1924.05.23

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 42Α

Παρασκευὴ 23ῃ Μαΐου 1924

Προεδρία Κ. Ρακτιβάν

(Ὥρᾳ 5.30′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Νὰ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. (Τὰ πρακτικὰ ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται). Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Συνέλευσιν τὰ ἑξῆς: Ὁ Γεωργικὸς Συνεταιρισμὸς Στειρίου ζητεῖ ὅπως τῷ παραχωρηθῇ ὁ ἐλαιὼν τοῦ ὁσίου Λουκᾶ. Οἱ μόνιμοι ὑπάλληλοι τοῦ Ὑπουργείου Ὑγιεινῆς, Προνοίας καὶ Ἀντιλήψεως παραπονοῦνται διὰ τὰ εἰς βάρος αὐτῶν λεχθέντα ἐν τῇ Συνελεύσει. Τὸ βοηθητικὸν προσωπικὸν τῶν Δικαστηρίων καὶ Εἰσαγγελίας Ἡρακλείου ζητεῖ τὴν αὔξησιν τῶν ἀποδοχῶν του. Τὸ ἐμπορικὸν ἐπιμελητήριον Πατρῶν παρακαλεῖ ὅπως ἀποτραπῇ ἡ παραχώρησις τοῦ γηπέδου τοῦ προοριζομένου διὰ τὴν ἀνέγερσιν δικαστικοῦ Μεγάρου, εἰς τὸν Νομομηχανικόν. Οἱ Σμυριδορῦκται Λυῶνος Νάξου ζητοῦσιν ὅπως προτιμηθῇ ἡ μεταφορὰ Σμύριδος εἰς Λυῶνα διὰ ζῴων καὶ οὐχὶ διὰ φορητοῦ ἐναερίου σιδηροδρόμου. Τὸ ἐμπορικὸν καὶ Βιομηχανικὸν ἐπιμελητήριον Πειραιῶς ζητεῖ τὴν ἀναστολὴν τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ Ν. Διατάγματος τῆς 17–5–24 περὶ μεταρρυθμίσεως τῶν περὶ αἰσχροκερδείας διατάξεων. —Οἱ γονεῖς τῶν μαθητευομένων τεχνιτῶν τῆς σχολῆς τοῦ Ναυστάθμου ζητοῦσι τὴν μείωσιν τῆς Στρατιωτικῆς ὑποχρεώσεως ἀπὸ πενταετοῦς εἰς τριετῆ. —Οἱ διπλωματοῦχοι καὶ τεταρτοετεῖς τῆς Νομικῆς ζητοῦσιν ὅπως χορηγηθῇ εἰς αὐτοὺς ἄδεια τοῦ δικηγορεῖν. —Τὰ ἐπιστημονικὰ καὶ λογοτεχνικὰ σωματεῖα Ἀθηνῶν ὑποβάλλουσι θερμὴν παράκλησιν πρὸς ἀπομάκρυνσιν ἐκ τῆς Ἀκαδημίας τῶν στηθέντων πρατηρίων. —Τὸ κοινοτικὸν συμβούλιον τῆς Κοινότητος Ζαχάρως παρακαλεῖ τὴν Συνέλευσιν, ὅπως μεριμνήσῃ διὰ τὴν κατασκευὴν τῆς δημοσίας ὁδοῦ Πύργου–Κυπαρισσίας. —Τὸ διοικητικὸν συμβούλιον τοῦ συνεταιρισμοῦ Ὀρμὰν Τσιφλίκι διαμαρτύρεται διὰ τὴν μὴ κανονικὴν τούτου ἀπαλλοτρίωσιν. —Οἱ ὡς ὅμηροι ἀπαχθέντες εἰς τὴν Βουλγαρίαν δημόσιοι ὑπάλληλοι τῆς Ἀνατ. Μακεδονίας αἰτοῦσιν ὅπως τοῖς χορηγηθῇ ἀποζημίωσις. —Ὁ ἐν ἀποτάξει διατελῶν μοίραρχος Παναγιώτης Μιναράκης ζητεῖ τὴν ἀνάκλησίν του εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ. —Ὁ Πληρεξούσιος Πατρῶν κ. Κ. Δρούλιας αἰτεῖ τρίμηνον ἄδειαν διὰ τὸ ἐξωτερικόν. Μὴ ὑπαρχούσης ἀντιρρήσεως χορηγεῖται ἡ αἰτουμένη ἄδεια. —Ὁ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργὸς καταθέτει τὰ κάτωθι σχέδια νόμου. 1) Περὶ χορηγήσεως μηνιαίας συντάξεως εἰς τὴν Α. Θ. Παναγιότητα τὸν πρώην Οἰκουμενικὸν Πατριάρχην. 2) Περὶ κυρώσεως τῶν τριῶν νέων ἐδαφίων τοῦ ἄρθρου 16 τοῦ Συμφώνου τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν. Ὁ Ὑπουργὸς Ὑγιεινῆς, Προνοίας καὶ Ἀντιλήψεως καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ χορηγήσεως διμήνου ἀποζημιώσεως εἰς τοὺς ἀπολυθέντας ὑπαλλήλους τοῦ Ὑπουργείου Ὑγιεινῆς Προνοίας καὶ Ἀντιλήψεως. —Ἡ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τῶν ἑξῆς νομοσχεδίων: 1) Περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 2231 (1920) «περὶ φυλακῶν» πρὸς ἐκτέλεσιν δημοσίων ἔργων διὰ καταδίκων καὶ περὶ καθορισμοῦ δαπάνης πρὸς διατροφὴν τῶν διὰ πολιτικὰ ἀδικήματα καταδίκων. 2) Περὶ ὑπολογισμοῦ ἀμίσθου δικαστικῆς ὑπηρεσίας τῶν κατωτέρων δικαστικῶν ὑπαλλήλων. 3) Περὶ ἐπεκτάσεως τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ Ν. Διατάγματος τῆς 22)28 Νοεμβρίου 1923 «περὶ ἀμέσου ἐκδικάσεως αὐτοφώρων τινῶν πλημμελημάτων. —Ὁ πληρεξούσιος κ. Ε. Βελλιανίτης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ νομοσχεδίου «περὶ διαιρέσεως τῆς Διευθύνσεως Ἐμμέσων φόρων καὶ Μονοπωλίων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν». —Ὁ πληρεξούσιος Ροδόπης κ. Σ. Ἀντωνιάδης καταθέτει πρότασιν Νόμου, «περὶ τοῦ τρόπου ἐκτιμήσεως τῆς ἀξίας τῶν ὑπὲρ Συνεταιρισμοῦ Δημοσίων Ὑπαλλήλων καὶ Ἀξιωματικῶν γενομένων ἀπαλλοτριώσεων οἰκοπέδων δήμων καὶ μονῶν. —Ὁ ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας Ὑπουργὸς καταθέτει σχέδιον νόμου: «περὶ συστάσεως εἰδικοῦ ταμείου ὑδραυλικῶν ἔργων Δήμου Βερροίας.

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων. Ὁ κ. Δ. Δαγκλῆς ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν τῆς Κοινότητος Λυκουρίου–Μπεσρὲ– Φαναρίου ἐπαρχίας Μαργαριτίου Νομοῦ Πρεβέζης.

§3Δ. ΔΑΓΚΛΗΣ. Κύριε Ὑπουργὲ τῆς Συγκοινωνίας, ὑπάρχει μία γέφυρα εἰς τὴν Ἤπειρον μεταξὺ τῶν χωρίων Μπεσρὲ–Φαναρίου τῆς ἐπαρχίας Μαργαριτίου· αὐτὴ ἡ γέφυρα εἶχε προϋπολογισθῆ πρὸ 5–6 ἐτῶν εἰς τὸ ποσὸν τῶν 8800 δραχμῶν, δὲν ἐγένετο δὲ τότε τῇ ἀδιαφορίᾳ τοῦ τότε μηχανικοῦ. Βραδύτερον προϋπελογίσθη εἰς 15800 δραχμὰς ἐστάλη δὲ καὶ διαταγὴ νὰ γίνῃ δημοπρασία. Ὁ μηχανικὸς ἀπαντᾷ ὅτι δὲν εἶναι εὔκολον νὰ παρουσιασθῇ μειοδότης. Παρεκαλέσαμεν τὸν ἁρμόδιον ὑπάλληλον· ἔχετε γνῶσιν κ. Ὑπουργέ, τῆς ὑποθέσεως;

§4Ι. ΗΣΑΪΑΣ. (Ὑπ. Συγ.) Ὄχι.

§5Δ. ΔΑΓΚΛΗΣ. Τότε πῶς θὰ συζητήσωμεν· διότι λησμονεῖτε ὅτι πρόκειται περὶ σοβαρωτάτης ὑποθέσεως 4–5 χιλιάδες κατοίκων ἀποκλείονται κατ’ ἔτος τῆς μεταξὺ των συγκοινωνίας τελείως ἐπὶ 6–8 μήνας.

§6Ι. ΗΣΑΪΑΣ (Ὑπ. Συγ.). Νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ Σᾶς εἴπω ὅτι ἐδῶ λέγετε περὶ ἀναφορᾶς χωρὶς νὰ λέγετε καὶ περὶ τίνος πρόκειται.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχετε ἀπόλυτον δίκαιον κ. ὑπουργέ, πῶς νὰ γνωρίζετε τὴν ὑπόθεσιν ἀφοῦ λέγει ὅτι πρόκειται νὰ καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφοράν. (Ὁ κ. Δαγκλῆς καταθέτει τὴν ἀναφορὰν εἰς τὸ προεδρεῖον).

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Δαγκλῆς ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν Κοινότητος Μουζάκι Ἐπαρχίας Πρεβέζης.

§9Δ. ΔΑΓΚΛΗΣ. Κύριε Ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας, πρόκειται περὶ ἑνὸς κτήματος ἑνὸς χωρίου Μουζακίου τῆς ἐπαρχίας Πρεβέζης. Τὸ χωρίον αὐτὸ ἀπαλλοτριώθη, εἰς τὸ μέσον τοῦ χωρίου ὑπῆρχεν ἕνας μύλος, ὅστις παρεδόθη εἰς τοὺς κατοίκους καὶ αὐτὸς διὰ νὰ τὸν ἔχουν πρὸς χρῆσίν των. Οἱ κάτοικοι ὅλοι τὸν ἐνοικίασαν εἰς ἕνα ἐξ αὐτῶν, καὶ ἄλεθαν τὰ ἀλέσματά των, ἤγειραν ἀπαίτησιν ὅτι δὲν πρέπει νὰ τὴν δώσουν τὸν μύλον αὐτὸν νὰ τὸν πάρῃ ἡ κοινότης διὰ νὰ τὸν ἐνοικιάσῃ. Ἐκάμαμεν τὰς παρατηρήσεις εἰς τὸν πρώην συνάδελφόν Σας. Πῶς εἶναι δυνατὸν ἀφοῦ ἀπαλλοτριώθη καὶ παρεδόθη εἰς τὸ χωριὸ ὁλόκληρον τὸ κτῆμα, νὰ μὴ παραδοθῇ ὁ μύλος; Ἐν τούτοις ἐξέδωκε διαταγὴν ὁ τότε ὑπουργὸς καὶ παρεχωρήθη ὁ μύλος ἐν μέσῳ τοῦ κτήματος. Σᾶς παρακαλῶ νὰ ἐξετάσητε τὸ ζήτημα.

§10Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. (Ὑπ. Γεωργίας) Μάλιστα.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δαγκλῆς ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν τῶν τυρεμπόρων Ἠπείρου.

§12Δ. ΔΑΓΚΛΗΣ. Καταθέτω τὴν ἀναφορὰν διότι ἔχει γνῶσιν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐννόμου τάξεως.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Γ. Σπηλιώτης, Δ. Κατσίνας, Σ. Θεοδωρόπουλος, Α. Κούτρας, Α. Δεναξᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς Γαρουφαλιᾶς χήρας Ἰωάν. Παχούλη.

§14Σ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Πρόκειται Κύριε πρόεδρε περὶ ὑπαλλήλου μὲ τὸ βαθμὸν τοῦ τμηματάρχου ὁ ὁποῖος ὅμως δὲν ἔχει συμπληρώσῃ τὰ ἔτη ὅπως λάβῃ σύνταξιν. Πρόκειται περὶ τοῦ θύματος τῆς παραμονῆς τοῦ Δημοψηφίσματος Θὰ παρακαλέσω νὰ παραπεμφθῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸν ἁρμόδιον κ. ὑπουργόν.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραπέμπεται ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργόν.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Θ. Παπαϊωάννου, Ι. Τσιριμῶκος, Γ. Σεχιώτης, Γ. Ἀργυρόπουλος, Σ. Θεοδωρόπουλος, Σ. Κρεμέζης, Σ. Ἀναστασιάδης, Ν. Ξηρός, Τ. Ἀναστασίου Ν. Καλλέλης, Γ. Βλάχος, Π. Πετροπουλάκης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατωτέρων δικαστικῶν ὑπαλλήλων Πατρῶν καὶ Μυτιλήνης.

§17Γ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, προκειμένου περὶ τῶν κατωτέρων δικαστικῶν ὑπαλλήλων νομίζω ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ ληφθῇ ὑπὸ σπουδαίαν ἔποψιν ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης καὶ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Τὸ κατώτερον αὐτὸ προσωπικὸν τῶν διαφόρων δικαστηρίων μὲ τοὺς γλίσχρους μισθοὺς τοὺς ὁποίους λαμβάνουν εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐπαρκέσουν εἰς τὰς ἀνάγκας, ἐν ᾧ ἀφ’ ἑτέρου εἶναι ἐπιβεβαρυμένοι μὲ τοιαύτην ἐργασίαν ὥστε νυχθημερὸν ἐργαζόμενοι μόλις δύνανται νὰ ἀνταποκριθῶσι εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς πολυσχιδοῦς αὐτῆς δικαστικῆς ὑπηρεσίας.

§18Ι. ΞΗΡΟΣ. Ἐκεῖνο, Κύριε Πρόεδρε, τὸ ὁποῖον συμβαίνει εἶναι ἄξιον νὰ τύχῃ τῆς μερίμνης τοῦ Κράτους. Οἱ κατώτεροι δικαστικοὶ ὑπάλληλοι μισθοδοτοῦνται μὲ 300 ἢ 400 δραχμὰς κατὰ μῆνα συμπεριλαμβανομένων ὅλων τῶν ἐπιδομάτων. Τὸ ὑπουργεῖον πρὸς βελτίωσιν τῶν ἀποδοχῶν των, ἀνέθηκε εἰς αὐτοὺς τὴν εἴσπραξιν ἀντιγραφικῶν δικαιωμάτων 3 ἢ 4 δραχμῶν κατ’ ἀντίγραφον· δυστυχῶς ὅμως τὰ ἀντιγραφικὰ ταῦτα δικαιώματα δὲν τὰ λαμβάνουσιν οὗτοι ἀλλ’ οἱ γραμματεῖς τῶν δικαστηρίων. Φρονῶ λοιπὸν ὅτι εἶναι δίκαιον ὅπως τὰ μὲν ἀντιγραφικὰ ταῦτα δικαιώματα λαμβάνει τὸ Δημόσιον διὰ τῆς ἐπιθέσεως ἑνὸς φοροσήμου, νὰ αὐξηθῇ δὲ ἔναντι τῆς εἰσπράξεως ταύτης ἡ μισθοδοσία τῶν κατωτέρων δικαστικῶν ὑπαλλήλων. Οὕτω αὐτοὶ θὰ ἱκανοποιηθῶσι ἄνευ οὐδεμιᾶς ἐπιβαρύνσεως τοῦ Δημοσίου.

§19Σ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ συνηγορῶ, κύριε Πρόεδρε, ὑπὲρ τῆς αὐξήσεως τοῦ μισθοῦ τῶν κατωτέρων δικαστικῶν ὑπαλλήλων καθ’ ὅσον μὲ τὸν μισθὸν τὸν ὁποῖον λαμβάνουσιν οὗτοι εἶναι ἀδύνατον νὰ ζήσουν.

§20Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι τώρα ὅτε πρόκειται νὰ δοθῇ κἄποια οἰκονομικὴ ἐνίσχυσις πρὸς τὸ ἀνώτερον προσωπικὸν τῶν δικαστηρίων, καὶ οἱ κατώτεροι δικαστικοὶ ὑπάλληλοι πρέπει κἄπως νὰ προαχθῶσι εἰς μισθὸν ἐξομοιούμενοι πρὸς τοὺς ὑπαλλήλους τῶν λοιπῶν Ὑπουργείων. Ἀκούω ὅτι πρόκειται κατὰ τὴν μελετωμένην ἤδη αὔξησιν τῆς μισθοδοσίας τῶν ὑπαλλήλων τῶν διαφόρων ὑπουργείων νὰ ἀποκλεισθῶσιν ἀπὸ αὐτὴν οἱ κατώτεροι δικαστικοὶ ὑπάλληλοι. Νομίζω ὅτι τοῦτο δὲν εἶναι δίκαιον καὶ ὑποθέτω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης τοῦ ὁποίου τὸ ἐνδιαφέρον ὑπὲρ τῶν ὑπαλλήλων τοῦ κλάδου τὸν ὁποῖον διευθύνει εἶναι μέγα θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰ δίκαια παράπονα ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου τῶν δικαστικῶν γραφείων.

§21Σ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Ἐγώ, κύριε Πρόεδρε δὲν θὰ προσθέσω τίποτε εἰς ὅσα οἱ ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι ἐξέθηκαν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου πρὸς τὴν Συνέλευσιν. Ἕν σχετικὸν παράδειγμα μόνον θὰ ἀναφέρω τὸ ὁποῖον ἐλπίζω, ὅτι θὰ πείσῃ τὸν κύριον Ὑπουργὸν ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀναβάλῃ πλέον τὸν κανονισμὸν τῆς ὑποθέσεως ταύτης. Ἐκ τῶν ἀντιγραφικῶν τὰ ὁποῖα εἰσπράττονται εἰς τὸ ἐνταῦθα Πρωτοδικεῖον, ὁ γραμματεὺς τοῦ Πρωτοδικείου εἰσπράττει ἕν ποσὸν 20000 δραχμῶν μηνιαίως οἱ δὲ πτωχοὶ ὑπογραμματεῖς οἱ ὁποῖοι εἶναι οἱ πραγματικοὶ στηλοβάται τῆς διεκπεραιώσεως τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Πρωτοδικείου δὲν λαμβάνουσιν εἰμὴ τὸν ἐκ 300 ἢ 400 δραχμῶν μηνιαῖον μισθόν των. Εἶμαι βέβαιος ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης θὰ λάβῃ τὰ προσήκοντα μέτρα πρὸς προστασίαν τοῦ κατωτέρου προσωπικοῦ τῶν δικαστηρίων καὶ δὲν προσθέτω τίποτε ἄλλο.

§22Γ. ΒΛΑΧΟΣ. Νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι εἶναι ἐπείγουσα ἀνάγκη νὰ ληφθῇ πρόνοια περὶ αὐτῶν τῶν ἀδικουμένων ὑπαλλήλων καὶ νὰ αὐξηθῇ ἐπαρκῶς ἡ παρεχομένη εἰς αὐτοὺς ἤδη ἀνεπαρκεστάτη μισθοδοσία. Εἶναι δὲ ἀνεπαρκεστάτη καὶ διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ καθημερινοῦ βίου των ἀλλὰ καὶ ὡς ἀποζημίωσις τῆς πολυμόχθου ἐργασίας καὶ τῶν ὑπηρεσιῶν τὰς ὁποίας ἀποδίδουν. Εἶναι ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται νυχθημερὸν καὶ ἐπιβάλλεται νὰ ἱκανοποιηθῶσι, δὲν εἶναι δὲ ἀπίθανον ἐν ᾗ περιπτώσει ἡ περὶ αὐξήσεως τῶν ἀποδοχῶν των αἴτησις δὲν γίνει δεκτὴ ἅπαντες οὗτοι νὰ ἀποσυρθῶσι.

§23Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν ἐπρόκειτο γενομένης δεκτῆς τῆς αἰτήσεως τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων νὰ ἐπέλθῃ αὔξησις τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων διὰ δαπάνης κατὰ προσθήκην εἰς τὰς μέχρι τοῦδε γιγνομένας θὰ ἤμην ἴσως διστακτικός, ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον τὸ βοηθητικὸν προσωπικὸν τῶν δικαστηρίων ἐπρότεινεν ἤδη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τρόπον ἐξευρέσεως τοῦ ποσοῦ τὸ ὁποῖον ἀναγκαιοῖ διὰ τὴν ἀπαραίτητον αὔξησιν τοῦ μισθοῦ των, δὲν ὑπάρχει πλέον οὐδεὶς λόγος ὥστε νὰ ἀκουσθῇ καὶ ὁ ἐλάχιστος δισταγμός. Ὑπὲρ τοῦ κατωτέρου προσωπικοῦ εἶχεν ὁρισθῆ ὅτι τοῦτο θὰ ἐλάμβανε τὰ κανονισθέντα ἀντιγραφικὰ τὰ ὁποῖα ἀνέρχονται εἰς ἀρκετὰ σεβαστὸν ποσόν. Τὸ κατώτερον προσωπικὸν τῶν δικαστηρίων παραιτεῖται ἤδη ἀπὸ τὸ δῶρον αὐτὸ τὸ ἄδωρον, διότι ὡς εἶναι γνωστὸν τὰ ἀντιγραφικὰ αὐτὰ δικαιώματα δὲν διοχετεύονται εἰς τὸ κατώτερον προσωπικὸν ἀλλ’ εἰς τοὺς γραμματεῖς τῶν δικαστηρίων, τοὺς γραμματεῖς τῶν εἰσαγγελιῶν καὶ εἰς ἕνα ἢ δύο τῶν ὑπογραμματέων. Ὑπολογίζονται δὲ εἰς 4.000.000 ἢ 5.000.000 τὰ εἰσπραττόμενα ἐξ ἀντιγραφικῶν δικαιωμάτων. Ἐὰν λοιπὸν τὸ ποσὸν τοῦτο προσετίθετο εἰς τὴν μισθοδοσίαν τῶν κατωτέρων δικαστικῶν ὑπαλλήλων θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ αὐξηθῇ αὕτη εἰς ποσὸν δυνάμενον νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν ζωήν των. Τοῦτο θὰ ἀπετέλει μίαν λύσιν δικαιοτάτην δι’ αὐτοὺς τοὺς ὑπαλλήλους ἐνῷ ἐξ ἄλλου δὲν θὰ ἐπιβαρυνθῇ καὶ τὸ Δημόσιον διὰ περαιτέρω δαπάνης.

§24Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Ἀφοῦ, κύριε Πρόεδρε, πρόκειται ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ πρόνοιαν δι’ ὅλους τοὺς ὑπαλλήλους δὲν ἐννοῶ διατὶ νὰ γίνεται τόσος λόγος ἰδιαιτέρως διὰ τοὺς ὑπαλλήλους αὐτούς.

§25Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Συμμερίζομαι πλήρως τὰς ἀντιλήψεις τῶν κ. κ. Πληρεξουσίων. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι οἱ κατώτεροι δικαστικοὶ ὑπάλληλοι εἶναι ἀδικημένοι. Ὑπόσχομαι ὅτι θὰ λάβω ταχέως πᾶσαν δυνατὴν πρόνοιαν ὑπὲρ αὐτῶν.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Γ. Δουζίνας καὶ Σ. Ἡλιόπουλος ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Δούσιας.

§27Γ. ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὴν αἴτησιν τῶν κατοίκων Δούσιας τῆς Κορινθίας, διότι μὲ τὰς πρώτας βροχὰς ἀσφαλῶς θὰ ἔχωμεν καὶ θύματα ἐκ τῆς ἐκχειλίσεως τῶν ὑδάτων τῆς Στυμφαλίας. Οἱ κάτοικοι προβαίνουν ἀκόμη καὶ εἰς ἀπειλάς. Ἠξεύρετε δὲ ὅτι ὁ κίνδυνος εἶναι ἄμεσος καὶ αἱ ἀπειλαὶ αὐταὶ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκτελεσθοῦν, παρακαλοῦμεν λοιπὸν νὰ τελειώσῃ τὸ ἔργον αὐτό.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Καρέλης ἐπὶ ἀναφορᾶς δικηγορικοῦ συλλόγου Ἰωαννίνων.

§29Ν. ΚΑΛΛΕΛΗΣ. Τὰ ἀναφερόμενα εἶναι δίκαια καὶ παρακαλῶ νὰ τύχουν τῆς προσηκούσης ἐξετάσεως τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Γ. Χατζηκυριακοῦ, Κ. Κουρτίδης, Ξενοφῶν Ἀναστασιάδης καὶ Ε. Γονατᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Θεσσαλονίκης.

§31Γ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΥ. Ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς Κυριακῆς ἀργίας, κ. Πρόεδρε.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§33Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. (Πρωθυπουργός). Ἀνακοινῶ ὅτι θὰ ὑποβληθῇ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον θὰ διακανονίσῃ τὸ ζήτημα.

§34Κ. ΚΟΥΡΤΙΔΗΣ. Θέλομεν νὰ συζητήσωμεν διὰ νὰ συνταχθῇ τὸ νομοσχέδιον συμφώνως πρὸς τὰς εὐχὰς καὶ γνώμας τὰς ὁποίας θὰ ἐκφράσωμεν.

§35Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. (Πρωθυπουργός). Κύριε συνάδελφε, τὸ Νομοσχέδιον θὰ ψηφισθῇ κατ’ ἀρχὴν καὶ θὰ παραπεμφθῇ εἰς ἐπιτροπήν, ὥστε ὑπάρχει στάδιον διὰ νὰ ἀναπτυχθοῦν αἱ γνῶμαί σας. Δὲν βλέπω τὸν λόγον διὰ τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ χρονοτριβῶμεν.

§36ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ὑπάρχει νόμος, κατὰ τὸν ὁποῖον ἡ Κυριακὴ ἀργία ἐπεκτείνεται ὅπου τὰ δημοτικὰ συμβούλια ἀποφασίσουν.

§37Γ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΥ. Θὰ παρακαλέσωμεν ὅπως τὸ συντομώτερον ὑποβληθῇ τὸ Νομοσχέδιον. Ἐκφράζομεν μίαν εὐχήν, μίαν ἐπίμονον ἀπαίτησιν τῶν κατοίκων Θεσσαλονίκης ὅπως ἐπεκταθῇ εἰς τὴν Θεσσαλονίκην ὁ νόμος περὶ Κυριακῆς ἀργίας ἀφ’ οὗ ἐψηφίσθη ὑπὸ τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου παμψηφεί.

§38ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ὄχι παμψηφεί.

§39ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΥ. Ἔχομεν σωρείαν τηλεγραφημάτων διὰ τῶν ὁποίων μᾶς ζητεῖται ἐπιμόνως ὅπως συστήσωμε νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ Κυριακὴ ἀργία καὶ εἰς τὴν Θεσσαλονίκην.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μανουηλίδης.

§41Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, πιθανὸν ἡ Συνέλευσις νὰ νομίζῃ ὅτι πρόκειται περὶ ζητήματος, τὸ ὁποῖον δὲν ἀξίζει τὸν κόπον νὰ τὴν ἀπασχολήσῃ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡ Κυριακὴ ἀργία καὶ ἀλλαχοῦ μὲν ἰδίᾳ ὅμως εἰς τὴν Θεσσαλονίκην εἶναι ἕνα ζήτημα τὸ ὁποῖον κινδυνεύει νὰ δημιουργήσῃ κοινωνικὴν ἀναστάτωσιν. Ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει διαπιστώσῃ καὶ αὐτοπροσώπως, νομίζω, ὅταν τελευταίως ἦτο εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, ὅτι ὑπάρχει ἀναβρασμὸς τῶν κατοίκων, οἱ ὁποῖοι ἀπὸ πολλοῦ δικαιώτατα ζητοῦν ὅπως θεσπισθῇ ἡ Κυριακὴ ἀργία καὶ νὰ παύσουν οἱ Ἰσραηλῖται εὑρισκόμενοι εἰς μίαν θέσιν προνομιοῦχον ἐν Θεσσαλονίκῃ μέχρι τοῦ σημείου ὥστε νὰ ὑποτίθηται ἡ Θεσσαλονίκη μέχρι τῆς σήμερον ὅτι εἶναι μιὰ πόλις Ἑβραϊκή.

§42Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. (Πρωθυπουργός). Δὲν ὑποτίθεται, Κύριε Συνάδελφε.

§43Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ· ἐξακολουθοῦν νὰ ἔχουν τὰς ἀντιλήψεις τὰς παλαιὰς καὶ νομίζουν ὅτι δύνανται μὴ συμμορφούμενοι πρὸς τὸν περὶ Κυριακῆς ἀργίας νόμον καὶ δι’ ἄλλων μέσων, νὰ εὑρίσκωνται εἰς θέσιν καλυτέραν ἀπὸ τοὺς ὁμογενεῖς ἐκεῖ. Δὲν θέλω δι’ αὐτῶν νὰ προκαλέσω ἀντιζηλίαν μεταξὺ τῶν δύο ἐθνοτήτων. Δὲν εἴμεθα μεταξὺ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι δὲν ἀντιλαμβάνονται ὅτι τὰ στοιχεῖα ὀφείλουν νὰ διαβιοῦν εἰρηνικῶς. Ἀλλ’ ἐξ ἀφορμῆς τῆς ἐκεῖ μεταβάσεως τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως οἱ Ἰσραηλῖται, μολονότι ἐπιεικῶς τοῖς ἐδόθη νὰ ἐννοήσουν ὅτι δὲν θὰ ἐφηρμόζετο ἀμέσως αὐτὸ τὸ ὁποῖον ζητεῖ ὁλόκληρος ὁ πληθυσμὸς τῆς Θεσσαλονίκης, διὰ τῶν ἐφημερίδων των κατέφυγον εἰς ἀρθρογραφίαν, ἡ ὁποία ὡρισμένως δὲν ὤφειλε νὰ ἐμφανισθῇ εἰς μίαν πόλιν ὡς ἡ Θεσσαλονίκη. Θὰ ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος γνωρίζει ἴσως περισσότερα ἀπὸ ἡμᾶς ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, ὅπως ὅσον τὸ δυνατὸν ἐπειγόντως ὑποβάλῃ τὸ νομοσχέδιον περὶ οὗ ἀνέφερεν διότι τὸ ζήτημα δὲν εἶναι τόσον ἁπλοῦν, ὅσον δύναται νὰ ὑποτεθῇ ἄνευ μελέτης καὶ ἐκ πρώτης ὄψεως. Δὲν θέλω νὰ κουράσω ὑμᾶς περισσότερον ἐπὶ τῆς οὐσίας καὶ μὲ λεπτομερείας, ἀλλὰ πάντως θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐν τῇ ἐπεξεργασίᾳ τοῦ νομοσχεδίου νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὴν δικαιοτάτην ἀπαίτησιν τοῦ κόσμου τῆς Θεσσαλονίκης ὁ ὁποῖος πολὺ δικαίως ὑποβάλλει τηλεγραφικὰς διαμαρτυρίας αἵτινες μοὶ παρέσχον τὴν ἀφορμὴν νὰ ὁμιλήσω.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος ἐπὶ τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας ὑπουργός.

§45ΑΡ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Κύριοι Συνάδελφοι, ἀναγνωρίζει ἡ Κυβέρνησις τὴν σημασίαν τοῦ ὑπὸ συζήτησιν ζητήματος. Κατόπιν τῆς δηλώσεως τοῦ κ. Προέδρου ὅτι τὸ νομοσχέδιον θὰ κατατεθῇ ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως τὸ ταχύτερον —ἐγὼ ὑπολογίζω μέχρι τῆς Δευτέρας ἢ Τρίτης—νομίζω ὅτι ἡ περαιτέρω συζήτησις εἶναι περιττή. Δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ εἰς τὴν λύσιν τοῦ ζητήματος τούτου νὰ ἐπικρατήσουν αἱ ἀντιλήψεις ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦν τὴν δικαίαν λύσιν τοῦ ζητήματος. Δὲν ὑπάρχει κανεὶς λόγος συζητήσεως ὅτι εἶναι δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸ ζήτημα αὐτὸ παραγνωρίζουσα τὴν σημασίαν, τὴν ὁποίαν θὰ ἔχῃ ἡ λύσις αὐτοῦ πρὸς τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους, δὲν ὑπάρχει κανεὶς λόγος νὰ γεννηθῇ ἐντύπωσις εἰς τὴν Συνέλευσιν, ὅτι εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο δύναται νὰ δοθῇ λύσις ἀλλοία ἐκείνης τὴν ὁποίαν ἐπιβάλλει ἡ ἀντίληψις ὅτι τὸ συμφέρον τῆς πλειονότητος ὀφείλει νὰ λαμβάνηται ὑπ’ ὄψει, πρὸ παντὸς εἰς τὸ ὑπὸ συζήτησιν θέμα, χωρὶς ἐν τούτοις νὰ παραγνωρισθῇ καὶ τὸ στοιχεῖον τῆς μειονότητος τοῦ ὁποίου ἡ σύμπραξις ἀποτελεῖ βεβαίως σπουδαιότατον συντελεστὴν διὰ τὴν ἐμπορικὴν ἐμφάνισιν τῆς πόλεως τῆς Θεσσαλονίκης. Νομίζω ὅτι ἡ συζήτησις δύναται νὰ θεωρηθῇ περατωθεῖσα, διότι τὸ νομοσχέδιον θὰ ὑποβληθῇ τὸ βραδύτερον τὴν Τρίτην.

§46Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Πρωθυπουργός). Κύριε Πρόεδρε, εἰς ὅσα πολὺ ὀρθὰ εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας κ. Συνάδελφος ἔχω νὰ προσθέσω καὶ ἐγὼ ἐκ μέρους μου μόνον τοῦτο διὰ νὰ μὴν ὑπάρξῃ ἡ ἐλαχίστη παρεξήγησις ἐφ’ ὅσον εἶπεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος. Τὸ νομοσχέδιον δὲν πρόκειται νὰ ἔχῃ κανένα σκοπὸν νὰ δώσῃ ὡρισμένον χαρακτῆρα εἰς τὴν πόλιν τῆς Θεσσαλονίκης. Τὸ νομοσχέδιον ἔχει σκοπὸν νὰ ἐξυπηρετήσῃ μόνον κοινωνικὰς ἀνάγκας. Ἡ Ἑλλὰς πάντοτε διεκρίθη διὰ τὴν ἀνεξιθρησκείαν της καὶ διὰ τὸ ἐλεύθερον πνεῦμα, τὸ ὁποῖον διαπνέει ὁλόκληρον τὸν λαόν. Ὀφείλω δὲ νὰ τονίσω καὶ πάλιν ὅτι ἀπέναντι τῶν Ἰσραηλιτῶν ὑπάρχει ἕν αἴσθημα συμπαθείας καὶ ἐκτιμήσεως διὰ τὰς ὑπηρεσίας, τὰς ὁποίας προσφέρουν ὡς οἰκονομικοὶ παράγοντες. Λοιπὸν ὅ,τι δήποτε καὶ ἀνεγράφη ἀπὸ φύλλα φιλικὰ πρὸς τὴν Ἰσραηλιτικὴν Κοινότητα Θεσσαλονίκης δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν. Ἡ Κυβέρνησις, καὶ εἶμαι βέβαιος καὶ ἡ Συνέλευσις, θὰ προσπαθήσῃ νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὰ κοινωνικὰ συμφέροντα τοῦ πληθυσμοῦ τῆς Θεσσαλονίκης, χωρὶς νὰ ἔχῃ καμμίαν διάθεσιν νὰ θίξουν τὰ δίκαια ὡρισμένου θρησκεύματος, οὐδὲ νὰ ἀποβλέψουν εἰς τὸ νὰ δώσουν ὡρισμένον χαρακτῆρα εἰς τὴν πόλιν τῆς Θεσσαλονίκης. Δὲν ὑπάρχει ἄλλωστε οὐδεμία ἀνάγκη τοιαύτη, διότι δὲν ἔχει παρὰ Ἑλληνικὸν χαρακτῆρα ἡ πόλις τῆς Θεσσαλονίκης.

§47Ε. ΓΟΝΑΤΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ Λαὸς τῆς Θεσσαλονίκης....

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχετε τὸν λόγον;

§49Ε. ΓΟΝΑΤΑΣ. Μάλιστα.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ ἕτεροι πληρεξούσιοι ζητοῦν τὸν λόγον. Ἂν ἐπιμένητε ὅλοι θὰ λάβητε τὸν λόγον, ἀλλὰ νομίζω ὅτι κατόπιν τῶν ἐξηγήσεων τῆς Κυβερνήσεως δὲν θὰ ἐπιμένητε. Ὁρίστε μὲ τὴν σειράν ὁ κ. Κουρτίδης.

§51Κ. ΚΟΥΡΤΙΔΗΣ. Εἶναι γενικώτερον τὸ ζήτημα.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διατὶ δὲν ἐπιφυλάσσεσθε νὰ τὸ συζητήσητε ὅταν κατατεθῇ τὸ νομοσχέδιον καὶ θὰ ἔχητε ὅλον τὸν ἀπαιτούμενον χρόνον.

§53Κ. ΚΟΥΡΤΙΔΗΣ. Δὲν ἀφορᾷ μόνον τὴν κοινότητα Θεσσαλονίκης, ἀλλὰ ἀφορᾷ τὰς περισσοτέρας μεγάλας κοινότητας καὶ πόλεις τῆς Μακεδονίας καὶ τῆς Θεσσαλονίκης, δὲν εἶναι δὲ δίκαιον νὰ τεθῇ ἓν ἔθνος ὅσον προσφιλὲς καὶ ἂν εἶναι καὶ νομοταγές, νὰ εὑρίσκεται ἀπ’ ἔξω ἀπὸ τὸ περιθώριον τοῦ νόμου καὶ νὰ τίθεται ὑπεράνω τοῦ νόμου, ἀδιάφορον ἂν ὁ νόμος εὐχαριστεῖ ἢ δυσαρεστεῖ εἰς αὐτούς. Ὁ νομοθέτης εἶπεν νόμον καλόν, νόμον κακόν, ὀφείλουν οἱ Ἰσραηλῖται πρὸς τὰς γενικὰς Κοινωνικὰς ἀνάγκας. Εἰς ὅλα τὰ πεπολιτισμένα κράτη καθιερώθη τὸ ζήτημα τῆς Κυριακῆς ἀργίας. Καὶ ἡμεῖς ὅπως δικαίως ἔχομεν τὴν ἀξίωσιν νὰ λεγώμεθα εὐνομούμενον καὶ πολιτισμένον κράτος, πρέπει νὰ ἐπιβάλωμεν τὴν ἰσχὺν τοῦ νόμου, καὶ τοῦτον ὀφείλουν ἀναντιρρήτως νὰ σεβασθοῦν καὶ οἱ Ἰσραηλῖται καὶ ὅλοι οἱ ἄλλοι. Ἄλλωστε ὑπάρχει καὶ ἕνα ἄλλο προηγούμενον. Ἡ ἀρχιρραβινία Ἀδριανουπόλεως, ἢ ἀρχιρραβινία Θεσσαλονίκης ἐπὶ Τουρκικοῦ καθεστῶτος εἶχον παράσχει τὴν ἄδειαν εἰς τοὺς ἐργαζομένους καὶ ἐμπορευομένους Ἰσραηλίτας νὰ ἐργάζωνται τὸ Σάββατον καὶ νὰ τηροῦν τὴν Κυριακὴν ἀργίαν καθόσον εἶναι πασίγνωστον ὅτι οἱ Ἰσραηλῖται ἀποτελοῦν μικρὰν μειονότητα ἐν μέσῳ τοῦ τουρκικοῦ πληθυσμοῦ, ὡς ἐκ τούτου ἐπειδὴ συναλλάσσονται μὲ τοὺς Χριστιανοὺς καὶ ἐπειδὴ τὸ συναλλάττεσθαι εἶναι ἐργασία ἐπέτρεψαν εἰς αὐτοὺς μίαν ἡμέραν τῆς ἑβδομάδος σύμφωνα μὲ τὸν Μωσαϊκὸν νόμον τὸν ὁποῖον ἂς μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. συνάδελφος νὰ ἐκτιμήσω, νὰ σεβασθοῦν τὴν Κυριακὴν ἀργίαν καὶ νὰ προσαρμοσθοῦν πρὸς τὰς κοινωνικὰς καὶ ἐμπορικὰς ἀπαιτήσεις. Ἡ Ἀρχιρραβινία Θεσσαλονίκης καὶ Ἀδριανουπόλεως εἶχεν ἐπιτρέψῃ νὰ ἐργάζωνται τὸ Σάββατον καὶ νὰ συναλλάσσωνται τὴν Κυριακήν. Διατί; Διότι δὲν θέλουν νὰ τηρήσουν τὸ προηγούμενον καὶ νὰ ὑποχρεώσουν 300000 Ἕλληνας τῆς Θεσσαλονίκης καὶ 500000 τῆς Μακεδονίας καὶ τῶν λοιπῶν ἐπαρχιῶν νὰ ἔρχωνται καὶ νὰ συναλλάσσωνται καὶ νὰ ἐργάζωνται τὴν Κυριακήν. Αὐτὴ ἡ ἀξίωσις εἶνε παράνομος καὶ παρακαλῶ ὄχι μόνον νὰ ἐφαρμοσθῇ ἐν Θεσσαλονίκῃ ἀλλὰ καὶ νὰ ἐπεκταθῇ εἰς τὰς πόλεις τῶν ἄλλων περιφερειῶν.

§54Ξ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε. Ὅσοι νομίζουν ὅτι τὸ ζήτημα τῆς Κυριακῆς ἀργίας εἶνε ζήτημα θρησκευτικὸν πλανῶνται. Τὸ ζήτημα αὐτὸ καὶ ὁ θεσμὸς αὐτὸς τῆς Κυριακῆς ἀργίας εἶναι κοινωνικὸς θεσμὸς, εἶνε θεσμὸς ἀνθρωπιστικός. Ὁ θεσμὸς αὐτὸς καθιερώθη, κύριοι συνάδελφοι, πρὸς ἀνακούφισιν τῶν δυστυχῶν ἐργατικῶν τάξεων, αἱ ὁποῖαι φθείρονται ἀενάως διὰ τῆς καθημερινῆς ἐργασίας. Ἤδη, κ. Πρόεδρε, ἐστάλησαν ἀλλεπάλληλα τηλεγραφήματα τῶν ἐργατικῶν Σωματείων, τῶν ἐργατικῶν ὀργανώσεων, τῶν Βιομηχανικῶν ὀργανώσεων καὶ ἄλλων ὀργανώσεων. Ὅλαι αὐταὶ αἱ ὀργανώσεις ἐπιζητοῦν τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ μέτρου ἀλλ’ ἐπειδὴ ὑπάρχει μία ἐλαχίστη μειοψηφία, ἡ ὁποία φέρει ἀντιρρήσεις εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ ληφθῇ διόλου ὑπ’ ὄψει. Ἡ Θεσσαλονίκη εἶναι Ἑλληνικὴ χώρα, εἶναι ἡ Ἀκρόπολις τοῦ Ἑλληνισμοῦ, εἶναι ἡ δευτέρα μεγαλούπολις μετὰ τὴν πρωτεύουσαν καὶ εἶναι ἀναντίρρητος καὶ ἐπιτακτικὴ ἀνάγκη νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος αὐτὸς, διότι λάβετε ὑπ’ ὄψει ὅτι ἐκεῖ συνήθως ἐκτρέπονται οἱ ἀντιτιθέμενοι εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ θεσμοῦ τούτου. Κατέρχονται μέχρι τοῦ σημείου νὰ ἐξυβρίζουν εἰς τὰ καίρια τὸ Ἑλληνικὸν αἴσθημα διὰ ρυπαρᾶς ἀρθρογραφίας διὰ τοῦ τύπου, προσβάλλουν πᾶν ὅ,τι ἱερὸν ἔχει ὁ Ἕλλην. Προσβάλλουν δοξασμένους στρατηγοὺς καὶ πολιτικούς. Νομίζω ὅτι σύμπασα ἡ Συνέλευσις εἶναι σύμφωνος νὰ ἐπεκταθῇ ὁ νόμος αὐτὸς καὶ εἰς τὴν Θεσσαλονίκην. Ἄλλως τε, κ. Πρόεδρε, ὑπάρχει ὁ νόμος τοῦ ὁποίου τὸ τελευταῖον ἄρθρον λέγει ὁσάκις τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον ἤθελε κρίνει καλὸν καὶ συμφέρον εἰς μέρος τι νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ Κυριακὴ ἀργία ἐφαρμόζεται αὕτη προκαλοῦντος τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας Β. Διάταγμα. Ἐπειδὴ δὲν ὑπάρχει σήμερον Β. Διάταγμα παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ προκαλέσῃ Διάταγμα προέδρου Δημοκρατίας.

§55ΑΡ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. ἐθν. Οἰκον.) Εὑρίσκομαι εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ εἴπω εἰς τὴν Συνέλευσιν ὅτι ἡ καθυστέρησις τῆς ἐπεκτάσεως τῆς Κυριακῆς ἀργίας εἰς Θεσσαλονίκην μέχρι σήμερον δὲν ὀφείλεται εἰς τὰς ἀντιρρήσεις, τὰς ὁποίας φαντάζονται οἱ κύριοι πληρεξούσιοι οἱ λαβόντες τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, ἀλλὰ ἡ καθυστέρησις ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι μόλις ἐσχάτως ἀνεκοινώθη τὸ ζήτημα αὐτό. Μετὰ τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως νομίζω ὅτι οἱ κύριοι πληρεξούσιοι δύνανται νὰ θεωρήσωσιν ἑαυτοὺς ἱκανοποιουμένους καθότι τὸ ζήτημα θὰ λυθῇ συμφώνως μὲ τὴν δικαίαν ἀντίληψίν των.

§56Ι. ΣΑΪΑΣ. Ἐπιφυλάσσομαι νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου.

§57Ε. ΓΟΝΑΤΑΣ. Κύριε Πρόεδρε. Τελευταίως τὸ δημοτικὸν Συμβούλιον Θεσσαλονίκης ἐψήφισε διὰ παμψηφίας τῶν χριστιανῶν συμβούλων ὅπως ἐφαρμοσθῇ ἡ Κυριακὴ ἀργία, ἐμειοψήφισαν δὲ οἱ Ἰσραηλῖται δημοτικοὶ Σύμβουλοι. Κατόπιν τούτου οἱ κάτοικοι Θεσσαλονίκης ἀνέμενον ὅπως ἐπεκταθῇ τὸ Διάταγμα τῆς Κυριακῆς ἀργίας καὶ εἰς Θεσσαλονίκην, ἀλλὰ κατ’ ἐκείνην τὴν ἡμέραν ἔτυχε νὰ παρευρίσκεται ἐκεῖ ὁ κ. Πρωθυπουργός, ὁ ὁποῖος ἠθέλησε νὰ δώσῃ μίαν λύσιν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, δηλαδὴ νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ Κυριακὴ ἀργία, ἀλλὰ νὰ ἀνοίξωσι τὰ καταστήματα ἐπὶ τρίωρον. Ἡ τοιαύτη λύσις δὲν ἐγένετο ἀποδεκτὴ ἐκ μέρους τοῦ Χριστιανικοῦ στοιχείου καὶ δι’ αὐτὸ προεκλήθησαν τὰ τηλεγραφήματα καὶ διαμαρτυρίαι, ὁ στλαὸς δὲ σύσσωμος Θεσσαλονίκης τόσον οἱ ἔμποροι ὅσον καὶ ἐργατικαὶ τάξεις προκαλοῦν τὰ τηλεγραφήματα διὰ νὰ ματαιώσουν τὴν ἔκδοσιν Διατάγματος Νομοθετικοῦ διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἐπεκτείνετο ἡ Κυριακὴ ἀργία, ὄχι ὅμως ὅπως ὑφίσταται σήμερον, ἀλλὰ μὲ ἀλλαγὰς, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον τὸ Χριστιανικὸν στοιχεῖον δὲν θέλει κἄν νὰ συζητήσῃ. Δι’ αὐτὸ παρακαλῶ τὸ ὑπουργικὸν Συμβούλιον ὅπως ἐπεκτείνῃ τὸ Διάταγμα τῆς Κυριακῆς ἀργίας, ὅπως εἶνε σήμερον ἄνευ τροποποιήσεων καὶ νὰ μὴ ἀναγκασθῇ νὰ εἰσαγάγῃ νέον νομοσχέδιον. Αὐτὸ ζητεῖ σύμπας ὁ κόσμος Θεσσαλονίκης ἐκεῖνο δὲ τὸ ὁποῖον εἶπε συνάδελφός τις ὅτι δημοσιεύονται ἄρθρα εἰς τὰς ἐφημερίδας εἶνε ἀληθέστατον. Κατέχω ἐφημερίδα, τὴν ὁποίαν δύναμαι νὰ ἀναγνώσω καὶ θὰ ἴδετε μὲ τίνα τρόπον ὑβρίζονται Ἕλληνες στρατηγοὶ καὶ πολιτικοί. Εὐθὺς ὡς ἐψήφισε τὸ δημοτικὸν Συμβούλιον ἀπὸ τὴν ἄλλην ἡμέραν ὁ τύπος ὑβρίζει χυδαιότατα. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος καὶ ὁποῖος ἐπιβάλλει ἔτι πλέον νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ Κυριακὴ ἀργία διότι ἐν περιπτώσει καθ’ ἣν δὲν ἐφαρμοσθῇ εἰς τὸ ἀκέραιον ἡ Κυριακὴ ἀργία, θὰ δημιουργηθῇ κοινωνικὸν ζήτημα μεταξὺ Ἰσραηλιτῶν καὶ Ἑλλήνων καὶ πότε θὰ κατηγορηθῇ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ὡς ἀντιϊσραηλιτικός. Θέλετε νὰ σᾶς διαβάσω τὴν ἐφημερίδα νὰ ἴδητε τὶ γράφει;

§58Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Πρωθυπουργός). Ἀπὸ μίαν ἐφημερίδα δὲν ἠμπορεῖτε νὰ κατηγορήσετε μίαν ὁλόκληρον κοινότητα. Καὶ ἂν ὁλόκληρος ὁ Ἰσραηλιτικὸς τύπος γράφει ἐξ αἰτίας τῆς ἀποφάσεως τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου δὲν ἠμποροῦμεν νὰ καταστήσωμεν ὑπεύθυνον ὁλόκληρον τὴν κοινότητα τὴν Ἰσραηλιτικήν.

§59Ε. ΓΟΝΑΤΑΣ. Ἐγὼ σᾶς συνιστῶ ὅτι πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῇ ὅπως εἶναι ὁ νόμος.

§60Ι. ΣΑΪΑΣ. Εἶναι ἀνάξιον νὰ φέρετε αὐτὰς ἐφημερίδας.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Γονατᾶς καὶ Παπαδᾶτος ἐπὶ ἀναφορᾶς Παμπροσφυγικοῦ συνεδρίου Θεσσαλονίκης.

§62Ε. ΓΟΝΑΤΑΣ. Κατὰ τὴν διαμονὴν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἐν Θεσσαλονίκῃ ἐλήφθησαν ἀποφάσεις, ἐπὶ ὡρισμένων σημείων τὰ ὁποῖα ὑπεβλήθησαν ἐκ μέρους τῆς Παμπροσφυγικῆς Ὁμοσπονδίας, ὅπως λυθοῦν ὡρισμένα ζητήματα ἐπειγουσῶν ἀποφάσεων, τόσον διὰ τὴν ἀστικὴν ὅσον καὶ διὰ τὴν ἀγροτικὴν ἐγκατάστασιν. Συνεζητήθησαν ὡρισμένα θέματα τὰ ὁποῖα ἐγένοντο ἀποδεκτὰ ἐκ μέρους τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, καὶ τὰ ὁποῖα ἐπρόκειτο νὰ τεθοῦν εἰς ἐφαρμογήν, δυστυχῶς ὅμως ἀνεχώρησεν ὁ κ. Πρωθυπουργός καὶ δὲν ἐτέθησαν εἰς ἐφαρμογήν. Παρῆλθον ὡρισμέναι ἡμέραι καὶ δὲν ἐτέθησαν εἰς ἐφαρμογήν· ἔκτοτε ὁ κόσμος ὁ προσφυγικὸς ἐθεώρησεν ὅτι εἶναι ἀπαραίτητα καὶ νομίζω ἐπειδὴ ὑπάρχει προηγούμενον ὅτι θὰ μείνουν ἀνεκτέλεστα, διὰ τοῦτο συνῆλθεν εἰς Συνέδριον καὶ τὸ ὁποῖον ἀπευθύνει τὸ τηλεγράφημα αὐτό, καὶ σᾶς παρακαλεῖ αἱ ἀποφάσεις αἱ ὁποῖαι θὰ ληφθοῦν νὰ τεθῶσι ὅσον τὸ δυνατὸν συντομώτερον εἰς ἐφαρμογήν, καθ’ ὅτι διὰ τῶν ἀποφάσεων τούτων κατὰ τὸ μᾶλλον καὶ ἧττον βελτιοῦται κάπως ἡ θέσις τῶν ἀστῶν ὅσον καὶ τῶν ἀγροτῶν, καὶ παρακαλῶ νὰ μᾶς δηλώσητε ἂν θὰ τεθοῦν εἰς ἐφαρμογήν.

§63Α. ΠΑΠΑΔΑΤΟΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ θερμῶς τὴν ἀναφορὰν τοῦ Συνεδρίου Μακεδονίας καὶ Θράκης.

§64Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Πρωθυπουργός). Ἡ ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως εἶναι νὰ ἐκτελεσθοῦν αἱ ἀποφάσεις. Μόλις ἦλθον ἐδῶ συνειργάσθην μετὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας καὶ ἔσπευσα νὰ ἀποστείλω τηλεγράφημα εἰς τὸν Διοικητὴν Μακεδονίας ὅπως ἐφαρμόσῃ τὰς ἀποφάσεις, διότι ὅταν ταξειδεύω δὲν δύναμαι νὰ ἐκδίδω διαταγὰς ἀφορώσας ἄλλα Ὑπουργεῖα. Ὅτε δὲ ἦλθον ἐδῶ συνήλθομεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας καὶ ἐστείλαμεν τηλεγράφημα πρὸς τὸν Γεν. Διοικητὴν Μακεδονίας καὶ τὸν νομάρχην Δράμας ἐλέγομεν δὲ ὅτι ἔρχεται ὁ κ. Ὑπουργὸς διὰ νὰ ἐπιληφθῇ τῶν ἀναγκαίων μέτρων αὐτοπροσώπως καὶ προσαρμόσῃ αὐτὰ καλλίτερον. Ὁ κ. Μπακάλμπασης μετέβαινε εἰς Μακεδονίαν, ἀλλὰ δι’ ἐπειγούσης φύσεως ἀποφάσεις μετέβη πρῶτον εἰς Θράκην· τοῦτο ἔδωκεν ἀφορμὴν νὰ ὑποτεθῇ καὶ νὰ λέγεται ὅτι παραμελοῦνται τὰ ζητήματα Θεσσαλονίκης, καὶ δι’ αὐτὸ προεκλήθη τὸ Συνέδριον καὶ τὰ τηλεγραφήματα. Ἀλλ’ ἔχω τὴν πληροφορίαν ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ περὶ τῆς ὁποίας πρόκειται κυρίως ἔγινεν, ἔχω δὲ καὶ ἓν τηλεγράφημα νὰ προστεθῇ καὶ ἓν μέλος ἐκ Πόντου. Ἑπομένως ἔγινεν ἡ ἐπιτροπή ἡ ὁποία σκοπὸν ἔχει νὰ συγκεντρώσῃ ποῖα τὰ ὑπὸ ἀνταλλαγὴν κτήματα, ὡς καὶ τὴν περιουσιακὴν κατάστασιν τῶν ἐνοίκων, εἰς τρόπον ὥστε νὰ εἶναι εὔκολον νὰ ἐξακριβωθοῦν καὶ αἱ ὑποχρεώσεις αὐτῶν. Αὐτὰ ὅλα θὰ ἐκτελεσθῶσι. Ἐπιπροσθέτως λέγω ὅτι ἡ ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως εἶναι νὰ ἐντείνῃ ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερον εἰς τὴν οἰκοδομικὴν ἐργασίαν τῆς Θεσσαλονίκης ὅπως στεγασθοῦν ἀνθρωπίνως οἱ πρόσφυγες ἐν Θεσσαλονίκῃ. Δι’ αὐτὸ ἀκριβῶς συνενόηθην σήμερον μὲ τὴν ἐπιτροπὴν ἐγκαταστάσεως προσφύγων, καὶ ἐλπίζω ὅτι εἶναι δυνατόν, τὸ maximum ἐντὸς ὀλίγου νὰ γίνῃ καὶ αὐτὸ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἀπὸ τὰς ὑπηρεσίας της. Δὲν θέλω νὰ ἐπεκταθῶ περισσότερον διότι πρόκειται ὅπως εἶπον διὰ τὸ ὅλον προσφυγικὸν ζήτημα. Ἐκτὸς τούτου νομίζω ὅτι αἱ πληροφορίαι αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν εἶναι ἱκανοποιητικαὶ καὶ ἐπαναλαμβάνω ὅτι σταθερὰ ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως εἶναι νὰ ἐκτελεσθοῦν αἱ ἀποφάσεις. Θὰ παρακαλέσω τοὺς κ. πληρεξουσίους νὰ ἀναγνωρίζουν τὰς δυσχερείας τῆς ἐκτελέσεως τῶν τοιούτων ἀποφάσεων πρόκειται περὶ ἀπομακρύνσεως ἐνοίκων ἐξ οἰκημάτων των διὰ πρόσφυγας. Τὸ πρᾶγμα δὲν εἶναι εὐχερές, θὰ γίνῃ βεβαίως ὅσον πρέπει ἀνωδύνως διὰ τοὺς παλαιοὺς κατοίκους· δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἀθρόα. Διότι εἰς τὸ τέλος εἶναι ὁ πόθος τὰ κτήματά των καὶ δὲν εἶναι εὔκολον νὰ τοὺς βγάλουμε. Εἶναι φυσικὰ ἐπιθυμία νὰ γίνῃ αὐτὸ καὶ θὰ γείνῃ διὰ τοὺς πρόσφυγας. Ὁ κύριος σκοπὸς εἶναι ἡ στέγασις τῶν προσφύγων καὶ εἰς αὐτὸ θὰ ἀποβλέψωμεν παρακαλῶ νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψει σας τὰς μεγάλας δυσχερίας καὶ νὰ ἀναγνωρίσητε τὸ δίκαιον τῆς διοικήσεως καὶ παρακαλῶ καὶ πάλιν νὰ συντελέσητε ὥστε καὶ οἱ πρόσφυγες νὰ διευκολύνουν εἰς τὸ ἔργον αὐτὸ τὸ ἄτοπον καὶ εἰς ἡμᾶς ὅλους εἶναι δύσκολον.

§65Ε. ΓΟΝΑΤΑΣ. Ὑπάρχει προηγούμενον ὅτι ἐδόθησαν ὑποσχέσεις καὶ δὲν ἐξετελέσθησαν.

§66Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν ὑπάρχει προηγούμενον διὰ τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν. Σχετικὸν μὲ τὴν ἐκτέλεσιν εἶναι καὶ τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 93 νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον λύει νομοθετικῶς τὸ ζήτημα.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαδάτος ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Συλλόγου τῶν ἐν Θεσσαλονίκῃ Καπαδοκῶν.

§68ΑΧ. ΠΑΠΑΔΑΤΟΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν τοῦ συλλόγου Καπαδοκῶν καὶ τοῦ συλλόγου τῶν Ποντίων Θεσσαλονίκης. Πρόκειται περὶ τῆς οἰκτρᾶς καταστάσεως εἰς ἣν εὑρίσκωνται ὅλοι οἱ ἐναπομείναντες ὁμοεθνεῖς μας ἐν Μικρᾷ Ἀσίᾳ. Τὰ κακουργήματα ἐναντίον τῶν ἐναπομεινάντων δυστυχῶν ἀνθρώπων εἶναι κάτι τι ἀφάνταστον. Ἐπληροφορήθημεν ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀντιμετώπισε τὸ ζήτημα ἀλλ’ ἔρχομαι ἵνα κάμω ἔκκλησιν καὶ εἰς τὴν Συνέλευσιν καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἵνα ἐπιταχύνῃ ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερον τὴν ταχυτέραν ἔλευσιν τῶν ἐν Μικρᾷ Ἀσίᾳ ἀκόμη παραμενόντων Μικρασιατῶν καθ’ ὅτι ἐφ’ ὅσον ἐξακολουθεῖ αὐτὴ ἡ κατάστασις δὲν ὑπάρχει οὐδεμίαν ἀμφιβολία ὅτι οὔτε εἰς Ἕλλην θὰ παραμείνῃ. Δὲν λέγω διὰ τὰς βιαιοπραγίας καὶ τὰς ἀτιμώσεις ἀλλὰ καὶ δι’ αὐτοὺς τοὺς φόνους οἱ ὁποῖοι διαπράττονται ἐναντίον τοῦ ἀτυχοῦς Ἑλληνισμοῦ διὰ τὸν ὁποῖον δὲν γνωρίζω τί ἔκαμε μέχρι σήμερον ἡ ἐπιτροπὴ τῆς ἀνταλλαγῆς.

§69Γ. ΡΟΥΣΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Ὀφείλω νὰ γνωστοποιήσω εἰς τὸν κ. συνάδελφον ὅτι ἐλήφθησαν ὅλα τὰ μέτρα ὅπως ἡ ἐγκατάστασις τῶν προσφύγων γίνῃ ταχύτερα. Ἀνεχώρησαν κατ’ αὐτὰς καὶ δύο ἀκόμη ἀτμόπλοια διὰ διαφόρους λιμένας. Αἱ ὑποεπιτροπαὶ εὑρίσκονται εἰς τὸ ἐσωτερικὸν καὶ κατευθύνουν τοὺς πρόσφυγας πρὸς τοὺς λιμένας. Ὑπολογίζεται ὅτι μέχρι τέλους Σεπτεμβρίου ὅλος ὁ πληθυσμός, ὁ ὁποῖος ἀνέρχεται εἰς 160 χιλ. πρόσφυγας εἶναι εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἐκάμαμεν διαμαρτυρίαν εἰς τὴν Τουρκικὴν Κυβέρνησιν διὰ τὰς κακομεταχειρήσεις τῶν προσφύγων. Ἔχομεν πληροφορίας ἀπὸ τὰς ἰδίας ἐπιτροπὰς ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔλαβε ὅλα τὰ κατάλληλα μέτρα καὶ ὅτι καὶ αὐτὸς ὁ Βαλῆς μετέβη ἐπὶ τόπον πρὸς κατάπαυσιν τῶν διοκαπραγιῶν. Ἡ Τουρκικὴ Κυβέρνησις μᾶς ὑπεσχέθη ὅτι θὰ λάβῃ ὅλα τὰ μέτρα ὅπως φθάσουσιν ἀσφαλῶς οἱ πρόσφυγες εἰς τοὺς λιμένας τῆς ἐπιβιβάσεως.

§70Α. ΠΑΠΑΔΑΤΟΣ. Θὰ παρακαλέσω νὰ ληφθοῦν ἐπίσης ὅλα τὰ μέτρα νὰ φύγουν καὶ οἱ ὑπολειφθέντες ἐν Ἑλλάδι Τοῦρκοι, διότι συνεκεντρώθησαν εἰς λιμένας καὶ δὲν εὑρίσκονται μέσα διὰ νὰ ἀναχωρήσουν, διότι ὁ σωβινισμὸς τοῦ Κεμὰλ ζητεῖ νὰ ἀναχωρήσουν μόνον μὲ Τουρκικὰ ἀτμόπλοια καὶ ὅλος ὁ ἐμπορικὸς στόλος τῆς Τουρκίας ἀνέρχεται εἰς 14 ἀτμόπλοια. Πῶς εἶναι δυνατὸν λοιπὸν ν’ ἀναχωρήσουν μὲ τὰ 14 αὐτὰ ἀτμόπλοια τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν μάλιστα ἦλθον εἰς Καβάλλαν μερικὰ ἀτμόπλοια διὰ νὰ παραλάβουν 4,000 οἰκογενείας καὶ παρέμειναν ἐκεῖ τέσσαρας ἡμέρας ἐπειδὴ εἶχον τὸ ῥαμαζάνι των καὶ κατόπιν ἐπῆραν μόνον 500 οἰκογενείας καὶ ἀνεχώρησαν. Καὶ τοῦτο τὸ κάμνουν καὶ ἐκ προθέσεως διότι ὅσοι παραμένουν ἐξακολουθοῦν νὰ ἐνοικιάζουν τὰ κτήματα των πρὸς βλάβην τοῦ προσφυγικοῦ κόσμου καὶ τοῦ Κράτους.

§71Γ. ΡΟΥΣΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Ἡ ἀντιπροσωπεία μας ἔχει ἀναλάβει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ μεταφέρῃ περὶ τὰς 240 χιλιάδας τμηματικῶς. Ἀνεχώρησαν ἤδη 150 χιλιάδες καὶ ὑποθέτω ὅτι μέχρι Σεπτεμβρίου θὰ ἔχουν ἀναχωρήσει καὶ οἱ λοιποί.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Γερογιάννης καὶ Τσαρλαμπᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Πρεβέζης.

§73Γ. ΓΕΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Θὰ εἶναι γνωστὸν ἴσως ἐκ τῶν ἐφημερίδων τὸ ψήφισμα τοῦ λαοῦ Πρεβέζης τῶν χρημάτων τοῦ προοριζομένου διὰ τὸ μέγα ἔργον τῆς δημιουργίας λιμένος ἐν Πρεβέζῃ, ἡ ὁποία Πρέβεζα ἔσχεν ἐκ φύσεως τὴν τύχην νὰ ἔχῃ πολὺ εὔμορφον, πολὺ ἀσφαλῆ λιμένα ἀλλὰ δυστυχῶς οὗτος ἔχει τὸ ἐλάττωμα ὅτι ἔχει τὴν εἴσοδον αὐτοῦ ἀβαθῆ. Θὰ ἔπρεπε λοιπὸν νὰ βαθυνθῇ. Καὶ τοῦτο οἱ κάτοικοι τῆς Πρεβέζης προσεπάθησαν νὰ ἐπιτύχουν διὰ παντὸς τρόπου. Ἱδρύθη ἀργότερα πρὸς τοῦτο τὸ λιμενικὸν ταμεῖον, εἶχεν ὑποσχεθῆ καὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ συνδράμῃ ἀλλὰ τὰ γεγονότα τὰ μεγάλα τοῦ μεγάλου πολέμου δὲν ἐπέτρεψαν νὰ γίνῃ τίποτε ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Τὸ λιμενικὸν ταμεῖον ἤρχισε νὰ συγκεντρώνῃ χρήματα διὰ νὰ ἐκτελέσῃ τὸ ἔργον αὐτό, δυστυχῶς ὅμως οἱ τότε Κωνσταντινικοὶ ἰδιοποιήθησαν τὸ χρῆμα τοῦ λιμενικοῦ ταμείου καὶ τὸ ἐμοίρασαν δεξιὰ καὶ ἀριστερά. Ὑπέστη λοιπὸν τὴν πρώτην σύλησιν τὸ ταμεῖον αὐτό. Ἀργότερα συνεκεντρώθησαν ἐκ νέου χρήματα, τὰ ὁποῖα ὅμως διετέθησαν ὑπὲρ τῶν προσφύγων. Κατόπιν ὅμως προσετέθησαν νέοι φόροι καὶ τὸ λιμενικὸν Ταμεῖον ἔφθασεν εἰς τὸ σημεῖον νὰ ἔχῃ περὶ τὰς 300 χιλιάδες δραχμάς. Τώρα τελευταίως ὅμως ἐδημεύθησαν καὶ αὐταί. Ἡ λιμενικὴ ἐπιτροπὴ εἶχεν ἐνεργήσῃ νὰ ἐκτελέσῃ σχετικὴν μελέτην. Ἦλθεν πράγματι ὁ κ. Γκίνης ἔκαμε τὴν μελέτην καὶ ἐπληρώθη δι’ αὐτὸ 30,000 δραχμάς. Ἡ μελέτη αὐτὴ ἔμεινεν εἰς τὰ ντουλάπια τῆς λιμενικῆς ἐπιτροπῆς καὶ ἀνέμενε τὴν ἐκτέλεσιν. Ἡ λιμενικὴ ἐπιτροπὴ ἐπιμελῶς ἐφρόντισε νὰ μὴ ἐξοδεύσῃ τίποτε. Ἔγειναν ὅμως δύο νομοθετικὰ διατάγματα κατόπιν. Καὶ τὸ πρῶτον τῆς 21 Μαρτίου 1923 περὶ συντηρήσεως τῆς διώρυγος Λευκάδος ἐπέβαλεν εἰς τὸ Λιμενικὸν Ταμεῖον Πρεβέζης νὰ πληρώσῃ μίαν μεγάλην ποσότητα διὰ τὴν συντήρησιν τῆς διώρυγος αὐτῆς 40% ἐκ τοῦ ὅλου προϋπολογισμοῦ. Ἀλλὰ δυστυχῶς τὴν 5 Σεπτεμβρίου 1923 ἐξεφύτρωσε καὶ τὸ δεύτερον Ν. Διάταγμα περὶ τῆς σημάνσεως τοῦ στενοῦ Πρεβέζης. Δι’ αὐτοῦ πρόκειται νὰ ἱδρυθοῦν 12 αὐτόματοι φανοὶ καὶ πρὸς τοῦτο ἐζητήθη νὰ πληρωθῇ ὁλόκληρον τὸ σχετικὸν ποσὸν ἀπὸ τὸ Ταμεῖον Πρεβέζης. Ἐζητήθησαν λοιπὸν ἐπὶ τρία συναπτὰ ἔτη ἀνὰ 600 χιλιάδες δραχμῶν, ἐν ὅλῳ 1 ἑκατομμ. 800 χιλιάδες. Καὶ οὕτω τὸ Ταμεῖον Πρεβέζης δὲν θὰ ἠμπορέσῃ νὰ ἐκτελέσῃ ποτὲ τὸ ἔργον, διὰ τὸ ὁποῖον εἶναι προωρισμένον. Ἐπικαλοῦμαι λοιπὸν τὴν ἀντίληψιν τῆς Ἐθνικῆς Συνελεύσεως, τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας, νὰ διορθώσῃ τὰ πράγματα αὐτά. Εὐτυχῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας μᾶς ἔδωκε τοιαύτας ὑποσχέσεις, τὴν τήρησιν τῶν ὁποίων ζητοῦμεν.

§74Μ. ΤΣΑΡΛΑΜΠΑΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ τὴν ἀναφοράν.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραπέμπεται εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον. Ἤδη παρελθούσης τῆς ὥρας αἱ λοιπαὶ ἀναφοραὶ ἀναβάλλονται. Ὁ κ. Δ. Προμπονᾶς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος διὰ νὰ δώσῃ τινὰς ἐξηγήσεις, καθ’ ὅσον ὑπεβλήθη κατ’ αὐτοῦ αἴτησις ποινικῆς καταδιώξεως.

§76Δ. ΠΡΟΜΠΟΝΑΣ. Ἀνέρχομαι τὸ βῆμα διὰ νὰ ὑπερασπίσω τὸν ἑαυτόν μου κατηγορούμενον ὑπὸ τοῦ κ. συναδέλφου καὶ τέως συνεργάτου μου κ. Πραντούνα. Εἰς πάντας εἶναι γνωστὸν πόσον ἔχω ἐργασθῇ ὑπὲρ τῆς ἰδιαιτέρας μου πατρίδος Νάξου, ὑπὲρ τῆς ὁποίας ἔχω θυσιάσει ὅλον τὸν μέχρι τοῦδε βίον μου καὶ τὰ κατόπιν μάλιστα θέλω θυσιάσει, καθ’ ὅσον μετὰ θάνατον θέλω ἀφήσει εἰς αὐτὴν πᾶν ὅ,τι ἔχω. Ἀπεφάσισα ὅμως νὰ πολιτευθῶ. Ἀλλὰ ἐγένετο ἀξίωσις ὑπό τινων τότε ἰσχυρῶν τοῦ κόμματος νὰ προσληφθῇ εἰς τὸν συνδυασμὸν καὶ εἰς ἄλλος, ὁ κ. Πρωτονοτάριος, ὁ ὁποῖος εἶχε λάβει ἀπὸ τὸ Δημόσιον Ταμεῖον 5½ ἑκατομμ. δραχμάς. Ἐπειδὴ δὲν ἐδέχθην τοῦτο, ἔκαμα ἰδικόν μου συνδυασμόν, εἰς τὸν ὁποῖον μὲ παρεκάλεσεν ὁ κ. Πραντούνας νὰ λάβῃ καὶ αὐτὸς μέρος. Δὲν εἶχον οὐδένα λόγον νὰ ἀμφισβητῶ τὴν διαβεβαίωσιν ἑνὸς Στρατηγοῦ. Συνεφωνήσαμεν λοιπὸν καὶ ὑπεγράψαμεν πρωτόκολλον κατὰ τὸ ὁποῖον θὰ μοιρασθῶμεν ὅλα τὰ ἔξοδα. Ἐγὼ ἐξεπλήρωσα ὅλους τοὺς ὅρους. Σημειωτέον ὁ κ. Πραντούνας ἦτο ἐντελῶς ἄγνωστος εἰς τὴν Νάξον καὶ κατήγετο ἐκ Μεσσολογγίου ὡς ἀποδεικνύεται ἀπὸ τὰ ἐπίσημα πρακτικά. Ἐνίκησα νίκην θριαμβευτικὴν ἐπωνομασθεὶς βουλευτοποιός, διότι ἐπῆρα δύο ἀγνώστους καὶ τοὺς ἔβγαλα βουλευτάς. Μὲ ὅλα ὅμως αὐτὰ ὁ τέως συνεργάτης μου κ. Πραντούνας εἶχε διατάξει τοὺς γραμματεῖς μας νὰ γράφουν ἐπιστολὰς καὶ νὰ γράφουν ὅτι κάθε γεγονὸς τὸ ὁποῖον ἐγένετο ὅτι αὐτὸς τὸ κάμνει. Ἐφ’ ὅσον περιωρίζετο εἰς μικρὰν κλίμακα ἡ δρᾶσίς του μοῦ ἦτο ἀνεκτόν, ὅταν εἶδον ὅμως ὅτι ἐπεκτείνεται ἀναφανδόν, ἠναγκάσθην νὰ τὸν ἀπομακρύνω καὶ νὰ κάμω καὶ δήλωσιν εἰς τὰς ἐφημερίδας. Κατόπιν ὅλων αὐτῶν ἔστειλε μίαν ἐπιστολὴν εἰς τὴν Νάξον, διὰ τῆς ὁποίας ἀναγνωρίζει ὅτι τὸν ἔκαμα βουλευτήν, ὡς ἐμφαίνεται ἐκ τῆς περικοπῆς, τὴν ὁποίαν θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀναγνώσω. (Ἀναγινώσκει ἐπιστολήν).

§77Δ. ΚΑΤΣΙΝΑΣ. Δὲν εἶναι δυνατόν, κ. Πρόεδρε, νὰ ἀσχολῆται ἡ Συνέλευσις μὲ ζητήματα προσωπικά.

§78Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Καὶ ἐγὼ διαμαρτύρομαι.

§79Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Δὲν μποροῦμε νὰ ἀκούωμεν τὰς ἀηδίας αὐτάς; ἢ θὰ διακόψετε τὸν ρήτορα ἢ θ’ ἀπέλθωμεν τῆς συνεδριάσεως.

§80Δ. ΠΡΟΜΠΟΝΑΣ. Εἶμαι κατηγορούμενος καὶ θέλω νὰ ἀπολογηθῶ.

§81Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Νὰ πᾶτε εἰς τὸ δικαστήριον νὰ τὰ πῆτε.

§82Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. (Πρωθ.) Νομίζω ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ ἀνάπτυξις τοῦ θέματος. Ἀφοῦ πρόκειται νὰ ἔλθῃ εἰς συζήτησιν τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον, τότε βεβαίως εἶναι καθῆκον τοῦ κ. συναδέλφου νὰ ἀναπτύξῃ τὴν ἀπολογίαν του. Ἡ ἐξέγερσις τῆς Συνελεύσεως προέρχεται ἐκ τοῦ ὅτι ἀτάκτως ἐλάβατε τὸν λόγον, ἐπειδὴ βλέπει ὅτι ἀναγκαίως θὰ λάβετε τὸν λόγον ἅμα ἔλθῃ εἰς συζήτησιν πάλιν τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον.

§83Δ. ΠΡΟΜΠΟΝΑΣ. Ὅταν εἶναι ἔτσι, πολὺ καλά.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρὸ τῆς εἰσόδου εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς ἐργασίας, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἔχει τὸν λόγον.

§85Γ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Κύριοι πληρεξούσιοι, τὸ μέτρον τοῦ πολιτισμοῦ ἑκάστης χώρας ἑδράζεται ἐπὶ τῆς ἀπονομῆς τῆς Δικαιοσύνης. Λέγοντες τῆς Δικαιοσύνης ἐννοοῦμεν τὴν Κρατικὴν ἐπιβολὴν ἐπὶ τοῦ σεβασμοῦ, τὸν ὁποῖον ὀφείλει πᾶς τις ἀπέναντι φυσικῶν ἢ νομικῶν προσώπων καὶ ἀπέναντι δικαιωμάτων, τὰ ὁποῖα καθορίζουσιν οἱ τεθειμένοι νόμοι. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ταύτην ὀφείλομεν νὰ ἐξετάσωμεν ὁποία εἶναι σήμερον παρ’ ἡμῖν ἡ κατάστασις τῆς Δικαιοσύνης. Εἶναι, κύριοι, παγκοίνως γνωστὸν ὅτι κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη ἕνεκα αἰτίων πολλῶν καὶ ποικίλων ἡ παρ’ ἡμῖν δικαστικὴ κατάστασις καὶ ἡ κατάστασις τῆς Δικαιοσύνης ἐν γένει ὑπέστη ἓν πλῆγμα, τὸ δὲ γόητρον αὐτῆς ἤρχισε πρὸ πολλοῦ κλονιζόμενον παρὰ τῇ κοινῇ γνώμῃ. Δὲν θὰ ἐξετάσω τὰ αἴτια εἰμὴ εἰς τοῦτο καὶ μόνον, κατὰ πόσον δηλαδὴ δυνάμεθα, ἐπιλαμβανόμενοι τῆς ἀναπλάσεως ὅλων τῶν τῆς Πολιτείας πραγμάτων καὶ ἐρευνῶντες τὰς αἰτίας τῆς τοιαύτης καταστάσεως τῆς Δικαιοσύνης, νὰ ἐπιζητήσωμεν τὴν ἀνόρθωσιν αὐτῆς, ἵνα ἐπιδιώξωμεν ὅπως ἡ κοινὴ γνώμη ἀποβλέψῃ πρὸς μίαν ἰδανικωτέραν Δικαιοσύνην, ἀξίαν τοῦ προορισμοῦ τῆς χώρας ἡμῶν, ἀλλὰ καὶ τῆς ἀποστολῆς ἡμῶν. Ἐξετάζοντες τὰ αἴτια ταῦτα ἀνευρίσκομεν ὅτι αἱ διάφοροι πολιτικαὶ κρίσεις καὶ αἱ διάφοροι κοινωνικαὶ ἀνωμαλίαι, αἵτινες ἐδημιουργήθησαν κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη, καὶ ὁ τρόπος καθ’ ὃν συνεκροτήθη ἐν πολλοῖς τὸ δικαστικὸν σῶμα, ἐμείωσαν καὶ ἀπὸ ἀπόψεως προσωπικοῦ τὴν δικαστηριακὴν παράστασιν, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἀπονομῆς δικαιοσύνης. Διότι δυστυχῶς — καὶ οὐδεὶς δύναται τοῦτο ν’ ἀμφισβητήσῃ — εὑρέθησαν ἐν πολλοῖς δικαστικοὶ λειτουργοί, οἵτινες ἐμπνεόμενοι ἀπὸ διαθέσεις εὐμενεῖς ἢ δυσμενεῖς πρὸς ἕνα περιβάλλον, τὸ ὁποῖον ἐκράτησε κατὰ τὸ πρόσφατον παρελθόν, δὲν ἔκριναν μὲ τὴν πλάστιγγα τῆς Θέμιδος, ἀλλὰ μὲ τὴν ἐπιβολὴν καὶ μὲ τὴν πίεσιν. Ἡ τοιαύτη κατάστασις ἐδημιούργησε καὶ εἰς τοὺς πολίτας τὴν ἐντύπωσιν ὅτι ὁ δικαστικὸς ἡμῶν κόσμος, συρόμενος καὶ πιεζόμενος, δὲν ἀποδίδει τὴν δικαιοσύνην κατὰ τὴν ἀντίληψίν του, ἀλλὰ τὴν ἀποδίδει κατὰ τὰς ἐμπνεύσεις, τὰς ὑποδείξεις καὶ τὰς ἐπιβολάς. Δυστυχῶς ὑπῆρξαν πλεῖστοι ὅσοι ἐκμεταλλευταί, οἵτινες τὴν τοιαύτην λαϊκὴν ἀντίληψιν ἀνύψωσαν εἰς περιωπὴν δι’ ἴδιον ἐκμεταλλευτικὸν ὄφελος, ἀφίνοντες νὰ γίνῃ πιστευτόν, ὅτι ὁσάκις ἐγίνετο καλόν τι, τῇ εἰσηγήσει αὐτῶν ἐγίνετο καὶ τοιουτοτρόπως ἐκηλιδώθη παρὰ τῷ λαῷ ἡ ὑπόληψις τῆς Δικαιοσύνης. Ὀφείλω ὅμως νὰ δηλώσω, ὅτι παρ’ ὅλην αὐτὴν τὴν ἀντίληψιν, ἡ ὁποία ἐκράτει, τὸ δικαστικὸν σῶμα ἐτήρησεν ἀλώβητον καὶ ἀμείωτον τὴν τιμίαν παράδοσίν του. Ἀλλ’ ἵνα τὰ πράγματα ἐπαναφέρωμεν εἰς τὴν κανονικήν των τροχιάν, ἵνα ἐμπεδώσωμεν μίαν πεποίθησιν τοῦ λαοῦ ἐπὶ τὴν ἀπονομὴν τοῦ δικαίου, ἐνομίσαμεν ὅτι εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ περιβάλωμεν διὰ περισσοτέρου κύρους τὸ δικαστικὸν σῶμα καὶ πρὸς τοῦτο ἐσπεύσαμεν ἵνα ὑποβάλωμεν ὑπὸ τὴν κρίσιν ὑμῶν ψήφισμα περὶ διαρρυθμίσεως τῶν ἄρθρων 88 καὶ 90 τοῦ Συντάγματος περὶ τῆς ἀνάγκης σὺν τῇ ἰσοβιότητι καὶ τοῦ ἀμεταθέτου τῶν δικαστῶν. Τὸ ψήφισμα τοῦτο διευκολύνει εἰς τὸ νὰ καταθέσω ἐνώπιον ὑμῶν καὶ ἐπιληφθῆτε τῆς συζητήσεως νομοσχέδιον περὶ προαγωγῶν καὶ μεταθέσεων δικαστικῶν ὑπαλλήλων. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου δημιουργεῖται τὸ ἀμετάθετον τῶν δικαστικῶν λειτουργῶν. Καθορίζομεν δὲ ἀναλόγως τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ τῶν δικαστῶν δέκα σειρὰς. Ἑκάστη σειρὰ θὰ περιλαμβάνῃ δικαστὰς ἀναμίξ, τοὺς πλέον ἐμπειροτέρους καὶ ἱκανωτέρους μετὰ τινῶν μὴ ἀποκτησάντων εἰσέτι τὴν πλήρη δικαστηριακὴν διαπαιδαγώγησιν. Τὰς δέκα ταύτας σειρὰς κανονίζομεν ἡμεῖς καὶ ἡ τοποθέτησις αὐτῶν θέλει ἐνεργηθῆ ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου διὰ κληρώσεως. Διὰ κληρώσεως ὡσαύτως θέλει καθορισθῆ καὶ ὁ αὔξων ἀριθμὸς ἑκάστης ἐκ τῶν δέκα σειρῶν τῶν δικαστῶν. Διαιροῦμεν τὰ Πρωτοδικεῖα εἰς δύο τάξεις, εἰς τὰ κεντρικὰ καὶ εἰς τινα ἀπόκεντρα, διότι, ὡς πάντες γνωρίζετε, ὑπάρχουσι Πρωτοδικεῖα τινὰ εἰς τὰ ὁποῖα οὐδεὶς δικαστικὸς θέλει νὰ ὑπηρετήσῃ. Οὐδὲ καὶ εἶνε δυνατὸν τὸ Κράτος νὰ ἐπιβληθῇ μετ’ ἀπολύτου αὐστηρότητος διὰ τὴν ἀπρόσκοπτον λειτουργίαν τούτων, διότι πᾶς τις ἐξ αὐτῶν εἶναι ἕτοιμος πρὸς παραίτησιν ἐπιτασσόμενος νὰ ὑπηρετήσῃ εἰς ταῦτα, καὶ ἀντιμετωπίζομεν ἤδη σήμερον ἀκόμη μίαν τοιαύτην κρίσιν. Ἐνομίσαμεν ὅτι ἐν τῷ μέτρῳ ἰσότητος καὶ δικαιοσύνης δυνάμεθα ὅλους τοὺς δικαστὰς νὰ ὑποχρεώσωμεν νὰ ὑπηρετήσωσιν ἐπὶ μίαν διετίαν ἐντὸς δεκαετίας εἰς τι τῶν ἀποκέντρων Πρωτοδικείων, ἅτινα δὲν ὑπερβαίνουσι τὰ δέκα, ἐξ οὗ καὶ ὁ καθορισμὸς τῶν σειρῶν καὶ ἡ κλήρωσις τοῦ αὔξοντος ἀριθμοῦ αὐτῶν. Οὕτω δὲ ἕκαστος δικαστὴς θὰ ὑπηρετῇ ὀκτὼ μὲν ἔτη εἰς τὸ κεντρικὸν Πρωδικεῖον, ἔνθα θέλει τοποθετηθῆ, δύο δὲ ἔτη εἰς ἓν ἐκ τῶν ἀποκέντρων δι’ ἀποσπάσεως. Καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἀσφαλίζομεν ὥστε πᾶς δικαστὴς νὰ ὑπηρετήσῃ μονίμως καὶ ἀμεταθέτως εἰς ἓν καὶ τὸ αὐτὸ Πρωτοδικεῖον. Ἑπομένως διὰ τῆς βάσεως αὐτῆς ὄχι μόνον ἐξασφαλίζεται τὸ ἀμετάθετον τοῦ δικαστοῦ καὶ ἡ ἔλλειψις πάσης ἐπιβολῆς τῆς διοικήσεως κατὰ τοῦ ἀνεπηρεάστου τοῦ δικαστοῦ, ἀλλὰ καὶ ἐπιτυγχάνομεν ὥστε νὰ μὴ μένῃ ὁ δικαστὴς εἷς ἁπλοῦς τύπος ἐπιλύσεως κοινωνικῶν ζητημάτων, ἀλλὰ νὰ καθίσταται εἷς ὀργανισμός, ὁ ὁποῖος δύναται οὕτω νὰ παρακολουθῇ ὁλόκληρον τὸ κοινωνικὸν περιβάλλον, νὰ ἐπιλαμβάνηται ὡς ζῶν ὀργανισμὸς ἐν τῇ πολιτείᾳ τῶν καθηκόντων αὐτοῦ. Ἐν τῇ περιπτώσει ταύτῃ ἔχομεν πρὸς τούτοις νὰ ἐλπίσωμεν, πρῶτον, ὅτι θὰ προσελκύσωμεν ὅλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐξ ἔρωτος πρὸς τὸ ἐπάγγελμα θὰ θελήσουν νὰ προσφέρουν τὰς ὑπηρεσίας των εἰς τὴν Δικαιοσύνην, διότι θὰ ἔχουν ὑπ’ ὄψει των ὅτι μονίμως θὰ εἶναι ἐγκατεστημένοι εἰς πόλιν τινὰ καὶ ὅτι ἐκεῖ θὰ ζήσουν ὡς μέλη τῆς αὐτῆς πόλεως, καὶ δεύτερον τὸ ἠθικὸν κέρδος τῆς ἠθικῆς ἀνυψώσεως τοῦ δικαστοῦ ὡς ζῶντος ὀργανισμοῦ. Ἐὰν τυχὸν ὑπάρξῃ ἀντίρρησις, ὅτι ὁ δικαιοδοτῶν ἐντὸς τῆς αὐτῆς πόλεως καὶ ἀναστρεφόμενος ἑκάστοτε μετὰ τῶν αὐτῶν προσώπων, θέλει δημιουργήσῃ σχέσεις, ἐκ τῶν ὁποίων θὰ ἐπηρεάζεται εἰς τὴν ἀπονομὴν τῆς δικαιοσύνης, ὁ φόβος αὐτὸς δὲν εἶνε ἱκανὸς ὥστε νὰ μᾶς ὠθήσῃ εἰς τὸ νὰ μὴ χρησιμοποιήσωμεν τὸ φάρμακον ἐκεῖνο, ἐφ’ οὗ βασίζομεν ὅλην τὴν ἀνόρθωσιν τοῦ γοήτρου καὶ τοῦ ἀνεπηρεάστου τοῦ δικαστικοῦ κόσμου, ὄνειρον τοῦ ὁποίου τὴν πραγματοποίησιν ἐπιδιώκομεν διὰ τῆς παραμονῆς τοῦ δικαστοῦ ἐν μιᾷ καὶ τῇ αὐτῇ πόλει. Ἐὰν παρ’ ὅλα ἐκεῖνα τὰ ἀγαθά, τὰ ὁποῖα ἐλπίζομεν ἐκ τῆς διαρκοῦς παραμονῆς ἑνὸς δικαστοῦ ἐν τῇ αὐτῇ πόλει, ὑπάρξουν περιπτώσεις, κατὰ τὰς ὁποίας θὰ γίνῃ τις ἐπιλήσμων τῶν ὑποχρεώσεων αὐτοῦ ἢ καὶ ὄχι ἐξ ὑπαιτιότητος αὐτοῦ προέλθῃ δυσφορία διὰ τὴν ἐν τῇ αὐτῇ πόλει παραμονὴν τοῦ δικαστοῦ καὶ ἔλλειψις ἐμπιστοσύνης πρὸς αὐτόν, καθορίζομεν διὰ διατάξεως ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, ὁμοίως μὲ τὴν ποινὴν τοῦ προστίμου καὶ πειθαρχικὴν ποινήν. Συνέπεια δὲ τῆς τοιαύτης διώξεως καὶ τιμωρίας θὰ εἶναι τὸ μεταθετόν, τὸ ὁποῖον θὰ ἐνεργῆται ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου μεταθέσεων. Ἵνα ἐπιτύχωμεν τοῦτο καὶ διὰ νὰ μὴ νομισθῇ, ὅτι θέλομεν νὰ φθείρωμεν τὴν δικαστικὴν ἀποκέντρωσιν καὶ αὐτοδιοίκησιν τῆς δικαιοσύνης, δὲν νομίζομεν ὀρθὴν τὴν ἀντίληψιν τῆς παρ’ ἡμῶν ἀναλήψεως τοῦ δικαιώματος τῆς διοικήσεως τῆς Δικαιοσύνης. Ἀλλ’ ἐπειδὴ πλεῖστα ὅσα παράπονα ἠγέρθησαν κατὰ τοῦ σήμερον λειτουργοῦντος θεσμοῦ τοῦ Ἀνωτάτου Συμβουλίου, ἐνομίσαμεν, ὅτι, διαρρυθμιζομένου ἄλλως τῶν τοῦ Συμβουλίου, δυνάμεθα νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν ἀπόλυτον ἀπόδοσιν τῶν ἀγαθῶν τῆς ἰσότητος καὶ δικαιοσύνης ἐν τῇ διοικήσει τοῦ δικαστικοῦ σώματος. Ἐκ τῆς διαρρυθμίσεως ταύτης τὸ Ἀνώτατον Συμβούλιον θέλει εἶσθαι ἐννεαμελές, θὰ περιλαμβάνῃ δὲ ἀρεοπαγίτας, ἐκλεγομένους διὰ κληρώσεως, ὁμοίως διὰ κληρώσεως ἕνα ἐκ τῶν εἰσαγγελέων καὶ ἀντεισαγγελέων τοῦ Ἀρείου Πάγου, καθὼς καὶ ἐφέτας, ἐκλεγομένους ἐπίσης διὰ κληρώσεως ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ὑπερτριετῆ ἐφέτου ὑπηρεσίαν μεταξὺ τῶν μελῶν τοῦ Συμβουλίου θὰ περιλαμβάνωνται καὶ δικαστικοὶ κατώτεροι μὲν τῶν ἀρεοπαγιτῶν, ἀλλ’ ἀναγκαιότεροι καὶ χρησιμώτεροι, ὡς εὑρισκόμενοι εἰς στενὴν ἐπαφὴν μετὰ τοῦ δικαστικοῦ κόσμου καὶ γνωρίζοντες τὸ ἦθος καὶ τὸν χαρακτῆρα ἐκ τοῦ σύνεγγυς τῶν δικαστικῶν λειτουργῶν καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ ἔχωμεν μίαν ἐγγύησιν πληρεστέρας δικαιοσύνης τοῦ Συμβουλίου τούτου. Τὸ Συμβούλιον αὐτό, τὸ ὁποῖον θέλει συνέρχεσθαι ἅπαξ τοῦ ἔτους τακτικῶς, ὀνομάζομεν Συμβούλιον προαγωγῶν καὶ εἰς τὸ ὁποῖον θὰ μετέχῃ ὡς ἐπαφὴ διοικήσεως καὶ Δικαιοσύνης καὶ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης διὰ συμμετοχῆς τοῦ Γενικοῦ Γραμματέως. Τὸ Συμβούλιον λέγω αὐτὸ θὰ ἀποτελῇ τὴν μεγαλειτέραν ἐγγύησιν τοῦ ἀκριβοδικαίου καὶ τῆς ὀρθοτέρας κρίσεως ἐπὶ τῆς προαγωγῆς καὶ τῶν προακτέων δικαστικῶν λειτουργῶν, ἐν συνδυασμῷ πρὸς δικαίωμα, ἔστιν ὅτε καὶ ὑποχρέωσιν τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ἐν ὄχι ἀπολύτῳ πλειοψηφίᾳ καὶ ἐν μικρᾷ μειοψηφίᾳ, νὰ παραπέμπῃ τὴν κρίσιν εἰς τὴν ὁλομέλειαν τοῦ Ἀρείου Πάγου. Διὰ δὲ τὴν εἰς τὰ ἀπόκεντρα Πρωτοδικεῖα ἀπόσπασιν θὰ ἀποφασίζῃ τὸ Συμβούλιον τῶν μεταθέσεων, ὅπερ θέλουσιν ἀπαρτίζει τὰ ἐδῶ παραμένοντα μέλη τοῦ Συμβουλίου προαγωγῶν. Διὰ τοῦ νομοθετήματος τούτου, ἐπειδὴ νομίζομεν ἐπὶ πλέον ὅτι ὁ θεσμὸς τῶν ἐπιθεωρήσεων δι’ ἀρεοπαγιτῶν, ὡς ἐγένετο μέχρι σήμερον, δὲν ἱκανοποιεῖ παντάπασι τὸ συμφέρον τῆς Δικαιοσύνης, θεσπίζομεν διάταξιν καταργητικὴν τοῦ θεσμοῦ τῶν ἐπιθεωρητῶν καὶ παρέχομεν τὸ δικαίωμα τῷ Ὑπουργῷ τῆς Δικαιοσύνης, ὁσάκις κρίνῃ τοῦτο ἀναγκαῖον, νὰ ἀναθέτῃ εἰς ἀρεοπαγίτας ἢ καὶ ἐφέτας εἰδικάς τινας ἐπιθεωρήσεις, ἐὰν παρίσταται τοιαύτη ἀνάγκη. Δεδομένου πρὸς τούτοις ὅτι ὁ κείμενος ὀργανισμός, διὰ τοῦ ὁποίου χρησιμοποιοῦνται οἱ εἰσαγγελεῖς τῶν ἐφετῶν διὰ τὰς ἐπιθεωρήσεις τῶν γραφείων τῆς περιφερείας των, εἶναι ἄριστος καὶ δύνανται οὗτοι νὰ ἐνεργήσωσι περισσότερον τοῦ δέοντος καλλιτέρας ἐπιθεωρήσεις ἀπὸ ὅσας ἐνήργουν οἱ εἰδικοὶ ἐπιθεωρηταὶ ἀρεοπαγῖται. Μὲ τὸ δικαίωμα ἄλλως τε τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ὅπως ἐν δεδομένῃ περιπτώσει καὶ ἐν εἰδικῇ τινι περιστάσει διορίζῃ ἐπιθεωρητὰς ἀρεοπαγίτας, νομίζομεν ὅτι ἐξασφαλίζομεν τὸν ἔλεγχον τῆς Δικαιοσύνης ἐκ μέρους δικαστικῶν προσώπων, καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἐν τῷ μέτρῳ τῆς δικαιοσύνης ἐξασφαλίζομεν καὶ τὴν ἔρευναν περὶ τῶν προσόντων καὶ τοῦ ἤθους καὶ χαρακτῆρος τῶν δικαστικῶν λειτουργῶν. Ἐκεῖνο ἐπίσης ὅπερ ἀπησχόλησε τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ ἀντικείμενον ἐπίσης σοβαρᾶς μερίμνης, εἶναι ἡ γλίσχρος ἀποζημίωσις τῶν δικαστικῶν λειτουργῶν. Ἡ Κυβέρνησις ἐνόμισεν ὅτι διὰ τὴν ἀξιοπρέπειαν τοῦ δικαστικοῦ κόσμου καὶ τὴν ἐν γένει παράστασίν του ὤφειλε νὰ ὑποδείξῃ διατάξεις τινας ἱκανοποιούσας ἐπὶ τὸ δικαιότερον τὴν οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν τοῦ δικαστικοῦ κόσμου. Μαζὶ μὲ ταῦτα ἐνομίσαμεν, ὅτι ἔπρεπε καὶ ἄλλα τινα σχέδια νόμων νὰ ὑποβάλωμεν ὑπὸ τὴν κρίσιν ὑμῶν Μεταξὺ τούτων εἶναι καὶ τὸ σχέδιον νόμου περὶ «ἐκδικάσεως τῶν ἐκ συναλλαγματικῶν καὶ ἐμπορικῶν ἢ μὴ γραμματίων εἰς διαταγὴν διαφορῶν».

§86ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ἔχει ὑποβληθῇ σχέδιον νόμου.

§87Γ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Διὰ τοῦ σχεδίου τούτου τοῦ νόμου παρέχεται ἡ εὐκαιρία, ὥστε αἱ διαφοραὶ αἱ βασιζόμεναι εἰς τὰς συναλλαγματικὰς καὶ εἰς τὰ γραμμάτια εἰς διαταγήν, νὰ δύνανται νὰ λύωνται εὐθύς. Ὁ δικαιοῦχος, ὁ πιστωτὴς, ὁ δανειστής, κοινοποιεῖ εἰδικὴν πρόσκλησιν, διὰ τῆς ὁποίας ἐντὸς πέντε ἡμερῶν καλεῖ τὸν ὀφειλέτην εἰς πληρωμὴν τοῦ χρέους, καὶ ἐὰν δὲν προσέλθῃ ὁ ὀφειλέτης εἰς ἐξόφλησιν τοῦ χρέους, προσέρχεται ἐνώπιον τοῦ ἁρμοδίου Προέδρου Πρωτοδικῶν ἢ τοῦ Εἰρηνοδίκου περὶ ἀπαιτήσεως κάτω τῶν χιλίων δραχμῶν, καὶ αἰτεῖται τὴν περιαφὴν τοῦ τίτλου τῆς ἐκτελέσεως. Ὁ Πρόεδρος δὲν δικαιοῦται νὰ παραπέμψῃ τὴν ὑπόθεσιν εἰς δικαστήριον, ἀλλὰ λύει εὐθὺς ἀμέσως τὴν διαφοράν. Δίδει τὸν τίτλον τῆς ἐκτελέσεως καὶ ἐν ἀντιγράφῳ συντασσομένῳ ὑπὸ τοῦ πληρεξουσίου δικηγόρου καὶ κοινοποιουμένῳ τῷ ἀντιδίκῳ, παραγγέλλεται ἡ ἐκτέλεσις καὶ ἡ εἴσπραξις τοῦ ἀπαιτουμένου χρέους. Νομίζομεν ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἐξυπηρετεῖ ἄριστα ἓν μέρος τῆς ἀπονομῆς δικαιοσύνης. Ἐπὶ πλέον λαμβάνομεν τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλωμεν ὑπὸ τὴν κρίσιν σας καὶ σχέδιον νόμου περὶ τῆς πρὸς ἀποζημίωσιν εὐθύνης τοῦ αἰτοῦντος ἐπὶ προσωρινῶν καὶ ἀσφαλιστικῶν μέτρων. Ὁσάκις πιστωτὴς αἰτεῖται τὴν λῆψιν προσωρινῶν μέτρων, προφυλακτικῶν ἢ ἀσφαλιστικῶν μέτρων, ἐνίοτε διατάσσεται ἡ προσωρινὴ ἐκτέλεσις, ἀλλ’ ἐν τῇ περιπτώσει τῆς ἥττης αὐτοῦ οὐδεμία παρέχεται ἱκανοποίησις εἰς τὸν ὀφειλέτην, τὸν διωκόμενον, καὶ ὄχι μόνον δὲν παρέχεται οὐδεμία ἐγγύησις ἀπὸ τὸν καλῆς πίστεως πιστωτήν, ἀλλ’ οὔτε ἀπὸ τὸν κακῆς πίστεως διώκοντα πιστωτήν. Ἡ λῆψις τῶν ἀσφαλιστικῶν προσωρινῶν μέτρων γίνεται κατὰ παρέκκλισιν ἀπὸ τῶν θεμελιωδῶν ἀρχῶν, κατὰ τὰς ὁποίας, ἵνα καταδικασθῇ πᾶς διάδικος ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἀκροασθῇ ὁλοκληρωτικῶς ὁ διάδικος ὀφειλέτης· καὶ συμβαίνει πολλάκις τοῦτο, ὁ διωκόμενος ἀναγκάζεται ἢ εἰς πληρωμὴν ἢ εἰς μείωσιν περιουσιακὴν ἢ ζημίαν ἢ περιορισμὸν μέρους κινητῆς ἢ ἀκινήτου περιουσίας, ἄνευ ἀνταλλάγματος ἀποζημιώσεως ἐν τῇ ἥττῃ τοῦ διώκοντος. Τῶν προσωρινῶν ἀσφαλιστικῶν μέτρων νομίζομεν ὅτι ἔπρεπε, διὰ τὸ ἀντίρροπον τῆς τοιαύτης καταστάσεως, νὰ δώσωμεν δικαίωμα εἰς τὸ δικαστήριον, τὸ ὁποῖον ἐπιλαμβάνεται τῆς ἐκδικάσεως τῶν προσωρινῶν ἀσφαλιστικῶν μέτρων, νὰ ἐπιδικάζῃ καὶ τὴν ἀποζημίωσιν ὑπὲρ τοῦ ὀφειλέτου ἐν τῇ περιπτώσει τῆς ἥττης τοῦ ὑπὲρ οὗ ἐλήφθησαν τὰ προσωρινὰ ἀσφαλιστικὰ μέτρα. Ἐνομίσαμεν δέ, ὅτι τὸ ἴδιον δικαστήριον ἔπρεπε νὰ λάβῃ τὸ δικαίωμα τῆς διαδικασίας καὶ τῆς ἀποζημιώσεως καὶ ὄχι νὰ παραπεμφθῇ ἢ νὰ ὑποβληθῇ εἰς τακτικὴν διαδικασίαν, διότι ἐν τοιαύτη περιπτώσει θὰ εἶχε μειονεκτήματα ὁ διάδικος ὅστις θὰ ἤθελε νὰ αἰτήσηται ἀποζημίωσιν ἕνεκα τῶν προσωρινῶν μέτρων. Δεδομένου ὅτι θὰ ἐχρειάζετο ν’ ἀρχίσῃ νέα διαδικασία, μὲ νέας ἀποδείξεις περὶ τοῦ πραγματικοῦ ἢ μὴ τῆς κυρίας ἀπαιτήσεως ἡ ὁποία ἔχει ἀπορριφθῇ τελείως. Ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν ταύτην, νομίζοντες ὅτι θεσπίζομεν διάταξιν ἀναγκαίαν, ὑποβάλλομεν ὑπὸ τὴν κρίσιν σας σχέδιον ὅπερ ἐξασφαλίζει καὶ τὴν περίπτωσιν ταύτην. Διὰ τῶν νομοθετημάτων αὐτῶν, κύριοι, καί τινων ἄλλων, τὰ ὁποῖα προσεχέστατα θέλομεν ὑποβάλῃ ὑπὸ τὴν κρίσιν ὑμῶν, νομίζομεν ὅτι ἀσφαλίζομεν μὲν τὴν δικαιοσύνην ὑπὸ τὴν αὐτοδιοίκησιν αὐτῆς, ὅπως τὴν ἐξεθέσαμεν, παρέχομεν δὲ ἐγγυήσεις ὅτι ἡ ἀπονομὴ τῆς δικαιοσύνης τοῦ λοιποῦ θέλει εἶναι τοιαύτη, ὥστε ἡ χώρα ἡμῶν νὰ ἀνέλθῃ εἰς πεδίον πολιτισμοῦ, εἰς ὃ εὑρίσκονται αἱ μᾶλλον πεπολιτισμέναι χῶραι. Μέχρι σήμερον διὰ τοῦ διατάγματος περὶ «ἀμνηστείας καὶ ἀναστολῆς καταδιώξεων» ἀπηλλάξαμεν τὴν δικαιοσύνην ἀπὸ μέγα βάρος τῆς ἐκκρεμοδικίας ἔν τε τοῖς εἰσαγγελικοῖς γραφείοις καὶ προανακριτικοῖς τοιούτοις. Πλὴν δὲ τούτου, διὰ τοῦ θεσμοῦ τῆς ἀναστολῆς διώξεως, ὃν εἴχομεν διὰ Ν. Δ. θεσπίσει καὶ ὅστις καὶ ὡς πάγιος θεσμὸς εἰς ἄλλας χώρας κρατεῖ, νομίζομεν ὅτι οὐ μόνον περιορίζομεν τὴν ἐκκρεμότητα καὶ ἀπαλλάσσομεν τὸν δικαστὴν ἀπὸ μέγα βάρος ἀπασχολήσεώς του εἰς ποινικὰς διώξεις, ἀλλὰ καὶ ἀποδίδομεν αὐτὸν ἐλεύθερον, ἀνεπηρέαστον, εἰς τὸ νὰ ἐπιληφθῇ καὶ τῆς ἐπιλύσεως τῶν πολιτικῶν διαφορῶν εἰς στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἀναγνωρίζομεν ὅτι ἡ χώρα ἡμῶν εἰσέρχεται εἰς τὴν ὁμαλότητα. Ἐλπίζομεν ὅτι τὰ μέτρα ἡμῶν ταῦτα λαμβανόμενα ἐν τῷ μέτρῳ τοῦ σκοποῦ αὐτῶν καὶ διορθούμενα εἰς ὅσα κενὰ ἡ συζήτησις ἤθελεν ἀνεύρει, θὰ ἀποδώσωσι τὰ ἀποτελέσματα τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις προσδοκᾷ ἀπὸ τούτων. Δὲν ἀξιοῦμεν στέφανον δάφνης, ἀλλ’ ἐλπίζομεν ὅτι αἱ εὐγενεῖς ἡμῶν προσπάθειαι, συμπληρούμεναι ἐκ τῆς συνδρομῆς τῆς Συνελεύσεως, θέλουσιν ἀποδώσει τοὺς προσδοκωμένους καρπούς.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς ἐργασίας. Εἶναι ἀνάγκη νὰ παρατηρήσω ὅτι τὰ πέντε πρῶτα Νομοσχέδια δὲν εἶναι κατεπείγοντα, κατὰ παραδρομὴν τοῦ συντάξαντος τὴν Ἡμ. Δ. ἀνεγράφησαν ὡς κατεπείγοντα. Ἄλλωστε κατ’ ἀρχὴν καλῶς συζητοῦνται, διότι μετὰ τὴν κατ’ ἀρχὴν ψήφισιν παραπέμπονται εἰς τὴν ἐπιτροπὴν. Ἀρχόμεθα λοιπὸν ἀπὸ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κανονισμοῦ συντάξεως ἀπολυθέντων ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν».

§89Γ. ΡΟΥΣΣΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Τὸ ὑπὸ συζήτησιν σχέδιον νόμου ἀφορᾷ τὸν κανονισμὸν τῆς συντάξεως ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν, τῶν ὁποίων εἶχεν ἀνασταλεῖ ἡ μονιμότης καὶ ἀπελύθησαν τῆς ὑπηρεσίας χωρὶς νὰ περιληφθῇ εἰς τὸ σχετικὸν Νομοθετικὸν Διάταγμα σχετικὴ εὐεργετικὴ διάταξις περὶ τῆς συντάξεώς των, ὡς ἐγένετο διὰ πάντας τοὺς ἐκκαθαρισθέντας ὑπαλλήλους τῶν λοιπῶν Ὑπουργείων. Ὅθεν παρακαλῶ νὰ δεχθῇ ἡ Συνέλευσις ὅπως συμπληρωθῇ τὸ Διάταγμα ἐκεῖνο καὶ ἐπιτραπῇ νὰ κανονισθῇ ἡ σύνταξις τῶν ὑπαλλήλων ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἄλλωστε εἰς πέντε μόνον ἀνέρχονται συμφώνως πρὸς τὴν σύνταξιν τῶν λοιπῶν ἐκκαθαρισθέντων ὑπαλλήλων. Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν τὸ σχέδιον νόμου περὶ κανονισμοῦ συντάξεως ἀπολυθέντων ὑπαλλήλων Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου περὶ ἐκτελέσεως τῶν σχετικῶν πρὸς τὸ μικτὸν διαιτητικὸν δικαστήριον διατάξεων τῆς συνθήκης τῆς Λωζάνης.

§91Γ. ΡΟΥΣΣΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Πρόκειται διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου νὰ ἐπιτραπῇ εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν ὅπως διὰ διατάγματος κανονίσῃ τὴν ὀργάνωσιν τῆς ὑπηρεσίας τοῦ ἱδρυθέντος διὰ τῆς συνθήκης τῆς Λωζάνης μικτοῦ διαιτητικοῦ δικαστηρίου. Ἡ ἀνάγκη ὅπως δοθῇ ἡ ἄδεια αὕτη ὑπὸ τῆς Συνελεύσεως προῆλθεν ἐκ τοῦ λόγου ὅτι τὸ δικαστήριον τοῦτο δὲν συνεστήθη εἰσέτι ἐπειδὴ ἡ Συνθήκη τῆς Λωζάνης δὲν ἐφηρμόσθη, καθ’ ὅσον πρὸς τοῦτο ἀπαιτεῖται νὰ τὴν ἐπικυρώσουν πρότερον τρεῖς ἐκ τῶν Μεγάλων Δυνάμεων καὶ μέχρι τοῦδε μόνον ἡ Ἀγγλία καὶ ἡ Γαλλία τὴν ἐπεκύρωσαν. Ἀναμένεται ὅμως προσεχῶς καὶ ἡ ἐπικύρωσις ὑπὸ τῆς Ἰαπωνίας, οὕτω ἐντὸς τριμήνου θὰ ὀργανωθῇ τὸ δικαστήριον, διὰ τὸ ὁποῖον θὰ εἶναι ἀνάγκη νὰ εἶναι εἰς θέσιν καὶ ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις νὰ ὀργανώσῃ τὴν σχετικὴν ὑπηρεσίαν, δεδομένου ὅτι τότε ἐνδεχομένως θὰ ἀπουσιάζῃ ἡ Συνέλευσις.

§92Γ. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν, κύριε Ὑπουργὲ, νὰ δοθῇ τὸ δικαίωμα εἰς τὸν Ὑπουργὸν νὰ ἐκδίδῃ Νομοθετικὰ διατάγματα διὰ τῶν ὁποίων νὰ καθορίζῃ προσόντα, βαθμοὺς καὶ μισθοὺς ὑπαλλήλων.

§93Γ. ΡΟΥΣΣΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἡ ἀνάγκη τοῦ μέτρου τούτου προέρχεται λόγῳ τοῦ ὅτι δὲν εἶναι εἰσέτι γνωστὴ ἡ ὀργάνωσις τοῦ δικαστηρίου αὐτοῦ καὶ ἑπομένως ποῖα θὰ εἶναι τὰ προσόντα, ποῖοι οἱ βαθμοὶ καὶ ποῖοι οἱ μισθοὶ τῶν δικαστῶν οἱ ὁποῖοι θὰ ὁρισθῶσιν ἀπὸ τὰ ἄλλα κράτη. Καὶ πρέπει οἱ ὁρισθησόμενοι ἐκ τῶν ἡμετέρων νὰ ἔχωσι τὸν αὐτὸν βαθμὸν καὶ τοὺς αὐτοὺς μισθοὺς πρὸς τοὺς συναδέλφους των τῶν ἄλλων κρατῶν.

§94Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. (Πρωθυπουργός). Ἄλλωστε, κύριε συνάδελφε, ἡ Κυβέρνησις ἀποδέχεται ὅπως ἀπούσης τῆς Συνελεύσεως ὑφίσταται μία Κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ ἡ ὁποία νὰ μετάσχῃ εἰς τὸ Νομοθετικὸν ἔργον τῆς Κυβερνήσεως, ἐφ’ ὅσον παρουσιάζεται τοιαύτη ἀνάγκη κατὰ τὴν διακοπὴν τῶν ἐργασιῶν τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως.

§95Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη τοιούτων κοινοβουλευτικῶν ἐπιτροπῶν.

§96Θ. ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Περιττὴ εἶναι ἡ ἐπιτροπή.

§97Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Ἐν ὅσῳ πρόκειται, κύριε, περὶ εἰδικῆς ἐξουσιοδοτήσεως τῆς Συνελεύσεως, ἡ ὕπαρξις τοιαύτης ἐπιτροπῆς θίγει τὴν δικαιοδοσίαν τῆς Συνελεύσεως. Αἱ ἐπιτροπαὶ αὗται μόνον προσκόμματα δύνανται νὰ δημιουργήσωσι. Ἄλλωστε μόνον διαρκοῦντος τοῦ πολέμου ἐδόθη τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐκδίδῃ νομοθετικὰ διατάγματα. Ἤδη ζητεῖται εἰδικὴ ἄδεια δι’ ὡρισμένον σκοπὸν, ὅταν πρὸς τοῦτο λάβῃ τὴν ἐξουσιοδότησιν τῆς Συνελεύσεως, ἡ Κυβέρνησις οὐδεμία ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ ἐγκαθιδρυθῇ παρὰ τῇ Κυβερνήσει τοιαύτη ἐπιτροπή. Ταῦτα τὰ λέγω διότι εἰς προηγουμένην συνεδρίασιν πολὺς ἐγένετο λόγος διὰ ἔκδοσιν νομοθετικῶν διαταγμάτων καὶ τότε προετάθη καὶ τὸ σύστημα τῆς κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς.

§98Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δὲν εἶνε ἡ ὥρα κατὰ τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ συζητήσωμεν περὶ τῆς προτάσεως τῆς Κυβερνήσεως ἢ περὶ τῆς προτάσεως τῆς ἰδικῆς μου περὶ χωρισμοῦ εἰδικῆς ἐπιτροπῆς. Αἱ ἐξηγήσεις τὰς ὁποίας ἔδωκεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀνάγκην εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται νὰ ζητήσῃ τὴν ἐξουσιοδότησιν τῆς Συνελεύσεως πρὸς ὀργάνωσιν διὰ διατάγματος τῆς ὑπηρεσίας τοῦ μικτοῦ διαιτητικοῦ δικαστηρίου εἶναι καθ’ ὅλα ἐπαρκεῖς. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν κατάχρησιν ἡ ὁποία ἐγένετο περὶ τὴν ἔκδοσιν νομοθετικῶν διαταγμάτων νομίζω ὅτι λίαν προσεχῶς θέλει ἐπιστῇ ὁ χρόνος νὰ ἐξετάσωμεν ἐὰν ἔγινε κατάχρησις. Πάντως ὅμως ἡ ὕπαρξις τῆς κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς δὲν ἀποτελεῖ ἄρνησιν τῆς Κυριαρχικῆς ἐξουσίας τῆς Συνελεύσεως· ἀποτελεῖ πρόνοιαν ἐπιβεβλημένην ἡ ὁποία λαμβάνεται σήμερον εἰς ὅλας τὰς Δημοκρατίας.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἔληξε. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη.

§100ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Δὲν παρεδέχθη.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὸ ἀντίθετον. Οἱ μὴ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσι (οὐδεὶς ἐγείρεται). Ὥστε ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου ἐγένετο δεκτή. (Τὴν ἕδραν τοῦ προέδρου καταλαμβάνει ὁ ἀντιπρόεδρος κ. Κ. Ἀλαβάνος.)

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τινῶν τῶν ἀφορώντων τοὺς τρεῖς κλάδους τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν νόμων καὶ Ν. Διαταγμάτων.

§103Γ. ΡΟΥΣΣΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν) διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου κανονίζεται ἡ ὑπηρεσία τῶν διαφόρων κλάδων τοῦ Ὑπουργείου κατὰ τρόπον ὁ ὁποῖος ὑπόσχεται κατὰ πολὺ τὴν βελτίωσιν αὐτῶν, παρακαλῶ δὲ ὅπως ψηφιζομένης σήμερον τῆς ἀρχῆς ἀποσταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπήν, τὴν ὁποίαν παρακαλῶ νὰ καταθέσῃ τὴν ἔκθεσίν της ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν, ἵνα προχωρήσωμεν εἰς τὴν συζήτησιν.

§104Σ. ΠΕΖΑΣ. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, κύριε Πρόεδρε, εἰσάγονται καινοτομίαι πολὺ τολμηραί, διὰ τὰς ὁποίας ἐπιφυλάσσομαι νὰ λάβω τὸν λόγον. Θὰ ἤθελον νὰ ἀντιταχθῶ καὶ εἰς τὴν κατ’ ἀρχὴν ψήφισιν, ἀλλ’ ἀφοῦ παραπέμπονται εἰς τὴν ἐπιτροπήν, ἐπιφυλάσσομαι νὰ λάβω κατόπιν τὸν λόγον.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 4 «περὶ τῆς ἐν Βέρνῃ Πρεσβείας».

§106Γ. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τῆς Ἡμερησίας διατάξεως. Μεταξὺ τῆς σειρᾶς τῶν νομοσχεδίων τῆς Ἡμερησίας διατάξεως εἶνε δύο ψηφίσματα, τὰ ὁποῖα δὲν πρόκειται νὰ προκαλέσουν καμμίαν ἀπολύτως συζήτησιν, τὸ ἓν περὶ τῆς ἀλλαγῆς τοῦ τίτλου τῆς Ἑλληνικῆς Πολιτείας καὶ τὸ ἄλλο περὶ ἐπικυρώσεως τῆς ἐκλογῆς τοῦ βουλευτοῦ Τρικκάλων κ. Χατζηπέτρου, διὰ τὸ ὁποῖον ἔχομεν καὶ προηγούμενον.

§107ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ διὰ νὰ εἴμεθα ἐν τάξει, σύμφωνοι μὲ τὸν κανονισμόν, νὰ ὑποβάλετε πρότασιν 10 πληρεξούσιοι.

§109Γ. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Νομίζω ὅτι ὅλη ἡ Συνέλευσις τὸ θέλει.

§110Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Δὲν εἶνε δυνατόν.

§111Γ. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἡ γνώμη σας. Ἡ πλειοψηφία τῆς Συνελεύσεως εἶνε φανερὸν ὅτι εἶνε ἐναντία τῆς γνώμης σας.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ὑποβάλουν πρότασιν 10 πληρεξούσιοι διότι ὑπάρχουν καὶ ἀντιρρήσεις.

§113Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Πρωθυπουργός). Κύριε Πρόεδρε, ἂν ὑπεβλήθη κανονικῶς ἡ πρότασις, ἔχει καλῶς. Ἂν δὲν ὑπεβλήθη, παρακαλῶ νὰ ἀναγραφῇ αὔριον πρῶτον τὸ περὶ ὀνομασίας τοῦ πολιτεύματος.

§114Γ. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Καὶ διὰ τὸν κ. Χατζηπέτρον.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἀκολουθήσωμεν τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Λοιπὸν τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 4 «περὶ τῆς ἐν Βέρνῃ πρεσβείας». Ὁ κ. Μιχαλακόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§116Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μετὰ τὴν τελευταίαν καταστροφὴν ἡ Ἑλλὰς εὑρέθη ἠναγκασμένη διὰ λόγους οἰκονομίας νὰ καταργήσῃ μερικὰς πρεσβείας. Μεταξὺ τῶν καταργηθεισῶν εἶναι καὶ ἡ ἐν Βέρνῃ πρεσβεία.

§117Γ. ΡΟΥΣΣΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Ὑφίσταται πάντοτε ἡ πρεσβεία Βέρνης.

§118Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ λέγω, κ. Ὑπουργέ, διότι εἶδον ὅτι μεταξὺ τῶν ἄλλων οἰκονομιῶν εἶνε καὶ ἡ κατάργησις μερικῶν πρεσβειῶν, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ ἡ τῆς Βέρνης. Τώρα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπιθυμῶ νὰ μάθω εἶναι τοῦτο· (—) ἢ ἔχωμεν μίαν πρεσβείαν ἐν Βέρνῃ, ἥτις θὰ μᾶς ἀντιπροσωπεύῃ καὶ παρὰ τῇ Ἑλβετικῇ Κυβερνήσει καὶ παρὰ τῇ Κοινωνίᾳ τῶν Ἐθνῶν, ἀφοῦ ἡ ἄλλοτε ὑπάρχουσα Γραμματεία τῆς Ἑλλάδος παρὰ τῇ Κοινωνίᾳ τῶν Ἐθνῶν κατηργήθη ἤδη;

§119Γ. ΡΟΥΣΣΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Κατηργήθη.

§120Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὥστε ἔχομεν μόνον τὴν πρεσβείαν, ἡ ὁποία ἐκτελεῖ καὶ προξενικὰ καθήκοντα. Ἐρωτῶ δύναται ἡ Πρεσβεία νὰ δώσῃ τὰ ἴδια ἀποτελέσματα τὰ ὁποῖα θὰ ἔδιδεν ἡ Γραμματεία παρὰ τῇ Κοινωνίᾳ τῶν Ἐθνῶν; Ἡ Ἑλληνικὴ πρεσβεία θὰ ἔχῃ καὶ τὴν ἀντιπροσωπείαν τῆς Ἑλλάδος παρὰ τῇ Κοινωνίᾳ τῶν Ἐθνῶν ἀλλ’ ὁ πρέσβυς θὰ παραμένῃ ἐν Βέρνῃ, δηλαδὴ εἰς ἀπόστασιν 3 ὡρῶν σιδηροδρομικῶς ἀπὸ τῆς ἕδρας τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν, τῆς Γενεύης δηλαδή, καὶ συνεπῶς δὲν θὰ ὑφίσταται ἐπαφὴ συνεχὴς μετὰ τῶν κύκλων τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν. Καὶ θὰ ἔλεγον ὅτι θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ ἔχομεν Γραμματείαν παρὰ τῇ Κοινωνίᾳ τῶν Ἐθνῶν αἱ δὲ προξενικαὶ ὑποθέσεις, νὰ διεξάγωνται ἀπὸ ἕνα γραμματέα διωρισμένον παρὰ τῇ Κοινωνίᾳ τῶν Ἐθνῶν. Ἔχομεν τὴν ἀτυχίαν νὰ ἔχωμεν πολλὰ ζητήματα ἐκκρεμῆ μὲ τὴν Κοινωνίαν τῶν Ἐθνῶν καὶ νομίζω ὅτι ἡ ἐκεῖ παράστασις, ἡ ἄμεσος συνάφεια τοῦ ἀντιπροσώπου τῆς Ἑλλάδος πρὸς τὴν Κοινωνίαν τῶν Ἐθνῶν, θὰ εἶναι ἀποτελεσματικωτέρα παρὰ ἡ παραμονὴ τοῦ πρέσβεως ἐν Βέρνῃ, διότι μὲ τὴν Κυβέρνησιν τῆς Ὁμοσπονδίας βεβαίως δὲν θὰ ἔχωμεν πολλὰ ζητήματα. Δὲν ἐξεύρω μήπως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἐπηρεάσθη ἐκ τοῦ γεγονότος ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἔχει ἤδη οἴκημα πρεσβείας ἐν Βέρνῃ. Θὰ σᾶς εἴπω τὴν γνώμην μου. Ἄν πρόκειται νὰ ὠφεληθῶμεν περισσότερον διὰ τῆς παρουσίας τοῦ ἀντιπροσώπου τῆς Ἑλλάδος ἐν Γενεύῃ, εἶναι προτιμότερον νὰ πωλήσωμεν τὸ οἴκημα τοῦτο ἔστω καὶ ζημιούμενοι κἄτι τι. Σᾶς ὑποβάλλω τὴν σκέψιν μου ἁπλῶς, διότι ὁ εὑρισκόμενος ἐντὸς τῆς ὑπηρεσίας γνωρίζει καλύτερον τὰ πράγματα παρὰ ὁ εὑρισκόμενος ἐκτὸς αὐτῆς.

§121Γ. ΡΟΥΣΣΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Δὲν ἔχω καμμίαν δυσκολίαν νὰ δεχθῶ τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν προτείνει ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, ἵνα παραμένῃ εἰς Γραμματεὺς ἐν Γενεύῃ.

§122Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν τὴν προτείνω ὡς τροπολογίαν, κ. Ὑπουργέ, διότι δὲν ἀξιῶ ὅτι κατέχω ὅλα τὰ στοιχεῖα.

§123Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Θὰ ἤθελον νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐὰν τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ, ὅπως καὶ τὰ δύο νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα παρεπέμφθησαν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν εἶναι ἡ ἀπαρχὴ τοῦ μέτρου, τὸ ὁποῖον ἐπρότεινεν ὁ κ. Ὑπουργὸς περὶ συστάσεως ἐπιτροπῆς, περὶ ἐλαττώσεως δαπανῶν, διότι ἡ καλλιτέρα ἐφαρμογὴ τοῦ μέτρου τούτου θὰ ἦτο ἐὰν εἰς κάθε νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ὑποβάλλεται, ἀναφέρεται καὶ τὸ ποσὸν τῆς δαπάνης μὲ τὸ ὁποῖον θὰ ἐπιβαρυνθῇ τὸ Κράτος. Βλέπω εἰς τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ὅτι θὰ δίδωνται 18000 δρ. ὡς ἔξοδα παραστάσεως τοῦ πρέσβεως καὶ θὰ ἤθελον νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν ἐὰν αἱ 18000 δρ. εἶναι δραχμαὶ ἢ δυνάμει ἄλλης διατάξεως φρ. χρυσᾶ.

§124Γ. ΡΟΥΣΣΟΣ. Φράγκα χρυσᾶ.

§125Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Εἶναι λοιπὸν χρυσᾶ φράγκα· ἀλλὰ διατί ὑποβάλλεται εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον, ὥστε νὰ πιστεύσῃ ἡ Βουλὴ ὅτι ψηφίζετε 18,000 δραχμάς, καθ’ ἣν στιγμὴν ψηφίζετε 200,000 δραχμάς; Αὐτὸς εἶναι ὁ τρόπος κατὰ τὸν ὁποῖον εἰσάγονται τὰ νομοσχέδια τὰ ὁποῖα ὑπαγορεύουν οἱ διάφοροι ἐπιτήδειοι τῶν ὑπουργείων. Διὰ τοῦτο ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις τοῦ νομοσχεδίου πρέπει νὰ εἶνε πολὺ λεπτομερεστέρα καὶ νὰ μὴ ὑποβάλλεται κατὰ τοιοῦτον τρόπον. Διὰ τῶν δύο ἄλλων νομοσχεδίων προτείνεται μία αὔξησις ὑπαλλήλων, ἡ ὁποία δὲν ἔχει οὐδένα λόγον τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν λαμβάνεται πρόνοια ἐλαττώσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ὑπαλλήλων. Εἰσάγει τὴν διάταξιν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, δημιουργίας νέας θέσεως Γεν. Γραμματέως διότι ὁ Γεν. Διευθυντής, ὁ ὁποῖος ἐκτελεῖ καὶ καθήκοντα, ὡς καὶ εἰς τὰ ἄλλα ὑπουργεῖα Γεν. Γραμματέως, κατὰ τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν, δὲν δύναται νὰ δίνῃ ἀνακούφισιν εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν ἐπειδὴ τυγχάνει νὰ ἐργάζεται καὶ αὐτὸς ὅταν ἐργάζεται καὶ ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν. Ἤθελον νὰ ἐρωτήσω, ὑπάρχει κανεὶς Γεν. Γραμματεύς, ὁ ὁποῖος δὲν ἐργάζεται ὅταν δὲν ἐργάζεται ὁ ὑπουργός; Ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἐργάζεται 8–12; πρέπει νὰ σχολάζῃ ὁ Γεν. Γραμματεύς; Ὅταν ζητῆται ἡ αὔξησις διὰ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν ἀπὸ ἕνα εἰς δύο, διὰ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν πρέπει νὰ ζητήσετε 5 Γεν. Γραμματεῖς, καὶ τοιουτοτρόπως θὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον ὑποβάλλετε τῆς ἐλαττώσεως τῶν ὑπαλλήλων καὶ ἑπομένως τῆς ἐλαττώσεως τῶν δαπανῶν. Λαμβάνω ἀφορμὴν ἀπὸ τὰ πρῶτα νομοσχέδια τὰ ὁποῖα ὑπεβλήθησαν ἀπὸ τὴν Δημοκρατικὴν Κυβέρνησιν, διὰ νὰ τονίσω ὅτι ἐξακολουθεῖ τὸ νὰ ὑποβάλλωνται νομοσχέδια μὲ κρυφὰς διατάξεις. Μὲ ἀπησχόλησε πολὺ τὸ ζήτημα τοῦτο, καὶ κάποτε κατηγορήθην ἀπὸ κάποιον Πρωθυπουργὸν ὅτι ἐρεθίζομαι διότι βλέπω δαπάνας, ἀλλὰ βλέπω ὅτι οἱ φόβοι μου αὐτοὶ δὲν εἶναι ὑπερβολικοί, διότι ἀπὸ τὸ 1910 ἤρχισε μίαν σπατάλην, ὡς ἐὰν ἐπρόκειτο οὐχὶ περὶ χρήματος τοῦ λαοῦ, ἀλλὰ περὶ χρήματος ξένου. Ἔρχονται οἱ διάφοροι ὑπουργοὶ τῶν Οἰκονομικῶν διὰ νὰ κρούσουν τὸν κώδωνα τοῦ κινδύνου καὶ νὰ εἴπωσιν ὅτι θὰ συγκροτήσωμεν μίαν ἐπιτροπὴν διὰ νὰ ἐλαττώσωμεν τὰς δαπάνας. Εἰς τὴν ἀρχαίαν Βενετίαν ὑπῆρχε μία ἐπιτροπὴ τῶν κυνηγῶν τῶν περιττῶν δαπανῶν. Ἀπὸ πολλῶν ἑκατονταετηρίδων πρὶν σκεφθῶσιν οἱ διάφοροι ὑπουργοὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ σχηματίσωσιν ἐπιτροπήν, εἶχον σκεφθῇ ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρχῃ μία μόνιμος ἐπιτροπὴ τῶν κυνηγῶν. Θὰ ἤθελον πρὶν ἢ καταρτισθῇ ἡ ἐπιτροπή, νὰ συσταθῇ ἡ ἐπιτροπὴ τῶν κυνηγῶν, διότι θὰ συλλάβῃ τοὺς ὑπουργούς, οἱ ὁποῖοι ἔκαμαν τὰς δαπάνας. Ἡ ἐπιτροπή, ἡ ὁποία θὰ συζητήσῃ τὰ δύο νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα παρέπεμψεν εἰς τὴν κρίσιν της ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, θὰ ἤθελον νὰ ἐξετάσῃ ἐπισταμένως διὰ πόσης δαπάνης θὰ ἐπιβαρυνθῇ τὸ Κράτος. Συνιστῶ εἰς αὐτήν, ἐπειδὴ ἔτυχε νὰ εἶμαι ἐπὶ πολλὰ ἔτη ὑπάλληλος, νὰ μὴ ἀρκεσθῇ εἰς τὰς διατάξεις π. χ. τοῦ ἄρθρου 24 τοῦ νόμου ΦΧΙΓʹ, διότι αὐτὸ δὲν σημαίνει τίποτε. Αὐτὸς εἶναι ὁ τρόπος κατὰ τὸν ὁποῖον συντάσσονται τὰ νομοσχέδια καὶ ἡ Βουλὴ δὲν γνωρίζει τί ψηφίζει. Μιὰ φορὰ συνέλαβον ἕνα ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν εἰς ἕνα νομοσχέδιον περὶ ζαχάρεως νὰ δίδῃ ἐπιχορήγησιν εἰς τὸν ἀρχειοφύλακα. Ὅλαι αὐταὶ λοιπὸν αἱ διατάξεις περὶ ἐπιδομάτων κλπ. κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον συντάσσονται, καὶ ἡ Βουλὴ μὲ τὸ «παραδέχεται» τοῦ κ. Προέδρου ψηφίζει χωρὶς νὰ γνωρίζῃ τοιαύτας διατάξεις καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἐξακολουθοῦν αἱ δαπάναι καὶ ὅταν φθάσῃ ὁ κόμπος εἰς τὸ χτένι, τότε ἀρχίζομεν νὰ φροντίζωμεν πῶς νὰ περικόψωμεν τὰς δαπάνας αὐτάς. Εἶναι φενάκη, κύριοι συνάδελφοι, τὸ λεγόμενον ὅτι θὰ συσταθῇ μία ἐπιτροπή, ἡ ὁποία θὰ περικόψῃ τὰς περιττὰς δαπάνας. Ἡ Βουλὴ θὰ ψηφίσῃ δαπάνας, λόγῳ δὲ τοῦ ὄγκου τῶν νομοσχεδίων, οἱ κύριοι πληρεξούσιοι δὲν δύνανται νὰ μελετήσουν ἐπαρκῶς δαπάνας, τὰς ὁποίας δὲν γνωρίζει πρὸ παντὸς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, διότι ἀναμφιβόλως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν λαμβάνει γνῶσιν ὅλων τῶν λεπτομερειῶν ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι θὰ τοῦ ἔδιδον τὰ ἀπαιτούμενα φῶτα διὰ νὰ ἴδῃ μὲ πόσα ἐπιβαρύνεται τὸ κράτος διὰ κάθε νομοσχεδίου. Ἐπιφυλάσσομαι εἰς ἄλλην εὐκαιρίαν νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου καὶ ἂν ἔλαβον ἀφορμὴν ἐπὶ τοῦ πρώτου νομοσχεδίου νὰ εἴπω ταῦτα εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, εἶναι διότι ἔσπευσε νὰ προτάξῃ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τὰ νομοσχέδιά του. Καὶ ἐπαναλαμβάνω ὅτι εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν δὲν πρέπει νὰ λαμβάνεται πρόνοια κατὰ τίνα τρόπῳ θὰ πεισθῇ ἡ Βουλὴ ὅτι τὰ νομοσχέδια εἶναι οὐσιώδη. Εἰς τὰ νομοσχέδια εἰς τὰ ὁποῖα ἡ Βουλὴ δὲν καταβάλλει τὴν προσήκουσαν προσπάθειαν παρενίγονται διατάξεις διὰ τῶν ὁποίων θεραπεύονται διάφοροι ἀπαιτήσεις, αἱ περισσότεραι δὲ διατάξεις εἶναι προσωπικαί, λαμβάνεται ὅμως πρόνοια ὅπως διὰ διαφόρων περιστροφῶν μὴ γνωρίζει ἡ Βουλὴ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα νομοθετεῖ. Θὰ προσπαθήσω ν’ ἀποδείξω τί γίνεται εἰς ἄλλα νομοσχέδια καὶ μὲ τὰ νομοσχέδια τὰ ὁποῖα ὑπόβαλεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν.

§126Γ. ΡΟΥΣΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Ἐὰν ἐμελετῶντο αἱ εἰσηγητικαὶ ἐκθέσεις, αἱ ὁποῖαι παρακολουθοῦν τὰ ὑποβληθέντα νομοσχέδια, ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος θὰ ἔβλεπε πίνακα, ὁ ὁποῖος ἐνδεικνύει ὅτι ὄχι μόνον αὔξησις δὲν ἐπέρχεται δαπανῶν, ἀλλὰ τοὐναντίον ἐμφανίζεται καὶ μία οἰκονομία 700 τόσων λιρῶν Ἀγγλικῶν. Ἐφροντίσαμεν νὰ λάβωμεν τὰ νομίσματα εἰς χρυσὸν ὥστε νὰ μὴ ἐπέρχεται ἡ σύγχυσις εἰς τὴν ὁποίαν ἐπέπεσεν ὁ κ. συνάδελφος. Ὅσον ἀφορᾶ τὰ 18,000 φράγκα διὰ τὰ ὁποῖα ὡμίλησεν ὁ κ. συνάδελφος, τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ Συνέλευσις γνωρίζει κάλλιστα ὅτι αἱ ἀποδοχαὶ καὶ ἀποζημιώσεις εἰς τὸ ἐξωτερικὸν πληρώνονται εἰς λίρας Ἀγγλικάς.

§127Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Δὲν τὸ γνωρίζει ἡ Συνέλευσις κατὰ τὰ ⅘.

§128Γ. ΡΟΥΣΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Εἶναι γνωστόν. Ὑπάρχει νόμος τοῦ Κράτους τὸν ὁποῖον κανεὶς δὲν μπορεῖ νὰ ἀγνοῇ, ὅτι αἱ ἀποδοχαὶ τῶν διπλωματικῶν καὶ προξενικῶν ὑπαλλήλων καταβάλλονται εἰς χρυσόν. Ἐπίσης διαβεβαιῶ τὴν Συνέλευσιν ὅτι οὐδεμία θέσις δημιουργεῖται νέα, γίνεται ἁπλῶς μία νέα διαρρύθμισις τῆς ὀργανώσεως τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου, ἡ ὁποία κατ’ ἐμὲ χωλαίνει κατὰ τοῦτο: Τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν διαιρεῖται εἰς 11 τμήματα, τὰ τμήματα αὐτά, τῶν ὁποίων πολλὰ εἶναι συναφῆ, δὲν ἔχουν καμμίαν ἐπαφήν, καμμίαν συνοχὴν τὸ ἓν μὲ τὸ ἄλλο. Ἡ συνοχὴ μεταξὺ ὅλων αὐτῶν τῶν τμημάτων ἔπρεπε νὰ ἐξασφαλίζεται διὰ τοῦ Γενικοῦ Διευθυντοῦ, καὶ ἕκαστος ἀντιλαμβάνεται ὅτι ὅσον ὑπεράνθρωπος καὶ ἂν ἦτο ὁ Γενικὸς Διευθυντὴς ὅσον καὶ ἂν εἰργάζετο ἦτο ἀδύνατον νὰ ἐξασφαλίσῃ μίαν συνοχὴν καὶ μίαν συνεργασίαν ὅλων αὐτῶν τῶν τμημάτων. Διὰ τῆς νέας διαρρυθμίσεως τὴν ὁποίαν κάνομεν διαιροῦνται τὰ πολιτικὰ τμήματα εἰς τρία, τμῆμα πολιτικὸν Εὐρωπαϊκόν, τμῆμα Βαλκανικὸν καὶ Ἀνατολικόν, καὶ ἓν τμῆμα κληροδοτημάτων καὶ ἐναγῶν ἱδρυμάτων, τὰ ὁποῖα ὑπάγονται ὑπὸ μίαν καὶ τὴν αὐτὴν διεύθυνσιν, εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ συνοχὴ καὶ σύμπραξις ὅλων αὐτῶν τῶν τμημάτων, τὰ ὁποῖα ἐπιδιώκουν τὸν αὐτὸν σκοπόν, ἀλλὰ πρὸς διάφορον κατεύθυνσιν. Τοῦτ’ αὐτὸ θὰ συμβῇ καὶ διὰ τὸ συμβατικὸν καὶ ὅλα τὰ συγγενῆ πρὸς αὐτὸ τμήματα τὰ ὁποῖα ὑπάγονται εἰς τὴν αὐτὴν διεύθυνσιν, καὶ διάφορα ἄλλα τμήματα τὰ ὁποῖα ὡς ἐκ τῆς ὑποδεεστέρας σημασίας θὰ μείνουν μόνα των χωρὶς νὰ ὑπάγωνται εἰς ἄλλην διεύθυνσιν. Ὁ Γενικὸς Διευθυντής, ὅπως εὑρίσκεται σήμερον, δὲν κάμει τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ ἀναπληροῖ τὸν Ὑπουργὸν διότι φυσικὰ εἰς τὸν Ὑπουργὸν ἔπρεπε νὰ καταλήγῃ ὅλων ἡ ἐργασία, ὅλον τὸ συμπέρασμα τῆς ἐργασίας τῆς κοινῆς. Ὅταν εἰς τὸ μέσον ὑπάρχει ὁ Γενικὸς Διευθυντὴς δὲν κάμει τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ δέχεται ἐντυπώσεις ἐκ τῶν διαφόρων γραφείων τὰς ὁποίας νὰ μεταδίδῃ εἰς τὸν Ὑπουργόν, καὶ ὑπάρχει ὁ κίνδυνος πολλὰ πράγματα, πολλαὶ λεπτομέρειαι, νὰ μὴ φθάσουν μέχρι τοῦ τελευταίου ἐκείνου, ὁ ὁποῖος θὰ λάβῃ τὴν τελευταίαν ἀπόφασιν. Διὰ τῆς διευθετήσεως τὴν ὁποίαν προτείνομεν, νομίζομεν ὅτι ἐξυπηρετοῦμεν πολὺ καλύτερον τὰ συμφέροντα τὰ ὁποῖα ἐξυπηρετεῖ ἡ ὑπηρεσία τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν, διότι ἐξασφαλίζεται πληρεστέρα συνοχή, χωρὶς νὰ προσθέσωμεν καὶ ἓν λεπτὸν δαπάνης περισσότερον χωρὶς νὰ προστεθῇ οὔτε καὶ μόνος εἷς ὑπάλληλος. Ὀφείλω νὰ ὑποδείξω εἰς τὴν Συνέλευσιν ὅτι αἱ διάφοροι μεταβατικαὶ καταστάσεις, αἱ ὁποῖαι ἔχουν δημιουργηθῇ, ἔχουν δημιουργήσει καὶ σωρείαν πρεσβευτῶν, ὅτι ἕνεκα νομοθετήματος τὸ ὁποῖον καθιεροῖ τὴν μονιμότητα τῶν πρεσβευτῶν, ὑπάρχουν ἐν διαθεσιμότητι περὶ τοὺς 6 πρεσβευταί. Ἑπομένως δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ προστρέξωμεν εἰς διορισμόν, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει τὸ ἁρμόδιον προσωπικόν, τὸ ὁποῖον θέλει χρησιμοποιηθῆ ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουν ἀνάγκαι. Ἐπιφυλάσσομαι ὅταν ὑποβληθοῦν αἱ τροπολογίαι καὶ ὅταν ὑποβληθοῦν αἱ ἀντιρρήσεις νὰ ἀπαντήσω πληρέστερον.

§129Σ. ΓΟΝΑΤΑΣ. Λυποῦμαι, διότι καὶ ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ δεχθῶ κατ’ ἀρχὴν τὸ περὶ οὗ πρόκειται νομοσχέδιον, ἐπειδὴ ὡς ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἔτυχε νὰ ἔχω ἀσχοληθῆ λεπτομερῶς ἐπὶ τοῦ ζητήματος. Ἡ Ἐπαναστατικὴ Κυβέρνησις κατήργησεν τὴν πρεσβείαν Βέρνης, ὅπως κατήργησεν καὶ ἄλλας πρεσβείας. Λόγῳ ὅμως τῆς ἀνάγκης ὑπάρξεως προσωπικοῦ παρὰ τῇ Κοινωνίᾳ τῶν Ἐθνῶν ἰδίᾳ κατὰ τὴν περίοδον τῆς διεξαγωγῆς τῶν διαπραγματεύσεων τῆς εἰρήνης τῆς Λωζάνης, εἶχε ἱδρυθῆ εἰδικὴ γραμματεία μὲ ἀρκετὰς θέσεις ἀσχέτως μὲ τὸ γενικὸν προξενεῖον τὸ ὁποῖον ὑφίστατο ἐπίσης. Μετὰ τὴν λύσιν τῶν ἐργασιῶν τῆς εἰρήνης ἀπεφασίσθη καὶ ὑπεδείχθη ὅτι ἦσαν πολυτελεῖς αἱ διάφοροι ὑπηρεσίαι καὶ λόγῳ οἰκονομίας ἔπρεπε νὰ συγχωνευθῶσιν. Τότε πρὸς μίαν παράστασιν μεγαλειτέρου κύρους ἀπεφασίσθη αἱ δύο αὐταὶ ὑπηρεσίαι ἵνα συγχωνευθοῦν εἰς τὸ προξενεῖον, ν’ ἀποτελέσουν μίαν πρεσβείαν, ἀλλ’ ἐπίσης λόγῳ οἰκονομίας νὰ μὴ διορισθῇ ἴδιος πρεσβευτὴς ἀλλ’ ὁ ἐν Παρισίοις Πρεσβευτὴς νὰ εἶνε διαπεπιστευμένος καὶ παρὰ τῇ πρεσβείᾳ Βέρνης. Πρὸς τοῦτο μάλιστα συνεβουλεύθην καὶ τὸν τότε ἐπ’ ἀδείᾳ εὑρισκόμενον ἐν Ἀθήναις πρεσβευτὴν Ρωμάνον ὁ ὁποῖος εὑρέθη σύμφωνος μὲ τὰς ἀπόψεις αὐτὰς καὶ ὁ ἴδιος εἶπεν ὅτι δύναται νὰ ἐπαρκέσῃ καὶ εἰς τὰς δύο αὐτὰς πρεσβείας καὶ ὅτι θὰ ἦτο πολυτέλεια ἡ ὕπαρξις ἰδίου πρεσβευτοῦ ἐν Βέρνῃ. Κατόπιν τούτου διετυπώθη τὸ νομοθετικὸν αὐτὸ διάταγμα τὸ ὁποῖον ἀνέγνωσεν ὁ κ. Μιχαλακόπουλος. Ἀλλὰ καὶ πάλιν λόγῳ οἰκονομίας τὰ ὑφιστάμενα τότε ἄμισθα προξενεῖα ἐν Μιχάῃ, ἐν Ζυρίχῃ καὶ Γενεύῃ ὅλα αὐτὰ συνεχωνεύθησαν, τὰ δὲ κατηργήθησαν, ἀνετέθη δὲ ἡ ἐκτέλεσις τῶν προξενικῶν καθηκόντων εἰς τὴν πρεσβείαν τῆς Βέρνης. Ὑπελογίζετο δὲ ὅτι τὰ εἰσοδήματα τῶν ἀμίσθων προξενείων θὰ ἐκάλυπτον κἄποιαν πρόσθετον δαπάνην ἡ ὁποία θὰ ἐδημιουργεῖτο διὰ τῆς πρεσβείας ἀλλ’ ἄνευ πρεσβείας. Διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι τὸ καθεστὼς ὅπως ἔχει, ἔχει καλῶς καὶ δὲν ἔχει ἀνάγκην μεταβολῆς.

§130Σ. Κ. ΠΕΖΑΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν πρὸ ὀλίγου διϊσχυρίσθη ὅτι διὰ τοῦ νέου αὐτοῦ νομοσχεδίου δὲν προσετέθη καμμία δαπάνη. Νὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ τοῦ ὑπενθυμίσω ὅτι αὐτὸ δὲν εἶναι ἐντελῶς ἀκριβὲς πρῶτον διότι διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐξάνονται αἱ ἀποδοχαὶ τῶν ἐν τῷ ὑπουργείῳ τῶν Ἐξωτερικῶν ὑπαλλήλων. Δὲν ἰσχυρίζομαι ὅτι ἡ αὔξησις εἶνε ἄδικος ἀλλὰ πρέπει ν’ ἀποβλέψωμεν καὶ εἰς τὴν ἐντύπωσιν τὴν ὁποίαν θὰ προξενήσῃ τὸν ταραγμὸν εἰς τοὺς δικαστικούς, οἱ ὁποῖοι παραπονοῦνται καὶ ὅπως εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης τὸ θεωρεῖ ἀπαραίτητον· ἀλλὰ δὲν νομίζετε ὅτι ὑπάρχει μία ἀντίφασις μεταξὺ τῶν ὅσων εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν προτείνας σχέδιον ψηφίσματος; Ἐκτὸς τούτου αὐξάνει τὰς δαπάνας διότι ὑποβιβάζει κατὰ τρόπον πρωτοφανῆ τὸ ὅριον τῆς ἡλικίας τῶν ὑπαλλήλων μέχρι τοῦ 50 καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θ’ ἀναπληρωθοῦν ἀπὸ ἄλλους καὶ πληρώσῃ τὸ δημόσιον καὶ μισθοὺς καὶ συντάξεις.

§131Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Δὲν θέλω νὰ ἀφήσω ἄνευ ἀπαντήσεως τὰ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν περὶ τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα ἔλαβεν ὅσον ἀφορᾷ τὰς δαπάνας διότι βεβαίως δὲν θεωρῶ μεταξὺ τῶν οἰκονομιῶν τὴν κατάργησιν πρεσβειῶν, διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ καταργηθῶσιν διὰ μιᾶς μονοκονδυλιᾶς ὅλαι αἱ πρεσβεῖαι καὶ νὰ γίνωσιν οἰκονομίαι. Τοῦτο θὰ ἤθελον νὰ μάθω: Διὰ τίνα λόγον ὑπάλληλοι τοῦ Κράτους καλούμενοι εἰς Ἀθήνας, ἑπομένως μένοντες ἐν Ἑλλάδι, θὰ ἔχωσιν τὰς ἀποδοχὰς τὰς ὁποίας ἔχουν ὅταν μένουν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ ἔχουσιν ἔξοδα παραστάσεως. Διορίζεται εἷς πρέσβυς μετακαλεῖται καὶ ἀποσπάζει εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ θὰ ἐξακολουθῇ νὰ ἀπολαμβάνῃ τὰς ἀποδοχὰς τοῦ πρέσβεως. Ὁ κ. Στρέϊτ εἰσήγαγε τὴν φάμπρικα τῶν πρεσβευτῶν τὰς ὁποίας ἀνεβίβασεν εἰς 45. Δι’ ἕνα Κράτος εἰς τὸ Ἑλληνικὸν τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ ἔχῃ 10 πρεσβευτὰς, εἶχεν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν 45. Καὶ ὡς νὰ μὴ ἤρκουν αὐτοὶ προστίθεται καὶ ἄλλος διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ εἶναι γενικὸς ἐπιθεωρητὴς τῶν προξενείων θὰ ἔχῃ τὸν βαθμὸν τοῦ πρέσβεως. Δὲν βλέπω διὰ ποῖον λόγον θὰ ἔχῃ τὸν βαθμὸν αὐτὸν καὶ τὰς ἀποδοχὰς τοῦ πρέσβεως, μένων δὲ εἰς τὰς Ἀθήνας θὰ ἀμείβεται ὡς πρέσβυς. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ ζητοῦν ὅλοι νὰ μένουν εἰς Ἀθήνας νὰ ἔχουν τὰς ἀποδοχὰς χωρὶς νὰ ἔχουν καμμίαν δαπάνην. Διότι ὁ μισθὸς ὁ μεγάλος τοῦ πρέσβεως δὲν δίδεται δι’ ἄλλον λόγον παρὰ διὰ τὰ ἔξοδα, τὰ ὁποῖα ἔχει λόγῳ τῆς θέσεώς του, ἄλλως τε καὶ αὐτὸς ἔχει τὸν βαθμὸν τμηματάρχου ἢ διευθυντοῦ καὶ πρέπει νὰ πληρώνεται ὅπως πληρώνεται ὁ ἐν Ἀθήναις διαμένων διευθυντὴς ἢ τμηματάρχης. Αὐτὸ νομίζω ὅτι εἶνε μία σπατάλη ἀδικαιολόγητος. Οὔτε ἔχει καμμίαν βάσιν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον λέγει ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις διὰ τοὺς ἔχοντας μόνιμον κατοικίαν καὶ ἀποσπωμένους εἰς Ἀθήνας, διότι τότε ὅλοι οἱ ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι ἀποσπῶνται ἀπὸ μίαν θέσιν εἰς ἄλλην καὶ δὲν ἔχωσιν μόνιμον κατοικίαν δὲν ὑποβάλλονται εἰς ἔξοδα ἔκτακτα καὶ ὑποβάλλοντα μόνον οἱ πρέσβεις ἢ εἶναι μία τάξις προνομιοῦχος; ἢ τῶν πρεσβευτῶν ἡ ὁποία πρέπει νὰ λαμβάνῃ ἄφθονα χρήματα; Αὐτὸ ἤθελον νὰ μοῦ ἐξηγήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν.

§132Β. ΚΥΒΕΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ παρεμπίπτον ζήτημα ἔχει ἀρκετὴν σοβαρότητα καθ’ ὅσον γενικῶς ὁ κόσμος σήμερον ἐν Ἑλλάδι ἐνδιαφέρεται δι’ οἰκονομίας τὰς ὁποίας πρέπει νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει τῆς ἡ Κυβέρνησις, ἡμεῖς δὲ οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ λαοῦ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου πρέπει νὰ δείξωμεν ὅλην μας τὴν θέλησιν ὅπως ἐνισχύσωμεν τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὰς οἰκονομίας αὐτάς. Πιεζόμεθα ἀπὸ διαφόρους τάξεις ὑπαλλήλων ὅπως αὐξηθῶσιν οἱ μισθοί των καὶ ἀναγκαζόμεθα νὰ ἐγκαταλίπωμεν τὴν ὑποχρέωσιν αὐτὴν, διότι εὑρισκόμεθα πρὸ μιᾶς καταστάσεως θλιβερᾶς ὑπὸ οἰκονομικὴν ἔποψιν. Ἐπ’ αὐτοῦ ἤθελα νὰ συστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως.

§133Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Προκειμένου περὶ τοῦ διπλωματικοῦ κλάδου εἰς ὅλα τὰ Κράτη γενικῶς ὄχι μόνον εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὑπάρχει μία φυσικὴ προδιάθεσις ἐχθρικὴ μᾶλλον διάθεσις πρὸς τοὺς διπλωματικοὺς ὑπαλλήλους λόγῳ τοῦ ἰδιαιτέρου τρόπου τῆς διαβιώσεως καὶ τῶν ἰδιαιτέρων ἀναγκῶν αὐτῶν. Ἀλλὰ σκόπιμον εἶναι νὰ ἐξετάσωμεν μήπως ἀποβλέποντες εἰς περιορισμὸν τῶν δαπανῶν ἐπιφέρομεν ζημίας εἰς ἐθνικὰ συμφέροντα. Καὶ ἐπιθυμῶ νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν ὑμῶν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τοῦ ἀφορῶντος τὸ δικαστήριον τὸ διαιτητικὸν ἐν Κωνσταντινουπόλει. Ἡ συνθήκη τῆς Λωζάνης ὁρίζει εἰς τὸ τμῆμα 5 ἄρθρον τὰ ἑξῆς: (Ἀναγινώσκει). Τὰ συμφέροντα, τὰ ὁποῖα θὰ δικάσουν τὰ διαιτητικὰ δικαστήρια εἶναι συμφέροντα ὑψίστης σημασίας διὰ τὰ περιουσιακὰ δικαιώματα καὶ τὰς περιουσιακὰς σχέσεις τῶν Ἑλλήνων ἐν Τουρκίᾳ καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ πολέμου. Βλέπομεν λοιπὸν, εἶναι φανερὸν, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν δικαστῶν δὲν δύναται ἐκ τῶν προτέρων νὰ καθορισθῇ διὰ νομοθετημάτων ἐφ’ ὅσον αἱ περιστάσεις δὲν ὁδηγοῦσιν ὄχι μόνον ὅσον ἀφορᾷ τὴν Ἑλλάδα ἀλλὰ καὶ τὰ ἄλλα Κράτη πόσα δικαστήρια θὰ ὁρισθῶσιν εἰς ποῖα σημεῖα καὶ ἐκ πόσων προσώπων. Ὑπάρχει ὅμως τὸ ἑξῆς εὐτύχημα. Ἄν ἐντὸς τῆς εἰρημένης προθεσμίας τῶν δύο μηνῶν δὲν πραγματοποιηθῇ ἡ εὕρεσις αὐτή. (Ἀναγινώσκει). Διατρέχομεν δηλ. τὸν κίνδυνον μὲ τὸν σκοπὸν τοῦ νὰ προφυλάξωμεν τὸ Κράτος ἀπὸ περιττὰς δαπάνας νὰ ἴδωμεν νὰ διορισθῇ ξένον πρόσωπον καὶ ὄχι Ἕλλην δικαστής καὶ ἀφ’ ἑτέρου νὰ ὁρισθῇ ἀπὸ τὴν Κοινωνίαν τῶν Ἐθνῶν ἡ μισθοδοσία, ἡ ὁποία φυσικὰ θὰ εἶναι πολὺ ἀνωτέρα ἀπ’ αὐτὴν ποὺ θέλομεν νὰ δώσωμεν ἡμεῖς. Ἐλέχθη ἄλλως τε ὅτι οἱ πρεσβευταὶ μετακαλούμενοι ἐν Ἀθήναις λαμβάνουσι τὰς ἀποδοχὰς τῆς θέσεώς των. Τοῦτο δὲν εἶναι ἀληθές. Ὑπάρχει δὲ ρητὴ διάταξις, διὰ τῆς ὁποίας ἀπαγορεύεται τοῦτο. Τοῦτο δὲν συνέβη ποτέ. Ἐλέχθη τρίτον ὅτι διὰ λόγους οἰκονομικοὺς ἔγιναν τὰ πράγματα οὕτως. Ἐν τούτοις ἡ Κυβέρνησις ἀναγκάζεται νὰ μετακαλῇ πρεσβευτὰς ἐκ Παρισίων καὶ Λονδίνου ἀκόμη, διὰ νὰ προστατεύσῃ τὰ συμφέροντά μας πλησίον τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν καὶ οὕτως ὑπεβλήθημεν εἰς πολλαπλασίας δαπάνας, διὰ νὰ μὴ ἔχωμεν μόνιμον προσωπικόν. Καὶ σήμερον θὰ μετακαλέσουν τὸν πρεσβευτὴν θὰ πληρώσουν ὁδοιπορικά, ἐκτάκτους ἀποζημιώσεις κτλ. Αὐταὶ εἶναι αἱ μέθοδοι τῶν οἰκονομιῶν, αἱ ὁποῖαι καταλήγουν πάντοτε εἰς βάρος τοῦ Κράτους.

§134Γ. ΡΟΥΣΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Πρέπει νὰ δώσω μίαν ἐξήγησιν ὅσον ἀφορᾷ τὴν παρατήρησιν τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ὅτι οἱ διπλωματικοὶ καὶ προξενικοὶ ὑπάλληλοι οἱ εὑρισκόμενοι εἰς τὸ κέντρον ἔχουσι τὰς αὐτὰς ἀπολαυὰς καὶ τῶν ὁποίων σύμφωνα μὲ τὸ σχέδιον νόμου πολλαπλασιάζονται αἱ ἀποδοχαί. Ὑπάρχουν πολλοὶ ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν κάμει διαβήματα καὶ παρακαλοῦσιν ὅπως οἱ ὑπάλληλοι οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦσιν ἐδῶ ἀποσταλῶσιν εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἡ σκέψις κάθε ὑπαλλήλου τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν εἶναι πῶς νὰ φύγῃ νὰ ὑπηρετήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Καὶ ὁ λόγος εἶναι ὁ ἑξῆς: ὅτι ἐδῶ παίρνει μισθὸν ἐλάχιστον, ἐνῷ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν πληρώνεται εἰς χρυσὸν καὶ παίρνει μισθὸν ἕνα μισθὸν ὁ ὁποῖος τοῦ ἐπιτρέπει νὰ ζήσῃ ἀξιοπρεπῶς καὶ ἀνέτως. Εὑρίσκεται δὲ ὁ ὑπουργὸς εἰς τὴν ἑξῆς δυσχερῆ θέσιν. Τὸ κέντρον ἔχει ἀνάγκην ὑπαλλήλων ἱκανῶν, δὲν αἰσθάνεται ὅμως κανεὶς τὴν δύναμιν νὰ καταδικάσῃ ἕνα ὑπάλληλον σχεδὸν εἰς θάνατον νὰ τὸν μετακαλέσῃ πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον εἰς τὸ κέντρον ἀπὸ τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ νὰ τοῦ ἐπιβάλῃ νὰ ἐργασθῇ πρὸς ὄφελος τῆς ὑπηρεσίας. Δι’ αὐτὸ ἐγένετο ἡ πρότασις τὴν ὁποίαν εἰσηγοῦμαι τοῦ διπλασιασμοῦ. Δὲν θὰ εἶναι αἱ ἀπολαυαὶ εἰς χρυσὸν, ἀλλ’ ἁπλῶς σχεδὸν διπλασιάζονται οἱ μισθοὶ, τοὺς ὁποίους ἔχουν ἐδῶ καὶ μόνον διὰ τοὺς ὑπαλλήλους οἱ ὁποῖοι θὰ ἔρχωνται ἐδῶ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ θὰ ἐργάζωνται ἐδῶ εἰς τὸ ὑπουργεῖον, μόνον αὐτῶν ὁ μισθὸς διπλασιάζεται οὐχὶ δὲ τῶν ἐρχομένων ἐδῶ ἐπ’ ἀδείᾳ ἢ δι’ οἱονδήποτε ἄλλον λόγον.

§135Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Μόνον οἱ ἐρχόμενοι ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, ἢ ὅλοι οἱ ὑπάλληλοι θὰ λαμβάνουν; Θὰ ἔχετε δύο κατηγορίας ὑπαλλήλων;

§136Γ. ΡΟΥΣΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Μάλιστα δὲν εἶναι ἰδέα ἰδική μου. Τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν εἶναι ὠργανωμένον κατὰ τοιοῦτον τρόπον ὥστε νὰ μὴ ἔχῃ ἀρκετοὺς ὑπαλλήλους τὸ κέντρον. Οἱ ὑπάλληλοι ὅλοι εὑρίσκονται ἐν ἀποστολῇ καὶ ἀποσπῶμεν ἐκ τῶν ἀποστολῶν εἰς τὸ κέντρον. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἰδέα, ἡ ὁποία μὲ ὤθησε νὰ δημιουργήσω αὐτὴν τὴν τάξιν τῶν ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι ἀναχωροῦντες ἀπ’ ἐδῶ δὲν ἔχουν μόνιμον κατοικίαν καὶ ὅταν καλοῦνται εἰς τὸ κέντρον δὲν δύνανται νὰ πάρουν ἕνα σπῆτι, νὰ τὸ ἐπιπλώσουν, νὰ ἐγκατασταθοῦν, ἀλλ’ εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ μένουν εἰς ἕνα ξενοδοχεῖον εἰς μίαν πανσιόν.

§137ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Μὰ πῶς κάμνουν οἱ ἄλλοι ὑπάλληλοι;

§138Γ. ΡΟΥΣΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Οἱ ὑπάλληλοι αὐτοὶ ἔχουν μόνιμον κατοικίαν.

§139Γ. ΣΕΧΙΩΤΗΣ. Μίαν πληροφορίαν κ. Ὑπουργὲ, δηλ. θὰ ὑπάρχουν δύο ὁμοιόβαθμοι ὑπάλληλοι τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ ἔχουν μίαν φοβερὰν διαφορὰν μισθοῦ;

§140Γ. ΡΟΥΣΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Ὄχι, κατ’ ἀρχὴν ὅλοι οἱ ὑπάλληλοι τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν ἐκτὸς μερικῶν ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐδῶ πηγαίνουν εἰς τὸ Ἐξωτερικόν.

§141ΣΤΑΜ. ΠΕΖΑΣ. Ἐπιτρέπετε νὰ προσθέσω μίαν πληροφορίαν εἰς τὴν Συνέλευσιν; Συμβαίνει, κύριοι, τὸ ἑξῆς δυσάρεστον. Οἱ διπλωματικοὶ ὑπάλληλοι ὅταν ἐπῆλθεν ἡ ἰσοτιμία τοῦ νομίσματος ἐπληρώνοντο μὲ 2310 δρχ. Συνέβη κατόπιν τὸ ἑξῆς, τὸ ὁποῖον θεωροῦμεν ἄδικον διὰ τὸ Κράτος, ὅτι οἱ ἐν τῷ ἐσωτερικῷ ὑπηρετοῦντες μὴ δυνάμενοι νὰ ζήσουν μὲ τοὺς κανονικοὺς μισθοὺς ἔλαβον κατὰ διαλείμματα διάφορα ἐπιδόματα. Τὶ συνέβη ὅμως; Τὰ ἐπιδόματα αὐτὰ τὰ ἔλαβον καὶ οἱ ἐν τῷ ἐξωτερικῷ καὶ τὰ ἔλαβον δυστυχῶς εἰς χρυσόν. Καὶ τοιουτοτρόπως οἱ ἐν τῷ ἐξωτερικῷ διπλωματικοὶ ὑπάλληλοι πληρώνονται πολλοὶ περισσότερον ἀφ’ ὅταν ἐπληρώνοντο ἄλλοτε.

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ΔΟΥΖΙΝΑΣ.

§143Γ. ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρεκαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ μοῦ λύσῃ μίαν ἀπορίαν, τὴν ὁποίαν δὲν εἰμπορῶ νὰ ἀντιληφθῶ. Ἐλέχθη κατ’ ἀρχὴν ὅτι ὅλοι οἱ ἀνώτεροι ὑπάλληλοι τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν θεωροῦνται ὡς ἐν τῷ ἐξωτερικῷ διατελοῦντες, ἑπομένως ὅλοι αὐτοὶ οἱ ἀνώτεροι ὑπάλληλοι παίρνουν τὸν μισθὸν ηὐξημένον κατὰ τὰς διατάξεις, αἱ ὁποῖαι ἰσχύουν διὰ τὰς ἐν τῷ ἐξωτερικῷ.

§144Γ. ΡΟΥΣΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Εἰς τὸ ἐξωτερικὸν εἷς πρεσβευτὴς παίρνει 900 λίρες, ἐδῶ ἐρχόμενος θὰ ἔχῃ 3.000 καὶ διπλασιαζομένων τούτων θὰ ἔχῃ 7.000 φράγκα.

§145Γ. ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Δηλαδὴ ὅλοι οἱ ὑπάλληλοι θὰ παίρνουν τὸν μισθόν των διπλασιασμένον πλὴν τῶν γραφέων. Διατὶ αὐτοὶ οἱ κατώτεροι ὑπάλληλοι νὰ ἐξαιρεθοῦν τῆς διατάξεως αὐτῆς, οἱ ὁποῖοι καὶ ἂν πάρουν τὴν ἐν λόγῳ αὔξησιν δὲν ἐπιβαρύνουν τὸν προϋπολογισμὸν περισσότερον τῶν ὅσων θὰ ἐπαβαρύνῃ εἷς ἀπὸ τοὺς ἀνωτέρους; Νὰ ἐλαττωθῇ αὐτῶν εἰς τὸ ἥμισυ καὶ νὰ δοθῇ εἰς τοὺς κατωτέρους τὸ ἀνάλογον.

§146ΣΤ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Εἶναι γνωστὸν ὅτι ἡ διαφορὰ μεταξὺ τῶν ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι ἀποστέλλονται εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι κρατοῦνται εἰς τὸ κέντρον εἶναι μεγάλη εἰς τρόπον ὥστε νὰ θεωρῆται ἡ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν τοποθέτησις ὡς μία καλὴ τοποθέτησις καὶ ἑπομένως ὑπάρχει καὶ ἤδη ἡ διαφορὰ μεταξὺ τῶν τοποθετουμένων εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ λαμβανόντων ἔκτακτον ἀποζημίωσιν καὶ τῶν παραμενόντων ἐνταῦθα· ἤδη μὲ τὴν συζητουμένην διάταξιν ἐκτὸς τῆς ὑφισταμένης διακρίσεως, ἡ ὁποία μοιραίως δημιουργεῖται λόγῳ τῆς εἰς τὸ ἐξωτερικὸν τοποθετήσεως δημιουργεῖται καὶ διάκρισις ἡ ὁποία θὰ ὑφίσταται καὶ ὅταν θὰ ἐπανέρχωνται ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ ἐνταῦθα διότι θὰ πληρώνωνται διπλάσια ἐν σχέσει μὲ τοὺς ἄλλους οἱ ὁποῖοι δὲν κατορθώνουν νὰ τοποθετηθοῦν εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Δηλαδὴ ἡ δυσαναλογία αὐτὴ ἐπιτείνεται διὰ τοῦ λαμβανομένου μέτρου. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον καὶ διὰ νὰ ὑπάρχῃ σύμπνοια καὶ ἀφομοίωσις τῶν μισθῶν ἢ νὰ διπλασιασθῇ ὁ μισθὸς καὶ τῶν ἐν τῷ κέντρῳ εὑρισκομένων ὅλων ἀφοῦ ὅλοι ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον πηγαίνουν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἢ ἂν τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ἐπεκταθῇ ἡ ὑφισταμένη διάκρισις καὶ ὅταν οἱ ἐν τῷ ἐξωτερικῷ ὑπηρετήσαντες ἔρχονται ἐνταῦθα.

§147Γ. ΡΟΥΣΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Ὅλον τὸ προσωπικὸν τοῦ ὑπουργείου δὲν εἰμπορεῖ νὰ λαμβάνῃ διπλωματικὰς καὶ προξενικὰς ἀποστολὰς, ἀλλὰ μόνον ὅσοι ἔχουσιν εἰσέλθῃ διὰ διαγωνισμοῦ καὶ παρακολουθοῦν τὴν καρριέραν. Ὑπάρχουσιν ὅμως καὶ τεχνικοὶ ὑπάλληλοι καὶ γραφεῖς βιβλιοφύλακες οἱ ὁποῖοι δὲν ἀνήκουν οὔτε εἰς τὰ προξενικὸν οὔτε εἰς τὸ διπλωματικὸν σῶμα. Ἡ αὔξησις λοιπὸν περιορίζεται μόνον εἰς τοὺς ἔχοντας προξενικὴν ἢ διπλωματικὴν ἀποστολήν.

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περαιωμένη. Ἐρωτῶ τὴν Συνέλευσιν ἂν παραδέχεται τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου. Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. Ὁ κ. Χαβίνης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§149Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἐπὶ τῆς σημερινῆς διατάξεως, κ. Πρόεδρε, ὑπάρχει ἀναγεγραμμένη εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν ὑπ’ ἀριθ. 160 πρότασις νόμου τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Ροδόπης συναδέλφου κ. Ἀντωνιάδου ἡ ὁποία παραδόξως δὲν διενεμήθη. Ἐπειδὴ ὑπεγράφη ἐκ μέρους 50 καὶ πλέον συναδέλφων πρότασις περὶ προτάξεως αὐτῆς παρακαλῶ ὅπως τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ διότι ἀφορᾷ τὸν σχηματισμὸν μεγάλης ἐπιτροπῆς προμηθειῶν τοῦ στρατοῦ πρὸς ἀποφυγὴν διαφόρων παρεξηγήσεων.

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ τυπωθῇ καὶ θὰ διανεμηθῇ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 6. Κ. βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ ἀπὸ 22 Νοεμβρίου 1923 Νομοθετικοῦ Διατάγματος περὶ συγκροτήσεως πενταμελοῦς συμβουλίου διὰ τὴν ἐν τῷ Π. Ναυτικῷ ἐπαναφορὰν ἀξιωματικῶν. Ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Ζουμῆ.

§151Χ. ΖΟΥΜΗΣ. Ἡ τροπολογία αὕτη ἀφορᾷ ἕνα ἀδίκημα, τὸ ὁποῖον ἐγένετο εἰς συνάδελφόν μου ἀξιωματικόν, τὸν ὁποῖον κατηγόρησαν ὅτι ηὐνόησε τὸ κίνημα τὸ τελευταῖον.

§152Α. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. (Ὑπουργὸς Ναυτικῶν). Ποῖος εἶναι;

§153Χ. ΖΟΥΜΗΣ. Ὁ κ. Τζαβάρας.

§154Α. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς Ναυτικῶν). Πότε ἀπετάχθη;

§155Χ. ΖΟΥΜΗΣ. Τώρα τελευταίως.

§156Α. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς Ναυτικῶν). Αὐτοὶ τοῦ Μεταξικοῦ κινήματος ἐκρίθησαν ὑπὸ συμβουλίου καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπανέλθωσι διότι θὰ ἐγερθῶσι καὶ ἄλλαι ἀπαιτήσεις. Παρακαλῶ νὰ γίνῃ δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον ὡς ἐτροποποιήθη παρ’ ἐμοῦ. (Ψηφίζεται ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ ἀναβαλλομένου τοῦ συνόλου).

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις κατ’ ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου «περὶ παρατάσεως καὶ ἰσχύος τοῦ νόμου 964 τοῦ 1917 περὶ συστάσεως Νομοπαρασκευαστικῆς Ἐπιτροπῆς περὶ συντάξεως Διοικητικῶν κωδίκων». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. —Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τῆς προτάσεως νόμου «περὶ τοῦ ἐν Τήνῳ Ἱεροῦ ναοῦ τῆς Εὐαγγελιστρίας. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) —Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τῆς προτάσεως νόμου περὶ συνδρομῆς τοῦ ναοῦ τῆς Εὐαγγελιστρίας Τήνου α) ὑπὲρ τῆς κατασκευῆς ἐπειγόντων λιμενικῶν ἔργων ἐν τῷ λιμένι Πανόρμου Τήνου καὶ β) πρὸς ὕδρευσιν τῆς κωμοπόλεως Φαλατάδου Τήνου. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) —Κ. αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου περὶ προσωρινοῦ διακανονισμοῦ τῆς ὑδρονομῆς διὰ τῶν ἀρδευτικῶν ὑδάτων τοῦ χειμάρρου Γλαύκου Λεύκας. (Ψηφίζεται καὶ ἄρθρον καὶ σύνολον) — Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῆς προτάσεως νόμου περὶ ἀποσπάσεως τῆς νήσου Κυθήρων ἐκ τῆς πρωτοδικειακῆς περιφερείας Γυθείου καὶ ὑπαγωγῆς αὐτῆς εἰς τὴν πρωτοδειακὴν περιφέρειαν Πειραιῶς. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Πετρίδης.

§158Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Πρόκειται περὶ νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον προεκλήθη ἐκ λόγων ἐντελῶς ἐξαιρετικῶν. Ἡ νῆσος Κύθηρα λόγῳ τῆς γεωγραφικῆς της θέσεως εὑρίσκεται μακρὰν τοῦ Γυθείου, τὸ πλεῖστον δὲ τοῦ πληθυσμοῦ αὐτῆς κατοικεῖ καὶ ἐμπορεύεται ἐν Πειραιεῖ. Εἶνε λοιπὸν πόθος τῶν κατοίκων ὅλων νὰ ὑπαχθῶσι δικαστικῶς εἰς τὸν Πειραιᾶ, ὄχι σήμερον, ἀλλὰ ἀπὸ ἐτῶν. Αἱ περιστάσεις δυστυχῶς καὶ αἱ ἐσωτερικαὶ ἀνωμαλίαι δὲν ἐπέτρεψαν ὥστε νὰ ἐκπληρωθῇ ἡ ἐπιθυμία τοῦ λαοῦ ἐκείνου. Σήμερον ἡ δικαιοσύνη δὲν ἀπονέμεται, αἱ δίκαι ἀναβάλλονται διαρκῶς, ἡ ποινικὴ δικαιοσύνη οὐδέποτε κάμνει τὴν ἐμφάνισίν της ἐκεῖ. Εἶνε λοιπὸν ἐπιβεβλημένη ἀνάγκη Συνέλευσις νὰ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, τὸ ὁποῖον θ’ ἀποκαταστήσῃ καὶ ἀποδώσῃ εἰς τοὺς συμπολίτας μας ἐκείνους δικαιοσύνην ταχεῖαν καὶ καλήν, διότι σήμερον στεροῦνται ἀπολύτως δικαιοσύνης. Ἐννοῶ τὰς διαμαρτυρίας τῶν κ. κ. συναδέλφων ἐκ Γυθείου, ἀλλὰ δὲν εἶναι δικαιολογημέναι, διότι δὲν εἶνε δυνατὸν νὰ στερήσουν ἕνα πληθυσμὸν τοῦ δικαιώματος νὰ ζήσουν καὶ αὐτοὶ ἐν Πολιτείᾳ πολιτισμένῃ, πρὸ παντὸς δὲ νὰ στεροῦνται τοῦ ἀγαθοῦ τῆς Δικαιοσύνης. Ἐλπίζω ὅτι αἱ ἀντιρρήσεις των δὲν θὰ εἰσακουσθοῦν καὶ θὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον.

§159Γ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, μετ’ ἀπορίας εἶδον σήμερον ὅτι τὸ νομοσχέδιον τὸ ὑπὸ ψήφισιν ἀπὸ τοῦ ἀριθμοῦ 120 ποῦ εἶχε χθές, ἔλαβε τὸν ἀριθμὸν 11· Ἦτο φυσικὸν ὅτι δὲν ἀνέμενον, ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ προταχθῇ πρὸς συζήτησιν τοιοῦτον νομοσχέδιον καὶ δὲν εἶμαι παρασκευασμένος νὰ προσκομίσω εἰς τὴν Συνέλευσιν τὰ στοιχεῖα ἐκεῖνα ἐκ τῶν ὁποίων θὰ πεισθῇ ἡ Συνέλευσις, ὅτι εἶναι πραξικόπημα ἡ ψήφισις τοιαύτης προτάσεως.

§160Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἐὰν ἀποτελεῖ ὁμόθυμον ἐπιθυμίαν τῶν κατοίκων.

§161Γ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Εἶνε γνωστὸν εἰς πάντα νομικὸν ὅτι ἐπὶ τοιούτων ζητημάτων, προκειμένου νὰ μεταβληθῇ ἡ δικαστικὴ περιφέρεια πρωτοδικείου τινὸς ἔχομεν νόμον ὀργανικὸν καθορίζοντα τὸν τρόπον δι’ οὗ ἐπέρχεται ἡ μεταβολὴ τῆς δικαστικῆς περιφερείας καὶ ἡ βάσις καὶ ἡ ἀρχὴ τοῦ νόμου ἐκείνου εἶναι σεβαστή. Ἐὰν θελήσει τῶν κατοίκων τῶν διαμερισμάτων, εἴτε διὰ γενικῶν ψηφισμάτων ὅλων τῶν κοινοτήτων οὐδεμιᾶς ἐξαιρουμένης, τότε ἀπαιτεῖται προσέτι γνωμοδότησις τῶν δικαστικῶν συμβουλίων, γνωμοδότησις τοῦ Ἐφετείου καὶ μετὰ τοῦτο εἰσάγονται ὅλα εἰς τὸν ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης καὶ ἔχων ὁ Ὑπουργὸς ὑπ’ ὄψιν ὅλα ταῦτα, τὴν ὁμόθυμον γνώμην τῶν κατοίκων, ἀλλὰ καὶ τὸ σκόπιμον τὸ ὁποῖον πιστοποιεῖται διὰ τῶν ψηφισμάτων τῶν δικαστικῶν συμβουλίων εἰσάγει διάταγμα καὶ μεταβάλλει τὴν δικαστικὴν περιφέρειαν. Ἐν προκειμένῳ, Κύριοι, οὐδὲν τούτων ἐτηρήθη. Θὰ μοὶ ἀντιταχθῇ, ὅτι τὸν νόμον τοῦτον τὸν ὀργανικὸν μία Συνέλευσις δύναται νὰ τὸν τροποποιήσῃ καὶ νὰ τὸν καταργήσῃ δι’ ἑνὸς ψηφίσματος ἢ δι’ ἑνὸς νόμου. Οὐδεὶς ἔχει ἀντίρρησιν. Ἀλλὰ δύναται νὰ ἐρωτήσῃ εὐλόγως ἡ Ἐθνοσυνέλευσις νὰ προβῇ εἰς μίαν τοιαύτην πρᾶξιν νὰ ψηφίσῃ τοιοῦτον νόμον, χωρὶς νὰ λάβῃ καὶ ὑπ’ ὄψιν ἐκεῖνα τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα ἀπαιτῶνται ἀπαραιτήτως διὰ νὰ διαπιστωθῇ τὸ σκόπιμον καὶ τὸ νόμιμον τῆς ἐνεργείας της; Κύριοι, ἔρχομαι μετὰ ταῦτα εἰς τὴν ἐξέτασιν τοῦ ζητήματος ἀπὸ ζητήματος σκοπιμότητος. Ζητεῖται νὰ ὑπαχθῶσιν τὰ Κύθηρα εἰς τὸ πρωτοδικεῖον Πειραιῶς. Ἐξυπηρετεῖται ἀράγε ἡ Δικαιοσύνη διὰ τῆς τοιαύτης προτάσεως; Ἀλλ’ ἡ συγκοινωνία μεταξὺ Πειραιῶς καὶ Κυθήρων εἶναι ἡ αὐτὴ ὅπως μεταξὺ Κυθήρων καὶ Γυθείου, ἑπομένως δὲν πρόκειται διὰ τῆς συγκοινωνίας νὰ ἐξυπηρετηθοῦν τὰ συμφέροντα τῶν κατοίκων. Ἀλλ’ εἶναι γνωστόν, ὅτι τὸ Πρωτοδικεῖον Γυθείου ἔχει λίαν περιωρισμένην ἐργασίαν, διότι ὁ ὁλικὸς ἀριθμὸς τῶν πολιτικῶν ἀποφάσεων αὐτῶν ἀνέρχεται εἰς 200 περίπου κατ’ ἔτος. Ἑπομένως μία ὑπόθεσις πολιτικῆς φύσεως, εἴτε καὶ ποινικῆς προκειμένου νὰ δικασθῇ, εἰς τὸ Γύθειον θὰ δικασθῇ ταχύτερον καὶ οἰκονομικώτερον, ἐνῷ εἰς τὸ πρωτοδικεῖον Πειραιῶς εἶναι γνωστὸν εἰς πάντας τοὺς νομικούς, διὰ νὰ δικασθῇ ὑπόθεσις συνοπτικῆς διαδικασίας καὶ νὰ προτιμηθῇ, θὰ παρέλθῃ ἕν ἔτος τοὐλάχιστον. Λοιπὸν ἐξυπηρετεῖται ἡ δικαιοσύνη διὰ τῆς τοιαύτης βραδείας ἀπονομῆς αὐτῆς, προκειμένου νὰ ὑπαχθοῦν τὰ Κύθηρα εἰς τὸν Πειραιᾶ; Ἀσφαλῶς δὲν ἐξυπηρετεῖται διόλου ἡ δικαιοσύνη, διότι ἐκεῖ δικάζωνται ταχύτερον, ἐδῶ δὲ πολὺ βραδύτερον, βραδύτατα. Εἶναι αὐτόχρημα ἀρνησιδικία διὰ τοὺς κατοίκους. Δὲν ἔχομεν δὲ ψηφίσματα τῶν κοινοτήτων τῶν Κυθηραϊκῶν, ἀλλ’ ἔχωμεν ψηφίσματα, τὰ ὁποῖα ἐπικαλοῦνται οἱ εἰσηγηταὶ τῆς ὑπὸ κρίσιν προτάσεως τῶν Κυθηραϊκῶν ὀργανώσεων Ἀθηνῶν–Πειραιῶς.

§162Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ὑπάρχουν νέα ψηφίσματα τῶν Κυθηραϊκῶν κοινοτήτων εἰς τὸ Ὑπουργεῖον.

§163Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Διατὶ τότε δὲν ζητεῖται τὴν μεταβολὴν διὰ διατάγματος κατὰ τὸν νόμον;

§164Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Διότι ὁ νόμος εἶναι ὑπεράνω πάσης ἄλλης διαδικασίας.

§165Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Κύριοι, ὑποβάλω πρότασιν ἀναβολῆς τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου διὰ νὰ φωτισθῇ ἡ Συνέλευσις, ἔχουσα ὑπ’ ὄψιν ὅλα τὰ ψηφίσματα καὶ διὰ νὰ ἀκουσθῇ καὶ ἡ φωνὴ τοῦ τόπου ἐκείνου εἰς τὸν ὁποῖον πρόκειται νὰ γίνῃ ἕν τόσον μέγα ἀδίκημα. Εἶναι δὲ προσέτι γνωστὸν ὅτι τὸ πρωτοδικεῖον Γυθείου ἔχει περιωρισμένην πολὺ περιφέρειαν. Ἐὰν δὲ τοῦ ἀφαιρέσητε τὰ Κύθηρα, τί τοῦ ἀπομένει;

§166Θ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Νὰ καταργηθῇ.

§167Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Εἶναι προτιμώτερον νὰ καταργηθῇ.

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Συνέλευσιν ἂν δέχεται ὅπως διακοπῇ ἡ συζήτησις.

§169ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα. Μάλιστα. Λύεται ἡ Συνέλευσις διὰ αὔριον 6ην μ. μ. (8 καὶ 45′ μ. μ.)