1924.01.22

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 4Η

Τρίτη 22 Ἰανουαρίου 1924.

Προεδρία κ. Κ. Ρακτιβὰν

(Ὥρα 5 μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀντικείμενον τῆς σημερινῆς συνεδρίας εἶναι ἡ ἐκλογὴ τῶν λοιπῶν μελῶν τοῦ Προεδρείου ὡς καὶ τῶν διαρκῶν ἐπιτροπῶν. Παρακαλοῦνται νὰ προσέλθωσιν ὡς ψηφολλέκται οἱ κ. κ. Ξηρός, Δουζίνας καὶ Μάρκου. Ἄρχεται ἡ ψηφοφορία. (Διενεργεῖται ἡ διὰ ψηφοδελτίων μυστικὴ ψηφοφορία πρὸς ἐκλογὴν τῶν λοιπῶν μελῶν τοῦ Προεδρείου καὶ τῶν διαρκῶν ἐπιτροπῶν ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τῶν πληρεξουσίων κ. κ. Ν. Ξηροῦ, Γ. Δουζίνα καὶ Α. Μάρκου).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει τις μὴ ψηφοφορήσας;

§4ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ διαλογή. (Διενεργεῖται ἡ διαλογὴ ὑπὸ τῶν ψηφολλεκτῶν).

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπερατώθη ἡ διαλογή. (Ἀναγινώσκει). Ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ 267. Ἐξελέγησαν ἀντιπρόεδροι οἱ κ. κ. Κ. Ἀλαβᾶνος διὰ ψήφων 199, Ἰωάν. Μανέττας διὰ ψήφων 189 καὶ Φ. Μανουηλίδης διὰ ψήφων 173. Ἐπέλαχον δὲ οἱ κ. κ. Κ. Τσιμινάκης λαβὼν ψήφους 21, Ρ. Λιβαθινόπουλος 20, Π. Καρασεβδᾶς 7, Λ. Θεοχάρης 6, Κ. Γκότσης 5, Α. Πρέκας 5, Θ. Πάγκαλος 3, Σκ. Ζερβὸς 3, Ἀλ. Χατζηκυριᾶκος 2, Χ. Ροδοκανάκης 2, Θ. Κουτούπης 1, Θ. Γοῦσκος 1, Θ. Παπαϊωάννου 1, Ἀνδρ. Μάρκου 1, Θ. Χαβίνης 1, Ἀχ. Πρωτοσύγγελος 1, Σ. Ἀναστασιάδης 1, Γ. Ροδόπουλος 1, Π. Μερλόπουλος 1, Α. Παπαδᾶτος 1, Π. Γεωργίτσης 1, Γ. Κονδύλης 1, Π. Ἀραβαντινὸς 1, Ν. Καλέλης 1, Ἐμ. Ἐμμανουηλίδης 1, Ν. Κωνσταντόπουλος 1, Σ. Ξύδης 1, Α. Πραντούνας 1, Ν. Σπηλιώτης 1, Ν. Ἀβραὰμ 1, Στ. Κιουζὲς–Πεζᾶς 1 καὶ Π. Καραπᾶνος 1. Ἐξελέγησαν γραμματεῖς οἱ κ. κ. Ν. Καλέλης διὰ ψήφων 209, Γ. Σολδᾶτος διὰ ψήφων 191, Θ. Κολιαλέξης διὰ ψήφων 134 καὶ Δ. Μέλφος διὰ ψήφων 129. Ἐπέλαχον δὲ οἱ κ. κ. Μ. Λαίλιος λαβὼν ψήφους 122, Θ. Κριεζῆς 19, Μ. Τσαρλαμπᾶς 14, Ἀνδρ. Μάρκου 7, Ἐμ. Μάρκογλου 5, Ἰω. Λαδᾶς 4, Στ. Γρηγορίου 4, Γ. Καλδῆς 4, Ἀγγ. Ἀγαπητὸς 3, Ν. Κωνσταντόπουλος 3, Π. Καλατζόπουλος 2, Ἰω. Τσιγκέλης 2, Κ. Φίλανδρος 2, Γ. Βοραζάνης 2, Εὐθ. Βελλιανίτης 2, Σπυρ. Κρεμεζῆς, 2, Κων. Δρούλιας 2, Νικ. Ἀβραὰμ 2, Κ. Ἀγγελάκης 2, Πλ. Χαλόφτης 2, Ἀν. Ἀναγνωστόπουλος 1, Γ. Φικιώρης 1, Δ. Προμπονᾶς 1, Α. Πραντούνας 1, Ἰω. Τσιριμῶκος 1, Σπ. Σῖμος 1, Σταμ. Κιουζὲς–Πεζᾶς 1, Ἀνδρ. Σκέφερης 1 καὶ Ὀρ. Κυπριανὸς 1. Ἐξελέγησαν κοσμήτορες οἱ κ. κ. Γ. Ἠσαΐας διὰ ψήφων 181 καὶ Γ. Φραγκούδης διὰ ψήφων 175. Ἐπέλαχον δὲ οἱ κ. κ. Κ. Ἀγγελάκης λαβὼν ψήφους 33, Χρ. Κατριβᾶνος 15, Θ. Γοῦσκος 7, Π. Καρασεβδᾶς 5, Δ. Ἐλευθεριάδης 3, Κ. Βλαχοθανάσης 2, Γ. Γκᾶλκος 2, Ἀντ. Παπαγεωργίου 2, Σκεῦος Ζερβὸς 2, Γ. Βλάχος 2, Σωτ. Χατζηγάκης 1, Α. Ζαΐμης 1, Ἰω. Κούνδουρος 1, Δ. Ψιάρρης 1, Α. Χατζηκυριᾶκος 1, Γ. Κονδύλης 1, Β. Χατζηλίας 1, Δ. Δαγκλῆς 1, Χρ. Ζουμῆς 1, Ἰω. Καλογερᾶς 1 καὶ Μ. Σταμούλης 1. Εὑρέθησαν δὲ καὶ λευκὰ ψηφοδέλτια 15. Ὡς μέλη τῶν διαρκῶν ἐπιτροπῶν ἔτυχον τῆς σχετικῆς πλειονοψηφίας. Ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ κλπ. Π. Μερλόπουλος, Α. Πρέκας, Γ. Ροδόπουλος, Γ. Τσακανίκας, Γ. Μαρῆς, Π. Πετρίδης, Ἐμ. Ἐμμανουηλίδης, Γ. Καλδῆς, Ι. Σιφναῖος, Γ. Βοραζάνης, Γ. Μόδης, Χ. Ροδοκανάκης, Α. Παπαναστασίου, Θ. Κουτούπης, Π. Ἀραβαντινός, Α. Μπακάλμπασης, Δ. Ἡρακλείδης, Ν. Μπακόπουλος. Ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Στυλ. Γονατᾶς, Ἰωάννης Στάϊκος ἢ Παπαδάκης, Γεώργιος Κατεχάκης, Θεόδωρος Βελλιανίτης, Κωνσταντῖνος Ρέντης, Ἀναστάσιος Ταβουλάρης, Α. Παπαθανάσης, Α. Μητσοτάκης, Πολ. Πολυχρονίδης. Ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης. Μιχαὴλ Μίσιος, Ἀντ. Δαργέντας, Ἀναστάσιος Κούτρας, Παναγ. Καλαντζόπουλος, Ἰω. Λαδᾶς, Π. Καρασεβδᾶς, Δημ. Ἀνδρέου, Ἀδ. Εὐφραιμίδης, Αὔγ. Θεολογίτης. Ἐπὶ τῶν Δημοσίων Ἔργων κλπ. Ἀν. Πραντούνας, Σ. Ξύδης, Κωνσταντῖνος Κουρτίδης Νικόλαος Σταματούλης, Θεόδ. Χαβίνης, Χαρ. Γρηγορίου, Δ. Εὐθυμιάδης, Ἄγγ. Κωνσταντιλιέρης, Γερ. Ἰακωβᾶτος. Ἐπὶ τῶν Τ.Τ.Τ. Νεόκ. Γρηγοριάδης, Ζήσης Ἀναστασίου, Σπῦρος Κρεμεζῆς, Εὐθ. Βελλιανίτης, Δημ. Σάλτας, Χαρ. Λυκοτόμαρος, Ἀρτ. Δεναξᾶς, Λ. Θεοχάρης, Τ. Δημητρακόπουλος. Ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ὑγείας. Ρ. Λιβαθινόπουλος, Κ. Ἀλαβᾶνος, Ἰω. Κουρτάκης, Μ. Καταπότης, Ὀρ. Κυπριανός, Κ. Καλούδης, Ἰω. Πασαλίδης, Γ. Μάρακας, Ἰω. Κεραμείας. Ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἀσφαλείας κλπ. Ἀπ. Παπαοικονόμου, Δημ. Φλωριᾶς, Παν. Φλέσσας, Βασ. Καραπᾶνος, Περικλῆς Μαζαράκης, Γ. Παπανδρέου, Γ. Δουζίνας, Κων. Βουδούρης, Κωνστ. Παπαδογιάννης. Ἐπὶ τῶν Θρησκευμάτων Νικ. Δαγρὲς, Ἰωάννης Πατάλας, Κων. Γκότσης, Μανοῦσος Βουλουδάκης, Ἀλεξ. Ὡρολογόπουλος, Ἰωσὴφ Ἠλία Σάϊας, Γ. Διαμαντόπουλος, Δημ. Σπίγγος. Ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως κλπ. Ἰωάννης Τσιριμῶκος, Σπυρ. Τράκας, Γεώργ. Λουκουμετζίδης, Γεώργ. Φραγκούδης, Κ. Φίλανδρος, Γεώργιος Χατζηκυριακοῦ, Νικ. Κωνσταντόπουλος, Π. Καραπᾶνος Ι. Λυμπερόπουλος. Ἐπὶ τῶν Ἀμέσων καὶ Ἐμμέσων Φόρων. Νικ. Ἀσκούτσης, Νικ. Ἀβραὰμ, Θεόδ. Γοῦσκος, Παρ. Γιελκεντζόγλου, Βίκτωρ Κουκουρίδης, Ἀχιλλεὺς Παπαδᾶτος, Θαλῆς Κουτούπης, Ν. Κοντολέων, Ἀνδρ. Δενδρινὸς. Ἐπὶ τῆς Γεωργίας. Γεώργ. Σίδερης, Στέφανος Ἀναστασιάδης, Παναγιώτης Κοκκινᾶτος, Βασ. Χατζηλίας, Δημ. Σάββας, Λεωνίδας Ἰασωνίδης, Δημ. Πάζης, Ἀνδρ. Δενδρινὸς, Δ. Μαργέτης. Ἐπὶ τῶν Δημοσίων Κτημάτων. Περ. Γεωργίτσης, Κων. Σταμούλης, Γ. Παπαγεωργίου, Πέτρος Ζωγράφος, Βασ. Μάλλιος, Γ. Ἀλεκτορίδης, Γ. Τηλικίδης, Δ. Παναγιώτου, Δ. Βαρελᾶς. Ἐπὶ τῆς Περιθάλψεως. Δημήτριος Μαρσέλλος, Ἐλευθέριος Παυλίδης, Κων. Σταματόπουλος, Στυλ. Γρηγορίου, Σπυρίδων Σῖμος, Θ. Ἀνδρεάδης, Δημοσθ. Ἐλευθεριάδης, Σ. Παπαγρηγοριάδης. Ἐπὶ τοῦ Ἐπισιτισμοῦ. Περ. Ἀλεξανδρῆς, Δ. Καμπάνης, Δημ. Κατσίνας, Λουκᾶς Κουτσοπέταλος, Δημ. Ἀκάκιος, Κων. Ἀγγελάκης, Νικ. Τερζόγλου, Μιχ. Κύρκος, Βασ. Ἀρτεμιάδης. Ἐπὶ τοῦ Ἐμπορίου, Βιομηχανίας κλπ. Θαλῆς Θεοδωρίδης, Πετρ. Κανελλόπουλος, Π. Παναγιωτόπουλος, Δ. Δασκαλάκης, Ἰωάννης Βαρβαγιάννης, Παντ. Γεωργιάδης, Δημ. Θεολογίτης, Σπ. Θεοδωρόπουλος, Ἀπ. Ὀρφανίδης. Ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν. Ἰωάν. Καλογερᾶς, Δημ. Ψιάρρης, Ἀλ. Γρίβας, Δημ. Μπότσαρης, Θεόδ. Πάγκαλος, Βύρων Καραπαναγιώτης, Γεώρ. Κονδύλης, Σπ. Ἀντωνιάδης, Ἠλ. Ἀποσκίτης. Ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν. Γεώρ. Κακουλίδης, Κ. Βούλγαρης, Ἀθ. Μιαούλης, Νικ. Μαμούνης, Γεώρ. Μπούμπουλης, Ἰωάννης Μαυρουδῆς, Ἀλ. Χατζηκυριάκος, Ν. Φραντζῆς, Στρατῆς Γεωργιλαδάκης. Ἐπὶ τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας. Γεώρ. Δρακούλης, Ἀλ. Γιαννουλᾶτος, Α. Κανάρης, Γεώρ. Π. Ἀνδρεάδης, Δημ. Γεωργαλᾶς, Γεώρ. Μαυρολέων, Παν. Παναγιωτόπουλος, Β. Ἀλιβιζᾶτος. Ἐπὶ τοῦ Λογιστικοῦ τῆς Βουλῆς. Νικ. Συριόπουλος, Παν. Πετρίδης, Ἀνδρέας Σκέφερης, Ἐμμαν. Σοφούλης, Χρ. Πανταζίδης, Ἀν. Μπιράκης, Ἰωάν. Μαρματάκης, Δ. Πολυκράτης, Ζήσης Μπογιώτας. Ἐπὶ τῶν Ἀναφορῶν. Μ. Τσαρλαμπᾶς, Διον. Καλκανδῆς, Δημ. Προμπονᾶς, Γεώργ. Κιαγιᾶς, Ἀντώνιος Παπαγεωργίου, Ἰορδάνης Ἀνανιάδης, Γεώρ. Βραχνὸς, Φιλ. Στασινόπουλος, Κ. Κωνσταντινίδης. Συμφώνως πρὸς τὰ ἄρθρον 14 τοῦ Κανονισμοῦ ἡ μὲν Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς ἀπετελέσθη ἐκ τῶν κ. κ. Σπ. Σίμου, Παν. Πετρίδη, Γ. Μαρῆ, Θ. Γούσκου καὶ Γ. Δουζίνα, ἡ δὲ Ἐφορευτικὴ ἐπὶ τῆς Βιβλιοθήκης τῆς Βουλῆς Ἐπιτροπὴ ἀπετελέσθη ἐκ τῶν κ. κ. Π. Καλατζοπούλου, Δ. Μαρσέλλου καὶ Α. Μπακάλμπαση. Κύριοι πληρεξούσιοι· προτείνω ὅπως ἡ Συνέλευσις ἐκφράσῃ τὰς εὐχαριστίας της πρὸς τὸν προσωρινὸν Πρόεδρον καὶ τὰ μέλη τοῦ προσωρινοῦ Προεδρείου διὰ τὴν δεξιὰν ὑπ’ αὐτῶν διεύθυνσιν τῶν ἐργασιῶν τῆς Συνελεύσεως.

§7ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ πληρεξούσιοι κ. κ Σπ. Κρεμεζῆς, Ἀνδρ. Μάρκου, Ν. Καλέλης, Κ. Σταματόπουλος, Ν. Ἀβραὰμ, Π. Καλατζόπουλος, Δ. Χατζόπουλος, Μ. Τσαρλαμπᾶς κλπ. ὑποβάλλουσι πρότασιν ψηφίσματος «περὶ ὑποβολῆς εἰς τὴν κρίσιν τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως τῶν μετὰ τὰς ἐκλογὰς τῆς 16 Δεκεμβρίου 1923 ἐκδοθέντων Νομοθετικῶν Διαταγμάτων».

§9Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ μὴ προβῇ εἰς τὴν ἀπονομὴν χάριτος πρὶν ἢ γίνῃ συζήτησις ἐν τῇ Ἐθνοσυνελεύσει, καθόσον ὑπεβλήθη πρότασις ἐκ μέρους πολλῶν πληρεξουσίων, κατὰ τὴν συζήτησιν δὲ θὰ παρασχεθῶσι πληροφορίαι, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων ἡ Κυβέρνησις θὰ δυνηθῇ νὰ σταθμίσῃ τὸ μέτρον τῆς ἐπιεικείας.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχετε κανονικῶς τὸν λόγον, ἐπειδὴ τοῦτο δὲν ἀποτελεῖ μέρος τῆς ἡμερησίας διατάξεως καὶ ἡ σύστασίς σας ἔχει ἀναγραφῆ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῆς Πέμπτης.

§11Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Ὑπεβλήθη πρότασις καὶ δύναται ὁ προτείνων νὰ ἀναπτύξῃ αὐτὴν.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ζήτημα ἐὰν ἰσχύῃ ὁ Κανονισμός.

§13Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν ὑπάρχει κανὲν ζήτημα. Ὁ Κανονισμὸς ἰσχύει διὰ ψηφίσματος τῆς Συνελεύσεως, τὸ ὁποῖον ἔγινε κατὰ τὴν ἔναρξιν τῶν συνεδριάσεων. Ἐπιφύλαξις ἐγένετο μόνον ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἰσχὺν τοῦ Κανονισμοῦ διὰ τὰς ἀρχαιρεσίας τοῦ Σώματος. Ἐπ’ αὐτοῦ ἀπεφάνθη ἡ Συνέλευσις, συναινέσαντος καὶ ἐμοῦ, ὅτι κατὰ τὴν ἐκλογὴν τοῦ Προεδρείου δὲν θὰ ἰσχύσῃ ὁ Κανονισμὸς. Μετὰ τὰς γενομένας ἤδη ἀρχαιρεσίας ὁ παλαιὸς Κανονισμὸς εἶναι ἐν πλήρει ἰσχύϊ. Κατὰ τὸν Κανονισμὸν δὲ αὐτὸν ἡ πρότασις ὑποβάλλεται, ἀναγράφεται εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν καὶ ἐπακολουθεῖ ἡ συζήτησις εἰς οἱανδήποτε ἡμέραν ἡ Συνέλευσις ἤθελεν ὁρίσει. Ἐγὼ δὲν ἔχω ἀντίρρησιν τὸ ζήτημα αὐτὸ νὰ προταχθῇ εἰς οἱανδήποτε συνεδρίασιν.

§14Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Δὲν πρόκειται περὶ ἀναφορᾶς, ἀλλὰ περὶ προτάσεως ὑποβαλλομένης ὑπὸ δέκα βουλευτῶν. Κατὰ τὸ ἄρθρον δὲ 43, παράγραφος τελευταία «πᾶσα ἄλλη πρότασις δύναται νά συζητηθῇ ἅμα τῇ ὑποβολῇ αὐτῆς κ.λ.π.» Συνεπῶς οἱ ὑποβαλόντες τὴν πρότασιν ἔχουσι δικαίωμα νὰ ἀναπτύξωσι ταύτην.

§15Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Πρόκειται περὶ προτάσεως νόμου.

§16Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Ὄχι· εἰς τὸ τέλος λέγει: «Πᾶσα ἄλλη πρότασις!...» Ἄρα δὲν πρόκειται περὶ προτάσεως νόμου. Συνεπῶς εἴμεθα ἐν τάξει ζητοῦντες νὰ ἀναπτύξωμεν τὴν πρότασίν μας καὶ παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ μοῦ δώσητε τὸν λόγον.

§17Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἔχομεν εἰδικὸν ἄρθρον, τὸ ἄρθρον 54, τὸ ὁποῖον λέγει: (Ἀναγινώσκει). «Ἐρώτησις εἶναι ἡ αἴτησις ἁπλῆς πληροφορίας... ἄν ἡ Κυβέρνησις ἔλαβεν ἢ μέλλει νὰ λάβῃ ἀπόφασίν τινα περὶ ὡρισμένου ἀντικειμένου.»

§18Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Αἱ διατάξεις τὰς ὁποίας ἀναφέρει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης σχέσιν ἔχουσι πρὸς τὰς ἀναφορὰς· ἀλλ’ ἐδῶ δὲν πρόκειται περὶ ἀναφορᾶς, οὔτε περὶ ἐρωτήσεως ἀλλ’ οὔτε καὶ περὶ συστάσεως.

§19Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Κύριε συνάδελφε, νὰ σᾶς δώσω μίαν ἐξήγησιν· δύναται ἡ Συνέλευσις ἀναμφισβητήτως νὰ ἀποφασίσῃ τὴν ἄμεσον συζήτησιν. Ὁ Κανονισμός, νομίζω, ἀναγράφει μίαν ἐξαίρεσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν ὑποβάλλονται τὰ ζητήματα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ συζητοῦνται ἀμέσως. Δὲν συντρέχει ὅμως κανεὶς λόγος νὰ κάμωμεν ἐξαίρεσιν τῆς διαδικασίας. Ἄς ἀναγραφῇ ἡ σύστασις εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§20Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν συζήτησιν δέχομαι τὴν ἀναβολὴν· ὅσον ἀφορᾷ ὅμως τὴν ὑποβολὴν τῆς συστάσεως ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ εἴπω τινὰ περὶ τῆς προτάσεως καὶ ἡ Συνέλευσις νὰ ἀποφανθῇ κατὰ τὴν συζήτησιν, τὴν ὁποίαν δύναται νὰ ὁρίσῃ ὁ κ. Πρόεδρος.

§21Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κατόπιν κύριοι, τῆς δηλώσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ ἀπονεμηθῶσι χάριτες εἰς τοὺς στασιαστὰς, δὲν ἔχω, ἐγὼ τοὐλάχιστον, καμμίαν ἀντίρρησιν ὅπως ἀναγραφῇ ἡ σύστασις εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§22Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐγὼ δὲν εἶπον τοιοῦτον τι.

§23Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κατόπιν τῆς τελευταίας του δηλώσεως ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀφίνει νὰ ὑπονοηθῇ ὅτι θὰ δοθῶσι χάριτες εἰς τοὺς στασιαστάς.

§24Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν ἀφίνω νὰ ὑπονοηθῇ τίποτε.

§25Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Νὰ μᾶς δηλώσητε ἄν θὰ δοθῶσι χάριτες εἰς τοὺς στασιαστὰς, διότι ἔχω τὴν γνώμην ὅτι ἐπὶ ἑνὸς τόσον σοβαροῦ ζητήματος ἀφορῶντος ἀξιωματικοὺς καὶ πολίτας κατεδικασθέντας δι’ ἐμφύλιον πόλεμον, δέον νὰ ἀκουσθῇ ἡ γνώμη τῆς Συνελεύσεως.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πετρίδης.

§27Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης) Κύριε Πρόεδρε, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν συζήτησιν καὶ παρακαλῶ νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Συνέλευσις.

§28Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἐπιβάλλεται, κ. Πρόεδρε, νὰ ἐρωτήσητε τὴν Συνέλευσιν ἄν δέχεται ὡς κατεπείγουσαν τὴν πρότασιν, διότι πρόκειται περὶ τροποποιήσεως τοῦ ὑφισταμένου Κανονισμοῦ.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ζητεῖται τὸ κατεπεῖγον.

§30Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἐφόσον δὲν ἐρωτᾶται ἡ Συνέλευσις πᾶσα περαιτέρω συζήτησις εἶναι παρὰ τὸν Κανονισμόν.

§31Λ. ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ὑπάρχει κανεὶς ἀπολύτως λόγος νὰ χρονοτριβῶμεν. Τὸ καλύτερον εἶναι νὰ προβῇ ἡ Συνέλευσις εἰς τὴν ἄμεσον συζήτησιν τοῦ θέματος.

§32Γ. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Καὶ ἐγὼ εἶμαι τῆς γνώμης, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἐπιβάλλεται ἡ ἄμεσος συζήτησις, διότι ἄλλως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καταλήξωμεν εἰς ἀποτέλεσμα.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου ἡ πρότασις, ἡ ὁποία ὑπεβλήθη ὑπάγεται εἰς τὰς συστάσεις· ἐφόσον δὲ ἔχομεν εἰδικὴν διάταξιν τοῦ Κανονισμοῦ περὶ συστάσεων δέον νὰ ἀκολουθήσωμεν τὸν Κανονισμόν. Ἄλλαι προτάσεις δὲν δύνανται νὰ ἀφοροῦν οὔτε εἰς ἐπερώτησιν οὔτε εἰς σύστασιν. Οὐδέποτε δὲ ἤκουσα ὅτι εἰσήχθη εἰς τὴν Βουλὴν ἐπερώτησις ὑπὸ τύπον συστάσεως χωρὶς νὰ ἀκολουθηθῇ ἡ διαδικασία ἡ ἀναγραφομένη ἐν τῷ Κανονισμῷ. Ἐννοῶ πρότασιν ἀναβολῆς, πρότασιν τροποποιήσεως τοῦ Κανονισμοῦ, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπαχθῶσιν εἰς τὸν ὅρον «προτάσεις» αἱ συστάσεις ἢ αἱ ἐπερωτήσεις, περὶ τῶν ὁποίων ὑπάρχει εἰδικὴ διάταξις. Ἐρωτῶ τὴν Συνέλευσιν ἄν συμφωνῇ μὲ τὴν ἑρμηνείαν τὴν ὁποίαν δίδω ἢ ὄχι.

§34Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, κ. Πρόεδρε, τὸν λόγον.

§35Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Συνέλευσις ἂν δέχεται ὡς κατεπείγουσαν τὴν πρότασιν.

§36Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Κύριε συνάδελφε, δὲν ἔχω ἀντίρρησιν νὰ ἀποφανθῇ ἡ Συνέλευσις ἐπὶ τῆς προτάσεώς σας καὶ παρακαλῶ νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Συνέλευσις ἄν δέχεται τὴν ἄμεσον συζήτησιν ἢ στέργει εἰς τὴν ἀναβολὴν αὐτῆς δι’ αὔριον.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται ἡ Συνέλευσις ἄν στέργῃ εἰς τὴν ἄμεσον συζήτησιν. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἄμεσον συζήτησιν ἐγείρονται· οἱ μὴ παραδεχόμενοι δὲν ἐγείρονται.

§38Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης λαμβάνει τὸν λόγον καὶ τοὺς κυρίους συναδέλφους, οἱ ὁποῖοι ὑπέβαλον μίαν πρότασιν παραπέμπει εἰς τὸν Κανονισμόν, κατὰ τὸν ὁποῖον ἀπαιτεῖται πάροδος 2 ἢ 3 ἡμερῶν πρὸς συζήτησιν, ἡ τοιαύτη δήλωσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἀναντιρρήτως ἐνέχει τὴν ἔννοιαν ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν πρόκειται νὰ ἀποφασίσῃ πρὸ τῆς συζητήσεως τῆς προτάσεως. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ταύτην δεχόμεθα τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως· ὑπὸ ἄλλην ἔννοιαν θὰ λάβωμεν τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ζητήματος τοῦ Κανονισμοῦ καὶ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς προτάσεως.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐπιβάλλεται ἡ ἀπάντησις εἰς τὸ ἐρώτημα τὸ ὁποῖον ἔθεσα.

§40Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Μὲ διέκοψαν· νομίζω ὅτι δύναμαι νὰ συνεχίσω.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐνόμιζον ὅτι ἐτελειώσατε.

§42Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, κ. Πρόεδρε. Ἐγὼ τηρῶ τὸν Κανονισμὸν ἄριστα· δὲν εἰξεύρω ποῖος τὸν παραβαίνει καὶ δὲν θέλω νὰ κατηγορήσω κανένα. Λέγω, λοιπὸν, ὅτι ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 43 τοῦ Κανονισμοῦ εἶναι ῥητὴ καὶ λέγει: (Ἀναγινώσκει). «Πᾶσα ἄλλη πρότασις δύναται νὰ συζητηθῇ ἅμα τῇ ὑποβολῇ αὐτῆς καὶ ἀφοῦ ἀναγνωσθῇ εἰς τὴν Βουλὴν ὑπὸ τοῦ Προέδρου ἢ ἐντολῇ τούτου ὑπὸ τοῦ Γραμματέως, ἐὰν προτείνεται ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ἢ ὑπὸ δέκα βουλευτῶν». Δὲν χρειάζεται καμμία ἀπόφασις, κ. Πρόεδρε. Δὲν λέγει τὸ κείμενον αὐτὸ ὅτι ἀπαιτεῖται ἀπόφασις τῆς Συνελεύσεως. Ἀλλ’ ὁπωσδήποτε ἔχω ἀκόμη νὰ εἴπω δύο λέξεις. Ἐὰν πρόκειται νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις τῆς προτάσεως διὰ νὰ ἀντιληφθῇ ἡ Κυβέρνησις περὶ τίνος πρόκειται καὶ νὰ εἶναι ἑτοιμασμένη κατὰ τὴν συζήτησιν, τότε εἴμεθα σύμφωνοι νὰ ἀναβληθῇ μέν, ἀλλὰ νὰ ὁρισθῇ μία ἡμέρα προσεχεστάτη. Παρακαλῶ ὅμως νὰ μᾶς ἐπιτραπῇ νὰ εἴπωμεν δύο λέξεις μόνον, ὄχι πρὸς συζήτησιν τοῦ ζητήματος, ἀλλὰ πρὸς γνῶσιν τῆς προτάσεως καὶ ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐκ μέρους τῶν κυρίων συναδέλφων. Τί φυσικώτερον τούτου; Ἐὰν δέχεται τοῦτο ἡ Κυβέρνησις, τότε διατὶ ἐπισπεύδονται αἱ χάριτες αὐταὶ μὲ τοιοῦτον τρόπον, τὸν ὁποῖον δὲν δύναμαι νὰ χαρακτηρίσω; Νὰ δίδωνται χάριτες ἀκόμη καὶ εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι διεκινδύνευσαν τὴν ὕπαρξιν τοῦ Κράτους, κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον; Καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀγωνίζονται νὰ δώσουν τὰς χάριτας αὐτὰς, δὲν εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι προέταξαν τὰ στήθη των διὰ νὰ σώσουν τὸ Κράτος· εἶναι οἱ εἰδικοὶ, οἱ ὁποῖοι θὰ γνωμοδοτήσωσι. Καὶ ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶναι αὐθαίρετος, κατὰ τὴν παρ’ ἡμῖν ἐπικρατήσασαν συνήθειαν. Ἡ Κυβέρνησις ἡ κοινοβουλευτικὴ, ἂν καὶ προέρχεται ἐκ τῆς Ἐπαναστάσεως καὶ ἐμπνέεται ἀπὸ τὰς διαθέσεις αὐτῆς, δὲν ἐνεργεῖ αὐθαιρέτως. Ἀπορῶ λοιπὸν καὶ ἐξίσταμαι διὰ τὴν μέθοδον αὐτὴν, διὰ τῆς ὁποίας κατάρχονται οἱ κύριοι ὑπουργοὶ τῶν ἐργασιῶν των.

§43Γ. ΤΣΑΚΑΝΙΚΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, δύο λέξεις. Ἐκ τῆς συζητήσεως προέκυψε μία διαφωνία ὅσον ἀφορᾷ τὸν χαρακτηρισμὸν τῆς προτάσεως· διαφωνία ἐκ μέρους τῶν ὑποβαλόντων, οἱ ὁποῖοι ἐπιμένουν νὰ χαρακτηρίζουν ὡς πρότασιν τὴν ὑποβληθεῖσαν καὶ διαφωνία ἐκ μέρους τοῦ Προεδρείου, τὸ ὁποῖον ἑρμηνεύει αὐτὴν ὡς ἁπλῆν σύστασιν. Πρὸς ἐπίλυσιν τῆς διαφωνίας αὐτῆς νομίζω ὅτι τὸ Προεδρεῖον δύναται νὰ ἐρωτήσῃ τὸ Σῶμα.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ ἔκαμα.

§45Α. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Διὰ νὰ ἀπαντήσωμεν εἰς τὸ ἐρώτημα, τὸ ὁποῖον τίθεται, πρέπει νὰ γνωρίζωμεν ἂν ἡ Κυβέρνησις ἢ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἔχῃ τὸν ὀφειλόμενον πρὸς τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν σεβασμόν. Διότι ἡ δήλωσις ἀφ’ ἑνὸς, εἰς τὴν ὁποίαν πρὸ ὀλίγου προέβη ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὅτι δηλ. δὲν δύναται νὰ βεβαιώσῃ ὅτι δὲν θὰ δοθοῦν χάριτες πρὶν ἢ συζητηθῇ εἰς τὴν Συνέλευσιν ἡ ὑποβληθεῖσα πρότασις καὶ ἡ ταυτόχρονος ἀφ’ ἑτέρου διαβεβαίωσις αὐτοῦ ὅτι θὰ ὁρισθῇ τὸ ταχύτερον ἡμέρα συζητήσεως τῆς προτάσεως ἀποτελοῦσι, κατὰ τὴν γνώμην μου, ἀσέβειαν πρὸς τὸ Σῶμα.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶσθε ἐκτὸς τοῦ θέματος.

§47Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὅταν ζητεῖται νὰ γίνῃ συζήτησις διὰ τόσον σπουδαῖον ζήτημα, διατὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν θέλει νὰ δηλώσῃ ἂν θὰ σεβασθῇ τὴν γνώμην τῆς Συνελεύσεως;

§48Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ποίαν γνώμην;

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον θέτω ἐγὼ, εἶναι ζήτημα ἑρμηνείας τοῦ Κανονισμοῦ. Σᾶς ἠρώτησα ἂν ἡ ὑποβληθεῖσα πρότασις, κατὰ τὸν Κανονισμὸν, εἶναι σύστασις ἢ, κατὰ τὴν ἀντίληψιν τοῦ κ. Καρασεβδᾶ, ἄλλη πρότασις. Θὰ θέσω τὸ ζήτημα ἀντιστρόφως. Οἱ παραδεχόμενοι ὅτι ἡ ὑποβληθεῖσα πρότασις εἶναι σύστασις παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. Μετὰ τοῦτο νομίζω, κύριοι, ὅτι δύναμαι νὰ λύσω τὴν συνεδρίασιν. (Θόρυβος).

§50ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ (ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι ὑπὲρ ἡμῶν, κ. Πρόεδρε.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀντιθέτως. Νὰ ἐγερθῶσιν οἱ παραδεχόμενοι ὅτι ἡ ὑποβληθεῖσα πρότασις δὲν εἶναι σύστασις, ἀλλ’ ἄλλη πρότασις καὶ ἑπομένως δὲν ὑπάγεται εἰς τὴν διαδικασίαν τῶν συστάσεων. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Συνέλευσις δὲν παρεδέχθη.

§52Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Ποῖον εἶναι τό θέμα, κ. Πρόεδρε;

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ θέμα εἶναι ἂν ἡ πρότασις τὴν ὁποίαν θὰ σᾶς ἀναγνώσω, εἶναι σύστασις ἢ ἄλλη πρότασις: (Ἀναγινώσκει). «Προκειμένου νὰ συστηθῇ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ μὴ παράσχῃ χάριτας εἰς τοὺς καταδικασθέντας κατὰ τὸ τελευταῖον στασιαστικὸν κίνημα, παρακαλοῦμεν αὐτὴν νὰ μὴ προβῇ εἰς οὐδεμίαν ἀπόφασιν πρὶν ἢ τὸ ζήτημα συζητηθῇ εἰς τὴν Συνέλευσιν». Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι ὅτι αὐτὴ δὲν εἶναι σύστασις, ἀλλ’ εἶναι ἄλλη πρότασις παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν.

§54Α. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. Ὁ Κανονισμὸς λέγει ὅτι εἶναι πρότασις ἐφόσον ὑπογράφεται ἀπὸ 10 βουλευτάς. Διατὶ θέλετε νὰ τὴν χαρακτηρίσητε σεῖς ὡς σύστασιν, ἀφοῦ ἤδη ὁ Κανονισμὸς τὴν χαρακτηρίζει ὡς πρότασιν;

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ ἀμφιβάλλω περὶ τοῦ χαρακτηρισμοῦ καὶ ἐρωτῶ τὴν γνώμην τῆς Συνελεύσεως. Νομίζω ὅτι εἶμαι ἐν τῷ δικαίῳ. (Θόρυβος). Ὁπωσδήποτε οἱ παραδεχόμενοι ὅτι δὲν εἶναι σύστασις ἀλλ’ εἶναι ἄλλη πρότασις παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ἐλάχιστοι). Ἡ Συνέλευσις δὲν παρεδέχθη. Ἑπομένως ἡ ἑρμηνεία τοῦ Προεδρείου ἐγένετο δεκτή. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 5 μ. μ. (Ὥρα 8.15′ μ.μ.)