1924.02.28

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 30Η

Πέμπτη 28 Φεβρουαρίου 1924

Προεδρία κ. Κ. Ρακτιβὰν

(Ὥρα 5.20′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. (Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§2Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μίαν διόρθωσιν.

§3Θ. ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ. Καὶ ἐγώ, κ. Πρόεδρε, ἤθελα νὰ παρατηρήσω...

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ ἄλλοτε παρεκάλεσα ὅπως αἱ διορθώσεις, πρὸς ἀποφυγὴν χρονοτριβῶν, παραδίδωνται εἰς τὸν κ. Γραμματέα, ἵνα γίνωνται αἱ σχετικαὶ διορθώσεις εἰς τὰ πρακτικά. Τὰ πρακτικὰ κυροῦνται μὲ τὰς παρατηρήσεις. Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Συνέλευσιν ὅτι ὁ πληρεξούσιος κ. Π. Ἀραβαντινὸς μοὶ ὑπέβαλε τὴν ἀπὸ τοῦ ἀξιώματος τοῦ πληρεξουσίου παραίτησίν του καὶ ἐρωτῶ ἂν τὴν ἀποδέχεται. Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Οὐδεὶς ἐγείρεται). Ἡ Συνέλευσις δὲν παρεδέχθη. Ὁμοίως ἀνακοινῶ εἰς τὴν Συνέλευσιν τὰ ἑξῆς: — Ἡ Ἕνωσις παλαιῶν πολεμιστῶν Λαγκαδᾶ διαμαρτύρεται διὰ τὴν μὴ ἀμνήστευσιν τῶν στρατιωτικῶν ὑποδίκων. — Οἱ κάτοικοι τῶν κοινοτήτων Ἄνω καὶ Κάτω Λεχωνίων διαμαρτύρονται διὰ τὴν ἐπιβολὴν ὑπερόγκου φόρου τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς 1923. — Ὁ Παγκληρικὸς Ἱερατικὸς προσφυγικὸς Σύνδεσμος ὑποβάλλει ὑπόμνημα περὶ προσφύγων ἱερέων καὶ διακόνων, παρακαλῶν ὅπως ἐγκριθῇ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως. — Ὁ Σύνδεσμος ἐφέδρων πολεμιστῶν Καβάλλας διαμαρτύρεται διὰ τὴν διαγωγὴν τοῦ ταγματάρχου τοῦ Ἐλέγχου Ζαχαρία, ἣν ἐπεδείξατο κατὰ τὸν χορὸν τοῦ Συνδέσμου, γενόμενον διὰ φιλανθρωπικὸν σκοπόν. — Οἱ πληρεξούσιοι κ. κ. Π. Μαζαράκης καὶ Β. Χατζηλίας ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως ἄρθρων τοῦ ἀπὸ 17 Αὐγούστου 1923 Νομοθετικοῦ Διατάγματος περὶ καθορισμοῦ ὑποχρεώσεων ἀνυποτάκτων καὶ λιποτακτῶν». Οἱ πληρεξούσιοι κ.κ. Ι. Τσιγκόλης καὶ Α. Χριστοδουλάκης ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀπονομῆς συντάξεως εἰς ὁπλίτας κλπ.». — Οἱ πληρεξούσιοι κ. κ. Γ. Βλάχος, Α. Μισιρλόγλου, Δ. Μαρσέλλος, Π. Ζωγράφος καὶ Α. Κολιαλέξης ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως ἄρθρων τοῦ ἀπὸ 17 Αὐγούστου 1923 Ν. Δ. περὶ καθορισμοῦ ὑποχρεώσεων ἀνυποτάκτων καὶ λιποτακτῶν». — Ὁ πληρεξούσιος κ. Ν. Δαγρὲς ὑποβάλλει πρότασιν ψηφίσματος «περὶ ἀπονομῆς συντάξεως εἰς παραιτηθέντας ἀξιωματικοὺς διαρκούσης τῆς Ἐπαναστάσεως τοῦ 1922». — Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης κ. Α. Μυλωνᾶς ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ ὑπολογισμοῦ ἀμίσθου δικαστικῆς ὑπηρεσίας τῶν κατωτέρων δικαστικῶν ὑπαλλήλων». — Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς, Προνοίας καὶ Ἀντιλήψεως κ. Α. Δοξιάδης ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ συστάσεως γνωμοδοτικοῦ Συμβουλίου προμηθειῶν παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ Ὑγιεινῆς κλπ.». — Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν κ. Θ. Σοφούλης ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ συστάσεως θέσεως Νομικοῦ Συμβούλου ἐπὶ τῶν μουσουλμανικῶν ὑποθέσεων παρὰ τῇ Γενικῇ Διοικήσει Θράκης», τὸ ὁποῖον παρακαλεῖ τὴν Συνέλευσιν νὰ κηρυχθῇ κατεπεῖγον. Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. — Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κ. Ε. Τσουδερὸς ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ μεταρρυθμίσεως διατάξεων τῶν περὶ Συμβουλίου τῆς οἰκονομικῆς ὑπηρεσίας νόμων», τὸ ὁποῖον ὁμοίως παρακαλεῖ τὴν Συνέλευσιν νὰ κηρυχθῇ κατεπεῖγον καὶ ψηφισθῇ κατ’ ἀρχήν. Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. — Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μετὰ τοῦ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργοῦ ὑποβάλλουσι σχέδιον ψηφίσματος «περὶ καθορισμοῦ τῆς πληρωτέας εἰς τοὺς κ. κ. πληρεξουσίους τῆς Δʹ ἐν Ἀθήναις Συντακτικῆς τῶν Ἑλλήνων Συνελεύσεως ἀποζημιώσεως».

§5Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ ἀντίρρησις, παρακαλῶ νὰ κηρυχθῇ κατεπεῖγον.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη.

§7ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Νὰ τὸ ἀκούσωμεν ν’ ἀναγνωσθῇ.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ τὸ ἀναγνώσῃ ὁ κ. Γραμματεύς.

§9ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἀναγινώσκει)

ΨΗΦΙΣΜΑ

«Περὶ καθορισμοῦ τῆς πληρωτέας εἰς τοὺς κ. κ. πληρεξουσίους τῆς Δʹ ἐν Ἀθήναις Συντακτικῆς τῶν Ἑλλήνων Συνελεύσεως ἀποζημιώσεως». Ἡ Δʹ Συντακτικὴ τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις Ψηφίζει Εἰς τοὺς κ. κ. πληρεξουσίους τῆς παρούσης Συνελεύσεως καταβάλλεται ἀπὸ 1ης Ἰανουαρίου 1924 καὶ ἐν ἀρχῇ ἑκάστης τριμηνίας ἀποζημίωσις δραχμῶν δέκα χιλιάδων (10.000) δι’ ἑκάστην τριμηνίαν».

§10ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Νὰ γίνῃ 12000.

§11ΕΜΜ. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω ὅτι τὸ ἀναγραφόμενον ἐν τῷ ψηφίσματι ποσὸν εἶναι τὸ ἀνώτατον ὅριον μέχρι τοῦ ὁποίου δύναμαι νὰ ὑποχωρήσω. Πλέον τούτου δυστυχῶς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ τίποτε σήμερον. Ἐν περιπτώσει κατὰ τὴν ὁποίαν ἤθελεν ἐπέλθει συζήτησις διὰ τὸ ζήτημα αὐτὸ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τὸ ἀποσύρω. Δύναται νὰ ἐπέλθῃ μόνον ἡ τροποποίησις ὅτι ἄρχεται ἀπὸ τῆς 16ης Δεκεμβρίου.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὥστε αὕτη ἡ τροποποίησις γίνεται;

§13ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§14ΕΤΕΡΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι.

§16ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Ὄχι, ὄχι, κύριε Πρόεδρε.

§17ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§18Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἀναγνωρίζομεν, κύριοι, ὅλοι τὴν ἀνάγκην ὅπως ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας τοῦ βίου αὐξηθῇ ἡ ἀποζημίωσις, εἴμεθα ὅμως ἐξ ἄλλου ὑποχρεωμένοι νὰ δηλώσωμεν ὅτι ἡ θέσις εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται τὰ δημόσια οἰκονομικὰ αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν ἐπιτρέπει εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ὑπερβῇ τὸ ὅριον τὸ ὁποῖον ἔθηκε.

§19ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§20Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός.). Εὔχεται ἡ Κυβέρνησις νὰ εὑρεθῇ τάχιστα εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν ὥστε νὰ δυνηθῇ νὰ παράσχῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πραγματικῶς εἶναι ἀνάλογον πρὸς τὰς σημερινὰς ἀνάγκας τῆς ζωῆς. Πρέπει ὅμως νὰ πεισθῆτε ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὸ πρᾶγμα δὲν εἶναι δυνατόν.

§21ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§22ΕΤΕΡΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Ὄχι, ὄχι. (Θόρυβος)

§23Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Συνέλευσις.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ψήφισμα, ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι.) Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. (Θόρυβος)

§25Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ διακοπῇ ἡ συνεδρίασις.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις ἐπὶ 5 λεπτά.

(Ὥρα 5.40′ μ. μ.)

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 5.50′ μ.μ.)

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων. Οἱ κ. κ. Μπότσαρης καὶ Τζώρτζης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς Ἑνώσεως παλαιῶν Ἑλλήνων ἀγωνιστῶν.

§28Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, συνιστῶ θερμῶς τὴν ἀναφορὰν αὐτὴν καὶ σᾶς παρακαλῶ ὅπως τὴν παραπέμψητε εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον, ἵνα ληφθῇ σχετικὴ μέριμνα.

§29Γ. ΤΖΩΡΤΖΗΣ. Καὶ ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν, ἀφορῶσαν τὴν ἱκανοποίησιν δικαίων αἰτημάτων ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι ἐθυσίασαν τὸ πᾶν διὰ τὴν Πατρίδα. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ διαβιβασθῇ τὸ ταχύτερον εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Ὁ κ. Καταφυγιώτης ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφοράν. Ἀπών. Ὁ κ. Λεονάρδος ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ λοχαγοῦ τῆς Ἐπιμελητείας Πάντου Γεωργίου. Ἀπών.

§31Π. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ. Ὅλαι αἱ ἀναφοραὶ ἐπὶ τῶν ὁποίων δὲν παρουσιάζονται οἱ συνιστῶντες διαγράφονται:

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαγράφονται καὶ παραπέμπονται εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον. Οἱ κ. κ. Καλέλλης καὶ Λενδρινὸς ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν στρατευθέντων φοιτητῶν.

§33Ν. ΚΑΛΕΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, οἱ στρατευθέντες φοιτηταὶ ζητοῦσιν ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ὡρισμένα εὐεργετήματα, ἵνα καταστῇ εἰς αὐτοὺς δυνατὸν ν’ ἀποπερατώσωσι τὰς σπουδὰς των. Ἐπειδὴ καὶ προφορικῶς ὡμίλησα ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ μετὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ παρακαλῶ αὐτὸν ν’ ἀνακοινώσῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν τί σκέπτεται νὰ κάμῃ.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σήμερον δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀνακοινώσῃ, διότι δὲν ἔχει ἀκόμη γνῶσιν τῆς ἀναφορᾶς. Μόλις σήμερον ἀπεστάλη αὕτη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον. Ὁ κ. Ξηρὸς ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφοράν. Ἀπών. Οἱ κ.κ. Κοκκέβης καὶ Λουπινᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ σταφιδικοῦ κόσμου Γαργαλιάνων.

§35Α. ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Τηλεγραφικῶς ἐκ Γαργαλιάνων μοὶ ἀναφέρουσιν ὅτι ὁ πράκτωρ τῆς Ἑνικίας δὲν παραλαμβάνει τὸν σταφιδόκαρπον, καίτοι εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ πράξῃ τοῦτο. Ἐπειδὴ τὸ ἄτοπον τοῦτο λαμβάνει χώραν εἰς ὅλην τὴν περιφέρειαν τῆς Μεσσηνίας παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰ παράπονα τοῦ σταφιδικοῦ κόσμου Μεσσηνίας καὶ νὰ διατάξῃ τὴν ἱκανοποίησιν αὐτῶν.

§36Γ. ΛΟΥΠΙΝΑΣ. Οἱ τηλεγραφοῦντες συνεταιρισμοὶ Γαργαλιάνων ἀποστέλλουσι σημεῖά τινα φωτεινά. Ἀκόμη καὶ οἱ Γεωργικοὶ συνεταιρισμοὶ τοῦ διαμερίσματος ἐκείνου τηλεγραφοῦσι πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅτι ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς Προνομιούχου Ἑταιρείας δὲν ἐδέχθη προσαχθέντα σταφιδόκαρπον, μολονότι ἦτο ὅμοιος πρὸς ἄλλον καρπὸν γενόμενον δεκτὸν ἀπὸ ἄλλο ὑποκατάστημα. Ἀλλ’ ἡ ἀναφορὰ ὑπεβλήθη πρὸς τὴν Συνέλευσιν πρὸ 40 ἡμερῶν, ἔχω δὲ ἐξωδίκους πληροφορίας ὅτι ἡ Προνομιοῦχος Ἑταιρεία παρήγγειλεν εἰς τὸ ὑποκατάστημα καὶ ἀπεδέχθη τοῦτο τὸν καρπόν. Ὁπωσδήποτε παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἐξακριβώσῃ ἂν εἰσήχθη ὄντως ὁ καρπὸς εἰς τὰς ἀποθήκας, καὶ ἐὰν μὲν εἰσήχθη καλῶς ἔχει, ἐὰν δὲ δὲν εἰσήχθη, νὰ εἰσαχθῇ.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀντ. Πρατούνας ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ μελέτην του σχετικῶς πρὸς τὴν βελτίωσιν τῶν ὅρων τῆς ζωῆς.

§38Α. ΠΡΑΝΤΟΥΝΑΣ. Κύριοι, τὸ ζήτημα τῆς ἀκριβίας τῆς σημερινῆς ζωῆς ἀπασχολεῖ ὅλους ἡμᾶς, καθὸ ἀντιπροσώπους τῆς κοινωνίας, ἡ ὁποία ἐν ἀγανακτήσει βλέπει τόσον πολὺ ὑψούμενα τὰ εἴδη τῆς ζωῆς καὶ βλέπει καταντῶντα τὸν βίον ἀφόρητον. Διὰ τοῦτο καὶ ἐγὼ ἐθεώρησα καθῆκόν μου ἵνα ἀπὸ τινων ἐτῶν καὶ ἐντεῦθεν ἀναζητήσω τὰ αἴτια τῆς ἀκριβίας τῆς ζωῆς, συνήγαγον δὲ ἐκ πολλῶν συναντήσεών μου μετὰ διαφόρων εἰδικῶν προσώπων ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔπρεπεν ἡ ἑκάστοτε Κυβέρνησις καὶ τὸ ἑκάστοτε καθεστὼς νὰ κτυπήσῃ δὲν τὸ ἐκτύπησεν. Ἐνῷ π. χ. ἡ πληγὴ τοῦ κακοῦ ἦτο εἰς τὸ δεξιὸν πόδι, τὸ Κράτος ἢ τὸ καθεστὼς ἐπέθετε φάρμακα ἢ ἔμπλαστρα ἐπὶ τῆς ἀριστερᾶς χειρός. Κτυποῦσε ἄλλος, ἐνῷ ἀλλοῦ ἦτο τὸ ἀληθὲς μικρόβιον καὶ δὲν ἠθέλησε κανεὶς νὰ σταματήσῃ εἰς τὸν δρόμον τῶν ἀναζητήσεών του, διότι ἔλειπεν ἡ καλὴ θέλησις. Ἔπρεπε δὲ νὰ τὸ κτυπήσῃ ἐκεῖ ὅπου εὑρίσκετο ἁπλούστατα τὸ μικρόβιον αὐτό, εἰς τὸν ἰδιοκτήτην τῶν λιβαδίων. Ὁ ἰδιοκτήτης τῶν λιβαδίων, κατ’ ἐμέ, εἶναι ἡ αἰτία ὅλης τῆς ἀκριβίας τῆς ζωῆς. Ὅπως, κύριοι, ὑπάρχει ἐνοικιοστάσιον, τὸ ὁποῖον μᾶς κατέλαβε τὰ σπίτια μας καὶ μᾶς τὰ ἐδέσμευσε μὲ τὰ γλισχρότερα παλαιὰ ἐνοίκια, ἔτσι εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ καὶ λιβαδοστάσιον.

§39Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Δὲν ἀφίνετε διὰ τὸ νομοσχέδιον.

§40Α. ΠΡΑΝΤΟΥΝΑΣ. Ἐγὼ ἠρώτησα καὶ μοὶ ἐπετράπη ν’ ἀναπτύξω τὸ θέμα μου. Μὲ δύο λέξεις ἡ ζωὴ ἀποτελεῖται ἀπὸ τὴν τροφήν, ἀπὸ τὸν ἱματισμὸν καὶ ἀπὸ τὴν στέγην. Ἡ τροφὴ ἀποτελεῖται ἀπὸ τὰ προϊόντα τῶν σφαγίων καὶ ἀπὸ τὰ προϊόντα τῆς γῆς. Ἐὰν εἰς τὰ προϊόντα τῶν σφαγίων, ὅπου παίζει τὸν πρώτιστον καὶ μοναδικὸν ρόλον τὸ λιβάδι θελήσῃ τὸ καθεστὼς ἢ ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπαναφέρῃ τὰ ἐνοίκια τῶν λιβαδίων τὰ πρὸ τοῦ 1916 ἂν ὄχι τὰ πρὸ τοῦ 1912, τὸ ζήτημα ἐλύθη. Διότι γνωρίζω πολὺ καλά, ἐπειδὴ σχετίζομαι μὲ πολλοὺς ποιμένας, ὅτι τὰ σφάγια τὰ ὁποῖα εἶχον πρὸ τοῦ 1912 ἢ πρὸ τοῦ 1916 40 καὶ 50 λεπτὰ τὸ κεφάλι τὸ λιβαδιάτικο, σήμερον ἔχουν 70 δρχ. καὶ 60 δραχμάς! Τὰ δὲ μεγάλα σφάγια, τὰ ὁποῖα εἶχον 1.20, σήμερον ἔχουν 120. Ἐὰν πάρουμε ἀλλοιῶς, τὰ ἐνοίκια τὰ ὁποῖα ἦσαν εἰς τὴν μονὴν Πεντέλης καὶ Πετράκη καὶ εἰς τὴν Θεσσαλίαν, ἐνῷ εἶχον 2,500 τὸ ἔτος ἢ μᾶλλον τὸ ἑξάμηνον, τώρα ἔχουν 200.000 καὶ πλέον.

§41ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Νὰ ἀπαλλοτριωθοῦν.

§42Α. ΠΡΑΝΤΟΥΝΑΣ. Ὄχι· ἐὰν θέλῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπαναφέρῃ τὰ ἐνοίκια τὰ πρὸ τοῦ 1912 ἐν συγχρονισμῷ, θὰ πέσουν αἱ τιμαὶ ταυτοχρόνως καὶ δὲν θὰ ὑπάρξῃ κανεὶς ὁ ὁποῖος νὰ παραπονεθῇ. Ὅποιος θελήσῃ νὰ παραπονεθῇ, θὰ κυτάξῃ τὰς τιμὰς καὶ δὲν θὰ παραπονεθῇ. Ἐπιφυλάσσομαι ὅταν ἔλθῃ ἡ σειρὰ τοῦ νομοσχεδίου, νὰ τὸ ἀναπτύξω.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Π. Μερλόπουλος, Ι. Φωτόπουλος, Ἀθ. Πετρόβας, Γ. Λουπινᾶς, Α. Κοκκέβης, Ν. Δαγρές, Π. Φλέσσας, Ι. Κουρτάκης, Π. Κανελλόπουλος, Γ. Σεφερλῆς Δ. Τσαπόγας, Ι. Τσαρσούλης, Μ. Βυζᾶς καὶ Κ. Βουδούρης παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Συνέλευσιν διατί ἀνεβλήθη μέχρι τῆς 1ης Ἀπριλίου ἐ. ἔ. ἡ πλήρης ἐφαρμογὴ τοῦ Ν. Διατάγματος «περὶ ἀγροφυλακῆς», τοῦ ὁποίου ἡ ἐφαρμογὴ παρ’ ὅλης τῆς Μεσσηνίας ζητεῖται ὡς ἀνάγκη ἀμέσου προστασίας τῆς ἰδιοκτησίας, ἣν λυμαίνονται οἱ ἀγροζημιωταί.

§44Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ὑπ’ ἀριθ. 145 εἶναι σχετική.

§45Α. ΜΥΛΩΝΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Κατὰ τὸν νόμον περὶ ἀγροφυλακῆς ἐπιβάλλεται φορολογία εἰς τὰς περιφερείας ἐκείνας, εἰς τὰς ὁποίας πρόκειται νὰ ἰσχύσῃ ὁ νόμος ὑπὲρ τοῦ ταμείου τοῦ αὐτοτελοῦς, ὥστε νὰ ὑπάρξῃ ἐπάρκεια. Τὸ τοιοῦτον ἐγένετο καὶ εἰς τὴν ἐπαρχίαν Μεσσήνης ὅπου ὑπάρχει πράγματι ἀνάγκη ἐνισχύσεως τῆς ἀγροτικῆς ἀσφαλείας. Τὸ Β. Διάταγμα ἐπεξετάθη καὶ ἀπὸ τῆς 1 Ἀπριλίου θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ λειτουργήσῃ. Ἐν τῷ μεταξὺ εἰσπράττονται καὶ οἱ φόροι καὶ ἐλήφθη ἡ πρόνοια ὅπως οὐδὲν μέτρον παραλειφθῇ καὶ ἰσχύσῃ τὸ ταχύτερον ὁ νόμος.

§46Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ἐν τῷ Νομοθετικῷ Διατάγματι περὶ ἀγροτικῶν ἀσφαλειῶν ὑπῆρχε καὶ ἄλλη διάταξις ἡ ὁποία προβλέπει τὴν ἵδρυσιν ταμείων καὶ κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας δύναται κατ’ ἐξαίρεσιν νὰ θέσῃ εἰς ἐκτέλεσιν τὸν νόμον τοῦτον εἴς τινα διαμερίσματα μόνον, προβλέπει δὲ ἡ διάταξις αὕτη ὅπως τὰ διαμερίσματα ταῦτα ἔχωσιν ἤδη ἐπαρκεῖς προσόδους ἵνα ἐξ αὐτῶν ἐπαρκέσωσι τὰ ταμεῖα εἰς ἀναγκαίας ἐπιχορηγήσεις τῶν ὑπαλλήλων τῆς ἀγροτικῆς ἀσφαλείας. Τοῦτο συνέβη εἰς ἁπάσας τὰς ἐπαρχίας τοῦ νομοῦ Μεσσηνίας. Τὰ ταμεῖα τῶν ἐπαρχιῶν τούτων ἔχουσιν ἤδη συγκεντρώσει ἀρκετὰ ποσὰ ἐκ τῆς εἰδικῆς ἐπιχορηγήσεως, ἐπαρκῆ κατὰ τὴν ἀντίληψιν ἡμῶν ὅπως μισθοδοτήσουν τὸ προσωπικὸν τὸ προσδιωρισμένον διὰ τὴν ἀγροτικὴν ἀσφάλειαν. Λοιπὸν ταύτην τὴν ἀξίωσιν θὰ εἶχον οἱ Μεσσήνιοι, ἵνα, κατ’ ἐξαίρεσιν καὶ ἐφόσον συντρέχει ἡ περίπτωσις τῆς συγκεντρώσεως ἐπαρκῶν πόρων, ἐφηρμόζετο ὁ νόμος ἐν Μεσσηνίᾳ ἀπὸ τῆς 1ης Ἰανουαρίου. Τώρα ἀπὸ τὴν 1ην Ἰανουαρίου μετατιθέμεθα εἰς τὴν 1ην Ἀπριλίου, ἵνα κατὰ τὸ τρίμηνον διάστημα φανῇ ὁποία θὰ εἶναι ἡ εἴσπραξις ἐκ τῆς εἰδικῆς φορολογίας καὶ ἂν εἶναι ἐπαρκής. Ὁπωσδήποτε, κύριοι, ἐλάχιστον χρονικὸν διάστημα μᾶς χωρίζει, διότι καὶ ἡ συζήτησις ἡ γενομένη σήμερον εἶναι σχεδὸν περιττή, ἀφοῦ ἡ ἐρώτησις κατετέθη εἰς τὸ Προεδρεῖον πρὸς διμήνου, καὶ δὲν κατωρθώθη νὰ ἔλθῃ εἰς συζήτησιν. Ἀλλ’ ὁπωσδήποτε ἤθελον ἐπιστήσει τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἂν καὶ ἤδη ἐπείσθη, διότι ὑπάρχουσι συγκεντρωμένα εἰς τὰ ταμεῖα τῆς Μεσσηνίας ἐπαρκῆ χρηματικὰ ποσὰ ἐκ τῆς εἰδικῆς φορολογίας καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου ἐν ταῖς ἐπαρχίαις τῆς Μεσσηνίας, κατ’ ἐξαίρεσιν, διὰ Διατάγματος, μέχρις οὗ συνομολογηθῇ τὸ δάνειον τὸ ὁποῖον διαπραγματεύεται μετὰ τῆς Τραπέζης.

§47Γ. ΛΟΥΠΙΝΑΣ. Ἀνέμενον, κύριε Πρόεδρε, ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ νὰ μὴ περιωρίζετο μόνον εἰς τὴν ἁπλῆν διαβεβαίωσιν τῶν δυσχερειῶν τὰς ὁποίας ἐνεφάνισεν ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου, ἀλλὰ νὰ ἀντίκρυζε τὴν ἐπιτακτικὴν ἀνάγκην τῆς ἀμέσου ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου ὡς τὴν αἰσθάνεται ἡ πολυπληθεστέρα τάξις τῶν Ἑλλήνων ἀγροτῶν, διότι καὶ ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς αὐτῆς θὰ ἐξυπηρετεῖτο καὶ ἡ γενικὴ ἀσφάλεια τῆς Χώρας. Εἰς τοὺς ἀγροὺς συμβαίνουν τὸ πρῶτον τὰ μικρὰ ἐγκλήματα. Ἐκεῖθεν οἱ ἐγκληματίαι ὁρμῶνται εἰς τὰ μεγαλύτερα ἐγκλήματα καὶ θρηνοῦμεν ὅσα θρηνοῦμεν διὰ τὴν γενικὴν ἀσφάλειαν τῆς Χώρας. Ἀλλὰ δὲν θὰ ἐξυπηρετεῖτο μόνον, κύριε Πρόεδρε, ἡ γενικὴ ἀσφάλεια τῆς Χώρας θὰ ἐξυπηρετοῦντο διὰ τῆς ἀμέσου ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου αὐτοῦ καὶ τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Κράτους, θὰ ἐξυπηρετοῦντο καὶ τὰ οἰκονομικὰ τῆς κοινωνίας, ἡ ὁποία δυσφορεῖ. Ἀλλ’ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ καὶ αὐτὸς ὁ σκοπὸς τῆς συμφιλιώσεως, ὁ ὁποῖος τόσον μᾶς ἀπησχόλησεν θὰ ἐξυπηρετεῖτο σκοπιμώτερον καὶ πρακτικώτερον, διότι θὰ προσεταιριζόμεθα τὰς πολυπληθεῖς τάξεις τῶν ἀγροτῶν καὶ οὕτω πως τὸ κήρυγμα τοῦ μίσους θὰ ἠτόνει, θὰ ἐστρέφετο ἡ τάξις αὐτὴ πρὸς ἡμᾶς. Εἴμεθα δὲ καὶ ἐκτεθειμένοι, διότι εἴμεθα διάδοχοι τῆς Ἐπαναστατικῆς Κυβερνήσεως ἡ ὁποία ἐξέδωκε τὸ διάταγμα αὐτό, καὶ ραδιουργούμεθα ἀπὸ τὴν ἀντίθετον παράταξιν ὅτι τὸ νομοθέτημα ἐκεῖνο δὲν ἐγένετο ἐπὶ σκοπῷ ἐξυπηρετήσεως τῆς κοινωνίας, ἀλλ’ ἐπὶ σκοπῷ ἐκλογικῆς ἐκμεταλλεύσεως. Ὑπάρχει καὶ αὐτὴ ἡ ἀνάγκη διὰ νὰ ἐπιδιωχθῇ ἡ ἄμεσος ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου, ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς μόνον ἐλπίδα καὶ ὄχι βεβαίωσιν περὶ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου αὐτοῦ μᾶς ἔδωκε, διότι εἶπεν ὅτι ὑπολογίζει τὸν Ἀπρίλιον ὅτι ὁ νόμος θὰ ἐφαρμοσθῇ. Θὰ ἤθελον ὅμως ἀσφαλεστέραν ἀπάντησιν, καθησυχάζουσαν τὸν κόσμον ὁ ὁποῖος πληρώνει καὶ ὁ ὁποῖος θὰ ἔχῃ τὴν εὔλογον ἀξίωσιν νὰ ἔχῃ καὶ αὐτὸς ἀντιστάθμισμα τῆς πληρωμῆς τῶν φόρων.

§48Α. ΜΥΛΩΝΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Διὰ νὰ λειτουργήσῃ ὁ νόμος αὐτὸς ὑπάρχει ὡς προϋπόθεσις ἡ ἐπάρκεια ἡ οἰκονομική. Αὐτὴ δὲ θὰ γίνῃ διὰ τῆς ἀσφαλοῦς συλλογῆς τῶν φόρων αὐτῶν. Ὑπολογίζω δὲ ὅτι θὰ συλλεχθοῦν ἐντὸς αὐτοῦ τοῦ χρονικοῦ διαστήματος. Θέλετε νὰ διορίσω προσωπικὸν ἀπὸ τώρα χωρὶς νὰ ἔχωμεν ἐξασφαλίσει τοὺς πόρους; Τότε θὰ ἐπεβαρύνετο ὁ Προϋπολογισμὸς χωρὶς νὰ κατορθώσωμεν τίποτε.

§49Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ τοὐλάχιστον διὰ μίαν ἐκ τῶν πέντε ἐπαρχιῶν τοῦ νομοῦ μου δύναμαι νὰ σᾶς βεβαιώσω καὶ εἶμαι εἰς θέσιν νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἐν τῷ ταμείῳ ὑπάρχει ποσὸν 250 χιλιάδων, ὅπερ ἐπαρκεῖ πλήρως μέχρι τοῦ Ἀπριλίου διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς μισθοδοτήσεως τοῦ προσωπικοῦ τῆς ἀγροτικῆς ἀσφαλείας.

§50Ν. ΔΑΓΡΕΣ. Ἀκριβῶς δι’ αὐτὸν τὸν λόγον νὰ βεβαιωθῇ ἐκ μέρους τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τὸ ποσὸν τὸ εἰσπραχθησόμενον, διὰ νὰ δυνάμεθα νὰ ἴδωμεν ἂν εἶναι ἐπαρκὲς διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς μισθοδοσίας.

§51Α. ΜΥΛΩΝΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἐλᾶτε κύριοι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον νὰ σᾶς δώσω πληροφορίας. Δὲν ἤξευρον ὅτι θὰ ἦσαν χρήσιμοι.

§52Ν. ΔΑΓΡΕΣ. Ἄν εἶναι δυνατόν, νὰ δημοσιευθῇ ἀπὸ τοῦδε τὸ Διάταγμα τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου ἀπὸ 1ης Ἀπριλίου, διὰ νὰ πεισθῇ ἡ τάξις τῶν ἀγροτῶν, ἡ ὁποία ὑποφέρει, ὅτι θὰ ἐφαρμοσθῇ. Ἡ ὕπαιθρος χώρα ἀκριβῶς, κύριοι, ἔχει ἐγκαταλειφθῇ ὑπὸ τῆς Πολιτείας. Ἡ τάξις τῶν κτηματιῶν, ἡ τάξις τῶν ἀγροτῶν, αἵτινες τάξεις εἰσφέρουν εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον τὰ μεγαλύτερα ποσά, ἐργάζονται καὶ οἱ ἴδιοι, δαπανοῦν τόσα ποσὰ διὰ τὴν καλλιέργειαν τῶν κτημάτων των, ἀλλὰ δὲν λαμβάνουν ἀπόδοσιν, διότι ἐπέρχεται τὸ ἄτακτον στοιχεῖον καὶ προξενεῖ καταστροφάς, ἐκτὸς τῶν ζημιῶν τὰς ὁποίας ἐπιφέρουν αἱ διάφοροι θεομηνίαι. Διὰ πρώτην φορὰν παρουσιάζεται εἰς τὴν Ἑλλάδα ὁ θεσμὸς τῆς ἀγροφυλακῆς. Πρέπει νὰ δημοσιευθῇ τὸ διάταγμα τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου, διὰ νὰ ἡσυχάσῃ ὁ κόσμος καὶ παρακαλῶ νὰ γίνῃ τοῦτο ἀπὸ τώρα.

§53Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὀρθὸν εἶναι, κύριε Πρόεδρε, νὰ δημοσιευθῇ τὸ διάταγμα τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου, ἵνα καταστῇ δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθῇ ὁ διορισμὸς κατωτάτων ὀργάνων τῆς ἀγροφυλακῆς. Ἐκ τῆς μὴ ἐφαρμογῆς αὐτοῦ συνέβησαν πλεῖστα ὅσα. Οἱ κτηματίαι, διότι ἐνόμιζον ὅτι ὁ νόμος δὲν θὰ ἐφηρμόζετο, ἠπέλησαν, ὡς ἦτο ἑπόμενον, νὰ προβῶσιν εἰς διορισμὸν ἰδιωτικῶν ἀγροφυλάκων. Ἐκ τούτου καθ’ ἑκάστην συμβαίνουσιν εἰς τὰ κτήματα ζημίαι καὶ σκηναὶ πολλάκις αἱματηρόταται. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ ἐπισπεύσῃ, εἰ δυνατόν, πρὸ τῆς 1ης Μαρτίου νὰ ἐφαρμόσῃ τὸν νόμον. Εἶναι ἀνάγκη ἀπόλυτος κύριε Ὑπουργέ.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Χαβίνης παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Συνέλευσιν ἂν διετάχθη ἐκ νέου ἡ ἀπαλλοτρίωσις τοῦ χωρίου Χαλκιάδες τοῦ κάμπου Ἄρτης, οὗτινος διετάχθη ἡ ἀναστολὴ ἀπαλλοτριώσεως ὡς ἀνήκοντος εἰς Βέλγον ὑπήκοον.

§55Α. ΜΥΛΩΝΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Τὸ κτῆμα αὐτὸ ἔχει κηρυχθῇ ἀπαλλοτριωτέον καὶ ἀνεστάλη ἡ ἀπαλλοτρίωσις αὐτοῦ. Ἤδη διετάχθη ὁ προϊστάμενος τοῦ γραφείου Πρεβέζης νὰ μελετήσῃ τὰ τοῦ ἀγροκτήματος. Ἐλπίζω συντόμως νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα αὐτό.

§56Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Πρὸ τῶν ἐκλογῶν ἀκριβῶς εἶχεν ἀνασταλῆ ἡ ἀπαλλοτρίωσις τοῦ κτήματος αὐτοῦ, διότι παρεπονέθη ὁ ξένος Πρέσβυς. Μετέβην εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας καὶ διεμαρτυρήθην, ὁ δὲ κ. Δοξιάδης μοὶ εἶπεν ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ τίποτε, διότι ἔγινεν ἐπέμβασις, μέχρις ὅτου γίνωσιν αἱ ἐκλογαί. Ἤδη, κύριε Πρόεδρε, καθ’ ἑκάστην ἔχω ἐπιστολὰς ἐκ τῶν συμπολιτῶν μου, οἵτινες ὄχι μόνον διαμαρτύρονται, ἀλλὰ εὑρίσκονται καὶ εἰς δικαίαν ἀγανάκτησιν, διότι δὲν ἐπέρχεται μόνον ἀνισότης μεταξὺ τῶν πολιτῶν ἀλλὰ καὶ προσβολὴ εἰς τὴν ἀνεξαρτησίαν τοῦ Κράτους. Θὰ παρακαλέσω ὅθεν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν ὅπως προβῶσιν εἰς τὰ κατάλληλα μέτρα καὶ παύσῃ ἡ ἐπέμβασις αὐτὴ διὰ νὰ παύσῃ καὶ ἡ ἀγανάκτησις τῶν πολιτῶν.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Γ. Καλδῆς, Β. Καραπαναγιώτης, Γ. Παπανδρέου, Μ. Λαίλιος, Δ. Σάββας, Ὀρ. Κυπριανὸς καὶ Ι. Λαδᾶς παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Συνέλευσιν 1) πόσοι δασοφύλακες ἔπρεπε νὰ ὑπηρετοῦν κατὰ τὸν νόμον εἰς τὴν νῆσον Λέσβον καὶ πόσοι πράγματι ὑπηρετοῦν σήμερον 2) πόσοι ἔκτακτοι τοιοῦτοι ἀπελύθησαν ἐσχάτως καὶ 3) ἂν ἐπιβάλλεται, ἐφόσον δὲν ὑπάρχουν μόνιμοι δασοφύλακες, νὰ διορισθῶσιν ἔκτακτοι ἐκ τῶν εὐδοκίμως προϋπηρετησάντων, κατὰ προτίμησιν δὲ ἐκ τῆς τάξεως τῶν ἐφέδρων, διὰ νὰ θεραπεύωνται αἱ ἀνάγκαι τῶν κατοίκων.

§58Α. ΜΥΛΩΝΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἡ ἀνεπάρκεια τοῦ προσωπικοῦ καθ’ ὅλην τὴν Χώραν εἶναι προφανής. Τὸ αὐτὸ δὲ συμβαίνει καὶ διὰ τὴν Λέσβον. Ἐρωτῶμαι πόσοι ἔπρεπε νὰ εἶναι οἱ δασοφύλακες. Ὡρισμένως ἔπρεπε νὰ εἶναι 10 καὶ ὑπηρετοῦν 2, ἐπαύθησαν δὲ οἱ λοιποί. Ἐτέθη εἷς θεσμὸς ἐκτάκτων δασοφυλάκων, ἀλλ’ ἀπέτυχεν οἰκτρῶς, διότι οἱ ἔκτακτοι μὴ ἔχοντες νὰ ἀποβλέψωσιν εἰς μίαν σταδιοδρομίαν καὶ μὴ ἀμειβόμενοι ἐπαρκῶς κατέστησαν λυμεῶνες. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος τῆς γενομένης ἀπολύσεως τῶν 6 ἐκτάκτων δασοφυλάκων. Ἤδη ἀναμένομεν περὶ τοὺς 120 μαθητὰς ἐκ δύο δασονομικῶν σχολῶν. Ἐπίσης πρόκειται νὰ ἀπολυθῶσιν ἐκ τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ καὶ οἱ τῆς κλάσεως 1921 καὶ οὕτω δύναμαι νὰ ἐλπίζω εἰς τὴν αὔξησιν τῶν προσώπων. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος τῆς ἀνεπαρκείας τῶν δασοφυλάκων.

§59Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Διὰ νὰ ἐφαρμόζωνται οἱ νόμοι, ἡ Πολιτεία ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ διαθέτῃ τὰ ἀπαραίτητα ὄργανα, διότι ἄλλως εἶναι περιττὴ καὶ ἡ ψήφισις αὐτῶν. Εἰς τὴν Λέσβον, ὅπως ἠκούσθη ἀπὸ τοῦ στόματος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὑπάρχουσι δύο δασοφύλακες, ἰσχύει ὅμως ὁ νόμος περὶ ὑλοτομίας κλπ., ὅστις ἀπαιτεῖ ἀπὸ τοὺς πολίτας νὰ ὑποβάλλωνται εἰς διαφόρους διατυπώσεις, καὶ γεννᾶται τὸ ἐρώτημα: ἐφόσον δὲν ὑπάρχουσι τὰ ἀπαραίτητα δασονομικὰ ὄργανα ἵνα ἐφαρμόζηται ὁ νόμος αὐτός, νὰ κάμωσι τὰς ἐπιτοπίους ἐξελέγξεις, νὰ ἐκδίδωσι τὰ πρωτόκολλα κτλ., εἶναι δυνατόν, ἐρωτῶ, νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος αὐτός; ἢ οἱ πολῖται θὰ παύσουν ἐργαζόμενοι, ἢ θὰ ἀναγκασθοῦν νὰ παραβιάζουν τὸν νόμον, ἀλλὰ τότε ἔρχεται ὁ πέλεκυς τοῦ Ποινικοῦ Νόμου. Μοὶ φαίνεται ὅτι ἐφ’ ὅσον ἡ Πολιτεία δὲν διαθέτει ὄργανα ἐπιβάλλεται νὰ μεταρρυθμισθῇ ὁ νόμος ἐπὶ τὸ ἁπλούστερον, ὥστε νὰ διευκολυνθοῦν οἱ κάτοικοι, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παύσουν ὑλοτομοῦντες καὶ ἀνθρακοποιοῦντες. Τὸ ζήτημα ἔχει ἄμεσον σχέσιν μὲ τὰς βιοτικὰς ἀνάγκας τῆς πρωτίστης φύσεως. Τὰ δασικὰ προϊόντα εἶναι σὰν τὸ ψωμὶ διὰ τὸν λαὸν καὶ κάτι τι περισσότερον. Πῶς θέλομεν νὰ ἔχωμεν βελτίωσιν τῶν ὅρων τοῦ βίου, ἐφ’ ὅσον ἔχομεν νόμους αὐστηροτάτους χωρὶς νὰ ἠμποροῦμεν νὰ τοὺς ἐφαρμόζωμεν; Θὰ παρακαλέσω τὸν κύριον Ὑπουργὸν ἀντὶ νὰ περιμένωμεν πότε θὰ βγοῦν οἱ μαθηταὶ ἀπὸ τὰς δασονομικὰς σχολὰς νὰ εἰσηγηθῇ εἰς τὴν Συνέλευσιν τὴν ψήφισιν νόμου περὶ ὑλοτομίας ἀπηλλαγμένου πολλῶν διατυπώσεων. Διότι δὲν εἶναι μόνον ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἀπέχουν ἀπὸ τοῦ νὰ ἐργάζωνται ἢ παραβιάζουν τὸν νόμον, ἀλλ’ ἡ παραβίασις τοῦ νόμου γίνεται καὶ ἀφετηρία ἐκβιάσεως τοῦ αἰσχίστου εἴδους. Οἱ δύο καὶ μόνοι δασοφύλακες, οἱ ὁποῖοι ὑπάρχουσι, προτιμοῦν νὰ κάθηνται καὶ ἂν ἴδουν κανένα νὰ ἔχῃ ξύλα ἢ καυσόξυλα τὸν ἐρωτοῦν ποῦ εἶναι ἡ ἄδειά σου. Ἄδεια δὲν ὑπάρχει, διότι δὲν ἐπῆγεν ὁ ἁρμόδιος ὑπάλληλος νὰ τὴν ἐκδώσῃ καὶ ἔτσι ἐκμεταλλεύονται ἀγριώτατα καὶ ἀναισχύντως τὸν χωρικόν. Καὶ δὲν εἶναι μόνο τὰ δασικὰ ὄργανα διὰ τὰ ὁποῖα κατὰ τοιοῦτον τρόπον ἐκμεταλλεύονται τον χωρικόν. Ἔχουσι γνῶσιν τῆς καταστάσεως αὐτῆς καὶ οἱ ἀγροφύλακες καὶ οἱ χωροφύλακες καὶ ἐπιδίδονται εἰς τὴν ἄγρευσιν καὶ σύλληψιν αὐτῶν. Λοιπὸν πέφτουν εἰς τὰς χεῖρας πότε τοῦ ἑνός, πότε τοῦ ἄλλου καὶ ὑφίστανται τὴν ἀγριωτάτην ἐκμετάλλευσιν. Νομίζω ὅτι αὐτὴ ἡ κατάστασις, ἐφόσον δὲν περιορίζεται μόνον εἰς τὴν Λέσβον, ἀλλ’ ἔχει καὶ γενικώτερον χαρακτῆρα, ὡς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός, πρέπει νὰ ἐφελκύσῃ σοβαρῶς τὴν προσοχὴν τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργοῦ καὶ ὅλης τῆς Κυβερνήσεως. Εἶναι ζήτημα αὐτὸ καθ’ ἑαυτὸ λαϊκόν. Ἄς ἐξεύρῃ τὰ κατάλληλα μέτρα, ἂς ἐνισχύσῃ τὴν νομοθετικὴν μεταρρύθμισιν, ἡ ὁποία ἐπιβάλλεται ἐκ τῶν πραγμάτων, διὰ νὰ ἀνακουφίσωμεν τὸν Λαόν.

§60ΟΡ. ΚΥΠΡΙΑΝΟΣ. Δὲν διαφεύγει τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅτι τὰ δάση εἰς τὰ νησιὰ εὔκολα καταστρέφονται καὶ δύσκολα γίνονται. Δι’ αὐτὸ θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν ν’ ἀποσπάσῃ ἀνθρώπους ἀπὸ ἄλλα μέρη διὰ νὰ μὴ καταστρέφωνται τὰ δάση. Εἶναι γνωστὴ ἡ ἐπήρεια τῶν δασῶν ἐπὶ τοῦ κλίματος καὶ τῆς ἀτμοσφαίρας καὶ πρὸ παντὸς εἰς τὰ νησιά. Εἶμαι βέβαιος ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ μᾶς κάμῃ αὐτὴν τὴν χάριν. Ἐκτὸς αὐτοῦ, κύριε Πρόεδρε, ἔχομεν χιλίους ἐφέδρους, οἱ ὁποῖοι πένονται καὶ γυρίζουν εἰς τοὺς δρόμους. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἐξοικονόμησις προσωρινῶς διὰ προσλήψεως αὐτῶν;

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Γ. Παπανδρέου, Β. Καραπαναγιώτης, Ἰω. Λαδᾶς, Χ. Γρηγορίου, Γ. Καλδῆς. Ἐμμ. Μάρκογλου, Μ. Λιάλιος. Ὀρ. Κυπριανός, Δ. Σάββας, Δ. Γεωργαλᾶς, Ἰω. Σιφναῖος καὶ Δ. Ἀκάκιος παρακαλοῦσι τὴν Κυβέρνησιν νὰ γνωρίσῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν ποῖα εἰδικὰ μέτρα ἀπεφάσισεν ἢ σκέπτεται νὰ λάβῃ ὑπὲρ τῶν ἐφέδρων τῶν ὑπηρετησάντων ἐπὶ ἔτη μακρὰ τὴν Πατρίδα, πολλοὶ τῶν ὁποίων ἔμειναν ἀνάπηροι, ἄλλοι δὲ εὗρον τὰς οἰκογενείας των ἐν πλήρει οἰκονομικῇ καταστροφῇ. Δικαιοῦνται ἄρα νὰ ἐπικαλεσθῶσι τὴν ἰδιαιτέραν μέριμναν καὶ στοργὴν τῆς Πολιτείας;

§62Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἔχει ὑπὸ μελέτην ἡ Κυβέρνησις τὸ ζήτημα. Μόλις καταλήξῃ εἰς συμπεράσματα θὰ σπεύσῃ νὰ ἀνακοινώσῃ ταῦτα εἰς τὴν Συνέλευσιν.

§63ΟΡ. ΚΥΠΡΙΑΝΟΣ. Θὰ σᾶς παρεκαλοῦμεν νὰ μὴ βραδύνῃ ἡ μελέτη αὐτή, διότι αἱ ἀνάγκαι εἶναι ἐπείγουσαι.

§64Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Κύριοι, κατὰ τὴν ἀπάντησίν μου ἐπὶ τῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἐπισύρω τὴν προσοχήν της ἐπὶ τῆς λύσεως καὶ τῆς μελέτης τοῦ σπουδαιοτάτου τούτου ζητήματος, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὴν Ἑλλάδα τῆς σήμερον καὶ τὴν ἀπασχολεῖ, ὅπως ἀπησχόλησεν ὅλα τὰ Εὐρωπαϊκὰ Κράτη μετὰ τὸν πόλεμον. Ἔχω ν’ ἀναφέρω ὅτι κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς Ἐπαναστάσεως ἐξητάσθησαν ἐπανειλημμένως τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἔδει νὰ ληφθῶσι διὰ τὴν συστηματικὴν προστασίαν τῶν ἐφέδρων. Ἐν τούτοις παρετηρήθη μία συστηματικὴ ἀντίδρασις τῶν ὑπηρεσιῶν τῶν διαφόρων Ὑπουργείων λόγῳ τῆς ἀποτελματώσεως τῆς σκέψεως εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται οἱ ὑπαλληλικοὶ ὑπηρεσίαι καὶ συστηματικαὶ ἀντιδράσεις εἰς πάντα νεωτερισμὸν τὸν ὁποῖον ἤθελέ τις νὰ εἰσηγηθῇ. Θὰ ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον κύριον ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Ὑπουργόν, ὁ ὁποῖος ἀναμφισβητήτως θὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει του μίαν συστηματικὴν μελέτην, ἡ ὁποία ἐγένετο ἐπὶ τοῦ προκατόχου του Ὑπουργοῦ, κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς Ἐπαναστάσεως, ἡ ὁποία ἐμελετήθη παρ’ Ἐπιτροπῆς ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας καὶ ἄλλων ὑπαλλήλων κατὰ τὴν ὁποίαν ἐλήφθησαν σχετικαὶ νομοθετικαὶ διατάξεις διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν συμφερόντων τῶν ἐφέδρων καὶ τὴν ὑποχρεωτικὴν εἰσαγωγὴν αὐτῶν εἰς διαφόρους ἀνωνύμους Ἑταιρείας, ἀλλὰ μολονότι τότε ἐνεκρίθη, ἐν τούτοις ἐσταμάτησε καὶ δὲν ἐτέθη ἐν ἰσχύϊ, θὰ παρεκάλουν, λέγω, τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας ἰδιαιτέρως ἐπὶ τῆς μελέτης ταύτης νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν του.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χαβίνης παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Συνέλευσιν τίνα μέτρα ἔλαβε διὰ τὴν συγκοινωνίαν Πρεβέζης–Φαναρίου– Μαργαριτίου, καθόσον οὐδεμία ὁδὸς ὑπάρχει, ἐν καιρῷ δὲ χειμῶνος διακόπτεται ἐντελῶς ἡ συγκοινωνία. Ἐπίσης ἂν ἀπεφασίσθη ἡ κατασκευὴ τῆς ὁδοῦ Καντζᾶ–Λελόβων, μήκους 7 περίπου χιλιομέτρων, δι’ ἧς θὰ συγκοινωνῇ ἡ κωμόπολις Λέλοβα τοῦ νομοῦ Πρεβέζης μετὰ τῆς ἁμαξιτῆς ὁδοῦ Πρεβέζης–Ἰωαννίνων.

§66Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Πρώτην φορὰν λαμβάνω γνῶσιν τῆς συστάσεως καὶ διαβεβαιῶ τὸν κ. συνάδελφον ὅτι θὰ λάβω σημείωσιν καὶ θὰ διεξαγάγω τὴν μελέτην ἀμφοτέρων τῶν ἔργων.

§67Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς μοὶ εἶχε δώσει ἔγγραφον ἀπάντησιν ἐπ’ αὐτοῦ. Φοβοῦμαι ὅμως μήπως μείνωμεν μόνον μὲ τὴν μελέτην.

§68Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Πρέπει νὰ γνωρίζῃ ἡ Συνέλευσις ὅτι ὑπάρχουν μελέται παλαιαί, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ χρησιμοποιηθῶσι καὶ ἡ ὑπηρεσία κατέληξε μετὰ ἔρευναν τῆς διαφορᾶς τῶν τιμῶν νὰ συντάξῃ νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου ζητεῖ τὸν τριπλασιασμὸν τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν παλαιῶν μελετῶν διὰ νὰ κατορθωθῇ ἡ εἰς δημοπρασίαν ἔκθεσις τῶν ἔργων. Ἐξ ἄλλου ὅσον ἀφορᾷ τὰ ζητούμενα νέα ἔργα πρέπει νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει ἡ Συνέλευσις ὅτι μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ ὑποβληθέντος νομοσχεδίου καὶ μετὰ τὰς πιστώσεις τὰς ὁποίας θὰ λάβῃ ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ νέου προϋπολογισμοῦ θὰ διαταχθῇ ἡ κατασκευὴ τῶν ἔργων ἐκείνων, γενομένης ἀρχῆς ἀπὸ τὰ ἡμιτελῆ, διότι πλεῖστα ἐκ τῶν παλαιοτέρων ἔργων εἶναι ἡμιτελῆ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῶν μελετῶν θὰ παρακαλέσω τοὺς κυρίους συναδέλφους νὰ ζητῶσιν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον διὰ σημειωμάτων πληροφορίας διὰ νὰ διατάσσηται ἡ μελέτη ἐφόσον ἡ ὑπηρεσία θὰ ἔκρινε τὰ ἔργα ἀναγκαῖα.

§69Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, εἴπετε ὅτι κατ’ ἀρχὴν θὰ προτιμηθῶσι τὰ ἡμιτελῆ δημόσια ἔργα. Πρέπει νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψει ὅτι εἰς τὴν Ἤπειρον ἀπὸ τοῦ 1912 δὲν ἔγινεν οὔτε ἕνα χιλιόμετρον ὁδοῦ, ὅλος δὲ ὁ νομὸς Πρεβέζης δὲν ἔχει οὔτε ἀτραπόν. Πρὸ ἡμερῶν κατεστράφη μία γέφυρα τοῦ ποταμοῦ καὶ ὅλη ἡ ἐπαρχία ἔμεινεν ἄνευ συγκοινωνίας. Εἶναι μία ἐκ τῶν σπουδαιοτέρων συγκοινωνιῶν τῆς Ἠπείρου, καὶ παρακαλῶ νὰ προτιμηθῇ. Παρακαλῶ ἐπίσης νὰ κηρυχθῇ κατεπεῖγον τὸ νομοσχέδιον περὶ ὁδοποιΐας καὶ ψηφισθῇ.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χαβίνης παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Συνέλευσιν: 1) πόσοι ἀξιωματικοὶ εὑρίσκονται ἐν μονίμῳ διαθεσιμότητι καὶ πόσοι ἔλαβον σύνταξιν ὡς παθόντες ἐν πολέμῳ, 2) τίνα μέτρα ἔλαβε διὰ τὴν μόρφωσιν τῶν ἀνωτέρων στελεχῶν καὶ 3) πόσοι ἀξιωματικοὶ πλεονάζουν ἢ λείπουν καθ’ ὅπλον.

§71Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Πληροφορῶ τὸν ἀξιότιμον πληρεξούσιον ὅτι μόνιμοι ἀξιωματικοὶ ἐν μονίμῳ διαθεσιμότητι ἐκ τραυμάτων εἶναι 263, ἔφεδροι 40, ἐκ φυματιώσεως μόνιμοι 33, ἔφεδροι 22, ἐν ὅλῳ 358 ἕως τώρα, καὶ ἑκάστην δέ, ὅπως γνωρίζετε, παραπέμπονται εἰς τὴν Ἐπιτροπήν.

§72Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Μετὰ τὸν πόλεμον τοῦ 1913 ἐψηφίσθη νόμος εὐεργετικὸς ὑπὲρ τῶν ἀξιωματικῶν οἱ ὁποῖοι κατέστησαν ἀνίκανοι. Ἐκεῖνος ὁ νόμος παρέχει τόσα ἄλλα εὐεργετήματα ὅσα εἰς οὐδὲν ἄλλο Κράτος τοῦ κόσμου, διότι παρέχει τὸ μέγα πλεονέκτημα νὰ λαμβάνουν οἱ ἐν μονίμῳ διαθεσιμότητι δύο βαθμούς. Ἐν τούτοις κατὰ τὴν τελευταίαν περίοδον ἔγινε τοιαύτη ἑρμηνεία τοῦ νόμου ὥστε κατήντησε σιγὰ–σιγὰ νὰ φθάσουν τοὺς 100) ἀξιωματικούς. Καλὸν λοιπὸν θὰ εἶναι ὅπως συστήσητε νὰ παύσῃ αὐτὴ ἡ εὐρύτης τοῦ νόμου, ἀφ’ ἑτέρου δὲ διαταχθῶσι νὰ ἐκτελῶσιν ὑπηρεσίαν οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοί. Διότι ὀφείλω νὰ σᾶς καταστήσω γνωστὸν ὅτι ἐκ μιᾶς ἐπιστολῆς τὴν ὁποίαν εἶχον ἐξ Ἕλληνος ἀξιωματικοῦ, ἐν Γαλλίᾳ εἰς ἓν σύνταγμα ὑπηρετοῦν δύο ταγματάρχαι, τῶν ὁποίων τοῦ ἑνὸς λείπει τὸ ἕνα πόδι καὶ εἶναι προϊστάμενος τῶν οἰκονομικῶν ὑπηρεσιῶν, καὶ τοῦ ἄλλου λείπει τὸ χέρι καὶ εἶναι διοικητὴς τάγματος. Αὐτὸ ἀποδεικνύει ὅτι δύνανται νὰ παράσχουν ὑπηρεσίας. Φρονῶ λοιπὸν ὅτι πρέπει νὰ λάβητε μέτρα, ὥστε νὰ μὴ γίνηται τοιαύτη ἑρμηνεία τοῦ νόμου.

§73Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὅσον ἀφορᾷ τὸν νόμον δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἐφαρμόζεται ἀφόσον ἰσχύει. Διοικητικῶς ὅμως δέον νὰ σᾶς βεβαιώσω ὅτι ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς ἔλαβον πᾶν δυνατὸν μέτρον καὶ δι’ αὐστηρῶν ἐγκυκλίων, καὶ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἀκόμη, διότι εἶναι ἀληθὲς αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἴπετε, ὅτι γίνεται, ἂν ὄχι κατάχρησις, κάποια ἑρμηνεία μετ’ εὐρύτητος πέραν τοῦ δέοντος. Ἐπὶ τοῦ δευτέρου ἐρωτήματός σας δὲν ἔχω νὰ σᾶς πληροφορήσω παρὰ ὅτι τὸ Ἐπιτελεῖον τοῦ Στρατοῦ ἠσχολήθη καὶ κατὰ τὸ παρελθὸν μὲ τὸν καταρτισμὸν σχολείων. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ σχολεῖον τῶν ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν δὲν ἐλειτούργησεν, ὡς εἶναι γνωστόν. Τὸ μόνον τὸ ὁποῖον ἐγένετο εἶνε ἡ ἀποστολὴ 40 ἀξιωματικῶν εἰς τὴν Εὐρώπην. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ σχολεῖα τῶν κατωτέρων ἀξιωματικῶν ὑπάρχει σχέδιον νόμου τὸ ὁποῖον εἶναι πρὸς συζήτησιν.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας αἱ λοιπαὶ ἐρωτήσεις ἀναβάλλονται δι’ αὔριον.

§75ΣΚ. ΖΕΡΒΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως τῶν ἐπερωτήσεων.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§77ΣΚ. ΖΕΡΒΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ παρουσιάσω ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως μερικὰς πληροφορίας ἐπισήμους ληφθείσας ἐκ πηγῆς μὴ κυβερνητικῆς περὶ τοῦ ζητήματος τῶν Δωδεκανήσων. Θὰ παρακαλέσω τὴν Συνέλευσιν νὰ μὲ ἀκούσῃ, διότι ἡ Συνέλευσις δὲν εἶναι μόνον διὰ τὰ ἐσωτερικὰ ζητήματα, ἀλλὰ καὶ διὰ τὰ ἐξωτερικά. Ἡ Συνέλευσις μάλιστα ἡ Ἑλληνικὴ δὲν ὁμοιάζει μὲ τὰς Συνελεύσεις τῶν ἄλλων Ἐθνῶν, αἱ ὁποῖαι σκέπτονται μόνον διὰ τὴν ἐσωτερικήν των κατάστασιν, διότι ἔχουν τὴν ἐθνικήν των ἀποκατάστασιν συντετελεσμένην. Ἡ Συνέλευσις τῶν Ἑλλήνων εἶναι ὑποχρεωμένη δυστυχῶς καὶ θὰ εἶναι ἀκόμη ἐπὶ πολὺν χρόνον νὰ σκέπτηται καὶ διὰ τοὺς ἀλυτρώτους Ἕλληνας. Ἐνθυμεῖσθε τότε ὅτι εἶχον τὴν τιμὴν νὰ παρουσιάσω ἐνώπιον ὑμῶν τὴν γνώμην τῆς Αὐτοῦ Ἐξοχότητος τοῦ Ὑφυπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς Ἀγγλίας, ἐρωτηθέντος πρὸ 8 ἡμερῶν ἀκριβῶς ὑπό τινος βουλευτοῦ τίνας γνώμας ἔχει περὶ τοῦ ζητήματος τῆς Τζούμπαλανδ καὶ τῶν Δωδεκανήσων. Ἐνθυμεῖσθε ὅτι εἶχον τὴν τιμὴν ν’ ἀναφέρω ἐπακριβῶς τὴν γνώμην τῆς Αὐτοῦ Ἐξοχότητος. Ἡ γνώμη ἐκείνη ἔκαμε τὴν δέουσαν ἐντύπωσιν καὶ προυκάλεσεν ὡρισμένην ἐνέργειαν ἐκ μέρους ὡρισμένων Δυνάμεων. Τινὲς καλοθεληταὶ τῶν Δωδεκανησίων ἐν Εὐρώπῃ ἰσχυρότατοι παράγοντες, ἐνόμισαν ὅτι ἔπρεπε νὰ χρωματίσουν τὰς δηλώσεις ἐκείνας ὡς δηλώσεις γενομένας ἀπὸ πρωτόπειρον ὑφυπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν. Τὴν παρελθοῦσαν ἑβδομάδα, εἰς τὴν Βουλὴν τῶν Κοινοτήτων, βουλευτής τις ὑπέβαλεν ἐπερώτησιν, παρόντος καὶ τοῦ ἀξιοτίμου Πρωθυπουργοῦ τῆς Ἀγγλίας, περὶ τοῦ τίνα γνώμην εἶχεν ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις περὶ Δωδεκανήσων καὶ περὶ Τζούμπαλανδ· καὶ ὁ ἀξιότιμος Πρωθυπουργὸς τῆς Ἀγγλίας εἶχε τὴν καλοσύνην νὰ κάμῃ τὰς ἑξῆς δηλώσεις. Αἱ δηλώσεις αὗται εἶναι τεσσάρων εἰδῶν. Πρῶτον εἶπεν ὅτι ἕνεκα τοῦ βραχέος χρονικοῦ διαστήματος κατὰ τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται εἰς τὴν Ἀρχήν, δὲν εἶχε τὸν ἀναγκαιοῦντα χρόνον ἵνα μελετήσῃ ἐπακριβῶς τὸ περίπλοκον ζήτημα τῶν Δωδεκανήσων, διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ ὁρίσῃ ἀκριβῶς τὸν τρόπον τῆς πολιτικῆς του. Ἡ δευτέρα δήλωσις εἶναι ἡ ἑξῆς: Εἶπεν εἰς τοὺς ἀντιπροσώπους τοῦ Ἀγγλικοῦ Λαοῦ ὅτι, μελετήσας τὰ ἔγγραφα, εὗρεν ὅτι κατ’ Ἀπρίλιον τοῦ 1920 ἡ Ἀγγλία εὑρισκομένη εἰς συνεννοήσεις μετὰ τῆς Ἰταλίας διὰ τὸ ζήτημα τῆς Τζούμπαλανδ εἶχε συνάψει συμφωνίαν, διὰ τῆς ὁποίας ἐξεχώρει μὲν τὴν ἐπαρχίαν ταύτην τῆς βορειοανατολικῆς Ἀφρικῆς εἰς τὴν Ἰταλίαν ὑπὸ τὸν ὅρον ὅτι θὰ ἐδίδετο αὕτη ἐν ἰσχύϊ ὅτε θὰ εἶχον καθορισθῆ ἐπακριβῶς τὰ μεταξὺ τῶν δύο Ἐθνῶν ζητήματα. Ἐδήλωσεν ἐπισήμως ὁ Ἄγγλος Πρωθυπουργὸς καὶ εὑρέθη ἐπίσημος ἐπιφύλαξις ὑπογραφεῖσα ὑπὸ τοῦ ἐκτελέσαντος τὰς διαπραγματεύσεις Λόρδου Μίλνερ, ἐπιφύλαξις διὰ τῆς ὁποίας ἡ Ἀγγλία ἐπεφύλασσεν εἰς ἑαυτὴν τὸ δικαίωμα νὰ θέση εἰς ἐνέργειαν τὴν συνθήκην ἐκείνην εὐθὺς ὡς καθωρίζοντο ὅλα τὰ ζητήματα μεταξὺ τῶν δύο Ἐθνῶν. Τρίτη δήλωσις, ἡ ὁποία μᾶς ἐνδιαφέρει ἐξαιρετικῶς, εἶναι ὅτι τὸ ζήτημα τῶν Δωδεκανήσων καθωρίσθη βραδύτερον μετὰ τὴν συμφωνίαν τῆς Τζούμπαλανδ, διότι τὸ ζήτημα τῆς Τζούμπαλανδ καθωρίσθη τὸν Ἀπρίλιον τοῦ 1920 ἐνῷ τὸ τῆς Δωδεκανήσου καθωρίσθη τὸν Αὔγουστον τοῦ 1920 καὶ εἶπεν ὁ Ἄγγλος Πρωθυπουργὸς ὅτι τὸ ζήτημα τῆς Δωδεκανήσου εἶναι συναφὲς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς Τζούμπαλανδ καὶ ὅτι, προκειμένου νὰ τεθῇ ἡ σύμβασις αὕτη ἐν ἰσχύϊ, ἡ Ἀγγλική Κυβέρνησις ἀπήντησεν εἰς τὴν Ἰταλίαν, ὅτι τὰ δύο αὐτὰ ζητήματα εἶναι συναφῆ καὶ ὅτι πρέπει νὰ καθορισθοῦν ὁμοῦ, διότι τὸ ζήτημα τῶν Δωδεκανήσων δὲν ἀφορᾷ τὴν Ἑλλάδα καὶ τὴν Ἰταλίαν, ἀλλ’ ἀφορᾷ καὶ τοὺς Συμμάχους, οἱ ὁποῖοι παρακολουθοῦν τὴν ἐξέλιξιν καὶ τὴν ἐφαρμογὴν τῆς συνθήκης. Καὶ τελευταῖον ἐδήλωσε, κύριε Πρόεδρε, ὅτι οἱ κάτοικοι τῶν Δωδεκανήσων εἶναι καθαρῶς Ἕλληνες καὶ μόνοι Ἕλληνες καὶ ὅτι ἡ Ἀγγλία ἐνδιαφερομένη διὰ τὴν διεθνῆ δικαιοσύνην θέλει νὰ δώσῃ δικαίαν λύσιν εἰς τὸ Δωδεκανησιακὸν ζήτημα διὰ νὰ λείψῃ πᾶσα ἀνησυχία ἀπὸ τὸ Αἰγαῖον. Αὐταὶ εἶναι αἱ δηλώσεις αἱ ἐπίσημοι τὰς ὁποίας ἔχομεν ἐξ ἐπισήμων πηγῶν καὶ αἱ ὁποῖαι ἐνόμισα ὅτι ἔπρεπε νὰ ἔλθωσιν ἐνώπιον τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως, διότι ἔχω καθῆκον πρῶτον ἀπέναντι τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως διὰ νὰ παρακολουθῇ τὰ γενόμενα ἐκτὸς τῶν ὁρίων τοῦ Ἔθνους, διότι δὲν ὑπελείφθησαν παρὰ ἐλάχισται χῶραι ἐκτὸς τῶν ὁρίων τοῦ Κράτους καὶ δεύτερον ἔχω καθῆκον νὰ κάμω μίαν ἔκκλησιν πρὸς τὸν εὐγενῆ Ἰταλικὸν Λαόν, ὁ ὁποῖος ἐπολέμησεν ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας τῶν λαῶν καὶ τῆς δικαιοσύνης τοῦ κόσμου, νὰ παρακαλέσω τὴν εὐγενῆ Ἰταλίαν, ἡ ὁποία ἐπολέμησεν ὑπὲρ τῆς ἱερότητος τῶν συνθηκῶν, ὅπως ἐφαρμόσῃ τὴν συνθήκην κάτωθι τῆς ὁποίας εὐηρεστήθη νὰ θέση τὴν ὑπογραφήν της. Ἐπίσης ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὁπόθεν ἀκούεται παντοῦ ἡ φωνή, νὰ κάμω ἔκκλησιν πρὸς τὸν ἰσχυρὸν πολιτικὸν τῆς Ἰταλίας, τὸν κ. Μουσσολίνι, ὁ ὁποῖος ὡς ἔμβλημα τῆς πολιτικῆς του ἔχει ἀναγράψει τὴν εἰλικρίνειαν καὶ τὴν δικαιοσύνην, ὅπως λάβῃ τὴν εὐγενῆ καλωσύνην νὰ κάμῃ τὴν χειρονομίαν καὶ ἀποδώσῃ τὴν ἐλευθερίαν εἰς τὴν Δωδεκάνησον. Ἔχω καθῆκον νὰ ἐκφράσω τὴν εὐγνωμοσύνην μου πρὸς τὴν ἀθάνατον θαλασσοκράτειραν Ἀγγλίαν (χειροκροτήματα), ἡ ὁποία δέχεται χάριν τῆς διεθνοῦς ἡσυχίας καὶ τῆς διεθνοῦς δικαιοσύνης νὰ ὑποστῇ θυσίας χάριν τῶν Δεδεκανήσων. Πρὶν ἢ τελειώσω θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὴν Συνέλευσιν ὅπως εὐαρεστούμενοι ἐντείνουν τὴν προσοχήν των εἰς τὴν ταχεῖαν καὶ ὁριστικὴν λύσιν τοῦ Δωδεκανησιακοῦ ζητήματος διότι εἰς τὸ Αἰγαῖον ὑπάρχει μία πληγή, ὑπάρχει ἓν νέφος, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ διαλυθῇ, νὰ ἀναπτυχθοῦν σχέσεις ἐμπιστοσύνης μεταξὺ δύο λαῶν, αἱ ὁποῖαι μέχρι τοῦ 1912 ὑπῆρξαν ἀδελφοὶ καὶ οἱ ὁποῖοι μετὰ τὴν λύσιν τοῦ Δωδεκανησιακοῦ ζητήματος θὰ εἶναι καὶ πάλιν ἀδελφοὶ διὰ νὰ παρευρεθῶσιν ὁμοῦ εἰς τὴν εὐρεῖαν λεωφόρον τοῦ πολιτισμοῦ. Κύριοι, σᾶς ἀπησχόλησα, ἀλλ’ εἶχον καθῆκον ἐξαιρετικόν. (Χειροκροτήματα).

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων. Ὁ κ. Φραγκούδης ἐπερωτᾷ τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Δικαιοσύνης διατί δὲν κατέθεσαν τὰ ὑπ’ αὐτοῦ πρὸ πολλοῦ αἰτηθέντα ἔγγραφα (26 Ἰανουαρίου ἐ.ἔ.), τὰ σχετιζόμενα μὲ τὴν ἐνοχὴν τοῦ Βασιλέως καὶ τὰς ἀνακρίσεις τῶν ὑπασπιστῶν του σχετικῶς μὲ τὸ κίνημα.

§79Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Πρὸ μηνός, κύριοι, ἐζήτησα τὰ ἔγγραφα τὰ σχετιζόμενα μὲ τὴν ἐνοχὴν τῶν ὑπασπιστῶν τοῦ Βασιλέως καὶ αὐτοῦ εἰς τὸ τελευταῖον εὐτυχῶς ἀποτυχὸν κίνημα τοῦ Ὀκτωβρίου. Τὰ ἔγγραφα αὐτὰ δὲν κατετέθησαν καὶ φυσικὰ ἡ ἐρώτησίς μου μετεβλήθη ἀφ’ ἑαυτῆς εἰς ἐπερώτησιν. Εἶχον μάθει ὅτι τὰ ἔγγραφα εὑρίσκοντο εἰς τὸ γραφεῖον τῆς Ἐπαναστάσεως, ἀπηύθυνα δὲ τὴν ἐρώτησίν μου εἰς ἕνα ἐκ τῶν δύο Ὑπουργῶν τῆς Δικαιοσύνης ἢ τῶν Στρατιωτικῶν, οἱ ὁποῖοι, ὑποθέτω, παρέλαβον τὰ ἀρχεῖα τῆς Ἐπαναστάσεως. Ἀμέσως μετὰ τὸ κίνημα αἱ ἐφημερίδες ἀνέγραψαν τὰ ἑξῆς, ὡς τὰ συγκεφαλαιώνει ὁ στρατηγὸς Πάγκαλος εἰς ἓν ἄρθρον δημοσιευθὲν τὴν 7ην Νοεμβρίου εἰς τὸν «Ἐλ. Τύπον» (ἀναγινώσκει): «Δύο ὑπασπισταὶ τοῦ Βασιλέως φυλακίζονται ὡς δρῶντα πρόσωπα τοῦ κινήματος, τὰ ἀεροπλάνα ἁρπάζονται ἀπὸ τὸ Τατόϊ ὑπὸ φάλαγγος ὁλοκλήρου αὐτοκινήτων, ἐνῷ ὁ ὑπασπιστὴς καὶ τὸ λοιπὸν προσωπικὸν λησμονεῖ νὰ τηλεφωνήσῃ ἀμέσως πρὸς τὰς Ἀρχάς, ἡ ἀνακτορικὴ φρουρὰ ἀποτελεῖ τὸ κύριον ἔρεισμα τῶν στασιαστῶν ἐν Ἀθήναις, ὡς ἐμφαίνεται ἐκ πλείστων ἐνδείξεων καὶ δύο ἐγγράφων τῶν στασιαστῶν κατασχεθέντων ἐν Κορίνθῳ, ἡ Ἐπανάστασις καὶ ἡ Κυβέρνησις εἶναι βεβαία περὶ τῆς ἐνοχῆς τῆς Αὐλῆς εἰς τὸ κίνημα καὶ αἴφνης σκηνοθετεῖται τὸ περίφημον Συμβούλιον καὶ δηλοῦται παρὰ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ ἐν αὐτῷ ὅτι ὁ Βασιλεὺς ἐτήρησεν ἀπόλυτον οὐδετερότητα εἰς τὸ κίνημα!» Τὸ ἀνακοινωθὲν δὲν εἶχε τὴν λέξιν «ἀπόλυτον», ἀνέγραφε μόνον «ἐτήρησεν οὐδετερότητα». Πραγματικῶς δὲ ὁ κ. τότε Πρωθυπουργὸς ἐδήλωσε τὴν ἐπαύριον τοῦ σπουδαίου αὐτοῦ Συμβουλίου ὅτι ὁ Βασιλεὺς ἐτήρησεν οὐδετερότητα, τὸ ὁποῖον σημαίνει ὅτι ἦτο ἐν πλήρει γνώσει τῶν συμβαινόντων, διότι ἡ οὐδετερότης τηρεῖται ἐν μέσῳ δύο μαχομένων στρατοπέδων, ἑπομένως ἔπρεπεν, ἂν ἐγνώριζε τὸ πρᾶγμα, νὰ τὸ καταγγείλῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἵνα λάβῃ προληπτικὰ μέτρα. Οὐδεμία ὑπάρχει ἀμφιβολία ἐξ ὅσων εἶπεν ὁ κ. τότε Πρωθυπουργὸς ὅτι ἐκτύπα ἡ καρδία του ὑπὲρ τῆς ἐπιτυχίας τοῦ κινήματος, τοῦ ὁποίου οἱ ὑπασπισταί του ἦσαν ἐν γνώσει. Νομίζω λοιπὸν ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ ἀνεύρῃ τὰ αἰτηθέντα ἔγγραφα, διότι, καὶ ἂν ἔχῃ ἐκπέσει ἡ Δυναστεία, πάντως πρέπει νὰ ἀνευρεθῶσι τὰ ἔγγραφα αὐτά, ἵνα λάβωμεν γνῶσιν αὐτῶν καὶ διαφωτίσωμεν σχετικῶς τὸν Λαόν.

§80Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὑποθέτω ὅτι δύναμαι νὰ δώσω μίαν πληροφορίαν, ἥτις αὐτὴν τὴν στιγμὴν μοὶ ἀνεκοινώθη: Ὁ Διευθυντὴς τοῦ Πολιτικοῦ Γραφείου μοὶ ἀνεκοίνωσεν αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὅτι ὁ σχετικὸς φάκελος εὑρίσκεται εἰς τὸ Πολιτικὸν Γραφεῖον. Τοῦτο διὰ πρώτην φορὰν τὸ πληροφοροῦμαι καὶ θέλω φροντίσει νὰ διαβιβασθῇ οὗτος εἰς τὸ Προεδρεῖον τῆς Συνελεύσεως.

§81Γ. ΦΡΑΓΚΟΥΔΗΣ. Ἔπρεπε νὰ εἶχε προσαχθῇ ὁ φάκελος αὐτός.

§82Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ ἐπερώτησις ἀπηυθύνετο πρὸς τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τῆς Δικαιοσύνης· δὲν ἀπηυθύνθη πρὸς ἐμέ. Ἐγὼ δὲ αὐτὴν τὴν στιγμήν, ὡς εἶπον, ἐπληροφορήθην ὅτι εὑρίσκεται ὁ φάκελος εἰς τὸ Πολιτικὸν Γραφεῖον.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Γ. Κακουλίδης, Γ. Μπούμπουλης καὶ Λ. Θεοχάρης ἐπερωτῶσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν διὰ τίνας λόγους προσκόπτει ἡ ἐκτέλεσις τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 12081 συμβολαίου τῆς 14 Ὀκτωβρίου 1900 καὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3615 συμβολαίου τῆς 24 Ἰουλίου 1902 περὶ συμβιβασμοῦ τοῦ Μετοχικοῦ ταμείου τοῦ κατὰ γῆν Στρατοῦ μὲ τὰ Ναυτικὰ ταμεῖα, ὅσον ἀφορᾷ τὴν διανομὴν τοῦ κληροδοτήματος Συγγροῦ ἐξ 20 καὶ πέντε χιλιάδων λιρῶν Ἀγγλίας.

§84Γ. ΚΑΚΟΥΛΙΔΗΣ. Δι’ ὀλίγων λέξεων ἐπεθύμουν νὰ παραστήσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅτι τὸ Μετοχικὸν ταμεῖον τοῦ κατὰ γῆν Στρατοῦ ἔχει γίνει Κράτος ἐν Κράτει καὶ ἀρνεῖται ἐπὶ ἔτη ἤδη νὰ συμμορφωθῇ πρὸς τὰς ἀναληφθείσας ὑπ’ αὐτοῦ ὑποχρεώσεις. Διὰ τοῦτο ζητοῦμεν νὰ προσαχθῶσιν αἱ σχετικαὶ πρὸς τὸ ζήτημα αὐτὸ πληροφορίαι.

§85Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ἡ διαφορὰ μεταξὺ τῶν τριῶν ταμείων τοῦ κατὰ γῆν Στρατοῦ καὶ τῶν δύο Ναυτικῶν εἶναι ἐκκρεμὴς ἀπὸ εἰκοσαπενταετίας καὶ πλέον Εἶχε λάβει κατ’ ἀρχὰς τὴν δικαστικὴν ὁδόν, μετὰ πολλὰς δεδιακυμάνσεις κατέληξεν εἰς τὴν σύνταξιν δύο συμβιβαστικῶν συμβολαίων. Ἀλλ’ ἐνῷ συνετάχθησαν τὰ συμβιβαστικὰ αὐτὰ συμβόλαια ἐντούτοις τὰ ταμεῖα αὐτὰ κατώρθωσαν νὰ παραμείνουν ἐν διαφωνίᾳ καὶ νὰ μὴ καταλήγουν εἰς τὴν πραγματοποίησιν τῶν συμφωνηθέντων συμβιβαστικῶν συμβολαίων. Τὸ ζήτημα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τύχῃ τῆς γνώμης τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, εἶναι ἔρις δικαστικῆς φύσεως. Εἶναι ἀνάγκη νὰ πεισθῇ τὸ ταμεῖον τοῦ κατὰ ξηρὰν Στρατοῦ ὅτι εὑρίσκεται ἐν ἀδίκῳ ἢ τὰ ἄλλα δύο ταμεῖα νὰ ὑποχωρήσωσι καὶ φθάσωσιν εἰς ἐξομάλυνσιν αὐτῆς τῆς διαφορᾶς. Μέτρον δυνάμενον νὰ ἐπισπεύσῃ τὴν λύσιν δὲν δύναται νὰ εὕρῃ ὁ Ὑπουργός.

§86Γ. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Κύριοι, πρόκειται περὶ τῆς διαφορᾶς τριῶν ταμείων, τοῦ ταμείου τοῦ Μετοχικοῦ τοῦ κατὰ ξηρὰν Στρατοῦ, τοῦ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ ταμείου καὶ τοῦ ἑτέρου Ναυτικοῦ ταμείου. Εἰς τὸ Ναυτικὸν ταμεῖον, τὸ ὁποῖον εἶναι ὑπὸ τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας; περιλαμβάνεται ὁλόκληρος κόσμος ἐργατῶν θαλάσσης, ὁ ὁποῖος προσφέρει καὶ προσέφερε μεγίστας ὑπηρεσίας ὡς μία ἐκ τῶν πλουτοπαραγωγῶν δυνάμεων τῆς Χώρας. Εἰς τὸ Ναυτικὸν αὐτὸ ταμεῖον ὑπάγεται ἡ Ναυτικὴ Συνομοσπονδία τῶν ἰδιοκτητῶν ἱστιοφόρων καὶ ὁ Σύνδεσμος τῶν ἐμποροπλοιάρχων. Ἡ διαφωνία προῆλθεν ἀπὸ μίαν ἀοριστίαν τῆς διαθήκης τοῦ ἀειμνήστου Συγγροῦ, ὁ ὁποῖος διὰ τῆς διαθήκης του κατέλιπεν ἓν κληροδότημα ἐξ 25,000 λιρῶν Ἀγγλίας, τὸ ὁποῖον ἠμφισβητήθη ὑπὸ τῶν τριῶν ταμείων. Ἡ ἀμφισβήτησις ἔλαβε τὴν δικαστικὴν ὁδόν, ἀλλ’ ὅταν ἔφθασε μέχρι τοῦ Ἀρείου Πάγου ἀπεφασίσθη νὰ σταματήσῃ τὴν δικαστικὴν πρόοδον ἡ ὑπόθεσις καὶ ἐπέλθῃ συμβιβαστικὴ λύσις. Συνετάχθησαν δὲ δύο συμβόλαια, τὸ ἓν ὑπ’ ἀριθμὸν 12081 τῆς 14ης Ὀκτωβρίου 1900 καὶ τὸ ἕτερον ὑπ’ ἀριθμὸν 3615 τῆς 24ης Ἰουλίου 1902. Διὰ τῶν συμβολαίων αὐτῶν τὸ Μετοχικὸν ταμεῖον τοῦ κατὰ γῆν Στρατοῦ ἀνελάμβανε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ προέλθῃ εἰς συμβιβασμὸν μὲ τὰ Ναυτικὰ ταμεῖα. Ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης τὸ Μετοχικὸν ταμεῖον τοῦ κατὰ γῆν Στρατοῦ ἔλαβεν ὑπὸ τὴν κυριότητά του τὰ χρήματα καὶ ἡ συμφωνία ἐκείνη, ὁ συμβιβασμὸς αὐτὸς ὁ ὑπογεγραμμένος, οὐδέποτε ἐτέθη εἰς ἐφαρμογήν, διότι τὸ Μετοχικὸν ταμεῖον τοῦ κατὰ γῆν Στρατοῦ δὲν ἠθέλησε ποτὲ νὰ τὸν ἐφαρμόσῃ. Καὶ ὄχι μόνον τοῦτο ἀλλὰ τὴν 19ην Ἀπριλίου 1918 ἐψηφίσθη ὁ νόμος 1361, διὰ τοῦ ὁποίου κατελογίσθη ὡς περιουσία τοῦ ταμείου αὐτοῦ τὸ ἀμφισβητούμενον αὐτὸ ποσὸν τῶν 25.000 λιρῶν, νόμος δηλαδὴ δημευτικός. Τῇ δὲ 14 Ἰουλίου 1918, ὅτε πλέον εἶχον λήξει αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς, ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἔκαμεν ἔκθεσιν εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον περὶ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς, κατόπιν τῆς ὁποίας τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἐξέδωκε τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 1476 Ν. Δ., διὰ τοῦ ὁποίου κατήργησε τὰς διατάξεις τοῦ ἐδαφίου 9 τοῦ ἄρθρου 7 τοῦ ὑπ’ ἀριθμὸν 1364 δημευτικοῦ νόμου. Τὸ νομοθετικὸν αὐτὸ μέτρον εἰσήχθη εἰς τὴν παρελθοῦσαν Ἐθνοσυνέλευσιν, ἀλλ’ ἀτυχῶς ὁ ὀλιγοχρόνιος αὐτῆς βίος δὲν ἐπέτρεψε νὰ ψηφισθῇ. Θὰ παρακαλέσω τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς τῶν Ναυτικῶν καὶ Στρατιωτικῶν, ἰδίως δὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ ἐπιληφθῶσι τῆς λύσεως αὐτοῦ τοῦ ζητήματος, διὰ τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρεται περισσότερον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, διότι εἰς αὐτὸν ἀνήκει ὅλος αὐτὸς ὁ κόσμος ὁ ἐνδιαφερόμενος. Θὰ παρακαλέσω δὲ τὸν κ. Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ὅπως χρησιμεύσῃ ὡς διαιτητὴς μεταξὺ τῶν δύο Ὑπουργῶν, διὰ νὰ λυθῇ αὐτὸ τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἐπὶ τόσων νόμων βασίζεται.

§87Α. ΠΡΑΝΤΟΥΝΑΣ. Κατ’ ἀναλογίαν τὸ Μετοχικὸν ταμεῖον τῆς ξηρᾶς εἶναι πλουσιώτερον.

§88Γ. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Κύριε Πραντούνα, εἶναι συμφωνητικὸν ὑπογεγραμμένον. Εἶναι ζήτημα τιμῆς.

§89Α. ΠΡΑΝΤΟΥΝΑΣ. Διατί δὲν ἐφηρμόσθη;

§90Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐκτὸς τοῦ ποσοῦ τῶν 25 χιλιάδων λιρῶν ὑπάρχουσι καὶ πλεονάσματα.

§91Γ. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Τὰ πλεονάσματα διενεμήθησαν.

§92Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Τὸ νομοσχέδιον περὶ τοῦ ὁποίου ὡμιλήσατε, τὸ ὁποῖον ὑπεβλήθη εἰς τὴν τελευταίαν Ἐθνοσυνέλευσιν, διακανονίζει καὶ τὸ ὑπόλοιπον ποσὸν τῶν 25 χιλιάδων λιρῶν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ διακανονισμοῦ τῶν πλεονασμάτων. Καὶ ἐρωτῶ: κατὰ πόσον θεωρεῖται σκόπιμον νὰ ψηφισθῇ νόμος ὁ ὁποῖος διαθέτει καὶ τὸ ποσὸν τὸ ὑπολειπόμενον τῶν 25 χιλιάδων λιρῶν ἐπὶ τῇ βάσει ἑνὸς διακανονισμοῦ ἐπὶ ποσοῦ πολὺ μεγαλυτέρου; Ἠννοήσατε τί θέλω νὰ εἴπω; Ὁ διακανονισμὸς θὰ γίνῃ διὰ τῆς νομοθετικῆς ὁδοῦ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ καταμερισμοῦ ἐκείνου ὁ ὁποῖος ἔγινε διὰ τὰ πλεονάσματα.

§93Γ. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Τοῦτο συμπεριλαμβάνεται, κύριε Ὑπουργέ, εἰς τὸν συμβιβασμόν, ὁ ὁποῖος ἔγινε, τί θὰ πάρῃ ἕκαστον ταμεῖον.

§94Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ὥστε δὲν ὑπολείπεται παρὰ ἡ νομοθετικὴ ὁδός.

§95Γ. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἡ νομοθετικὴ ἐργασία διὰ νὰ κανονισθῇ τὸ ζήτημα.

§96Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Μάλιστα.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μοὶ ὑπεβλήθη πρότασις ὑπογεγραμμένη ὑπὸ 10 πληρεξουσίων ὅπως γενικευθῇ ἡ συζήτησις. Ἡ συζήτησις γενικεύεται. Ὁ κ. Γρηγοριάδης ἔχει τὸν λόγον.

§98Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ Μετοχικὸν ταμεῖον τοῦ κατὰ γῆν Στρατοῦ δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ κατὰ τὴν ὁποίαν ἐλέγχεται ὅτι δὲν ἔχει ἰδέαν περὶ τῆς ἐν αὐτῷ ἐνεργουμένης ὑπηρεσίας. Ὁλόκληρος ἡ διεξαγωγὴ τῆς ὑπηρεσίας ἔχει ἀνατεθῆ εἰς διαφόρους ἀποστράτους καὶ ἐν ἐνεργείᾳ καὶ μὴ ἀξιωματικοὺς καὶ εἰς διαφόρους ἄλλους ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν καταμερίσει τὴν ὑπηρεσίαν των οὕτως ὥστε τὸ ἓν τμῆμα δὲν γνωρίζει ἀπολύτως τί πράττει τὸ ἕτερον. Ἐπειδὴ δὲ τὸ ἐξ ἀποστράτων ἀξιωματικῶν Συμβούλιον τοῦ Μετοχικοῦ ταμείου δὲν ἠμποροῦσε νὰ διεξαγάγῃ τὴν ὑπηρεσίαν καὶ τὴν ἄφηνεν ἕρμαιον τῆς τύχης, ἠναγκάσθη τοῦτο πρὸς ἀποφυγὴν τοῦ ἀδιεξόδου εἰς τὸ ὁποῖον περιῆλθε νὰ δημιουργήσῃ μίαν θέσιν νομικοῦ συμβούλου εἰς τὸ Μετοχικὸν ταμεῖον ἀνατεθεῖσαν εἰς κάποιον δικηγόρον, ὁ ὁποῖος πράγματι εἶναι ὁ ὑπερδιευθυντὴς τοῦ Μετοχικοῦ ταμείου. Καὶ ἐξακολουθοῦν ὑπὸ τὴν αἰγίδα αὐτοῦ νὰ καταβροχθίζωνται αἱ ὑποθέσεις καὶ τὰ συμφέροντα ὅλων τῶν μετόχων, διότι ὁ δικηγόρος αὐτὸς ἔχει καὶ ἄλλας ἐργασίας. Δὲν διεξάγεται δὲ καμμία ὑπηρεσία, ἐὰν δὲν ἐρωτηθῇ δι’ ἐνσήμου ἀναφορᾶς ὁ κ. σύμβουλος καὶ ἀποφανθῇ, ἔστω καὶ ἂν πρόκειται περὶ ἁπλουστάτης ὑποθέσεως. Διὰ νὰ ἐννοήσητε τὸ ἀκατάστατον τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Μετοχικοῦ ταμείου σᾶς λέγω ὅτι δὲν ὑπάρχει κἂν βιβλίον χρεώσεως καὶ πιστώσεως τῶν ἀξιωματικῶν, δὲν ὑπάρχει δηλαδὴ μερὶς ἑκάστου ἀξιωματικοῦ, ποῖαι αἱ καταθέσεις του, ποῖαι αἱ ἄλλαι του ὑποχρεώσεις. Δὲν γνωρίζει κανεὶς ἀπολύτως τίποτε. Ἄλλο εἶναι τὸ Τμῆμα τῶν μετοχῶν, καὶ ἄλλο τὸ Τμῆμα εἰσπράξεων. Καὶ ἐνῷ εἶναι γεγονὸς ὅτι οἱ Ἕλληνες ἀξιωματικοὶ ὀφείλουν νὰ καταθέσουν μέρισμα διὰ τὴν μετοχήν, ἐνῷ εἶναι γεγονὸς ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν εἷς ἀξιωματικὸς νὰ λάβῃ ἀποδοχὰς ἐν ἐνεργείᾳ ὤν, ἐν τούτοις τὸ Μετοχικὸν Ταμεῖον εὑρίσκεται εἰς τοιοῦτον χάος, ὥστε τελευταῖον ἀξιωματικοὶ ἐν ἐνεργείᾳ μεταβάντες ἐκεῖ ἀνεκάλυψαν εἰς κάποιο χρονοδούλαπον καταστάσεις 10 ἑκατομμυρίων εἰσπράξεων αἱ ὁποῖαι ἔμενον ἐκεῖ ἀνενέργητοι. Θὰ ἔμενον δ’ ἐκεῖ τὶς οἶδεν ἐπὶ πόσον χρόνον ἐὰν τυχὸν δὲν μετέβαινον οἱ ἀξιωματικοὶ ἐκεῖνοι νὰ τὰς ἀνακαλύψουν. Ἡ ἀκαταστασία ἐκεῖ εἶναι φρικώδης. Οἱ ἀξιωματικοὶ δὲν γνωρίζουν ἐὰν τοῖς ὀφείλεται μέρισμα ἢ ὄχι. Ἐγὼ αὐτὸς ἔλαβον μέρισμα ἐπ’ ἓν καὶ ἥμισυ ἔτος. Δὲν φέρομαι πουθενὰ ὅτι ἔλαβον τόσον μέρισμα τοῦ Μετοχικοῦ Ταμείου. Ἐπειδὴ δὲ ἔφθανον διαρκῶς εἰς τὸ ἀπροχώρητον ἰσχυρίζονται ὅτι δὲν ἔχουν ὑπηρεσίαν, ἐνῷ πραγματικῶς δὲν ἔχουν κανονισμὸν ὑπηρεσίας καὶ σύστημα. Ἐπειδὴ ἔφθασαν εἰς τὸ ἀπροχώρητον, ἔκαμον τελευταῖον ἓν θαυμάσιον σχέδιον, τὸ ὁποῖον ὠνόμασαν Νομοθετικὸν Διάταγμα καὶ τὸ ὁποῖον εἶδεν ὁ νομικὸς σύμβουλος, τὸ Νομοθετικὸν Διάταγμα τῆς 2ας Αὐγούστου 1923, τὸ ὁποῖον λέγει ὅτι θεωροῦνται ὅτι κατέβαλον τὰς νομίμους καταβολὰς τῶν ὅσοι τῶν ἀξιωματικῶν εἶναι ἐγγεγραμμένοι. Ὅσοι κατέβαλον περισσότερα ἀπὸ ὅσα προνοεῖ τὸ Ν. Δ. δὲν ἠμποροῦν νὰ ἀποδείξουν ὅτι κατέβαλον περισσότερα δι’ οὐδενὸς ἐνδίκου μέσου, διὰ τῆς προσαγωγῆς οὐδεμιᾶς ἀποδείξεως. Θεωρεῖται δὲ ὡς μὴ καταβολὴ καὶ τὸ τρίμηνον μέρισμα τοῦ προβιβασμοῦ, ὅπερ καὶ τοῦτο δι’ οὐδενὸς μέσου δύναται νὰ ἀποδειχθῇ. Εἶναι καθαρὰ δήμευσις καὶ διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ λάβῃ τὰ προσήκοντα μέτρα δι’ ἐκείνην τὴν πραγματικὴν κόπρον τοῦ Αὐγείου. Ἐπὶ πλέον ἡμεῖς θὰ ὑποβάλωμεν πρότασιν ἀκυρώσεως τοῦ Νομοθετικοῦ ἐκείνου Διατάγματος, «τοῦ Γιάννης κερνᾷ καὶ Γιάννης πίνει».

§99Γ. ΚΑΚΟΥΛΙΔΗΣ. Εὐχαριστῶ τοὺς ἀξιοτίμους στρατιωτικοὺς πληρεξουσίους διότι ἀπένειμαν καὶ εἰς ἡμᾶς δικαιοσύνην, ἀλλὰ μετὰ λύπης ἤκουσα διακοπάς. Ἐπεθύμουν ν’ ἀκούσω ἀπὸ ὅλους τοὺς στρατιωτικοὺς πληρεξουσίους ἐν τῇ Ἐθνοσυνελεύσει ὅτι καὶ ἡμεῖς οἱ ναυτικοὶ εἴμεθα συνάδελφοί των καὶ ἑπομένως ὅτι καὶ εἰς τοὺς ναυτικοὺς Ἕλληνας πρέπει ν’ ἀποδοθῇ μερίδιον ἀπὸ τὸ κληροδότημα Συγγροῦ, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ Μετοχικὸν Ταμεῖον τοῦ Στρατοῦ ἔχει ὑπογράψει συμβόλαια. Ἐπίσης χαίρω χαρὰν μεγάλην διότι ἤκουσα τὸν κ. συνάδελφον νὰ λέγῃ ὅτι δὲν προέρχεται ἀπὸ Ἕλληνας ἀξιωματικοὺς ἡ ἀθέτησις τῶν συμφωνηθέντων ἀλλὰ προέρχεται ἀπὸ τὸν σάρακα ὁ ὁποῖος ὑπάρχει εἰς τὸ Μετοχικὸν Ταμεῖον.

§100Γ. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Πρόκειται περὶ συμβολαίου ὑπογεγραμμένου κ. συνάδελφε.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδενὸς ἑτέρου ζητήσαντος τὸν λόγον ἡ συζήτησις κηρύσσεται περαιωμένη. Οἱ κ. κ. Δ. Προμπονᾶς, Α. Πραντούνας καὶ Γ. Βενιέρης συνιστοῦν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας ὅπως λάβῃ πρόνοιαν διὰ τοὺς καπνοπαραγωγοὺς τῆς Νάξου καὶ Πάρου, οἵτινες παραπονοῦνται διότι τὸ Κράτος ὑποχρεωτικῶς ἐφορολόγησεν αὐτοὺς διὰ γενναίων χρηματικῶν ποσῶν ὑπὲρ τῆς ἀγροφυλακῆς καὶ εἰς βάρος τῆς παραγωγῆς τοῦ παρελθόντος ἔτους, μειωθείσης σοβαρώτατα ἕνεκα ἀνομβρίας καὶ μόλις ἐπαρκεσάσης διὰ τὸν φόρον τῆς δεκάτης, διὰ τὰ ἔξοδα τῆς καλλιεργείας καὶ διὰ τὴν προστασίαν ταύτης δι’ ἰδίων μέσων. Ἐπὶ πλέον δὲ ὁ φόρος οὗτος δέον νὰ ἐπιστραφῇ εἰς τοὺς ἀνωτέρω καὶ διότι ἀντίκειται εἰς τὴν σχετικὴν ῥητὴν διάταξιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 55 ἐ. ἔ. ἐγκυκλίου τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας καὶ εἰς τὸν περὶ ἀγροφυλακῆς νόμον, ἔνθα ῥητῶς τονίζεται ὅτι εἰς φόρον ὑπὲρ τοῦ Ταμείου ἀγροφυλακῆς ὑπόκεινται ὅσα προϊόντα παράγονται καὶ συλλέγονται ἀπὸ τοῦ χρόνου τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ σχετικοῦ νόμου, ὁ δὲ νόμος οὗτος ἐτέθη εἰς ἐφαρμογὴν ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Νάξου διὰ Ν. Δ. ἀπὸ 1 Νοεμβρίου 1923.

§102Α. ΜΥΛΩΝΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ὁ φόρος ἐπὶ τοῦ καπνοῦ ἐπιβάλλεται κατὰ τὴν πώλησιν τοῦ προϊόντος καὶ οὐχὶ κατὰ τὴν συγκομιδήν· εἰσεπράχθη συνεπῶς μετὰ τὴν 1 Νοεμβρίου ὁ φόρος, μετὰ τὴν πώλησιν τοῦ καπνοῦ. Οἱ ἐπερωτῶντες ἰσχυρίζονται ὅτι ὁ φόρος αὐτὸς εἰσεπράχθη ἀπὸ προϊόν τὸ ὁποῖον φορολογεῖται διὰ τοῦ νόμου τῆς ἀγροφυλακῆς. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀποδοθῇ διὰ τὸν λόγον ὅτι πᾶς φόρος εἰσπράττεται ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ Διατάγματος πρέπει νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψει ὅτι ὁ φόρος δι’ αὐτὴν τὴν νῆσον εἶναι ἀποκλειστικός, δὲν βλέπω δὲ τὸν λόγον διατί νὰ ἐλαττώσωμεν αὐτόν.

§103Δ. ΠΡΟΜΠΟΝΑΣ. Προκειμένου περὶ καπνοῦ, κύριοι, ἡ νῆσος Νάξος ἀποδίδει εἰς τὸ Κράτος πλέον τῶν 30.000.000 τὸ ἔτος, τὰ ὁποῖα δὲν προσφέρει οὐδεὶς ἄλλος νομός. Ἐρχόμεθα νὰ παρακαλέσωμεν τὴν Κυβέρνησιν ὅπως μεριμνήσῃ περὶ τῶν καπνοπαραγωγῶν, οἱ ὁποῖοι ἀδικοῦνται, διότι ἐκτὸς τῶν ἀνομβριῶν, αἱ ὁποῖαι ἐπέφεραν μεγάλην ἐλάττωσιν εἰς ἀπόδοσιν καπνοῦ, ἥτις δὲν ἀνταποκρίνεται παρὰ εἰς τὰ ἔξοδα τῆς καλλιεργείας, ἐκτὸς ὅτι ἐπλήρωσαν φόρον δεκάτης, ἐκτὸς ὅτι ἐπλήρωσαν φύλακτρα δὲν εἶναι δίκαιον νὰ πληρώσωσιν ἐπὶ πλέον καὶ φόρον διὰ τὴν ἀγρονομίαν. Εἶναι γνωστὸν ὅτι τοῦτο ἐγένετο κατόπιν ἑνὸς τηλεγραφήματος, τὸ ὁποῖον ὁ τέως ἀντιπρόσωπος τῆς Νάξου κ. Παπαβασιλείου τὸ ἔπεσεν ὡς ῥοκέττα καὶ τοῦτο τὸ ἐξηκρίβωσα ἐξ ἑνὸς τηλεγραφήματός του πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον. Εἶναι ἄδικον ἑπομένως νὰ ζημιωθῶσιν οἱ καπνοπαραγωγοί, διότι ἐπὶ πλέον ἐπλήρωσαν φύλακτρα καὶ φόρον τῆς δεκάτης καὶ παρακαλῶ νὰ ἐπιστραφῶσιν εἰς τοὺς παραγωγούς, διότι τὸ ταμεῖον τῆς Νάξου ἔχει ἀρκετὰ χρήματα ὄχι μόνον διὰ τὴν ἀγρονομίαν, ἀλλὰ θέλει νὰ δημιουργήσῃ καὶ νέας ἄλλας ὑπηρεσίας, τὰς ὁποίας θὰ πληρώνῃ ἁδρῶς. Εἶναι ἡ πρώτη παράκλησις τὴν ὁποίαν ἀπευθύνουσιν οἱ Νάξιοι πρὸς τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν ἐλάττωσιν τοῦ φόρου. Οἱ Νάξιοι πληρώνουσι 30.000.000 κατ’ ἔτος, τὰ ὁποῖα δὲν πληρώνει οὐδεὶς νομὸς τοῦ Κράτους. Παρακαλῶ νὰ ἐπιστραφῶσι τὰ χρήματα, διότι εἶναι ἄδικον. Ὁ νόμος δὲν λέγει ὅτι πληρώνουσι φόρον διὰ τὰ εἰσοδήματα τὰ συλλεγόμενα· αὐτὰ εἶχον συλλεχθῆ καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τοῦ θέρους.

§104Α. ΜΥΛΩΝΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἐὰν τὰ ἔσοδα τοῦ ταμείου σας εἶναι ὑπεραρκετά, θὰ ἐλαττώσωμεν τὴν φορολογίαν εἰς τὸ μέλλον, ἀλλὰ νὰ ἐπιστρέψωμεν εἰσπραχθέντα φόρον εἶναι ἀδύνατον.

§105Α. ΠΡΑΝΤΟΥΝΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, μετὰ τὰ εὔγλωττα ἐπιχειρήματα τοῦ ἀγαπητοῦ συναδέλφου δὲν ἔχω σχεδὸν νὰ προσθέσω τίποτε ἄλλο παρὰ ὅτι οἱ Νάξιοι οὐδὲν ἄλλο ζητοῦν παρὰ ἐλάττωσιν τῆς φορολογίας ὅλως ἀδίκως καὶ παρανόμως — τονίζω τὴν λέξιν παρανόμως — εἰσπραχθείσης παρ’ αὐτῶν. Διότι οἱ Νάξιοι εἶναι τόσον φιλόνομοι καὶ τόσον τακτικοὶ εἰς ὅλας τὰς πληρωμάς των καὶ ἀφειδεῖς, ἠμπορῶ νὰ εἴπω, ὥστε οὐδέποτε παρεπονέθησαν δι’ οἱανδήποτε φορολογίαν· ἄλλως τε εἶναι ἀρκετὰ πλούσιοι καὶ δύνανται μετὰ πολλῆς φιλοπατρίας νὰ παρέχουν ὅσα δήποτε τοῖς ζητηθῇ. Ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ προκειμένου, ἡ εἴσπραξις ἐγένετο παρὰ τὸν νόμον, ὁ ὁποῖος λέγει ῥητῶς ὅτι κρατεῖται ἡ φορολογία ὑπὲρ τῆς ἀγροφυλακῆς ἐπὶ προϊόντων τὰ ὁποῖα παρήχθησαν καὶ συνελέγησαν ἀπὸ τῆς ἡμερομηνίας τῆς ἐκδόσεως τοῦ Νομοθετικοῦ Διατάγματος, ἐνῷ αὐτά, τὰ ὁποῖα ζητοῦμεν ἡμεῖς ὡς κακῶς εἰσπραχθέντα, εἰσεπράχθησαν τὸν Αὔγουστον τοῦ 1923 καὶ οὐχὶ τὴν 1 Νοεμβρίου τοῦ 1923, ὁπότε ἐξεδόθη τὸ Νομοθετικὸν Διάταγμα. Δὲν ὁμιλεῖ περὶ πωλήσεως ὁ νόμος. Ὁ νόμος ὁμιλεῖ περὶ καλλιεργείας καὶ παραγωγῆς καὶ συλλογῆς τῶν προϊόντων. Λοιπὸν διὰ τὰ προϊόντα αὐτὰ, τὰ ὁποῖα μᾶς ἐφορολογήσατε, ἡμεῖς ἐπληρώσαμεν τὴν δεκάτην, ἐπληρώσαμεν ἰδιαιτέραν ἀγροφυλακὴν καὶ συνεπῶς δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ πληρώσωμεν καὶ αὐτά. Ἐκτὸς ἂν θέλητε νὰ τὰ θεωρήσητε ὡς δωρεὰν πρὸς τὸ Κράτος. Ἐγὼ ἐδῶ τονίζω τὸν νόμον· ὑπάρχει ἡ ὑπ’ ἀρ. 70.155 ἐγκύκλιος τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας, ἡ ὁποία λέγει ῥητῶς ὅτι τὰ προϊόντα αὐτὰ φορολογοῦνται ἐφόσον εἰσεπράχθησαν, παρήχθησαν καὶ συνελλέγησαν ἐντεῦθεν τῆς ἡμερομηνίας τοῦ Νομοθετικοῦ Διατάγματος. Εἰς αὐτὸ παρακαλῶ νὰ ἀπαντήσητε.

§106Α. ΜΥΛΩΝΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δὲν εἰσεπράχθησαν παρανόμως.

§107Α. ΠΡΑΝΤΟΥΝΑΣ. Εἶναι ῥητὸς ὁ νόμος. Ἐπικαλοῦμαι τὸν νόμον.

§108Α. ΜΥΛΩΝΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Προκειμένου περὶ τῆς φορολογίας αὐτῆς ὁ φόρος εἰσπράττεται κατὰ τὴν συγκομιδὴν καὶ οὐχὶ κατὰ τὴν πώλησιν. Ἡ συγκομιδὴ τοῦ καπνοῦ γίνεται ἕκαστον Νοέμβριον· ἂν κακῶς εἰσεπράχθη ὁ φόρος, πάλιν θὰ τὸν πάρῃ τὸ ταμεῖον τῆς νήσου. Ἄλλως τε δὲν ἠγέρθη καμμία διαμαρτυρία ἐπιστροφῆς τῶν χρημάτων.

§109Δ. ΠΡΟΜΠΟΝΑΣ. Ὑπεβλήθησαν πλέον τῶν 25 ἀναφορῶν.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Δ. Προμπονᾶς, Α. Πραντούνας καὶ Γ. Βενιέρης παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ὅπως λάβῃ πρόνοιαν διὰ τὴν ἀσφάλειαν τῆς νήσου Νάξου, τὴν ὁποίαν μαστίζει ἡ ζωοκλοπή, ἐνισχύων τὴν δύναμιν τῆς Χωροφυλακῆς, ἥτις εἶναι ἀνεπαρκεστάτη.

§111Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐστάλησαν οἱ διαθέσιμοι ἄνδρες καὶ ὅ,τι μέτρον εἶναι δυνατὸν θὰ ληφθῇ.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Γ. Ἠσαΐας, Φ. Μανουηλίδης, Π. Καραπάνος, Σ. Θεοδωρόπουλος, Δ. Κριεζῆς, Γ. Σεχιώτης, Γ. Κονδύλης, Γ. Σολδάτος καὶ Π. Κάλμοχος συνιστῶσιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ἵνα καταβληθῇ εἰς τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους ὁ 13ος μισθός.

§113Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ. Εἶναι γνωστόν, κ. πληρεξούσιοι, τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον ἔλαβε τὸ ὄνομα τοῦ 13ου μισθοῦ. Τοῦτο ἀπησχόλησε καὶ τὴν Ἐπαναστατικὴν Κυβέρνησιν, ἀπησχόλησε δὲ καὶ τὴν προκάτοχον ἡμῶν Κυβέρνησιν τῶν Φιλελευθέρων καὶ ἰδιαιτέρως τὸν κ. Μιχαλακόπουλον τότε Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Ἡ ἀντίληψις καὶ τῆς Ἐπαναστατικῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς προκατόχου ὑπῆρξεν ἀντίθετος τῶν συμπερασμάτων, τὰ ὁποῖα θὰ προσκομίσω ἐνώπιον ὑμῶν. Βεβαίως θὰ ἤμην ἀπολύτως σύμφωνος πρὸς τὰ συμπεράσματα ἐκεῖνα, ἐν περιπτώσει κατὰ τὴν ὁποίαν ἀπέβλεπον ἀποκλειστικῶς εἰς τὴν οἰκονομικὴν ἄποψιν τοῦ ζητήματος. Τὴν οἰκονομικὴν ἄποψιν τὴν σχετίζομεν ὄχι μόνον πρὸς τὰ δημόσια οἰκονομικά, ἀλλὰ καὶ πρὸς τὴν οἰκονομικὴν ἄποψιν τὴν ἀφορῶσαν τοὺς ὑπαλλήλους, διὰ τοὺς ὁποίους πρόκειται νὰ ληφθῇ μέριμνα. Διότι ἰδιαιτέρως ὡς πρὸς τὴν τελευταίαν αὐτὴν περίπτωσιν, ὁμολογουμένως ὁ 13ος μισθὸς δὲν θὰ εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ βελτιώσῃ τὴν οἰκονομικὴν θέσιν αὐτῶν καὶ θὰ ἀπήλλασσεν αὐτοὺς ἀπὸ τὰς μερίμνας τὰς βιωτικάς. Διότι ἀναμφισβητήτως τὸ ζήτημα τοῦτο τοῦ 13ου μισθοῦ εἶναι ἀποτέλεσμα τῆς γενικῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως, ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη μεταπολεμικῶς καὶ ἡ ὁποία κατάστασις δὲν χαρακτηρίζει μόνον τὴν ἡμετέραν κοινωνίαν, ἀλλὰ καὶ κοινωνίας ἄλλων Κρατῶν Εἶναι δὲ ἄσχετον διὰ σήμερον νὰ ἐκθέσω ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου τὰ αἴτια τὰ ὁποῖα προκαλοῦν τὴν γενικὴν αὐτὴν καχεξίαν καθ’ ὅλον τὸν κόσμον. Εἰς τὸ ζήτημα λοιπὸν αὐτό, τῶν ὑπαλλήλων, ἀπέβλεψα ἀπὸ δύο ἄλλων ἀπόψεων, τῆς ἀπόψεως τοῦ συμφέροντος, τὸ ὁποῖον ἔχει τὸ Κράτος, ὅπως τὰ ὄργανα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα συντελοῦν διὰ τὴν λειτουργίαν τῆς διοικητικῆς μηχανῆς εἶναι ἀπηλλαγμένα, ὅσον τὸ δυνατόν, τῶν βιωτικῶν ἀναγκῶν καὶ ἐκ τοῦ συμφέροντος τὸ ὁποῖον ἔχει ἡ κοινωνία ὅπως ὅσον τὸ δυνατὸν ὀλιγώτερα μέλη αὐτῆς μὴ ἔχωσι τὴν ἀντίληψιν ὅτι εἶναι ἠδικημένα. Αἱ δύο αὐταὶ ἀπόψεις ὁμολογουμένως ἦσαν ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι μὲ ἔπεισαν νὰ ἀποφασίσω τὴν ἀναθεώρησιν τῶν ἀποφάσεων τῶν προκατόχων μου. Καὶ ἐσκέφθην ὅτι θὰ ἦτο καλὸν ἂν ἐξευρίσκετο λύσις τις, ἡ ὁποία, καίτοι δὲν θὰ ᾖρε καθ’ ὁλοκληρίαν τὰς περιστάσεις ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι ἔχουν εἰσαγάγει τὸν ὑπαλληλικὸν κόσμον εἰς δυσχερείας, ἐν τούτοις θὰ ἀπεδείκνυε διὰ μίαν ἄλλην φορὰν ἀκόμη καὶ δι’ ἑνὸς ἑτέρου θετικοῦ τρόπου τὰς προθέσεις ἀπὸ τὰς ὁποίας διαπνέεται ἡ Κυβέρνησις ἀπέναντι τοῦ ὑπαλληλικοῦ κόσμου. Ἀπέβλεψα λοιπὸν εἰς τὴν λύσιν καθ’ ἣν θὰ ἦτο ὀρθὸν νὰ ἐδίδετο εἰς τοὺς ὑπαλλήλους ὁ ὀργανικὸς μισθὸς αὐτῶν, δηλαδὴ ὁ μισθὸς ἐκεῖνος τὸν ὁποῖον ὀργανικῶς λαμβάνουσιν ἄνευ τῶν σχετικῶν ἐπιδομάτων. Διὰ τῆς χορηγήσεως τοῦ μισθοῦ τούτου θὰ ἐφθάνομεν εἰς μίαν δαπάνην 35,000,000, ἀντὶ τῆς δαπάνης τῶν 75,000,000, τὰ ὁποῖα θὰ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ δώσωμεν ἐν περιπτώσει κατὰ τὴν ὁποίαν οὗτοι θὰ ἐλάμβανον πλέον τοῦ ὀργανικοῦ αὐτῶν μισθοῦ καὶ τὰ σχετικὰ ἐπιδόματα τὰ ὁποῖα ἀπολαμβάνουν. Ἐν τούτοις διαπνεόμενος ὑπὸ τοῦ πνεύματος ὅτι πρέπει νὰ ἐνισχυθῶσιν ἔν τινι μέτρῳ καὶ οἱ οἰκογενειάρχαι ἐξ αὐτῶν καὶ ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐνισχυθῶσιν οἱ κατώτεροι ἐκ τοῦ ὑπαλληλικοῦ κόσμου, οἱ ὁποῖοι εἶναι καὶ οἱ περισσότερον ὑποφέροντες, ἀφ’ ἑνὸς ἐδέχθην νὰ χορηγηθοῦν τὰ ἐπιδόματα τῆς οἰκογενείας καὶ κατοικίας καὶ ἀφ’ ἑτέρου κατένειμα τὸ ποσὸν τῶν 35,000,000 κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε τὸ ἐπίδομα τὸ ὁποῖον θὰ λάβουν οἱ ὑπάλληλοι νὰ μὴ εἶναι οὔτε ἀνώτερον τῶν 1500 δραχμῶν, οὔτε κατώτερον τῶν 500 δραχμῶν. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον βελτιώνομεν περισσότερον τὴν θέσιν τῶν κατωτέρων, χωρὶς ἀσφαλῶς νὰ ἀδικήσωμεν τοὺς ἀνωτέρους. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι βεβαίως διὰ τοῦ ἐπιδόματος τὸ ὁποῖον παρέχεται εἰς τοὺς ὑπαλλήλους δὲν πρόκειται νὰ βελτιώσωμεν τὴν θέσιν αὐτῶν, ἀλλ’ ὅτι ἀποτελεῖ μίαν πρόσθετον ἐκδήλωσιν τῶν προθέσεων τῆς Πολιτείας ἀπέναντι αὐτῶν, δὲν θὰ εἶναι δ’ αὕτη ἡ πρώτη φορά, ὡς εἶναι γνωστὸν, καθόσον τὸ Κράτος ἐκ τοῦ αὐτοῦ πνεύματος, τῆς οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως τοῦ ὑπαλληλικοῦ κόσμου, καὶ ἐγγυήσεις ἐχορήγησε διὰ τὴν ἀνέγερσιν εὐθηνῶν οἰκιῶν καὶ τοὺς ἀπήλλαξε τῆς καταβολῆς τῆς κρατήσεως διὰ τὰς συντάξεις καὶ πρότασις ἐγένετο ἐκ μέρους τοῦ προκατόχου μου, πρότασις τὴν ὁποίαν καὶ ἐγὼ ἐπαναλαμβάνω ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, διὰ τὴν σύμπηξιν συνεταιρισμῶν προμηθευτικῶν καὶ καταναλώσεως, οἱ ὁποῖοι ἀσφαλῶς θὰ βελτιώσουν πράγματι τὴν οἰκονομικὴν θέσιν αὐτῶν. Αἱ προθέσεις αὗται ἐκδηλοῦνται πρὸς τοὺς ὑπαλλήλους, μὲ τὴν πεποίθησιν ὅτι ἀποτελοῦσιν αὗται οὐσιῶδες στοιχεῖον διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς διοικητικῆς μηχανῆς, ἡ ὁποία ὡς ἐκ τῶν περιπετειῶν τοῦ πολέμου ἀσφαλῶς ἔχει ὑποστῆ καὶ αὐτὴ τὴν χαλάρωσιν τὴν ὁποίαν ὑπέστησαν καὶ αἱ πραγματικαὶ ἀκόμη μηχαναί, αἱ ὁποῖαι ἐχρησιμοποιήθησαν κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ πολέμου. Πλὴν τούτου εἰς τὸν ὑπαλληλικὸν κόσμον ἀποβλέπομεν καὶ δι’ αὐτὴν τὴν βελτίωσιν τῶν πολιτικῶν συνθηκῶν παρ’ ἡμῖν, διότι τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ ὑπαλληλικὸς κόσμος κατορθώσῃ, ἐργαζόμενος μετὰ ταχύτητος καὶ ἰσότητος ἀπέναντι ὅλων, νὰ πείσῃ τοὺς πολίτας ὅτι διὰ τὴν διεξαγωγὴν τῶν ὑποθέσεων αὐτῶν δὲν ἔχουσιν ἀνάγκην ἐνδιαμέσων, βεβαίως κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην αἱ πολιτικαὶ συνθῆκαι παρ’ ἡμῖν θὰ βελτιωθῶσιν ἐπαισθητῶς, καὶ τὸ κέρδος ἐκ τῆς βελτιώσεως ταύτης δὲν θὰ ἀνήκῃ μόνον εἰς τὸ Κράτος καὶ εἰς τοὺς πολίτας, ἀλλὰ πρὸ παντὸς θὰ ἀνήκῃ καὶ εἰς τοὺς ὑπαλλήλους, τῶν ὁποίων ἡ θέσις καὶ τὸ γόητρον θέλει ἐξυψωθῆ. Προτοῦ τερματίσω τὴν μικρὰν αὐτὴν εἰσήγησιν θὰ ἤθελον νὰ προσθέσω εἰσέτι δύο λέξεις διὰ τὸν χαρακτῆρα τὸν ὁποῖον ἐνέχει ἡ συνδρομὴ αὕτη ὡς προκαταβολὴ εἰς αὐτοὺς ἐκ τῶν οἰκονομιῶν τοῦ μέλλοντος. Καὶ ἀπὸ τὸν προκάτοχόν μου ἐλέχθη ὅτι ἔχομεν ἀνάγκην οἰκονομιῶν, ὄχι τόσῳ λόγῳ τῶν ἀναγκῶν τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ἀλλὰ λόγῳ τοῦ ὅτι ὄντως ἡ κρατικὴ μηχανὴ περιλαμβάνει περισσοτέρους τοῦ δέοντος ὑπαλλήλους, τοῦτο δὲ ὀφείλεται εἰς τὸ περιστατικὸν ὅτι, ἐνῷ εἴχομεν ἐπεκτείνει τὰ ὅριά μας, σήμερον περιωρίσθησαν ταῦτα, καὶ ὅμως ὁ ἀριθμὸς τῶν ὑπαλλήλων παρέμεινεν ὁ αὐτός, ὁ τῆς Μεγάλης Ἑλλάδος. Προτιθέμεθα προσεχῶς νὰ εἰσηγηθῶμεν εἰς τὴν Συνέλευσιν σχέδιον ψηφίσματος, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἀνατίθεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὁ καταρτισμὸς Ἐπιτροπῆς οἰκονομιῶν. Ἐλέχθη ὅτι ἐκ τοῦ ποσοῦ τῶν οἰκονομιῶν, αἱ ὁποῖαι θέλουσι προκύψει, μέρος αὐτῶν θέλει διατεθῆ καὶ διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τῶν ὑπαλλήλων, δηλαδὴ διὰ τὴν βελτίωσιν τοῦ μισθοῦ τῶν ὑπαλλήλων ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἤθελον ἀπομείνει ὡς λειτουργοὶ τοῦ Κράτους. Ὀφείλω νὰ εἴπω ὅτι τὸ ἐπίδομα τὸ ὁποῖον χορηγεῖ ἡ Κυβέρνησις σήμερον θέλει καλυφθῇ διὰ οἰκονομιῶν, αἱ ὁποῖαι θέλουσι προκύψει ἐκ τῆς ἀναγκαίας περικοπῆς θέσεων καὶ τοῦ περιορισμοῦ τῶν περιττῶν ὑπηρεσιῶν. Καταθέτω εἰς τὴν Συνέλευσιν σχέδιον ψηφίσματος, τὸ ὁποῖον περιλαμβάνει τὰ συμπεράσματα εἰς τὰ ὁποῖα κατέληξα διὰ τὸ ζήτημα τοῦτο καὶ τὰ ὁποῖα ἐξέθηκα. Ἐὰν ἡ Συνέλευσις κρίνῃ ὅτι δὲν ἔχει ἀνάγκην νὰ λύσῃ τὸ ζήτημα διὰ ψηφίσματος, ἀλλὰ διὰ νόμου, δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν τὸ κατατιθέμενον ψήφισμα νὰ τὸ θεωρήσω ὡς σχέδιον νόμου. Τὸ ὀρθὸν θὰ ἦτο διὰ νόμου νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα· ἂν τὸ ὑποβάλλω ὡς ψήφισμα, τὸ ὑποβάλλω λόγῳ τοῦ ἐξαιρετικοῦ ἐνδιαφέροντος καὶ τῆς μοναδικῆς περιπτώσεως, ἡ ὁποία ρυθμίζεται. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι δὲν ἔχω ἀντίρρησιν νὰ τὸ χαρακτηρίσῃ ἡ Συνέλευσις ὡς σχέδιον νόμου.

§114Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἀγόρευσις τοῦ κ. τέως Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἡ σημερινὴ ἀγόρευσις τοῦ νῦν Ὑπουργοῦ κ. Τσουδεροῦ διεπίστωσαν καὶ αἱ δύο ἀγορεύσεις ὅτι τόσον ἡ προκάτοχος ὅσον καὶ ἡ νῦν Κυβέρνησις διαπνέονται ὑπὸ καλῶν διαθέσεων διὰ τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους, ὅτι τὰς διαθέσεις αὐτὰς ὁ τέως Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶχεν ἐξαντλήσει εἰς μέριμναν ὑπὲρ ἑνὸς ταμείου, τὸ ὁποῖον νὰ δύναται νὰ ἐπέρχηται ἀρωγὸν εἰς τὰς ἀνάγκας τῶν ὑπαλλήλων, ὁ δὲ νῦν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς εἰς ἐπίδομα. Εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι πολλοὶ ἐκ τῶν ὑπαλλήλων, μία μεγάλη τάξις τῶν ὑπαλλήλων, πραγματικῶς πένονται, ὅτι ἐκ τῆς πενίας αὐτῆς ἐδημιουργήθη δυσφορία, ἡ ὁποία βεβαίως ἔχει τὸ ἐνεργητικόν της καὶ ἐπὶ τῶν καθηκόντων τῶν ὑπαλλήλων, τῆς μεγάλης αὐτῆς τάξεως, ἡ ὁποία κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου εἶναι ἡ μηχανὴ ἡ ἐκτελεστικὴ τῶν κυβερνητικῶν ἀποφάσεων καὶ ἐν γένει τοῦ κρατικοῦ ὀργανισμοῦ. Ἀλλ’ εἶναι ἐπίσης καὶ μία τάξις — καὶ ἤθελον καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς νὰ ἐπιστηθῇ ἡ προσοχὴ τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως, — ὑπάρχει καὶ μία τάξις ὑπαλλήλων ἥτις ὡρισμένως δὲν εὑρίσκεται εἰς τὸ ὕψος τῆς ἀποστολῆς της, ἥτις ὅταν κάθηται εἰς τὴν ὑπαλληλικὴν ἕδραν νομίζει ὅτι καθίσταται ἀνωτέρα καὶ αὐτοῦ τοῦ Πρωθυπουργοῦ καὶ τοῦ ἀξιώματος τῶν Ὑπουργῶν καὶ ἡ ὁποία φέρεται κατὰ τρόπον ὅστις ὡρισμένως δὲν εἶναι ὁ κατάλληλος πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν συμφερόντων καὶ τῶν πολιτῶν καὶ τῆς Πολιτείας. Συναφῶς πρὸς τὴν γνώμην ἡ ὁποία θὰ ληφθῇ ὑπὲρ τῆς μεγάλης τάξεως τῶν ἀναξιοπαθούντων ὑπαλλήλων, περὶ τῶν ὁποίων καὶ ἐγὼ ὑψώνω τὴν φωνήν, νὰ ληφθῇ καὶ μία μέριμνα γενικῆς ἐκκαθαρίσεως, διότι ὑπάρχουν καὶ ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι ἐνῷ μισθοδοτοῦνται μὲ 500 ἢ χιλίας δραχμάς, ἐξοδεύουν τριπλάσια. Ὑπάρχει τάξις ὑπαλλήλων οἱ ὁποῖοι πολὺ ὀλίγας ὥρας καταναλίσκουν εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν ὑπηρεσιῶν τῶν πολιτῶν. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἐπιθυμῶ νὰ τονίσω ὅτι κηρύσσομαι ἀνεπιριλάκτως ὑπὲρ τῆς τάξεως τῶν ἐντίμων καὶ χρηστῶν ὑπαλλήλων, τῶν εὐσυνειδήτως ἐκτελούντων τὸ καθῆκον των· ἀλλὰ ταυτοχρόνως ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ πατάξῃ τὴν ἄλλην τάξιν τῶν ὑπαλλήλων, ἥτις ὁμολογουμένως ὄχι μόνον δὲν ἐκτελεῖ τὸ ἑαυτῆς καθῆκον, ἀλλὰ παρεμποδίζει καὶ τὴν λειτουργίαν τῆς κρατικῆς μηχανῆς. Ὑποθέτω ὅτι ἡ Κυβέρνησις καὶ κυρίως ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος ἐμελέτησε μετὰ τόσης ἐμβριθείας τὸ ζήτημα καὶ ὁ ὁποῖος δεικνύει τόσην στοργὴν ὑπὲρ τῶν ὑπαλλήλων, θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν καὶ τὴν δευτέραν παρατήρησίν μου ἥτις, ἐπαναλαμβάνω, δὲν στρέφεται κατὰ τοῦ συνόλου τῶν ὑπαλλήλων ἀλλὰ κατὰ μιᾶς μερίδος ἐξ αὐτῶν.

§115Γ. ΣΟΛΔΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, μόλις χθὲς ἐξῆλθον ἀπὸ τὰς τάξεις τοῦ ὑπαλληλικοῦ κόσμου καὶ ἠθικὴν ὑποχρέωσιν ἔχω, ἀφοῦ καὶ ἐμπράκτως γνωρίζω τοὺς ὅρους ὑπὸ τοὺς ὁποίους βιοῦν οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι, καθὸ ἐπὶ εἰκοσαετίαν ζήσας μεταξὺ αὐτῶν, ὑποχρέωσιν ἔχω νὰ εἴπω καὶ ἐγὼ δύο λέξεις. Ἡ ἀγόρευσις καὶ τοῦ πρώην κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τοῦ σημερινοῦ καὶ ἡ ἐπίσημος ἀναγνώρισις τῶν ὅρων ὑπὸ τὰς ὁποίας βιοῦν οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι μὲ ἀπαλλάσσει τοῦ νὰ ἐκθέσω καὶ διεκτραγῳδήσω τοὺς ὅρους αὐτούς. Ἐκεῖνο διὰ τὸ ὁποῖον θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν καὶ δὴ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἐφόσον ἀναγνωρίζεται ἡ ἀνάγκη τῆς βελτιώσεως τῶν ὅρων τῆς ζωῆς τῶν ὑπαλλήλων, νὰ φροντίσῃ καὶ ἐμπράκτως νὰ βελτιώσῃ τὴν θέσιν των καὶ νὰ μὴ μείνωμεν μόνον μὲ ὑποσχέσεις.

§116Π. ΚΑΛΜΟΥΧΟΣ. Ἐξ ἀφορμῆς τοῦ μέτρου τὸ ὁποῖον ὑπέβαλεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις περὶ τοῦ ζητήματος τῶν ὑπαλλήλων. Ἡ τάξις τῶν ὑπαλλήλων, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία ὑπέστη ὅλα τὰ πλήγματα ὅλων τῶν ἄλλων τάξεων χωρὶς νὰ δύναται νὰ ἀνταποδώσῃ αὐτά Ὅλαι αἱ ἄλλαι τάξεις παλαίουσι μεταξύ των, ἐνῷ ἡ τάξις τῶν ὑπαλλήλων παρέμεινεν ἁπλοῦς θεατής. Ὁ πόλεμος προεκάλεσε τὴν αὔξησιν ὅλων τῶν εἰδῶν καὶ ὁ ἕνας μὲ τὸν ἄλλον ηὔξανον τὰ ἔσοδά των, ἐνῷ ὁ ὑπάλληλος ἀντεπεξήρχετο μὲ τὸν μισθόν του καὶ μόνον, χωρὶς νὰ δύναται καὶ αὐτὸς νὰ προβαίνῃ εἰς ἀναλόγους αὐξήσεις. Ἐγὼ θὰ ἐπρότεινον ἕνα καὶ φορολογία εἰδικὴ ἐτίθετο εἰς ὅλας τὰς λαϊκὰς τάξεις χάριν τῶν ὑπαλλήλων.

§117Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὡς πρὸς τὴν διαδικασίαν τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἀκολουθήσωμεν προκειμένου νὰ ἀποφασίσωμεν ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ εἶναι πρόδηλον ὅτι πρέπει νὰ ἐκλέξωμεν τὴν δευτέραν, τὴν ὁποίαν ὑπέδειξε καὶ ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, τὴν διὰ σχεδίου νόμου. Τοῦτο εἶναι τὸ τακτικὸν καὶ οὕτω πρέπει νὰ γίνεται. Μόνον διὰ τὰ συντακτικὰ ἀντικείμενα πρέπει νὰ ἐφαρμόζωνται τὰ ψηφίσματα, διότι ἄλλως διατρέχομεν τὸν κίνδυνον νὰ ἴδωμεν διὰ ψηφισμάτων ὅλα τὰ ἀντικείμενα, τὰ ὁποῖα ἔχουσι καθαρῶς νομοθετικὸν περιεχόμενον. Κατὰ συνέπειαν ὡς σχέδιον νόμου θὰ θεωρηθῇ ἡ πρότασις αὐτὴ καὶ τότε ἕκαστος θὰ λάβῃ τὸν λόγον. Εἶμαι ὅμως πολὺ εὐτυχὴς διότι ὁ ἀξιότιμος διάδοχός μου, (αἰσιοδοξότερος ἐμοῦ διὰ τὰ μέλλοντα οἰκονομικά), μὲ προέλαβε κατὰ τοῦτο, ὅτι ἐγὼ ἤθελον νὰ γίνωσι συγχρόνως αἱ οἰκονομίαι καὶ αἱ δαπάναι, ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν προτιμᾷ νὰ κάμῃ πρῶτον τὴν δαπάνην βέβαιος ὤν,—καὶ τὸν συγχαίρω διὰ τοῦτο—ὅτι θὰ δυνηθῇ νὰ τὴν καλύψῃ κατόπιν δι’ οἰκονομιῶν.

§118Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ ζήτημα τοῦτο θὰ συζητηθῇ κανονικῶς ὅταν εἰσέλθωμεν εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐργασίαν.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Σαράτσης ἐπερωτᾷ τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἐπὶ τῆς Προνοίας περὶ τοῦ προσφυγικοῦ συνοικισμοῦ Βόλου, τὸν μὲν πρῶτον διατί δὲν ἐγκρίνει πίστωσιν πρὸς συμπλήρωσιν ἀπαραιτήτων ἀναγκῶν τοῦ συνοικισμοῦ, τὸν δὲ δεύτερον διατί δὲν ἐπισπεύδει τὴν παράδοσιν τούτου εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἀποκαταστάσεως προσφύγων.

§120Δ. ΣΑΡΑΤΣΗΣ. Ἡ οἰκοδόμησις τῶν οἰκημάτων, κ. Ὑπουργέ, ἔχει σταματήσει ἤδη ἀπὸ τριῶν μηνῶν. Ἐζητήθη νὰ συμπληρωθῶσι ταῦτα προχείρως διὰ νὰ στεγασθῶσιν οἱ πρόσφυγες, ἀπομακρυνόμενοι τῶν ἀποθηκῶν, εἰς τὰς ὁποίας ἀνεφάνη ἐξανθηματικὸς τῦφος. Οὔτε τοῦτο ἐγένετο. Παραμένουν δὲ ἀτελέστατα τὰ οἰκήματα, δηλαδὴ τοῖχοι μόλις ἐστεγασμένοι, καὶ δὲν ὑπάρχουν οὔτε δρόμοι, οὔτε πλυντήρια, οὔτε μαγειρεῖα, οὔτε ἀποχωρητήρια, οὔτε τίποτε ἐξ ὅσων καὶ ἀπαιτοῦν ἓν οἴκημα κατοικήσιμον. Νομίζω ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ἐγκριθῇ ἡ σχετικὴ πίστωσις διὰ νὰ πληρωθοῦν τὰ ἤδη ὀφειλόμενα, περὶ τὸ ἑκατομμύριον, καὶ δύο ἀκόμη ἑκατομμύρια, τὰ ὁποῖα θὰ χρειασθοῦν διὰ νὰ γίνῃ κατοικήσιμος ὁ συνοικισμός. Ἰδοὺ ὅτι οἱ πρόσφυγες διῆλθον καὶ δεύτερον χειμῶνα εἰς τὰς ἀθλίας ἀποθήκας, ὅπου διαμένουν, καὶ θὰ διέλθουν καὶ τρίτον, ἂν ἐξακολουθήσῃ αὐτὴ ἡ δραστηριότης τῶν Ὑπουργείων Προνοίας καὶ Οἰκονομικῶν.

§121Α. ΔΟΞΙΑΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Κύριοι πληρεξούσιοι, τὸ ζήτημα τῆς ἀνεγέρσεως τῶν ἀστικῶν συνοικισμῶν εἶναι ζήτημα τὸ ὁποῖον δὲν ἀπασχολεῖ μόνον τὸν ἀξιότιμον ἐκ Βόλου πληρεξούσιον, ἀλλὰ καὶ ὅλους ἐκείνους οἵτινες ἀντιπροσωπεύουσι πόλεις εἰς τὰς ὁποίας εὑρίσκονται προσφυγικοὶ πληθυσμοί. Εἶναι ζήτημα καθαρῶς οἰκονομικόν. Ἐφόσον τὸ Κράτος ἔχει ἐπαρκῆ τὰ μέσα ὅπως ἀνεγείρῃ ἀρκετὰς οἰκίας βεβαίως ὑπάρχει ἡ ἐλπὶς ὅτι οἱ πρόσφυγες θὰ στεγασθῶσιν ἐντὸς οἰκίσκων νέων ἀνεγειρομένων καὶ διδομένων εἰς αὐτούς. Ἰδιαιτέρως ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ ἔχω νὰ εἴπω τὰ ἑξῆς: Οἱ συνοικισμοὶ οἱ ἀστικοὶ ἀνεγείρονται ἐκ τοῦ Ταμείου Περιθάλψεως Προσφύγων, τὸ ὁποῖον εἶναι ἡμικρατικὸς ὀργανισμός, τὸ ὁποῖον διοικεῖται ἀπὸ δωδεκαμελὲς συμβούλιον, εἰς τὸ ὁποῖον εὑρίσκονται ἕξ ἀνώτατοι ὑπάλληλοι τοῦ Κράτους καὶ ἕξ ἀντιπρόσωποι διαφόρων κοινωνικῶν τάξεων, δηλ. ὁ πρόεδρος τοῦ Ἐμπορικοῦ Ἐπιμελητηρίου, ὁ πρόεδρος τοῦ Συνδέσμου τῶν ἀλυτρώτων καὶ οὕτω καθεξῆς. Τὸ Ταμεῖον Περιθάλψεως Προσφύγων συμφώνως πρὸς τὸν νόμον ἵδρυσε πενταμελεῖς Ἐπιτροπὰς εἰς ὅλας τὰς πόλεις ἐκείνας εἰς τὰς ὁποίας ἐσκέφθη νὰ ἀνεγείρῃ συνοικισμοὺς καὶ συγχρόνως ἐζήτησε πίστωσιν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Διὰ τῆς πιστώσεως αὐτῆς προσεπάθησε νὰ τελειώσῃ καὶ νὰ ἀνεγείρῃ τοὺς διαφόρους αὐτοὺς συνοικισμούς. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν διὰ τὸ ἔτος 1923 24 εἶχε χορηγήσει πίστωσιν 100 ἑκατομμυρίων δραχμῶν, αἱ ὁποῖαι εἶχον ἐξαντληθῆ μέχρι τῆς 1ης Νοεμβρίου 1923. Ὅταν ἦλθεν ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων, δηλ. ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ κ. Μοργκεντάου, κατὰ τὸν Νοέμβριον 1923 συμφώνως μὲ τὴν σύμβασιν θὰ ἀνελάμβανε τήν τε ἀστικὴν καὶ τὴν ἀγροτικὴν ἐγκατάστασιν, ἄρα καὶ τὴν ἀνέγερσιν διαφόρων ἀστικῶν συνοικισμῶν. Διὰ νὰ ἀναλάβῃ τὴν ἀνέγερσιν διαφόρων ἀστικῶν συνοικισμῶν συμφώνως μὲ τὴν σύμβασιν εἶχε τὴν ἀπαίτησιν ὅπως μεταβιβασθοῦν οἱ διάφοροι συνοικισμοὶ καὶ τὰ οἰκόπεδα ὑπὸ τὴν ἀπόλυτον κυριότητα τῆς Ἐπιτροπῆς αὐτῆς. Ἡ Κυβέρνησις εὑρέθη πρὸ τοῦ διλήμματος ἢ νὰ προσπαθήσῃ ἰδίαις δαπάναις νὰ συνεχίσῃ τὴν ἀνέγερσιν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἦτο ἀδύνατον, ἢ νὰ δεχθῇ τὴν ζητουμένην μεταβίβασιν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ κ. Μοργεντάου, τὸ ὁποῖον διὰ τὴν Κυβέρνησιν ἦτο εὔκολον, ἀλλ’ ὑπῆρχον μερικαὶ νομικαὶ διατυπώσεις αἱ ὁποῖαι ἀπήτουν ὅπως οἱ διάφοροι συνοικισμοὶ τῶν πόλεων, αἱ ὁποῖαι εὑρίσκονται μακρὰν τῶν Ἀθηνῶν, ἀποστείλουν τὰ σχεδιαγράμματα, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων νὰ γίνῃ ἡ μεταβίβασις ἀπὸ τὸ Ταμεῖον Περιθάλψεως εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας, καὶ ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων. Ὑπῆρχεν ἡ ἐλπὶς ὅτι θὰ ἠδύνατο ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων νὰ ἀναλάβῃ τὴν ἀνέγερσιν ὅλων τῶν συνοικισμῶν. Δυστυχῶς ὅμως λόγῳ τῆς ἀνεπαρκείας τῶν ὑλικῶν μέσων τὰ ὁποῖα προέρχονται ἐκ τῆς προκαταβολῆς τοῦ 1.000.000 λιρῶν, ἡ Ἐπιτροπὴ εὑρέθη εἰς τὴν δύσκολον θέσιν νὰ συνεχίσῃ τοὺς συνοικισμούς, καὶ διὰ τοῦτο μοὶ ἐμήνυσε πρὸ 15 ἡμερῶν ὅτι θὰ ἐξακολουθήσῃ τὴν ἀνέγερσιν τῶν συνοικισμῶν Ἀθηνῶν, Βόλου, Ἐδέσσης καὶ Ἐλευσῖνος. Ὡς ἐκ τούτου ἡ Κυβέρνησις εὑρέθη εἰς τὴν δύσκολον θέσιν ν’ ἀντιμετωπίσῃ πάλιν ἡ ἰδία τὴν ἀνέγερσιν τῶν συνοικισμῶν. Ὅσον ἀφορᾶ τὸν Βόλον τὸ Ταμεῖον Περιθάλψεως ἐτηλεγράφησε νὰ σταλοῦν τὰ σχεδιαγράμματα. Κατόπιν τριῶν τηλεγραφημάτων ἡ Ἐπιτροπὴ ἀπήντησεν ὅτι ἠσθένησεν ὁ μηχανικὸς καὶ δὲν ἠμποροῦσε νὰ κάμῃ τὰ σχεδιαγράμματα. Ἐδόθη ἡ ἐντολὴ ὅπως προσκαλέσουν κάποιον ἄλλον μηχανικόν, καὶ ἐστάλησαν τέλος πάντων τὰ σχεδιαγράμματα πρὸ 10 ἡμερῶν. Τὴν στιγμὴν αὐτὴν ὅμως δὲν γνωρίζω ποῦ εὑρίσκεται τὸ ζήτημα. Τὸν συνοικισμὸν λοιπὸν τοῦ Βόλου, θ’ ἀναλάβῃ ν’ ἀποπερατώσῃ ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως. Ὅσον ἀφορᾷ διὰ τὰς πιστώσεις, ὁ κ. τέως Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶχε τὴν καλωσύνην, εὐθὺς ὡς εἶδεν ὅτι ἦτο δύσκολος ἡ προκαταβολὴ ἐκ τοῦ δανείου νὰ χορηγήσῃ πίστωσιν 2.000.000 δραχμῶν, ἐκ τῶν ὁποίων θ’ ἀπεστέλλοντο 300.000 δραχμαὶ εἰς τὸν Βόλον, ἔχω δὲ τὴν βεβαιότητα ὅτι καὶ ὁ σημερινὸς Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν θὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ δίδῃ τὰς πιστώσεις τὰς ἀναγκαίας.

§122Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Νομίζω ὅτι δυνάμεθα νὰ διακόψωμεν τὴν συζήτησιν τῶν ἐπερωτήσεων καὶ νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν ὀλίγων νομοσχεδίων.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας —Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κατατάξεως ἐθελοντῶν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). —Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ βελτιώσεως τῶν ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 28 τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1370 νόμου τοῦ ἀπὸ 4 Ἰουλίου 1923 Ν. Δ. ὁριζομένων ἀποζημιώσεων».

§124Κ. ΣΤΑΜΑΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ νόμος αὐτός, κ. Πρόεδρε, θὰ γεννήσῃ ζητήματα ἀποζημιώσεων, διότι ἕκαστος σταθμάρχης θὰ δίδῃ φύλλα πορείας καὶ θὰ βγάζῃ ἀποζημιώσεις.

§125Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Διαβάστε το, σᾶς παρακαλῶ. Δὲν λέγει αὐτὰ τὸ νομοσχέδιον. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 8.

§127Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε Πρόεδρε, ἡ Νομοθετικὴ Διάταξις κατηρτίσθη ἐν ἀγνοίᾳ μου. Δὲν δέχομαι συζήτησιν τοπικῶν νομοσχεδίων πρὶν περατωθῇ ἡ συζήτησις νομοσχεδίων γενικῆς φύσεως.

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως ἄρθρων τοῦ ἀπὸ 17 Αὐγούστου 1923 Ν. Δ. περὶ καθορισμοῦ ὑποχρεώσεων ἀνυποτάκτων καὶ λιποτακτῶν». Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Μάρκου.

§129Α. ΜΑΡΚΟΥ. Κύριοι, ἐζήτησα τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου τοῦ καθορίζοντος ὑποχρεώσεις ἀνυποτάκτων καὶ λιποτακτῶν, πρῶτον διὰ νὰ ὑποστηρίξω μίαν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν κρίσιν τῆς Συνελεύσεως, τὴν τροπολογίαν διὰ τῆς ὁποίας δίδεται τὸ δικαίωμα εἰς τὸν Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ἀπολύῃ ἐκείνους ἐκ τῶν ὁπλιτῶν τῆς κλάσεως τοῦ 1922 οἱ ὁποῖοι ἔτυχε νὰ ἔχουν ἀδελφὸν ἀποθανόντα ἐν πολέμῳ. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία αὕτη, καθ’ ἣν στιγμὴν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι δὲν ἐξεπλήρωσαν τὸ πρὸς τὴν Πατρίδα καθῆκον καὶ οἱ ὁποῖοι εὑρίσκοντο εἰς Ἀμερικὴν πλουτοῦσιν εἰς βάρος τῶν ἄλλων. Ἔλαβον ἐπίσης τὸν λόγον διὰ νὰ ζητήσω τὴν ἀπάλειψιν τῶν ἄρθρων 6 καὶ 7. Κατὰ τὸ ἄρθρον 6 (ἀναγινώσκει): «ἀπαλλάσσονται τῆς καταβολῆς τῶν ἀντισηκωμάτων καὶ ἐν γένει τῶν συνεπειῶν τοῦ ἄνω ἀπὸ 17 Αὐγούστου 1923 Νομοθετικοῦ Διατάγματος οἱ ἀνυπότακτοι ἢ λιποτάκται ἔφεδροι ὁπλῖται καὶ ἀξιωματικοί, οἱ ὑπαγόμενοι εἰς τὰς διατάξεις αὐτοῦ». Τὸ ἄρθρον 7 λέγει ὅτι: «τὰ μέχρι σήμερον καταβληθέντα ἀντισηκώματα δὲν ἐπιστρέφονται». Δηλαδὴ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτησαν εἰς τὰς τάξεις τοῦ Στρατοῦ καὶ οἱ ὁποῖοι συνεπεῖς πρὸς τὸ Νομοθετικὸν Διάταγμα ἔσπευσαν νὰ καταβάλωσι τὰ ἀντισηκώματα.

§130Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Πρόκειται περὶ τῶν ἐξ Ἀμερικῆς ἐλθόντων, οἱ ὁποῖοι ἔμειναν δέκα ἡμέρας καὶ οἱ ὁποῖοι κατέβαλον τὰ ἀντισηκώματα ὡς οἱ ἄλλοι, ὧν δὲν ἀποδίδονται ἐπίσης.

§131Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ἔπειτα εἶναι τὸ ἄρθρον 9, τὸ ὁποῖον παρεισέφρησεν εἰς σχέδιον νόμου ἐντελῶς ἄσχετον, διότι ἀφορᾷ τὸν τρόπον διὰ τοῦ ὁποίου δύνανται νὰ ἀπολυθῶσι στρατολόγοι δημοτικοί.

§132Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν παρεισέφρησε καθόλου· εἶναι νόμος στρατολογικός.

§133Α. ΜΑΡΚΟΥ. Δὲν ἀφορᾷ τοὺς ἀνυποτάκτους καὶ λιποτάκτας. Τὸ ἄρθρον 9 λέγει ὅτι ἀπολύονται πάντες οἱ στρατολόγοι. Ἐγώ, κύριοι, δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω τὴν σκοπιμότητα τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ, διότι ἢ οἱ στρατολόγοι εἶναι ἀκατάλληλοι, ὁπότε καὶ ὑπάρχει ὁ νόμος 433, ἢ οἱ ὑπηρετοῦντες εἶναι κατάλληλοι, ὁπότε εἶναι περιττὸν νὰ γίνῃ αὐτὸς ὁ χορός. Ἔχω τὴν ἀντίληψιν ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν θὰ δεχθῇ τὴν ἀπάλειψιν τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ.

§134Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἰς τὴν πρώτην κατ’ ἄρθρον συζήτησιν πρακτικώτερον θὰ ἦτο ἂν οἱ κ. κ. συνάδελφοι ἔχοντες τροπολογίας διατυπώσουν ταύτας διὰ νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν παρὰ τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ, ὥστε νὰ εἶναι ἕτοιμος διὰ νὰ τὰς συζητήσῃ. Ἐὰν ὑπάρχῃ τροπολογία γενικωτέρου χαρακτῆρος, δύναται νὰ γίνῃ συζήτησις καὶ τώρα.

§135Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Αὐτὸ ἤθελον καὶ ἐγώ, νὰ ἀπαλειφθῇ ἡ παράγραφος αὐτή, καὶ ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς νομίζῃ ὅτι οἱ στρατολόγοι πρέπει νὰ ἀπολυθοῦν νὰ ὑποβάλῃ ἰδιαίτερον νομοσχέδιον.

§136Α. ΜΑΡΚΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπιμένω ἐπὶ τῆς γνώμης μου· δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς νομοσχέδιον περὶ ἀνυποτάκτων καὶ λιποτακτῶν νὰ τεθῇ διάταξις ἐντελῶς ξένη πρὸς τὸ περιεχόμενον τοῦ νομοσχεδίου. Ἐγὼ τουλάχιστον, κ. Ὑπουργέ, δὲν βλέπω τὴν σκοπιμότητα τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ.

§137Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Κύριε συνάδελφε, μὴ ἐπιμένετε· τὸ ἄρθρον, ὡς διετυπώθη, ἔχει τὴν σκοπιμότητά του.

§138Α. ΜΑΡΚΟΥ. Μά, κ. Ὑπουργέ...

§139Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἤθελον καὶ πάλιν νὰ παρακαλέσω τοὺς κ. κ. συναδέλφους οἱ ὁποῖοι ἔχουν τροπολογίας ἐπὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου ὅπως διατυπώσουν αὐτάς, ἵνα ληφθοῦν ὑπ’ ὄψιν εἰς τὴν βʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν.

§140Α. ΠΡΑΝΤΟΥΝΑΣ. Ἐγὼ εἶχον νὰ εἴπω, κύριε Πρόεδρε, τὰ ἑξῆς ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 3....

§141Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Κύριε Πρόεδρε, ἄρθρον πρὸς ἄρθρον.

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐπήγαμεν ἀκόμη εἰς τὸ ἄρθρον 3, κ. συνάδελφε.

§143Α. ΠΡΑΝΤΟΥΝΑΣ. Γενικῶς ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου.

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι κατ’ ἄρθρον. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκεται εἶτα καὶ ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 2).

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 3. (Ἀναγινώσκεται).

§146Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχω ὑποβάλει μετ’ ἄλλων συναδέλφων μίαν τροπολογίαν. Παρακαλοῦμεν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ τὴν ἀποδεχθῇ.

§147Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Σᾶς δίδω τὴν ἀπάντησιν ἀμέσως. Δυστυχῶς ἡ τροπολογία αὕτη εἶναι ἀδύνατον νὰ γίνῃ ἀποδεκτή, διότι τὸ ἐλάχιστον ὅριον τὸ ὁποῖον ὑποχρεοῦται κάθε Ἕλλην πολίτης, ὁπωσδήποτε ἀπαλλασσόμενος, νὰ ὑπηρετήσῃ εἰς τὸν Στρατὸν εἶναι τὸ τρίμηνον. Ἐφόσον λοιπὸν πρόκειται περὶ ἐλαττώσεως τοῦ τριμήνου, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὴν ἀποδεχθῶ.

§148Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, πρόκειται περὶ εἰδικῆς περιπτώσεως....

§149Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Κύριε συνάδελφε, ὅλα τὰ μέτρα αὐτὰ τὰ ὁποῖα λαμβάνονται διὰ τοῦ νομοσχεδίου εἶναι σχετικὰ μὲ προηγούμενα. Δὲν εἶναι κανὲν νομοσχέδιον νέον τὸ ὁποῖον εἰσάγεται διὰ πρώτην φορὰν· εἶναι τροποποιήσεις σειρᾶς ὅλης νομοθετικῶν διαταγμάτων. Δὲν ἠξεύρω ἂν ἡμεῖς ἠθέλομεν εἰσαγάγει τοιοῦτα μέτρα, ἂν δὲν ὑπῆρχον οἱ νόμοι αὐτοί. Τώρα ὅμως εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ διευκολύνωμεν τὴν ἐφαρμογὴν αὐτῶν καὶ νὰ ἐλαττώσωμεν ὀπωσδήποτε τὰ στρατολογικὰ βάρη τῶν πολιτῶν. Ἀλλὰ πλέον τούτου καὶ ἄλλο τι μᾶς ἠνάγκασε ὅπως λάβωμεν τὰ μέτρα αὐτά, ἡ ἀνάγκη ὅπως συμπεριληφθοῦν καὶ οἱ τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1911. Ἔπρεπε νὰ συμπεριληφθοῦν τόσον οἱ ταχυδρομικοὶ καὶ δημόσιοι ὑπάλληλοι ὅσον καὶ οἱ τῆς Ἀγγλικῆς Ἑταιρείας «Ἤστερν». Οἱ τῆς ἀπογραφῆς ὅμως τοῦ 1922 δὲν θὰ συμπεριληφθοῦν, ἀφοῦ ὑπηρετοῦν συνεχῶς ἀπὸ τοῦ 1922 οἱ μάχιμοι στρατιῶται. Διὰ τὴν ἀπογραφὴν τοῦ 1922 δὲν εἶνε δυνατὸν νὰ δεχθῶ καμμίαν ἐλάττωσιν.

§150Α. ΠΡΑΝΤΟΥΝΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπέβαλα χθὲς πρότασιν νόμου περὶ ἐλαττώσεως τῆς στρατιωτικῆς θητείας συναφῶς μὲ τὴν διαπαιδαγώγησιν καὶ ἐξύψωσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. Ἐκεῖ ἔχω καὶ κεφάλαιον ὁλόκληρον περὶ ἀνυποτάκτων καὶ λιποτακτῶν. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ὅπως εὐαρεστηθῇ νὰ ρίψῃ μιὰ ματιὰ καὶ εἰς τὴν πρότασίν μου αὐτήν, ὅταν πρόκειται νὰ φέρῃ τὰς τροπολογίας του. Δεύτερον ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 3· ὑπεβλήθη ὑπ’ ἐμοῦ καὶ τριῶν ἄλλων συναδέλφων πρότασις νόμου διὰ τῆς ὁποίας ὑποδεικνύομεν ὡς συμφέρουσαν εἰς τὸ Κράτος τὴν ἀπαλλαγὴν ἀπὸ πάσης στρατιωτικῆς ὑποχρεώσεως τῶν ὑπαλλήλων τῆς τηλεγραφικῆς ὑπηρεσίας τῶν Τ.Τ.Τ. καὶ ἰδίως τῶν τῆς Ἀγγλικῆς Ἑταιρίας «Ἤστερν». Οἱ λόγοι εἶναι οἱ ἑξῆς: Ἐπέρασε δεκαετία πολέμων καὶ τὸ Κράτος ἀνεγνώρισε μόνον του ὅτι δὲν τοὺς χρειάζεται τόσον εἰς τὸν Στρατὸν ὅσον εἰς τὴν τηλεγραφικὴν ὑπηρεσίαν καὶ τοὺς ἄφησε. Τώρα τί κάμνει; Τοὺς ἀνακαλεῖ δι’ ὑπηρεσίαν τριῶν μηνῶν κατὰ τοὺς ὁποίους αὐτοὶ μὲν στεροῦνται μισθοῦ, τὸ δὲ Κράτος τοὺς συντηρεῖ δαπανῶν 200–300 χιλιάδας δραχμῶν. Διατὶ αὐτὴ ἡ δαπάνη, ἀφοῦ τὸ Κράτος ὡμολόγησεν ὅτι δὲν τοὺς χρειάζεται; Ὅσοι ὑπηρετοῦν ἐν εἰρήνῃ, ὑπηρετοῦν δι’ ἕνα λόγον, δι’ ἕνα καὶ μόνον σκοπόν: Διὰ νὰ εἶνε ἕτοιμοι ἐν καιρῷ πολέμου. Ἀφοῦ ὅμως εἰς τὸν πόλεμον τὸ Κράτος δὲν τοὺς θέλει, διατὶ τοὺς κρατεῖ ἐν εἰρήνῃ; Αὐτὰ ἤθελον νὰ εἴπω.

§151ΟΡ. ΚΥΠΡΙΑΝΟΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Πραντούνας νὰ τοῦ εἴπω ὅτι δὲν ἔχει δίκαιον.

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατόπιν, μὲ τὴν σειράν σας.

§153Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Κατὰ τὸ Σύνταγμα εἶναι ὑποχρεωτικὴ ἡ θητεία δι’ ὅλους.

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ μὲ τὴν σειράν, τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Μαραγκός.

§155ΙΩ. ΜΑΡΑΓΚΟΣ. Ἤθελον νὰ ἐρωτήσω ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔχῃ ὑπ’ ὄψει του μίαν σχετικὴν τροπολογίαν διὰ τῆς ὁποίας ζητοῦμεν ὄχι τὴν ἀπαλλαγὴν γενικῶς, ἀλλὰ μόνον τῶν ἑξῆς: Τῶν μὲν ἀνηκόντων εἰς τὰς κλάσεις 1913–1920 προστατῶν οἰκογενειῶν ἢ ἐχόντων ἀδελφὸν φονευθέντα ἐν πολέμῳ νὰ μετριασθῇ ὁ χρόνος τῆς ὑπηρεσίας εἰς 45 ἡμέρας μόνον πρὸς ἐκγύμνασιν, τῶν δὲ ἀνηκόντων εἰς τὰς κλάσεις 1921–1923 μόνων υἱῶν νὰ περιορισθῇ εἰς 18μηνον, ἐξαγοραζομένου τοῦ ὑπολοίπου τῆς ὑπηρεσίας των. Νομίζω ὅτι εἶναι αὐτὸ πολὺ λογικὸν καὶ δίκαιον.

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κυπριανός.

§157ΟΡ. ΚΥΠΡΙΑΝΟΣ. Ὅσα ὁ ἀξιότιμος κ. Πραντούνας εἶπε περὶ τῆς μὴ προσκλήσεως εἰς τὸν στρατὸν τῶν τηλεγραφικῶν ὑπαλλήλων, φρονῶ ὅτι δὲν πρέπει νὰ γίνουν δεκτά. Κατὰ τὸ Σύνταγμα ἡ στρατιωτικὴ θητεία ὅλων τῶν Ἑλλήνων εἶναι ὑποχρεωτική. Ἀπορῶ δὲ καὶ ἐξίσταμαι πῶς ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος καὶ διακεκριμένος στρατηγὸς εἰσηγεῖται τοιαύτην πρότασιν.

§158Α. ΠΡΑΝΤΟΥΝΑΣ. Μὰ δὲν χρειάζονται.

§159ΟΡ. ΚΥΠΡΙΑΝΟΣ. Ἡ θεωρία τὴν ὁποίαν εἰσάγετε εἶναι πρωτότυπος καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μὴ τὴν ἀποδεχθῇ.

§160Α. ΠΡΑΝΤΟΥΝΑΣ. Ὀφείλω, κ. Πρόεδρε, νὰ ἀπαντήσω· εἶναι προσωπικόν.

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι προσωπικόν· προηγεῖται ὁ κ. Ψιάρρης.

§162Δ. ΨΙΑΡΡΗΣ. Παρακαλῶ νὰ ὑπαχθοῦν καὶ οἱ σιδηροδρομικοὶ ὑπάλληλοι τῆς κλάσεως 1921, οἱ ὁποῖοι εἶναι εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Κράτους καὶ οἱ ὁποῖοι κατὰ τὸν χρόνον κατὰ τὸν ὁποῖον ἐκλήθησαν ἔλαβον ἀναστολὴν παραμείναντες εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Κράτους.

§163Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὑπάγονται καὶ αὐτοί.

§164Δ. ΨΙΑΡΡΗΣ. Μέχρι τοῦ 1920 ἐφηρμόσθη καὶ διὰ τοὺς σιδηροδρομικοὺς ὑπαλλήλους. Τοῦ 1921 ἔχουν θητείαν;

§165Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὄχι· ὑπάγονται καὶ αὐτοί.

§166Α. ΠΡΑΝΤΟΥΝΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, δύο λέξεις. Κατὰ τὸ ἔτος 1918, ὅταν ἤμεθα εἰς τὸν Στρυμόνα καὶ εἶχεν ἔλθει ἐκεῖ ὁ κ. Βενιζέλος, ὑπεβλήθησαν εἰς αὐτὸν διάφορα παράπονα στρατολογικῆς φύσεως. Ὁ κ. Βενιζέλος ἀνεγνώρισε τὸ δίκαιον τῶν παραπόνων αὐτῶν καὶ διέταξεν ὅπως δοθῇ ἀναστολὴ κατατάξεως εἰς τοὺς σπουδαστὰς τοῦ Πολυτεχνείου καὶ τοὺς σμυριδωρύχους, ὡς ἀπαραιτήτους διὰ τὴν πολεμικὴν βιομηχανίαν. Ἐπειδὴ σήμερον συμπίπτει νὰ ἔχω συμπατριώτας τοιούτους, παρακαλῶ νὰ περιληφθῶσι καὶ αὐτοὶ εἰς τὸ μέτρον τῆς ἀναστολῆς τῆς κατατάξεώς των ὡς πολεμικῆς ἀνάγκης.

§167Δ. ΚΑΤΣΙΝΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, εἰς τοὺς σιδηροδρομικοὺς ὑπαλλήλους ὑπάγονται καὶ οἱ σιδηροδρομικοὶ ἐργάται;

§168Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὡμίλησα μόνον περὶ ὑπαλλήλων καὶ ὄχι περὶ ἐργατῶν.

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εὑρισκόμεθα εἰς τὸ 3ον ἄρθρον· τὸ 2ον ἐψηφίσθη. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 3).

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 4. (Ἀναγινώσκεται).

§171Α. ΚΟΡΑΚΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, νομίζω ὅτι εἶναι ὑπερβολικὸν τὸ ἀντισήκωμα τῶν 100 δολλαρίων· δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ ἐλαττώσητε;

§172Δ. ΨΙΑΡΡΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἡ ὁριζομένη προθεσμία εἶναι ἀνεπαρκής. Πρέπει νὰ τὴν παρατείνητε, κ. Ὑπουργέ· δὲν προφθάνουν οἱ ἄνθρωποι.

§173Π. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ. Ἤθελον παρακαλέσει, ὅπως γίνωνται δεκτὰ τὰ ἀντισηκώματα αὐτὰ καὶ εἰς τὰ Προξενεῖα.

§174Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν ἔχω δυσκολίαν· θὰ τὸ ἐξετάσω ὅμως.

§175Α. ΚΟΡΑΚΑΣ. Τὸ νομοσχέδιον, κ. Ὑπουργέ, περιέχει μίαν ἀνισότητα, διότι ὁρίζεται ἐν τῷ ἄρθρῳ 4 ὅτι ὅλοι ἀνεξαιρέτως καταβάλλουσι τὸ ἀντισήκωμα, ἐνῷ εἶναι γνωστὸν ὅτι εἰς τὰς διατάξεις τοῦ νομοθετήματος αὐτοῦ ὑπάγονται καὶ οἱ τῶν κλάσεων 1901–1903, οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτησαν 2½ ἔτη. Εἶναι δίκαιον, κ. Ὑπουργέ, διὰ 2½ ἔτη νὰ καταβάλουν 100 δολλάρια; Δι’ αὐτὸ παρακαλῶ νὰ ἐξαιρεθῶσιν αὐταὶ αἱ κλάσσεις καὶ νὰ ὑπαχθοῦν εἰς τὸ Διάταγμα τοῦ παρελθόντος Αὐγούστου. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 4, ἀναγινώσκεται δὲ καὶ ψηφίζεται καὶ τὸ ἄρθρον 5).

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 6. (Ἀναγινώσκεται).

§177Π. ΖΩΓΡΑΦΟΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 6, κ. Ὑπουργέ, ἀναφέρεται τὸ ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἀπαλλάσσονται τῆς καταβολῆς τῶν ἀντισηκωμάτων καὶ ἐν γένει τῶν συνεπειῶν τοῦ ἄνω ἀπὸ 17 Αὐγούστου 1923 Νομοθ. Διατάγματος οἱ ἀνυπότακτοι ἢ λιποτάκται ἔφεδροι ὁπλῖται καὶ ἀξιωματικοὶ οἱ ὑπαγόμενοι εἰς τὰς διατάξεις αὐτοῦ». Παρακαλῶ, κ. Ὑπουργέ, νὰ μοὶ εἴπητε ποῖοι εἶναι αὐτοὶ οἱ ἀνυπότακτοι ἢ λιποτάκται ἔφεδροι, οἱ ὁποῖοι λαμβάνουν ἄφεσιν ἁμαρτιῶν ἄνευ καταβολῆς.

§178Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Πρόκειται περὶ τῶν ἐφέδρων τῶν παλαιῶν ἡλικιῶν, οἱ ὁποῖοι συμπληροῦσι διετῆ ὑπηρεσίαν καὶ οἱ ὁποῖοι λαμβάνουν ἀπολυτήρια ἀπὸ τὰ διάφορα μέρη.

§179Α. ΩΡΟΛΟΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐννοεῖτε τοὺς ἐφέδρους τοὺς εὑρισκομένους ἐν Ἀμερικῇ ἢ πάντας;

§180Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὅλους. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 6).

§181ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 7. (Ἀναγινώσκεται).

§182Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 7 ἔχω τὰς ἑξῆς παρατηρήσεις: Τὸ ἄρθρον 6 λέγει (ἀναγινώσκει): «Ἀπαλλάσσονται τῆς καταβολῆς τῶν ἀντισηκωμάτων καὶ ἐν γένει τῶν συνεπειῶν κτλ. οἱ ἀνυπότακτοι ἢ λιποτάκται ἔφεδροι ὁπλῖται καὶ ἀξιωματικοὶ οἱ ὑπαγόμενοι εἰς τὰς διατάξεις αὐτοῦ». Ἑπομένως ἅπαντες οἱ ἀνυπότακτοι ἢ λιποτάκται ἀπαλλάσσονται πάσης ὑποχρεώσεως νὰ πληρώσωσιν ἀντισηκώματα. Ἀλλ’ ἔρχεται τὸ ἄρθρον 7ον καὶ λέγει ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐπλήρωσαν—καὶ αὐτοὶ εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦσιν εἰς τὰς τάξεις τοῦ Στρατοῦ—χάνουν τὰ λεπτὰ των. Αὐτὸ εἶναι πλιατσικολόγημα καὶ πρέπει νὰ ἐπιστρέψητε τὰ χρήματα.

§183Ι. ΜΑΝΕΤΤΑΣ. Δὲν ἐπιστρέφει χρήματα τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον ποτέ. Ὅταν ἐδημοσιεύθη τὸ Νομ. Διάταγμα, ὑπῆρχον στρατιῶται οἱ ὁποῖοι εἶχον ἑνὸς μηνὸς ὑπηρεσίαν καὶ ὑπηρέτησαν 3–4 ἔτη, ὅταν δὲ ἤθελον νὰ φύγωσι τοῖς εἶπον νὰ πληρώσωσι καὶ ἐπλήρωσαν. Τώρα ἔρχεται ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ λέγει, ὅτι ὅποιος δὲν προσῆλθε καθόλου δὲν ἔχει νὰ πληρώσῃ τίποτε.

§184Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ, κ. συνάδελφε, νὰ ὑποβάλητε τροπολογίαν ἵνα ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν βʹ συζήτησιν.

§185Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἐὰν εἶχε τὴν καλωσύνην, νὰ μὲ παρακολουθήσῃ μίαν στιγμὴν εἰς ἕν ζήτημα σχετιζόμενον μὲ ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος πρὸ ὀλίγου. Δὲν ἠξεύρω τί συμβαίνει εἰς ἄλλας περιφερείας, ἀλλὰ εἰς τὴν ἰδικήν μου δύναμαι νὰ βεβαιώσω ὅτι πολλοὶ ἄνθρωποι κατὰ λάθος ἐνεγράφησαν εἰς τὰ βιβλία ὡς λιποτάκται καὶ ὡς ἀνυπότακτοι. Ἐκλήθησαν νὰ ὑπηρετήσουν ἐπί τι διάστημα ἢ νὰ πληρώσουν ἀντισηκώματα. Καὶ ἀφοῦ ἐπλήρωσαν κατόπιν ἀπεδείχθη ὅτι ἀδίκως κατεζητοῦντο, διότι εἶχε συμβῆ τὸ ἑξῆς: Ἐνεφανίζοντο στρατιῶται, κατετάσσοντο εἰς τὸ ἔμπεδον καὶ ἔφευγον κατόπιν διὰ τὸ σύνταγμά των. Ἀλλὰ τὸ ἔμπεδον δὲν εἰδοποίει τὸ στρατολογικὸν γραφεῖον εἰς ποῖον σύνταγμα παρουσιάσθησαν ἢ ἂν κατετάχθησαν ὁπωσδήποτε.

§186Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Αὐτὸ δὲν ἔχει ἀνάγκην νομοθετικῆς προνοίας διὰ νὰ διορθωθῇ.

§187Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Θὰ σᾶς εἴπω. Θέτω ὡς βάσιν τὸ ὅτι ὑπάρχουν πολλοί, οἱ ὁποῖοι κατὰ λάθος φέρονται ὡς ἀνυπότακτοι καὶ λιποτάκται εἰς τὰ βιβλία Δι’ αὐτὸ θὰ ἤθελον νὰ γίνῃ μία προσθήκη εἰς τὸ νομοθέτημα αὐτὸ κατὰ τὴν ὁποίαν διὰ νὰ ἐπακολουθήσουν αἱ συνέπειαι τῆς ἀνυποταξίας καὶ λιποταξίας εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑπάρχουν οὐσιαστικαὶ ἀποδείξεις περὶ τοῦ ὅτι ὑπῆρξέ τις λιποτάκτης ἢ ἀνυπότακτος καὶ ὄχι τὸ τεκμήριον τῆς ἐγγραφῆς εἰς τὰ βιβλία.

§188Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Αὐτὸ εἶναι ζήτημα διοικητικόν.

§189Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, γνωρίζω ἑκατοντάδας προσώπων, τὰ ὁποῖα καλεῖ τὸ στρατολογικὸν γραφεῖον νὰ ὑπηρετήσουν ἐπὶ 1, 2 ἢ τρεῖς μῆνας, ἢ νὰ πληρώσουν ἕν ἀντισήκωμα, ἐνῷ δὲν ὀφείλουν τίποτε ἀπολύτως, διότι ἔγινε λάθος εἰς τὰ στρατολογικὰ γραφεῖα. Δὲν σᾶς φαίνεται, ὅτι πρὶν τοὺς καλέσῃ τὸ στρατολογικὸν γραφεῖον ἔπρεπε νὰ ἐξακριβώνῃ ὅτι εἶναι λιποτάκται καὶ κατόπιν νὰ τοὺς καλῇ;

§190Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Αὐτὸ τὸ ὁποῖον προτείνετε εἶναι ὡς μέτρον διοικήσεως πολὺ ὀρθόν. Χαίρω πολύ, διότι ἐκάματε αὐτὴν τὴν μνείαν.

§191Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Πρόκειται περὶ χιλιάδων. Σᾶς ἀναφέρω μόνον ὅτι ἐν Κρήτῃ, ὅταν εἶπεν ἡ Ἐπανάστασις ὅτι δὲν θὰ ψηφίσουν οἱ λιποτάκται, μοὶ παρουσιάσθη εἷς κατάλογος ἀνυποτάκτων καὶ λιποτακτῶν μὲ δύο ἢ τρεῖς χιλιάδας ὀνόματα καὶ ἀπεδείχθη ὅτι οἱ 50 μόνον ἦσαν πραγματικοὶ λιποτάκται.

§192Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Καὶ αὐτὰ διότι εἴπατε προηγουμένως νὰ ληφθοῦν μέτρα διοικητικῆς φύσεως. Τὸ ἄρθρον 6 εἶμαι βέβαιος ὅτι δὲν καθιστᾷ δυνατὰ αὐτὰ τὰ πράγματα εἰς τὸ μέλλον. Οὔτε ἐγὼ εἶμαι ὑπὲρ τῆς ἐννοίας καὶ τοῦ πνεύματος αὐτοῦ. Γνωρίζετε ὅτι δὲν εἶναι οἱ πραγματικοὶ λιποτάκται οἱ φερόμενοι ὡς τοιοῦτοι εἰς τοὺς καταλόγους. Ἐκ τῶν πραγματικῶς λιποτακτῶν καὶ ἀνυποτάκτων οἱ πλεῖστοι ἔχουν δυστυχῶς τακτοποιηθῆ κατὰ τύπους, κατ’ οὐσίαν δὲ λιποτάκται καὶ ἀνυπότακτοι εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔφευγον δι’ ὡρισμένους λόγους καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι εἶχον 10, 15 ἢ 20 ἡμερῶν ἄδειαν καὶ τὴν παρεβίασαν. Ἀλλ’ οἱ πραγματικοὶ λιποτάκται καὶ ἀνυπότακτοι, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι δὲν ἐπάτησαν ποτὲ εἰς τὸν Στρατόν, δυστυχῶς εἶναι τακτοποιημένοι. Αὐτὰ λοιπὸν ἔρχεται νὰ κανονίσῃ τὸ ἄρθρον 6, τὸ ὁποῖον ἐτέθη ἐκ μακρᾶς ἐρεύνης τῶν πραγμάτων καὶ ἐξ ἐπισταμένης γνώσεως ὅλων αὐτῶν τῶν λεπτομερειῶν καὶ ὡς τοιοῦτον θὰ ἴδητε ὅτι εἶναι πολὺ ὀρθὸν καὶ πρόκειται νὰ ἐξυπηρετήσῃ μίαν πραγματικὴν ἀνάγκην.

§193Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Διὰ τὰ κατὰ λάθος καταβληθέντα ἀντισηκώματα τί θὰ γίνῃ;

§194Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Αὐτὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιστραφοῦν, ἐὰν κατεβλήθησαν κατὰ λάθος.

§195Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Μὰ ἡ ἀγωγὴ ποὺ θὰ κάμῃ διὰ νὰ ζητήσῃ τις χιλίας δραχμὰς θὰ τοῦ στοιχίσῃ πολὺ περισσότερα.

§196Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Νὰ πληρώσῃ τὸ Δημόσιον ἢ νὰ ἐπιστρέψῃ τὰ καταβληθέντα ἀντισηκώματα εἶναι ἀδύνατον, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπολογισθῇ οὔτε τὸ ποσὸν αὐτῶν οὔτε ἡ ἔκτασις, ἀλλ’ οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπολογισθῇ, ἂν τὸ Δημόσιον Ταμεῖον θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐπιστρέψῃ τὰ εἰσπραχθέντα. Δὲν ὑπάρχει νόμος διὰ τοῦ ὁποίου νὰ ἀναζητῆται ἡ ἐπιστροφὴ χρημάτων νομίμως καταβληθέντων. Ἐφόσον ἐκ τῶν ὑστέρων κρίνεται μία νέα ἀνάγκη πραγματικὴ καὶ ἐφόσον τὴν ψηφίζει μία Συνέλευσις δημιουργεῖται νέον δίκαιον. Δὲν ἠμπορεῖ, ἐπειδὴ ἀπηλλάξαμεν ἐφέτος τινάς, νὰ ἀπαλλαγῶσι καὶ πέρυσι καὶ προπέρυσι καὶ πρὸ τριῶν ἐτῶν κλπ.

§197Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Τί θὰ γίνῃ διὰ τὴν περίπτωσιν τὴν ὁποίαν σᾶς εἶπον, διὰ τοὺς ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐγγεγραμμένοι ὡς ἀνυπότακτοι καὶ λιποτάκται, ἐνῷ δὲν ἔχουν οὔτε στιγμῆς ἀπουσίαν;

§198Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Οἱ σήμερον καλούμενοι;

§199Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Μάλιστα.

§200Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἀπαλλάσσονται ἐντελῶς πάσης ὑπηρεσίας.

§201Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἂν ἀνήκουν εἰς τὰς κλάσσεις αὐτὰς περὶ τῶν ὁποίων προβλέπει τὸ νομοσχέδιον.

§202Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Τότε θὰ ἔχουν ὑποχρέωσιν κληρωτῶν καὶ ὀφείλουν νὰ τὴν ἐκπληρώσουν.

§203Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Μὰ πρόκειται περὶ λάθους.

§204Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Τότε θὰ διορθωθῇ διοικητικῶς. Ἐὰν δὲ χρειασθῇ νὰ γίνῃ νομοθετικῶς, τότε θὰ γίνῃ διὰ νόμου.

§205Ν. ΣΠΗΛΙΩΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω ὑποβάλει μίαν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του.

§206Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὅλας τὰς τροπολογίας θὰ τὰς μελετήσω καὶ ἂν τὰς κρίνω σκοπίμους θὰ τὰς λάβω ὑπ’ ὄψιν μου.

§207Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Αἱ παρατηρήσεις τὰς ὁποίας ἔκαμαν διάφοροι συνάδελφοι ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου μοὶ φαίνεται ὅτι προεκάλεσαν ἰδιαιτέρως τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν ἐπ’ αὐτῶν, καὶ μοὶ φαίνεται ὅτι ἤκουσα ὅτι θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του τὰς διαφόρους παρατηρήσεις καὶ τὰς τροπολογίας, οὕτω: ὥστε νὰ καταρτισθῇ ἓν ἄρτιον νομοθέτημα. Ἐπὶ τῇ προσδοκίᾳ ταύτῃ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰς ἑξῆς παρατηρήσεις: Ἀπὸ φύσεως εἶμαι ἐπιεικὴς καὶ τὰ ἐπιεικῆ μέτρα ὁπωσδήποτε λαμβανόμενα μοῦ φαίνονται καλά. Ἐν τούτοις ἐδῶ παρουσιάζεται κάτι τι τὸ ὁποῖον δὲν ἐπιβραβεύει ἡ φωνὴ τῆς συνειδήσεώς μου.

§208Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Οὔτε ἡ ἰδική μου.

§209Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴμεθα σύμφωνοι, κ. Ὑπουργέ, καὶ εἶμαι εὐτυχὴς ὅτι τὸ νομοθέτημα αὐτὸ θὰ σταματήσῃ ἕνα κακό. Πολλάκις ἀκούω τὸν γείτονά μου παραπονούμενον καὶ λέγοντα ὅτι: «ἐγὼ ἤμην εἰς τὸ Σκρᾶ, ἐγὼ ἤμην εἰς τὴν Ρωσίαν, ἐγὼ ἤμην εἰς τὴν ἐκστρατείαν τῆς Οὐκρανίας κλπ., σὺ δὲ εἰργάζεσο εἰς τὴν Ἀμερικὴν καὶ εἰς τὴν Εὐρώπην καὶ ἐπέστρεψες πλούσιος». Ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι δὲν θὰ ἔχωμεν ἐπιστράτευσιν ἐπί τινα ἔτη, ἀλλὰ περὶ τούτου δὲν εἴμεθα βέβαιοι καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ μοὶ εἴπητε τί ἐπιχείρημα ἐκτὸς τοῦ ἰδανικοῦ πατριωτισμοῦ θὰ ἔχῃ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ θελήσῃ νὰ ἐμποδίσῃ τὸν υἱόν του ἢ τὸν ἀδελφόν του νὰ μὴ κλεισθῇ εἰς τὴν καρβουνιέραν ἑνὸς ἀτμοπλοίου καὶ νὰ φύγῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἡ ἀπειλὴ τοῦ νόμου (θὰ προκαλέσῃ τὸν γέλωτα. «Τί ἔπαθε—θὰ εἴπῃ—ὁ Γιάννης καὶ ὁ Κώστας ὁ ὁποῖος δὲν ἐπῆγεν εἰς τὸν Στρατόν; Ἐπλήρωσε καὶ τὴν ἐγλύτωσεν». Ἐπιθυμῶ τὸ Κράτος νὰ φανῇ ἀπαιτητικώτερον πρὸς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι δὲν ἐξεπλήρωσαν τὰς ὑποχρεώσεις των.

§210Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Κύριε συνάδελφε, ὅσοι ἀπηλλάγησαν μέχρι τοῦδε τῶν στρατιωτικῶν των ὑποχρεώσεων ἀπηλλάγησαν δυνάμει ἰσχυόντων ἤδη νόμων καὶ νομοθετικῶν Διαταγμάτων. Ἐπ’ αὐτῶν φυσικὰ δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ συζήτησις, διότι εἶναι νόμοι τοῦ Κράτους ἰσχύοντες. Δι’ αὐτῶν παρεσχέθη σειρὰ ἀπαλλαγῶν ὄχι μόνον ἀνυποτάκτων καὶ λιποτακτῶν ἀλλὰ καὶ ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι ηὐτομόλησαν ἐνώπιον τοῦ ἐχθροῦ. Μετὰ τὴν συνθήκην τῆς Λωζάννης παρουσιάσθη πραγματικὴ ἀνάγκη ὅπως κανονισθῇ ἡ στρατολογικὴ κατάστασις τῆς Χώρας, καθόσον ὑπῆρχε σωρεία ψευδῶν πιστοποιητικῶν καὶ ἀπολυτηρίων, ὥστε δὲν ἠμποροῦσε κανεὶς νὰ βρῇ τέλος. Τοιαύτη ἀνάγκη πραγματικὴ ὑπηγόρευσε καὶ τὸ παρὸν νομοσχέδιον. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῶν ἀντισηκωμάτων, τὰ μέχρι τοῦδε καταβληθέντα εἶναι μηδαμινά, διότι ἀντισηκώματα δὲν ἐπλήρωσαν παρὰ ἐλάχιστοι. Διαρκῶς συλλαμβάνομεν σήμερον διαφόρους ἀνυποτάκτους καὶ λιποτάκτας καὶ τρέχομεν εἰς τὰ στρατοδικεῖα καὶ τὰ στρατολογικὰ γραφεῖα ἵνα ἀνακαλύψωμεν ἂν εἶναι ἀνυπότακτοι ἢ ὄχι. Ἐγὼ ἀφ’ ἧς ἡμέρας ἀνέλαβον τὸ Ὑπουργεῖον ἀντελήφθην τὴν πραγματικὴν αὐτὴν κατάστασιν ἐκ τῆς σωρείας τῶν ἀναφορῶν αἱ ὁποῖαι ὑποβάλλονται ἀπὸ ὅλα τὰ μέρη τῆς Ἑλλάδος καὶ διὰ τῶν ὁποίων ζητοῦν διορθώσεις, καὶ μετὰ μακρὰν σκέψιν καὶ μελέτην εἶδον ὅτι δὲν ὑπάρχει ἄλλο μέσον θεραπείας παρὰ τὸ διὰ τοῦ νομοσχεδίου προτεινόμενον. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἠθικὴν ἄποψιν τοῦ ζητήματος μὲ εὑρίσκετε ὄχι μόνον σύμφωνον ἀλλὰ καὶ ὑπερθεματίζοντα. Νὰ εἶσθε ὅμως βέβαιοι ὅτι καὶ σεῖς ἐὰν ἦσθε εἰς τὴν θέσιν μου, τὸ ἴδιον θὰ ἐκάμνετε.

§211ΙΩ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΑΣ. Συμπεριλαμβάνονται καὶ οἱ ἔχοντες στρατιωτικὴν ὑποχρέωσιν, διότι πρόκειται περὶ ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτησαν τῷ 1912, 1913, 1915 καὶ εἶναι ἀνυπότακτοι.

§212ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καλδῆς.

§213Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Μετὰ τὴν ἀνάπτυξιν τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. Ὑπουργὸς παραιτοῦμαι τοῦ λόγου. Καὶ ἔρχομαι νὰ συνηγορήσω ὑπὲρ τῶν καταγομένων ἐκ τῶν Νέων Χωρῶν, λόγῳ τῆς ἀταξίας ἡ ὁποία ὑπάρχει εἰς τὰ στρατολογικὰ γραφεῖα αὐτῶν. Ὑπηρέτησαν ἄνθρωποι 5 καὶ 6 ἔτη καὶ φέρονται ἐγγεγραμμένοι ὡς τελείως ἀνυπότακτοι.

§214ΑΛ. ΩΡΟΛΟΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν σχέσει πρὸς τοὺς ἐφέδρους τῶν Νέων Χωρῶν θὰ ἤθελον νὰ ἐπιφέρω μίαν παρατήρησιν. Εἶναι γνωστὸν ὅτι εἰς τὰς Νέας Χώρας ἀπὸ τοῦ 1915 ἤρξατο ἡ στράτευσις, ὑπάρχουν πολλοὶ ἀνυπότακτοι οἱ ὁποῖοι δὲν ὑπέχουν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν. Δι’ αὐτοὺς τίνα μέτρα θὰ ληφθοῦν;

§215Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Αἱ διατάξεις τοῦ νόμου ἰσχύουσι τόσον διὰ τὴν Παλαιὰν Ἑλλάδα ὅσον καὶ διὰ τὰς Νέας Χώρας. Καμμία διάκρισις δὲν θὰ γίνῃ. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 7, ἀναγινώσκεται δὲ καὶ ψηφίζεται καὶ τὸ ἄρθρον 8).

§216ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 9. (Ἀναγινώσκεται).

§217Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὅσοι ἔχουν ἐπὶ τοῦ 9ου ἄρθρου τροπολογίας νὰ τὰς καταθέσουν, ἵνα τὰς λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν.

§218Χ. ΑΛΑΜΑΝΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐγὼ εἶμαι τῆς γνώμης ν’ ἀπαλειφθῇ τὸ ἄρθρον 9, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει κανένα λόγον. Ἀπολύεται δι’ αὐτοῦ μία τάξις ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι ρίπτονται εἰς τοὺς δρόμους χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ αἰτία, ἀφοῦ μάλιστα προβλέπεται ὅτι δύνανται νὰ ἐπανέλθουν. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 9, ἀναγινώσκονται δὲ καὶ ψηφίζονται καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου 10–12 ὡς καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ).

§219ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως ἐνίων διατάξεων τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου Ὑγιεινῆς, Προνοίας καὶ Ἀντιλήψεως. (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). — Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀποζημιώσεως ἐπιταχθέντων ὀθωμανικῶν κτημάτων ἐν Δυτικῇ Θράκῃ». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). — Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς σχεδίου τοῦ νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῆς δασικῆς νομοθεσίας».

§220ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ κηρυχθῇ κατεπεῖγον.

§221ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν).

§222Γ. ΣΟΛΔΑΤΟΣ. Νὰ ψηφισθῇ κατ’ ἀρχὴν τὸ ὑπαλληλικὸν κηρυσσόμενον κατεπεῖγον κ. Πρόεδρε.

§223ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι ὅπως τὸ νομοσχέδιον «περὶ παροχῆς ἐκτάκτου χορηγήματος εἰς τοὺς δημοσίους λειτουργοὺς» κηρυχθῇ κατεπεῖγον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν).

§224ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τοῦ σχεδίου ψηφίσματος «περὶ αὐξήσεως τῆς δαπάνης τῆς ἐγκριθείσης διὰ τοῦ Ν. Διατάγματος τῆς 12 Δεκεμβρίου 1923 περὶ οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως τῶν ἐκ τῆς Δυτικῆς Θράκης ἐκτοπισθέντων Βουλγαροφώνων». (Ψηφίζεται τὸ ψήφισμα).

§225ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον ὥραν 5 μ.μ. (Ὥρα 9. 20′ μ. μ.)