἡ συζήτησις σήμερον καὶ νὰ συνεχισθῇ τὴν Παρασκευήν. Λέγω δὲ τὴν Παρασκευήν, διότι τὸ Σάββατον ἔχομεν ἀποφασίσει νὰ συζητήσωμεν τὸ ἐνοικιοστάσιον.

§333Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Τὴν Παρασκευὴν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὴν διαθέσωμεν.

§334Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Νομίζω ὅτι δὲν ἐχάλασεν ὁ κόσμος νὰ χάσητε μίαν ἡμέραν διὰ τὴν συζήτησιν τόσῳ μεγάλων ζητημάτων. Ἐγὼ δὲν θὰ εἶχον ἀντίρρησιν νὰ συζητήσωμεν τὴν Δευτέραν, ἀλλὰ μὴ λησμονεῖτε ὅτι, καθὼς ἀκούω, τὴν ἐρχομένην ἑβδομάδα πρόκειται νὰ διακοποῦν αἱ ἐργασίαι τῆς Συνελεύσεως ἕνεκα τῶν Ἀπόκρεων, μὴ λησμονεῖτε δ’ ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μᾶς ἔχει ἀναγγείλει ὅτι αὐτὰς τὰς ἡμέρας θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ μᾶς ἀναγγείλῃ τὰς ἐνεργείας του ἐπὶ τοῦ πατριαρχικοῦ ζητήματος. Θὰ ἦτο δὲ σόλοικον νὰ διεκόπτοντο αἱ ἐργασίαι χωρὶς νὰ διαφωτισθῇ τὸ ζήτημα καὶ ἡ Κοινὴ Γνώμη. Θὰ παρεκάλουν λοιπὸν νὰ συναινέσητε εἰς αὐτὸν τὸν συνδυασμὸν καὶ ἐξ ἀντιθέτου σᾶς παρέχομεν τὴν ὑπόσχεσιν νὰ ἐργαζώμεθα καὶ μετὰ τὸ γεῦμα.

§335Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἠμποροῦμεν νὰ μείνωμεν σύμφωνοι ἐπὶ τοῦ ἑξῆς σημείου· νὰ διακοπῇ ἡ συζήτησις μέχρις ὅτου ἑτοιμασθῇ ἡ κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή. Περὶ τοῦ ἂν θὰ συνεχισθῇ αὕτη τὴν Παρασκευὴν ἢ τὸ Σάββατον θὰ ἀποφασίσωμεν αὔριον.

§336Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Πολὺ καλά.

§337ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως καὶ εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τῆς προτάσεως νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν ἐδαφ. 17 καὶ 18 τοῦ ἄρθρου 97 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§338ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῆς προτάσεως νόμου «περὶ τροποποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ βιαίας διακοπῆς καὶ ἐπαναλήψεως τῆς δίκης σχετικῶν διατάξεων τῆς Πολ. Δικονομίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν).

§339ΠΛΕΙΣΤΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Νὰ λυθῇ ἡ συνεδρίασις, κ. Πρόεδρε.

§340ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ νὰ ἐπαναληφθῇ αὕτη σήμερον τῇ 5 μ.μ. (Ὥρα 12.35′ τοῦ μεσονυκτίου).