1924.06.02

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 50Η

Δευτέρα 2 Ἰουνίου 1924

Προεδρία Κ. Ρακτιβάν

(Ὥρᾳ 6 μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§2Α. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω μίαν διόρθωσιν ἐπὶ τῶν πρακτικῶν.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ τὴν δώσητε εἰς τὸν κ. Γραμματέα διὰ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν. Τὰ πρακτικὰ ἐπικυροῦνται ὡς διωρθώθησαν. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Συνέλευσιν τὰ ἑξῆς: — Ὁ εἰρηνοδίκης Κορίνθου παρακαλεῖ ὅπως ληφθῇ μέριμνα περὶ προσμετρήσεως τῆς δικηγορικῆς του ὑπηρεσίας εἰς τὰ ἔτη συντάξεως. — Ὁ Ἠπειρωτικὸς Σύλλογος Τρικκάλων παρακαλεῖ τὴν Κυβέρνησιν ὅπως καταβάλῃ προσπάθειαν περὶ μὴ παραχωρήσεως τῶν 14 ἑλληνικῶν χωρίων εἰς ξένην Ἐπικράτειαν. — Ὁ πρόεδρος τῆς Κοινότητος Φλώκα παρακαλεῖ τὴν Κυβέρνησιν ὅπως ἐπισπευσθῇ ἡ παρὰ τοῦ Κράτους ἀγορὰ τοῦ σταφιδοκάρπου. — Ὁ δημοκρατικὸς σύλλογος Κύμης παρακαλεῖ τὴν Κυβέρνησιν ὅπως ἀπορρίψῃ πᾶσαν αὔξησιν τῆς ἀποζημιώσεως τῶν πληρεξουσίων. — Ὁ σταφιδικὸς κόσμος Πύργου, λόγῳ τῆς καθημερινῆς ὑποτιμήσεως τῆς σταφίδος, παρακαλεῖ ὅπως τὸ Κράτος προβῇ εἰς τὴν ἀγορὰν 10–15 ἑκατομμυρίων λιτρῶν σταφίδος. — Ἡ Ἰσραηλιτικὴ Κοινότης Πρεβέζης παρακαλεῖ ὅπως μὴ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ κυριακῆς ἀναπαύσεως εἰς τοὺς Ἰσραηλίτας. — Ἡ λέσχη τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων Λέσβου παρακαλεῖ ὅπως ἡ μελετωμένη αὔξησις τῶν ἀποδοχῶν κλάδων τινῶν τῆς δημοσίας ὑπηρεσίας ἐπεκταθῇ ἐφ’ ἁπάντων τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. — Ὁ πρόεδρος τῆς Κοινότητος Πλατάνου παρακαλεῖ ὅπως ἐγκριθῇ ἡ αἴτησις τοῦ Κτηματικοῦ Συλλόγου Ἠλείας περὶ ἐξαγορᾶς δέκα ἑκατομμυρίων λιτρῶν σταφιδοκάρπου παρὰ τοῦ Κράτους. — Ὁ ἐμπορικὸς καὶ ἐμποροϋπαλληλικὸς κόσμος Θεσσαλονίκης παρακαλεῖ ὅπως ἐπιταχυνθῇ ἡ ἐφαρμογὴ τῆς κυριακῆς ἀναπαύσεως. — Ὁ Γεώργιος Σῦρος παρακαλεῖ ὅπως περατωθῇ ἡ ὑπόθεσις τοῦ τσιφλικίου Τσαπαλιβὰ–Ζίχνης. — Οἱ ἐν Κομοτηνῇ Ἀρμένιοι πρόσφυγες ἐκφράζουν τὴν εὐγνωμοσύνην των πρὸς τὴν Δημοκρατικὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν, δεχθέντα καὶ περιθάλποντα αὐτούς. — Οἱ κάτοικοι τῆς Κοινότητος Νεοχωρίου διαμαρτύρονται διὰ τὴν ἀπαγόρευσιν ἐξαγωγῆς βρωσίμων ἐλαιῶν καὶ τὴν διατίμησιν τῶν ἐγχωρίων προϊόντων. — Οἱ διπλωματοῦχοι χημικοὶ ζητοῦσιν ὅπως ἀπαγορευθῇ ἡ χρησιμοποίησις τοῦ τίτλου τοῦ χημικοῦ εἰς τοὺς μὴ διπλωματούχους καὶ ἱδρυθῶσι νομοχημεῖα εἰς τὰς πρωτευούσας τῶν νομῶν, εἰς ἃ γενικῶς νὰ χρησιμοποιοῦνται οἱ ἐκ τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου ἐξερχόμενοι χημικοί. — Ἡ Ἀλληλοβοηθητικὴ Ἕνωσις παλαιῶν πολεμιστῶν Σερβίων παρακαλεῖ ὅπως ἐνισχυθῇ τὸ λαϊκὸν σχολεῖον. — Οἱ πρόσφυγες Καβάλλας διαμαρτύρονται κατὰ τοῦ Δήμου Καβάλλας, πιέζοντος αὐτούς. — Ὁ Γεώργιος Γαρύφαλλος κάτοικος Ἀθηνῶν παρακαλεῖ ὅπως δοθῇ αὐθεντικὴ ἑρμηνεία εἰς τὸ ἄρθρον 18 περὶ ἐνοικιοστασίου. — Ὁ Σύνδεσμος πρὸς περιφρούρησιν τῶν συμφερόντων τῶν ἀνταλλακτέων πληθυσμῶν ὑποβάλλει διάφορα μέτρα ἀποβλέποντα εἰς βελτίωσιν τῆς θέσεώς των. — Ὁ Δικηγορικὸς Σύλλογος Ἰωαννίνων διαμαρτύρεται κατὰ τοῦ ἐκεῖ οἰκονομικοῦ ἐφόρου. — Ἡ λέσχη τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων Ἰωαννίνων παρακαλεῖ ὅπως μειωθῇ ὁ συνθετικὸς φόρος τῶν ὑπαλλήλων. — Ὁ πληρεξούσιος Λοκρίδος κ. Π. Λαπατσάνης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 4 Ἰουλίου 1923 Νομοθετικοῦ Διατάγματος περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου». — Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν κ. Π. Ἀραβαντινὸς ὑποβάλλει τροπολογίας 1) ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως θέσεως νομικοῦ συμβούλου ἐπὶ τῶν μοναστηριακῶν ὑποθέσεων παρὰ τῇ Γενικῇ Διοικήσει Θράκης» καὶ 2) ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀποκτήσεως τῆς Ἑλληνικῆς ἰθαγενείας ὑπὸ τῶν εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν προσφυγόντων Ἑλλήνων τὸ γένος ἐκ Μικρᾶς Ἀσίας καὶ Θράκης». — Οἱ πληρεξούσιοι κ. κ. Γ. Κατεχάκης, Τ. Γεωργιάδης καὶ Σ. Γρηγορίου ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ παραχωρήσεως τοῦ Τουρκικοῦ νεκροταφείου Ἡρακλείου εἰς ἀπόρους ἐφέδρους». — Ὁ πληρεξούσιος κ. Π. Καλαντζόπουλος ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ͵ΓΩΙΗʹ ἔτους 1911 περὶ ἀναστολῆς τῆς ἐκτελέσεως ποινῆς». — Οἱ πληρεξούσιοι κ. κ. Δ. Φλωριᾶς, Δ. Μέλφος, Ε. Ἐμμανουηλίδης, Ὀρ. Ζαφειρίου καὶ Ν. Μανούσης ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ προσθήκης ἄρθρου εἰς τοὺς κωδικοποιηθέντας νόμους 2517 καὶ 3025 τοῦ νέου σχεδίου τῆς πόλεως Σερρῶν». — Ὁ κ. Γ. Κονδύλης Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὑποβάλλει τὰ ἑξῆς σχέδια νόμων: 1) «Περὶ αὐξήσεως ἀποδοχῶν ἀξιωματικῶν κλπ». 2) «Περὶ ἀφομοιώσεως συντάξεων». 3) «Περὶ τῆς καταστάσεως τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Στρατοῦ». 4) «Περὶ βελτιώσεως συντάξεως ἀπομακρυνθέντων ἀξιωματικῶν καὶ ἀνθυπασπιστῶν». 5) «Περὶ κατατάξεως ὁπλαρχηγῶν ἐν τῷ Στρατῷ». 6) «Περὶ μηνιαίας ἀντιμισθίας εἰς καθηγητὰς ξένων γλωσσῶν διδασκόντων εἰς τὴν Στρατιωτικὴν Σχολὴν τῶν Εὐελπίδων». 7) «Περὶ τροποποιήσεως τῶν ἄρθρων 22 καὶ 23 τοῦ νόμου 1520». 8) «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων τῶν νόμων περὶ τοῦ Μετοχικοῦ Ταμείου τοῦ κατὰ γῆν Στρατοῦ». Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἐπερωτήσεων. Ὁ κ. Πραντούνας ὑποβάλλει τὰ κάτωθι 8 ἐρωτήματα διὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Προνοίας διὰ τοὺς πρόσφυγας ἐν Νάξῳ: 1) Τίνα μέτρα θὰ λάβῃ διὰ τὴν ἀπαλλαγὴν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Παροικίας ἀπὸ μέλους τῆς Ἐπιτροπῆς τῶν προσφύγων τῆς νήσου Πάρου, διότι κεκηρυγμένος ἀναφανδὸν ἄσπονδος βασιλόδουλος φέρεται ἀπανθρώπως πρὸς τοὺς πρόσφυγας. 2) Ὅπως προστεθῶσιν εἰς τὴν αὐτὴν Ἐπιτροπὴν προσφύγων Πάρου τρεῖς ἀκόμη πρόσφυγες, οὓς νὰ ἐκλέξωσιν οἱ ἀνὰ τὴν νῆσον Πάρον πρόσφυγες. 3) Ὅπως ἐγερθῶσι τὸ ταχύτερον ἀνακρίσεις διὰ τὰς γενομένας καταχρήσεις εἰδῶν ἱματισμοῦ καὶ τροφίμων εἰς βάρος τῶν ἀτυχῶν προσφύγων, ὡς θρυλεῖται ἀναφανδὸν ὑφ’ ὅλων τῶν κατοίκων τῆς Πάρου, ἀλλ’ οὐχὶ ὑπὸ τοῦ νῦν Εἰρηνοδίκου, μετατεθέντος εἰς Κρήτην, ὅστις, ἂν μή τι ἄλλο, ὡς λέγουσι, πάντως ὅμως καὶ βεβαιότατα διάκειται συμπαθῶς πρὸς τοὺς δράστας. 4) Τίνα μέτρα θὰ λάβῃ διὰ τὴν στέγασιν τῶν προσφύγων τῆς νήσου Πάρου, οἵτινες ἀνερχόμενοι εἰς 850 περίπου στεροῦνται στέγης, τὸ πλεῖστον διαμένοντες ἔτι ἐντὸς ἀνθυγιεινῶν ἐκκλησιῶν καὶ ἄλλων ἐρειπίων. 5) Ἀπόλυτος ἀνάγκη ἐπὶ πλέον ἱματισμοῦ, κλινοστρωμνῆς, τροφίμων ὑγιεινῶν καὶ ἀφθόνων ὡς καὶ γενναίων ἐπιδομάτων διὰ τὰς ἀνέργους καὶ ἀπόρους οἰκογενείας τῶν προσφύγων ἰδίᾳ κατὰ τοὺς ἀγόνους μῆνας. 6) Ἀνάγκη ἐπίσης ἐλευθερίας κινήσεως τῶν προσφύγων ἀνὰ τὴν Χώραν πρὸς εὕρεσιν πόρου ζωῆς, ἀλλὰ μετὰ προηγουμένην ἐξασφάλισιν ἐργασίας καλῆς καὶ στέγης ὑγιεινῆς εἰς τὸ τέρμα τοῦ ταξιδίου των. 7) Ἀνάγκη ὅπως ἡ Ἐπιτροπὴ προσφύγων τῆς Πάρου ἐφοδιασθῇ διὰ γενναίου τινὸς κονδυλίου πρὸς παροχὴν ναύλων εἰς τοὺς πτωχοὺς καὶ πρὸς ἱκανοποίησιν ἄλλων τινῶν προχείρων ἀναγκῶν των. 8) Προκειμένης μετακινήσεως ἀπόρων ἐργατριῶν προσφύγων, δέον νὰ παρέχωνται αὐταῖς καὶ ἐπισήμως διὰ τοῦ κ. Νομάρχου ἐν ἐπαφῇ πάντοτε μετὰ τῆς Ἐπιτροπῆς προσφύγων τῆς νήσου αἱ δέουσαι ἐγγυήσεις καλυτέρων ἡμερομισθίων, ὑγιεινοτέρας διαίτης καὶ τροφῆς ἀφθόνου, διότι δυστυχῶς πολλαὶ τούτων, παραπειθόμεναι ὑπὸ ἐπιτηδείων μεσιτῶν, πίπτουσι θύματα ἀπανθρωποτάτης σωματεμπορίας καὶ μεγίστης δυστυχίας, ἐνῷ συγχρόνως διακόπτουσι ματαίως τὰς ἐργασίας τῶν ἐν Πάρῳ ἐν ἐκκολάψει ἤδη εὑρισκομένων ἐργοστασίων ταπητουργίας.

§4Δ. ΠΑΖΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Πληροφορῶ ὑμᾶς τὰ ἑξῆς: 1) Διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 47262 τηλεγραφήματος τοῦ Ὑπουργείου πρὸς τὸν Νομάρχην Κυκλάδων διετάχθη ἡ ἀντικατάστασις τοῦ προέδρου τῆς Κοινότητος Παροικίας ἀπὸ μέλους τῆς Ἐπιτροπῆς τῶν προσφύγων Πάρου. Τὰς κατὰ τόπους Ἐπιτροπὰς περιθάλψεως προσφύγων διορίζουσιν οἱ οἰκεῖοι Νομάρχαι καὶ ὄχι τὸ Ὑπουργεῖον Προνοίας ἀπ’ εὐθείας. 2) Διὰ τῆς αὐτῆς ὡς ἄνω διαταγῆς διετάχθη ἡ προσθήκη εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν περιθάλψεως προσφύγων Πάρου τριῶν προσφύγων ὡς μελῶν ταύτης. 3) Διετάχθη ἡ ἐνέργεια αὐστηρῶν ἀνακρίσεων διὰ τῆς Νομαρχίας Κυκλάδων, σχετικῶς μὲ τὰς καταγγελλομένας καταχρήσεις. 4) Τὸ Ὑπουργεῖον θὰ εἰσηγηθῇ εἰς τὸ Ταμεῖον περιθάλψεως προσφύγων τὴν ἀνέγερσιν οἰκίσκων διὰ τοὺς πρόσφυγας τοὺς ἐγκατεστημένους ἐν τῇ νήσῳ Πάρῳ. Δέον νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὅτι πρὸς ἀνέγερσιν ἀστικῶν συνοικισμῶν, πρὸς στέγασιν τῶν ἑκασταχοῦ τοῦ Κράτους ἐγκατεσπαρμένων ἀστῶν προσφύγων ἀπαιτεῖται δαπάνη πολλῶν ἑκατοντάδων ἑκατομμυρίων, καὶ ὅτι ἡ ἀνέγερσις τούτων θὰ ἀπαιτήσῃ χρονικὸν διάστημα οὐχὶ μικρόν. 5) Παρεκλήθη ἡ Ἀντιπρόσωπος τοῦ Ἀμερικανικοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ κ. Τσίπουρα ὅπως ἀποστείλῃ εἴδη ἱματισμοῦ καὶ τροφίμων διὰ τοὺς πρόσφυγας Πάρου ἐξ ὅσων διαθέτει. Εἰς τοὺς πρόσφυγας τούτους παρέχεται ἡμερησίως ἐπίδομα μιᾶς δραχμῆς συμφώνως σχετικαῖς ἐγκυκλίοις τοῦ Ὑπουργείου. 6) Οἱ πρόσφυγες μετακινοῦνται ἐντὸς τοῦ Κράτους, κατόπιν διαταγῆς τοῦ Ὑπουργείου, βάσει βεβαιώσεως τῆς ἁρμοδίας Ἀρχῆς τοῦ τόπου εἰς ὃν μετακινοῦνται ὅτι ἐκεῖ ὑπάρχει ἐξησφαλισμένη στέγη καὶ τὰ μέσα τῆς συντηρήσεως. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτραπῇ ἡ ἐλευθέρα κίνησις τῶν προσφύγων, διότι εἶναι ἐνδεχόμενον οἱ πρόσφυγες νὰ παραμένωσιν ἐν ὑπαίθρῳ εἰς τὸν τόπον τῆς μεταβάσεώς των ἐλλείψει στέγης, τὸ δὲ Κράτος νὰ ὑποβάλληται εἰς ἀσκόπους δαπάνας μετακινήσεως. 7) Οἱ ἄποροι πρόσφυγες μετακινοῦνται θαλασσίως διὰ καταστάσεων εἰς χρέωσιν τοῦ Ὑπουργείου, ὥστε δὲν παρίσταται ἀνάγκη χορηγήσεως πιστώσεως διὰ πληρωμὴν ναύλων τῶν μετακινουμένων διαταγαῖς τοῦ Ὑπουργείου προσφύγων. 8) Ἐφόσον βεβαιοῦται ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων Ἀρχῶν τοῦ τόπου τῆς μετακινήσεως τῶν ἀπόρων ἐργατριῶν προσφύγων ὅτι ἐκεῖ εἶναι ἐξησφαλισμένη ἡ στέγη τούτων πλησίον συγγενῶν των καὶ τὰ μέσα τῆς συντηρήσεώς των τὸ Ὑπουργεῖον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ἐνεργῇ τὴν μετακίνησιν αὐτῶν ἀπὸ τόπου εἰς τόπον, διότι ἄλλως θὰ ἐλαμβάνετο μέτρον τελείως ἀνελεύθερον. Τὸ Ὑπουργεῖον δι’ ἐπανειλημμένων ἐγγράφων πρὸς τὰς κατὰ τόπους Ἀστυνομικὰς Ἀρχὰς ἔχει διατάξει τὴν αὐστηρὰν δίωξιν τῶν διαφόρων σωματεμπόρων.

§5Α. ΠΡΑΝΤΟΥΝΑΣ. Αἱ ἀνακοινώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἦσαν λίαν ἱκανοποιητικαί. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅπως τὸν ἀριθμὸν τῶν προσφύγων τὸν αὐξήσῃ ἕνεκα τῆς καλλιεργείας τῆς Χώρας εἰς 1500, ἐὰν εἶναι δὲ δυνατὸν νὰ τοὺς χρησιμοποιήσῃ καὶ διὰ στέγην. Περὶ τούτου θὰ σᾶς δώσω σημείωσιν.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Πραντούνας συνιστᾷ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν γενναίαν καὶ ῥιζικὴν ὑποτίμησιν τῶν εἰδῶν τῆς ζωῆς φυσιολογικῶς. Ὡσαύτως τὴν ἵδρυσιν Ὑπουργείου Δικτατορίας τῆς εὐθηνῆς ζωῆς.

§7Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Κύριε Πρόεδρε, τὸ θέμα αὐτὸ ἀνάγεται εἰς τὴν ἀγορανομίαν.

§8Α. ΠΡΑΝΤΟΥΝΑΣ. Πολὺ καλά· τότε ἂς λάβῃ τὸν λόγον ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῆς Ἐννόμου Τάξεως Ὑπουργός.

§9Θ. ΠΑΓΚΑΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐννόμου Τάξεως). Ὁ ἀξιότιμος ἐκ Νάξου πληρεξούσιος θὰ εἶδεν ὅτι λαμβάνονται ὅλα τὰ μέτρα. Ἡ ὑπηρεσία εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς ἀπ’ αὐτοῦ ἤρχισεν. Εἰς τὴν δικαιοδοσίαν της εἶναι τὸ ζήτημα τῆς αἰσχροκερδείας. Ὑπεβλήθη ἢ μᾶλλον ἐξεδόθη τὸ σχετικὸν Νομοθετικὸν Διάταγμα, τοῦ ὁποίου τὰ ἀποτελέσματα μέχρι τῆς στιγμῆς εἶναι ἀρκετὰ ἱκανοποιητικά. Παρὰ τὰς ἐναντίον του αἰτιάσεις τὸ Διάταγμα φαίνεται ὅτι ἀπέδωκε καρποὺς πραγματικοὺς καὶ ἴσως, δύναμαι νὰ εἴπω, διὰ πρώτην φορὰν εἰς τὴν Ἑλλάδα ἀπὸ τριακονταετίας ἐφηρμόσθησαν διατιμήσεις. Ἡ εὐθηνία ἐπετεύχθη κατὰ 25–30%. Κατόπιν μακρᾶς μελέτης διὰ τὴν εὐθηνίαν τῆς ζωῆς κατέληξεν ἡ ὑπηρεσία ὅτι πρέπει ν’ ἀρχίσῃ ἀπὸ τὰ τρόφιμα καὶ τοῦτο διότι διὰ τῆς πτώσεως τῆς ἀξίας τῶν τροφίμων θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀνακουφισθοῦν αἱ ἐργατικαὶ τάξεις. Ἡ βελτίωσις δίδει τὸ δικαίωμα εἰς τὴν ὑπηρεσίαν νὰ προβῇ καὶ περαιτέρω διὰ τὰς ἄλλας τάξεις, διότι τοῦτο εἶναι ζήτημα γενικόν. Δίδει τὸ δικαίωμα εἰς τὰς ἄλλας τάξεις νὰ ζητήσουν νὰ ὑποστοῦν τὴν μείωσιν τῶν κερδῶν. Εὑρισκόμεθα ἑπομένως ἐν τῇ ἀρχῇ τῆς ἐφαρμογῆς. Δὲν ἠξεύρω ἂν θὰ ἐπιτύχωμεν μέχρι τέλους ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου. Ἐξαρτᾶται φυσικὰ ἀπὸ τὴν ὑποβοήθησιν τοῦ ἔργου ἐκ μέρους τῆς Συνελεύσεως, ἐφόσον θὰ ἐγκρίνῃ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ ὑποβάλω, καὶ ἐκ μέρους τοῦ Λαοῦ. Ὑπέβαλα μέχρι σήμερον ἓν νομοσχέδιον περὶ δημοσίας ἀσφαλείας. Ἀπέδωκεν ὁριστικῶς τοὺς καρπούς του. Ἐλπίζω ὅτι διὰ τῶν μέτρων τούτων θὰ λυθῇ τὸ ζήτημα.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πραντούνας ἔχει τὸν λόγον.

§11Α. ΠΡΑΝΤΟΥΝΑΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον, ὡς βλέπετε, ὑπέβαλα σειρὰν 6–7 ἐπερωτήσεων, εἶναι διότι ὅλα τὰ ἀτομικὰ ὑπὸ τῶν κ. πληρεξουσίων ὑποβαλλόμενα νομοσχέδια οὐδέποτε συνεζητήθησαν ὑπὸ τῆς Συνελεύσεως, καθόσον προτιμῶνται τὰ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ὑποβαλλόμενα νομοσχέδια. Διὰ τοῦτο λοιπὸν τὰ μετέβαλον εἰς ἐπερωτήσεις. Τώρα ἴσως νὰ εἶναι λάθος καὶ ἰδικόν μου καὶ τοῦ ἁρμοδίου ὑπαλλήλου τῆς Βουλῆς ὅτι ἔπεσαν ὅλαι ὁμοῦ. Θὰ φροντίσω νὰ μὴ σᾶς ἀπασχολήσω ἐπὶ πολύ. Ἠθέλησα διὰ τῶν ἐπερωτήσεων ἁπλῶς νὰ φέρω εἰς γνῶσιν τῆς Συνελεύσεως μερικὰ ζητήματα, ὡς τὸ περὶ αὐτομάτου ὑποτιμήσεως τῶν τροφίμων ζήτημα. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἡ προσπάθεια τῆς Κυβερνήσεως εἶναι λίαν ἀξιέπαινος. Ἤρχισεν ἡ Κυβέρνησις ἐφαρμόζουσα τὰς διατιμήσεις ἀπὸ τὴν ἔκπτωσιν τῶν τιμῶν τῶν τροφίμων. Ἀλλὰ μοὶ φαίνεται ὅτι δὲν εἶναι ἡ πρακτικωτέρα μέθοδος· ἀντὶ νὰ ἀρχίσωμεν ἀπὸ τὴν ἀρχήν, ἠρχίσαμεν ἀπὸ τὸ τέλος. Δὲν θὰ πέσῃ ἡ ζωή, ἂν δὲν κτυπηθῇ ἡ αἰσχροκέρδεια καὶ ἂν δὲν ἐφαρμοσθοῦν αἱ διατιμήσεις. Καὶ δι’ αὐτὸ ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐννόμου Τάξεως ἐπιμένει εἰς τὸ ζήτημα αὐτὸ καὶ δι’ αὐτὸ ἔχει τὰς συμπαθείας ὅλου τοῦ πτωχοῦ κόσμου. Ἀλλ’ αὐτὰ ὅλα τὰ θεωρῶ ἡμίμετρα. Ἂς ἔλθωμεν εἰς τὸ προκείμενον. Καὶ ἂς πάρωμεν ἓν ἀπὸ τὰ μεγάλα σφάγια, τοὺς βόας, οἱ ὁποῖοι ζυγίζουν 300 ὀκάδας. Ὑπετιμήθη ὁ φόρος κατὰ 150 δραχμάς, ὥστε πίπτει 50 λεπτὰ εἰς τὴν ὀκάν. Ἡ μέθοδος τὴν ὁποίαν ἐγὼ προτείνω, κύριοι, εἶναι ἡ ἑξῆς, ἡ ὁποία οὔτε ἀντιδημοτικὴ εἶναι, οὔτε ἀντιπαθείας θὰ γεννήσῃ, ἀλλὰ θὰ συντείνῃ ὥστε νὰ ὑποτιμηθῇ ἡ ζωή, οὐδενὸς παραπονουμένου. Πρῶτον, ὅπως σᾶς εἶπον ἄλλοτε, νὰ ἐπανέλθουν δι’ ἑνὸς οἱουδήποτε νόμου τὰ ἐνοίκια τὰ πρὸ τοῦ 1916 εἰς τὰ λιβάδια. Μία ἀφορμὴ ἡ ὁποία ὑπερετίμησε τόσον πολὺ τὴν ζωὴν εἶναι ἡ ἑξῆς: Τρία εἶναι τὰ εἴδη τῆς ζωῆς: 1) τὰ τρόφιμα, 2) ὁ ἱματισμὸς καὶ 3) ἡ στέγη. Εἰς τὰ τρόφιμα πρέπει νὰ γίνῃ ἡ ἑξῆς διάκρισις: Πρῶτον ἔχομεν τὰ προϊόντα τῶν σφαγίων καὶ δεύτερον τὰ προϊόντα τῆς γῆς. Εἰς τὰ προϊόντα τῶν σφαγίων ἀνήκουσιν ἕξ εἴδη, τὰ ὁποῖα εἶναι τὰ ἑξῆς: Τὸ κρέας, τὸ τυρί, τὸ βούτυρο, τὸ γάλα, τὸ λάδι καὶ τὸ δέρμα. Αὐτὰ τὰ ἕξ εἴδη θὰ πέσουν ἀποτόμως, ἂν γίνουν τὰ ἑξῆς: Πρῶτον τὰ λιβάδια νὰ ἐπανέλθουν εἰς τὰ ἐνοικιαστήρια τῶν πρὸ τοῦ 1916, ὅτε ἤρχισεν ἡ ἀκρίβια τῆς ζωῆς, διότι κατόπιν ὑπερετιμήθησαν τὰ λιβάδια ἀγρίως. Αὐτὰ δὲ τὰ λιβάδια, κύριοι, μὴ νομίζετε ὅτι ἀνήκουν εἰς πτωχούς τινας, ἀλλ’ εἰς τὰς Μονὰς Πετράκη, Πεντέλης, Μετεώρων, Ἁγίου Ὄρους κλπ. Δεύτερον τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἐκλείψῃ: Σφάγια σφαζόμενα εἰς τὴν Λάρισαν π. χ. ἔρχονται εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ παρουσιάζεται ὁ Δῆμος Ἀθηναίων καὶ λέγει· δῶσε φόρον σφαγίων τρεῖς δραχμὰς τὴν ὀκᾶν. Τρίτον τὰ σφάγια κυτὰ εἰσαγόμενα εἰς τὸ βαγόνι τοῦ σιδηροδρόμου ἀπόψε π. χ. καὶ ἐρχόμενα εἰς Ἀθήνας βραδύνουν τρεῖς καὶ τέσσαρας ἡμέρας καὶ ἕνεκα τούτου γίνεται μεγάλη φύρα καὶ μεγάλη ζημία τοῦ ζωεμπόρου. Αὐτὴ ἡ ζημία κτυπᾷ εἰς τοὺς καταναλωτάς. Ἄλλος λόγος ὑπερτιμήσεως εἶναι ὅτι σφάζονται τὰ σφάγια τὰ μὲν μικρὰ εἰς βάρος 2½ ὀκάδων, τριῶν καὶ τεσσάρων ὀκάδων, τὰ δὲ μεγάλα 15–20 καὶ 30 ὀκάδων. Λοιπόν, ἂν συνέβαινε νὰ σφάζωνται πλέον τῶν 8 ὀκάδων τὰ μικρὰ καὶ πλέον τῶν 60 καὶ 80 ὀκάδων τὰ μεγάλα σφάγια, θὰ ἦτο ἐπάρκεια σφαγίων πρώτης τάξεως, ἡ ὁποία θὰ ἔφερε μεγάλην ἀφθονίαν ὄχι μόνον κρέατος, ἀλλὰ καὶ τῶν ἕξ προϊόντων τῶν σφαγίων. Ὑπαρχούσης δὲ ἀφθονίας θὰ ἐλαττοῦται καὶ ἡ ζήτησις. Διὰ νὰ ἐλαττωθῇ ἡ ζήτησις πρέπει νὰ ὑπάρξῃ ἀφθονία προϊόντων. Ἀλλὰ τότε θὰ ἐλαττωθῇ, θὰ λείψῃ ἡ εἰσαγωγὴ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, ὁπότε ὁ χρυσὸς δὲν θὰ ἐξέρχηται τοῦ Κράτους. Συμβαίνοντος τούτου, πίπτει ἡ ἀξία τῶν ἀποικιακῶν. Βλέπετε ὅτι ὅλα αὐτὰ εἶναι συναφῆ. Ἐπὶ πλέον ἐγὼ φρονῶ ὅτι, ἂν συμβῇ αὐτό, θὰ συμβῇ καὶ τὸ ἄλλο: Ὑπάρχει νόμος ἐμπορικός, ὁ ὁποῖος λέγεται νόμος τῆς ἀντανακλάσεως. Αὐτὸς ὁ νόμος εἶναι ὁ ἑξῆς: ὅτι, ὅταν πέσῃ τὸ κρέας, ἀντίστοιχον αὐτοῦ εἶναι οἱ ἰχθύες, τὰ ζυμαρικά, τὰ λαχανικὰ καὶ τὰ ὄσπρια. Κατ’ ἀνάγκην θὰ πέσουν καὶ κυτά. Ὅταν πέσῃ τὸ τυρί, θὰ πέσῃ ἡ ἐλαία· ὅταν πέσῃ τὸ βούτυρον, θὰ πέσῃ τὸ ἔλαιον. Πρέπει λοιπὸν τὰ ἕξ αὐτὰ προϊόντα τῶν σφαγίων νὰ ἔλθουν εἰς τὰς προπολεμικὰς τιμάς, αἱ ὁποῖαι ἦσαν διὰ τὸ κρέας π. χ. 2½ δραχμαί. Εἰς αὐτὰς ἂν προσθέσωμεν ναῦλον μόνον 50 λεπτὰ καὶ ἄλλας δύο δραχμὰς διὰ φόρους Δημοσίου κλπ., γίνονται 5. Ἂν προσθέσωμεν καὶ μίαν δραχμὴν δι’ ὅλα τὰ ἔξοδα τοῦ κρεοπώλου, εἰς ἐνοίκια, εἰς φωτισμὸν κλπ., γίνονται ἕξ δραχμαί. Ἐὰν δὲ εἰς τὰς 6 δραχμὰς προσθέσωμεν καὶ 4 δι’ ἕνα φόρον, —ὁ ὁποῖος θὰ σᾶς εἴπω τώρα ἀμέσως ποῦ θὰ χρησιμοποιηθῇ —, τὸ κρέας πρέπει νὰ πωλῆται 10 δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν εἰς τὸ τσιγκέλι. Αἱ 4 δραχμαὶ τὰς ὁποίας θὰ κρατήσωμεν ὡς φόρον ἐκ τόσων ἑκατομμυρίων ὀκάδων καὶ συνεπῶς τόσων ἑκατομμυρίων τετραδράχμων θὰ ῥιφθῶσιν εἰς τὰ ἀποικιακά, σιτάρι, κριθάρι καὶ οὕτω θὰ πέσῃ ὁ ἄρτος κατὰ 4 δραχμὰς τὴν ὀκᾶν καὶ οὕτω θὰ φθάσῃ ἡ τιμή του μίαν ἕως μίαν καὶ πενῆντα. Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μελετήσῃ τὸ νομοσχέδιόν μου, ἂν θέλῃ δὲ δύναται νὰ μὲ καλέσῃ καὶ ἐμὲ ἰδιαιτέρως νὰ τὸ ἀναπτύξω εὐρύτερον, ὁπότε θὰ τῷ ὑποδείξω ὅτι δύναται δι’ ὁμαλωτάτης ὁδοῦ, κάθε ἄλλο ἢ ἀντιδημοτικῆς, νὰ ὑποτιμηθῇ ἡ ζωὴ ἐντὸς τριῶν μηνῶν.

§12Θ. ΠΑΓΚΑΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐννόμου Τάξεως). Θὰ λάβω ὑπ’ ὄψιν τὰς συστάσεις τοῦ κ. συναδέλφου).

§13Α. ΠΡΑΝΤΟΥΝΑΣ. Ὡς πρὸς τὸ νομοσχέδιόν μου περὶ συμπτήξεως τῶν καταδίκων τοῦ Κράτους εἰς ἐρημόνησον αὐτὸ εἶναι παλαιὰ ἰδέα, τὴν ὁποίαν εὐχαρίστως μανθάνω ὅτι συμμερίζεται καὶ ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου. Συνεπῶς θὰ ἦτο εὐχάριστον νὰ τὸ ἴδωμεν ἐφαρμοζόμενον ὥστε νὰ λείψουν αἱ μολυσματικαὶ αὐταὶ ἑστίαι λόγῳ καὶ θεάματος φιλανθρωπικοῦ καὶ ὑγιεινοῦ καὶ ἠθικοῦ. Θὰ ὠφεληθῇ δὲ καὶ τὸ Κράτος ἀρκετὰ ἑκατομύρια, διότι θὰ λείψουν καὶ τὰ πολλὰ ἐνοίκια τὰ ὁποῖα πληρώνομεν εἰς τὰς ἐπαρχίας καὶ θὰ εὕρωμεν τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐκποιήσωμεν πολλὰ κτίρια ὅπως ὁ Μενδρεσές, τὸ Βουλευτικὸ εἰς τὸ Ναύπλιον κλπ. Θὰ συμβῇ δὲ καὶ τὸ σπουδαῖον ὅτι, ἐπειδὴ θὰ ἱδρύσωμεν βυρσοδεψεῖα, ξυλουργεῖα, ὑποδηματοποιεῖα κλπ., δὲν θὰ πληρώνωμεν διὰ συντήρησιν τῶν καταδίκων. Αὐτὰ τὰ μέτρα εἶναι θαυμάσια ὑπὸ ἔποψιν ἐκπολιτισμοῦ. Αὐτὸ γίνεται καὶ εἰς τὴν Γαλλίαν καὶ εἰς τὴν νῆσον τοῦ Τζὰν ἔχουν μαζέψει τοὺς πειθαρχικοὺς λόχους, ἐπίσης δὲ καὶ εἰς ἄλλας νήσους.

§14Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Σύμφωνα μὲ τὸν ὀργανισμὸν περὶ σωφρονιστικῶν φυλακῶν, τὸν ὁποῖον ἔχομεν, ἡ ἐγκάθειρξις τῶν καταδίκων καὶ ὑποδίκων καὶ τῶν διὰ πολιτικὰ χρέη κρατουμένων γίνεται εἰς τριῶν εἰδῶν φυλακάς, εἰς τὰς φυλακὰς αἱ ὁποῖαι εἶναι εἰς ἕκαστον Πρωτοδικεῖον, εἰς τὰς κεντρικὰς φυλακὰς αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ εἶναι εἰς τὴν ἕδραν ἑκάστου Ἐφετείου καὶ εἰς τὰς ἀγροτικὰς φυλακάς. Ἀλλὰ μολονότι προβλέπεται περίπτωσις καὶ ὑπὸ τῆς σωφρονιστικῆς ἐπιστήμης τῆς νεωτέρας θεωρεῖται ἀναγκαῖον ὄχι μόνον τὴν νύκτα νὰ εἶναι οἱ κατάδικοι ἐγκεκλεισμένοι εἰς κελλία, ἀλλὰ καὶ τὴν ἡμέραν ἡ ἐν κοινῷ διαβίωσις νὰ διατίθεται εἰς ἐργασίαν, ἐν τούτοις δὲν δυνάμεθα νὰ χρησιμοποιήσωμεν τὰς ἐνδείξεις αὐτὰς τῆς σωφρονιστικῆς ἐπιστήμης. Ἀπὸ ἀπόψεως διαβιώσεως τῶν καταδίκων εὑρισκόμεθα εἰς κατάστασιν ὄχι καλήν. Ἄν ἐξαιρέσωμεν τὰς γυναικείας φυλακάς, τὰς φυλακὰς τῆς Κερκύρας, τὸ σωφρονιστικὸν ἵδρυμα Ἀβέρωφ, κατά τι καὶ τὰς φυλακὰς τοῦ Συγγροῦ, εἰς οὐδεμίαν ἄλλην περιφέρειαν Πρωτοδικείου καὶ Ἐφετείου δὲν ὑπάρχουν φυλακαὶ εἰς τὰς ὁποίας νὰ δύναταί τις νὰ εἴπῃ ὅτι ἠμποροῦν νὰ ζήσουν ἄνθρωποι. Εἶναι οἰκήματα τὰ ὁποῖα δὲν χρησιμεύουν παρὰ ὡς ἑστία διαφθορᾶς καὶ ἑπομένως ὁ σκοπὸς τῆς ἀναπλάσεως τῶν καταδίκων δὲν ἐξυπηρετεῖται παντάπασι. Προήλθομεν εἰς συνεννοήσεις μετὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἐπὶ τῇ βάσει κειμένων νόμων διὰ νὰ συνάψωμεν δάνειον, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὁποίου νὰ ἐγείρωμεν καταλλήλους φυλακάς. Μὲ τὸ νομοθέτημα τὸ ὁποῖον ἔχει ὑποβληθῆ θέλομεν δυνηθῆ νὰ διαθέτωμεν τοὺς καταδίκους καὶ εἰς ἄλλας ἐργασίας, ὥστε καὶ κρατικὰ ὠφελήματα νὰ πορισθῶμεν καὶ οἱ κατάδικοι νὰ ἔχωσιν οἰκονομίας. Ταυτοχρόνως διὰ τῆς λειτουργίας τῶν σχολῶν ἀπὸ 1ης Ἀπριλίου θὰ ἔχωμεν τὸ κατάλληλον προσωπικὸν διὰ νὰ ἐφορεύωμεν ἐπὶ τῶν καταδίκων. Ἑπομένως ὅταν ληφθῶσι τὰ μέτρα αὐτὰ δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ κλείσωμεν τοὺς καταδίκους εἰς ἐρημόνησον.

§15Α. ΠΡΑΝΤΟΥΝΑΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν δὲν ἔχω παρὰ νὰ τὸν εὐχαριστήσω καὶ νὰ τὸν συγχαρῶ, διότι αὐτὸς εἶναι ὁ ἁρμοδιώτερος νὰ κρίνῃ. Εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν δὲν ἔχω νὰ εἴπω τίποτε διὰ τὰ ἐρωτήματά μου, καθότι δὲν εὑρίσκω λέξεις νὰ τὸν συγχαρῶ διὰ τὰ νομοσχέδιά του, τὰ ὁποῖα ἤρχισα νὰ μελετῶ καὶ νὰ εὑρίσκω συμφωνότατα μὲ τὰς ἐρωτήσεις μου. Ἐπερωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης διὰ τὴν ἄρσιν τοῦ ἐνοικιοστασίου. Κύριοι, ὑπέβαλον πρὸ πολλοῦ, πρὸ δύο μηνῶν, μίαν πρότασιν νόμου περὶ ἄρσεως τοῦ ἐνοικιοστασίου. Βεβαίως δὲν ἐννοῶ ὁλοσχερῆ ἄρσιν, διότι ἔχω ὑπ’ ὄψει μου ὅτι ἴσως ὑπάρχουν ἀκόμη σήμερον συμπολῖταί μας, οἱ ὁποῖοι, εἴτε διότι εἶναι ὑπάλληλοι εἴτε διότι εἶναι ἐργάται πτωχοὶ καὶ ἀκτήμονες, βεβαίως εἰς τὴν πρότασιν αὐτὴν τὴν ὁποίαν ὑποβάλλω λαμβάνεται πρόνοια. Εἶναι καθαρῶς ἀτομικὴ πρότασις νόμου. Γενικῶς ὅμως κατ’ αὐτὰς ἦλθον ἀντιπρόσωποι τῶν ἐπαρχιῶν καὶ διαφόρων Κοινοτικῶν Συμβουλίων ἐνταῦθα, ἵνα συζητήσωμεν μετ’ αὐτῶν πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ διαμορφωθῇ εἰς τύπος νομοσχεδίου γενικώτερον ἀφορῶν καὶ τὰς Ἐπαρχίας καὶ τὴν Πρωτεύουσαν, ὁ ὁποῖος νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης πρὸς μελέτην καὶ πρὸς παραβολὴν μετὰ τοῦ σχεδίου νόμου, τὸ ὁποῖον θὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει του ὁ κ. Ὑπουργός. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ μὲ πληροφορήσῃ σήμερον ὅτι θὰ προτείνῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν τὴν συγκρότησιν μιᾶς κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, εἰς τὴν ὁποίαν ἴσως καὶ ἐγὼ λάβω μέρος, ἡ ὁποία νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα, ἐπειδὴ ἔχω εἰδικότητα εἰς τὸ ζήτημα αὐτό. Ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἤθελον καὶ παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν καὶ τὴν δημοκρατικὴν ἀστικὴν Κυβέρνησιν εἶναι τὸ ἑξῆς: Ἐπειδὴ τὸ σύμβολο τὸ τριπλοῦν τῆς Δημοκρατίας τῆς ἀστικῆς, ὅπως γνωρίζομεν πάντες, εἶναι ἰσότης, ἀδελφότης καὶ ἐλευθερία, καὶ ἐπειδὴ ὁ ὅρος ἐλευθερία περιλαμβάνει δύο καὶ μόνον λέξεις, τὸ δικαίωμα τῆς αὐτοκυβερνήσεως καὶ τὸν σεβασμὸν τῆς ἰδιοκτησίας, διὰ τοῦτο, σᾶς παρακαλῶ θερμῶς ἐκ μέρους πάντων τῶν ἰδιοκτητῶν ἐργατῶν καὶ ἀστῶν, ἀκόμη καὶ τῶν τῆς πνευματικῆς ἰδιοκτησίας τοιούτων, ὅπως, ὡς εἰς ὅλα φαίνεται ἀντάξιος ἀντιπρόσωπος τῆς νέας μας Δημοκρατίας ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, φανῇ καὶ εἰς τοῦτο σεβόμενος τὴν ἰσότητα καὶ ἀδελφότητα. Ἡμεῖς δὲν ἐννοοῦμεν νὰ ἀδικήσωμεν κανένα, κ. Πρωθυπουργέ. Ὅταν ἔλθῃ ὁ καιρὸς νὰ συζητήσωμεν εὐρύτατα ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, τότε θὰ ὁμιλήσω καὶ ἐγὼ διεξοδικώτερον, ὥστε νὰ μὴ κουράσω τὴν Συνέλευσιν σήμερον. Καὶ ἤδη θὰ ἀναπτύξω τὸ ζήτημα τῆς διὰ τοῦ ὅπλου τοῦ Μηχανικοῦ ἐνισχύσεως ἐπὶ ἑξάμηνον κατ’ ἔτος τῆς ὑπηρεσίας Δημοσίων ἔργων καὶ περὶ βοηθείας αὐτῶν διὰ τοῦ Πολυτεχνείου. Ἐπειδὴ ἄλλοτε ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, ὁ ὁποῖος συμπίπτει νὰ εἶναι Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν σήμερον, παρεπονέθη ὅτι καὶ ὑπαλλήλους δὲν ἔχει τὸ Ὑπουργεῖον Συγκοινωνίας καὶ δὲν δύναται νὰ χορηγήσῃ μισθοὺς μεγάλους, καὶ μεγάλα ἔξοδα χρειάζονται διὰ τὰ ἔργα συγκοινωνίας, διὰ τοῦτο συνεννοηθεὶς μετὰ τῆς σχετικῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας, ὑπέβαλα πρότασιν νόμου κατὰ τὴν ὁποίαν, ἐὰν θὰ εὕρῃ σκόπιμον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, θὰ δύναται ἐπὶ ἕξ μῆνας τὸ ἔτος τοὐλάχιστον, ὅταν δὲν θὰ ἔχῃ ἐργασίαν εἰς τὰ σύνορα τὸ ὅπλον τοῦ Μηχανικοῦ, νὰ δύναται κατὰ περιφερείας, κατὰ περιοχὰς τῶν τέως μονάδων στρατοῦ νὰ ἔλθῃ τὸ ὅπλον αὐτὸ τοῦ Μηχανικοῦ πρὸς ἐνίσχυσιν τῶν ἔργων τοῦ Ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας καὶ πρὸς ἐκπαίδευσιν. Τοῦτο εἶναι μία γνώμη διὰ τὴν οἰκονομίαν καὶ προμήθειαν μηχανικῶν. Ἀφ’ ἑτέρου δὲ εἰς τὴν πρότασιν νόμου αὐτήν, τὴν ὁποίαν θὰ τὴν ἔχητε ὑπ’ ὄψει σας, πρόκειται περὶ τοῦ Πολυτεχνείου ἐν σχέσει πρὸς τὴν ἐργασίαν τῶν ἔργων τῆς συγκοινωνίας. Ἤδη θὰ ὁμιλήσω περὶ καταργήσεως τοῦ Ἀνωτάτου Διοικητικοῦ Συμβουλίου. Τὸ θέμα τῆς καταργήσεως τῶν συμβουλίων ὁ κ. Πρωθυπουργὸς τὸ ἤκουσε πολλάκις καὶ ὡς εἶπε καὶ εἰς ἰδιαιτέραν συνεδρίασιν τῆς «Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως» εἶναι θέμα τὸ ὁποῖον ὡρίμασεν ἐντελῶς. Μὲ μίαν λέξιν αὐτὰ τὰ συμβούλια, τὰ ὁποῖα ἵδρυσεν ἡ Ἐπανάστασις τοῦ 1909, καὶ ἦσαν τότε σκόπιμα, σήμερον ὅμως δὲν τὰ εὑρίσκω σκόπιμα, ἀλλὰ τὰ εὑρίσκω τοὐναντίον σατραπικὰ καὶ δεσμεύοντα καὶ αὐτὸν τὸν Ὑπουργὸν καὶ τὴν λαϊκὴν θέλησιν, τῆς ὁποίας ἡμεῖς οἱ πληρεξούσιοι εἴμεθα οἱ λαϊκοὶ φορεῖς. Κατ’ ἐμὲ λοιπὸν πρέπει νὰ καταργηθοῦν αὐτά. Δὲν ἔχω τίποτε ἄλλο.

§16Ν. ΞΗΡΟΣ. Ἐζήτησα τὸν λόγον πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα, ζητεῖται ἡ πρόταξις τοῦ ἀπεργιακοῦ.

§18Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Πρωθυπουργός). Ἡμεῖς δὲν ἔχομεν καμμίαν ἀντίρρησιν.

§19Α. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Τὴν στιγμὴν αὐτήν, κύριοι πληρεξούσιοι, ἡ Κυβέρνησις ἀντιμετωπίζει τέσσαρας ἀπεργίας, τὴν ἀπεργίαν τῶν ναυτεργατῶν, τὴν ἀπεργίαν τῶν ἀρτεργατῶν, ἡ ὁποία ἐξεδηλώθη σήμερον, τὴν ἀπεργίαν ἐργατῶν Ἐλευσῖνος, ἡ ὁποία ἔχει καὶ αὐτὴ ἐκδηλωθῆ ἀπὸ 8 ἡμερῶν, καὶ τὴν ἀπεργίαν τῶν ἐργατῶν τῶν ὑποδηματοποιῶν, ἡ ὁποία ἔχει ἐκδηλωθῆ ἀπὸ δέκα ἡμερῶν. Πρέπει νὰ γνωρίζητε, κύριοι πληρεξούσιοι, ὅτι ἡ ἐργατική μας νομοθεσία παρουσιάζει ἐλλείψεις, αἱ ἐλλείψεις δὲ αὗται εἶναι ἀφορμὴ ὥστε ἡ Κυβέρνησις νὰ μὴ δύναται ἀποτελεσματικῶς νὰ παρεμβῇ πρὸς λύσιν τῶν ἀπεργιῶν, διότι οὔτε τὸ δόγμα τῆς διαιτησίας ἔχει καθιερωθῆ, ὅπως εἰς ἄλλα Κράτη, οὔτε τὸ minimum ἡμερομίσθιον, τὸ ὁποῖον θὰ διηυκόλυνε βεβαίως τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὴν λύσιν τῶν ἑκάστοτε ἀπεργιῶν, ἐφόσον αὗται θὰ προεκαλοῦντο ἐκ διαφορῶν ἡμερομισθίων. Οἱ ναυτεργάται ἀπήργησαν διότι ὑπέβαλον δύο αἰτήματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἐγένοντο δεκτὰ παρὰ τῶν ἐφοπλιστῶν. Τὸ πρῶτον αἴτημα ἀφεώρα τὴν αὔξησιν τῶν μισθῶν κατὰ 60%, τὸ δὲ δεύτερον τὴν ἀναγνώρισιν τοῦ Σωματείου, δηλαδὴ οἱ ἐφοπλισταὶ νὰ προσλαμβάνουν τὰ πληρώματά των ἐκ τῶν ἐργατῶν τῶν ὠργανωμένων, τῶν ἐχόντων τακτικὰ βιβλία, ἡ ἐκλογὴ ὅμως τοῦ προσώπου θ’ ἀπόκηται εἰς τὴν κρίσιν τοῦ ἐφοπλιστοῦ. Ἡ ἐκλογὴ κατὰ τὴν πρότασιν τῶν ἐργατῶν ἀπόκειται εἰς τὴν κρίσιν τῶν ἐργατῶν, ἐνῷ κατὰ τὴν σύμβασιν ἡ ἐκλογὴ τῶν προσώπων δὲν ἀπόκειται εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας, ἀλλ’ εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ δέχωνται τὰ πρόσωπα τὰ ὁποῖα ἤθελεν ὑποδείξει ἡ ὀργάνωσις. Ἐπὶ τοῦ πρώτου ζητήματος, τῆς αὐξήσεως τῶν ἡμερομισθίων, τὸ Ὑπουργεῖον κατήρτισεν Ἐπιτροπὴν διὰ νὰ ἐξελέγξῃ ἂν καὶ κατὰ πόσον ἡ αὔξησις θὰ ἦτο δεδικαιολογημένη. Ἡ Ἐπιτροπὴ αὕτη, ἡ ὁποία ἀπετελέσθη ἐκ κρατικῶν ὑπαλλήλων, κατέληξεν εἰς τὴν γνώμην ὅτι αὔξησις κατὰ 20% τῶν μισθῶν θὰ ἦτο δικαιολογημένη. Εἰς τὸ πόρισμα τοῦτο κατέληξε λαβοῦσα ὑπ’ ὄψιν τὰ ἑξῆς στοιχεῖα. Ποία ἦτο ἡ μισθοδοσία τῶν ναυτεργατῶν προπολεμικῶς, ποία σήμερον, καὶ ποῖος ὁ τιμάριθμος τῆς ζωῆς. Τὴν ἀπόφασιν ταύτην τῆς Ἐπιτροπῆς τὸ Ὑπουργεῖον ἀνεκοίνωσεν εἰς τοὺς ἐφοπλιστάς, ἀλλὰ μέχρι σήμερον ἀπήντησαν ἀρνητικῶς, δηλώσαντες ὅτι δὲν ἀποδέχονται τὴν αὔξησιν ταύτην. Ἔχομεν τὴν γνώμην ὅτι αἱ διαπραγματεύσεις αἱ ὁποῖαι ἐξακολουθοῦν θὰ καταλήξουν εἰς ἀποτέλεσμα καὶ ὅτι ἐντὸς ἐλαχίστων ἡμερῶν θὰ ἐπέλθῃ ἡ λύσις τῆς ἀπεργίας αὐτῆς. Τὸ δεύτερον ζήτημα, δηλαδὴ τῆς ἀναγνωρίσεως ἐκ μέρους τῶν ἐφοπλιστῶν τῶν ναυτικῶν ὀργανώσεων, δὲν ἐτέθη οὔτε κἂν ὑπὸ συζήτησιν, διότι ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὴν γνώμην ὅτι τοιοῦτον ζήτημα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λυθῇ ἐπὶ τοῦ παρόντος. Ἡ Κυβέρνησις σκέπτεται πραγματικῶς νὰ ῥυθμίσῃ τὸ ἐργατικὸν ζήτημα κατὰ τρόπον ῥιζικόν, ὥστε νὰ δύναται τὸ ζήτημα αὐτὸ τῶν ἀπεργιῶν, τὸ ὁποῖον παραλύει τὴν οἰκονομικὴν ζωὴν τῆς Χώρας, νὰ λύηται διὰ νομικῶν διατάξεων. Ἡ ἀπεργία τῶν ἀρτεργατῶν ἐξεδηλώθη σήμερον τὴν πρωΐαν. Ἐλατήριον ἔχει οὐχὶ ἀπορριφθείσας ἀξιώσεις τῶν ἐργατῶν ἀλλὰ τὴν ἀλληλεγγύην πρὸς τοὺς ἀπεργήσαντας πρὸ ὀκτὼ ἡμερῶν ναυτεργάτας. Ἡ ἀπεργία αὐτὴ δὲν ἀπασχολεῖ τὴν Κυβέρνησιν, διότι, μολονότι ἡ ἀπεργία αὐτὴ ἐγένετο ἄνευ εἰδοποιήσεως, ἡ Κυβέρνησις διὰ λήψεως καταλλήλων μέτρων κατώρθωσε νὰ ἐξασφαλίσῃ σήμερον τὴν ἀναγκαίαν παραγωγὴν ἄρτου. Τὰ δὲ ληφθέντα μέτρα εἶναι τοιαῦτα ὥστε αὔριον ἡ παραγωγὴ τοῦ ἄρτου νὰ εἶναι διπλασία τῆς συνήθως ἀπαιτουμένης. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς ἀπεργίας τῶν ἐργατῶν ὑποδηματοποιίας καὶ τὸ ζήτημα τοῦτο εὑρίσκεται ὑπὸ διαπραγμάτευσιν. Ἀλλὰ πρόκειται περὶ ἀπεργίας ἡ ὁποία οὐδένα σοβαρὸν χαρακτῆρα ἔχει, διότι οὐδόλως ἐπηρεάζει τὴν οἰκονομικὴν ζωὴν τῆς Χώρας.

§20ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Τί ζητοῦν αὐτοί;

§21Α. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Αὔξησιν τῶν ἐργατικῶν τῶν ὑποδημάτων.

§22ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ἐνῷ ἡ ζωὴ πέφτει...

§23Α. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ὑπολείπεται ἡ ἀπεργία τῶν ἐργατῶν Ἐλευσῖνος· τὰ αἰτήματα αὐτῶν εἶναι αὔξησις ἡμερομισθίων καὶ ἡ ἀναγνώρισις τῶν σωματείων. Ἡ Κυβέρνησις ἐκ τῶν αἰτημάτων τὸ μόνον τὸ ὁποῖον ἐθεώρησεν ὅτι δύναται νὰ τεθῇ ὑπὸ συζήτησιν εἶναι τὸ ζήτημα τῆς αὐξήσεως τοῦ ἡμερομισθίου, διότι πραγματικῶς κατόπιν ἐξετάσεως τοῦ ζητήματος ὑπὸ εἰδικῆς Ἐπιτροπῆς ἡ Κυβέρνησις ἀνεγνώρισεν ὅτι πράγματι τὸ ἡμερομίσθιον τὸ ὁποῖον δίδεται εἰς τοὺς ἐργάτας αὐτούς, ἀσχολουμένους εἰς ἐργασίαν ἐξαιρετικῶς δύσκολον, δὲν εἶναι ἀρκετὸν νὰ βελτιώσῃ τοὺς ὅρους τῆς ζωῆς ὑφ’ οὓς τελοῦν, διότι οἱ ἐργάται τῆς Ἐλευσῖνος ἀμείβονται διὰ 18 δραχμῶν ἡμερησίως, εἶναι δὲ ὑποχρεωμένοι νὰ ἐργάζωνται 10–12 ὥρας τὴν ἡμέραν.

§24Ι. ΠΑΤΑΛΑΣ. Γίνεται ἐκμετάλλευσις τοῦ προσφυγικοῦ ἰδία κόσμου.

§25Α. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἀλλ’ ἐφόσον ἡ ἐργατικὴ νομοθεσία παρουσιάζει ἀτελείας, διότι οὐδέποτε ἐτέθη βάσις δυναμένη νὰ λύσῃ πραγματικῶς τὰ ζητήματα ταῦτα, βάσις ἐπὶ τῆς ὁποίας ἡ Κυβέρνησις στηριζομένη ν’ ἀποτελῇ τὸν διαιτητὴν μεταξὺ τοῦ κεφαλαίου καὶ τῆς ἐργασίας, βεβαίως ἡ ἐκμετάλλευσις αὐτὴ δυνατὸν νὰ λαμβάνῃ χώραν. Οἱ ἐργάται πληρώνονται διὰ 18 δραχμῶν ἡμερησίως, εἶναι δὲ ὑποχρεωμένοι νὰ ἐργάζωνται μέχρι 12 ὡρῶν τὴν ἡμέραν. Καὶ διὰ τὴν ἀπεργίαν αὐτὴν εὑρισκόμεθα...

§26Δ. ΔΑΣΚΑΛΑΚΗΣ. Ποτὲ δὲν εἰργάζοντο 12 ὥρας, ποτὲ μέχρι σήμερον, ἀλλὰ οὔτε καὶ πρὸ πέντε ἐτῶν.

§27Α. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Κύριε συνάδελφε, ἡ ἔκθεσις τοῦ ἐπιθεωρητοῦ τῆς ἐργασίας ἡ ὁποία ὑπεβλήθη βεβαιοῖ ὅτι τὰ ἡμερομίσθια κυμαίνονται μεταξὺ 18 καὶ 22 δραχμῶν, καὶ ὅτι ἐργάζονται χρονικὸν διάστημα 10 ἕως 12 ὡρῶν.

§28ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Αἶσχος! Αἶσχος!

§29ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Δὲν ἔχουν καμμίαν ἄλλην ἀπολαυήν, κ. Ὑπουργέ;

§30Α. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἡ Ἑταιρεία παρέχει πραγματικῶς δωρεὰν οἰκήματα, ἰατρὸν καὶ φάρμακα, ἀλλὰ τὰ μὲν δωρεὰν οἰκήματα παρέχει εἰς τὸ τεχνικὸν προσωπικόν, ἰατρὸν καὶ τὰ φάρμακα εἰς τοὺς τεχνικῶς ἐργαζομένους. Εἰς τοὺς μὴ ἔχοντας εἰδικότητα, δηλαδὴ τοὺς ἁπλοῦς ἐργάτας, δὲν παρέχει οἰκήματα εἰμὴ μόνον ἰατρικὴν περίθαλψιν.

§31Ι. ΒΑΡΒΑΓΙΑΝΝΗΣ. Λαμβάνουν 2 δρ. καὶ 3 λεπτὰ καὶ 2.40 ὡριαῖον μισθόν, ἐργάζονται δὲ 10ωρον οὕτως ὥστε τὸ ἡμερομίσθιον ἀνέρχεται εἰς 25 δραχμάς. Ὅτι δὲ ἡ περίθαλψις ἐπεκτείνεται εἰς ὅλον τὸ προσωπικὸν εἶναι ἀληθές, προκειμένου δὲ περὶ τῆς τάξεως αὐτῆς τῶν ἐργατῶν, δὲν πρόκειται περὶ ἐργατῶν πραγματικῶν, ἀλλὰ περὶ ἀνθρώπων ἀναπήρων καὶ προσλαμβάνονται εἰς τὴν ἐργασίαν λόγῳ περιθάλψεως, αἱ δὲ Ἑταιρεῖαι ἠδύναντο, ἀντὶ νὰ προσλαμβάνουν δέκα, νὰ προσλαμβάνουν τρεῖς καὶ νὰ τοῖς πληρώνουν 40 δραχμάς, ἀλλὰ γίνεται τοῦτο χάριν εὐσπλαγχνίας, ἡ δὲ ἐργασία εἶναι εὔκολος, περιοριζομένη εἰς τὸ νὰ σπρώχνῃ ὁ ἐργάτης τὸ τσιμέντο μὲ ἕνα λοστὸν καὶ ἔπειτα νὰ κάθηται. Εἶμαι ἐντὸς τῆς ὑποθέσεως καὶ εἶναι ἄδικον νὰ κατηγορῶνται Ἑταιρεῖαι αἱ ὁποῖαι εἶναι καύχημα τῆς Χώρας μας.

§32Α. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δὲν κατηγορῶ τὰς ἑταιρείας. Ἐὰν ἐπροσέχετε εἰς τὰ λεγόμενά μου, θὰ ἀντελαμβάνεσθε τί εἶπον.

§33Ι. ΒΑΡΒΑΓΙΑΝΝΗΣ. Αἱ ἑταιρεῖαι ἔδειξαν τὰς καλυτέρας διαθέσεις νὰ δοθῶσιν αὐξήσεις εἰς αὐτοὺς καὶ θὰ δοθῶσιν.

§34Δ. ΜΑΡΣΕΛΛΟΣ. Τόσον μεγάλη συμπάθεια ἐξεδηλώθη ὑπὲρ τῶν προσφύγων, ὥστε ἐφρόντισαν οἱ κύριοι αὐτοὶ νὰ ἀνεγερθῇ ὁ προσφυγικὸς συνοικισμὸς εἰς μέρος εἰς τὸ ὁποῖον δὲν ὑπῆρχε καθόλου νερό, διότι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον τοὺς ἐνδιέφερεν ἦτο νὰ γίνῃ ὁ συνοικισμὸς πλησίον τῶν ἐργοστασίων διὰ νὰ ὑπερτιμηθῶσι τὰ οἰκόπεδα τῶν ἐργοστασιαρχῶν.

§35Π. ΧΑΛΟΦΤΗΣ. Ἐγὼ παρουσιάσθην εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ ἀνέφερα ὅτι τὰ ἡμερομίσθια εἶναι πολὺ μικρὰ καὶ μοὶ ἀπήντησαν ὅτι ἡ ἐργασία εἶναι ἐλευθέρα καὶ δὲν δύναται νὰ ἐπεμβῇ ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου. Ἐκμεταλλεύονται τοὺς πρόσφυγας εἰς τὴν Ἐλευσῖνα. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια.

§36ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Τί ἡμερομίσθια λαμβάνουν οἱ ἐργάται οἱ ἐξωκειωμένοι;

§37Α. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας). Κύριε συνάδελφε, κατὰ τὴν ἔκθεσιν τοῦ Ἐπιθεωρητοῦ οἱ τεχνῖται κατ’ ἀνώτατον ὅριον λαμβάνουν 50 δραχμὰς τὴν ἡμέραν. Ἐγὼ δὲ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ στηριχθῶ ἐπὶ τῆς ἐκθέσεως ταύτης. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἰατρικὴν συνδρομὴν καὶ τὰ φάρμακα εἶναι ἀληθὲς αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐβεβαιώσατε, ἀλλὰ πρὸ ὑμῶν ἐγὼ τὸ εἶχον βεβαιώσει ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὅτι πράγματι ἡ ἰατρικὴ περίθαλψις παρέχεται δωρεὰν ὄχι μόνον εἰς τὸ τεχνικὸν προσωπικόν, ἀλλ’ εἰς ὅλους ἀνεξαιρέτως τοὺς ἐργάτας. Οἰκήματα ἐκ μέρους τῆς ἑταιρείας παρέχονται μόνον εἰς τὸ τεχνικὸν προσωπικό, τὸ ὁποῖον, σημειώσατε, εἶναι πολὺ ὀλιγάριθμον. Ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῶν ἀπεργῶν τῆς Ἐλευσῖνος τὸ Ὑπουργεῖον ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς καθ’ ἣν ἀνεφύη τὸ ζήτημα κατήρτισεν Ἐπιτροπὴν ἐξ εἰδικῶν διὰ νὰ ἐξετάσῃ ἂν καὶ κατὰ πόσον τὰ αἰτήματα τῶν ἐργατῶν εἶναι δεδικαιολογημένα. Ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη, ἥτις παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν νὰ πιστεύσῃ ὅτι ἔκρινεν ἐν πνεύματι ἀπολύτου ἀμεροληψίας, κατέληξεν εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι τὰ αἰτήματα τῶν ἐργατῶν καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν αὔξησιν εἶναι δεδικαιολογημένα. Ἐπρότεινε δὲ ὅτι πρέπει νὰ δοθῇ αὔξησις ἡμερομισθίων εἰς μὲν τοὺς ἐργάτας τῶν ὁποίων τὸ ἡμερομίσθιον ποικίλλει ἀπὸ 20 μέχρι 30 δραχμῶν κατὰ 40%, εἰς τοὺς ἐργάτας τῶν ὁποίων τὸ ἡμερομίσθιον ποικίλλει ἀπὸ 30 μέχρι 40 δραχμῶν κατὰ 15%, νομίζω, καὶ δι’ ἐκείνους τῶν ὁποίων τὸ ἡμερομίσθιον ποικίλλει ἀπὸ 75 ἕως 80 ἡ Ἐπιτροπὴ ἀπεφάνθη ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ αὔξησις 5 ἕως 10%. Τὸ πόρισμα αὐτὸ τῆς Ἐπιτροπῆς ἀνεκοινώθη εἰς τοὺς διευθυντὰς τῶν ἐργοστασίων, οἱ ὁποῖοι ἐδήλωσαν ὅτι δὲν τὸ ἀποδέχονται. Ἐξηκολούθησαν δὲ αἱ διαπραγματεύσεις. Τὴν στιγμὴν δὲ αὐτὴν δύναμαι νὰ πληροφορήσω τὴν Συνέλευσιν ὅτι αἱ διαπραγματεύσεις εὑρίσκονται εἰς σημεῖον τοιοῦτον ὥστε νὰ παρέχωνται βάσιμοι ἐλπίδες ὅτι μετὰ δύο ἢ τρεῖς ἡμέρας θὰ λήξῃ ἡ ἀπεργία.

§38ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ὡς πρὸς τὰς ὥρας τῆς ἐργασίας;

§39Α. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας). Ὡς πρὸς τὰς ὥρας τῆς ἐργασίας τὸ ζήτημα αὐτὸ δὲν τὸ ἐξητάσαμεν. Διότι εἶναι μὲν ἀληθὲς ὅτι ἐκ τῆς διεθνοῦς συμβάσεως ὑποχρεούμεθα νὰ ἐφαρμόσωμεν τὸ ὀκτάωρον καὶ ἐφαρμόσθη πράγματι τὸ μέτρον τοῦτο εἰς ὡρισμένας κατηγορίας, ἀλλ’ ὑπάρχει ἐπιφύλαξις διὰ τὸ μέτρον τοῦτο, διότι γνωρίζετε καλῶς ὅτι καὶ εἰς ἐκεῖνα τὰ Κράτη εἰς τὰ ὁποῖα ἐφηρμόσθη ὑπάρχουν ἐνδοιασμοὶ ἂν καὶ κατὰ πόσον ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ μέτρου τούτου ἐξυπηρετεῖ τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν. Διὰ τὸν λόγον τοῦτον τὸ ζήτημα παραμένει ὅπως ἔχει, ἐπιφυλασσομένης τῆς Κυβερνήσεως νὰ τὸ ἐξετάσῃ ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὸ ζήτημα τῆς ὑποβολῆς νομοσχεδίου διὰ τοῦ ὁποίου νὰ δίδηται τὸ δικαίωμα πράγματι εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐπιβάλλῃ ἑκάστοτε δικαίας λύσεις.

§40Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι οἱ ἐργάται ἐργάζονται ἐπὶ 10 καὶ 12 ὥρας;

§41Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Πρωθυπουργός). Ὁ κ. Ὑπουργὸς σᾶς ἀνακοινοῖ τὸ περιεχόμενον ἐκθέσεως τῆς Ἐπιτροπῆς, ἐν τῇ ὁποίᾳ ἀναφέρεται ὅτι οἱ ἐργάται ἐργάζονται 10–12 ὥρας. Σεῖς ἀμφισβητεῖτε;

§42Α. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Οἱ ἐργοδόται μὲ ἐβεβαίωσαν ὅτι ἐργάζονται 10 ὥρας, ἡ Ἐπιτροπὴ τῶν ἐργατῶν δὲ ἡ ὁποία προσῆλθεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ἰσχυρίζεται ὅτι ἐργάζονται 12 ὥρας. Ἡ Κυβέρνησις ἀναγνωρίζουσα ὅτι τὸ δικαίωμα τῆς ἀπεργίας εἶναι δικαίωμα ἀμύνης τῆς ἐργασίας, ἐξ ἄλλου ὅμως ἔχουσα τὴν γνώμην ὅτι ἡ ἐλευθερία τῆς ἐργασίας πρέπει νὰ εἶναι σεβαστή, ἔλαβεν ἐκ παραλλήλου, πρὸς ἀντιμετώπισιν τῆς καταστάσεως, καὶ τὰ μέτρα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα θὰ ἐπέτρεπον εἰς τοὺς ἐργάτας ἐκείνους οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ ἤθελον νὰ παρακολουθήσουν τοὺς λοιποὺς συναδέλφους των εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἀπεργίας νὰ δύνανται νὰ ἐργασθῶσιν ἐλευθέρως. Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω.

§43Ν. ΞΗΡΟΣ. Ποῖα εἶναι τὰ μέτρα ταῦτα; Δὲν τὰ βλέπομεν.

§44Α. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Σήμερον π. χ. διετέθη δύναμις χωροφυλακῆς εἰς τὰ ἀρτοποιεῖα, εἰς τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ ἐργασθοῦν οἱ ἐργάται ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ ἤθελον νὰ μὴ παρακολουθήσουν τοὺς συναδέλφους των καὶ νὰ ἐργασθοῦν. Τὰ αὐτὰ μέτρα λαμβάνονται καὶ διὰ τὴν ἀπεργίαν τῶν ναυτεργατῶν.

§45Α. ΓΙΑΝΝΟΥΛΑΤΟΣ. Ἀπὸ πότε;

§46Α. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς, κ. συνάδελφε.

§47Α. ΓΙΑΝΝΟΥΛΑΤΟΣ. Δὲν εἶναι ἀληθές.

§48Α. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἀλλὰ δὲν ἠδύνατο βεβαίως ἡ Κυβέρνησις ν’ ἀκολουθήσῃ καθ’ ὁλοκληρίαν καὶ τὰς ἀντιλήψεις τῶν ἐργοδοτῶν, ἐφόσον καθ’ ὡρισμένα σημεῖα ἀναγνωρίζει ὅτι τὰ αἰτήματα τῶν ἐργατῶν εἶναι δίκαια, οὐδὲ ἠδύνατο βεβαίως ἡ Κυβέρνησις νὰ προβῇ εἰς τὴν χρῆσιν βιαίων μέτρων, διότι τὰ βίαια μέτρα δὲν ἐξυπηρετοῦν οὐδὲ τὸ συμφέρον τῆς Χώρας, οὐδὲ τὸ συμφέρον τῆς ἐργατικῆς τάξεως, ἀλλ’ οὐδὲ τὸ συμφέρον τῆς ἐργοδοτικῆς τάξεως. Ἡ ἐργατικὴ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως ἔχει ὡς βάσιν ὅτι κεφάλαιον καὶ ἐργασία πρέπει ἁρμονικῶς νὰ συνεργάζωνται καὶ ὅτι ὁ τρόπος οὗτος εἶναι ὁ μόνος ὁ ὁποῖος δύναται νὰ ἐξυπηρετήσῃ ὄχι μόνον τὰ συμφέροντα τῶν ἐργατῶν, ἀλλὰ καὶ τῶν ἐργοδοτῶν. Ἡ ὑπάρχουσα δυσπιστία μεταξὺ ἐργατῶν καὶ ἐργοδοτῶν πρέπει νὰ λείψῃ οὐδὲ δύναται ἡ Κυβέρνησις νὰ λαμβάνῃ μέτρα, τὰ ὁποῖα θὰ ἠδύναντο νὰ μεταβάλουν τὴν δυσπιστίαν αὐτὴν εἰς ἄσβεστον μῖσος, διότι ἡ Κυβέρνησις ἐνδιαφέρεται ὅπως ἐν τῷ πλαισίῳ τῆς κοινωνίας ὅλαι αἱ τάξεις δύνανται νὰ συνεργάζωνται, καὶ ἔχει τὴν γνώμην ὅτι ὑπάρχει ἀρκετὸς χῶρος, ὥστε ἑκάστη τάξις νὰ δύναται νὰ ἐργασθῇ καὶ νὰ εὐημερήσῃ. (Χειροκροτήματα).

§49Ι. ΒΑΡΒΑΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐπιτρέπετε, κ. Πρόεδρε;

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι, κ. συνάδελφε. Δὲν γίνεται συζήτησις τώρα. Ὁ κ. Καλέλλης καὶ ὁ κ. Ξηρὸς ἐζήτησαν νὰ ἐρωτήσουν τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν ἀπεργίαν. Ἡ Κυβέρνησις ἐζήτησε νὰ ἀπαντήσῃ. Κατὰ τὸν Κανονισμόν, «ὁσάκις ἡ Κυβέρνησις ἤθελε νομίσει ὅτι ἐρώτησίς τις ἔχει κατεπείγοντα χαρακτῆρα, δύναται νὰ ζητήσῃ τὴν κατὰ προτίμησιν παντὸς ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει θέματος ἀνακοίνωσιν αὐτῆς διὰ νὰ ἀπαντήσῃ ἀμέσως». Αὐτὸ λοιπὸν γίνεται.

§51Ι. ΒΑΡΒΑΓΙΑΝΝΗΣ. Ἤθελον νὰ διαφωτίσω τὴν Συνέλευσιν.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι· δὲν εἶναι τώρα καιρός.

§53Ν. ΚΑΛΕΛΛΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ καταστῇ σαφέστερος ἐπὶ τῆς δηλώσεως τὴν ὁποίαν ἐποιήσατο εἰς τὴν Συνέλευσιν. Εἶπεν ὅτι ἐξακολουθοῦν αἱ διαπραγματεύσεις μεταξὺ ἐφοπλιστῶν καὶ τῶν ἐργατῶν ναυτῶν καὶ μηχανικῶν. Ἐπεθύμουν νὰ μάθω ἂν ἔχει ἰδίαν ἀντίληψιν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς ἐξακολουθήσεως τῶν διαπραγματεύσεων ἢ πληροφορίαν μόνον ἔχει τοιαύτην, καθόσον μοὶ ἐγνώσθη ὅτι αἱ διαπραγματεύσεις μεταξὺ τῶν ἐφοπλιστῶν καὶ τῆς Ἐπιτροπῆς τῶν ἐργατῶν ἔχουσι διακοπῆ. Ἐὰν δὲ διεκόπησαν καὶ ἂν δὲν εἶναι πιθανὸν νὰ ἐπέλθῃ ἐπαφὴ μεταξὺ τῶν ἐργατῶν ἀφ’ ἑνὸς καὶ τῶν ἐφοπλιστῶν ἀφ’ ἑτέρου, θὰ ἐπεθύμουν νὰ μάθω τί θὰ γίνῃ ὁ λαὸς τῶν ἐπαρχιῶν ἰδίως, αἱ ὁποῖαι δὲν ἐπικοινωνοῦν παρὰ μόνον ἀτμοπλοϊκῶς; Ἀφήνω ἄλλα συμφέροντα, τὰ ὁποῖα εἶναι συναφῆ μὲ τὴν ἀπεργίαν αὐτήν. Ἐπὶ τούτου θὰ παρεκάλουν τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν νὰ παράσχῃ σαφεστέρας πληροφορίας πρὸς τὴν Συνέλευσιν, ἂν ἐλπίζῃ τέρμα ταχὺ τῆ ἀπεργίας.

§54Α. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἡ ἀνησυχία τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἄρτης πληρεξουσίου εἶναι βεβαίως δικαιολογημένη ἐν ὡρισμένῳ ὅμως μέτρῳ, διότι ἡ Χώρα μας ὡς Χώρα κατ’ ἐξοχὴν ναυτικὴ ἔχουσα πολλὰς νήσους ἔχει ἀνάγκην συγκοινωνίας θαλασσίας. Τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ θαλασσία αὐτὴ συγκοινωνία θὰ ἔπαυεν ὡρισμένα μέρη, ὡρισμέναι νῆσοι θὰ εὑρίσκοντο ἐν ἀποκλεισμῷ. Μολονότι, κύριοι πληρεξούσιοι, ἡ ἀπεργία τῶν ναυτεργατῶν ἤρχισεν ἀπὸ 8 ἡμερῶν, ἡ Κυβέρνησις δι’ ἐξαιρετικῆς δραστηριότητος κατώρθωσεν ὥστε ἀρκετὰ πλοῖα νὰ ἀπάρωσι τοῦ λιμένος Πειραιῶς καὶ νὰ ἐκτελέσωσι τοὺς κανονικοὺς αὐτῶν πλόας.

§55Α. ΓΙΑΝΝΟΥΛΑΤΟΣ. Ὄχι μερίμνῃ Κυβερνήσεως, ἀλλὰ μερίμνῃ ἀτίμων.

§56Α. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ὄχι, κ. συνάδελφε. Διετέθησαν μηχανικοὶ τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ, διότι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον σήμερον πραγματικῶς παραλύει τὰς ἐνεργείας τῆς Κυβερνήσεως καὶ καθιστᾷ δυσχερῆ τὸν ἀπόπλουν τῶν πλοίων δὲν εἶναι ἡ ἔλλειψις οὐδὲ πλοιάρχων οὐδὲ κατωτέρου προσωπικοῦ ναυτεργατῶν, ἀλλ’ ἡ ἔλλειψις μηχανικῶν. Δυστυχῶς δὲ τὸ σωματεῖον τῶν μηχανικῶν προσεχώρησεν εἰς τὴν ἀπεργίαν, εἶναι δὲ δυσχερὴς ἡ ἀνεύρεσις μηχανικῶν τὴν στιγμὴν αὐτήν.

§57Α. ΓΙΑΝΝΟΥΛΑΤΟΣ. Ὑπάρχουν, ὑπάρχουν.

§58Α. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἡ Κυβέρνησις λοιπὸν διέθεσεν ὡρισμένον ἀριθμὸν θερμαστῶν διὰ τὴν ἐκτέλεσιν δρομολογίων, τὰ ὁποῖα ἐθεωρήθη ὅτι ἐξυπηρετοῦν ἀμεσώτερα καὶ σπουδαιότερα συμφέροντα. Ὑπάρχουν πραγματικῶς μερικαὶ γραμμαί, ὡς ἡ τῆς Σκοπέλου, εἰς τὰς ὁποίας διεκόπη ἡ συγκοινωνία.

§59Γ. ΣΟΛΔΑΤΟΣ. Καὶ ἡ τοῦ Ἀμβρακικοῦ (διακοπαί).

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε, παρακαλῶ.

§61Μ. ΚΑΒΑΛΙΕΡΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀκούομεν ἀνακριβείας.

§62Α. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ ἀνακριβειῶν, κ. Καβαλιεράτε. Δὲν ἀφίνετε νὰ συμπληρώσῃ ὁ κ. Ὑπουργός; Ἐνδιαφέρομαι καὶ ἐγώ.

§63ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ, διατάξατε νὰ διανεμηθοῦν ἀντίτυπα τοῦ Κανονισμοῦ, διότι δὲν γνωρίζουν πολλοὶ τῶν πληρεξουσίων τὸν Κανονισμόν.

§64Α. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔλειψε νὰ λάβῃ ὅλα τὰ μέτρα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα θὰ ἠδύναντο πραγματικῶς νὰ ἐξασφαλίσουν τὸν ἀπόπλουν τῶν πλοίων. Δυστυχῶς εὑρίσκεται πρὸ τοῦ συμπαγοῦς ὄγκου τῶν ἐργατῶν καὶ δὲν ἠδυνήθησαν μέχρι σήμερον αἱ ἐνέργειαί της νὰ δώσουν τὰ προσδοκώμενα ἀποτελέσματα. Δίδω τὴν πληροφορίαν πρὸς τὸν ἀξιότιμον ἐξ Ἄρτης πληρεξούσιον ὅτι τὸ γεγονὸς, τὸ ὁποῖον ἐβεβαίωσα ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως, ὅτι ἐξακολουθοῦν αἱ διαπραγματεύσεις, δὲν τὸ ἠρύσθην ἐκ πληροφοριῶν τρίτων προσώπων, ἀλλὰ τὸ γνωρίζω ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως καὶ ὅτι ἐντὸς τῆς ἑσπέρας θὰ ἔχωμεν τελειωτικὴν ἀπάντησιν τῶν κυρίων ἐφοπλιστῶν ἂν καὶ κατὰ πόσον εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρεθῇ ἔδαφος συνεννοήσεως αὐτῶν μετὰ τῶν ναυτεργατῶν. Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω.

§65Μ. ΚΑΒΑΛΙΕΡΑΤΟΣ. Ἐὰν δὲν εὑρεθῇ ἔδαφος, κ. Ὑπουργέ;

§66Α. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Αὐτό, κύριε συνάδελφε, θὰ ἀποτελέσῃ ἀντικείμενον σκέψεως τῆς Κυβερνήσεως Πρέπει νὰ εἶναι βεβαία ἡ Συνέλευσις ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ λείψῃ ἀπὸ τοῦ νὰ λάβῃ ὅλα τὰ μέτρα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα θὰ ἐξασφαλίσωσι τὴν κανονικὴν λειτουργίαν τῆς οἰκονομικῆς ζωῆς τῆς Χώρας. Δὲν δύναμαι αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ σᾶς εἴπω τι περισσότερον.

§67Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ εἴχομεν σύνοψιν τῶν πληροφοριῶν τὰς ὁποίας παρέσχεν ὁ κ. Ὑπουργὸς διὰ τὴν ἐπανάληψιν. Δὲν κατώρθωσα νὰ παρακολουθήσω, διότι ἐγένετο τόσος θόρυβος.

§68Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Πρωθυπουργός). Προσθέτω ὅτι ἡ Κυβέρνησις καταβάλλει ὅλας τὰς ἀπαιτουμένας φροντίδας. Τὰ ζητήματα ὅμως εἶναι λεπτὰ καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λύωνται διὰ βεβιασμένων μέτρων. Πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως εἶναι νὰ προστατεύωνται ἐξ ἴσου τὰ δίκαια ἐργατῶν καὶ ἐργοδοτῶν, οὕτως ὥστε νὰ μὴ θεωρῆται ὅτι ἡ μία τάξις πιέζει τὴν ἄλλην. Ὡς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός, ἀνεγνωρίσαμεν τὰς αὐξήσεις τῶν ἡμερομισθίων κατὰ 20–25%, περὶ τῶν ὁποίων ἀπεφάνθη ἡ Ἐπιτροπὴ εἰς τὴν ὁποίαν παρέπεμψε τὸ ζήτημα, ὑπεβάλομεν δὲ αὐτὰς εἰς τὰς Ἑταιρείας καὶ ἐζητήσαμεν τοὺς ἰσολογισμούς των διὰ νὰ κρίνωμεν καὶ ἐπὶ τῶν ἰδικῶν των ἰσχυρισμῶν. Μέχρι σήμερον ὅμως μόνον μιᾶς Ἑταιρείας τὸν ἰσολογισμὸν ἐλάβομεν. Εἴπομεν ἐπίσης εἰς τοὺς ἐφοπλιστὰς ὅτι θὰ εὕρουν ἐπίσης τὴν ὑποστήριξιν τῆς Κυβερνήσεως.

§69Α. ΓΙΑΝΝΟΥΛΑΤΟΣ. Καμμίαν ὑποστήριξιν. Μᾶς εἴπετε ὅτι θὰ τηρήσητε οὐδετερότητα.

§70Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Πρωθυπουργός). Σᾶς εἴπομεν ὅτι θὰ τηρήσωμεν οὐδετερότητα εἰς τὰς ἀπ’ εὐθείας συνεννοήσεις σας μὲ τοὺς ἐργάτας διὰ τὸ ζήτημα τῶν αὐξήσεων, ἀλλ’ ὅτι θὰ εὕρητε πᾶσαν συνδρομὴν διὰ τὴν πρόσληψιν ἄλλων ἐργατῶν. Ἡ Κυβέρνησις σᾶς τὸ ἐδήλωσε, καὶ τὸ ἐπαναλαμβάνομεν, ὅτι ἐννοεῖ νὰ παράσχῃ κάθε προστασίαν εἰς τὴν ἐλευθερίαν τῆς ἐργασίας. Κατόπιν δὲ συνεννοήσεών μας μετὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐννόμου Τάξεως χθὲς καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν σήμερον ἐνισχύθη ἡ δύναμις τοῦ Πειραιῶς ὥστε νὰ μὴ ἐμποδισθοῦν οἱ ἐργάται οἱ θέλοντες νὰ ἐργασθοῦν. Ἐλπίζομεν ὅτι κατόπιν τῶν συμβιβαστικῶν διαθέσεων καὶ ἐνεργειῶν τῆς Κυβερνήσεως οἱ ἐργάται θὰ ὑποχωρήσουν, ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει θὰ λάβωμεν ὅσα ἄλλα μέτρα ἐπιβάλλονται διὰ τὴν ἐξασφάλισιν τῶν συγκοινωνιῶν, διότι ἀναγνωρίζομεν τὴν δύσκολον θέσιν καὶ τὰς ἀνάγκας εἰς τὰς ὁποίας εὑρίσκονται ὡρισμέναι Ἐπαρχίαι. Ἐννοοῦμεν νὰ προστατεύσωμεν τὸν ἐργάτην μέχρι τοῦ σημείου ὥστε νὰ μὴ συντριβῇ τὸ κεφάλαιον καὶ νὰ μὴ ὑποκύψῃ ἡ βιομηχανία, τὸ ὁποῖον θὰ εἶναι ζημία κοινωνικὴ καὶ ζημία ἰδιαιτέρως δι’ αὐτοὺς τοὺς ἐργάτας. Ἀλλὰ καὶ οἱ ἐργοδόται δὲν πρέπει νὰ ἐμφανίζουν διαρκῶς τὸν κίνδυνον τοῦ μπολσεβικισμοῦ, διότι τοιοῦτος κίνδυνος δὲν ὑπάρχει. Ἐπίσης ἐννοοῦμεν νὰ λάβωμεν μέτρα κατὰ τοῦ δεκαώρου τῆς ἐργασίας, διότι δὲν εἶναι τοῦτο ἀνεκτόν. Καταλήγων ἐκφράζω τὴν ἐλπίδα ὅτι αἱ ἀπεργίαι θὰ λήξουν τάχιστα.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μιχαλακόπουλος.

§72Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ἀληθῶς τὸ ζήτημα τόσον ἐνδιαφέρον, ὥστε μεγαλυτέρα βλάβη θὰ προήρχετο ἐκ τῆς μὴ συζητήσεως παρὰ ἐκ τῆς συζητήσεως αὐτοῦ. Ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, διασαφίζων πληρέστερον ὅσα ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας εἶπε, διασαφίζων πληρέστερον τὴν φράσιν, τὴν τόσον ὡραίαν, περὶ ἁρμονίας ἐργασίας καὶ κεφαλαίου ἔθεσε τὸ ἑξῆς περίπου ἀξίωμα: Ἀποσκοποῦμεν νὰ δώσωμεν εἰς τὸν ἐργάτην τὸ μάξιμουμ τῆς προστασίας, ἀλλὰ τὸ μάξιμουμ τοῦτο ἔχει δύο ὅρους. Ὁ πρῶτος ὅρος εἶναι νὰ μὴ στειρεύσῃ ἡ πηγὴ τοῦ κεφαλαίου, διότι ταύτης στειρευούσης, θὰ διψάσῃ καὶ ὁ ἐργάτης. Ὁ δεύτερος ὅρος εἶναι νὰ μὴ ὑποκύψῃ ἡ ἐγχώριος βιομηχανία εἰς τὸν συναγωνισμὸν ὁ ὁποῖος θὰ γίνῃ κατ’ αὐτῆς ἀπὸ ξένας βιομηχανίας ἐργαζομένας ὑπὸ κρείττονας ὅρους. Θὰ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ εἴπω ὅτι οἱ δύο οὗτοι ὅροι κατ’ οὐσίαν ἀποτελοῦσιν ἕνα καὶ τὸν αὐτόν. Ἐὰν ὁ δεύτερος ὅρος, ἐὰν δηλαδὴ ὁ συναγωνισμὸς ὁ ξένος, εἶναι τοιοῦτος ὥστε, λαμβανομένων ὑπ’ ὄψιν τῶν ἀξιώσεων τῶν ἐργατῶν, νὰ ὑποκύψῃ ἡ βιομηχανία, θὰ καταστραφῇ προδήλως τὸ ἑλληνικὸν κεφάλαιον.

§73Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Πρωθυπουργός). Πρακτικῶς ἔχετε δίκαιον. Θεωρητικῶς ἔχω δίκαιον ἐγώ.

§74Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλά, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι μία σύμπτωσις εὐτυχὴς ὅτι ἡ διατύπωσίς σας εἶναι αὕτη, μηδὲ τῶν λέξεων σχεδὸν ἐξαιρουμένων, πρὸς τὴν διατύπωσιν τὴν ὁποίαν ἔκαμε πρό τινων ἐτῶν ὁ συντηρητικώτερος τῶν πολιτευτῶν τῆς Ἀγγλίας, ὁ Μπόναρ Λῶ. Ὁ ἀρχηγὸς τοῦ συντηρητικοῦ κόμματος ἔλεγε κατὰ τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1918 ὅτι ἐννοεῖ νὰ προστατεύσῃ τὴν ἐργασίαν μέχρι τοῦ ὁρίου πέρα τοῦ ὁποίου θὰ ἤρχιζεν ὁ κίνδυνος τῆς στειρεύσεως τῆς πηγῆς τοῦ κεφαλαίου. Δὲν ἐνθυμοῦμαι ἂν εἶπε τὴν λέξιν στείρευσις ἀκριβῶς. Κατὰ θεωρίαν λοιπὸν εἶσθε συντηρητικώτατος, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ τὰ παράπονα τὰ ὁποῖα ἠκούσαμεν καὶ ἔξω τῆς Βουλῆς καὶ ἐντὸς τῆς Βουλῆς δὲν στρέφονται κατὰ τῆς ἀρχῆς σας, στρέφονται κατὰ τῆς ἐφαρμογῆς τῆς ἀρχῆς, ἣν ἐκηρύξατε, κατὰ τῆς διαχειρίσεως τῆς ἐξουσίας τῆς κυβερνητικῆς. Καὶ διὰ νὰ εἴμεθα περισσότερον συγκεκριμένοι: ἔγινε μία ἀπεργία τὴν ὁποίαν ἐπηκολούθησαν ἄλλαι. Ἡ ἀπεργία τῶν ναυτεργατῶν, ἡ ὁποία προέβαλε δύο ὅρους. Πρῶτος ὅρος ἡ αὔξησις κατὰ 20% τῶν ἡμερομισθίων.

§75Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Πρωθυπουργός). 50%.

§76Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, διότι δὲν ἔχω ἄλλας πληροφορίας ἀπὸ ὅσας λαμβάνει κανεὶς ὄχι ὑπευθύνως ἀπὸ τὸν τύπον.

§77Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Πρωθυπουργός). Εἴκοσι τὰ ἑκατὸν ἐπρότεινε τὸ Ὑπουργεῖον· οἱ ναυτεργάται ἐζήτησαν 50 ἕως 60.

§78Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ δευτέρα ἀξίωσις ἦτο νὰ ἀναγνωρισθῇ ἡ Ναυτικὴ Ὁμοσπονδία. Τί σημαίνει νὰ ἀναγνωρισθῇ; Ὄχι βέβαια ὅτι ὑπῆρχε φόβος νὰ στέλλῃ ἔγγραφα καὶ τὰ ἔγγραφα νὰ μὴ λαμβάνωνται ὑπ’ ὄψιν, ἀλλ’ ἠξιώθη ἵνα ἡ ἐκλογὴ τῶν ἐργοδοτῶν εἶναι περιωρισμένη εἰς ἕνα ὡρισμένον κύκλον, τὸν κύκλον τῶν ἐργατῶν τῶν ἐγγεγραμμένων εἰς τὴν Ὁμοσπονδίαν τὴν ὠργανωμένην.

§79Σ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Θὰ συμπληρώσω τοῦτο, ὅτι τὴν ἐκλογὴν δὲν θὰ τὴν κάμῃ ὁ ἐφοπλιστὴς ἀπὸ τοὺς ὠργανωμένους ἐργάτας, ἀλλὰ τὸ σωματεῖον θὰ ἀποστέλλῃ εἰς τοὺς ἐφοπλιστὰς οἱουσδήποτε θέλει.

§80Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Πρωθυπουργός). Ὄχι, ὄχι.

§81Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας εἶπεν ὅτι ἡ θέσις τῆς Κυβερνήσεως εἶναι δύσκολος, διότι χωρὶς νὰ ἔχῃ ὡρισμένον κείμενον νόμου ἀνέλαβε τὸ ἔργον τοῦ συμβιβαστοῦ ἢ τοῦ διαιτητοῦ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας προσέθηκεν ὅτι ἐζήτησεν ἀπὸ Ἐπιτροπὴν ἐξ ὑπαλλήλων νὰ ἐξετάσῃ τὸ δεδικαιολογημένον τῆς αὐξήσεως τῶν ἡμερομισθίων κατὰ ποσοστόν τι καὶ ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ τῶν ὑπαλλήλων εὗρεν ὅτι εἶναι δικαιολογημένη ἡ αὔξησις κατὰ 20 ἕως 25%. Ἐπεθύμουν νὰ μάθω ἂν διὰ τὴν ἐξέτασιν τῆς αὐξήσεως ταύτης ἐλήφθη ὑπ’ ὄψιν τὸ ἕτερον σκέλος τοῦ ἀξιώματος τὸ ὁποῖον ἔθιξε τόσον σαφῶς ἐνώπιον ὑμῶν ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ αὐτοκτονία τῆς βιομηχανίας τῆς ναυτικῆς, ἡ στείρωσις αὐτῆς, φαίνεται ὅτι δὲν ἐλήφθη ὑπ’ ὄψιν, διότι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὁ ἴδιος ἐβεβαίωσεν ὅτι εἶχεν ἕνα μόνον ἰσολογισμὸν ἐπιχειρήσεως λάβει ὑπ’ ὄψιν, χωρὶς νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τοὺς ἰσολογισμοὺς τοὺς ἄλλους, ἵνα ἴδῃ ἂν ζημιοῦνται αἱ ἐπιχειρήσεις. Ἡ δρᾶσις λοιπὸν αὐτὴ καθ’ ἑαυτὴν ὑπῆρξε πλημμελής, διὰ νὰ εἴμεθα συνεπεῖς πρὸς τὴν ἀρχήν, τὴν ὁποίαν ἔθεσεν ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ στόματος τοῦ Προέδρου αὐτῆς, ὅτι εἶναι ἀπαραίτητος ἀνάγκη νὰ μὴ στειρεύσῃ τὸ κεφάλαιον.

§82Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Πρωθυπουργός). Ἔχουσι καὶ ἀποθεματικὸν κεφάλαιον καὶ κέρδη μεγάλα.

§83Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὰ εἶναι εἰς τοὺς ἰσολογισμοὺς καὶ κατὰ συνέπειαν θὰ ἐξήταζεν ἡ Ἐπιτροπὴ τοὺς ἰσολογισμοὺς καὶ θὰ εὕρισκεν ἂν ὑπάρχουν ἀποθεματικὰ κεφάλαια. Γνωρίζετε ὅτι ἄλλοτε κατηγορήθην ὅτε εἰσήγαγον φιλεργατικά τινα νομοσχέδια εἰς τὴν Βουλήν, ὥστε τὴν πρόθεσίν μου τὴν φιλεργατικὴν δὲν δύνασθε νὰ τὴν ἀμφισβητήσητε· τὸ πολὺ πολὺ ποὺ ἠμπορεῖ νὰ μοῦ ἀποδοθῇ εἶναι μία ἀκόμη παλινῳδία, ἀλλὰ μοὶ εἶναι ἀδιάφορον.

§84Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Πρωθυπουργός.). Ἔχετε ἄλλως τε ἰσχυροὺς ὤμους.

§85Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἐνέργεια ἡ ὁποία ἐγένετο εἶναι πλημμελὴς ἐκτὸς ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας διὰ νέας του δηλώσεως ἢ πληροφορίας ἀποδείξῃ ὅτι ἐγένοντο τὰ πράγματα ἄλλως ἢ ὡς εἶπε πρότερον. Εἴπετε, κ. Ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ τῶν κυβερνητικῶν ὑπαλλήλων ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν της τὸν τιμάριθμον τῆς ζωῆς, 14πλάσιον περίπου, ἔλαβεν ὑπόψιν της τὰς προπολεμικὰς ἀντομισθίας καὶ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν ὥρισε τὴν ἀξίαν τῶν ἡμερομισθίων. Ἐπεθύμουν νὰ μάθω: Εἶναι γενικὴ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως αὐτὴ ἡ ὁποία ἐφαρμόζεται εἰς ὅλας τὰς ἀμοιβὰς; Τὴν ἐφηρμόσατε εἰς τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους; τὴν ἐφηρμόσατε εἰς τὰς ἄλλας βιομηχανίας; Ἀπαντᾷ ἡ αὔξησις αὐτὴ καὶ εἰς τὰς ἄλλας κατηγορίας; Τοῦτο ἐπεθύμουν νὰ μάθω.

§86Α. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Σᾶς δίδω τὴν πληροφορίαν ὅτι οἱ πλοίαρχοι προπολεμικῶς ἐλάμβανον μισθὸν 250 καὶ 300 δραχμάς. Σήμερον ἡ μισθοδοσία ἑνὸς πλοιάρχου ἀνέρχεται εἰς 1300 δραχμάς, δηλαδὴ ἔχομεν τιμάριθμον ἓν πρὸς ἕξ. Ἡ αὔξησις τῶν 20%, τὴν ὁποίαν ἐθεώρησε λογικὴν ἡ σχετικὴ Ἐπιτροπή, θὰ αὐξάνῃ ἴσως τὸν τιμάριθμον κατὰ μίαν μονάδα ἐπὶ πλέον, δὲν θὰ ἐξαντλῆται δηλαδὴ ὁλόκληρον τὸ ἐπίπεδον τοῦ τιμαρίθμου, διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ὁ σημερινὸς τιμάριθμος εἶναι 14, ἔπρεπε δὲ ἡ προπολεμικὴ μισθοδοσία νὰ πολλαπλασιασθῇ ἐπὶ 14. Δὲν ἀκολουθεῖ τὴν πολιτικὴν αὐτήν, τὴν ὁποίαν εἴπετε ἡ Κυβέρνησις καὶ εἰς τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους καὶ εἰς τοὺς ἄλλους κλάδους αὐξάνουσα τὴν μισθοδοσίαν των μὲ τὴν σημερινὴν κατάστασιν τῶν τιμαρίθμων. Ἐπιζητεῖ μίαν λογικὴν αὔξησιν, ὥστε νὰ ἐξασφαλίζηται εἰς τοὺς ἐργαζομένους ἕνας μισθὸς καθιστῶν τοὺς ὅρους τῆς ζωῆς ὑποφερτούς.

§87Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐγὼ δὲν ὑπέθεσα ποτὲ ὅτι, ἐπειδὴ ὁ τιμάριθμος εἶναι 14, ἐπολλαπλασιάσατε ἐπὶ 14 τὰς μισθοδοσίας τὰς προπολεμικάς. Δὲν εἶπον τοῦτο. Εἶπον ὅτι ἐλάβετε ὑπ’ ὄψιν τὸ σύνολον τῶν περιστάσεων τοῦ βίου καὶ ἠρώτησα ἂν τὴν αὐτὴν πολιτικὴν ἐφαρμόζετε μόνον εἰς μίαν βιομηχανίαν ἢ μόνον εἰς μίαν κατηγορίαν τῶν μηχανικῶν ἢ τῶν πλοιάρχων ἢ εἰς ὅλας τὰς κατηγορίας τῶν ἐργαζομένων ἐν τῇ ναυτικῇ βιομηχανίᾳ καὶ τῶν ναυτῶν ἀκόμη. Καὶ θὰ ἐπεθύμουν νὰ μάθω ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει πῶς ἐκανονίσθησαν τὰ ἡμερομίσθια τῶν ναυτῶν. Θέλω νὰ εἴπω ὅτι, ἂν ἡ Κυβέρνησις ὡς συμβιβαστικὴ νομίσῃ, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ μία αὔξησις σχετική, ὄχι βέβαια τοῦ δεκατετραπλασίου ὅπως εἶναι ὁ τιμάριθμος, ἀλλὰ τοῦ ἑξαπλασίου λόγου χάριν ἢ τοῦ ἑπταπλασίου, τοῦτο πρέπει νὰ ἀποτελέσῃ γνώμονα γενικὸν καὶ νὰ μὴ γίνηται ἐξαιρετικῶς διὰ μίαν βιομηχανίαν, πάντοτε δὲ λαμβανομένης ὑπ’ ὄψιν τῆς ἀντοχῆς τῆς βιομηχανίας.

§88Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Πρωθυπουργός). Ἔχει σημασίαν καὶ τὸ εἶδος τῆς ἐργασίας. Αὐτὸ θὰ ἦτο ἀκριβὲς ἂν αἱ ἀμοιβαὶ αἱ προπολεμικαὶ ἦσαν ἀμοιβαὶ δίκαιαι, ἀλλ’ ὑπῆρχε μεγάλη ἀνισότης ἀμοιβῶν προπολεμικῶν. Ἡμεῖς ἠμπορεῖ νὰ εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ μὴ διατηρήσωμεν αὐτὴν τὴν ἀνισότητα καὶ κατὰ συνέπειαν ἡ γνώμη ὅτι πρέπει γενικῶς νὰ εἴπωμεν ὅτι θὰ αὐξήσωμεν ὅλων τοὺς μισθοὺς κατὰ 200–300 καὶ ὄχι κατὰ 1,000, εἶναι γνώμη τὴν ὁποίαν δὲν ἠμποροῦμεν νὰ δεχθῶμεν, διότι ὄχι μόνον ἡ ἀντοχὴ τῶν διαφόρων ἐπιχειρήσεων εἶναι διάφορος, ἀλλὰ καὶ ἡ προπολεμικὴ ἀμοιβὴ τῶν ἐργατῶν δὲν ἦτο δικαία.

§89Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μοὶ λέγετε αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ὅτι δὲν δύνασθε νὰ δεχθῆτε τὸν κανόνα αὐτὸν εἰς μίαν ἐξαιρετικὴν περίπτωσιν, καθ’ ἣν θὰ ἀπεδεικνύετο ὅτι καὶ πρὸ τοῦ πολέμου ὑπῆρχεν ἀδικία ἢ ἀνισότης περὶ τὴν πληρωμήν. Ὑποθέτω ὅτι, ὅταν τίθενται οἱ κανόνες, δὲν ἀμφιβάλλει κανεὶς ὅτι θὰ ὑπάρξουν καί τινες ἐξαιρέσεις. Εἶναι τόσον παλαιὸν τὸ ῥητὸν ὅτι ὁ κανὼν κυροῦται διὰ τῆς ἐξαιρέσεως, ὥστε δὲν ἤξιζε τὸν κόπον νὰ μὲ διακόψητε, διὰ νὰ μοὶ εἴπητε ὅτι ἠμπορεῖ τοῦ κανόνος αὐτοῦ νὰ ὑπάρξῃ ἐξαίρεσις. Βεβαίως, ἀλλ’ αὐτὸς δὲν εἶναι ὁ κανών. Θὰ ἴδωμεν ὅμως ἂν τὸν κανόνα τὸν γενικὸν τὸν τηρεῖτε λ. χ. εἰς τὴν τάξιν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων.

§90Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Πρωθυπουργός). Εἶναι ἡ ἀντοχὴ τοῦ Κράτους.

§91Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως. Ὑπάρχει ὅμως καὶ ἡ ἀντοχὴ τῶν ἐπιχειρήσεων. Ἡ ἐξέτασις τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, διὰ νὰ ἴδῃ κατὰ πόσον εἶναι δεδικαιολογημένη ἡ αὔξησις τῶν ἀμοιβῶν, εἶναι μέτρον τὸ ὁποῖον θὰ ἔπραττε πᾶς τις· θὰ προσεπάθει νὰ ἴδῃ ἂν καὶ κατὰ πόσον εἶναι δικαιολογημένη μία αὔξησις καὶ θὰ προσήρμοζε τὴν ἀνάγκην τῆς αὐξήσεως πρὸς τοὺς γενικοὺς κανόνας τοὺς ὁποίους θὰ θέσωμεν διὰ τὴν αὔξησιν τῶν ἀμοιβῶν τῶν λοιπῶν τάξεων, καὶ τότε ἠθέλομεν ἴδει μήπως ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ φύγωμεν ἀπὸ τὸν κανόνα. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας προσέθηκεν ὅτι ὑπῆρξε μία δευτέρα ἀξίωσις, καθ’ ἣν δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ προσλαμβάνωνται ἐργάται οἱ ὁποῖοι δὲν ἀνήκουν εἰς τὴν Συνομοσπονδίαν. Ἐπειδὴ δὲν ἤκουσα καλῶς, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μοὶ ἐπαναλάβῃ τί εἶπε σχετικῶς μὲ τὴν στάσιν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου.

§92Α. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς ἐδήλωσα εἰς τοὺς ἐργάτας ὅτι θεωρῶ ἀντικείμενον συζητήσεως τὸ ζήτημα τῆς αὐξήσεως τῶν μισθῶν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἕτερον ζήτημα ἐδήλωσα ὅτι ὑπὸ ὡρισμένας τέλος πάντων τροποποιήσεις τῶν ὅρων θὰ ἠδύνατο τὸ Ὑπουργεῖον νὰ ἐπιληφθῇ τῆς ἐξετάσεως τοῦ ζητήματος τούτου. Ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς περιώρισε τὸ ἀντικείμενον τῆς διαφορᾶς εἰς τὸ ζήτημα τῆς αὐξήσεως, μεταγενεστέρως δὲ εἴχομεν δήλωσιν ἐκ μέρους τῶν ἐργατῶν ὅτι, ἐν ᾗ περιπτώσει ἐπραγματοποιεῖτο αὔξησις τοῦ ἡμερομισθίου, θὰ ἐδέχοντο νὰ ἐπανέλθωσιν εἰς τὰς ἐργασίας των. Καὶ πρὸ τῆς ἐκρήξεως τῆς ἀπεργίας μοὶ ἐδήλωσαν ὅτι, ἂν ἐλάμβανον τὴν αὔξησιν τῆς μισθοδοσίας, θὰ ἐδέχοντο νὰ ἀφήσουν κατὰ μέρος τὸ δεύτερον ζήτημα.

§93Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Πρωθυπουργός). Ἐπιτρέπετε νὰ εἴπω δύο λέξεις συμπληρωματικάς; Ἀπὸ τοῦ 1921 καθιερώθη ἕν καθεστὼς κατὰ τὸ ὁποῖον οἱ ἐφοπλισταὶ ὑπεχρεοῦντο νὰ λαμβάνουν ἐργάτας μόνον καθ’ ὑπόδειξιν τῆς Συνομοσπονδίας. Αὐτὸ τὸ καθεστὼς κατηργήθη τώρα ἐσχάτως ὑπὸ τῆς Ἐπαναστάσεως. Καὶ ὁ ἀγὼν ὁ ὁποῖος διεξάγεται σήμερον εἶναι νὰ ἀποκατασταθῇ ὄχι τὸ παλαιὸν καθεστὼς ἀκέραιον, ἀλλὰ νὰ ὑποχρεωθοῦν οἱ ἐφοπλισταὶ νὰ λαμβάνουν ἐργάτας ἀπὸ τὴν τάξιν τῶν ὠργανωμένων ἐργατῶν, ὄχι πλέον καθ’ ὑπόδειξιν τῆς Συνομοσπονδίας, ἀλλὰ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐγγεγραμμένοι εἰς τὸ σωματεῖον. Ἐξ ἄλλου οἱ ἐφοπλισταὶ δὲν ἔχουν ἐμπιστοσύνην ἀκόμη εἰς τὴν Συνομοσπονδίαν. Ἡ ἀξίωσις αὕτη, ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω, τῶν ὠργανωμένων ἐργατῶν ὅπως ἐπιβάλλωνται νὰ προσλαμβάνωνται ἐργάται μόνον ἐκ τῶν ἀνηκόντων εἰς τὸ σωματεῖον εἶναι γενικὴ εἰς ὅλους τοὺς κλάδους καὶ ἐδῶ καὶ ἀλλαχοῦ. Ἡ ἀξίωσις εἶναι δυνατόν, γενομένη δεκτή, ἐφόσον τὰ σωματεῖα διευθύνονται καλῶς, εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποβῇ εἰς ὄφελος τοῦ ἐργοδότου, διότι εἶναι δυνατόν, ἐὰν ἀσκῆται αὐστηρὰ πειθαρχία ἐκ μέρους τῶν σωματείων εἰς τοὺς ἐργάτας, νὰ ἐξασφαλίζηται διὰ τῆς ἐπιβολῆς τῶν σωματείων ἡ μεγαλυτέρα ἀπόδοσις τῆς ἐργασίας. Ὅταν ὅμως τὰ σωματεῖα δὲν διευθύνωνται καλῶς, εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποβῇ εἰς τυραννίαν. Δὲν ἠμπορεῖ κανεὶς νὰ εἴπῃ ἀπολύτως ὅτι ἡ ἀξίωσις αὕτη εἶναι ἀξίωσις μπολσεβικικὴ καὶ νὰ τὴν ἀποκρούσῃ. Εἶναι ἀξίωσις, ἐπαναλαμβάνω, ἡ ὁποία δύναται νὰ ἀποβῇ εἰς ἀγαθόν. Ὅταν ὅμως τὰ σωματεῖα δὲν διευθύνωνται καλῶς, ὅταν κάθε ἀξίωσις τοῦ ἐργάτου ὑποστηρίζηται ἀπὸ τὸ σωματεῖον καὶ ὅταν ὑποστηρίζηται ἡ ὀκνηρία, τότε θὰ ἀποβῇ εἰς ἐλάττωσιν τῆς ἐργασίας. Τὸ δὲ Ὑπουργεῖον δὲν εἶναι πεπεισμένον ὅτι εἶναι εἰς τὴν περιωπὴν ποὺ πρέπει νὰ εἶναι ἡ Συνομοσπονδία, διὰ νὰ τὴν ἐνισχύσῃ εἰς τοιοῦτον ζήτημα. Δι’ αὐτὸ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας εἶπεν ὅτι μόνον ὑπὸ ὡρισμένας προϋποθέσεις δύναται νὰ συζητηθῇ τὸ ζήτημα καὶ ὅτι θεωρεῖ ἀντικείμενον συζητήσεως μόνον τὴν αὔξησιν τῶν ἡμερομισθίων.

§94Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν τὰ πρόσωπα καὶ τὰ πράγματα ἦσαν ἰδανικά, τότε μόνον ἡ ἀξίωσις αὐτῶν τῶν σωματείων θὰ ἦτο σκόπιμος. Γνωρίζετε καλύτερον ἴσως ἐμοῦ ἀπὸ τὴν ἱστορία ὅτι μία ἐκ τῶν πραγματικῶν ἀφορμῶν τῆς Γαλλικῆς Ἐπαναστάσεως ὑπῆρξεν ἡ τυραννία τῶν corporations, κατὰ τὴν ὁποίαν ἔπρεπε κανεὶς νὰ εἶναι μέσα εἰς τὰ σωματεῖα διὰ νὰ δύναται νὰ προαχθῇ καὶ νὰ ζήσῃ.

§95Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἔχει σχέσιν.

§96Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχει σχέσιν, διότι τοῦτο ἀκριβῶς εἶναι τὸ σημεῖον, τὸ ὁποῖον σεῖς εἴπετε πρὸ ὀλίγου, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἀφόρητος τυραννία.

§97Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Πρωθυπουργός). Δὲν δύναμαι νὰ δεχθῶ ὅτι οἱ συντεχνικοὶ περιορισμοὶ εἶναι ἀκριβῶς τὸ ἴδιον.

§98Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν λέγω ὅτι εἶναι ἀκριβῶς τὸ ἴδιον. Λέγω ὅτι ἀπετέλει καὶ ἐκεῖνο μίαν τυραννίαν, καθ’ ὃν τρόπον τείνει ἡ νέα κατάστασις ν’ αὐτοκατασταθῇ μία τυραννία, ὡς ὀρθότατα καὶ σεῖς τὸ ἐχαρακτηρίσατε. Εἴπετε ὅτι τὸ πρᾶγμα δὲν εἶναι τὸ ἴδιον. Ἡ ἱστορία δὲν ἐπαναλαμβάνεται ποτὲ μὲ τὰ ἴδια πράγματα, οὔτε μὲ τὰ ἴδια πρόσωπα, οὔτε μὲ τὰς ἰδίας σχέσεις. Ἡ δὲ Κυβέρνησις ὤφειλε νὰ καταστήσῃ σεβαστὴν τὴν ἐλευθερίαν τῆς ἐργασίας, περὶ ἧς ἔχομεν νόμον, ὅστις ἐψηφίσθη πρὸ ἐτῶν τινων τῇ εἰσηγήσει τοῦ κ. Σπυρίδη, ὡς Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, πρὸς προστασίαν τῆς ἐργασίας, μολονότι θὰ ἤρκουν καὶ αἱ διατάξεις τοῦ Ποινικοῦ Νόμου.

§99Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. Ἐψηφίσθη ὁ νόμος, ὁ ὁποῖος τιμωρεῖ τὸ sabotage.

§100Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκεῖνο λοιπὸν τὸ ὁποῖον δικτυποῦται ὡς παράπονον εἶναι ὅτι καθ’ ἣν στιγμὴν ὑπεβλήθη ἡ ἀξίωσις νὰ προσλαμβάνωνται ἐργάται ἀποκλειστικῶς ἀπὸ τὰ ὠργανωμένα σωματεῖα, ἦσαν ἐλεύθεροι οἱ ἐργοδόται νὰ προσλάβουν ἔξωθεν ἐργάτας καὶ οὐδεὶς ἠδύνατο νὰ τοὺς ἐμποδίσῃ. Ἀλλ’ οἱ ὠργανωμένοι ἐργάται, ἐννοοῦντες νὰ ἐπιβάλουν τὰς θελήσεις των, ἠθέλησαν νὰ ἐπιβάλουν αὐτὰς καὶ διὰ ξυλοκοπημάτων καὶ ἀπειλῶν πρὸς τοὺς νέους ἐργάτας καὶ κατήντησε νὰ μένουν τὰ ἀτμόπλοια δεμένα εἰς τὸν λιμένα Πειραιῶς, διὰ ν’ ἀποδειχθῇ κατὰ τοιοῦτον τρόπον ὅτι, ἐνῷ ἔχομεν ἀνάγκην νὰ γίνῃ ἐργασία νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν Χώραν πλοῦτος, διὰ τοῦ ὁποίου καὶ μόνον θὰ σταθεροποιήσωμεν τὸ συνάλλαγμα, ἐν τούτοις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὕρῃ προστασίαν ὁ ἐλεύθερος ἐργάτης, ὁ ὁποῖος θέλει νὰ ἐργασθῇ, διατί; διότι ὑπάρχει ἡ ἀξίωσις τῶν σωματείων, ἐπιβαλλομένη καὶ διὰ τῆς βίας, ἡ δὲ ἀστυνομία, καίτοι εἶχε καθῆκον νὰ προστατεύσῃ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἤθελον νὰ ἐργασθοῦν, δὲν τὸ ἔπραξεν.

§101Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Πρωθυπουργός). Σᾶς εἶπον ὅτι ἐδόθησαν διαταγαὶ νὰ προστατευθοῦν ἀποτελεσματικῶς οἱ θέλοντες νὰ ἐργασθοῦν, νὰ καταδιωχθοῦν δὲ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἤσκησαν βίαν κατὰ τῶν θελόντων νὰ ἐργασθοῦν. Τώρα, ἐὰν συνέβησαν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα δὲν ἠδυνήθη νὰ προλάβῃ ἡ Ἀρχή, δὲν ἔπεται ὅτι τοῦτο ἦτο πρόθεσις τῆς Κυβερνήσεως. Ἐὰν γίνῃ συμπλοκὴ καὶ κτυπηθοῦν αὔριον, τί θὰ πταίῃ ἡ Κυβέρνησις; Ἐπὶ τοῦ προκειμένου αἱ διαταγαὶ αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν εἶναι νὰ προστατευθοῦν ἀποτελεσματικῶς οἱ θέλοντες νὰ ἐργασθοῦν. Ἐὰν πεισθῶμεν εἰς τὸ τέλος ὅτι οἱ δυστροποῦντες εἶναι οἱ ἐφοπλισταί, τότε θὰ λάβωμεν τὰ ἀνάλογα μέτρα.

§102Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶμαι ἱκανοποιημένος ἐκ τῆς ἀπαντήσεως τὴν ὁποίαν ἔδωκεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, δὲν ἔχω δὲ καμμίαν ἀμφιβολίαν ὅτι θὰ λάβητε μέριμναν, ὥστε ἡ ἀπάντησις αὕτη νὰ ἐφαρμοσθῇ ἐν τοῖς πράγμασι. Θὰ ἐνθυμῆσθε τὰς μεγάλας ἀπεργίας τῆς Ἀγγλίας καὶ τὸ κῦμα τὸ ὁποῖον ἐξαπελύθη καὶ εἰς τὴν Γαλλίαν τῷ 1920. Ποία ἦτο ἡ στάσις τῶν Κυβερνήσεων ἐκείνων; Ἐπροστάτευσαν τὴν ἐλευθερίαν τῆς ἐργασίας, εἶχον δὲ ὅλην τὴν κοινωνίαν μαζί των. Αὐτὸ δὲ πρέπει νὰ ἐννοήσητε, ὅτι πρέπει νὰ ἀντιτάξητε ἄμυναν, ἄμυναν θεμιτὴν ἐντὸς τῶν ὁρίων τοῦ νόμου. Ποῖον δὲ ἦτο τὸ ἀποτέλεσμα τῆς στάσεως αὐτῆς τῶν Κυβερνήσεων ἐκείνων; Ὅτι συνησπίσθησαν ὅλα τὰ μέλη τῆς κοινωνίας περὶ τὰς Κυβερνήσεις, ἐφαρμοζούσας μόνον τὸν νόμον, ἄνευ βιαιοτήτων, κατωρθώθη δὲ νὰ κατασταλῶσιν αἱ ἀπεργίαι ἐκεῖναι, καὶ οἱ ἴδιοι οἱ ἐργάται νὰ ἐννοήσουν ποῖον εἶναι τὸ συμφέρον αὐτῶν. Καὶ ὅταν ἠννόησαν τοῦτο εἰργάσθησαν, ἔμειναν εὐχαριστημένοι καὶ ἔκτοτε δὲν ἐσημειώθησαν νέαι σημαντικαὶ ἀπεργίαι. Λάβετε ἓν παράδειγμα ἄλλης Ἐπικρατείας, γείτονος, εἰς τὴν ὁποίαν αἱ Κυβερνήσεις ἐτήρουν μίαν οὐδετερότητα χλιαράν, διὰ νὰ μὴ μεταχειρισθῶ τὸν ὅρον τοῦ διεθνοῦς δικαίου, τῆς εὐμενοῦς οὐδετερότητος. Τί ἔγινεν εἰς τὴν Ἐπικράτειαν ἐκείνην; Ὅτι οἱ ἐργάται συνέλαβον ἰδέας οἵας προχθὲς εἴδομεν δημοσιευομένας εἰς μίαν ἐφημερίδα εἰς τὸν Πειραιᾶ, ὅτι πρέπει νὰ καταλάβωσι τὰ ἐργοστάσια, τοὺς ἀγρούς, τὰ ἀτμόπλοια, νὰ ἱδρύσωσι Σοβιὲτ καὶ νὰ διοικήσωσιν αὐτοὶ οὗτοι τὰς ξένας περιουσίας. Τὸ πρᾶγμα ἐπροχώρησεν. Ἡ ἀστικὴ τάξις τότε ἠναγκάσθη νὰ ὀργανωθῇ ἐν Ἰταλίᾳ καὶ ὠργανώθη καὶ διὰ τῶν ὅπλων. Ἡ Ἰταλία εἶχε μεταβληθῆ εἰς ἓν πεδίον ἀλληλοσφαγῆς, ἐκαίοντο ὁλόκληρα ἐργοστάσια καὶ ναυπηγεῖα ἀξίας πολλῶν ἑκατομμυρίων. Καὶ τὴν ἑπομένην ἑκάστης καταστροφῆς οἱ ἐργάται ἐπείθοντο ὅτι παρεσύρθησαν, διότι ἔβλεπον τὸν ὄλεθρον τὸν συντελεσθέντα, μέχρις οὗ ἕνας ἰσχυρὸς κυβερνήτης ἔβαλε καθένα εἰς τὴν θέσιν του. Οὕτω προώδευεν ἡ Ἰταλία. Αὐτὴ εἶναι ἡ καλυτέρα πολιτική, τῆς ἐλευθερίας, καὶ αὐτὸ πρέπει νὰ διακηρύξωμεν ὅλοι εἰς τοὺς ἐργάτας, ἵνα μὴ ἀποπλανῶνται. Δυστυχῶς πρὸ τοῦ πολέμου, ὡς εἶνε ἀναμφισβήτητον, τὸ κεφάλαιον ἐπερίσσευε καὶ προσεφέρετο μὲ 2½% εἰς τὰς μεγάλας χρηματαγοράς. Κατεστράφησαν ὅμως διὰ τοῦ πολέμου κεκτημένα κεφάλαια, ἐντὸς τετραετίας ἡ ἀνθρωπότης ὁλόκληρος, κατεγίνετο καὶ αὐτὴ ὄχι νὰ παράγῃ καὶ νὰ ἀποταμιεύῃ, ἀλλὰ τοὐναντίον, εἰς ἔργα ὀλέθρια καὶ καταστροφῆς. Συνέπεια τούτου εἶναι ὅτι σήμερον ὁ κόσμος ἔχει περισσοτέραν ἀνάγκην τοῦ κεφαλαίου παρὰ τῆς ἐργασίας. Τοῦτο πρέπει νὰ τὸ ἐννοήσουν καλῶς οἱ ἐργάται· ὅτι εἶναι ἀνάγκη τὸ κεφάλαιον νὰ προστατευθῇ, δι’ αὐτὴν τὴν περίοδον, καὶ νὰ προοδεύσῃ διὰ ν’ ἀποζήσουν καὶ αὐτοὶ οἱ ἐργάται. Μετερχόμενοι δὲ πολιτικὴν ἀντίθετον δὲν κάμνουν τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ ἐφαρμόζουν τὸν μῦθον τοῦ Αἰσώπου καὶ νὰ εὐχαριστῶνται διότι λείχουν τὴν γλῶσσάν των ἐπὶ τοῦ μετάλλου χωρὶς νὰ καταλαμβάνουν ὅτι χύνουν τὸ αἷμά των. Καὶ πρέπει καὶ ἄλλο τι νὰ εἴπωμεν εἰς τοὺς ναυτεργάτας: Ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ ναυτιλία, ἡ ὁποία ἄλλοτε προσεκόμιζεν ἀρκετὰ χρήματα εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὥστε νὰ συντελέσῃ ὑπὲρ πάντα νόμον ΓΧΜΒʹ καὶ ὑπὲρ πάντα ἄλλον παράγοντα εἰς ἀποκατάστασιν τῆς ἰσορροπίας τοῦ συναλλάγματός μας, ἔχει σήμερον ἐπικινδύνους ἀντιπάλους καὶ ἀνταγωνιστάς. Ἤδη ἔχομεν ἀποκλεισθῆ σχεδὸν ἀπὸ τὰς ἀκτὰς τῆς Ἐγγὺς Ἀνατολῆς, ὅπου ἐπὶ τόσα ἔτη ἐδούλευε καὶ ἐκέρδαινεν ἡ Ἑλληνικὴ ναυτιλία, ἀπὸ τὴν Ἰταλικὴν δὲ ναυτιλίαν ὑφιστάμεθα τραχύτατον ἀνταγωνισμόν. Θὰ συστήσω ἰδιαιτέρως νὰ μελετηθοῦν τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἀπὸ τῆς ἀνόδου του εἰς τὴν Ἀρχὴν ἔλαβεν ὁ κ. Μουσσολίνι διὰ τὴν προστασίαν τῆς βιομηχανίας τῆς ναυτιλιακῆς ἀλλὰ καὶ τῆς ναυπηγικῆς. Ἐδῶ ἡ ναυτιλία δὲν εἶδε ποτὲ τίποτε· τὸ Κράτος τὸ Ἑλληνικὸν δὲν ἔκαμε τίποτε δι’ αὐτήν, ἐξ ὅσων δὲ γνωρίζω, ὁσάκις συνωμίλησα καὶ μὲ βουλευτὰς καὶ μὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν ἄλλοτε ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, ὅλοι μοὶ εἶπον: ἡμεῖς δὲν ζητοῦμεν τίποτε ἀπὸ τὸ Κράτος· μόνον νὰ μᾶς ἀφήσῃ ἀνενοχλήτους, νὰ ἐργασθῶμεν μόνοι μας. Ζητοῦν λοιπὸν μόνον νόμιμον προστασίαν· οὔτε βοηθήματα οὔτε primes. Ὅταν δὲ τοῦτο γίνῃ, εἶναι δυνατὸν ν’ ἀποκτήσῃ πάλιν θάρρος ἡ Ἑλληνικὴ ναυτιλία, τῆς ὁποίας, χωρὶς νὰ γνωρίζω ὡρισμένας στατιστικές, ἐν τούτοις δύναμαι νὰ εἴπω ὅτι τὰ 30% διατίθενται διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν Ἑλληνικῶν ἀναγκῶν, τὸ δὲ ὑπόλοιπον μέρος ἐργάζεται ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ, ἤγουν συγκομίζει ὄχι χρῆμα Ἑλληνικόν, ἀλλὰ χρῆμα τῆς ἀλλοδαπῆς, ὑγιὲς δηλαδὴ νόμισμα τὸ ὁποῖον συνεισφέρει εἰς τὴν Χώραν. Καὶ ἂν αὐτὴν τὴν γλῶσσαν καὶ αὐτὴν τὴν στάσιν τηρήσητε πρὸς τοὺς ἐργάτας τῆς ναυτιλίας, νὰ εἶσθε ἀπολύτως βέβαιοι ὅτι θὰ τοὺς πείσητε, διότι καὶ αὐτοὶ πίπτουν θύματα ὀλίγων ἐπιτηδείων ὁδηγῶν καὶ κατόπιν μεταμελοῦνται οἰκτρῶς. Πρέπει νὰ τοὺς σώσετε. Ταῦτα εἶχον νὰ εἴπω.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βαρβαγιάννης.

§104Ι. ΒΑΡΒΑΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, δὲν ἤθελον ἡ σεβαστὴ Συνέλευσις νὰ μείνῃ ὑπὸ τὰς ἐντυπώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, αἱ ὁποῖαι ἐντυπώσεις πᾶν ἄλλο ἢ εὐνοϊκαὶ εἶναι διὰ τὴν βιομηχανίαν μας. Ἡ Ἑλληνικὴ βιομηχανία, κύριοι, ἀριθμεῖ βραχὺν βίον, τὰ δὲ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας δὲν στηρίζονται ἐπὶ ἀκριβῶν πληροφοριῶν. Ἐὰν ἀνατρέξωμεν εἰς ἐκθέσεις ἐπιθεωρητῶν, αἱ ὁποῖαι ὑπεβλήθησαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον πρὸ ἓξ ἐτῶν, θὰ ἴδωμεν ἐπὶ λέξει ὅτι ἡ κατάστασις τῶν Ἑλλήνων ἐργατῶν καὶ ἀπὸ οἰκονομικῆς καὶ ἠθικῆς ἀπόψεως εὑρίσκεται εἰς πολὺ καλύτερον σημεῖον τῆς καταστάσεως τῶν ἐργατῶν ἄλλων Κρατῶν. Θὰ περιορισθῶ κυρίως εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἀπεργίας τῆς Ἐλευσῖνος. Πρόκειται περὶ ἐργοστασίων καὶ ἐπιχειρήσεων, μεταξὺ τῶν ὁποίων ὑπάρχουν καὶ ἐπιχειρήσεις πολὺ εὔσπλαγχνοι πρὸς τοὺς ἐργάτας. Ἐὰν θελήσω ν’ ἀναφέρω τὴν Ἑταιρείαν Οἴνων καὶ Οἰνοπνευμάτων, ὑπάρχουν παραδείγματα πολλὰ κατὰ τὰ ὁποῖα χῆραι ἐργατῶν, οἱ ὁποῖοι εἰργάσθησαν 4 καὶ 5 καὶ 10 ἔτη, ἐξακολουθοῦν λαμβάνουσαι ἐπιδόματα 80 καὶ 100 δραχμῶν. Ὑπάρχουν ὑπάλληλοι οἱ ὁποῖοι ἐστάλησαν εἰς τὸ Davos ἐπὶ δύο ἔτη μὲ πλήρεις ἀποδοχὰς καὶ ἐπιδόματα διὰ νὰ ἐπανεύρουν τὴν ὑγείαν των καὶ νὰ ἐπανέλθουν εἰς τὴν ἐργασίαν. Κύριοι πληρεξούσιοι, ἡ Χώρα μας ἐθεωρεῖτο ἄλλοτε ὅτι δὲν ἦτο βιομηχανική. Ἡ βιομηχανία μας εὑρίσκεται εἰς τὰ σπάργανα, εἶναι δὲ πολὺ λυπηρόν, ἀκριβῶς τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται εἰς τὰ σπάργανα, νὰ λαμβάνωνται μέτρα αὐστηρά, μέτρα ἀστυνομικὰ ἐναντίον τῆς βιομηχανίας, καὶ πρέπει νὰ τονισθῇ ὅτι πάντες οἱ νόμοι τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας δὲν εἶναι παρὰ μέτρα ἀστυνομικὰ ἐναντίον τῆς βιομηχανίας. Οὐδὲν μέτρον ἐλήφθη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας προστατευτικὸν ἐκτὸς τοῦ νόμου 2948, περὶ προαγωγῆς τῆς ἐθνικῆς βιομηχανίας καὶ βιοτεχνίας, ὁ ὁποῖος ἐψηφίσθη ἐπὶ τέλους μετὰ πάροδον δέκα ἐτῶν. Εἰς τὴν Χώραν μας ἔλειψεν ἡ ὀρθὴ κατανομὴ τῆς ἐργασίας. Καὶ ὅπου λείπει ἡ ὀρθὴ κατανομὴ τῆς ἐργασίας, ἐκεῖ εἶναι μειωμένη καὶ πᾶσα παραγωγὴ γεωργική, κτηνοτροφική, βιομηχανική. Τοιαύτη δὲ Χώρα, ὡς λέγει ὀρθῶς εἰς τὸ ἔργον του Kritik der Willenskraft ὁ Γκέτσαϊτ, εἶναι καταδικασμένη εἰς τὴν πενίαν. Ὁ αὐτὸς σοφὸς λέγει ὅτι ἡ Χώρα ἡ ὁποία δὲν ἐξάγει προϊόντα θὰ καταντήσῃ νὰ ἐξαγάγῃ εἰς τὸ τέλος ἀνθρώπους. Καὶ εἰς οὐτὸ τὸ σημεῖον εἴχομεν καταντήσει πρὸ 20 ἐτῶν, ὁπότε ἡ μετανάστευσις εἶχε προχωρήσει εἰς τὸ σημεῖον, ὥστε κατὰ τὸ 1903 ὁ ἀριθμὸς τῶν μεταναστῶν εἰς τὴν Ἀμερικὴν εἶχεν ἀνέλθει εἰς 38,000! Σοβαρὸς ἀριθμός, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐκ τῆς Γερμανίας εἶχον μεταναστεύσει μόνον 10,000 καὶ ὄχι πτωχοί, ἀλλ’ ἔποικοι, οἱ ὁποῖοι ἐπήγαιναν ἐκεῖ νὰ κάμουν ἐπιχειρήσεις καὶ νὰ ἐπιστρέψουν εἰς τὸς πατρίδας των πλούσιοι. Βεβαίως ὑπῆρξεν ἐποχὴ κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ ἡμέτεροι ἐργάται δὲν ἔζων καλῶς, ἀλλὰ ὑπάρχουν παραδείγματα ἐργατῶν σήμερον τῶν ὁποίων τὸ ἡμερομίσθιον ἔχει αὐξηθῆ εἰς τὸ 14πλάσιον τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ μισθὸς τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων μόλις ἔφθασε τὸ 6πλάσιον. Εἰς τὰ κλωστοϋφαντήρια οἱ βαφεῖς ἐλάμβανον 3 δραχμὰς τὴν ἡμέραν προπολεμικῶς καὶ σήμερον λαμβάνουν 1500 δραχμὰς μηνιαίως, οἱ ὑφανταὶ λαμβάνουν 2000 δραχμὰς καὶ οἱ μηχανικοὶ λαμβάνουν 2500 μηνιαίως. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια. Ἔρχομαι συγκεκριμένως εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἀπεργίας τῆς Ἐλευσῖνος. Μικρὰ κωμόπολις, κατ’ ἐξοχὴν βιομηχανική, εἰς τὴν ὁποίαν ὑπάρχουν ἐργοστάσια, μεγάλαι Ἑταιρεῖαι, ἔζη μέχρι τοῦδε ἐν ἠρεμίᾳ, διότι οἱ προϊστάμενοι ἐνδιαφέρονται διὰ τὸ ἀγαθὸν τῶν ἐργατῶν ὡς ἀληθεῖς προστάται καὶ κηδεμόνες.

§105ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Σεῖς τὰ πιστεύετε αὐτά;

§106Ι. ΒΑΡΒΑΓΙΑΝΝΗΣ. Συνηθίζω νὰ λέγω μόνον ὅ,τι πιστεύω. Ἔχω, κύριοι, ἀκριβεῖς πληροφορίας. Λοιπὸν γνωρίζω πολὺ καλά, ὡς καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, διότι τῷ ἐξέθεσα τὴν κατάστασιν ὅπως αὐτὴ ἔχει ἀκριβῶς, ὅταν μετέβην πρὸ τεσσάρων ἡμερῶν παρ’ αὐτῷ μὲ τὸ σημείωμα τῶν αἰτημάτων τῶν ἐργατῶν. Πρῶτον αἴτημα ἦτο ἡ ἀναγνώρισις τοῦ σωματείου των, εἰς τρόπον ὥστε αἱ ἐπιχειρήσεις νὰ προσλαμβάνωσιν ἐργάτας μόνον ἀπὸ τὸ σωματεῖον. Τοῦτο εἶναι καταπάτησις κατάφωρος τῆς ἐλευθερίας τῆς ἐργασίας. Εἶναι καταδυνάστευσις.

§107Α. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς τὸ ἀντικείμενον τῆς διαφορᾶς περιωρίσθη εἰς τὴν αὔξησιν τοῦ ἡμερομισθίου.

§108Ι. ΒΑΡΒΑΓΙΑΝΝΗΣ. Ἔρχομαι εἰς τὸ δεύτερον αἴτημα, ὅπου πρόκειται περὶ αὐξήσεως πάντων τῶν ἡμερομισθίων. Ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι λαμβάνουν δραχμὰς 2 καὶ λεπτὰ 30 καθ’ ὥραν καὶ ἐργάζονται 10ωρον δὲν εἶναι ἐργάται, οὔτε ἐξειδικευμένοι, οὔτε εἶναι ἱκανοὶ νὰ ἐκτελέσουν ἐργασίαν, ἀλλ’ εἶναι ἀνάπηροι, ἐξ εὐσπλαγχνίας δὲ αἱ Ἑταιρεῖαι ἀντὶ νὰ προσλάβουν τρεῖς ἐργάτας, εἰς τοὺς ὁποίους νὰ πληρώνουν 30 δραχμάς, προυτίμησαν νὰ δίδουν 25 δραχμὰς εἰς περισσότερα πρόσωπα, χάριν εὐσπλαγχνίας.

§109ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Κύριε συνάδελφε, τὰ ἄλλα ἐργοστάσια ἐδέχθησαν τὰ αἰτήματα τῶν ἐργατῶν· μόνον τὰ ἐργοστάσια Τσιμέντων καὶ τῶν Οἴνων καὶ Οἰνοπνευμάτων δὲν ἐδέχθησαν.

§110Ι. ΒΑΡΒΑΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀκριβῶς τῶν Τσιμέντων τὴν ἐργασίαν τὴν ἐκτελοῦν τὰ πρόσωπα αὐτά, διότι εἶναι ἐργασία ἐλαφρά. Τὸ τρίτον αἴτημα περὶ πληρωμῆς κατὰ Σάββατον εἶπον εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὅτι εἶναι παραδεκτόν, ὅτι θὰ καταβάλω πᾶσαν προσπάθειαν νὰ πείσω τοὺς βιομηχάνους νὰ τὸ δεχθοῦν, ἄλλως τε οὕτως ἢ ἄλλως λαμβάνουν οἱ ἐργάται καθ’ ἑβδομάδα προκαταβολάς. Τὸ τέταρτον αἴτημα εἶναι αἴτημα τὸ ὁποῖον εἶναι ἀπαράδεκτον ἁπανταχοῦ τῆς Οἰκουμένης, διότι ζητοῦν οἱ ἐργάται νὰ πληρώνωνται, ἐπειδὴ ἐργάζονται κατ’ ἐναλλαγὴν τὴν Κυριακήν, εἰς τὸ διπλάσιον. Καὶ τὰς νυκτερινὰς ὥρας ἐπίσης κατὰ τὸ διπλάσιον, τὸ ὁποῖον δὲν ἰσχύει οὐδαμοῦ.

§111ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Πανταχοῦ γίνεται.

§112Ι. ΒΑΡΒΑΓΙΑΝΝΗΣ. Ὄχι δὲν γίνεται πουθενά. Γενικῶς ἐξετάζων τὸ ζήτημα τῶν ἐργατῶν ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις καὶ κυρίως ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μὲ ὅλην τὴν εὐθύτητα τοῦ χαρακτῆρός του καὶ ἐκ χρηστοῦ τοῦ συνειδότος ἔχει μεγάλην συμπάθειαν ὑπὲρ τῶν ἐργατῶν, χωρὶς νὰ λαμβάνῃ ὑπ’ ὄψιν τὰ συμφέροντα τῶν βιομηχάνων. Σήμερον εἰς τὴν Γερμανίαν, ἡ ὁποία εἶναι κατ’ ἐξοχὴν βιομηχανικὴ Χώρα, εἰς τὴν Γερμανίαν, ὅπου ἐψηφίσθη τὸ 8ωρον ἀπὸ τῆς ἑπομένης τῆς Ἐπαναστάσεως, δὲν τηρεῖται τὸ 8ωρον. Εἰς τὴν Ἰταλίαν, εἰς τὴν Γαλλίαν, εἰς τὸ Βέλγιον ὁ νόμος περὶ 8ώρου ἔχει τόσας παρεκκλίσεις, ὥστε κατήντησε 9ωρον. Ἂν δὲ οἱ βιομήχανοι ἠτήσαντο ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τὴν παράτασιν τοῦ 10ώρου ἐπὶ 4 ἔτη, ὁ λόγος εἶναι εὐνόητος, διότι, ὅταν ὑπεγράψαμεν τὴν σύμβασιν τῆς Οὐασιγκτῶνος, δὲν ὑπεθέτομεν ὅτι θὰ ἐμαχόμεθα ἀκόμη ἐπὶ 4 ἔτη. Ἐκτὸς τούτου ἦλθε καὶ τὸ προσφυγικὸν ζήτημα καὶ ἔχομεν ἀνάγκην νὰ δώσωμεν ἐργασίαν εἰς περισσοτέρας χεῖρας. Τοῦτο θὰ συμβῇ μόνον διὰ τῆς αὐξήσεως τῆς παραγωγῆς. Κύριοι, ὁ σοσιαλισμὸς εἶναι μία ὡραία λέξις, καὶ ἐγὼ εἶμαι εἷς ἁπλοῦς ἐργάτης, εἷς μισθωτός, ὁ ὁποῖος ἐργάζομαι καὶ μὲ τὸ μυαλὸ καὶ μὲ τὰ χέρια, ἀλλ’ ἡ πεποίθησίς μου εἶναι ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ ζήσῃ ἡ ἀνθρωπότης ἄνευ κεφαλαίου. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶπε πρὸ ὀλίγου ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι εἰς τὸ μέλλον θὰ φροντίσῃ ἡ Κυβέρνησις, ὅπως οἱ ἐργοδόται προμηθεύωνται ἐργάτας ἀπὸ τὰ Σωματεῖα κατ’ ἀνάγκην ἐπιτακτικῶς, τῷ τονίζω ὅτι εἶναι ἡ καταστροφὴ τῆς Βιομηχανίας, καταστροφὴ πλήρης, διότι τοῦτο οὐδαμοῦ συμβαίνει. Ὁ Σοσιαλισμός, ὁ Μαρξισμός, ἔδωκαν τὰς ἐξετάσεις των εἰς τὴν Ρωσίαν, ἀλλ’ εἰς τὴν Γερμανίαν, πιστεύσατέ με, ἐργάζονται ἤδη δέκα, δώδεκα καὶ δεκατέσσαρας ὥρας. Ἂν παραβάλωμεν τὴν ζωὴν καὶ τὴν κατάστασιν τοῦ ἐργάτου τῆς σήμερον πρὸς τὴν ζωὴν τοῦ ἐργάτου πρὸ δεκαετίας, θὰ εὕρωμεν μίαν διαφορὰν μεγάλην. Θὰ ἴδητε σήμερον εἰς τὰ κέντρα οἰκογενείας ἐργατῶν, τὰς ὁποίας δὲν φθονῶ, Θεὸς φυλάξοι, ὄχι ἓν ἀλλὰ δύο καὶ τρία ποτήρια μπίρας νὰ πίνουν. Σήμερον παρ’ ἡμῖν ἡ ἐργατικὴ τάξις εὑρίσκεται εἰς τὴν ἀνιοῦσαν καὶ ἔφθασε μάλιστα ν’ ἀποτελῇ τὴν κυρίως εἰπεῖν μέσην ἀστικὴν τάξιν. Ὅ,τι ἄλλοτε ἐθεωρεῖτο ὑπὸ τοῦ ἐργάτου ὡς πολυτέλεια σήμερον θεωρεῖται ὑπ’ αὐτοῦ ὡς εἶδος πρώτης ἀνάγκης. Τὰ ἐργατικὰ ἡμερομίσθια κατὰ κανόνα παρ’ ἡμῖν δὲν ἀκολουθοῦν μόνον τὸν ὑψωμὸν τοῦ συναλλάγματος, ἀλλὰ συμβαδίζουν μὲ τὸν τιμάριθμον, καὶ ἐνίοτε προπορεύονται τούτου· πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν συμβαίνει διὰ τὰς ἄλλας ἐργαζομένας τάξεις, τοὺς ὑπαλλήλους, δημοσίους καὶ ἰδιωτικούς, τοὺς μετερχομένους ἐλεύθερα ἐπαγγέλματα δικηγόρους, ἰατρούς, καλλιτέχνας κλπ. Δὲν ἔχομεν ἡμεῖς κεφαλαιοκρατίαν, ὅπως ὑπάρχει τοιαύτη εἰς ἄλλα Κράτη, δὲν ἔχομεν ἕνα Κρούπ, δὲν ἔχομεν ἕνα Ροκφέλλερ, ἕνα Χάϊδεμαν, ἕνα Στίννες· αὐτοὶ ὑπῆρξαν εἰς ἄλλα μέρη. Οἱ ἰδικοί μας κεφαλαιοκράται εἶναι μικροί. Ἐγὼ εἶμαι εἷς ἁπλοῦς ἐργάτης, ἀλλὰ θέλω τὸ δίκαιον. Καὶ σχετικῶς θὰ σᾶς ἀναφέρω τὸν καθηγητὴν τοῦ Πανεπιστημίου Μπρεσλάου Μίτσερλιχ, ὁ ὁποῖος εἶπε μίαν μεγάλην ἀλήθειαν. Εἶναι δὲ γνωστὸν εἰς πάντας ὅτι ὅλοι οἱ κοινωνιολόγοι τῆς Γερμανίας ἔχουσι στρέψει τὸ πηδάλιον πρὸς τὴν συντηρητικότητα. Δὲν δυνάμεθα νὰ παραβάλωμεν τὸν Ἕλληνα ἐργάτην πρὸς τὸν ξένον. Δὲν δυνάμεθα νὰ κάμωμεν καὶ ἡμεῖς ἐδῶ ἕνα Γερμανὸν ἐργάτην. Ὁ Γερμανὸς ἐργάτης γνωρίζει τὸ καθῆκόν του πρὸς τὸν προϊστάμενόν του. Λοιπὸν ὁ ἐν λόγῳ καθηγητὴς τοῦ Πανεπιστημίου τοῦ Μπρεσλάου, ὅστις εἶναι πᾶν ἄλλο παρὰ κεφαλαιοκράτης, εἶπε μίαν μεγάλην ἀλήθειαν, ὅτι ὁ σοσιαλισμὸς δὲν εἶναι ἡ ἡ ἀντίθετος ὄψις τῆς Κεφαλαιοκρατίας. Ἐξαλείψατε τὴν Κεφαλαιοκρατίαν καὶ δὲν θὰ ὑπάρχῃ σοσιαλισμός. Καὶ ἐρωτῶ· ποῦ εἶναι οἱ ἰδικοί μας κεφαλαιοκράται; Ποῦ εἶναι οἱ ἰδικοί μας κεφαλαιοκράται μὲ τὰς πολλὰς βίλλας καὶ τὰ πολλὰ γιώτ; Εἰς ἀναφορὰν τῶν βιομηχάνων, τὴν ὁποίαν ὑπεβάλομεν εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, μεταξὺ τῶν ἄλλων ἀφέρεται καὶ ἓν ἄλλο τερατωδέστερον γεγονός: Ὅτι ἐσχάτως ἱδρύθη σωματεῖον ἐκρηκτικῶν ὑλῶν εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Πυριτιδοποιεῖον. Διὰ τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ καταστατικοῦ αὐτοῦ ὁρίζεται ὅτι τελικὸς σκοπὸς τοῦ σωματείου εἶναι νὰ παράσχῃ τὰ μέσα τῆς παραγωγῆς εἰς τοὺς ἐργαζομένους, ἤγουν εἰς τοὺς ἐργάτας. Περιῆλθον τὰ μέσα τῆς παραγωγῆς εἰς τοὺς ἐργάτας τοῦ Τουρίνου καὶ ἄλλων Ἰταλικῶν πόλεων. Τὰ μέσα τῆς παραγωγῆς περιῆλθον εἰς τοὺς ἐργάτας, ἀλλὰ ποῖον ἦτο τὸ ἀποτέλεσμα; Ὡσαύτως εἰς τὴν Ρωσίαν περιῆλθον τὰ μέσα τῆς παραγωγῆς εἰς τοὺς ἐργάτας, ἀλλὰ ποῖον τὸ ἀποτέλεσμα; Παραδέχομαι ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει πάντοτε νὰ συμβιβάζῃ τὰ διεστῶτα μέρη, νὰ λαμβάνῃ τὸ μέρος τῶν ἀδυνάτων, ἀλλὰ τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν κρατικὰ ὄργανα, διευθυνταὶ ἐργασιῶν, εἰς τοὺς ὑποβάλλοντας τὰ αἰτήματα τῶν ἐργατῶν ὑπόσχονται πολλά, τοὺς ἐνθαρρύνουν καὶ λέγουν μάλιστα «ἔχετε δίκαιον», τότε οἱ ἐργάται τί θὰ κάμουν; βεβαίως γίνονται ἀτίθασοι, ἄγριοι. Θέλω νὰ καταλήξω, κύριοι συνάδελφοι, ὡς ἑξῆς: Ἂς ἀφήσωμεν τὴν Βιομηχανίαν ἐργαζομένην· ἔχει κάποιον σκοπόν, κάποιον προορισμόν. Δὲν μᾶς φθάνει ἡ Γεωργία, διότι ἡ γεωργικὴ παραγωγὴ δὲν εἶναι ἀσφαλής, ἐξαρτᾶται ἀπὸ τοὺς κλιματολογικοὺς λόγους καὶ διάφορα ἄλλα περιστατικά. Εἰς τὴν Γερμανίαν, Σουηδίαν κλπ. ὑπάρχει ἀκμαία Βιομηχανία, ἀλλ’ ὑπάρχουν ἐκεῖ αἱ ὁμαδικαὶ συμβάσεις. Εἰς ἡμᾶς δὲν καθιερώθη τὸ σύστημα ὁμαδικῶν συμβάσεων. Δὲν θέλω νὰ εἴπω ὅτι δὲν συμπονῶ τὸν ἐργάτην, διότι εἶμαι ὁ μᾶλλον φίλος τῶν ἐργατῶν. Νὰ λάβῃ λοιπὸν ἡ Κυβέρνησις πάντα τὰ μέτρα ἀσφαλείας τῶν ἐργατῶν, περιθάλψεως, ταμείων συντάξεων, διότι πρὸ παντὸς πρέπει ν’ ἀποφευχθῇ ἡ τραγῳδία τῆς οἰκογενείας τοῦ ἐργάτου. Ἀλλ’ ἂς μὴ τοῖς δώσωμεν περισσότερα τῶν ὅσα τοῖς ἐδώσαμεν, διότι ἡ πεῖρα ἀπέδειξεν ὅτι πᾶσαι αἱ ἀπεργίαι τῶν ἐργατῶν παρ’ ἡμῖν ἦσαν ἐπιθετικαί· δηλαδὴ οἱ ἐργάται ἔκαμαν ἀπεργίας, διὰ νὰ λάβουν πάντοτε περισσότερα. Εἰς τὰς Εὐρωπαϊκὰς Χώρας καθιεροῦται τὸ σύστημα τῶν ὁμαδικῶν συμβάσεων, κάμνουν συμβάσεις καθ’ ὁμάδας, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν θὰ ἦτο καθόλου ἐπιζήμιον, ἀλλὰ τοὐναντίον ἤθελε πολὺ ὠφελήσει τὴν ἐργατικὴν τάξιν, ἂν ἐγίνετο τοῦτο καὶ παρ’ ἡμῖν. Κἂν ἐγὼ ἤμην ἐργάτης, θὰ ἤμην ἐναντίον τῶν σωματείων, διότι, ἂν δι’ αὐτῶν δεσμεύεται ὁ ἐργοδότης, οἰκτρῶς δεσμεύεται διὰ τῶν σωματείων καὶ ὁ ἐργάτης, διότι δὲν κατορθώνει ποτὲ ὁ ἐργάτης νὰ προαχθῇ, μένει αἰωνίως ἐργάτης, διότι τὸ σωματεῖον ἐπιβάλλει εἰς αὐτόν, ὅταν εἶναι καλός, ὅταν γνωρίζῃ καλῶς τὴν τέχνην, νὰ λαμβάνῃ ὅσα θὰ λαμβάνουν καὶ οἱ ἄλλοι. Ἐὰν τὸ σύστημα τῶν συμβάσεων καθίστατο νόμος, αὐτὸ θὰ ἦτο μία ἀπαλλαγὴ ἀπὸ τὰς ἀπεργίας, διότι μὲ τὰς ὁμαδικὰς συμβάσεις θὰ ἐπήρχετο ἡ καταγγελία, διὰ τῆς ὁποίας θὰ κατήγγελλον οἱ ἐργοδόται εἰς τοὺς ἐργάτας ὅτι μετὰ τρεῖς μῆνας δὲν ἠμποροῦμεν νὰ σᾶς δώσωμεν τὰ ἴδια. Τὸ ἴδιον καὶ οἱ ἐργάται θὰ ἔλεγον, ὅτι δὲν ἠμποροῦμεν νὰ λαμβάνωμεν τὸν ἴδιον μισθόν. Ἑπομένως θὰ προβοῦν εἰς νέας συμφωνίας. Ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς παραδέχομαι τὴν ἐπικοινωνίαν τῶν δύο ὀργανώσεων, ἐργατῶν ἀφ’ ἑνὸς καὶ ἐργοδοτῶν ἀφ’ ἑτέρου. Ἀλλ’ εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἀδικεῖται παρ’ ἡμῖν ὁ ἐργάτης πάντοτε; Θὰ σᾶς φέρω ἕν παράδειγμα: Σᾶς εἶπε κανεὶς πόσον κοστίζει ὁ ἄρτος διὰ νὰ γίνῃ ἀπὸ σιτάρι ἀλεῦρι, καρβέλι; Κοστίζει δραχμὰς 1,40. Κατόπιν πῶς θέλετε νὰ εἶναι εὐθηνὸς ὁ ἄρτος; Ἐὰν σᾶς κατήγγελλον ὅτι ὁ συνεταιρισμὸς τῶν σιτεργατῶν διένειμε τὸ παρελθὸν ἔτος 45,000 κατ’ ἄτομον, θὰ πεισθῆτε περὶ τούτου. Ἐνῷ ἔχομεν τοὺς διανοουμένους, ἐκείνους ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι καὶ χρῆμα ἐξώδευσαν καὶ ἔπτυσαν αἷμα διὰ νὰ κάμουν κάτι τι, ἠμπόρεσαν νὰ ἔχουν μεγαλύτερον εἰσόδημα; Ἐνῷ, ἂν αὐτοὶ ἦσαν ἁπλοῖ σιτεργάται, θὰ ἐπλούτουν. Ἁπλῶς ῥίπτω τὴν ἰδέαν εἰς τὴν Συνέλευσιν πρὸς ἀποφυγὴν τῆς ἀγανακτήσεως τῆς κοινωνίας, διότι πρέπει νὰ γνωρίζῃ ἡ Συνέλευσις ὅτι αἱ ἐργαζόμεναι τάξεις, βιομήχανοι, ἔμποροι, ἐπαγγελματίαι, δὲν θὰ σταθοῦν μὲ σταυρωμένα τὰ χέρια, ἀλλὰ θ’ ἀναγκασθοῦν ν’ ἀμυνθοῦν. Θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ νομοθετηθῇ ὅτι εἰς ὡρισμένας ἐργασίας ἐπειγούσης δημοσίας ἀνάγκης, οἱ ὁποῖαι ἐξυπηρετοῦν τὸ κοινόν, λόγου χάριν εἰς τὴν ἀρτοποιίαν, εἰς τὴν ὑδρονομίαν, εἰς τὴν συγκοινωνίαν, εἰς τὸν φωτισμὸν κλπ, νὰ μὴ ἐπιτραπῇ ποτὲ ἡ ἄνευ προειδοποιήσεως ἀπεργία, ὅπως συμβαίνει εἰς τὴν Γαλλίαν, τὴν Ἀμερικὴν καὶ Ἰταλίαν, μὲ αὐστηροτάτας ποινάς. Ἐπιτρέπεται δηλαδὴ ἡ ἀπεργία, ἀλλὰ πρέπει ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θέλει νὰ ἀπεργήσῃ νὰ καταγγείλῃ δύο ἢ τρεῖς μῆνας πρίν, ὁπότε ἡ ὑπεύθυνος ὑπηρεσία λαμβάνει τὰ μέτρα της καὶ φροντίζει νὰ ἐξεύρῃ ἄλλα πρόσωπα. Ὄχι νὰ μᾶς ἀφίνουν εἰς τὴν μέσην τοῦ δρόμου οἱ σιδηροδρομικοὶ καὶ νηστικοὺς οἱ ἀρτεργάται. Τῷ 1904 ὁ Πρωθυπουργὸς τῆς Γαλλίας Κλεμανσώ, ὁ ὁποῖος δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ἰσχυρισθῆτε ὅτι ἦτο ἀνελεύθερος, ὅταν εἶχεν ἐκραγῆ γενικὴ ἀπεργία τῶν σιδηροδρομικῶν, κατώρθωσεν ἐντὸς 24 ὡρῶν νὰ τὴν συντρίψῃ, διότι συνέλαβε τοὺς ἀρχηγούς καὶ τοὺς ἔστειλεν ἀμέσως εἰς τὸ κάτεργον. Δὲν διεξάγομεν συζήτησιν ἀκαδημαϊκήν, διὰ νὰ σᾶς ἀναπτύξω τί εἶναι φιλεργατισμός, σοσιαλισμὸς ἢ κομμουνισμός. Δὲν ἀκούω ὅμως εὐχαρίστως κατακραυγὴν κατὰ τῆς Βιομηχανίας, κατὰ τοῦ ἐθνικωτέρου καὶ κοινωνικωτέρου μετὰ τὴν Γεωργίαν κλάδου τῆς ἐργασίας. Μὴ κατηγορῶμεν, κύριοι, τὴν Βιομηχανίαν. Ἔχομεν μεγάλην ἀνάγκην αὐτῆς. Δὲν εἶναι καιρὸς νὰ σᾶς ἀναπτύξω ποία εἶναι ἡ Βιομηχανία. Δὲν θέλω νὰ εἴπω ὅτι δὲν αἰσχροκερδεῖ ἡ Βιομηχανία. Ὑπάρχουν νόμοι περὶ αἰσχροκερδείας, διὰ νὰ μὴ ἀναγκαζώμεθα νὰ ἀγοράζωμεν τὸ ψωμάκι μας καὶ τὰ ροῦχά μας εἰς τιμὰς ὑπερβολικάς, ἀλλὰ πρέπει νὰ τὴν προστατεύσωμεν, διότι ὁ βιομήχανος εἶναι ὁ ἐθνικώτερος ἐπιχειρηματίας μετὰ τὸν γεωργόν. Ὁ ἔμπορος πωλεῖ πράγματα, ζάχαριν, καφὲ κλπ. Ἀλλ’ ὅταν εἰσελάσῃ ὁ ἐχθρός, δὲν φοβεῖται τίποτε. Λαμβάνει ἀπόδειξιν διὰ τὸ ἐμπόρευμά του ἢ πωλεῖ μὲ ἔκπτωσιν 10% καὶ ἀμέσως εἰσπράττει τὸ χρῆμά του. Τί θὰ κάμῃ ὁ βιομήχανος, ὁ ὁποῖος ἔκαμε γυαλιὰ καρφιὰ τὴν περιουσίαν του καὶ τὴν ἔρριξε κάτω, διὰ νὰ ζήσῃ; Διὰ τοῦτο οἱ μᾶλλον φιλοπάτριδες πανταχοῦ εἶναι οἱ βιομήχανοι. Μέσα εἰς τὴν κίνησιν τῶν ἰδεῶν αἱ ὁποῖαι ἐσημειώθησαν κατὰ τὴν ἐξέλιξιν τῆς ἀνθρωπότητος μία ἰδέα, κύριοι, εἶναι καὶ ὁ σοσιαλισμὸς καὶ θὰ περάσῃ. Μία ἰδέα, ὅπως παρῆλθον τόσαι ἰδέαι. Ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἡ μήτηρ τῆς ἐπιστήμης εἶναι ἡ Ψυχολογία, δὲν θὰ εὕρητε οὐδένα ψυχολόγον, καθηγητὴν τῆς Ψυχολογίας σοσιαλιστήν. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια καὶ ἡ μόνη ἀλήθεια. Ὁ ἀμερικανὸς Τζέϊμς, ὁ μεγαλύτερος ψυχολόγος τῆς ἐποχῆς του, ὁ ὁποῖος ἀπέθανε πρὸ 4 ἐτῶν, εἶπε περὶ τοῦ σοσιαλισμοῦ ὅτι: εἶναι ἀντινομία φυσικὴ καὶ ὅτι ὁ σοσιαλισμὸς οὐδὲν δύναται νὰ πράξῃ ἐφόσον ὁ ἄνθρωπος εἶναι τοιοῦτος ὁποῖος εἶναι.

§113Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Ὁ σοσιαλισμὸς δὲν ἀντίκειται εἰς τὸν ἐθνισμόν, κύριε συνάδελφε, πάντοτε.

§114Ι. ΒΑΡΒΑΓΙΑΝΝΗΣ. Τὸ ζήτημα αὐτὸ τὸ ἀνέπτυξα καὶ δημοσιογραφικῶς καὶ εἶπον ὅτι διεθνὴς σοσιαλισμὸς International δὲν ὑπάρχει. Ἀπόδειξις ὅτι τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἦλθεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὸ ἐργατικὸν κόμμα ἐν Ἀγγλίᾳ μὲ τὸν Μακδόναλδ ἠκολούθησε, προκειμένου περὶ τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς, τὰ ἴχνη τῆς Ἀγγλικῆς πολιτικῆς ἀπὸ τὸν καιρὸν τοῦ Πίτ. Θέλετε ἀπόδειξιν ὅτι ἡ ἐθνικοποίησις τῶν μέσων τῆς παραγωγῆς ἡ ζητουμένη ἐκ μέρους τῶν ἐργατῶν εἶναι οὐτοπία; Εἶναι ἡ προχθεσινὴ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς τῶν Ἄγγλων, ἡ ὁποία ἀπέρριψε μετὰ μεγάλης πλειοψηφίας τοιαύτην αἴτησιν. Καὶ σημειώσατε ὅτι τὰ Ἀγγλικὰ ὀρυχεῖα ἀποτελοῦν τὴν βάσιν ταύτην τῆς ἀγγλικῆς Βιομηχανίας· τέσσαρα ἑκατομμύρια ἄνθρωποι ζῶσιν ἐκ τῶν ἀνθρακωρυχείων καὶ θὰ ἦτο πολὺ εὔκολος ἡ ἐθνικοποίησις αὐτῶν διότι οἱ ἰδιοκτῆται τῶν ἀνθρακωρυχείων λαμβάνουν ἁπλῶς ἓν ἐνοίκιον καὶ ἠδύναντο πολὺ καλὰ ταῦτα νὰ ἀπαλλοτριωθῶσι μὲ ἀποζημίωσιν τῶν ἰδιοκτητῶν. Καὶ ὅμως εὑρέθη μέσα εἰς τὸ ἐργατικὸν κόμμα βουλευτὴς ὁ ὁποῖος ἀντέκρουσε τὴν πρότασιν, ἐπετέθη δὲ κατ’ αὐτῆς δριμύτατα καὶ ὁ Λόϋδ Τζὼρτζ καὶ ἀπερρίφθη ἡ αἴτησις αὕτη. Ἡ δημοσιοποίησις σήμερον δὲν ὑπάρχει πουθενὰ τῆς Εὐρώπης καὶ ἐκεῖ ὅπου ἔγινε κατηργήθη. Ἄν θαυμάζεται ὁ Λενὶν ὡς μεγαλοφυΐα, θαυμάζεται διότι διέγνωσεν ἀκριβῶς τὴν στιγμὴν τοῦ κινδύνου καὶ ἔστρεψε τὸ πηδάλιον ὄπισθεν καὶ ἀφῆκεν ἐλεύθερον τὸ ἐμπόριον, ἐλευθέραν τὴν ἐργασίαν, τὴν μικρὰν ἰδιοκτησίαν καὶ τὴν εἰσαγωγὴν τῶν ξένων κεφαλαίων, διότι ἡ Ρωσία ἔβαινε κατὰ κρημνῶν. Ἐφόσον ἡ Βιομηχανία μας εἶναι μικρὰ ἔδει νὰ τύχῃ τῆς δεούσης προστασίας ἐκ μέρους τοῦ Κράτους. Δυστυχῶς πλὴν τοῦ νόμου 2948, τὸν ὁποῖον τηροῦν δύο Ὑπουργεῖα, τὸ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, ἡ Βιομηχανία μας δὲν ἔτυχεν ἄλλης προστασίας, διότι τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας δὲν ἀναμιγνύεται, δὲν παρέχει εὐκολίαν οὔτε εἰς τὴν μεταφορὰν οὔτε εἰς τὴν ἐλάττωσιν τῶν κομίστρων. Ὁ βιομήχανος δὲν ἔχει τὴν πίστωσιν τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ ἔμπορος. Οἱ ἀναμιγνυόμενοι εἰς τὰ οἰκονομικὰ ζητήματα τὰ γνωρίζουν πολὺ καλά. Ὑπῆρξε διοικητὴς τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ὁ ὁποῖος ὅταν ἐπῆγεν ἕνας βιομήχανος, τοῦ ὁποίου αἱ σημεριναὶ ἐγκαταστάσεις ἀνέρχονται εἰς ἀξίαν 15.000.000 δραχμῶν, καὶ τοῦ ἐζήτησε μίαν πίστωσιν 50.000, δραχμῶν τοῦ τὴν ἠρνήθη. Ἔχω παρευρεθῆ πολλάκις εἰς διαπραγματεύσεις πρὸς συνεννόησιν, λόγῳ τῆς ἐργασίας μου, μεταξὺ ἐργατῶν καὶ ἐργοδοτῶν. Θὰ τελειώσω μὲ τὸ τελευταῖον ἐπιχείρημα: Οἱ ἐργάται τοῦ Πυριτιδοποιείου καὶ Καλυκοποιείου, ἐθνικοῦ ἱδρύματος τὸ ὁποῖον ἔχει προσφέρει μεγάλας ὑπηρεσίας εἰς τὸν πόλεμον, ἐζήτησαν αὔξησιν 60%. Ἀπεδείχθη δὲ ὅτι καὶ ἂν τοῖς ἐδίδοντο ὅλαι αἱ μετοχαί, δηλαδὴ καὶ μὲ τὴν δήμευσιν τῆς ξένης περιουσίας, πάλιν δὲν θὰ ἦτο δυνατὴ ἡ αὔξησις αὕτη. Αὔριον ὑποβάλλεται ἐκ μέρους τοῦ Βιομηχανικοῦ Συνδέσμου ἀναφορὰ καὶ θὰ παρακαλέσω τὴν Συνέλευσιν μεθ’ ὑπομονῆς ν’ ἀκούσῃ τὴν ἀναφορὰν μὲ τὰ ἐπιχειρήματά της. Αὐτὰ ἁπλῶς εἶχον νὰ εἴπω, κύριοι πληρεξούσιοι, διότι πονῶ τὴν Βιομηχανίαν μας (χειροκροτήματα).

§115Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἔχομεν πρὸ ὀφθαλμῶν, κύριοι, ἓν συγκεκριμένον γεγονός, ὅτι πρὸ δέκα ἡμερῶν ἐκηρύχθη ναυτεργατικὴ ἀπεργία, καὶ μετὰ πάροδον τόσου χρόνου ὄχι μόνον δὲν ἐπῆλθεν ἡ διευθέτησις τῆς κρίσεως, ἀλλ’ εὑρισκόμεθα ἐνώπιον ἐμφανοῦς τάσεως πρὸς γενίκευσιν αὐτῆς. Ἔχομεν ἀφ’ ἑτέρου ἐνώπιον ἡμῶν τὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως τὰς γενομένας σήμερον καὶ αἱ ὁποῖαι, τιθεμένων κατὰ μέρος τῶν ἀφῃρημένων ἰδεῶν τὰς ὁποίας ἀνέπτυξεν ὁ κ. Πρόεδρος αὐτῆς, δὲν θὰ ἠδύναντο νὰ συνσφισθῶσιν εἰς μέτρα ὡρισμένα, εἰς πρόνοιαν σαφῆ πρὸς ἐπίλυσιν τῆς διαφορᾶς ἢ λύσιν κατ’ ἄλλον τρόπον τῆς κρίσεως. Ἀκολουθῶν καὶ ἐγώ, κύριοι, ἀπὸ μακροῦ χρόνου—δὲν ἔχω δυστυχῶς τὴν εὐκολίαν τῶν παλαιωδιῶν— ἀκολουθῶν τὰς ἀρχὰς ὅσας ἀνέπτυξε περίπου ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ ἐργατικοῦ ζητήματος, εἰς τὰς ὁποίας προσεχώρησεν, ὡς ἐπληροφορήθημεν σήμερον, καὶ ὁ ἀείμνηστος ἄλλοτε Πρόεδρος τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως κ. Μπόναρ Λῶ, πιστεύω καὶ ἐγὼ ὅτι ὀφείλουν αἱ Κυβερνήσεις νὰ ἐργάζωνται συστηματικῶς πρὸς ἐξύψωσιν τῶν ἐργατικῶν μαζῶν, χωρὶς ἀφ’ ἑτέρου νὰ ἐκθέτωσιν εἰς κλονισμὸν τὸν ἐθνικὸν πλοῦτον. Ἀλλὰ ἰσχυρίζομαι ὅτι διὰ τῆς ἐφαρμογῆς τῆς ἀρχῆς ταύτης θὰ ἠδύνατο ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας νὰ ἐπέλθῃ ἡ διευκρίνισις τῆς καταστάσεως καὶ ἡ κατάπαυσις τῆς διαστάσεως. Ἡ Κυβέρνησις ὅμως ἠδράνησε καὶ παρέτεινε τὴν κρίσιν μέχρι σήμερον. Ποῖον ἦτο τὸ καθῆκον τῆς Κυβερνήσεως; Ἦτο ἁπλοῦν: Ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς νὰ συγκεντρώσῃ ὅλα τὰ στοιχεῖα τὰ ἀπαραίτητα εἰς αὐτὴν καὶ εἰς ἡμᾶς πρὸς μόρφωσιν γνώμης. Στοιχεῖα τοιαῦτα δὲν ἔχομεν ἡμεῖς ὑπ’ ὄψει, καὶ θὰ ἦτο δύσκολον ἐκ τοῦ προχείρου ν’ ἀποφανθῶμεν ποῖον ἐκ τῶν δύο ἀντιπάλων μερῶν ἔχει τὸ δίκαιον. Συγκεντροῦσα τὰ στοιχεῖα ταῦτα ἡ Κυβέρνησις καὶ σχηματίζουσα ἀσφαλῆ γνώμην θὰ ὤφειλε νὰ σπεύσῃ νὰ καθορίσῃ τὴν πολιτείαν της καὶ νὰ ἐπιβάλῃ ταύτην μετὰ σταθερότητος. Ἦτο δίκαιον τὸ αἴτημα τῶν ναυτεργατῶν πρὸς αὔξησιν τῶν ἡμερομισθίων; Ἦτο παράλογος ἡ ἀξίωσις διὰ τὴν ὑποχρεωτικὴν πρόσληψιν τῶν πληρωμάτων διὰ τῆς παρεμβάσεως τῶν ὀργανώσεων; Ἡ στάσις τῆς Κυβερνήσεως θὰ ἦτο ἀνάλογος, θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι πάντως ἀπὸ τῆς πρώτης ὥρας ἀποφασιστική. Εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὅτι ἐκ τῆς κειμένης νομοθεσίας δὲν δυνάμεθα νὰ ἀρυσθῶμεν μέσα τελεσφόρα πρὸς παρέμβασιν. Καὶ εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὅτι δὲν θὰ σταυρώσωμεν τὰς χεῖρας μέχρι τέλους καὶ θὰ λάβωμεν μέτρα ἀποκαθιστῶντα τὴν τάξιν. Δὲν ἔχει λοιπὸν τὰ μέσα ἡ Κυβέρνησις πρὸς ἐπιβολήν, ἀλλὰ καὶ δὲν θὰ σταυρώσῃ τὰς χεῖράς της καὶ θὰ ἐπιβάλῃ τὰς ἀπόψεις αὑτῆς ὅπως ἐπαναφέρῃ τὰ πράγματα εἰς τὴν κανονικήν των τροχιάν. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ: Διατί ἐσταύρωσε μέχρι σήμερον τὰς χεῖρας ἡ Κυβέρνησις, διατί τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα σήμερον πρόκειται νὰ ἐφαρμόσῃ, παρέλειψε νὰ τὰ ἐφαρμόσῃ μέχρι τοῦδε, παρατείνουσα μίαν κοινωνικὴν κρίσιν ἐπὶ τοσοῦτον χρόνον διὰ τῆς παθητικότητος αὐτῆς; Τὸ καθῆκον τῆς παρεμβάσεως ἦτο τοσοῦτο μᾶλλον ἐπιτακτικόν, καθόσον τὸ εἶδος τῆς ἀπεργίας ἔθιγε κοινωνικὰ συμφέροντα εὐρύτατα, καθόσον τὸ εἶδος τῆς ἀπεργίας παρέλυε σχεδὸν τὴν οἰκονομικὴν καὶ κοινωνικὴν ζωὴν τῆς Χώρας. Δὲν ἠδύνατο ἐνώπιον τοιαύτης κρίσεως ἡ Κυβέρνησις οὔτε τὰς χεῖρας νὰ σταυρώσῃ οὔτε νὰ μετέλθῃ τὴν πολιτικὴν τῆς παθητικότητος. Ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας ὤφειλε νὰ λάβῃ τὰς ἀποφάσεις αὑτῆς καὶ νὰ ἐπιδιώξῃ τὴν ἐφαρμογὴν αὐτῶν μετὰ σταθερότητος. Καὶ ἰδοὺ μετὰ πάροδον δέκα ἡμερῶν ἔχομεν τὴν παρήγορον διαβεβαίωσιν ὅτι δὲν θὰ ἀκολουθήσῃ τὴν πολιτικὴν αὑτῆς μέχρι τέλους, χωρὶς ὅμως νὰ μᾶς εἴπῃ καὶ σαφῶς ποία θὰ εἶναι ἡ ἄλλη παρέμβασις καὶ ἂν ἡ παρέμβασις αὐτῆς θὰ ἀποβῇ ἀποτελεσματική. Εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ ἐξέλθῃ ἐκ τῆς οὐδετερότητος ἐπὶ τέλους, ἀλλὰ δὲν δύναμαι νὰ μὴ καταλογίσω εἰς αὐτὴν τὰς εὐθύνας διὰ τὰς ἐπελθούσας μέχρι τοῦδε ζημίας, διότι ἀναντιρρήτως συμφέροντα κοινωνικὰ ἐδοκιμάσθησαν, διότι ἀναντιρρήτως ἡ ναυτεργατικὴ τάξις καὶ αὐτὴ ὑπέστη μείωσιν φθείρουσα ἀδικαιολογήτως τὰ ἀποθέματα αὐτῆς, τοὺς χρηματικοὺς αὐτῆς πόρους, διότι ἀναντιρρήτως εὑρισκόμεθα σήμερον ἐνώπιον τοῦ φόβου νὰ ἴδωμεν μίαν γενικὴν ἀπεργίαν, ἡ ὁποία πλέον θὰ θέσῃ εἰς δοκιμασίαν ὁλόκληρον τὴν Χώραν. Ἡ παρέμβασις, ἂν ἐγίνετο ἐγκαίρως, θὰ ἦτο ἀπολύτως ἀποτελεσματική, σήμερον θὰ πολλαπλασιάσῃ τὰς προσπαθείας αὐτῆς ἡ Κυβέρνησις πρὸς ἐπιτυχίαν τῶν αὐτῶν ἀποτελεσμάτων, καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, κύριοι, ἀλλά, διὰ νὰ φθάσῃ εἰς τὸ ἀποτέλεσμα τοῦτο, πολὺ φοβοῦμαι ὅτι ἡ παρέμβασις αὕτη δὲν θὰ εἶναι σήμερον ἐξ ἴσου ἀνώδυνος, ὅσον θὰ ἦτο πρὸ δέκα ἡμερῶν. Εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ συνεπείας ὀδυνηρὰς καὶ διὰ τὰς τάξεις τῶν ἐργοδοτῶν καὶ τῶν ἐργατῶν.

§116Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Πρωθυπουργός). Ὁ ἀξιότιμος ἐξ Εὐρυτανίας συνάδελφος φαντάζεται ὅτι ἠμπορεῖ νὰ διαχειριζώμεθα ἐργατικὰ ζητήματα, κοινωνικὰ ζητήματα μεγάλα μόνον μὲ συλλογιστικὰς ἀκροβασίας.

§117Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Εἶμαι πολὺ εὐτραφὴς δι’ ἀκροβασίας!

§118Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Πρωθυπουργός). Λέγετε ὅτι εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὅτι θὰ σταυρώσωμεν τὰς χεῖρας, καὶ ἐγὼ ὅτι δὲν θὰ σταυρώσωμεν τὰς χεῖρας, ἄρα συμπεραίνετε σεῖς, ὑπάρχουν μέσα, καί, ἀφοῦ ὑπάρχουν μέσα, διατί, λέγετε, δὲν τὰ ἐφηρμόζετε πρὸ 10 ἡμερῶν καὶ περιμένετε νὰ τὰ ἐφαρμόσητε τώρα; Ἰδοὺ ἡ ἀκροβασία τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Εὐρυτανίας συναδέλφου. Ἔπρεπε νὰ γνωρίζῃ ὅτι ἡ διαρρύθμισις τῶν κοινωνικῶν πραγμάτων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ μετὰ σπουδῆς.

§119Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Τὸ γνωρίζω.

§120Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Πρωθυπουργός). Δὲν τὸ γνωρίζετε. Διότι, ἂν τὸ ἐγνωρίζετε, δὲν θὰ ἐστηρίζετε τὴν ἀγόρευσίν σας ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ συλλογισμοῦ. Ἦτο ὑποχρεωμένον τὸ Κράτος νὰ φροντίσῃ πρὶν τὸ ἴδιον γίνῃ δικαστής, ὅταν ἠμπορῇ νὰ γίνῃ δικαστής, νὰ φροντίσῃ νὰ συμβιβάσῃ τὰ διεστῶτα, διότι, ἂν λάβῃ ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς τὸ μέρος τοῦ ἑνὸς ἢ τοῦ ἄλλου, εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνάψῃ πολὺ μεγάλην πυρκαϊάν.

§121Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δὲν εἶπον αὐτό.

§122Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Πρωθυπουργός). Σήμερον ἡ ἐπέμβασις τοῦ Κράτους, ἂν καταστῇ ἀναγκαία, θὰ εἶναι ὀλιγώτερον ὀδυνηρὰ ἢ πρὸ 10 ἡμερῶν, διότι πρὸ δέκα ἡμερῶν θὰ εὑρισκόμεθα πρὸ γενικῆς ἀπεργίας, ἐνῷ σήμερον εἶναι πολὺ εὐκολωτέρα ἡ ἐπέμβασις. Τότε μόνον ἠμπορεῖ νὰ εἶναι σεβαστή, διότι δὲν ἠμποροῦμεν διαρκῶς νὰ προσφεύγωμεν εἰς τὴν βίαν. Εἶναι ἐσφαλμέναι αἱ ἀντιλήψεις αὐταί.

§123Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Οὐδεὶς ἰσχυρίσθη ὅτι ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως ὤφειλε νὰ εἶναι ἡ προσφυγὴ εἰς τὴν βίαν. Δὲν εἶπον ἐγὼ ποτὲ τοιοῦτόν τι. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπον εἶναι τοῦτο· ὅτι ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς ὤφειλεν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἔχῃ καθορίσει τὴν πολιτικὴν αὐτῆς, ὅτι ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς ὤφειλε νὰ ἔχῃ μορφώσει γνώμην πρὸς ποῖον μέρος ἔκειτο τὸ δίκαιον. Κατὰ τὰς ἰδικάς της ἀντιλήψεις, νὰ συλλέξῃ τὰ στοιχεῖα, ὅπως ἴδῃ ἂν τὰ αἰτήματα τῶν ναυτεργατῶν ἦσαν δίκαια ἢ παράλογα καὶ νὰ ἐκθέσῃ τὰς ἀπόψεις αὐτῆς πρὸς τὰ διαμαχόμενα μέρη. Εἶμαι τότε ἀπολύτως βέβαιος ὅτι διὰ τῆς ἰδίας αὐτῆς ἐπιδράσεως θὰ ἠδύνατο νὰ ἐπιλύσῃ τὴν διαφοράν, ὅπως μὴ ἀναγκασθῇ μετὰ δεκαήμερον νὰ προσφύγῃ εἰς τὴν βίαν. Τοῦτο ἰσχυρίσθην. Ἰσχυρίσθην ὅτι ὤφειλε νὰ προλάβῃ τὴν ἀνάγκην τῆς κυβερνητικῆς προσφυγῆς εἰς τὴν βίαν, διότι σήμερον διὰ τῆς παρατάσεως τῆς ἐκκρεμότητος, διὰ τῆς παρελκύσεως καθιστᾷ ἀπαραίτητον, ἀναπόφευκτον τὴν βίαν μεθ’ ὅλων τῶν ὀδυνηρῶν συνεπειῶν. Αὐτὴ εἶναι ἡ διαφορὰ τῶν ἀντιλήψεών μας.

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καλομενόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§125Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως δὲν ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὰς ἀγαθὰς προθέσεις τῆς Κυβερνήσεως ἡ κατάπαυσις μιᾶς ἀπεργίας, οὔτε ἐγὼ θέλω νὰ ἐξετάσω κατὰ πόσον ἐν τῇ ἀπεργίᾳ αὐτῇ, ἡ ὁποία μᾶς ἀπασχολεῖ, τὸ δίκκιον ἀνήκει εἰς τὰς ἀξιώσεις τῶν ναυτεργατῶν ἢ εἰς τὰς ἀξιώσεις τῶν πλοιοκτητῶν. Τὸ ζήτημα δὲν ἀνεπτύχθη τόσον θετικῶς ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ὥστε νὰ μορφώσω τὸ ἐπ’ ἐμοὶ γνώμην ἐπὶ τοῦ δικαίου τοῦ ἑνὸς ἢ τοῦ ἑτέρου τῶν μερῶν. Ἀλλ’ ἐκεῖνο διὰ τὸ ὁποῖον σᾶς παρεκάλεσα νὰ μοὶ δώσητε τὸν λόγον εἶναι ἄλλο τι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐν τῇ ἀσχολίᾳ αὐτῆς ὅπως φέρῃ εἰς συνεννόησίν τινα τὰ διαμαχόμενα μέρη παρεγνώρισεν ὅτι ὑπάρχει ἓν ἄλλο μέγα μέρος, εἷς ἄλλος μέγας ἀριθμὸς πολιτῶν Ἑλλήνων, τὸ ὁποῖον μέγα μέρος θεώμενον μακρόθεν τὴν ἀπεργίαν, ἀναγινῶσκον εἰς τὰς ἐφημερίδας τὰ τῆς διαμάχης αὐτῆς πάσχει πολὺ περισσότερον ἀφ’ ὅ,τι πάσχουν οἱ ἰδιοκτῆται, ἀφ’ ὅ,τι πάσχουν οἱ ναυτεργάται. Ὁ μέγας ἀριθμὸς τῶν Ἑλλήνων αὐτῶν πολιτῶν διερμηνεύει διαμαρτυρίαν, κ. Πρόεδρε, ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ δι’ ἐμοῦ ἀντιπροσωπεύοντος πλείστους, διότι ἡ Κυβέρνησις, ἐπαναλαμβάνω, εἶχε τὴν προσήλωσίν της ἐστραμμένην πρὸς τοὺς διαμαχομένους, ἀλλὰ δὲν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν ὅτι εἶχε καὶ μίαν ἄλλην ὑποχρέωσιν, νὰ φροντίσῃ ἀμέσως, ἅμα εἶδεν ὅτι διακόπτονται οἱ πλοῖ ὡς ἐκ τῆς ἀπεργίας, νὰ ἀποκαταστήσῃ τὴν συγκοινωνίαν, οἵα ἦτο καὶ πρὸ τῆς ἀπεργίας ἀκεραία. Ἔπρεπεν, ὅταν ἔμαθεν ὅτι ἐπίκειται ἀπεργία τῶν ναυτεργατῶν, νὰ σπεύσῃ ὅπως διὰ παντὸς μέσου διατηρήσῃ τὴν συγκοινωνίαν ὅπως διετήρησεν τὴν ἐπάρκειαν τοῦ ἄρτου. Ὤφειλεν ἐν μικροτέρῳ μέτρῳ νὰ πράξῃ καὶ προκειμένου περὶ τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν συγκοινωνιῶν. Δὲν εἴχομεν τὴν ἀξίωσιν νὰ ἀποκαταστήσῃ ἀκέραια τὰ διακοπέντα δρομολόγια, ἀλλ’ εἴχομεν τὴν ἀξίωσιν νὰ προνοήσῃ, ὥστε ὄχι μόνον ὁ πληθυσμὸς ὁ ὁποῖος θέλει νὰ μετακινηθῇ νὰ εὕρῃ τὸν τρόπον τῆς μετακινήσεως, ἀλλὰ τὸ σπουδαιότερον νὰ ἠμπορῇ ἡ Βιομηχανία, ἡ ὁποία εἶχε καὶ ἔχει ἀνάγκην νὰ ἀποστείλῃ τὰ προϊόντα της, νὰ εὕρῃ τρόπον πρὸς τοῦτο. Δυστυχῶς ἡ Κυβέρνησις παρημέλησεν αὐτά. Ἔχω νὰ τῆς κάμω αὐτὴν τὴν παρατήρησιν καὶ ἐν ταὐτῷ νὰ τῆς ὑποδείξω ὅτι, ἂν αἱ διαπραγματεύσεις μεταξὺ πλοιοκτητῶν καὶ ναυτεργατῶν εἶναι προωρισμέναι νὰ παραταθοῦν ἐπί τινας ἡμέρας, ἀγνοῶ πόσας, ἡ διακοπὴ τῶν συγκοινωνιῶν δὲν εἶναι πλέον ἐπιτετραμμένη, κ. Πρόεδρε, νὰ παρατείνηται. Καὶ εἶναι ἀνάγκη ἡ Κυβέρνησις νὰ κάμῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐγένετο καὶ ἄλλοτε, τουτέστι νὰ ἐπιτάξῃ ἀτμόπλοια καὶ νὰ τὰ ἐφοδιάσῃ μὲ πληρώματα τοῦ Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ καὶ νὰ διατηρήσῃ ἐν μέρει τὴν συγκοινωνίαν.

§126Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Καὶ ἐγὼ θὰ σᾶς παρακαλέσω θερμότατα, ὅπως λάβητε σύντονα μέτρα πρὸς ἀποκατάστασιν τῶν συγκοινωνιῶν.

§127Ι. ΜΑΜΑΗΣ. Ἐζήτησα τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε, καὶ δὲν μοὶ τὸν ἐδώκατε. Ἐγὼ εἶμαι ἐργάτης καὶ ἡγοῦμαι ὁμάδος ἐργατῶν καὶ πρέπει ἡ γνώμη μου νὰ ἀκούηται εἰς τὰ ζητήματα αὐτά. Πρέπει νὰ ἀναγνωρισθῶ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ὡς ἀντιπροσωπεύων τοὺς ἐργάτας, διότι ἀπὸ τοὺς ἐργάτας προῆλθον καὶ αὐτοὺς θέλω ν’ ἀντιπροσωπεύω.

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πασαλίδης ἔχει τὸν λόγον.

§129Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Δὲν θὰ εἰσέλθω, κύριοι, εἰς ἀκαδημαϊκὰς συζητήσεις, διὰ νὰ ἀποδείξω τὰς σχέσεις μεταξὺ τοῦ κεφαλαίου καὶ τῆς ἐργασίας. Ἓν μόνον θὰ εἴπω εἰς τὸν πληρεξούσιον κ. Μιχαλακόπουλον, ὁ ὁποῖος εἶπεν ὅτι τὸ κεφάλαιον ἔχει περισσοτέραν ἀξίαν παρὰ ἡ ἐργασία. Ἡμεῖς λέγομεν ὅτι τὸ κεφάλαιον εἶναι δημιούργημα τῆς ἐργασίας καὶ ἡ ἐργασία πρέπει νὰ ἔχῃ τὴν περισσοτέραν ἀξίαν καὶ εἰς τὴν σημερινὴν καὶ εἰς τὴν μέλλουσαν κοινωνίαν. Ἂς ἔλθωμεν ὅμως εἰς τὸ κύριον ζήτημα. Ἡ ἀπεργία τῶν ναυτεργατῶν ἔχει βεβαίως μεγάλην σημασίαν ὄχι μόνον ἀπὸ ἀπόψεως συμφερόντων τῶν ἐργατῶν, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ κοινωνικῆς. Ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία θέλει μὲ τὴν τακτικήν της νὰ συμβιβάσῃ τοὺς ἐργοδότας μὲ τοὺς ἐργάτας, δὲν θὰ ἐπιτύχῃ τοῦ σκοποῦ της. Ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν σημερινὴν κοινωνίαν ποὺ ἐπικρατεῖ ἡ ἐκμετάλλευσις ἐκ μέρους μιᾶς τάξεως, τῆς ἀστικῆς, ἀπὸ τὰ σπλάγχνα τῆς ὁποίας ἐβγῆκε καὶ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, εἰς τὸ τέλος θ’ ἀναγκασθῇ νὰ πάῃ μὲ τὸ μέρος τῆς ἀστικῆς τάξεως. Ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις θέλει νὰ συμβιβάσῃ τὰς δύο ἀντιθέτους τάξεις τῶν ἐργατῶν καὶ τῶν ἐργοδοτῶν, οἱ ὁποῖοι θέλουν πάντοτε νὰ ἐκμεταλλεύωνται καὶ ἀρνοῦνται νὰ ὑψώσουν τὰ μεροκάματα, τοὐναντίον δὲ θέλουν νὰ τὰ ὑποβιβάσουν καὶ νὰ αὐξήσουν τὰς ὥρας τῆς ἐργασίας. Βλέπετε ὅτι ὁ κ. Βαρβαγιάννης λέγει ὅτι εἰς τὴν Γερμανίαν ἐργάζονται δώδεκα ὥρας, ἐνῷ ἠξεύρομεν ὅτι ἐργάζονται μόνον ὀκτώ. Ὅταν δὲ ἡ Γερμανικὴ Κυβέρνησις ἠθέλησε νὰ κάμῃ τὰς ὥρας δώδεκα, ἔγινε γενικὴ ἀπεργία· καὶ ἀπεφασίσθη καὶ ἐτέθη εἰς τὸν καταστατικὸν χάρτην τῆς Γερμανίας ὅτι ἡ ἐργασία εἶναι ὀκτάωρος. Ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, ἂν πραγματικῶς νομίζῃ ὅτι ἔχουν δίκαιον οἱ ἐργατοναῦται, ἔπρεπεν ἀμέσως νὰ κτυπήσῃ τοὺς ἐφοπλιστάς, νὰ ἐπιτάξῃ ἀμέσως ὅλα τὰ πλοῖά των καὶ νὰ ἀρχίσῃ τὴν συγκοινωνίαν. Ἰδοὺ ποία ἔπρεπε νὰ εἶναι ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως. Εἰς τὸν κ. Βαρβαγιάννην, ὁ ὁποῖος τόσα εἶπε περὶ τοῦ σοσιαλισμοῦ, θὰ τῷ ἀπαντήσω ὅτι εἰς τὴν Ρωσίαν, ὅπου πράγματι ἐπεκράτησεν οὐχὶ βεβαίως ὁ σοσιαλισμὸς ὅπως τὸν ἐννοοῦμεν ἡμεῖς, ἀλλ’ ὑπάρχει ἐκεῖ δικτατωρία μιᾶς τάξεως, δικτατωρία τοῦ προλεταριάτου καὶ ἐκείνη ἡ τάξις θέλει νὰ ἐπιβάλῃ τὸ πρόγραμμά της, εἶναι μία μεταβατικὴ περίοδος, ἡ ὁποία τὴν ἀστικὴν κοινωνίαν θὰ τὴν μεταβάλῃ ἀπὸ μίαν πολιτικὴν ὀργάνωσιν εἰς μίαν οἰκονομικὴν τοιαύτην, ὅπου ὅλα τὰ μέλη θὰ ἐργάζωνται διὰ τὸ κοινόν. Αὐτὸ γίνεται εἰς τὴν Ρωσίαν καὶ ὅταν φέρουν ὡς παράδειγμα τὴν Ρωσίαν πρέπει νὰ λάβουν ὑπ’ ὄψιν ὅτι εἶναι μία ἐπαναστατικὴ περίοδος. Θὰ ἐρωτήσω λοιπὸν τὴν Κυβέρνησιν· διὰ ποίους λόγους, ὅταν οἱ ἐργάται κάμνουν ἀπεργίαν, τοὺς ἐπιστρατεύει ἢ τοὺς κτυπᾷ μὲ τὴν ἐξουσίαν τοῦ Κράτους καὶ τὴν στιγμὴν ὅπου οἱ ἐφοπλισταὶ δὲν συμμορφώνονται μὲ τὰς ἀποφάσεις τῆς Κυβερνήσεως ἡ Κυβέρνησις δὲν λαμβάνει μέτρα βίας ἐναντίον τῶν ἐφοπλιστῶν; (Χειροκροτήματα). Αὐτὸ ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις νὰ κάμῃ καὶ ἐγὼ τὴν κατηγορῶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς σοσιαλιστικῆς καὶ τῆς ἐργατικῆς, διότι εἰς τὸ ζήτημα αὐτὸ μεροληπτεῖ καὶ τίθεται μὲ τὸ μέρος τῶν ἐφοπλιστῶν. Διὰ τὴν πρωτομαγιά, ὅταν οἱ ἐργάται ἐζήτησαν νὰ συγκεντρωθοῦν εἰς τὸ Ἐργατικὸν Κέντρον, ἡ Κυβέρνησις τοὺς τὸ ἀπηγόρευσε καὶ ἀφοῦ ἐμαζεύθησαν τοὺς ἐκτύπησε. Τώρα ὅμως τοὺς ἐργοδότας δὲν τοὺς κτυπᾷ. Λοιπόν, ἂν θέλητε νὰ στηριχθῆτε εἰς τὴν πλειονοψηφίαν τοῦ ἐργαζομένου κόσμου, ὁ ὁποῖος εἶναι τὰ τέσσαρα πέμπτα τοῦ ὅλου, πρέπει νὰ κτυπήσητε ἐκείνους τοὺς ὀλίγους οἱ ὁποῖοι δὲν σκέπτονται διὰ τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους, ἀλλὰ διὰ τὰ ἰδιοτελῆ συμφέροντά των. (Χειροκροτήματα).

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσαρλαμπᾶς.

§131Μ. ΤΣΑΡΛΑΜΠΑΣ. Δὲν προτίθεμαι νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν ἔρευναν τῶν δημιουργικῶν αἰτίων τῆς προκειμένης ἀπεργίας οὐδὲ νὰ ἀναπτύξω τὸ ζήτημα ἀπὸ εὐρυτέρας ἀπόψεως, τῆς κοινωνιολογικῆς, δεδομένου ὅτι δὲν εἶναι κατάλληλος ὁ χρόνος διὰ τοιαύτην συζήτησιν. Κατὰ μείζονα δὲ λόγον φρονῶ ὅτι ὁ κοινοβουλευτικὸς ἔλεγχος ἐν τῇ παρούσῃ ὑποθέσει ἐλάχιστα συμβάλλει εἰς τὴν λῆξιν τῆς ἀπεργίας καὶ ὅτι εὐκταῖον ἤθελεν εἶσθαι νὰ ἀφεθῇ ἡ Κυβέρνησις ἐλευθέρα νὰ χειρισθῇ τὸ ζήτημα ὅπερ κατ’ ἐμὲ δὲν ἐμφανίζει εἰμὴ μίαν καὶ μόνην σοβαρὰν ἄποψιν, τὴν νέκρωσιν τῶν συγκοινωνιῶν τῆς Χώρας, ἧς ἀπόρροια ἄμεσος εἶναι ἡ σπάνις τῶν τροφίμων καὶ συνεπῶς ἡ χειροτέρευσις τῶν συνθηκῶν τῆς ζωῆς. Κατὰ πόσον ὁ ἀντίκτυπος οὗτος, ὃν ἰδιαιτέρως αἰσθάνονται αἱ ἀποκεκλεισμέναι νῆσοι, εἶναι ὁ κύριος ἄξων τοῦ ζητήματος ἐλπίζω ὅτι πάντες ὑμεῖς θὰ ἀντιλαμβάνησθε. Καὶ διὰ τὸν λόγον αὐτὸν κοινὴ ἡμῶν δέον νὰ εἶναι ἡ ἐπιθυμία πρὸς ταχεῖαν λύσιν τῆς ἀπεργίας. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἐργατικὰς ἀξιώσεις νομίζω ὅτι ὑπάρχει τρόπος συμβιβασμοῦ διὰ τῆς ἀποδοχῆς τῶν δικαίων αἰτημάτων αὐτῶν καὶ τῆς εὐρυτέρας μελέτης τοῦ ἐργατικοῦ τῆς Χώρας προβλήματος κατὰ τρόπον προστατευτικὸν τοῦ ἐργάτου καὶ εἰρηνικῆς αὐτοῦ συμβιώσεως μὲ τὸ κεφάλαιον.

§132ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Νὰ διακόψωμεν, κύριε Πρόεδρε.

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον ὥραν 5.30′ μ.μ. (Ὥρᾳ 9.15′ μ. μ.)