1924.05.27

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 45Η

Τῆς 27 Μαΐου 1924

Προεδρία Κ. Ρακτιβάν

(Ὥρα 5½ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ ὑπαρχούσης ἀντιρρήσεως, τὰ πρακτικὰ ἐπικυροῦνται.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Συνέλευσιν τὰ ἑξῆς: — Οἱ ὑπάλληλοι ἐν Ἡρακλείῳ Κρήτης παρακαλοῦν ὅπως χορηγηθῇ καὶ αὐτοῖς τὸ λόγῳ διαμονῆς ἐπίδομα 20% ἐπὶ τοῦ μισθοῦ των. — Ὁ Σύνδεσμος τῶν βιομηχάνων Μακεδονίας παρακαλεῖ ὅπως ληφθῇ μέριμνα περὶ προστασίας τῶν συμφερόντων των ἐκ μέρους τῶν ἐργατῶν. — Ὁ Πρόεδρος τοῦ Πολιτικοῦ Συλλόγου Σητείας διαμαρτύρεται διὰ τὴν ἀναστολὴν τοῦ σταφιδικοῦ συνεταιρισμοῦ. — Οἱ ἔφεδροι ἀξιωματικοὶ τοῦ νομοῦ Ἡρακλείου ὑποδεικνύουσι διάφορα μέτρα περὶ βελτιώσεως τῆς θέσεως τῶν ἐφέδρων πολεμιστῶν. — Τὸ Σωματεῖον Φαρμακοποιῶν Ἡρακλείου παρακαλεῖ ὅπως τροποποιηθῇ τὸ Ν. Διάταγμα τῆς 2 Ὀκτωβρίου 1923 καταργοῦν τὰ ὑπὸ τῶν ἰατρῶν διευθυνόμενα φαρμακεῖα. — Οἱ παλαιοὶ ἰδιοκτῆται τῆς καείσης ζώνης Θεσσαλονίκης διαμαρτύρονται διὰ τὴν δυσμενῆ λύσιν τοῦ τρίτου τομέως. — Τὸ Ἐθνικὸν συμβούλιον τῶν Ἑλληνίδων γυναικῶν παρακαλεῖ ὅπως ληφθῇ πρόνοια περὶ λύσεως ἔστω καὶ προσωρινῶς τοῦ ζητήματος τοῦ ὕδατος. — Οἱ λειτουργοὶ τῆς Μ. Ἐκπαιδεύσεως Θεσσαλονίκης παρακαλοῦσι τὴν Κυβέρνησιν ὅπως λάβῃ μέτρα διὰ τὴν βελτίωσιν τοῦ κλάδου των. — Ὁ κ. Κωνσταντινίδης πληρεξούσιος Δράμας παρακαλεῖ ὅπως αἱ ληφθεῖσαι ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας ἀποφάσεις ἐν σχέσει μὲ τὸ προσφυγικὸν ζήτημα πραγματοποιηθῶσιν ἀμέσως. — Τὸ παμπροσφυγικὸν Συνέδριον Μακεδονίας–Θράκης ὑποβάλλει ψήφισμα περὶ βελτιώσεως τῆς θέσεώς των. — Ὁ Βασίλειος Κλάδης παραπονεῖται διὰ τὴν ἀρνητικὴν ἀπάντησιν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν διὰ τὴν ἀποζημίωσίν του. — Οἱ κάτοικοι Μουρνιῶν–Περιβολίων–Νεροκούρου καὶ Κατσιφαριανῶν, ζητοῦσιν ὅπως ἀπαλλοτριωθῶσι τὰ μοναστηριακὰ κτήματα καὶ διανεμηθῶσιν εἰς αὐτοὺς πληρώνοντας τὴν ἀξίαν των τοκοχρεωλυτικῶς. — Ὁ Πρόεδρος τῆς Κοινότητος Ποταμοῦ παρακαλεῖ ὅπως τὰ Κύθηρα ὑπαχθῶσιν εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον Πειραιῶς. — Οἱ κάτοικοι τῆς Κοινότητος Μακρουταντάλου, διαμαρτύρονται ἐναντίον τοῦ Γραμματέως τῆς ἐφορείας Ἄνδρου Ἐμμ. Σαρῆ. — Ἡ Ἰσραηλιτικὴ κοινότης Θεσσαλονίκης διαμαρτύρεται κατὰ τοῦ μέτρου τῆς Κυριακῆς ἀργίας. — Οἱ κάτοικοι Κυθήρων παρακαλοῦσιν ὅπως μὴ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ ὑπαγωγῆς τῶν Κυθήρων εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον Πειραιῶς. — Ὁ Πολιτικὸς Σύλλογος Φιλελευθέρων Χανίων παρακαλεῖ ὅπως ἀνακληθῇ τὸ Ν. Διάταγμα ἀπαλλοτριώσεως γηπέδου παρὰ τὴν ὁδὸν Κισσάμου ὑπὲρ τοῦ Ἀναστασίου Νικολάκη. Ὁ Σύνδεσμος τῶν καταστηματαρχῶν Ἑστιατορίων καὶ ζυθεστιατορίων Ἀθηνῶν–Πειραιῶς ὑποβάλλουν τροποποιήσεις τινὰς ἐπὶ τοῦ Ν. Διατάγματος περὶ αἰσχροκερδείας. Ἡ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν ἑξῆς Νομοσχεδίων. 1) Περὶ προσόντων προαγωγῆς ὑποπλοιάρχων εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ πλωτάρχου. 2) Περὶ συστάσεως κλάδου πυροτεχνουργῶν ἐν τῷ Π. Ναυτικῷ. 3) Περὶ διαρκείας ἐν τῷ Π. Ναυτικῷ ὑπηρεσίας τῶν ἀποστελλομένων εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν πρὸς ἐκπαίδευσιν. 4) Περὶ τάξεως τῶν Σωμάτων καὶ κανονισμοῦ τῆς ἀρχαιότητος τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Π. Ναυτικοῦ. 5) Περὶ ὁρισμοῦ ποσοῦ δι’ ἐνοικίασιν οἰκημάτων διὰ Ν. Γ. ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν. 6) Περὶ καταργήσεως διατάξεων τῶν ἀπὸ 18 Ὀκτωβρίου 1923 Ν. Διατάγματος περὶ ὀργανώσεως τῶν ὑγειονομείων Πειραιῶς καὶ Θεσσαλονίκης. 7) Περὶ κατατάξεως σημαιοφόρων, ἀνθυποπλοιάρχων, Λογιστῶν καὶ ὑπολογιστῶν εἰς τὸ Ἀεροπορικὸν Σῶμα. Ὁ πληρεξούσιος κ. Γ. Βραχνὸς ὑποβάλλει πρότασιν νόμου: Περὶ ὑπαγωγῆς εἰς τὰς διατάξεις τοῦ νόμου 680 ὡς οὗτος ἐτροποποιήθη διὰ νόμων 911 καὶ 5770 τῶν ἀναπήρων ἀξιωματικῶν τῶν προερχομένων ἐκ τοῦ νόμου 2588. Ὁ Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου κ. Α. Παπαναστασίου καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κ. Ἐμμ. Τσουδερὸς καταθέτουσι σχέδιον ψηφίσματος «περὶ προσθέτου ἐτησίας ἀποζημιώσεως τῶν πληρεξουσίων τῆς Δʹ Ἐθνικῆς Συνελεύσεως» Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κ. Ἐμμ. Τσουδερὸς ὑποβάλλει τὰ ἑξῆς σχέδια νόμων: 1) «Περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ λογιστικοῦ καὶ τῶν περὶ Γεν. Διευθ. Δημοσίου Λογιστικοῦ νόμων». 2) «Περὶ ἀντικαταστάσεως τῆς ἐν Σάμῳ, Χίῳ καὶ Θάσῳ ἰσχυούσης φορολογίας τοῦ ἐλαίου τῆς καταβαλλομένης ἐν τοῖς ἐλαιοτριβείοις διὰ τῆς ἐν τοῖς Τελωνείοις καταβαλλομένης τοιαύτης». 3) «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ἀπὸ 29 Δεκεμβρίου 1922 Ν. Δ. περὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων περὶ κέντρων διασκεδάσεως καὶ δημοσίων θεαμάτων». 4) «Περὶ ἀπονομῆς συντάξεως εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν ἐξαφανισθέντων ἐν Μικρᾷ Ἀσίᾳ πολιτικῶν ὑπαλλήλων». — Οἱ ὑπουργοὶ τῆς Δημ. Ἐκπαιδεύσεως κ. Ι. Λυμπερόπουλος καὶ τῶν Οἰκονομικῶν κ. Ἐμμ. Τσουδερὸς ὑποβάλλουσι σχέδιον νόμου «περὶ αὐξήσεως τῆς ὑπὲρ τοῦ Γενικοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Ταμείου ἐκτάκτου συνδρομῆς τοῦ Δημοσίου». — Ὁ ὑπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς, Προνοίας καὶ Δημ. Ἀντιλήψεως κ. Δ. Πάζης ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 2941 «περὶ ἐπιχορηγήσεως ἀγαθοεργῶν ἱδρυμάτων κλπ.» ὡς οὗτος ἐτροποποιήθη διὰ τοῦ Νομοθετικοῦ διατάγματος τῆς 19 Μαΐου 1923. — Ὁ νομάρχης Καλαμῶν ἀναφέρει ἐκτέλεσιν τῆς ὑπ’ ἀριθμ. 444)330 τηλεγραφικῆς παραγγελίας τοῦ κ. Προέδρου τῆς Συνελεύσεως περὶ καταθέσεως στεφάνου εἰς τὸ μνημεῖον τῶν ἐν Μανιακίῳ πεσόντων. — Ὁ πληρεξούσιος κ. Δ. Πετρίτης καταθέτει προσθήκην ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 60 τοῦ ἀπὸ 29 Δεκεμβρίου 1923 Ν. Διατάγματος. —ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ ὅτι συμφώνως πρὸς τὴν ἀνατεθεῖσάν μοι ὑπὸ τῆς Συνελεύσεως ἐντολήν, προέβην εἰς τὴν συμπλήρωσιν τῶν μελῶν τῆς Συνταγματικῆς ἐπιτροπῆς διὰ τῶν κ.κ. Θ. Κριεζῆ, Ι. Κουνδούρου, Ἀχ. Παπαδάτου, Ν. Κοντολέοντος καὶ Δ. Ἡρακλείδου, ἀντὶ τῶν κ. κ. Π. Ἀραβαντινοῦ, Α. Μητσοτάκη, Λ. Μπακάλμπαση, Ι. Βαλαλᾶ καὶ Σπ. Σίμου. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων. Οἱ κ. κ. Μ. Τσαρλαμπᾶς, Τ. Ἀναστασίου, Β. Δαλιάνης, Π. Καρατεβδᾶς, Γ. Σολδάτος καὶ Θ. Παπαϊωάννου ἐπὶ ἀναφορᾶς πρωτοετῶν στρατευθέντων φοιτητῶν.

§4Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὀρθὸν εἶναι, κύριε Πρόεδρε, ν’ ἀπαλλαγοῦν καὶ οἱ τῆς κλάσεως τοῦ 1923 τῶν τμηματικῶν ἐξετάσεων, ἀφοῦ καὶ αὐτοὶ στρατευθέντες προσέφερον τὰς αὐτὰς ὑπηρεσίας. Ἀφοῦ ἀπηλλάγησαν οἱ τριτοετεῖς τῆς κλάσεως τοῦ 1923, πρέπει ν’ ἀπαλλαγοῦν καὶ οἱ πρωτοετεῖς τῆς αὐτῆς κλάσεως.

§5Γ. ΣΟΛΔΑΤΟΣ. Καὶ ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, ἔχω νὰ εἴπω ὀλίγα τινὰ ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ. Τὴν στιγμὴν ποῦ οἱ δευτεροετεῖς καὶ οἱ τριτοετεῖς τῆς κλάσεως τοῦ 1923 δὲν ἔδωκαν ἐξετάσεις, οὔτε εἰς τοὺς πρωτοετεῖς πρέπει νὰ ἐπιβληθῇ νὰ δώσωσιν ἐξετάσεις. Ἢ νὰ μὴ δώσῃ κανεὶς ἐξετάσεις, ἢ ἀφοῦ ἀπηλλάγησαν οἱ δευτεροετεῖς ν’ ἀπαλλαγῶσι καὶ οἱ τριτοετεῖς.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Ν. Δαγρὲς Π. Μερλόπουλος, ὅπως καταθέσωσι καὶ ἀναπτύξωσιν ἀναφοράν.

§7Ν. ΔΑΓΡΕΣ. Κύριε Πρόεδρε, ζητεῖται νὰ κατατεθοῦν ἐκθέσεις ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας καὶ τῆς Δικαιοσύνης διὰ νὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὰ ἀναφερόμενα. Ἔχω ἐδῶ καὶ σχετικὸν τηλεγράφημα τὸ ὁποῖον ἀπευθύνεται πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Ἔχουσι καταγγελθῆ καταχρήσεις τῆς ἑνώσεως Συνεταιρισμῶν. Ἔχουσι δὲ καταγγελθῆ πρὸ διετίας τὰ πράγματα αὐτά, ἔχουν δὲ γίνει καὶ σχετικαὶ ἐκθέσεις σοβαραὶ ἐκ μέρους τῶν ἐποπτῶν καὶ τῶν ἐπιθεωρητῶν. Λοιπὸν ζητεῖ τὸ τηλεγράφημα αὐτὸ παρὰ τῶν κ.κ. Ὑπουργῶν τῆς Γεωργίας καὶ τῆς Δικαιοσύνης νὰ προσκομίσωσι τὰς ἐκθέσεις τῶν ἐποπτῶν. Αὐταὶ αἱ ἐκθέσεις ἐζητήθησαν διὰ τὰ καταγγελθέντα καὶ δὲν ἔγινε τίποτε ἐπὶ μακρὸν χρόνον τώρα. Δὲν θὰ δυνηθῶμεν νὰ προχωρήσωμεν ἐὰν δὲν κατατεθοῦν αἱ ἐκθέσεις.

§8Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κ’ ἐγώ, κ. Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ δοθῇ μία λύσις εἰς μίαν ὑπόθεσιν ὑφισταμένην ἀπὸ πολλοῦ.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Σ. Θεοδωρόπουλος, Ε. Παυλίδης, Π. Μαζαράκης καὶ Σ. Ἀρτεμιάδης, ἐπὶ ἀναφορᾶς διπλωματούχων καὶ τεταρτοετῶν τῆς Νομικῆς Σχολῆς.

§10Β. ΑΡΤΕΜΙΑΔΗΣ. Κύριε πρόεδρε, δὲν γνωρίζω πῶς ἐτέθη τὸ ὄνομά μου, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει εὐχαρίστως συνηγορῶ ὑπὲρ τῆς ἀποδοχῆς τῆς αἰτήσεως τῶν διπλωματούχων τῆς Νομικῆς σχολῆς καὶ τῶν τεταρτοετῶν φοιτητριῶν, ὥστε νὰ ἐπιτρέπεται καὶ εἰς αὐτὰς νὰ ἐξασκήσωσι τὸ δικηγορικὸν ἐπάγγελμα καὶ διότι ὅλαι αἱ ἄλλαι ἀπόφοιτοι τῶν ἄλλων σχολῶν ἐξασκοῦν ἐλευθέρως τὸ ἐπάγγελμά των. Οὐδεὶς συντρέχει λόγος ν’ ἀπαγορεύηται εἰς τὰς τῆς Νομικῆς σχολῆς νὰ ἐξασκοῦν τὸ ἐπάγγελμά των, καὶ καλὸν εἶναι νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ ἀναφορά των. Ἀφοῦ ταῖς ἐπιτρέπεται νὰ τελειώσουν τὸ Πανεπιστήμιον οὐδεὶς λόγος συντρέχει διὰ τὴν ἀπαγόρευσιν τῆς ἐξασκήσεως τοῦ ἐπαγγέλματος.

§11Ε. ΠΑΥΛΙΔΗΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ θερμότατα τὴν ἀναφορὰν καὶ παρακαλῶ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Βουδούρης, ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Κοινοτικοῦ Συμβουλίου τῆς κοινότητος Ζαχάρως.

§13Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ δώσῃ προσοχὴν εἰς τὴν αἴτησιν τῶν κατοίκων τῆς κοινότητος Ζαχάρως καὶ νὰ ὑποβάλῃ σχετικὸν νόμον διὰ τοῦ ὁποίου νὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ κατασκευὴ μιᾶς ὁδοῦ ἀπὸ τῆς Ζαχάρως ἕως Καΐφα. Διὰ τῆς ὁδοῦ αὐτῆς οὐχὶ ἀνωτέρας τῶν 4–5 χιλιομέτρων θὰ ἐξυπηρετοῦνται ὄχι μόνον τὰ συμφέροντα ὁλοκλήρου τῆς ἐπαρχίας ἀλλὰ καὶ τῶν λουομένων οἵτινες δι’ ἔλλειψιν οἰκημάτων διαμένουν ὑπὸ τὰ δένδρα καὶ πολλοὶ θάνατοι ἐσημειώθησαν καὶ τοῦτο λόγῳ τῆς ἀκηδείας τοῦ Κράτους καὶ τῶν ὑπαλλήλων. Δικαιούμεθα ὑπὲρ πάντα ἄλλον νὰ ζητήσωμεν τὴν κατασκευὴν τῆς ὁδοῦ αὐτῆς, διότι ἡ ἐπαρχία μας εἶναι ἐκ τῶν μᾶλλον καθυστερουμένων εἰς τὴν συγκοινωνίαν. Εὑρισκόμεθα εἰς πρωτόγονον κατάστασιν· ἐλπίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ σπεύσῃ νὰ ἱκανοποιήσῃ τὴν αἴτησίν μας.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Δ. Φλωριᾶς, Κ. Ρέντης, Γ. Χατζηκυριακοῦ, ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν ὡς ὁμήρων ἀπαχθέντων εἰς τὴν Βουλγαρίαν δημοσίων ὑπαλλήλων τῆς Ἀν. Μακεδονίας.

§15Γ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΥ. Σᾶς παρακαλῶ ἂν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀναβληθῇ ἡ ἀνάπτυξις τῆς ἀναφορᾶς, διότι ἀπουσιάζουν οἱ συνάδελφοι οἱ ἐγγεγραμμένοι.

§16Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Πρωθυπουργός). Ἄς ἀναβληθῇ, Κύριε Πρόεδρε.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Ζερβός, ἐπὶ ἀναφορᾶς Παγκληρικοῦ Προσφυγικοῦ Συνδέσμου.

§19Σ. ΖΕΡΒΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας δὲν εἶναι παρών, ὁ ὁποῖος εἶναι ἁρμόδιος. Θέλετε νὰ προχωρήσωμεν; Τότε θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ λάβῃ τὴν καλωσύνην νὰ ἀκούσῃ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ Παγκληρικὸς Προσφυγικὸς Σύνδεσμος διαδηλοῖ δι’ ἀναφορᾶς του παράπονα, τῶν ὁποίων τὰ σπουδαιότερα εἶναι τρία. Πρῶτον οἱ συνοικισμοὶ οἱ προσφυγικοί, οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ἀριθμὸν μεγαλύτερον μιᾶς συνήθους ἐνορίας. Ὁ Παγκληρικὸς Προσφυγικὸς Σύνδεσμος ἐπιθυμεῖ νὰ ἀνακηρυχθῶσιν οἱ προσφυγικοὶ οὗτοι συνοικισμοὶ εἰς ἐνορίας, εἰς τὰς ὁποίας νὰ ὑπάρχωσι πρόσφυγες κληρικοί, διότι τώρα, κ. Πρόεδρε, τῆς Κυβερνήσεως, προσφυγικοὶ συνοικισμοὶ ἀριθμοῦντες 25000 κατοίκων εἶναι ἠναγκασμένοι νὰ ἐξαρτῶνται ἀπὸ τὴν πλησιεστέραν ἐνορίαν καὶ τοιουτοτρόπως ὁ Παγκληρικὸς Προσφυγικὸς Σύνδεσμος εὑρίσκεται εἰς ἥσσονα ἠθικὴν καὶ ὑλικὴν ὑπόστασιν. Ζητεῖται λοιπὸν οἱ προσφυγικοὶ συνοικισμοὶ νὰ ἀνακυρηχθῶσιν εἰς ἐνορίας τῶν ὁποίων οἱ κληρικοὶ νὰ εἶναι ἱερεῖς πρόσφυγες. Δεύτερον ὁ Παγκληρικὸς Προσφυγικὸς σύνδεσμος ἐπιθυμεῖ, κ. Πρόεδρε, οἱ ἱερεῖς καὶ οἱ διάκονοι, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς τὴν πρωτεύουσαν καὶ τὰς ἐπαρχίας νὰ δύνανται νὰ μονιμοποιηθῶσιν. Διότι εἶναι πρόσφυγες δὲν εἶναι καλὸν νὰ μὴ εἶναι μόνιμοι, ἐφ’ ὅσον ἔχουσι τὰ προσόντα. Οἱ ἱερεῖς λοιπὸν ἐφ’ ὅσον ἔχουσι τὰ προσόντα νὰ δύνανται νὰ μονιμοποιηθῶσιν, οἱ δὲ διάκονοι νὰ δύνανται ἔχοντες τὰ προσόντα νὰ προαχθῶσιν εἰς ἱερεῖς. Θὰ σᾶς παρακαλέσω κ. Πρωθυπουργέ, νὰ λάβετε τὴν εὐγενῆ καλωσύνην νὰ διαθέσητε ὀλίγα δευτερόλεπτα, διότι εἶναι ζητήματα ἀπολύτως δίκαια καὶ ἀπολύτως ἠθικὰ ἀπέναντι τοῦ Προσφυγικοῦ Παγκληρικοῦ συνδέσμου, ὁ ὁποῖος προσέφερε τόσας ὑπηρεσίας εἰς τὴν πατρίδα καὶ τὸ Ἔθνος.

§20Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Πρωθυπουργός). Ἀναγνωρίζω ὅτι ἡ αἴτησις τῶν προσφύγων ἱερέων εἶναι δικαιοτάτη. Θέλω συνεννοηθῇ μετὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ θέλουσι ληφθῆ τὰ κατάλληλα μέτρα καὶ δι’ αὐτούς.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καλέλης ἐπὶ ἀναφορᾶς ἱεροσπουδαστῶν Ἄρτης.

§22Ν. ΚΑΛΛΕΛΗΣ. Παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ διότι ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς ἑτέρας ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων τῆς κοινότητος Ἄρτης.

§24Ν. ΚΑΛΛΕΛΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐννόμου Τάξεως νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του τὴν ἀναφοράν, διότι ὑπάρχουν στρατηγοί, συνταγματάρχαι καὶ δὲν ὑπάρχουν στρατιῶται. Ὑπάρχει ἐπόπτης ἀγρονομία, ἀγρονόμοι καὶ δὲν ὑπάρχει κανεὶς ἀγροφύλαξ, ἐζητήθησαν οἱ διορισμοὶ τῶν ἀγροφυλάκων, ἀλλὰ δυστυχῶς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐννόμου Τάξεως ἀπηγόρευσεν εἰς τὸν ἐπόπτην νὰ προβῇ εἰς τὸν διορισμὸν ἰδιωτικῶν ἀγροφυλάκων, διότι δὲν εἴχομεν τὸ δικαίωμα κατὰ τὸν νόμον περὶ ἀγροφυλακῆς νὰ διορίζωμεν τοιούτους. Ἀλλὰ νὰ διορίσῃ τὸ Ὑπουργεῖον δὲν ἐννοεῖ διότι δὲν ἔχει χρήματα. Τὰ χρήματα τὰ ὁποῖα ὁμολογουμένως διέθεσεν περὶ τὰς 150.000 δραχμῶν ἀπερροφήθησαν ἀπὸ τοὺς μισθοὺς τῶν τιτλούχων τοὺς ὁποίους ἀνέφερον, ἐνῷ ὁλόκληρος ὁ Νομὸς Ἄρτης στερεῖται ἔστω καὶ ἑνὸς ἀγροφύλακος Φόροι βαρύτατοι εἰσπράττονται καὶ ἀγροφύλακα δὲν ἔχομεν κανένα.

§25Θ. ΠΑΓΚΑΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐννόμου Τάξεως). Δὲν ἔχω πρόχειρα τὰ στοιχεῖα τῆς ἀπαντήσεως. Γνωρίζω ὅμως ὅτι κατὰ τὸν νόμον περὶ ἀγροφυλακῆς, εἶναι εἰδικὰ ταμεῖα ἀπὸ τὰ ὁποῖα πληρώνονται οἱ ἀγροφύλακες, ἐζήτησαν δὲ νὰ διορίσουν ἀριθμὸν μεγαλύτερον ἀπὸ τὰ ἀπαιτούμενα διὰ λίγους ῥουσφετολογικούς.

§26Ν. ΚΑΛΛΕΛΗΣ. Τὸ ἐξήλεγξα αὐτὸ καὶ δὲν εἶναι ἀκριβές. Τὸ γεγονὸς εἶναι ὅτι διετάξατε νὰ μὴ διορισθῇ κανείς, διότι δὲν εἰσεπράχθησαν ἀκόμη ἐπαρκεῖς φόροι. Ἀλλ’ ἕως πότε; Ἐζητήσαμεν νὰ τοὺς πληρώσωμεν ἀπὸ τὴν τσέπη μας, ἀλλὰ ἡ διαταγή σας ἠμπόδισε τὸν ἐπόπτην νὰ προβῇ εἰς τὸν διορισμόν των.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Κ. Καλομενόπουλος καὶ Ι. Μαρματάκης, ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατωτέρων δικαστικῶν ὑπαλλήλων Χανίων.

§28Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑποβάλλω παράπονα τῶν κατωτέρων δικαστικῶν ὑπαλλήλων, διότι ἐνῷ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἐπρονόει περὶ τῆς αὐξήσεως τοῦ μισθοῦ ὅλων τῶν δικαστικῶν, ἀπὸ τοῦ Ἀρεοπαγίτου μέχρι καὶ τοῦ τελευταίου εἰρηνοδίκου, παρέλειψε σαφῶς καὶ κατηγορηματικῶς τοὺς πτωχοὺς γραφεῖς καὶ ὑπογραμματεῖς τῶν στρατοδικείων. Τὸ τοιοῦτον ὅμως δὲν συμβιβάζεται μὲ τὴν ἔννοιαν τοῦ δικαίου. Ἐλπίζω ὅμως ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἀφοῦ ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὰ παράπονα αὐτῶν καὶ θὰ μᾶς δικαιώσῃ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς μᾶς εἶπεν ὅτι θὰ φροντίσῃ νὰ διατυπώσῃ νομοθέτημα κατὰ τὸ ὁποῖον θὰ μεταρρυθμίσῃ τὰ ἀντιγραφικὰ δικαιώματα, καὶ ἀπὸ ἐκεῖ θὰ ἀντλήσῃ πάλιν ἵνα ἱκανοποιήσῃ τὰ δίκαια παράπονα τῶν γραφέων καὶ ὑπογραμματέων. Τὸ τοιοῦτον δὲν ἱκανοποιεῖ τοὺς πτωχοὺς αὐτοὺς ὑπαλλήλους. Τὸ δίκαιον θὰ ἦτο νὰ περιελαμβάνοντο εἰς τὰς αὐξήσεις μαζὶ μὲ τοὺς ἄλλους δικαστικοὺς ὑπαλλήλους, ἐπιφυλαττομένης τῆς κατ’ ἄλλον τρόπον διαρρυθμίσεως τῶν ἀντιγραφικῶν. Ἀλλ’ ἔτι καὶ αὐτοὶ ἔχουσι ἀκρίβειαν βίου ὅπως καὶ ὅλοι οἱ ἄλλοι ὑπάλληλοι, καὶ ὅτι πρέπει νὰ ἱκανοποιηθῶσιν εἶναι τόσον δίκαιον ὥστε δὲν χωρεῖ καμμία συζήτησις.

§29Ι. ΜΑΡΜΑΤΑΚΗΣ. Καὶ ἐγὼ συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν τῶν κατωτέρων δικαστικῶν ὑπαλλήλων, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ δὲ ταύτῃ θὰ παρακαλέσω διὰ νὰ μὴ γίνεται αὐτὸ καθ’ ἑκάστην καὶ κάθε Πρωτοδικεῖον νὰ ζητῇ νὰ αὐξηθῇ ὁ μισθὸς τοῦ κατωτέρου προσωπικοῦ, νὰ ληφθῇ μέριμνα γενικωτέρα δι’ ὅλους τοὺς κατωτέρους ὑπαλλήλους.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Μαρματάκης. Εἰς ἑτέραν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Ἐπανοχωρίου Σελίνου.

§31Ι. ΜΑΡΜΑΤΑΚΗΣ. Ἡ ἀναφορὰ αὕτη στρέφεται πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ὑγιεινῆς διότι ἀφορᾷ τὰ σανατόρια τῆς Κρήτης καὶ πρὸ παντὸς ἀπευθύνεται πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, διότι οἱ κάτοικοι τοῦ Σελίνου δὲν ἔχουσι καμμίαν συγκοινωνίαν. Εἶναι μία ἐπαρχία εὐφορωτάτη, παράγει 3.000.000 ὀκάδες λάδι καὶ οὔτε μίαν σπιθαμὴν δρόμον δὲν ἔχει. Ἡ ὑπηρεσία τοῦ ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας, ἀσχολεῖται μὲ δρόμους μικροὺς καὶ μὴ κεντρικούς. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ συστήσῃ ὄχι μόνον διὰ τὸ Σέλινον ἀλλὰ καὶ γενικῶς διὰ τὴν Κρήτην, τὴν κατασκευὴν τῶν κεντρικῶν δρόμων καὶ τὴν ἀπασχόλησιν τῆς ὑπηρεσίας ἐπ’ αὐτῶν, καὶ ὄχι νὰ ἀσχολεῖται εἰς τὴν κατασκευὴν μικροδρόμων καὶ εἰς μικρὰ μέρη Εἶναι ἀνάγκη καὶ πρέπει νὰ τὸ ἐννοήσωμεν ὅλοι ἡμεῖς ὅτι πρέπει νὰ ἑνωθῶσι τὰ κέντρα. Οἱ κάτοικοι τοῦ Ἐπανοχωρίου ἔκαμαν καὶ δήλωσιν ὅτι δέχονται καὶ αὐτοὶ νὰ ἐργασθῶσι διὰ τὴν κατασκευὴν τοῦ δρόμου. Ὑπάρχει αὐτὸς ὁ δρόμος εἰς τὸν σχετικὸν νόμον, μέχρι σήμερον ὅμως ἀπὸ τοῦ 1917 οὔτε ἡ μελέτη δὲν ἐγένετο. Ὁ δρόμος αὐτὸς θὰ ἐξυπηρετήσῃ καὶ τὴν συγκοινωνίαν καὶ τὸ σανατόριον περὶ τοῦ ὁποίου ἀπεφάνθη συνάδελφός τις ὅτι εἶναι θαυμάσιον μέρος. Θὰ παρακαλέσω τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς τῆς Συγκοινωνίας καὶ τῆς Ὑγιεινῆς νὰ ἐπισπεύσουν τὴν κατασκευὴν τοῦ δρόμου αὐτοῦ.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Α. Μπιράκης, Γ. Μόδης, Ν. Γρηγοριάδης, Μ. Βολουδάκης, ἐπὶ ἀναφορᾶς ἐμπόρων διασυμμαχικοῦ ὑλικοῦ Θεσσαλονίκης.

§33Α. ΜΠΙΡΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ τοῦ ἐγκαταλειφθέντος ὑλικοῦ διεξάγεται ζωηρότατον ἐμπόριον ἐξαγωγῆς διασυμμαχικῶν εἰδῶν, ὄχι μόνον ἐν Μακεδονίᾳ ἀλλὰ καὶ εἰς ὁμόρους χώρας, τὰ ὁποῖα εἰσάγονται διὰ τῶν σιδηροδρομικῶν γραμμῶν καὶ ἐξάγονται διὰ τοῦ λιμένος Θεσσαλονίκης. Ἐκ τοῦ ἐμπορίου τούτου δὲν ἀποζῶσι μόνον πεντακόσιαι οἰκογένειαι, ἀλλὰ εἰσάγεται καὶ ξένον συνάλλαγμα 7.000 λιρῶν ἑβδομαδιαίως. Τὸ ἐμπόριον τοῦτο, ἐξ ἀστόχων ἐνεργειῶν Κρατικῶν ὀργάνων τείνει νὰ καταστραφῇ. Τὸ Δημόσιον ἔκαμε μίαν σύμβασιν μέ τινα ἰδιώτην, εἰς τὸν ὁποῖον κατεκυρώθη διὰ συμβάσεως, κατὰ τρόπον λίαν σκανδαλώδη, εἰς κάποιον Γαλόπουλον ὁ ὁποῖος δικαιοῦται νὰ συλλέγῃ τὸ συμμαχικὸν ὑλικὸν. Ὁ Γαλόπουλος αὐτὸς ἐγένετο συνέταιρος μετὰ τοῦ προέδρου τῆς ἐπιτροπῆς τῆς συλλογῆς ὑλικοῦ, ταγματάρχου Διαμαντοπούλου, μετὰ τοῦ ὁποίου κατεξεθέασαν καὶ κατετυράννησαν τοὺς ἐμπόρους ὑλικοῦ, διότι ἀπὸ κάθε ἕνα ἔμπορον εἰσάγεται ἐμπόριον ἐκ τῆς ξένης, κατέσχον τὸ ἐμπόριον καὶ τὸν ὑπεχρέωνον νὰ πληρώσῃ λύτρα εἰς αὐτοὺς διὰ νὰ ἀναγνωρισθῇ προσέτι τὸ δικαίωμα αὐτὸ εἰς αὐτούς. Σᾶς λέγω ὅτι ὁ Πρόεδρος Διαμαντόπουλος — ὅστις εἶναι προφυλακισμένος διὰ τοὺς ἐκβιασμοὺς αὐτοὺς — δὲν ἠρκέσθη νὰ πράξῃ τοῦτο διὰ νὰ κάμῃ ὁ συνέταιρος μονοπώλειον τὸ ἐμπόριον τοῦτο ἦλθεν εἰς Ἀθήνας καὶ κατώρθωσε διὰ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ν’ ἀπευθυνθῇ εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ἔγγραφον, περὶ ἀπαγορεύσεως διὰ τῆς παραμεθορίου γραμμῆς καὶ τῶν ὁμόρων χωρῶν, ὑλικοῦ συμμαχικοῦ, μὲ τὴν δικαιολογίαν ὅτι δῆθεν θὰ ἔδιδον ψευδῆ πιστοποιητικὰ εἰσαγωγῆς αἱ τελωνειακαὶ ἀρχαί, τῆς παραμεθορίου καὶ θὰ εἰσήγετο ἐμπόρευμα ἐκ τῆς Μακεδονίας ὡς εἰσαγόμενον τράνζιτο. Τὸ Ὑπουργεῖον ὅμως τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἀντελήφθη τὴν ὑπόθεσιν καὶ ἐνῷ ἦτο πρόθυμον διέταξε νὰ ἀνακληθῇ τὸ ἔγγραφον αὐτὸ καὶ νὰ σταλῇ ἔγγραφον ἀντιθέτου περιεχομένου εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν. Ἀλλὰ ταγματάρχης τις καὶ μάλιστα ὁ Γαλόπουλος ἐπρόφθασεν ἐν τῷ μεταξὺ καὶ ἀπηύθυνε ὡς προϊστάμενος τοῦ τμήματος ἐπισιτισμοῦ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν τὸ ὁποῖον καλῇ τῇ πίστει, ἀνεμίχθη, ἐζήτησε καὶ αὐτὸ νὰ διατηρηθῇ ἡ ἀπαγόρευσις. Θὰ ἐπεθύμουν κ. Πρόεδρε, νὰ παρακολουθήσουν τὴν ἀνάπτυξιν οἱ ἁρμόδιοι Ὑπουργοὶ διότι τὸ θέμα εἶναι σοβαρώτερον ἀπὸ ὅτι νομίζετε. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὁ ὁποῖος ὑπεραμύνεται τῶν ὑπαλλήλων, καὶ ἄν τις μεταβῇ καὶ τοῦ πῇ κανὲν παράπονον δι’ ὑπάλληλον κατεξανίσταται, ἀπηύθυνε ἔγγραφον διὰ τοῦ ὁποίου ἔλεγε νὰ μὴ ὑπάρχει ἐμπιστοσύνη εἰς κανένα τελωνειακὸν σταθμάρχην τῆς παραμεθορίου γραμμῆς, καὶ παρακαλεῖ νὰ μὴ ἐπιτρέπεται εἰσαγωγὴ τῶν εἰδῶν αὐτῶν δι’ ὅλης τῆς παραμεθορίου γραμμῆς διότι εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ παραπλανηθοῦν αἱ τελωνειακαὶ ἀρχαί, μόνον καὶ μόνον διότι ἔπαθεν ὁλάδην ἡ ὑπηρεσία ἐκ τοῦ κ. Γαλοπούλου, ὅστις ὅταν εἶδεν ὅτι δὲν εἶνε δυνατὸν νὰ παραμείνῃ τὸ ἔγγραφον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἐξ ἰδίας πρωτοβουλίας, παρὰ τὴν γνώμην τῶν προϊσταμένων καὶ τοῦ Γεν. Γραμματέως τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ἐζήτησεν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ ἀνακληθῇ τὸ ἔγγραφον καὶ νὰ ἐπιτραπῇ ἡ εἰσαγωγὴ τῶν εἰδῶν. Εἶναι δὲ τοῦτο κοινὸν σκάνδαλον καὶ τὸ Γʹ Σῶμα Στρατοῦ ζητεῖ τὴν ἀνάκλησιν τοῦ ἐγγράφου αὐτοῦ. Ἤθελον παρακαλέσει τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς νὰ μελετήσωσι τὸ ζήτημα διότι εἶναι σπουδαιότατον· οἱ δὲ ἔμποροι παρακαλοῦν νὰ ἀρθῶσιν αὐτὰ τὰ ἐμπόδια διὰ νὰ συνεχίσουν τὸ ἐμπόριόν των καὶ νὰ ζήσουν αἱ οἰκογένειαι αὐταί.

§34Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργός τῶν Οἰκονομικῶν). Νομίζω, ὅτι ὁ κ. συνάδελφος ἔχει ἐσφαλμένας πληροφορίας περὶ τούτου, διότι ἀντιθέτως ἐδόθη σχετικὴ διαταγὴ νὰ ἐπιτρέπεται ἡ εἰσαγωγὴ τῶν εἰδῶν αὐτῶν περὶ τῶν ὁποίων ὁμιλεῖ. Κατήργησα δὲ προηγουμένην ὑφισταμένην διαταγήν, νομίζω ὅμως ὅτι ἐπεξέτεινα τὴν διαταγὴν τὴν σχετικήν. Ἄς βεβαιωθῇ δ’ ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν δὲν παρασύρεται εὐκόλως ἀπὸ πληροφορίας ἢ εἰσηγήσεις τῶν ὑπαλλήλων, ἀλλ’ ἐξετάζει ἐπισταμένως τὰ ζητήματα. Σημειώσατε δὲ ὅτι ἐπὶ ἐξετάσεως ὑποθέσεώς τινος παρουσιάζονται διάφοροι ἀπόψεις, ἐνίοτε εὐλογοφανεῖς, ἀλλ’ ἐφαρμόζεται ἡ καλυτέρα.

§35Ι. ΜΑΡΜΑΤΑΚΗΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ἄρῃ τὴν διαταγὴν αὐτήν.

§36Γ. ΜΟΔΗΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, ἀξίζει τὸν κόπον ἡ Ἐθνοσυνέλευσις νὰ ἀπασχοληθῇ ἐπ’ αὐτοῦ, διότι οὔτε πολὺ οὔτε ὀλίγον, πρόκειται περὶ σκανδάλου τὸ ὁποῖον πραγματικῶς βρωμάει καὶ εἰς τὸ ὁποῖον συμβαίνει τὸ ἑξῆς παράδοξον, ὅτι εἰς ὅλα τὰ ὑπουργεῖα εἰς τὰ ὁποῖα ἀπετάθημεν μᾶς εἶπον, ὅτι εἶναι ἡ ὑπόθεσις σκανδαλώδης, ἀλλὰ δὲν παρουσιάσθη ἀκόμη ὁ ἁρμόδιος ὁ ὁποῖος θὰ μπορέσῃ τὸ σκάνδαλον αὐτὸ νὰ τὸ πατάξῃ. Εἶναι πράγματι ἁμαρτωλὰ τὰ πολεμικὰ ὑλικά. Ἡ σκανδαλώδης αὐτὴ ὑπόθεσις εἶχε τὴν ἀρχήν της διὰ τῶν ἀδειῶν καὶ τῶν ἄλλων μεθόδων, τὰς ὁποίας μεταχειρίζοντο διάφοροι ἰσχύοντες. Ἀλλ’ ἡ κατάχρησις αὕτη ὀφείλομεν νὰ τὸ ὁμολογήσωμεν ἐπετάθη ἐπὶ τὰ χείρω ἀπὸ πέρυσιν, ὁπότε ἐνεφανίσθη ἐργολάβος τῶν συμβάσεων τῶν ὑλικῶν αὐτῶν, πραγματικὸς ὕπατος ἄρχων, αὐτοκράτωρ ὁλοκλήρου τῆς Μακεδονίας, ἄγνωστος εἰς ἐμὲ τοὐλάχιστον κ. Χαλκιόπουλος. Ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ἀσχοληθῶ μὲ αὐτὸν διότι κατὰ Φεβρουάριον εἷς ἔμπορος Φλωρίνης, ὁ ὁποῖος εἶχε τοιοῦτον ὑλικὸν ἐν τάξει ἀγορασμένον καὶ νομιμοποιημένον ὑπὸ τοῦ 1919, εἶχεν ἀποστείλει εἰς τὴν Θεσσαλονίκην δύο βαγόνια σιδήρου, τὰ ὁποῖα μετεπωλήθησαν εἰς ἕνα ἔμπορον καὶ δὲν ἠμπόρεσε νὰ ξεφορτώσῃ διότι ἐνεφανίσθη ὁ Χαλκιόπουλος καὶ ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι τοῦ ἐζήτουν 10.000 δραχμάς. Ὁ πρῶτος ἔμπορος Ἰσραηλίτης συνέστησε νὰ δώσουν τὸ ποσὸν αὐτὸ ἀλλὰ δὲν εἰσηκούσθη διότι ὁ Ἕλλην ἔμπορος Φλωρίνης ἐθεώρησε ἀναξιοπρεπὲς νὰ ὑποκύψῃ εἰς τὸν ἐκβιασμὸν τοῦτον καὶ ὡς ἀπεδείχθη ἐκ τῶν ὑστέρων τὸ ἐπλήρωσαν ἀκριβὰ διότι δὲν συνεμορφώθησαν μὲ τὴν ἀξίωσιν αὐτὴν τοῦ Χαλκιοπούλου· διότι ἐπὶ τρεῖς μῆνας ἐπλήρωνον εἰς ἡμεραργίας, δαπάνην ἀποθήκης κτλ. ποσὸν πολλαπλάσιον ἀπὸ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα τοῖς ἐζητοῦντο νὰ πληρώσουν. Τότε ἀπετάθημεν εἰς τὰς διαφόρους ὑπηρεσίας ἀλλ’ οὐδεὶς εὑρέθη νὰ δώσῃ τὴν λύσιν· Ὑπῆρχε καὶ ἄλλη περίπτωσις ἀκριβῶς προχθές· ἐπληροφορήθην ὅτι ἀντιπρόσωποι τοῦ Χαλκιοπούλου εἰσήρχοντο εἰς τὰ καταστήματα Σέροβιτς καὶ ἥρπαζον σιδηροπλέγματα καὶ ἄλλα ὑλικὰ δὲν ἠξεύρω ἐπὶ τῇ βάσει τίνος δικαιώματος. Ἀλλ’ ὑπάρχει ἐπίσης καὶ ἄλλο περίεργον πρᾶγμα. Ἐνῷ ἀπὸ τὴν δημοπρασίαν, ἡ ὁποία ἔγεινε πέρυσιν, ἐξυπηρετεῖτο τὸ σιδηροδρομικὸν ὑλικόν, ὡς ἔλεγον οἱ γνωρίζοντες τὰ πράγματα, ὁ Χαλκιόπουλος μεταγενεστέρως διὰ συμβάσεως, ἡ ὁποία ἀπορῶ πῶς ἔγινε, εὑρέθη διευθυντὴς μιᾶς ὁλοκλήρου σιδηροδρομικῆς γραμμῆς ἀπὸ Στρυμῶνος μέχρι Νέστου. Ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα καὶ ζητήσῃ πληροφορίας ἀπὸ τὴν διεύθυνσιν τῶν σιδηροδρόμων, θὰ ἐμάνθανε πράγματα τὰ ὁποῖα δὲν μᾶς περιποιοῦν καθόλου τιμήν· διότι ἀντὶ 600.000 δραχμὰς ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς θέλει νὰ πάρῃ εἰς χεῖρας του σιδηροδρομικὸν ὑλικὸν ἀνῆκον εἰς τὸ Δημόσιον τὸ ὁποῖον ἔχει ἀξίαν 10 ἕως 15 ἑκατομμύρια καὶ πλέον.

§37Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Πρωθυπουργός). Ὑλικά, τὶ σιδηροδρομικὰ θέλετε νὰ πῆτε;

§38Γ. ΜΟΔΗΣ. Ὑλικά. Ἡ διεύθυνσις τῶν σιδηροδρόμων θὰ ἠμποροῦσε νὰ δώσῃ πολλὰς πληροφορίας. Τὸ παράδοξον ἔγκειται ἐδῶ. Πῶς μία στρατιωτικὴ ἀρχὴ τὸ Γʹ Σῶμα Στρατοῦ πωλεῖ ὑλικὰ διὰ τὰ ὁποῖα δὲν ἔχει οὐδεμίαν ἁρμοδιότητα καὶ διὰ τὰ ὁποῖα ἁρμόδιον εἶναι τὸ Ὑπουργεῖον Συγκοινωνίας καὶ παρὰ τοῦ ὁποίου δὲν ἔσπευσε νὰ ζητήσῃ πληροφορίας διὰ πολλὰ ἄλλα μικρότερα πράγματα. Διότι ὁμολογῶ ὅτι δυσκολεύομαι νὰ πιστεύσω ὅτι καὶ εἰς τὴν διακήρυξιν ὑπάρχει διάταξις καθ’ ἣν συνετάχθη σύμβασις διὰ τῆς ὁποίας περιλαμβάνεται καὶ αὐτό.

§39Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Πρωθυπουργός). Πρόκειται περὶ διασυμμαχικοῦ ὑλικοῦ.

§40Γ. ΜΟΔΗΣ. Μάλιστα, διασυμμαχικοῦ ὑλικοῦ. Περὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ πρέπει νὰ ἐξακριβωθῇ ἐὰν ἡ διακήρυξις πράγματι ἐξῄρει τὸ σιδηροδρομικὸν ὑλικόν. Ἐὰν τοῦτο συνέβαινε ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δὲν ἔχει νὰ κάμῃ τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ λάβῃ ἐκ τοῦ ὠτὸς καὶ νὰ παραπέμψῃ εἰς τὴν δικαστικὴν ἀρχὴν καὶ τὸν ἐργολάβον αὐτὸν καὶ τοὺς ἄλλους, οἱ ὁποῖοι συνέταξαν τὴν σύμβασιν αὐτήν.

§41Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Πρωθυπουργός). Ἡ σύμβασις μεταξὺ ποίων ἔγινε; Ἡ σύμβασις δηλαδὴ ἡ ὁποία δίδει δικαίωμα διεκδικήσεως.

§42Γ. ΜΟΔΗΣ. Εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν.

§43Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Αὐτὰ συνέβησαν ἐπὶ τῆς ὑπουργείας μου καὶ φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ κατατεθῇ πλήρης ὁ φάκελλος, διότι δὲν εἶναι ἡ πρώτη δημοπρασία, ἡ ὁποία ἔγεινεν ἐκ μέρους τοῦ τρίτου Σώματος. Ἔγιναν πολλάκις δημοπρασίαι, προσεφέρθησαν πολλαὶ τιμαὶ καὶ τὸ Γʹ Σῶμα Στρατοῦ ἐπέτυχε μεγάλας τιμάς.

§44Γ. ΜΟΔΗΣ. Τότε νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις καὶ νὰ ἐγγραφῇ ὡς ἐπερώτησις.

§45Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Διὰ τὸ ζήτημα αὐτὸ ἔχω νὰ δώσω τὰς ἑξῆς πληροφορίας. Μετὰ τὸ τέλος τοῦ μεγάλου πολέμου τὰ ὑλικὰ τὰ ὁποῖα ἐγκατελήφθησαν εἰς τὴν Μακεδονίαν, εἰς τὸ μέτωπον, ἐκεῖ τέλος πάντων, ὅπου ἕδρων τὰ συμμαχικὰ στρατεύματα, ἔμενον ἄνευ οὐδεμιᾶς περισυλλογῆς μέχρι τοῦ Ὀκτωβρίου τοῦ 1922. Κατὰ τὸν Ἀπρίλιον τοῦ 1922 ἐπὶ Κυβερνήσεως τοῦ Κωνσταντινικοῦ καθεστῶτος ἐξεδόθη διαταγὴ τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, ἡ ὁποία ἔδιδε τὸ δικαίωμα εἰς ἕνα συνταγματάρχην Κωστάκην νὰ συνάψῃ συμβάσεις διὰ τὴν περισυλλογὴν τοῦ ὑλικοῦ ἐκείνου. Ὁ συνταγματάρχης Κωστάκης συνῆψε τὰς συμβάσεις αὐτάς, αἱ ὁποῖαι ὅμως δὲν ἐπροστάτευον τὰ συμφέροντα τοῦ δημοσίου. Διὰ τοῦτο ἐπὶ τῆς Ἐπαναστατικῆς Κυβερνήσεως ἐκδοθὲν Νομοθετικὸν Διάταγμα, ἠκύρωσε τὰς συμβάσεις αὐτὰς καὶ ἔδωσε τὸ δικαίωμα εἰς τὸ 3ον Σῶμα Στρατοῦ νὰ συνάψῃ νέας συμβάσεις καὶ προστατεύσῃ τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου. Πράγματι ἐγένοντο ὑπὸ τοῦ 3ου Σώματος Στρατοῦ διάφοροι συμβάσεις καὶ ἤρχισεν ἡ περισυλλογὴ ὑπὸ τῶν συμβληθέντων ἐπιχειρηματιῶν, ἀλλὰ τότε παρουσιάσθησαν αἱ σιδηροδρομικαὶ ἑταιρίαι, αἱ ὁποῖαι ὑπέβαλον ἐνστάσεις, ὅτι περισυνελέγοντο ὑλικὰ ἀνήκοντα εἰς αὐτάς. Ἕνεκα τούτου ἐσταμάτησεν ἡ περισυλλογὴ εἰς τὰ σημεῖα ἐκεῖνα, εἰς τὰ ὁποῖα ἦτο δυνατὸν νὰ εἶναι ἐγκατεσπαρμένα σιδηροδρομικὰ ὑλικά. Μεταξὺ τῶν γενομένων τότε ἀνακοινώσεων ἦτο καὶ αὕτη ὅτι ὑπῆρχον πολλοὶ ἐπιχειρηματίαι, οἱ ὁποῖοι ἐπώλουν ὑλικὰ ἐγκαταλελειμμένα ἐν Σερβίᾳ κατὰ τὸν πόλεμον· τὸ τοιοῦτον ἠναγκάσθη τὸ Δημόσιον καὶ οἱ συμβληθέντες πρὸς αὐτὸ ἐργολάβοι ν’ ἀπαγορεύσωσι διὰ δύο λόγους, ἀφ’ ἑνός, διότι καθίστατο δύσκολος ὁ ἔλεγχος περὶ τῆς προελεύσεως τῶν ὑλικῶν ἐκείνων, ἂν προήρχοντο δηλαδὴ ἐκ τῶν ἐν Ἑλλάδι ἢ τῶν ἐν Σερβίᾳ ἐγκαταλειφθέντων, καὶ δεύτερον διότι αὐτὰ τὰ ὑλικὰ εἰσήγοντο ἐκ τῆς συμμάχου Σερβίας καὶ πολὺ πιθανὸν νὰ προήρχοντο ἐκ λαθρεμπορίου. Ὅτε δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιτραπῇ ὑπὸ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως νὰ εἰσάγωνται δι’ ἄλλης ὁδοῦ πλὴν τῆς σιδηροδρομικῆς, ὁπότε ὁ ἔλεγχος ὅτι αὐτὰ ἠγοράσθησαν, θὰ ἦτο εὐχερής. Ἐπειδὴ ὅμως ἡ ὑπόθεσις αὐτὴ κατέστη ἀρκετὰ περίπλοκος ἔχω ὑποβάλει ἀπὸ τῶν πρώτων ἡμερῶν τῆς ἐπαναλήψεως τῶν ἐργασιῶν τῆς Συνελεύσεως, σχέδιον νόμου διὰ τοῦ ὁποίου προβλέπεται ὁ καταρτισμὸς μιᾶς ἐπιτροπῆς ἡ ὁποία νὰ ἐξετάσῃ ὅλας τὰς συμβάσεις τὰς γενομένας μέχρι σήμερον, ὅλα τὰ δικαιώματα τῶν ἐργολάβων, ὅλας τὰς ἀξιώσεις τῶν ἐπιχειρηματιῶν, οἱ ὁποῖοι ἐπιθυμοῦν νὰ ἐπιτραπῇ ἐλευθέρα ἡ εἰσαγωγὴ ἐκ τῆς Σερβίας, καὶ νὰ λάβῃ ὁριστικὰς ἀποφάσεις ἐπὶ τῶν ὁποίων ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ἀποφασίσῃ τε ἐσιδίκως. Ἔχω κατόπιν τῆς ἐπερωτήσεως νὰ καταθέσω καὶ δύο ἀντίγραφα τῶν συμβάσεων μὲ τοὺς δύο ἐργολάβους.

§46ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ἐν τῷ μεταξὺ τὸ ὑλικὸν φυγαδεύεται.

§47Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἂς κηρυχθῇ τὸ νομοσχέδιον κατεπεῖγον, ἂς ψηφισθῇ τὸ ταχύτερον, διὰ νὰ ἐπιληφθῇ ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ ζητήματος, διότι ἐγὼ δὲν κατώρθωσα νὰ ἐννοήσω ποῖος ἔχει δίκαιον καὶ ποῖος ἔχει ἄδικον.

§48Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Πρωθυπουργός). Ἡ περαιτέρω συζήτησις μετὰ τὴν δήλωσιν ὅτι ὑπεβλήθη νομοσχέδιον νομίζω ὅτι εἶναι περιττή.

§49ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Καθὼς ἐξηκρίβωσα ἡ ἀπαγόρευσις ἔγινε κατόπιν εἰσηγήσεως τοῦ Διαμαντοπούλου, ὁ ὁποῖος εἶναι προφυλακισμένος.

§50Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Διὰ τὸ ζήτημα αὐτὸ ἡ ὑπηρεσία τοῦ ὑπουργείου μου ἔθεσεν ὡς δικαιολογίαν τοῦ μέτρου, πρῶτον ὅτι δὲν δύναται νὰ κάμῃ ἔλεγχον καὶ συνεπῶς νὰ προστατεύσῃ τὰ δικαιώματα τοῦ δημοσίου καὶ δεύτερον ὅτι δὲν εἶναι βέβαιον ὅτι τὰ ὑλικὰ αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἰσάγονται ἐκ τῆς Σερβίας καὶ ὅτι ἀγοράζονται ἐκεῖθεν δὲν ἀποτελοῦν λαθρεμπόριον. Ἐὰν ἡ δικαιολογία εἶναι βάσιμος ἢ ὄχι ἡ ἐπιτροπὴ θὰ τὸ κρίνῃ.

§51Γ. ΜΟΔΗΣ. Ἀκριβῶς ἡ ἰδική σας ὑπηρεσία εἶπεν, ὅτι εἶναι τῆς γνώμης νὰ ἀφεθῇ ἐλευθέρα ἡ εἰσαγωγή, διότι ἡ ἀπαγόρευσις δὲν ἐξυπηρετεῖ παρὰ μόνον τὰ συμφέροντα τοῦ Χαλκιοπούλου. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ὑπάρχουν πολλὰ περίεργα πράγματα, εἰς ὅλην αὐτὴν τὴν κατάστασιν, τὰ ὁποῖα θὰ ἔπρεπε νὰ ἐξετασθοῦν. Κατὰ τὰς πληροφορίας μου ἔχουν χαρακτηρισθῇ ὡς πολεμικὸν ὑλικόν, κόκκαλα ζώων, τὰ ὁποῖα ἐξάγονται ἀνέκαθεν ὑπὸ Ἰσραηλιτῶν ἐμπόρων εἰς τὸ ἐξωτερικόν, καὶ ὅτι ὑπάρχει σύμβασις μὴ ἀνευρεθεῖσα, δυνάμει τῆς ὁποίας δικαιοῦται ὁ ἐργολάβος νὰ ἐξάγῃ ἀπὸ τὸν κόλπον Θεσσαλονίκης Ἀγγλικόν, ὄχι Γαλλικόν, ὑλικὸν ἀποτελούμενον ἀπὸ ὀβίδας, ὑπὸ τὸν ὅρον νὰ μοιράζῃ μὲ τὸ δημόσιον τὰς ὀβίδας αὐτάς, ἐφ’ ὅσον δὲν εἶναι ὀξειδωμέναι. Ἂν ἐννοεῖται, εἶναι δυνατὸν νὰ παραμένουν δύο καὶ τρία ἔτη ὀβίδες εἰς τὸν βυθὸν τῆς θαλάσσης καὶ νὰ μὴ εἶναι ὀξειδωμέναι.

§52Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Θὰ ἐπεθύμουν, κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, νὰ ἀκούσετε μερικὰ πράγματα, διότι ἀφοροῦν ζωτικώτατα ἑλληνικὰ ζητήματα. Δυστυχῶς ἔχομεν ἓν καίριον κακόν· εἴμεθα παρὰ πολλοὶ καὶ ὅσους καὶ ἂν διώξῃ εἰς τὴν Γερουσίαν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, θὰ εἴμεθα πάρα πολλοὶ καὶ δι’ αὐτὸ πολλὰ ζητήματα χάνονται. Πρέπει αὐτὴν τὴν φορὰν νὰ ἐξεύρῃ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὅτι πρόκειται περὶ ζητήματος εὐκόλου πλουτισμοῦ καὶ ὑπεισδύει πανταχοῦ τὸ βρωμερὸν συμφέρον καὶ θολώνουν τὰ πράγματα· ἐξ ἄλλου πρόκειται περὶ εἰκόνος τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους, διὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἠμπορεῖτε νὰ διαλέξετε ἂν ἀξίζῃ δάκρυα ἢ γέλωτα. Κακῶς, κύριοι, ἔχει παρασταθῇ ὅτι εἴμεθα τελωνοφύλακες οἱουδήποτε Κράτους. Τέτοιαν ἀξίωσιν οὔτε ἡμεῖς ἠμποροῦμεν νὰ ἔχωμεν διὰ τοὺς ἄλλους νὰ φυλᾶνε τὸ ἰδικόν μας λαθρεμπόριον, οὔτε οἱ ἄλλοι δι’ ἡμᾶς. Ὑποθέτω ὅτι ἔγινε καὶ κάποιο ἐρώτημα εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ ἀπήντησεν ὅτι ἐστάλη εἰς τὸ ὅμορον Κράτος τὸ ζήτημα καὶ μᾶς εἶπεν ὅτι δὲν ἔχει τοιαύτας ἀξιώσεις ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, δηλαδὴ διὰ τὸν σιδηρόδρομον. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἄλλο ζήτημα ἡ ἀξία τοῦ ὑλικοῦ αὐτοῦ εἶναι δεκαπλασία καὶ εἰκοσαπλασία. Φαντάζεσθε λοιπὸν περὶ τίνος ζητήματος πρόκειται. Τὸ ζήτημα ὑπὸ ἔποψιν συμφέροντος εἶναι τοῦτο: ὅτι πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀφήσῃ τοὺς στρατιωτικούς, ἐκ τῶν ὁποίων παρὰ πολὺ δι’ ὁμοίους λόγους ἔχουν φυλακισθῆ, μακρὰν πάσης ἀναμίξεως μὲ παρόμοια ζητήματα, καὶ νὰ προστατευθῇ τὸ συμφέρον τῶν πολλῶν, οὕτως ὥστε νὰ ἀρθῇ ἡ περιφρούρησις ἀφ’ ἑνὸς καὶ νὰ ἀφεθῇ ἀφ’ ἑτέρου τὸ ἐμπόριον ἐλεύθερον εἰς πάντας. Ἀλλὰ τὸ φρικαλέον εἰς τὴν ἔποψιν αὐτὴν εἶναι τοῦτο· ὅταν κατέπαυσε τὸ συμμαχικὸν μέτωπον τῷ 1918 ἦτο κάποιος ἐκεῖ, ὁ ὁποῖος δὲν εἶχε τότε ἄλλην δουλειάν, καὶ ὁ ὁποῖος εἶχε τὴν καλωσύνην ἢ τὴν κουταμάραν νὰ γράψῃ εἰς τὸν τότε Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν μίαν ἐπιστολήν, εἰς τὸν τότε ἐπιτελάρχην ἄλλην, εἰς τὸν τότε Ἀρχιστράτηγον μίαν ἄλλην εἰς τὸν ἐπιτελάρχην του τότε μίαν ἄλλην δὲν πρόκειται περὶ τοῦ κ. Παγκάλου—. Κατόπιν εἰς τὸν Διευθυντὴν τοῦ ἰδιαιτέρου του γραφείου ἄλλην ἐπιστολὴν καὶ τοὺς παρεκάλει νὰ ἀφήσουν τὴν ὀχυρωμένην αὐτὴν γραμμὴν ἄθικτον, νὰ διατάξουν δύο συντάγματα, ἓν εἰς τὴν Φλώριναν καὶ ἓν εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, τὰ ὁποῖα περιερχόμενα νὰ ἀναπληρώνουν τὰς ἀπωλείας. Ἡ θαυμασία αὐτὴ γραμμή, διὰ τὴν ὁποίαν δὲν θὰ ἐχρειάζοντο τόσοι κόποι διὰ νέας ὀχυρώσεις, θὰ ἦτο ἑτοίμη. Ἐπὶ πλέον δι’ ἐγκυκλίου ἔλεγε, νὰ εἴπουν εἰς τοὺς πολίτας ὅτι εὐθύνονται διὰ πᾶσαν φθοράν. Καὶ ἐν γένει παρίστα τὴν τεραστίαν σημασίαν, τὴν ὁποίαν εἶχε διὰ τὴν Ἑλλάδα τὸ ὑλικὸν αὐτό, ὅτι οἱ σύμμαχοι τὸ ἔδιδον δι’ ἕν κομμάτι ψωμὶ καὶ ἦτο εὔκολον εἰς ἡμᾶς νὰ τὸ ἀγοράσωμεν. Οὐδεὶς ἐξ ὅλων αὐτῶν τῶν προσώπων ἤκουσε τίποτα. Αὐτός, ὁ ὁποῖος εἶχε τὴν ἀτυχίαν νὰ γράψῃ τὰς ἐπιστολὰς αὐτὰς ἤμην ἐγώ. Ἀκόμη ἡ ἐπιστολή μου εἶναι εἰς τὰ ἀρχεῖα τοῦ ἰδιαιτέρου γραφείου τοῦ τότε Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Τὸ ἀποτέλεσμα ὅμως τῆς συμβάσεως αὐτῆς εἶναι τοῦτο: ἐσπαταλήθησαν πολλὰ ἑκατομμύρια. Ἀτυχῶς διὰ τὴν σύμβασιν αὐτήν, ὅπως εἶπεν ὁ προκάτοχός σας κ. Ὑπουργὲ τῶν Στρατιωτικῶν, προστατεύεται ὁ ἐργολάβος. Ἀμφιβάλλω ἂν προστατεύεται ὁ ἐργολάβος, διότι τοῦ ἐδόθη τὸ δικαίωμα, ὄχι ἀπεριορίστως, νὰ ἔχῃ τὸ ὑλικὸν εἰς τὸν τομέα ἐκεῖνον, ἀλλ’ ἐπὶ ὡρισμένην χρονικὴν στιγμὴν ἡ ὁποία νὰ θεωρηθῇ ὡς λήξασα—εἰς τὴν τελευταίαν σύμβασιν ἐτέθη αὐτό, ἐνῷ εἰς τὴν προκήρυξιν δὲν ὑπῆρχεν. Ἑπομένως διεκδικεῖ εἰς τὸν τομέα αὐτὸν ὁλόκληρον τὸν σιδηρόδρομον, ὁ ὁποῖος πηγαίνει διὰ τῶν λιμνῶν πρὸς τὴν Ἀγγίσταν, διεκδικεῖ ὁλόκληρον τὸ ἄλλο ὑλικόν, τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται ἐκεῖ καὶ τὸ ὁποῖον ἐπῆραν αἱ κοινότητες. Διεκδικεῖ εἴδη ἠλεκτροφωτισμοῦ τὰ ὁποῖα ἐπῆραν αἱ κοινότητες, Διεκδικεῖ τὸ ὀλιγώτερον 100.000.000 δραχμῶν ἀξίας ὑλικοῦ. Αὐτὸ πρέπει νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ νὰ μελετήσῃ τὸ νομοσχέδιον, νὰ τὸ ἐξετάσῃ καλῶς καὶ τότε νὰ τὸ ἐπαναφέρῃ· καὶ νὰ κηρυχθῇ κατεπεῖγον. Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω εἰς τὴν Συνέλευσιν· θὰ ἀναγκασθῶ δὲ νὰ ἐπανέλθω. Εἶναι διοικητικὴ ἐνέργεια τοῦ διοικητοῦ τοῦ σώματος.

§53ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Καὶ τὰς γεφύρας διεκδικεῖ;

§54Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Καὶ τὰς γεφύρας καὶ ὅλα.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας αἱ λοιπαὶ ἀναφοραὶ ἀναβάλλονται, καὶ εἰσερχόμεθα εἰς τὴν νομοθετικὴν ἡμερησίαν διάταξιν, τῆς ὁποίας πρῶτον ἀντικείμενον εἶναι ἡ συνέχισις τῆς συζητήσεως τῆς ἐπερωτήσεως ἐπὶ τοῦ νομοθετικοῦ διατάγματος περὶ κατοχυρώσεως τοῦ πολιτεύματος.

§56Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Πρωθυπουργός). Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ μερικὰ μέλη τοῦ Ὑπουργικοῦ συμβουλίου ἔχωμεν ἀπόλυτον ἀνάγκην νὰ ἀποχωρήσωμεν ἐπ’ ὀλίγον ἀπὸ τὴν συνεδρίασιν, θὰ παρακαλέσω τοὺς ἐγγεγραμμένους ὅπως δεχθῶσιν ν’ ἀναβληθῇ ἡ συνέχεια τῆς συζητήσεως διὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς Πέμπτης.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι σύμφωνος ἡ Συνέλευσις νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις;

§58ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα μάλιστα.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται διὰ τὴν Πέμπτην. Πρὶν ἢ εἰσέλθωμεν εἰς ἄλλα θέματα τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως ἐπιθυμῶ νὰ λάβω τὴν γνώμην τῆς Συνελεύσεως ἐπὶ μιᾶς προτάσεως, ἡ ὁποία μοῦ ὑπεβλήθη καὶ ἡ ὁποία κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου δύναται νὰ ἔχῃ καὶ γενικωτέραν ἔννοιαν. Μοῦ ὑποβάλλεται πρότασις ἀπὸ 20 πληρεξουσίους ὅπως παραπεμφθοῦν εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν πᾶσαι αἱ προτάσεις αἱ ἀφορῶσαι στρατιωτικὰ θέματα, δηλαδὴ αἱ τοῦ συνταγματάρχου κ. Καλογερᾶ πρὸς ἐπεξεργασίαν καὶ εἶτα ἔλθωσι πρὸς συζήτησιν. Κατὰ τὴν σχετικὴν διάταξιν τοῦ Συντάγματος, οὐδεμία πρότασις νόμου γίνεται δεκτή, ἂν δὲν συζητηθῇ ἢ ψηφισθῇ ὑπὸ τῆς Συνελεύσεως, ἅπαξ μὲν κατ’ ἀρχήν, δὶς δὲ κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον, κατὰ τρεῖς διαφόρους ἡμέρας. Μετὰ τὴν κατ’ ἀρχὴν ἐπιψήφισιν τὸ ὑπὸ συζήτησιν σχέδιον παραπέμπεται εἰς ἐπιτροπὴν τῆς Συνελεύσεως, ἂν δὲν παρεπέμφθη πρότερον. Εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν ὑπάρχει σειρὰ μεγάλη προτάσεων νόμου, αἱ ὁποῖαι θὰ παραπεμφθοῦν εἰς ἐπιτροπὰς μετὰ τὴν κατ’ ἀρχὴν συζήτησιν. Νομίζω ὅτι ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀρχῆς τοῦ Συντάγματος, αἱ προτάσεις νόμων παραπέμπονται εἰς ἐπιτροπὰς μετὰ τὴν κατ’ ἀρχὴν ἐπιψήφισιν αὐτῶν, δικαιούμεθα δὲ νὰ παραπέμψωμεν αὐτὰς ἀπὸ τοῦδε εἰς τὰς ἐπιτροπὰς, ὥστε νὰ τὰς ἐπεξεργασθῶσι, καὶ ὅταν εἰσαχθῶσιν εἰς τὴν Συνέλευσιν νὰ εἶναι περισσότερον ὥριμοι πρὸς συζήτησιν. Λοιπὸν ἂν συναινῇ ἡ Συνέλευσις, θὰ παραπέμψω εἰς τὰς ἐπιτροπὰς πάσας τὰς προτάσεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀναγεγραμμέναι εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν κατ’ ἀρχήν. Συναινεῖ ἡ Συνέλευσις εἰς τοῦτο;

§60ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα μάλιστα.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἑπόμενον ἀντικείμενον τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως εἶναι ἡ βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ ἀπὸ 22 Νοεμβρίου 1923 Ν. Δ. περὶ συγκροτήσεως πενταμελοῦς συμβουλίου διὰ τὴν ἐν τῷ Π. Ναυτικῷ ἐπαναφορὰν ἀξιωματικῶν». (Ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1 καὶ 2 τοῦ νομοσχεδίου.)

§62Γ. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ διαγράψῃ τὸ 3ον ἄρθρον.

§63Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Πρωθυπουργός). Ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ ὑποβάλῃ ἴδιον νομοσχέδιον καὶ ἂς ἀποσυρθῇ.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαγράφεται.

§65Δ. ΚΑΛΚΑΝΔΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ διορθωθῇ τὸ τελευταῖον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 2 διὰ νὰ ὑπάρχῃ μία ἰσότης.

§66Α. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Δὲν πρόκειται περὶ ἀπομακρυνθέντων δυνάμει ἀνακριτικοῦ Συμβουλίου.

§67Δ. ΚΑΛΚΑΝΔΗΣ. Δύνασθε νὰ τὸ διορθώσητε, μὴ ἐπιμένετε· ἔπαθον ἀπὸ μίαν προκατάληψιν. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 3. τὸ ὁποῖον γίνεται ἄρθρον 2. Ἐπίσης ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 4 τὸ ὁποῖον γίνεται 3 τοῦ συνόλου ἀναβαλλομένου λόγῳ τῶν τροπολογιῶν).

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τῆς προτάσεως ψηφίσματος «περὶ ὁρίου ἡλικίας ἐκλεγέντων πληρεξουσίων». Ἐπὶ τοῦ ψηφίσματος τούτου ἔχουσι ζητήσει τὸν λόγον οἱ κ. κ. Ξηρός, Π. Πετρίδης, Φραγκούδης καὶ ἄλλοι, ἀλλ’ ἐγὼ χωρὶς νὰ ἐπέμβω εἰς τὴν οὐσίαν θὰ παρακαλέσω τοὺς κ. κ. πληρεξουσίους τοὺς ὑποβαλόντας τὴν πρότασιν αὐτὴν νὰ σκεφθῶσιν μήπως θὰ ἔπρεπε νὰ ἀνακαλέσωσιν ταύτην κατόπιν τῆς ἐκδηλωθείσης γνώμης τῆς Συνελεύσεως.

§69Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι· ὁμολογῶ ὅτι λυποῦμαι ἠναγκασμένος ὢν ν’ ἀναπτύξω τινὰ σχετικῶς πρὸς τὸ ὑποβληθὲν ψήφισμα, διότι πρόκειται περὶ προσωπικοῦ ζητήματος, διότι ὡς τοιοῦτον εἰσάγεται διὰ τοῦ ψηφίσματος καὶ προκειμένου νὰ ἐνοχλήσω καὶ πρόσωπον καὶ οἰκογένειαν μετὰ τῆς ὁποίας μόνον φιλικοὶ δεσμοὶ μὲ συνδέουν, ἀλλ’ εἶμαι ὑποχρεωμένος, αὐτῆς τῆς ἀξιοπρεπείας τῆς Συνελεύσεως ἐκπληρῶν ἔργον εὐσυνειδησίας, νὰ μὴ ἀφήσω ἀπαρατήρητον τὸν τρόπον καθ’ ὃν εἰσάγεται τὸ ψήφισμα. Πρόκειται περὶ τοῦ ἑξῆς: Ὁ περὶ οὗ πρόκειται κ. Χατζηπέτρος ἐξελέγη βουλευτὴς Τρικκάλων, νομίζω ἀνήλικος ὤν. Τὸ ἐκλογοδικεῖον, ἁρμόδιον δικαστήριον ἐντεταλμένον παρὰ τῆς Συνελεύσεως νὰ κρίνῃ τὸ κῦρος τῶν ἐκλογῶν, ἀπεφάνθη ὅτι ὁ ἐν λόγῳ νεαρὸς τέως συνάδελφος ἦτο ἀνήλικος, διότι δὲν εἶχε συμπληρώσῃ τὸ 25ον ἔτος. Θὰ ἦτο εὐχάριστον καὶ ἴσως καὶ δίκαιον ἐὰν προελαμβάνετο ἀπὸ τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους πρὶν ἐκδοθῇ ἡ ἀπόφασις τοῦ ἐκλογοδικείου, θὰ ἦτο δίκαιον, ἐὰν ἐπελαμβάνετο τοῦ ζητήματος ἡ Συνέλευσις καὶ ἐτροποποιεῖτο ὁ σχετικὸς νόμος περὶ τῆς ἡλικίας τῶν βουλευτῶν. Παρόμοιον ἐγεννήθη ζήτημα διὰ τὸν βουλευτὴν Ἡρακλείου, ἀλλὰ καὶ τοῦτο ἐγένετο πρὶν ἐκδοθῇ ἡ ἀπόφασις τοῦ ἐκλογοδικείου. Νομίζω ὅτι θὰ ἦτο ἐντελῶς ἀνευλαβὲς καὶ πρὸς τὴν δικαστικὴν ἐξουσίαν, καὶ πρὸς τὴν εὐπρέπειαν τοῦ Σώματος, νὰ θελήσῃ νὰ εἰσαγάγῃ καὶ νὰ δημιουργήσῃ βουλευτὴν ἀνύπαρκτον. Σᾶς παρακαλῶ νὰ δώσητε προσοχήν, διότι τὸ πρᾶγμα θέλει ἐπηρεάσῃ τὸ κῦρος τῆς Συνελεύσεως, δὲν νομίζω δὲ ὅτι θὰ ἐπιμείνετε, ἰδίᾳ δὲ οἱ ὑπογράψαντες ἀξιότιμοι συνάδελφοι θὰ πεισθῶσιν ὅτι εἶναι ἐντελῶς ἔκτροπον τὸ πρᾶγμα. Ἐγνώριζον ὅτι τὰ Κοινοβούλια ἔχουσι τὴν παντοδυναμίαν καὶ μάλιστα τὸ Ἀγγλικόν, καὶ ὅτι δύνανται νὰ μεταβάλωσι τὸν ἄνδρα εἰς γυναῖκα καὶ τὴν γυναῖκα εἰς ἄνδρα, δὲν ἐφαντάσθην ὅμως ὅτι νεκρωθέντα βουλευτὴν δύναται νὰ ἀναστήσῃ ἡ Συνέλευσις. Τὸ πρᾶγμα εἶναι ἐντελῶς ἐκτὸς τῆς εὐπρεπείας καὶ τῆς ἀξιοπρεπείας τῆς Συνελεύσεως καὶ θὰ παρακαλέσω νὰ ἀποκρουσθῇ ἡ πρότασις.

§70Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Ἂν καὶ ὁ Πὶτ ἐγένετο πρωθυπουργὸς τῆς Ἀγγλίας εἰς ἡλικίαν 22 ἐτῶν, ἐν τούτοις ἡμεῖς δὲν δυνάμεθα νὰ παραδεχθῶμεν ψήφισμα, τὸ ὁποῖον καταργεῖ νόμον καὶ Σύνταγμα προϋπάρχον.

§71ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Δυνάμεθα.

§72Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Διόλου. Ὁμολογῶ ὅτι ἐγένετο, κύριοι, μία κακὴ ἀρχὴ διὰ τὸν ἀξιότιμον ἐξ Ἡρακλείου πληρεξούσιον κ. Πεζᾶν, τὸν ὁποῖον ἡ Συνέλευσις ἐκήρυξε νομίμως ἐκλεγέντα, ἂν καὶ παρανόμως ἐκλεγέντα. Δυστυχῶς ἐκείνην τὴν ἡμέραν δὲν ἤμην παρὼν καὶ δὲν ἐπρόφθασα νὰ διαμαρτυρηθῶ ἐν ὀνόματι τῆς ἀξιοπρεπείας τῆς Συνελεύσεως, ἡ ὁποία δὲν πρέπει νὰ καταργῇ νόμους, ἀλλὰ νὰ σέβεται τοὺς νόμους. Ἀλλὰ τὸ γενόμενον κακὸν δὲν δικαιολογεῖ τὴν ἐπανάληψιν τοῦ κακοῦ. Ὑπάρχει εἷς νόμος ἐπιτρέπων εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς νὰ πολιτεύωνται. Ἡ Συνέλευσις βεβαίως εἶναι κυρίαρχον σῶμα, ἀλλὰ δὲν δύναται νὰ λέγῃ ὅταν ὑπάρχῃ νόμος ὅτι δὲν ὑπάρχει. Ἡ Συνέλευσις δύναται νὰ ψηφίσῃ διὰ τὸ μέλλον, δὲν δύναται ὅμως νὰ λέγῃ ὅτι ἐκλέγω βουλευτὴν ἐκεῖνον, τὸν ὁποῖον τὸ ἐκλογοδικεῖον ἐκήρυξεν ὡς κακῶς ἐκλεγέντα. Ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι αἰσθάνονται ὅτι ἡ Συνέλευσις δὲν συνῆλθε διὰ νὰ δημιουργήσῃ προσωπικὰ ζητήματα, ἐκεῖνοι ὀφείλουν νὰ διαμαρτυρηθοῦν, καὶ διαμαρτύρομαι ὅτι τὸ ψήφισμα αὐτὸ εἶναι προσωπικὸν καὶ εἶναι ψήφισμα τὸ ὁποῖον θίγει τὴν ἀξιοπρέπειαν τῆς Συνελεύσεως.

§73ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα, Μάλιστα.

§74Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Θὰ συνεβούλευον τὴν Κυβέρνησιν ἂν θέλῃ παραπλεύρως πρὸς τὴν Γερουσίαν, ὅπου σκέπτεται νὰ περιμαζεύσῃ τοὺς διαφόρους ἀντιθέτους, νὰ κάμῃ καὶ μίαν διὰ τοὺς νεκρούς, εἰς τὴν ὁποίαν ὁ κ. Χατζηπέτρος νὰ παρακληθῇ νὰ παρεδρεύσῃ. Δι’ αὐτὸ προτείνω τὴν ἀπόρριψιν τοῦ ψηφίσματος.

§75Ν. ΔΑΓΡΕΣ. Περιττεύει ἡ ἄλλη συζήτησις, ἀφοῦ καὶ ἡ Συνέλευσις διὰ βοῆς τὸ ἀπέρριψε.

§76Χ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΔΗΣ. Κατὰ τοὺς κειμένους νόμους, διὰ νὰ ἀποκτήσῃ τις τὴν ἰδιότητα τοῦ πληρεξουσίου, ἔπρεπε νὰ ἔχῃ συμπληρώσῃ τὸ 25ον ἔτος τῆς ἡλικίας του. Ὁ κ. Χατζηπέτρος ἐκηρύχθη ὑποψήφιος πληρεξούσιος τῆς ἐπαρχίας Τρικκάλων καὶ ἐξελέγη πληρεξούσιος. Ἡ ἐκλογή του ὅμως ἠκυρώθη, ἡ ἀπόφασις ἐκοινοποιήθη εἰς τὴν Συνέλευσιν καὶ ἔχει ἤδη καταστῆ τελεσίδικος. Δι’ αὐτὸ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἀπορριφθῇ τὸ ψήφισμα.

§77ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ἐξελέγη πρῶτος.

§78Χ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΔΗΣ. Δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν.

§79ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ἔγινε τὸ ἴδιον διὰ τὸν κ. Πεζᾶν.

§80Χ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΔΗΣ. Νομίζω ὅτι ἐκ σεβασμοῦ πρὸς τὰς ἀποφάσεις τοῦ δικαστηρίου πρέπει ν’ ἀπορριφθῇ τὸ ψήφισμα.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καλομενόπουλος.

§82Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι. Ὅταν ἐπρόκειτο ἡ Συνέλευσις ν’ ἀρχίσῃ τὰς ἐργασίας της, ἐγεννήθη μεταξύ μας τὸ ζήτημα, ἂν τὸ κυρίαρχον τοῦτο σῶμα θὰ δικάσῃ τὸ κῦρος τῶν ἐκλογῶν αὐτοῦ ἢ θὰ ἀναθέσῃ εἰς ἄλλο τι δικαστήριον τὴν ἐκδίκασιν τῶν ὑποβληθεισῶν ἐνστάσεων κατὰ τῶν ἐκλογῶν. Ὑπῆρξαν ὅμως τινές, εἰπόντες καὶ δὲν διστάζω νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἀνήκω εἰς ἐκείνους, νὰ κρατήσῃ ἡ Συντακτικὴ καὶ κυρίαρχος Συνέλευσις αὐτὸ τὸ δικαίωμα, καὶ νὰ μὴ τὸ στείλῃ εἰς τὸ ἐκλογοδικεῖον, διότι ὀρθότατα ἐπὶ τῆς κυβερνήσεως τοῦ κ. Βενιζέλου ἀφῃρέθη ἀπὸ τὴν Βουλὴν τὸ δικαίωμα τοῦ νὰ κρίνῃ τὸ κῦρος τῶν ἐκλογῶν, διότι εἶχον γίνει πολλὰ τὰ ἄτοπα εἴτε παράλογα εἰς παλαιοὺς χρόνους. Προκειμένου περὶ ἑνὸς τοιαύτην μεγάλην ἐντολὴν περιβεβλημένου σώματος, ἔκρινον ἐγὼ ὅτι ταιριάζει νὰ κρατήσῃ τὸ σῶμα αὐτὸ τὸ κῦρος, διότι δὲν ἔτρεχε τὸν κίνδυνον ἡ Συνέλευσις, οὔτε ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς νὰ ἴδῃ τοὺς ἀντιπροσώπους του ὑποπίπτοντας εἰς ἐκεῖνα τὰ παραπτώματα τὰ ὁποῖα ὑπέπιπτον αἱ παλαιαὶ Βουλαί, καὶ ἔλεγον ὅτι, σὺ ὁ ὁποῖος ἔλαβες 2000 ψήφους θὰ ἐξέλθῃς καὶ θὰ εἰσέλθῃ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἔλαβε 1500. Εἶναι περιττὸν νὰ ἀναφέρω παραδείγματα ἀκυρώσεων καὶ ἐπικυρώσεων σκανδαλωδεστάτων. Ἀλλ’ ἐπεκράτησεν ἡ γνώμη νὰ παραμείνῃ τὸ καθεστὼς καὶ νὰ ἐκδικασθῇ τὸ κῦρος τῶν ἐκλογῶν εἰς τὸν Ἄρειον Πάγον. Καὶ ἀνεθέσαμεν εἰς τὸ ἐκλογοδικεῖον τὴν ἐκδίκασιν τῶν ἐκλογῶν. Ἐδίκασεν ὅπως ἔκρινε καὶ ἐδίκασε βεβαίως ὀρθῶς. Τώρα τί πρόκειται; Νὰ ἀναιρέσωμεν τὰς ἀποφάσεις τοῦ Ἀρείου Πάγου καὶ νὰ εἴπῃ ἡ Συνέλευσις ὅτι μετανοῶ διότι σοῦ ἔστειλα νὰ δικάσῃς, καὶ νὰ μὴ σεβασθῇ ἡ Συνέλευσις τὸ δεδικασμένον;

§83ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Τὶ λέγει ἡ Συνέλευσις.

§84Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Συνάδελφος λέγει, ὅτι τὸ εἶπεν ἡ Συνέλευσις. Δὲν τὸ εἶπεν ἡ Συνέλευσις οὔτε ἦτο δυνατὸν νὰ τὸ εἰπῇ διότι ἀκούονται διαμαρτυρίαι ἀπὸ ὅλα τὰ ἑδώλια. Τὸ προηγούμενον δὲν εἶναι παρόμοιον διότι ὁ κ. συνάδελφος ἐξ Ἡρακλείου δὲν ἦτο δημόσιος ὑπάλληλος καὶ ἐδόθη μία ἑρμηνεία τοῦ νόμου, ἐνῷ ἐδῶ πρόκειται περὶ σπουδαίου πράγματος. Δὲν πρόκειται περὶ ἑνὸς ἀξιολόγου καθ’ ὅλα νέου, ἂν θὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν, ἀλλὰ πρόκειται ὅτι δὲν θὰ εἶναι πρὸς ἐνίσχυσιν τοῦ κύρους τῆς Συνελεύσεως καὶ διὰ τοῦτο φρονῶ ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Συνέλευσις νὰ τὸ ψηφίσῃ.

§85Ν. ΞΗΡΟΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι... Ἔχω τὴν γνώμην, ὅ,τι προέχει ἐν προκειμένῳ δὲν εἶναι μόνον ὅσα ἐξέθηκαν οἱ κύριοι Συνάδελφοι, ἀλλ’ εἶναι τὸ ζήτημα ἐὰν πρέπει διὰ ψηφισμάτων τῆς Συνελεύσεως νὰ λύσωμεν τὸ ὑπὸ συζήτησιν θέμα ἢ ἀπαιτεῖται νόμος. Τὸ ψήφισμα θὰ εἶχε τὴν θέσιν του, ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ ἀναιρέσωμεν ἢ νὰ τροποποιήσωμεν ἢ νὰ ἑρμηνεύσωμεν Συντακτικὴν διάταξιν ἀλλὰ προκειμένου περὶ ἑρμηνείας τὴν ὁποίαν θέλομεν νὰ δώσωμεν ἢ τροποποιήσεως ἣν θέλομεν νὰ κάμωμεν τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, προκειμένου περὶ τῶν ἐκλεγέντων διὰ τὴν Συνέλευσιν αὐτὴν ἂν δύνανται νὰ εἶναι ἐκλέξιμοι ἢ καὶ ἂν ἐξελέγησαν καλῶς, καίτοι ἔχουσι κατωτέραν ἡλικίαν ἀπὸ ἐκείνην τὴν ὁποίαν ὁρίζει ὁ νόμος ὁ ἐκλογικός, φρονῶ, ὅτι ἡ διὰ ψηφίσματος ῥύθμισίς του εἶναι ἀπαράδεκτος, καὶ ὅτι πρέπει νὰ εἰσαχθῇ κανονικὸν σχέδιον νόμου τὸ ὁποῖον νὰ ψηφισθῇ ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν. Ἡ μία παρατήρησις εἶναι αὕτη. Ἡ δευτέρα παρατήρησις εἶναι ἡ ἑξῆς: Ἐκ τῆς αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως τὴν ὁποίαν συνέταξαν οἱ ὑποβαλόντες τὸ ψήφισμα καὶ κατέληξαν εἰς τὸ νὰ προτείνωσιν αὐτό, ἰσχυρίζονται ὅτι τὸ διάταγμα τῆς Ἐπαναστάσεως τὸ ὁρίσαν τὸν τρόπον τῶν ἐκλογῶν ἐπέτρεψεν εἰς ἀξιωματικοὺς νὰ πολιτευθῶσι χωρὶς νὰ χάσωσιν οὔτε τὸν βαθμόν των, οὔτε τὴν σειράν των. Ἀλλὰ προσθέτει τὸ Διάταγμα, ὅτι κατὰ τὰ λοιπὰ ἰσχύουν αἱ διατάξεις αἱ κείμεναι τῶν περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν νόμων. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει καὶ ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις τὴν ὁποίαν συνέταξαν οἱ ὑποβαλόντες τὸ ψήφισμα δὲν στηρίζεται ἐπὶ τῆς ἀκριβείας καὶ τῆς ἀληθείας, καὶ ἑπομένως καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ στηριχθῇ τὸ εἰσαχθὲν ψήφισμα. Εἴκοσι συνάδελφοι ὑπέβαλαν καὶ πρότασιν, ὅπως δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ἀποφανθῇ ἡ Συνέλευσις. Μεταξὺ ἐκείνων εἶμαι καὶ ἐγὼ καὶ βεβαίως θέλω καταψηφίσει τὸ ψήφισμα αὐτό, διότι ἀντίκειται καὶ πρὸς τὸν νόμον καὶ πρὸς τὸ Σύνταγμα καὶ περισσότερον πρὸς μίαν ἠθικὴν τὴν ὁποίαν ὀφείλομεν νὰ τηρήσωμεν προκειμένου περὶ τῶν ψηφισμάτων, τὰ ὁποῖα διέρχονται διὰ τῆς Συνελεύσεως.

§86Γ. ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ προσβάλωμεν τὴν ἀπόφασιν τοῦ Ἀρείου Πάγου δι’ ἐκτίμησιν πραγματικῶν γεγονότων, ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ ἐκδώσωμεν ψήφισμα πρὸς τὴν ἀντίθετον ἐκτίμησιν τοῦ ἀνωτάτου δικαστηρίου διὰ λόγους ἐντελῶς οὐσιαστικοὺς διὰ παραβάσεις τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, διὰ πιέσεις, ἢ διὰ δωροδοκίας, ὅπως συνήθως εἶναι τὸ ἀντικείμενον τῶν προσβολῶν καὶ τῶν ἐνστάσεων κατὰ τῶν ἐκλογῶν τῶν βουλευτῶν καὶ τῶν πληρεξουσίων, τότε ἀναμφισβητήτως δὲν θὰ εἶχον τὸ θάρρος καὶ τὴν δύναμιν νὰ ἀνέλθω καὶ νὰ ὑποστηρίξω τὴν τροπολογίαν, ἡ ὁποία εἰσάγεται. Πρόκειται ὅμως περὶ ἐντελῶς τυπικοῦ γεγονότος. Ἡ ἀπόφασις τοῦ Ἀρείου Πάγου δὲν ἔκρινε τὸ κῦρος τῶν ἐκλογῶν Τρικκάλων ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς προσβολῆς τῶν λαϊκῶν δικαιωμάτων, οὔτε ἔκρινεν ὅτι ἀπεκλείσθησαν ἐκλογεῖς, ἢ ὅτι ἐγένοντο ἐκλογικαὶ παραβάσεις, διότι ὁ κ. Χατζηπέτρος εἶχεν ἔλθει πρῶτος κατὰ τὰς ἐκλογὰς ἐκείνας. Εἶχεν ὁλόκληρον τὴν λαϊκὴν δύναμιν καὶ ὁλόκληρον τὸ λαϊκὸν κῦρος. Ὁ Ἄρειος Πάγος ἐστηρίχθη νομίμως βεβαίως, ἀλλ’ ἐπ’ μιᾶς παραδρομῆς, ἡ ὁποία παρεισέφρυσεν εἰς τὸ ψήφισμα τὸ ὁποῖον ἐπέτρεψεν εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς νὰ προσέλθωσιν ἐντὸς τῆς Συνελεύσεως. Ἐὰν ὁ κ. Χατζηπέτρος εἶχε τὴν πρόνοιαν,—καὶ θὰ παρακαλέσω τοὺς κ. Ὑπουργοὺς οἱ ὁποῖοι ἦσαν κατὰ τὴν περίοδον ἐκείνην νὰ μᾶς βεβαιώσουν—ἐὰν εἶχε τὴν πρόνοιαν νὰ μεταβῇ εἰς τὰ γραφεῖα τῆς ὁδοῦ Κηφισσίας, ἀσφαλῶς οὐδεμία ἔνστασις θὰ ὑπῆρχε διὰ τὴν ἐνώπιόν μας ἐμφάνισίν του, διότι ἡ Ἐπανάστασις ἠθέλησε νὰ παραχωρήσῃ τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς ἄνευ περιορισμῶν. Ἦτο ἓν ἐξαιρετικὸν δικαίωμα, τὸ ὁποῖον παρεχώρησε κατ’ ἀντίθεσιν πρὸ τὸν ἰσχύοντα πολιτικὸν νόμον, τὸν ἰσχύοντα διὰ τοὺς πολιτικοὺς πληρεξουσίους. Ἢ δὲν θὰ ἐπέτρεπεν εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς νὰ πολιτευθῶσι ἢ μιὰ καὶ ἐπέτρεψε δὲν θὰ ἔθετε περιορισμόν. Ὅ,τι ἐγένετο, ἐγένετο ἐκ παραδρομῆς. Δὲν δυνάμεθα λοιπὸν νὰ κατηγορηθῶμεν ὅτι προσβάλλομεν τὸ δεδικασμένον, διότι ἡμεῖς πρῶτο παρεβιάσαμεν τοῦτο κατὰ τῶν ἐκλογὴν τοῦ κ. Πεζᾶ. Δὲν σημαίνει, ἐὰν ὁ κ. Πεζᾶς ἦτο ὑπερῆλιξ, δὲν σημαίνει ἐὰν ὁ κ. Πεζᾶς ἦτο προνοητικώτερος, καὶ ἔσπευσε πρὸ τῆς δημοσιεύσεως τῆς ἀποφάσεώς του, νὰ ἐμφανισθῇ ἐνώπιον μας καὶ νὰ ζητήσῃ νὰ λάβῃ ἄφεσιν τῶν ἁμαρτιῶν του. Δὲν σημαίνει ἐὰν ὁ κ. Χατζηπέτρος δὲν εἶχε τὴν προνοητικότητα, διότι δὲν ἔχει καὶ τὴν συντηρητικότητα τοῦ κ. Πεζᾶ, ὅτι τοῦτο εἶναι λόγος ἵνα τὸν ἀποκλείσωμεν τῆς Συνελεύσεως. Ἡ Συνέλευσις ὅπως εἶχε δικαίωμα νὰ κρατήσῃ ἐνταῦθα καὶ τὸν κ. Πεζᾶν κατὰ παράβασιν ὄχι τοῦ ἐξαιρετικοῦ δικαιώματος τῶν Στρατιωτικῶν, ἀλλὰ κατὰ παράβασιν δικαιώματος τῶν πολιτικῶν, νομίζω ἔχει ἀπόλυτον δικαίωμα χωρὶς νὰ θίξῃ οὐδένα, χωρὶς νὰ προσβάλῃ τὸν Ἄρειον Πάγον, διότι δὲν προσβάλλει τὴν ἐκτίμησίν του, νὰ ἐπιτρέψῃ εἰς τὸν κ. Χατζηπέτρον νὰ παρακαθήσῃ μεταξὺ ἡμῶν. Ἐὰν πράξῃ τοῦτο ἱκανοποιεῖται ἡ ἐπιθυμία ὁλοκλήρου λαοῦ, διότι ἐὰν ἐγένοντο νέαι ἐκλογαὶ ἀναμφισβητήτως ὁ κ. Χατζηπέτρος θὰ ἦτο ἐνώπιόν μας παρὰ τὴν ἀκύρωσίν του.

§87Β. ΑΛΕΒΙΖΑΤΟΣ. Ἐφ’ ὅσον εἶναι ἀναμφισβήτητον τὸ κυριαρχικὸν δικαίωμα τῆς Συνελεύσεως ἵνα ἀκυρώσῃ τὴν ἀπόφασιν τοῦ Ἐκλογοδικείου, θὰ ἀποδειχθῇ μεροληπτοῦσα ἡ Συνέλευσις, ἐφ’ ὅσον ἀπεδέχθη ἔγκυρον τὴν ἐκλογὴν τοῦ κ. Πεζᾶ καὶ ἀκυρώσῃ τὴν ἐκλογὴν τοῦ κ. Χατζηπέτρου διὰ λόγους καθαρῶς τυπικούς. Ἄλλως τε πρέπει νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψει μας ὅτι μία ἀπόφασις ἀκυρωτική, ἀναμφισβητήτως θὰ ἀπετέλει ὕβριν κατὰ τοῦ λαοῦ ἐκείνου, ὁ ὁποῖος πανηγυρικῶς ἐξέλεξε τὸν κ. Χατζηπέτρον.

§88Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Τὸ ζήτημα δὲν ἐτέθη εἰς τὴν θέσιν του. Δὲν εἶναι ζήτημα κύριοι συνάδελφοι προσωπικόν, διότι ἡ ἔννοια τῆς ἐκλογῆς δὲν εἶναι καὶ ἔννοια τῆς προστασίας τοῦ ἐκλογίμου, ἀλλ’ εἶναι ἡ ἔννοια τῆς προστασίας τῶν συμφερόντων τῆς περιφερείας ἡ ὁποία ἐκλέγει τὸν ἀντιπρόσωπον. Καὶ ἐρωτᾶται: μὴ ἐπικυρουμένης τῆς ἐκλογῆς τοῦ κ. Χατζηπέτρου, πῶς θὰ ἀντιπροσωπευθῇ ἡ ἐπαρχία του; δὲν θὰ μειονεκτήσῃ αὐτὴ ἀπέναντι τῶν λοιπῶν ἐπαρχιῶν μένουσα ἄνευ ἀντιπροσώπου ἢ ἔχουσα ἕνα ἀντιπρόσωπον ὀλιγώτερον; Ἀλλ’ ἐλέχθη ὅτι δύνανται νὰ ἐπαναληφθῶσιν αἱ ἐκλογαί. Ἄς μᾶς ἐπιτραπῇ νὰ νομίζωμεν, ὅτι δὲν εἶναι ζήτημα ἁπλοῦν ἡ ἐπανάληψις μιᾶς ἐκλογῆς, ἀλλ’ εἶναι ζήτημα τόσον σοβαρόν, ὥστε ἡμεῖς ἐν Κρήτῃ ἠναγκάσθημεν νὰ θυσιάσωμεν παλαιὸν μαχητὴν τοῦ Κοινοβουλίου καὶ πεπειραμένον καὶ ἐμπνευσμένον συνάδελφον τὸν κ. Κοκκινάκη καὶ νὰ μὴ ἀντιλέξωμεν εἰς τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ἐκλογῆς τοῦ κ. Πεζᾶ, ἥτις ἀσφαλῶς θὰ ἀκυροῦτο ἐὰν ἐπεμέναμεν, ἀλλὰ δὲν ἐπεμείναμεν, διότι φρονίμως σκεπτόμενοι δὲν ἠθελήσαμεν νὰ ἐκθέσωμεν ἐκ νέου μίαν περιφέρειαν εἰς τὸν ἐκλογικὸν σάλον, διότι μὴ οὔσης εὐκόλου τῆς ἐπαναλήψεως μιᾶς ἐκλογῆς παραμένει οὐσιωδέστατον ζήτημα ἐν προκειμένῳ τὸ ποῖος θὰ ἀντιπροσωπεύσῃ τὴν περιφέρειαν τοῦ κρινομένου συναδέλφου πρώτου μεταξὺ τόσων ἄλλων ἐπιτυχόντος. Ὑπάρχει ὅμως καὶ ἄλλο τι ζήτημα ἄσχετον καὶ μὲ τὴν ἐκλογὴν τοῦ ὑποψηφίου καὶ μὲ τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ἐκλογῆς τοῦ κ. Πεζᾶ. Ποία πρέπει ποία ὀφείλει νὰ εἶναι ἡ ἡλικία τοῦ δυναμένου νὰ βουλεύεται; Καὶ ἐπειδὴ οἱ λευκότριχες κυρίως ἀντέλεξαν κατὰ τοῦ ψηφίσματος, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τοῖς εἴπω: προσέξατε μήπως ὅπως τίθεται φραγμὸς εἰς τὴν νεανικὴν ἡλικίαν, τεθῇ φραγμὸς καὶ εἰς τὴν γεροντικὴν ἡλικίαν. Δύναταί τις μέχρι τοῦ ἀπωτέρου ὁρίου ἡλικίας, μέχρι τοῦ ἐννενηκοστοῦ ἔτους νὰ ἐκλέγηται καὶ βουλευτὴς καὶ πληρεξούσιος, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ κανεὶς φραγμὸς μ’ ὅλον ὅτι αἱ ἔννοιαι καὶ αἱ ἀντιλήψεις περὶ τῆς προκεχωρημένης μέχρι τοῦ ὁρίου αὐτοῦ ἡλικίας δὲν εἶναι ἀγαθαὶ καὶ δὲν δύναται ἀντιθέτως νὰ ἐκλεγῇ βουλευτὴς ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται εἰς τὸ σφρίγος τῆς ἡλικίας καὶ τὴν ἀκμὴν τῆς δράσεώς του. Ἦσαν σοφοὶ οἱ πρόγονοί μας, κύριοι, οἱ ὁποῖοι ἔθεσαν τοῦ ἀξιώματος τὸ ὁποῖον καθορίζει καὶ δικαιώματα καὶ τὰς ὑποχρεώσεις τῆς ἡλικίας: «Ἔργα μὲν νέων, βουλαὶ μέσων, εὐχαὶ γερόντων». Ἔχομεν κύριοι, ἀνάγκην ἔργων καὶ δι’ αὐτὸ ὀφείλομεν νὰ ἐνθαρρύνομεν τὴν ἡλικίαν τὴν νεαρὰν τὴν προωρισμένην διὰ τὰ ἔργα καὶ οὐχὶ νὰ δημιουργῶμεν φραγμοὺς ἀνελευθέρους καὶ νὰ ἐξοβελίζωμεν ἐκ τῆς Συνελεύσεως ἕνα ἀντιπρόσωπον τῆς ἀνθηρᾶς ἡλικίας. Ὅσα ἐλέχθησαν περὶ ἀναξιοπρεπείας τοῦ Σώματος καὶ περὶ καταρρακώσεως τῆς ἀποφάσεως τοῦ Ἀρείου Πάγου, δὲν δύνανται ν’ ἀποτελέσωσιν ἀντικείμενον σοβαρᾶς συζητήσεως. Δὲν κακίζει καὶ τὴν ἀπόφασιν τοῦ Ἀρείου Πάγου. Ἦτο ὀρθή, ὀρθωτάτη. Τὸ Σύνταγμα ἀπήτει ἓν ὁρισμένον ὅριον ἡλικίας, δὲν τὸ συνήντησε συντρέχον ὁ Ἄρειος Πάγος καὶ ἑπομένως ἦτο ὑποχρεωμένος νὰ ἀποφανθῇ καθ’ ὃν τρόπον ἀπεφάνθη. Ἀλλὰ τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν ἐνομολογήσαμεν, καθὼς ἐνομολογήσαμεν, καλῶς κακῶς εἰς τὴν περίπτωσιν τοῦ κ. Πεζᾶ ἡ ἀντίρρησις ὅτι δὲν εἶχε ἐκδοθῇ ἡ ἀπόφασις τοῦ Ἀρείου Πάγου δὲν ἔχει ἀξίαν. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ εἴπω ὅτι ὑπὸ χείρονας περιστάσεις ἐγένετο ἐπικύρωσις τῆς ἐκλογῆς τοῦ κ. Πεζᾶ, διότι ἐσπεύσαμεν δι’ ἐπείγοντος νομοθετήματος νὰ προλάβωμεν τὴν ἔκδοσιν τῆς ἀποφάσεως τοῦ Ἀρείου Πάγου καὶ οἱονεὶ συνεθλίβη τὸ Σῶμα μὲ τὴν δικαστικὴν ἀρχὴν διὰ νὰ ἐπέλθῃ τὸ ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον ἐπῆλθε. Ἐν πάσει περιπτώσει τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν ἐνομολογήσαμεν ὡς ἐνομολογήθηταν καὶ ἐδέχθημεν πληρεξούσιον, ἄξιον κατὰ πάντα, ἀγαπητὸν καὶ ἐν τῇ ἰδιαιτέρᾳ πατρίδι μας, ἐναντίον τοῦ ὁποίου ὑπῆρχον ἐνστάσεις ὄχι μόνον τυπικαὶ ἀλλ’ ἀφορῶσαι τὴν γνησιότητα τῶν ψήφων, αἱ ὁποῖαι εὑρέθησαν εἰς τὴν κάλπην του, δὲν δυνάμεθα ἐκτὸς ἐὰν θέλομεν νὰ γελωτοποιῶμεν τὰς ἀποφάσεις τοῦ Σώματος, νὰ ἐξοβελίσωμε, σήμερον βουλευτήν, ὁ ὁποῖος ἦλθε πρῶτος ἐπιτυχὼν ἐν τῇ περιφερείᾳ του. Εἴμεθα ὑποχρεωμένοι τὸ ἐπιχείρημα τῆς ἐπιμόνου λαϊκῆς θελήσεως νὰ τὸ ἐκτιμήσωμεν ἐπαρκῶς, διότι ἂν ἐκάμομεν δημοκρατίαν εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἔχωμεν καὶ δημοκρατικὴν τὴν ψυχὴν καὶ νὰ σεβασθῶμεν τὴν θέλησιν τῆς πλειοψηφίας μιᾶς περιφερείας, καὶ οὐχὶ νὰ θυσιάζωμεν αὐτὴν πρὸ τῶν ξηρῶν τύπων.

§89Ν. ΞΗΡΟΣ. Ζητεῖται νὰ μεταβάλωμεν διὰ ψηφίσματος συνταγματικὴν διάταξιν, τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν ἔχομεν συνταγματικὴν ἐπιτροπὴν ἐργαζομένην;

§90Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Αὐτὸ σημαίνει ἀναβολὴν δὲν σημαίνει ἀπόρριψιν τῆς προτάσεως. Ἔχω τὴν γνώμην ὅτι μετὰ τὸ προηγούμενον, τὸ ὁποῖον καλῶς ἢ κακῶς ἐδημιουργήθη διὰ τῆς ἐκλογῆς τοῦ κ. Πεζᾶ ὑπὸ περιστάσεις πολὺ δυσμενεστέρας ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τοῦ σεβασμοῦ τῆς λαϊκῆς θελήσεως καὶ τῶν τυπικῶν ἐγγυήσεων, δὲν δυνάμεθα νὰ ἀφήσωμεν ἀνεπικύρωτον καὶ ἀπροστάτευτον τὴν ἐκλογὴν τοῦ κ. Χατζηπέτρου. Θὰ ἤθελον ἄλλωστε νὰ εἴπω, ὅτι δὲν εἶναι χαρακτηριστικὸν διὰ τὴν προοδευτικότητά μας τὸ γεγονὸς ὅτι μεριμνῶμεν ἡμεῖς οἱ ἀρτηριοσκληρωτικοὶ νὰ παρεμποδίσωμεν τὴν νεότητα. Εἶναι καιρός, κύριοι, νὰ κάμωμεν ὅλοι τόπον εἰς τοὺς νέους.

§91Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριοι πληρεξούσιοι μόνον δύο λέξεις θὰ ἐπιθύμουν νὰ εἴπω. Ὁμολογῶ ὅτι μὲ ἐκπλήττει ἡ αἰτιολογία τῆς προτάσεως τοῦ ψηφίσματος. Ἡ Διατύπωσις ἔχει ὡς ἑξῆς: ἡ Δʹ τῶν Ἑλλήνων Συντακτικὴ Συνέλευσις λαβοῦσα ὑπ’ ὄψιν ὅτι τὸ διάταγμα τῆς Ἐπαναστάσεως δι’ οὗ ἐπετράπη ἐξαιρετικῶς εἰς τοὺς ἀξιωματικούς νὰ πολιτευθῶσιν διὰ τὰς ἐκλογὰς, πρὸς καταρτισμὸν τῆς παρούσης Συνελεύσεως, οὐδένα περιορισμὸν ἐσκόπει νὰ δώσῃ εἰς πάντα ἀξιωματικόν, ὅστις ἤθελε νὰ κάμῃ χρῆσιν τοῦ δικαιώματος τούτου, ψηφίζει κ.λ.π.» Διότι προφανῶς ἀποτελεῖ παρανόησιν καὶ τοῦ γράμματος καὶ τοῦ πνεύματος τοῦ ἐπαναστατικοῦ διατάγματος. Ἡ Ἐπανάστασις ἀπέβλεπε εἰς ἰσότητα στρατιωτικῶν καὶ πολιτῶν, δὲν ἀπέβλεπε εἰς δημιουργίαν τάξεως προνομιούχου καὶ ἐφόσον τὸ ὅριον ἡλικίας ἴσχυε διὰ τοὺς πολίτας, εὐλόγως ἐπρόκειτο νὰ ἰσχύσῃ καὶ διὰ τοὺς στρατιωτικοὺς. Καὶ τῆς ἀρχῆς αὐτῆς τὴν καθιέρωσιν, ἐφόσον τὸ ζήτημα ἤχθη ἐνώπιον ἡμῶν, ὑποχρεοῦται καὶ νὰ ἐπαναλάβῃ σήμερον ἡ Συνέλευσις. Ἐλέχθη καὶ μία ἄποψις· ἐφ’ ὅσον ὁ πληρεξούσιος ἐξελέγη ἀπὸ τὸν λαὸν ἡ οὐσία ἐπιβάλλει διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν συμφερόντων τοῦ τόπου, νὰ ἀναγνωρίσωμεν τὴν ἐκλογήν. Ἐὰν ἡ ἄποψις ἐπρόκειτο νὰ εἶναι ἀληθής, οἱ ἐκλογικοὶ νόμοι ἔπρεπε πάντοτε νὰ καταργῶνται, διότι μὲ τὴν ἐπίκλησιν τοῦ γεγονότος τῆς ἐκλογῆς, θὰ κατελύοντο ὅλοι οἱ νομικοὶ ὅροι οἱ ἀποτελοῦντες τὴν προϋπόθεσιν αὐτῆς. Ὑπάρχει καὶ ἄποψις ἄλλη· ἐπεκαλέσθησαν τὸ προηγούμενον· ἀλλὰ τὸ προηγούμενον εἶναι διάφορον. Τότε δὲν εἶχεν ἐκδοθῇ ἀπόφασις, σήμερον ὑπάρχει ἐκδεδομένη ἀπόφασις, καὶ θὰ ἀποτελεῖ αὐτὴ ἡ ἀπόφασις τῆς Συνελεύσεως ἀκύρωσιν τῶν ἀποφάσεων τοῦ ἐκλογοδικείου. Ἐρωτᾶται: δυνάμεθα; Βεβαίως δυνάμεθα. Ἀλλ’ ἀκριβῶς διότι ἡ ἔκτασις τῆς δυνάμεως εἶναι μεγίστη τὸ σῶμα πρέπει νὰ προχωρῇ μετὰ μεγίστης περισκέψεως διὰ νὰ μὴ ἐκτρέπηται εἰς κατάχρησιν τῆς δυνάμεως τὴν ὁποίαν μᾶς ἐνεπιστεύθη ὁ Ἑλληνικὸς λαός. (Χειροκροτήματα).

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μερλόπουλος.

§93Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀρχόμενος, Κύριοι πληρεξούσιοι, λέγω τοῦτο: ὅτι ἐὰν ἡ Συνέλευσις θέλει ἐγκρίνει τὸ σχέδιον ψηφίσματος τὸ ὑποβληθὲν εἰς αὐτὴν, τὸ πρᾶγμα δὲν θὰ εἶναι ἐποικοδομητικὸν τῆς ἀξιοπρεπείας τῆς Βουλῆς. Ἀλλὰ προβαίνω καὶ περαιτέρω καὶ λέγω, ὅτι καὶ αἱ γενόμεναι μέχρι τῆς στιγμῆς συζητήσεις ἐκ μέρους ἐκείνων, οἵτινες συνέταξαν τὸ σχέδιον ψηφίσματος, δὲν εἶναι οὐδαμῶς ἐποικοδομητικαὶ τοῦ κύρους καὶ τῆς ἀξιοπρεπείας τοῦ σώματος. Διότι οὐδὲν ἄλλο ζητεῖται διὰ τοῦ ψηφίσματος τούτου—ἐὰν ἤθελε γίνει δεκτὸν παρὰ τῆς Συνελεύσεως— παρὰ ἡ παραβίασις καὶ ποδοπάτησις αὐτῆς τῆς ἀποφάσεως τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ἡ Συνέλευσις, ἅμα συνῆλθεν ἐνταῦθα, καὶ μάλιστα κατ’ εἰσήγησιν τοῦ κ. προέδρου τῆς νῦν Κυβερνήσεως, ὅπως παραπέμψῃ τὴν ἐκδίκασιν τοῦ κύρους τῶν ἐκλογῶν ἡμῶν, εἰς τὸ κατὰ νόμον λειτουργοῦν ἐκλογοδικεῖον. Εἶναι λοιπὸν ποδοπάτησις χθεσινῆς ἀποφάσεως τῆς Συνελεύσεως, ἡ ὁποία ἐξεδόθη ὅπως μὴ ἐκδικάζῃ αὐτὴ τὰς ἐκλογάς. Ὁ δὲ νόμος τὸν ὁποῖον παρεδέχθη ἡ Συνέλευσις ἐν τῇ ἀποφάσει της, ὁ νόμος ἐκεῖνος δὲν παραπέμπει μόνον εἰς τὸ ἐκλογοδικεῖον τὸν τρόπον τῆς διεξαγωγῆς τῆς ἐκλογῆς, ἀλλὰ παραπέμπει τὴν ὅλην κρίσιν περὶ τὴν κύρωσιν τῆς ἐκλογῆς, παραπέμπει δὲ ὡς ἐκφράζεται ὁ νόμος ῥητῶς, καὶ τὴν κρίσιν περὶ τῶν προσόντων τῶν θετικῶν ἢ ἀρνητικῶν τῶν ἐκλεγέντων βουλευτῶν καὶ πληρεξουσίων. Δὲν δύναται λοιπὸν νὰ ἰσχυρισθῇ ὅτι τὸ μὲν κῦρος τῆς ἐκλογῆς, τὸ νόμιμον τῆς ἐκλογῆς, ὡς πρὸς τὴν διεξαγωγὴν ἐξεδικάσθη ἀπὸ τὸ ἐκλογοδικεῖον, τὸ ζήτημα δὲ τῶν προσόντων ἀνήκει νὰ κρίνῃ ἡ Συνέλευσις αὐτή. Ἀλλ’ ἐλέχθη πρὸ ὀλίγου ὅτι δὲν ὑπάρχει κἂν ἀντιλογία τῶν προτεινομένων εἰς τὴν Συνέλευσιν. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι οὐδεμία ἀντιλογία ὑπάρχει ἐὰν τὸ διάταγμα τῆς Ἐπαναστάσεως ἠννόει νὰ ἐπιτρέψῃ εἰς πάντα ἀξιωματικὸν νὰ ἐκλεγῇ πληρεξούσιος. Δὲν ἠννόει κατάργησιν τῶν νόμων. Εἶναι πρόδηλον ὅτι ἄλλο τι ἠννόει τὸ διάταγμα τῆς Ἐπαναστάσεως. Εἶναι γνωστὸν εἰς τὴν Συνέλευσιν, ὅτι ὑπάρχει ὁ νόμος τοῦ ἀειμνήστου Τρικούπη, τοῦ 1884 κατὰ τὸν ὁποῖον οἱ ἐκτιθέμενοι εἰς τὰς ἐκλογὰς ἀξιωματικοὶ τίθενται εἰς διαθεσιμότητα καὶ ὁ χρόνος — ἑξαμήνου τῆς συνταγματικῆς ἀδείας — δὲν λογίζεται ὡς ὑπηρεσία. Τοῦτο δὲ τὸ κώλυμα τὸ ὁποῖον εἶχον οἱ ἐν ἐνεργείᾳ ἀξιωματικοί, ἠθέλησε νὰ ἄρῃ τὸ διάταγμα τῆς Ἐπαναστάσεως. Οὐδὲν πέραν τούτου ἐκαινοτόμησεν τὸ διάταγμα τῆς Ἐπαναστάσεως. Ἐπικαλοῦνται οἱ κ. συνάδελφοι τὸ παράδειγμα τὸ προγενέστερον, καὶ τὸ ἐπιχείρημα τὸ ὁποῖον οἱ κ. συνάδελφοι ἐπικαλοῦνται, ἐκ τοῦ γεγονότος τῆς ἐπικυρώσεως τῆς ἐκλογῆς τοῦ κ. Πεζᾶ, εἶναι τὸ ἀστοχώτερον πάντων, διότι ἡ Συνέλευσις δὲν εὑρίσκετο ὅταν ἀνεγνώρισεν τὸν κ. Πεζᾶν, ἀπέναντι ἀποφάσεως τοῦ ἐκλογοδικείου.

§94ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Εἶναι τὸ ἴδιον.

§95Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι. Ἀλλὰ θέλω ἐξετάσει καὶ ἀπὸ οὐσιαστικῆς ἀπόψεως, ἐὰν ὁ κ. Πεζᾶς εἶχε τὰ προσόντα τοῦ ἐκλεξίμου. Διὰ τὸν κ. Πεζᾶν δὲν ἔχομεν ἀπόφασιν τοῦ ἐκλογοδικείου, θὰ εἴμεθα δὲ ὑποχρεωμένοι ἐκ τῆς ἀποφάσεως ἂν αὕτη ἦτο δυσμενὴς διὰ τὴν ἐκλογὴν τοῦ κ. Πεζᾶ, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι ἓν ἀρνητικὸν προσὸν δὲν συντρέχει διὰ τὴν ἐκλογήν του, διότι ὁ κ. Πεζᾶς ἦτο ἄλλοτε ποτὲ Προξενικὸς ὑπάλληλος. Τὸ συμπέρασμα ὅτι δὲν ἔχει τὰ προσόντα τοῦ ἐκλεξίμου ἀντίκειται εἰς τὸν νόμον. Ὁ νόμος ὁ ἐκλογικός, ὁ μὴ ἀναγνωρίζων νομιμότητα ἐκλογῆς εἰς κανένα, ὅστις ὑπὸ τὸ ἔνδυμα τοῦ ὑπαλλήλου, καὶ ἀσκῶν τὴν ἐξουσίαν τὴν ὁποίαν ὁ δημόσιος ὑπάλληλος δύναται νὰ ἔχῃ, κατέρχεται εἰς τὸν ἐκλογικὸν ἀγῶνα, καὶ ἐπιτυγχάνει νὰ χρισθῇ ἀντιπρόσωπος τοῦ λαοῦ καταχρώμενος τῆς ἐξουσίας του, τοῦτο ἐσκόπει νὰ προλάβῃ τὴν κατάχρησιν τῆς δημοσίας ἐξουσίας. Ἀλλ’ ἐρωτᾶται ἤσκει τοιαύτην ἐξουσίαν ὑπαλληλικήν, ὁ κ. ἐξ Ἡρακλείου Συνάδελφος, ὁ ὁποῖος διετέλεσεν ἔξω τῆς χώρας προξενικὸς ὑπάλληλος, εὑρίσκετο δὲ ἀπὸ πολλοῦ, — δὲν γνωρίζω ἀπὸ πόσον χρόνον, ἀλλὰ βεβαίως ἀπὸ μακροτάτου χρόνου—ἐν διαθεσιμότητι, μὴ ἔχων οὐδεμίαν ἄσκησιν ἐξουσίας; Τί ἄλλο ἔπραξεν ἡ Συνέλευσις ἐν τῇ ἀποφάσει ἣν ἔλαβεν ὑπὲρ τοῦ κ. Πεζᾶ, εἰμὴ νὰ ἑρμηνεύσῃ τὸν νόμον ὑπὲρ τοῦ κ. Πεζᾶ, διότι ὁ κ. Πεζᾶς ἀπήλαυεν ὅλων τῶν προσόντων τῶν τε θετικῶν καὶ ἀρνητικῶν, καὶ οὐδεμίαν ἤσκει ἐξουσίαν. Κατὰ συνέπειαν ἡ ἐκλογὴ αὐτὴ ἦτο ἐγκυρωτάτη. Λοιπὸν καταλήγων, κ. Πρόεδρε, θέλω νὰ τονίσω, ὅτι ἀτόπως, ἀτοπώτατα, γίνεται χρῆσις τῶν λεχθέντων ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς τοῦ κ. Πεζᾶ. Θέλω δὲ νὰ τονίσω, ὅτι οὐδὲν ἐπιχείρημα ὑπέβαλον οἱ κ. κ. συνάδελφοι, καὶ καταλήγω εἰς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπον, ὅτι ἡ κύρωσις τοιούτου ψηφίσματος εἶναι πᾶν ἄλλο ἢ ἐποικοδομητικὴ τῆς ἀξιοπρεπείας τῆς Συνελεύσεως.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδεὶς ἕτερος εἶναι ἐγγεγραμμένος. Κηρύσσεται περαιωμένη ἡ συζήτησις. Ὑπάρχουσι δύο προτάσεις περὶ ὀνομαστικῆς ψηφοφορίας, φέρουσα ἡ μία περὶ τὰς εἴκοσι ὑπογραφάς, καὶ ἡ ἄλλη περὶ τὰς δώδεκα. Κατὰ τὸν κανονισμὸν ἀρκοῦσι καὶ δέκα ὑπογραφαί.

§97Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Νομίζω ὅτι ἔχομεν δικαίωμα ν’ ἀποσύρωμεν τὸ ψήφισμα.

§98Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Τὸ ἀποσύρομεν, κ. Πρόεδρε, διὰ νὰ ἐξετασθῇ ἄλλοτε ἐν καιρῷ μὲ ἄλλην ἀντιλογίαν, ὡς καὶ μετὰ τοῦ ψηφίσματος τοῦ κ. Πεζᾶ.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι, δὲν δύναται ν’ ἀποσυρθῇ, θὰ γίνῃ ψηφοφορία. Παρακαλῶ τὸν κ. Κούνδουρον καὶ τὸν κ. Ξηρὸν νὰ ἔλθωσιν ὡς ψηφολέκται. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ψήφισμα λέγουσι ναί, οἱ δὲ μὴ παραδεχόμενοι ὄχι.

§100ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Πρόκειται περὶ προσωπικοῦ ζητήματος, ἀπαιτεῖται καὶ μυστικὴ ψηφοφορία.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐν πρώτοις, κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου, ὅπως διατυποῦται τὸ ψήφισμα ἀφορᾷ εἰς ἑρμηνείαν ἀποφάσεως, καὶ καταλήγει ἁπλοῦν συμπέρασμα, εἰς τὴν παραδοχὴν τοῦ κ. Χατζηπέτρου. Δὲν εἶναι προσωπικόν, πρόκειται περὶ τῆς ὀρθότητος ἢ μὴ τῆς ἑρμηνείας. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ κείμενον τῆς προτάσεως παρακαλεῖται ὁ κ. Γραμματεὺς νὰ τὸ ἀναγνώσῃ.

§102ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἀναγινώσκει). Ἡ Δʹ τῶν Ἑλλήνων Συντακτικὴ Συνέλευσις λαβοῦσα ὑπ’ ὄψιν ὅτι τὸ διάταγμα τῆς Ἐπαναστάσεως δι’ οὗ ἐπετράπη ἐξαιρετικῶς εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς νὰ πολιτευθῶσι διὰ τὰς ἐκλογὰς πρὸς καταρτισμὸν τῆς παρούσης Ἐθνοσυνελεύσεως, οὐδένα περιορισμὸν ἐσκόπει νὰ θέσῃ εἰς πάντα ἀξιωματικὸν ὅστις ἤθελε νὰ κάμῃ χρῆσιν τοῦ δικαιώματος τούτου Ψηφίζει Θεωρεῖ ὅτι ὁ Εὐθύμιος Χατζηπέτρος, ἀνθυποπλοίαρχος, καίτοι μὴ ἔχων τὴν ἀπαιτουμένην ὑπὸ τοῦ Συντάγματος ἡλικίαν διὰ τοὺς κ. κ. βουλευτάς, νομίμως ἐξελέγη. Ἐν Ἀθήναις τῇ 25 Φεβρουαρίου 1924. Οἱ προτείνοντες πληρεξούσιοι Α. Χατζηκυριάκος, Π. Καραπᾶνος, Ι. Ἰσχόμαχος, Γ. Μπούμπουλης, Γ. Κονδύλης, Ι. Γιαμούζης, Β. Καραπᾶνος, Γ. Σολδᾶτος, Δ. Ἡρακλείδης, Π. Παναγιωτόπουλος, Β. Καραπαναγιώτης, Κ. Βουδούρης, Ι. Καλογερᾶς, Δ. Φλωριᾶς, Δ. Μέλφος, Ο. Ζαφειρίου, Β. Ἐμμανουηλίδης, Ν. Μανούσης, Β. Κυβέλος, Μ. Σταμούλης, Φ. Μανουηλίδης, Κ. Κουρτίδης, Π. Κουρτίδης Γ. Κακουλίδης, καὶ 12 ἔτι ὑπογραφαὶ δυσανάγνωστοι.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι λοιπὸν τὸ ψήφισμα, λέγουν ναί, οἱ μὴ παραδεχόμενοι ὄχι. (Ἐνεργεῖται ἡ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν ὡς ψηφολεκτῶν τῶν κ. κ. Ι. Κουνδούρου καὶ Ν. Ξηροῦ κατὰ τὸ παρατιθέμενον ᾧδε πρωτόκολλον:

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει τις ὁ μὴ ψηφοφορήσας; Ἔληξεν ἡ ψηφοφορία. (Ἄρχεται ἡ διαλογή).

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν συνόλῳ 204, ἐξ αὐτῶν 71 ναί, 132 ὄχι καὶ εἷς ἠρνήθη ψῆφον. Ἑπομένως ἡ πρότασις ἀπερρίφθη.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτομεν τὴν συνεδρίασιν ἐπὶ 5 λεπτά.

§107Γ. ΒΡΑΧΗΝΟΣ. Ἀπουσιάζοντος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου δὲν δύναται νὰ γείνῃ ἡ συζήτησις.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω ὅτι δυνάμεθα νὰ ἐργασθῶμεν μίαν ὥραν.

§109Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον τῶν Οἰκονομικῶν συντάξεων μένει ἐκκρεμὲς ἐπὶ πέντε μῆνας παρὰ τὰς ὑποσχέσεις τῶν κ. κ. ὑπουργῶν ὅτι θὰ τελειώσῃ ἐντὸς 24 ὡρῶν.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ Συνεδρίασις διὰ νὰ ἐπαναληφθῇ αὔριον εἰς τὰς 5 30 μ. μ. (Ὥρᾳ 8 15′ μ. μ.)