1922.04.19

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 80η

Τρίτη 19 Ἀπριλίου 1922

Προεδρία κ. Κ. ΑΡΓΑΣΑΡΗ ΛΟΜΒΑΡΔΟΥ

(Ὥρα 5. 55′ μ.μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Τὰ πρακτικὰ δὲν διενεμήθησαν εἰσέτι. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Συνέλευσιν τὰ ἑξῆς: Ὁ Νομάρχης Δράμας ὑποβάλλει ψήφισμα τοῦ ἐν Σιδηροκάστρῳ λαϊκοῦ συλλαλητηρίου ὑπὲρ τῶν ἐν Μικρᾷ Ἀσίᾳ δικαίων μας.

§2ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Ν’ ἀναγνωσθῇ, ν’ ἀναγνωσθῇ, κ. Πρόεδρε.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλεῖται ὁ κ. Γραμματεὺς ὅπως ἀναγνώσει τὸ ψήφισμα τοῦτο.

§4ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἀναγινώσκει). Ψήφισμα Σήμερον 5ην Ἀπριλίου, ἡμέραν Τρίτην καὶ ὥραν 3ην μ.μ. ὁ Λαὸς Σιδηροκάστρου καὶ περιχώρων, συνελθὼν αὐθορμήτως εἰς πάνδημον συλλαλητήριον, ὅπως ἐκφράσῃ τὴν διαμαρτυρίαν του κατὰ τῆς γνωσθείσης σκληρᾶς καὶ ἀδίκου ἀποφάσεως τῶν Μ. Συμμάχων Δυνάμεων πρὸς ἐπαναφορὰν καὶ αὖθις ὑπὸ τὸν ἐπαχθῆ βαρβαρικὸν ζυγὸν τῆς αἱμοσταγοῦς ἡμισελήνου ἑλληνικωτάτων πληθυσμῶν, ἀποφάσεως ἀποτελούσης ἄρνησιν αὐτῶν τῶν μεγάλων ἠθικῶν ἀρχῶν, δι’ ἃς τόσον ἄφθονον ἐχύθη αἷμα κατὰ τὸν παγκόσμιον πόλεμον, ἀρχῶν δι’ ἅς εἰσέτι τὸ ἑλληνικὸν αἷμα ποτίζει ἀφθόνως τὴν ἀπ’ αἰώνων περικαλῆ Ἑλληνικὴν τῆς Ἰωνίας νύμφην καὶ τὴν ἔνδοξον τοῦ Ὀρφέως Πατρίδα. Ψηφίζει. αʹ) Διαμαρτύρεται ἐνώπιον τοῦ πεπολιτισμένου κόσμου καὶ ὅλων τῶν φιλελευθέρων ἐθνῶν διὰ τὴν ἄδικον ταύτην ἀπόφασιν, ἀποτελοῦσαν στῖγμα κατὰ τῆς ἐλευθερίας καὶ αὐτοδιαθέσεως τῶν ἐθνηκοτήτων. βʹ) Μνήμων τῆς ἀπ’ αἰώνων ἐκπολιτιστικῆς αὐτοῦ ἀποστολῆς καὶ τῶν ἀπαραγράπτων ἀνθρωπίνων δικαίων, διαπιστοῖ περιτράνως ὅτι οὐδεμία ἀνθρωπίνη δύναμις θὰ εἶναι ἱκανὴ ἵνα ἐπαναγάγῃ εἰς τὴν ἐπαχθεστέραν δουλείαν λαὸν ἄρτι ἀνακτήσαντα τὴν ἐλευθερίαν, κατόπιν ποταμῶν αἱμάτων. γʹ) Δηλοῖ, ἐν περιπτώσει καθ’ ἣν δὲν ἤθελεν ἐπέλθει ἀναθεώρησις ἐπὶ τῶν ἀδίκων τούτων ἀποφάσεων, ὅτι εἶναι πρόθυμος καὶ διὰ τοῦ αἵματός του νὰ ἐπισφραγίσῃ τὸν ἱερὸν του ἀγῶνα. δʹ) Ἀναθέτει εἰς τὴν ἐπὶ τοῦ συλλαλητηρίου ἐπιτροπήν, ἀποτελουμένην ἐκ τῶν κ.κ. Γεωργίου Μάνου, Προκοπίου Δεσποτίδου, Χαριλάου Σούλτη, Κωνστ. Τρούπκου, Κωνστ. Καμπέρη, Χρήστου Ἀλεξιάδου, Ἀναστασίου Δέκου καὶ Κωνστ. Παπαχαριζάνου, ὅπως τὸ παρὸν ψήφισμα διὰ τῆς ἐνταῦθα Ὑποδιοικήσεως διαβιβάσῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως διὰ τὰ περαιτέρω: (Ἕπονται αἱ ὑπογραφαὶ) Ἀνακοινοῦνται ἐπίσης τὰ ἑξῆς. Ὁ λαὸς Βερροίας συνελθὼν εἰς πάνδημον συλλαλητήριον διαμαρτύρεται διὰ τὴν σύμβασιν μεταξὺ τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνίας καὶ τῆς Νηματουργικῆς Ἑταιρείας «Θέρμιον»–Χαριλάου–Κανελλοπούλου. Κολλῆγαι Καλαμπάκας παρακαλοῦσιν ὅπως διαταχθῇ γεωπόνος, ἵνα συντάξῃ μελέτην διὰ τὴν ἐκδίκασιν τοῦ ἀγροκτήματος Σινᾶ Κερασιᾶς, λόγῳ τῆς ἀπορρίψεως παρ’ Εἰρηνοδίκου τῆς αἰτήσεώς των διὰ τὴν παραχώρησιν τοῦ εἰρημένου κτήματος. Ὁ Σύνδεσμος Δημοσίων Ὑπαλλήλων Θεσσαλονίκης ζητεῖ τὴν ἀποστολὴν ἀντιτύπου τοῦ ὑποβληθησομένου ὑπαλληλικοῦ νομοσχεδίου εἰς ἅπαντας τοὺς Συνδέσμους τῶν Δημοσίων Ὑπαλλήλων πρὸς ἐπεξεργασίαν αὐτοῦ πρὸ τῆς ἐπιψηφίσεώς του. Ὁ ἐργατικὸς καὶ ἀγροτικὸς λαὸς Καρδίτσης συνελθὼν κατὰ τὴν χθεσινὴν διεθνῆ ἐργατικὴν πρωτομαγιὰν ψηφίζει καὶ ἀπαιτεῖ τὴν ἄμεσον κατάπαυσιν τοῦ πολέμου, τὴν ἐπανάληψιν τῶν σχέσεων μετὰ τῆς Σοβιετικῆς Ρωσσίας, τὴν ἀπαλλοτρίωσιν τῶν τσιφλικίων, τὴν ἀπαγόρευσιν τῆς ἐξαγωγῆς ἀνεπεξεργάστων καπνῶν, τὴν ἀποφυλάκισιν τῶν ἐργατῶν Βόλου καὶ τὴν κατάργησιν φόρων εἰδῶν πρώτης ἀνάγκης. Ὁ Σύνδεσμος Δημοσίων Ὑπαλλήλων Καβάλλας ὑποβάλλει εὐχὴν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν περὶ ἀμέσου βελτιώσεως τῆς οἰκτρᾶς οἰκονομικῆς των θέσεως μέχρις ἐπιψηφίσεως τοῦ πανυπαλληλικοῦ νομοσχεδίου. Ἡ ἐργατικὴ τάξις Λαμίας ζητεῖ τὴν ἄμεσον ἀποφυλάκισιν τῶν ἐργατῶν Βόλου τὴν κατάργησιν φορολογιῶν τῆς ἐργατικῆς τάξεως καὶ τὴν ἐξαίρεσιν τῶν Ταμείων τῶν Σωματείων ἐκ τοῦ ἀναγκαστικοῦ δανείου. Οἱ κρατούμενοι ἐν ταῖς φυλακαῖς Ἀμφίσσης παραπονοῦνται διὰ τὴν κακῆς ποιότητος χορήγησιν ἄρτου. Ὁ πληρεξούσιος κ. Ι. Χρηστάκης αἰτεῖται τεσσαρακονθήμερον ἄδειαν ἀπουσίας διὰ τὸ ἐξωτερικὸν ἕνεκα οἰκογενειακῶν του ὑποθέσεων. (Συναινέσει τῆς Συνελεύσεως ἡ ἄδεια χορηγεῖται.) Ὁ πληρεξούσιος κ. Π. Ι. Ἀργυρόπουλος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 680, ὡς ἐτροποποιήθη διὰ τοῦ νόμου 911 «περὶ καταστάσεως ἀξιωματικῶν παθόντων ἐν ὑπηρεσίᾳ». Οἱ πληρεξούσιοι κ.κ. Ἰ. Βατίστας, Δ. Σπηλιωτόπουλος, Γ. Σχινᾶς καὶ Π. Ρεδιάδης ὑποβάλλουσι τροπολογίαν εἰς τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κανονισμοῦ τῆς ἀρχαιότητος τῶν ὑπαξιωματικῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ». Οἱ πληρεξούσιοι κ.κ. Ξ. Μαυρομμάτης, Δ. Τζωρτζόπουλος, Π. Στάϊκος καὶ Σ. Ἀλεξιάδης ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀποδοχῶν ἀξιωματικῶν, ἀνθυπασπιστῶν καὶ τῶν τούτοις ἐξομοιουμένων». Ἐπίσης οἱ πληρεξούσιοι κ.κ. Β. Λεόπουλος, Δ. Τσιτσάρας καὶ Ι. Λυγινὸς ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ νομοσχεδίου.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ

ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Ἀργυρόπουλος ἐπὶ ἀναφορᾶς δασοφυλάκων ὑπηρετούντων ἐν τῷ μετώπῳ.

§6Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀναφορὰν τῶν δασοφυλάκων διὰ νὰ μὴ προκύψῃ καμμία ἀδικία.

§7Α. ΑΡΓΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Παρακαλῶ νὰ παραπεμφθῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον.

§8Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγείρομαι νὰ ὑποστηρίξω ἀναφορὰν συγγραφέως ζητοῦντος ὑλικὴν συνδρομὴν πρὸς συνέχισιν ἐκδόσεως τοῦ βιβλίου του, οὗτινος ἐξεδόθη ὁ πρῶτος τόμος. Τὸ πρᾶγμα εἶναι σύνηθες ἀλλὰ τὸ βιβλίον ἀσύνηθες. Τιτλοφορεῖται «Ἱστορία τῆς Γεωργίας ἐν Ἑλλάδι», καὶ συγγραφεὺς αὐτοῦ εἶναι ὁ κ. Δημήτριος Ζωγράφος γνωστὸς ἐργάτης τῶν γραμμάτων ἀφιερώσας μετ’ ἐνθουσιασμοῦ μακρὰ ἔτη πρὸς μελέτην τοῦ θέματος καὶ συγγραφὴν τοῦ βιβλίου. Ἀνεδίφησε κάθε ἀρχεῖον καὶ ἐφυλλομέτρησε κάθε συγγραφήν, κάθε στατιστικὴν καὶ παρουσίασε βιβλίον, ὅπερ εἶναι ἡ φιλολογία τῆς γεωργίας καὶ ἡ σημαία τῆς γεωργικῆς πολιτικῆς. Ὁ Καποδίστριας πρῶτος ἔθηκε τὰς βάσεις ὁ δὲ Τρικούπης, διὰ τῆς γεωργικῆς του πολιτικῆς, ἐπεδίωξε νὰ ἀπομακρύνῃ τοὺς Ἕλληνας ἀπὸ τῶν δημοσίων θέσεων καὶ τῆς μεταναστεύσεως καὶ προσελκύσῃ αὐτοὺς εἰς τὴν καλλιέργειαν τῆς γῆς. Εἶπεν ὁ Τρικούπης ὅτι βάσις ἀσφαλοῦς οἰκονομικῆς εὐημερείας ἑνὸς Κράτους εἶναι ἡ στηριζομένη ἐπὶ τῆς καλλιεργείας τῆς γῆς, ὁ τελευταῖος δὲ μέγας πόλεμος ἀπέδειξε τοῦτο. Ἡ ἐπάρκεια τῶν γεωργικῶν προϊόντων εἶναι ἡ ἀσφάλεια κάθε χώρας. Τὸ βιβλίον τοῦ Ζωγράφου εἶναι ἡ πνευματικὴ προπαγάνδα ὑπὲρ τῆς γεωργικῆς πολιτικῆς, καὶ δὲν διστάζω νὰ συστήσω ἐνθουσιωδῶς εἰς τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν, ὅπως παραπέμψῃ τὴν ἀναφορὰν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ Λογιστικοῦ τῆς Βουλῆς, ἵνα ἀναγραφῇ κονδύλιον πρὸς ἀγορὰν ἐπαρκοῦς ἀριθμοῦ τόμων τοῦ βιβλίου. Ἡ Συνέλευσις πέπεισμαι ὅτι θέλει ἀποδεχθῇ τὴν πρότασιν.

§9ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀλχανάτης ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§11Δ. ΑΛΧΑΝΑΤΗΣ. Καὶ ἐγὼ συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§12Γ. ΧΑΤΖΗΓΕΩΡΓΙΟΥ. Καὶ ἐγώ, κ. Πρόεδρε, δὲν ἔχω νὰ προσθέσω τίποτε μετὰ τὰ λεχθέντα.

§13Ι. ΣΙΑΚΗΣ. Καὶ ἐγώ.

§14Ι. ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ. Καὶ ἐγὼ ἐπίσης.

§15ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Καὶ ἡμεῖς, κ. Πρόεδρε, συνιστῶμεν τὴν ἀναφοράν.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ λογιστικοῦ τῆς Βουλῆς. Ἐπὶ ἀναφορᾶς Ἰσραηλιτικῆς κοινότητος Βόλου, ὁ κ. Ἀλχανάτης ἔχει τὸν λόγον.

§17Δ. ΑΛΧΑΝΑΤΗΣ. Παρακαλῶ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ ἀναφορὰ αὐτή.

§18Ι. ΣΙΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς τῆς κοινότητος Βόλου ἐνθυμεῖται ἡ Συνέλευσις ὅτι εἶχον ἀπασχολήσει αὐτὴν μὲ τὸ ἴδιον ζήτημα. Πρόκειται περὶ τῆς μυσαρᾶς συκοφαντίας, διὰ τὴν ὁποίαν πέρυσιν ἔγιναν αἱ πρέπουσαι δηλώσεις τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Πρέπει νὰ ἔχωμεν καὶ τὴν γνώμην τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως ἡ ὁποία στιγματίζουσα αὐτὴν τὴν συκοφαντίαν νὰ ἐπιληφθῇ τοῦ ζητήματος ἀμέσως. Θὰ παρακαλέσω δὲ τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν, ὅπως διὰ νομοθετικοῦ μέτρου ληφθῇ πρόνοια, ὅπως οἱ διαδίδοντες τοιαῦτα πράγματα τιμωροῦνται αὐστηρῶς.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς κατοίκων χωρίου Νέα Σμόλια νομοῦ Τρικκάλων τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Καρρᾶς.

§20Χ. ΚΑΡΡΑΣ. Ἡ ἀναφορὰ τῶν κατοίκων τοῦ χωρίου Νέα Σμόλια ἀπευθύνεται πρὸς τοὺς Ὑπουργοὺς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Οἰκονομικῶν. Πρόκειται περὶ τοῦ ἑξῆς, κ. Πρόεδρε. Κατὰ τὴν ἐπίταξιν τῶν κτηνῶν ἐν Θεσσαλίᾳ καὶ ἰδίᾳ ἐν Τρικκάλοις εἶχον ἐπιταχθῆ ὅσα ἦσαν κατάλληλα καὶ ἀφέθησαν ἐλεύθερα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα δὲν ἐκρίθησαν κατάλληλα. Ἐν τῷ μεταξὺ ἡ Ἐπιτροπὴ ἐκ πληροφοριῶν ἐσφαλμένων ἐπέβαλε εἰς τοὺς κατόχους ζώων πρόστιμον βαρύτατον. Ἐξεδόθησαν τὰ χρηματικὰ ἐντάλματα καὶ συνελήφθησαν οἱ κάτοχοι ζώων καὶ ἐρρίφθησαν εἰς τὰς φυλακάς. Θὰ σᾶς παρακαλέσω, κ. Ὑπουργὲ τῶν Στρατιωτικῶν, ἐπειδὴ ὡς γνωστὸν αἱ ἀποφάσεις εἶναι ἀνέκκλητοι νὰ ὑποβάλητε σχέδιον νόμου διὰ τοῦ ὁποίου νὰ τροποποιήσητε τὸν ὑπάρχοντα νόμον. Θὰ παρακαλέσω δὲ καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἐνεργήσῃ τὰ δέοντα ἵνα ἀνασταλῶσι τὰ ἐντάλματα, διότι εἶναι λυπηρὸν καθ’ ἣν στιγμὴν τὰ τέκνα εἶναι εἰς τὰς Μικρασιατικὰς πεδιάδας οἱ γονεῖς των νὰ εἶναι εἰς τὰς φυλακὰς καὶ νὰ εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ πληρώσουν βαρύτατον πρόστιμον.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Κουκουλέτσος ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§22Δ. ΚΟΥΚΟΥΛΕΤΣΟΣ. Καὶ ἐγὼ συνιστῶ τὴν ἀναφοράν, διότι συνέβη τὸ ἑξῆς παράδοξον. Οἱ ἄνθρωποι, οἱ χωρικοί, ἐπαρουσίασαν τὰ ζῶα αὐτῶν, ἀλλὰ ὄχι εἰς ὡρισμένην περιφέρειαν καὶ διὰ τοῦτο, κατεδικάσθησαν ὑπὸ τῶν ἀξιωματικῶν εἰς πρόστιμον, τὸ δὲ πρόστιμον εἶναι ἀνέκλητον, δὲν ὑπάγεται εἰς οὐδὲν ἔνδικον μέσον. Εἶναι ἔγκλημα λοιπὸν ἐνῷ ἔχουσι φέρει τὰ ζῶα των οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ νὰ πᾶνε καὶ φυλακή. Τὸ ἄτοπον αἴρεται διὰ τῆς τροποποιήσεως τοῦ νόμου. Παρακαλῶ λοιπὸν τοὺς κ. Ὑπουργοὺς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Οἰκονομικῶν ὁ μὲν νὰ ὑποβάλῃ νομοσχέδιον τροποποιοῦν τὸν νόμον, ὁ δὲ ἕτερον νομοσχέδιον δι’ οὗ νὰ αἴρεται τὸ πρόστιμον.

§23Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Κύριε Πρόεδρε, ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ληφθοῦν ὑπ’ ὄψιν αἱ συστάσεις τῶν κυρίων πληρεξουσίων.

§24Χ. ΚΑΡΡΑΣ. Δὲν ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψιν, κ. Ὑπουργέ, τοὐλάχιστον νὰ ἀνασταλῶσι τὰ χρηματικὰ ἐντάλματα.

§25Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Καὶ αὐτὸ θὰ γίνῃ.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ λοιποὶ ἐγγεγραμμένοι παραιτοῦνται. Ὁ κ. Σ. Σωτηριάδης ἐπὶ ἀναφορᾶς ἐπιτροπῆς συνδέσμου συνταξιούχων.

§27Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Οἱ ἁρμόδιοι Ὑπουργοὶ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Ναυτικῶν λαμβάνουν μέτρα νομοθετικὰ περὶ βελτιώσεως τῶν συνταξιούχων στρατιωτικῶν καὶ ναυτικῶν, φρονῶ ὅτι τὸ μέτρον πρέπει νὰ γενικευθῇ καὶ διὰ τοὺς συνταξιούχους τοὺς πολιτικούς, διότι ἡ θέσις αὐτῶν ὑπὸ τὰς συνθήκας τοῦ σημερινοῦ βίου εἶναι αὐτόχρημα τραγική. Τὸ νομοσχέδιον τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ δὲν εἶναι ἄλλο τι ἤ κῶδιξ τῶν συντάξεων. Ἀλλ’ ἡμεῖς ζητοῦμεν βελτίωσιν καὶ ἄλλο κῶδιξ καὶ ἄλλο βελτίωσις.

§28Ι. ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ. Καὶ ἐγὼ συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν ὡς δικαιοτάτην καὶ παρακαλῶ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Ἀργυρόπουλος ἐπὶ ἀναφορᾶς Καλλιόπης Μεϊντάνη.

§30Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀναφορὰν ταύτην. Θὰ παρακαλέσω δὲ ἰδιαιτέρως τὸν κ. Σωτηριάδην ὁ ὁποῖος δύναται κάλλιον ἐμοῦ νὰ ὁμιλήσῃ περὶ τοῦ ἀειμνήστου Μεϊντάνη νὰ συστήσῃ τὴν ἀναφοράν.

§31Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Εἶχον καὶ ἄλλοτε λάβει τὸν λόγον, διότι πρέπει νὰ ληφθῇ ἕν μέτρον, διότι ὁ Μεϊντάνης ἦτο ἕνας καλὸς λειτουργὸς τῆς Θέμιδος ἄριστα μορφωμένος, προσφέρας ἀρκετὰς ὑπηρεσίας. Εἶναι ἕν εὐγενὲς θῦμα τοῦ ἀγῶνος. Ἀφῆκε ἀδελφὴν ἄγαμον, ἡ ὁποία τελεῖ ὑπὸ πραγματικὴν πενίαν καὶ ἡ πολιτεία ἔχει, στοιχειῶδες καθῆκον νὰ ἔλθῃ ἀρωγός.

§32Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκθύμως συνηγορῶ καὶ ἐγώ.

§33Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Καὶ ἐγώ. Καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ τὴν λάβῃ σοβαρῶς ὑπ’ ὄψιν.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ διδασκαλικοῦ συλλόγου Μεσολογγίου ὁ κ. Καρρᾶς.

§35Χ. ΚΑΡΡΑΣ. Μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νόμου περὶ βελτιώσεως τοῦ μισθοῦ τῶν διδασκάλων δὲν ἔχω εἰμὴ νὰ διαβιβάσω τὴν εὐγνωμοσύνην τοῦ διδασκαλικοῦ κόσμου μὲ τὴν πεποίθησιν ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θέλει προβεῖ εἰς τὴν παγίωσιν τῶν διδασκαλικῶν ἐν γένει μισθῶν.

§36Ι. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΑΣ. Καὶ ἐγὼ συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§37Ι. ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ. Καὶ ἐγὼ μὲ τὴν παράκλησιν ὅπως ὁ Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἐπισπεύσῃ τὴν ὑποβολὴν πάντων τῶν νομοσχεδίων.

§38Κ. ΠΟΛΥΓΕΝΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἐντὸς τῆς ἑβδομάδος θὰ εἰσαγάγω σειρὰν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα θὰ ἀφορῶσι τὴν βελτίωσιν τῆς θέσεως τῶν διδασκάλων.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μάτεσις ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς Μαρίας χήρας Κ. Πιτακοῦ.

§40Α. ΜΑΤΕΣΙΣ. Πρόκειται περὶ τοῦ ἑξῆς. Ὁ Πιτακὸς ἀπεβίωσεν συνεπείᾳ νοσήματος, τὸ ὁποῖον παρήχθη ἐκ τῶν κακουχιῶν τοῦ πολέμου 1912–1913. Ἀπεβίωσε κατὰ τὸ 1915. Καθ’ ἑρμηνείαν τοῦ νόμου 680 τὸ ἐλεγκτικὸν συνέδριον εἶπεν ὅτι ὁ νόμος ἔχει ἐφαρμογὴν μόνον ἐὰν ὁ θάνατος του ἐκ τραυμάτων ἢ νοσημάτων τοῦ πολέμου, ἐπῆλθεν διαρκοῦντος τοῦ πολέμου. Εὑρισκόμεθα λοιπὸν πρὸ τῆς ἑξῆς ἀδικίας. Ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐπρόλαβαν νὰ ἀποθάνουν διαρκοῦντος τοῦ πολέμου μεταβιβάζουσιν εἰς τὰς χήρας καὶ τοὺς συγγενεῖς τὰς συντάξεις τοῦ νόμου 680, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐπέζησαν κατά τι δὲν μεταβιβάζουσι αὐτάς. Ἡ ἀδικία εἶναι κατάφωρος. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπειδὴ ὑποβάλλεται νομοσχέδιον περὶ συντάξεων, νὰ διορθωθῇ αὐτὴ ἡ ἀδικία. Καὶ ὑποθέτω δὲν θὰ ἔχῃ οὐδεμίαν ἀντίρρησιν.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς Προέδρου ἐπιτροπῆς παθόντων ὁ κ. Ν. Μουζάκης.

§42Ν. ΜΟΥΖΑΚΗΣ. Νὰ διαβιβασθῇ εἰς τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν ἵνα δοθῇ ἡ δέουσα ἑρμηνεία.

§43Ι. ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν ὡς δικαιοτάτην.

§44Α. ΜΑΤΕΣΙΣ. Καὶ ἐγὼ συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γιαννόπουλος ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν ἐν Πάτραις ἐργοστασιαρχῶν ξυλείας.

§46Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ νὰ διαβιβασθῇ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἵνα ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς διδασκάλων ὑπηρετησάντων κατὰ τὸν Μακεδονικὸν ἀγῶνα, ὁ κ. Παπαζαχαρίου.

§48Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Κατὰ τὸν Μακεδονικὸν ἀγῶνα, ὁ ὁποῖος προπαρεσκεύασε τὸ ἔδαφος διὰ τὰς λαμπρὰς νίκας τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ ἐν Μακεδονίᾳ, ὑπηρέτουν διδάσκαλοι ἔχοντες ὑπηρεσίαν, καὶ ἐκ τῆς Π. Ἑλλάδος καὶ ἐκ τῆς Ν. Ἑλλάδος. Καὶ ἄλλοι ἐξ’ αὐτῶν εἶχον προσόντα, ἀπολυτήριον γυμνασίου ἢ δίπλωμα Πανεπιστημίου, ἄλλοι ὅμως ἦσαν τελειόφοιτοι τοῦ Πανεπιστημίου, ἀλλὰ δὲν εἶχον δίπλωμα. Ἡ Ἐθνικὴ ἀνάγκη τοὺς παρεκίνησεν νὰ ἔλθουν εἰς τὴν Μακεδονίαν καὶ νὰ ὑπηρετήσουν τὸν Ἐθνικὸν ἐκεῖνον ἀγῶνα. Πολλοὶ τῶν διδασκάλων δὲν ἠδυνήθησαν λόγῳ τῆς ἀφομοιώσεως τῶν διδασκάλων τῆς Ν. Ἑλλάδος μετὰ τῶν διδασκάλων τῆς Π. Ἑλλάδος, δὲν ἠδυνήθησαν ἐπειδὴ δὲν εἶχον τὰ προσόντα νὰ ἀφομοιωθοῦν πρὸς τοὺς διδασκάλους τῆς Π. Ἑλλάδος καὶ οὕτω ἔμειναν ἐκτὸς τῆς εὐνοίας τοῦ νόμου, περὶ ἀφομοιώσεως τῶν διδασκάλων. Ἄλλοι πάλιν εἰσῆλθον εἰς διαφόρους ὑπηρεσίας ὡς ὑπάλληλοι. Καὶ οἱ μὲν εἰσελθόντες εἰς τὸν διδασκαλικὸν κλάδον ἔλαβον ἀναγνώρισιν καὶ τῶν ἐτῶν τῆς ὑπηρεσίας, καταβαλόντες τὰ ὀφειλόμενα νὰ πληρωθῶσιν διὰ τὴν σύνταξιν καὶ ἀνεγνωρίσθη ὁ χρόνος τῆς ὑπηρεσίας. Ἐνῷ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι εἰσῆλθον εἰς ἄλλους κλάδους τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Κράτους ἔμειναν ἐκτὸς τοῦ εὐεργετήματος. Οἱ τοιοῦτοι διδάσκαλοι ὑποβάλοντες τὴν ἀναφορὰν παρακαλοῦν νὰ ἀναγνωρισθῇ καὶ αὐτῶν ἡ ὑπηρεσία, νὰ ἐπιτραπῇ εἰς αὐτοὺς νὰ καταθέσουν ὅ,τι εἶναι νόμιμον διὰ τὴν σύνταξίν των καὶ νὰ ἀναγνωρισθοῦν ἐκεῖνα τὰ ἔτη ἀφ’ ὅτου ἐγένετο ἡ ἀπελευθέρωσις τῆς Μακεδονίας. Νομίζω ὅτι ἡ αἴτησις τῶν διδασκάλων εἶναι πολὺ δικαία, διότι πολλοὶ ἐξ αὐτῶν, οὓς γνωρίζω ὡς ἐπιθεωρητὴς τότε τῶν σχολείων, προθυμώτατα ὑπηρέτησαν διὰ τὸν Ἐθνικὸν ἀγῶνα. Διὰ τοῦτο λέγω, ὅτι εἶναι δίκαιον ἡ πολιτεία νὰ ἀνταμείψῃ καὶ αὐτούς.

§49Κ. ΠΟΛΥΓΕΝΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Νὰ σταλῇ ἡ ἀναφορὰ διὰ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν σύνταξιν τοῦ νομοσχεδίου.

§50Χ. ΚΑΡΡΑΣ. Κύριε Ὑπουργὲ τῆς Παιδείας, δὲν πρόκειται περὶ διδασκάλων ὑπηρετησάντων κατὰ τὸν Μακεδονικὸν ἀγῶνα. Ἐκτὸς τῶν διδασκάλων καὶ καθηγητῶν, οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτησαν ἦσαν καὶ πολλοὶ ἀπόφοιτοι τοῦ γυμνασίου ὑπηρετήσαντες ὡς διδάσκαλοι. Αὐτοὶ ἐτράπησαν εἰς ἄλλους κλάδους γενόμενοι ὑπάλληλοι. Ἐνῷ ὅμως ὁ χρόνος προσεμετρήθη εἰς τοὺς καθηγητὰς καὶ διδασκάλους δὲν ἐλήφθη πρόνοια καὶ δι’ αὐτοὺς οἱ ὁποῖοι προσέφεραν ὑπηρεσίας πραγματικάς. Αὐτὴν τὴν παράκλησιν ὑποβάλλομεν.

§51Ν. ΚΟΥΛΑΝΔΡΟΣ. Καὶ ἐγὼ συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν αὐτήν.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Χ. Καρρᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς κολλήγων Τρικκάλων.

§53Χ. ΚΑΡΡΑΣ. Ἐπεθύμουν, κ. Πρόεδρε, νὰ παρευρίσκετο καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, διότι τὸ ζήτημα εἶναι σπουδαῖον. Οἱ ἀγρόται ὄχι μόνον τῆς περιφερείας Τρικκάλων ἀλλὰ καὶ ὁλοκλήρου τῆς Θεσσαλίας, καὶ ὁλοκλήρου τῆς Ἑλλάδος εἶχον ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις κατὰ τὰς ἐκλογὰς ὡς θεμελιώδη ἀρχὴν τοῦ προγράμματός της ἔθηκεν τὴν ὁλοκληρωτικὴν ἀπαλλοτρίωσιν τῶν κτημάτων καὶ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν χωρικῶν. Βλέποντες ὅτι τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ὑπεβλήθη δὲν ἔρχεται εἰς συζήτησιν ἤρχισαν νὰ δυσπιστοῦν καὶ ἐπιθυμοῦν νὰ ἀκούσουν παρὰ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας, ὁ ὁποῖος, ὁμολογῶ ὅτι ἐπανειλημμένως ὑπεσχέθη, ὅτι ἀφοῦ κατατοπισθῇ πρὸς τὸ νομοσχέδιον καὶ μελετήσει αὐτό, θὰ τὸ ὑποβάλῃ, ἵνα γίνῃ νόμος τοῦ Κράτους. Πότε θὰ ὑποβληθῇ τὸ νομοσχέδιον, πότε θὰ συζητηθῇ καὶ πότε θὰ γίνῃ νόμος τοῦ Κράτους; Κύριε Πρόεδρε, ὁ ἀγροτικὸς πληθυσμὸς τῆς Θεσσαλίας κατέστη δύσπιστος πρὸς πᾶσαν ὑπόσχεσιν καὶ πρὸς ἡμᾶς ἀκόμη οἱ ὁποῖοι συνδεόμεθα διὰ καταγωγῆς μετ’ αὐτοῦ καὶ διὰ μακρᾶς ἐργασίας. Θέλει νὰ μάθῃ πότε θὰ ψηφισθῇ ὁ νόμος αὐτὸς καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ εὐχὴ ἡ ὁποία ὑποβάλλεται πρὸς τὴν Κυβέρνησιν τῆς Χώρας καὶ πρὸς τὴν Ἐθνικὴν ἀντιπροσωπείαν ἐκ μέρους τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Οἰκονομίδης ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§55Κ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Ἔχων ὑπ’ ὄψιν τὰς δηλώσεις, τὰς ὁποίας ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργὸς ἔκαμε πρὸς τὸν διευθυντὴν τῆς ἐν Θεσσαλίᾳ ἐκδιδομένης ἐφημερίδος ὁ «Κῆρυξ», δὲν μοῦ μένει ἀμφιβολία ὅτι τόσον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ὅσον καὶ ἡ Κυβέρνησις θὰ σπεύσωσιν νὰ ὑποβάλωσιν σχετικὸν νομοσχέδιον ἤ νὰ φέρωσι ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Συνελεύσεως, τὸ ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου τέως Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας κ. Τερτίπη ὑποβληθὲν ἵνα δοθῇ ὁριστικὴ καὶ πραγματικὴ λύσις ἑνὸς ζητήματος τὸ ὁποῖον βασανίζει ὄχι μόνον τὸν Θεσσαλικὸν λαόν, ἀλλὰ ὁλόκληρον τὸν ἀγροτικὸν πληθυσμὸν τῆς Ἑλλάδος.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Κανούτας ἔχει τὸν λόγον.

§57Γ. ΚΑΝΟΥΤΑΣ. Ἐζήτησα τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε, ἵνα προσθέσω καὶ ἐγὼ τὴν φωνήν μου εἰς τὰς συστάσεις τῶν κ. κ. συναδέλφων, ὅπως ἀναγραφῇ μεταξὺ τῶν πρώτων ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει καὶ τὸ ἀγροτικόν. Ἐὰν ὅμως ἡ Κυβέρνησις εὑρίσκει ἀντιδράσεις κατὰ τῆς ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως τῶν κτημάτων θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρωθυπουργὸν καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ λάβωσι τὴν πρωτοβουλίαν ὅπως ψηφισθῇ εἰδικὸς ἀγροτικὸς νόμος διὰ τὴν Θεσσαλίαν. Τοῦτο κατ’ ἐμὲ εἶναι ἐπιβαλλόμενον, διότι ἡ Θεσσαλία δικαιοῦται νὰ ἀπαιτήσῃ τὰ πρωτεῖα τῆς λύσεως τοῦ ἀγροτικοῦ ζητήματος, διότι ἐν Θεσσαλίᾳ ἤρχισεν τὸ πρῶτον ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν ἡ σχετικὴ κίνησις περὶ ἀπαλλοτριώσεως τῶν μεγάλων κτημάτων, καὶ διότι αἱ συνθῆκαι αἱ κτηματικαὶ τῆς Θεσσαλίας εἶναι ἐντελῶς διάφοροι ἀπὸ παντοῦ ἀλλοῦ. Ἐπιτρέψατέ μοι νὰ προσθέσω ὅτι λόγοι δικαιοσύνης, ἰσότητος, ὑπὲρ τῆς Θεσσαλίας, λόγοι ἀκόμη ἠθικῆς ἀμοιβῆς τῶν ὑπὲρ πατρίδος ἐξαιρετικῶν ἀγώνων τῶν Θεσσαλῶν ἐπιβάλλουσιν ἐξαιρετικὴν ὑπὲρ τῆς Θεσσαλίας τὴν μέριμναν τῆς Κυβερνήσεως, δύναμαι δὲ νὰ προσθέσω ὅτι ἄν ἡ Κυβέρνησις παραλείπει νὰ ἐκπληρώσῃ τὸ ἠθικὸν τοῦτο καθῆκον πρὸς τὸν Θεσσαλικὸν λαὸν θὰ εὑρεθῇ οὗτος εἰς τὴν σκληρὰν ἀνάγκην νὰ καταφύγῃ εἰς τὴν χρῆσιν βιαίων μέτρων.

§58Δ. ΚΟΥΚΟΥΛΕΤΣΟΣ. Παρακαλῶ καὶ ἐγὼ τὴν κυβέρνησιν, νὰ σπεύσῃ ὅπως κατὰ προτίμησιν ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ὑπεβλήθη παρὰ τοῦ τέως Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας κ. Τερτίπη. Διὰ νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ὑποθέτω, ὅτι θὰ εἶχεν ἐγκριθῇ καὶ ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἑπομένως δὲν θὰ χρειάζεται πολὺς χρόνος διὰ νὰ θεωρηθῇ καὶ συμπληρωθῇ τοῦτο ἐν ἀνάγκῃ. Ἐὰν ὑποτεθῇ ὅτι ὑπάρχουσιν εἰς αὐτὸ ἀτέλειαι δύνανται αὗται κατὰ τὴν συζήτησιν νὰ συμπληρωθῶσιν. Δι’ αὐτὸ θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐπισπεύσῃ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, διότι ἄλλως δὲν γνωρίζω εἰς ποῖον σημεῖον θὰ εὑρεθῇ ὁ Θεσσαλικὸς λαὸς ἐκ τῆς ἀπογνώσεως λόγῳ τῆς μὴ διαρρυθμίσεως τοῦ ζητήματος τούτου.

§59Ι. ΧΡΗΣΤΑΚΗΣ. Παρακαλῶ καὶ ἐγὼ νὰ ληφθῇ μέριμνα ὅπως αἱ σχετικαὶ διατάξεις τοῦ ὑποβληθησομένου σχεδίου ἐπεκτείνονται καὶ διὰ τὴν Μακεδονίαν, καθ’ ὅσον διαδίδεται ὅτι αὗται θὰ ἀποβλέπωσι μόνον πρὸς ρύθμισιν τοῦ ἀγροτικοῦ ζητήματος ἐν Θεσσαλίᾳ.

§60Α. ΑΡΓΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἔχω κάμει ἤδη σχετικὴν δήλωσιν ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως, μοὶ ἐδόθη δὲ ἀφορμὴ νὰ κάμω δηλώσεις καὶ διὰ τοῦ τύπου. Εἶναι γνωσταὶ αἱ σκέψεις μου ἐπὶ τοῦ νόμου περὶ τοῦ ἀγροτικοῦ ζητήματος. Φρονῶ καὶ διακηρύττω, ὅτι τὸ ζήτημα τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν ἀκτημόνων γεωργῶν ἀποτελεῖ κεκτημένην συνείδησιν ὁλοκλήρου τῆς δημοσίας γνώμης τῆς Ἑλλάδος. Δὲν δύναται δὲ ὁ Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας νὰ ἀντιστῇ εἰς τὴν συνείδησιν ταύτην. Ἀλλὰ ἀπὸ τοῦ σημείου αὐτοῦ μέχρι τῶν διαφόρων πιέσεων, αἱ ὁποῖαι ἀσκοῦνται ἐναντίον πάσης μελέτης καὶ ἐναντίον πάσης πρωτοβουλίας τοῦ σήμερον Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας, ὑπάρχει μεγάλη ἀπόστασις καὶ δὲν δύναμαι, κύριε Πρόεδρε, παρὰ νὰ διαμαρτυρηθῶ δι’ αὐτάς. Εἶναι ἀδύνατον εἰς ἕνα Ὑπουργὸν εὐσυνείδητον νὰ ἀναλάβῃ τὴν ὑποστήριξιν νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἕτερος Ὑπουργὸς συνέταξε καὶ ἂν ἀκόμη εἶναι σύμφωνος πρὸς πᾶσαν διάταξιν τοῦ νομοσχεδίου, διότι πρέπει νὰ εἶναι ἐν γνώσει καὶ τῶν δικαιολογητικῶν λόγων, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων συνετάχθη ἑκάστη διάταξις τοῦ νομοσχεδίου. Τὸ νομοσχέδιον θίγει μέγιστα ζητήματα καὶ ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας ἐδήλωσα, ὅτι θὰ προσπαθήσω νὰ ἐναρμονίσω τὴν ἀντίθεσιν τῶν διαφόρων συμφερόντων· μοὶ εἶναι ἑπομένως ἀδύνατον νὰ ὑποβάλω καὶ ὑποστηρίξω τοιοῦτον νομοσχέδιον ἐὰν δὲν μοὶ δοθῇ ὁ ἀπαιτούμενος χρόνος ἵνα δυνηθῶ ὄχι μόνον νὰ διατυπώσω τὰς ἰδικάς μου σκέψεις ἀλλὰ καὶ νὰ μελετήσω τοὺς λόγους, εἰς τοὺς ὁποίους ἑκάστη τῶν διατάξεων τοῦ ὑποβεβλημένου νομοσχεδίου τούτου στηρίζεται. Ἤκουσα παρά τινος τῶν κυρίων συναδέλφων ὅτι ὑπάρχουν ἀντιδράσεις καὶ ὅτι ἴσως ἐκ τῶν ἀντιδράσεων αὐτῶν προέρχεται ἡ ἀναβολή. Οὐδεμία ἀντίδρασις, κ. Πρόεδρε, ἀσκεῖται καὶ οἱαδήποτε ἀντίδρασις τυχὸν ἀσκουμένη θὰ μὲ εὕρισκε ἀκλόνητον εἰς τὰς γνώμας τὰς ὁποίας φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ ὑποστηρίξω ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως. Ἀλλ’ οἱ κύριοι συνάδελφοι, πρέπει νὰ προσέξωσιν εἰς τοῦτο, καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν συνδρομὴν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Συνελεύσεως. Ἔλαβον πρὸ ἡμερῶν τὸν τόμον τῶν πρακτικῶν τῆς Συνελεύσεως, γνωρίζετε ὑμεῖς πότε ἤρχισαν αἱ ἐργασίαι τῆς Συνελεύσεως; Εἰς ἕν καὶ ἥμισυ ἔτος μετρῶ μόνον 60 συνεδριάσεις. Αἱ περιστάσεις ἐπέβαλον ὥστε τόσον καιρὸν μόνον εἰς 60 συνεδριάσεις νὰ συνέλθῃ ἡ Συνέλευσις. Ἀπὸ τὰς 60 αὐτὰς συνεδριάσεις δὲν εἰξεύρω πόσας πρέπει νὰ ἀφαιρέσητε ὡς προκαταρκτικάς. Μετρήσατε τὰς συνεδριάσεις τὰς ὁποίας ἀπησχόλησε τὸ ἐθνικὸν ζήτημα. Πῶς εἶναι δυνατὸν ὑπ’ αὐτὰς τὰς συνθήκας νὰ κατηγορεῖται ἡ Κυβέρνησις ὅτι δώσασα ὑποσχέσεις διὰ τὴν λύσιν τοῦ ἀγροτικοῦ ζητήματος ἀνέβαλε νὰ τὸ πράξῃ καὶ ἠθέτησε τὰς ὑποσχέσεις της; Αὐτὰ δὲν στηρίζονται εἰς τὰ πράγματα.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Λυκουρέζος ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν συνεταιρισμῶν Μεσσηνίας, δημοδιδασκάλων καὶ ἑλληνοδιδασκάλων.

§62Κ. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας παρακαλῶ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀναφορὰν τῶν ἑλληνοδιδασκάλων Μεσσηνίας εὐλόγως παραπονουμένων ὅτι δὲν ἐλήφθη νομοθετικὴ πρόνοια περὶ τῆς προαγωγῆς των ἐνῷ ἔχουσιν ὅλα τὰ προσόντα καὶ ἄλλοι ἐπροτιμήθησαν ἀντὶ αὐτῶν.

§63Κ. ΠΟΛΥΓΕΝΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Κύριε συνάδελφε, διὰ νὰ μὴ προχωρήσετε σᾶς βεβαιῶ ὅτι ἐντὸς τῆς ἑβδομάδος κατατίθεται νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον προνοεῖ περὶ αὐτῶν.

§64Κ. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Σᾶς εὐχαριστῶ πολύ.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Α. Στεφανόπουλος καὶ Γ. Κρεστενίτης ἐπὶ ἀναφορᾶς κατοίκων τέως δήμου Πηνείων.

§66Α. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐζήτησα τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε, πρὸ δύο μηνῶν κατόπιν ἑνὸς τηλεγραφήματος, τὸ ὁποῖον ἀπεστάλη πρὸς τὸν κ. πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ εἰς ἐμὲ καὶ διὰ τοῦ ὁποίου μοὶ ἐζήτουν νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας ὅπως καταθέσῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν νομοσχέδιον περὶ συμπληρώσεως τῆς κατασκευῆς μιᾶς ὁδοῦ ἀπὸ Πηνείων μέχρι Πατρῶν. Νομίζω ὅτι τὸ νομοσχέδιον κατετέθη ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας. Θὰ παρακαλέσω ὅπως ἐπισπεύσητε τὴν ἐπιψήφισίν του.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαζαχαρίου ἐπὶ ἀναφορᾶς σιδηροδρομικῶν Μακεδονίας.

§68Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας εἶναι ἀπών.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Ν. Μαργαρίτης ἐπὶ ἀναφορᾶς δημοδιδασκάλων τῆς Ὁμοσπονδίας ἐπαγγελματιῶν Βόλου.

§70Ν. ΜΑΡΓΑΡΙΤΗΣ. Συνιστῶ θερμῶς, κ. Πρόεδρε, εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τὴν ἀναφορὰν ταύτην.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Κατσάνος ὅπως καταθέσῃ ἀναφορὰν ἐμπόρων καὶ κατοίκων Ναυπάκτου.

§72Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, μετὰ τὴν πληροφορίαν, τὴν ὁποίαν ἤδη λαμβάνω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔστειλεν ἀνώτερον ὑπάλληλον πρὸς ἐξέτασιν, δὲν ἔχω νὰ προσθέσω τίποτε, ἤ μόνον τὴν παρατήρησιν, ἵνα προσέξῃ πολὺ τὴν ἔκθεσιν τοῦ ἐκεῖ Οἰκονομικοῦ Ἐπιθεωρητοῦ καὶ νὰ ἀποδώσῃ τὸ δίκαιον ὅπου ὑπάρχει.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Παπαζαχαρίου καὶ ὁ κ. Γ. Μερκούρης ἐπὶ ἀναφορᾶς λέσχης Δημοσίων ὑπαλλήλων Βερροίας.

§74Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ εἶναι παλαιά. Δι’ αὐτὸ θεωρῶ ἄσκοπον νὰ ἀσχοληθῶ καὶ πάλιν ἐπ’ αὐτῆς, ἀλλὰ θὰ παρακαλέσω νὰ δοθῇ μία εὐνοϊκὴ λύσις.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Κ. Κατσαδήμας καὶ Ε. Χατζῆς ἐπὶ ἀναφορᾶς κοινοτήτων τμήματος Ζαγορίου νομοῦ Ἰωαννίνων.

§76Σ. ΚΑΤΣΑΔΗΜΑΣ. Παρακαλῶ νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Χατζῆς ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§78Ε. ΧΑΤΖΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ μελετήσῃ μετ’ ἐνδιαφέροντος ἰδιαιτέρου τὴν ἀναφορὰν τῶν κοινοτήτων Ζαγορίου. Θὰ πεισθῇ, ὅτι τὰ αἰτήματα τῶν κοινοτήτων εἶναι δικαιότατα καὶ δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι θὰ δώσῃ τὴν δέουσαν προσοχὴν καὶ θὰ λάβῃ τὰ προσήκοντα μέτρα.

§79Α. ΑΡΓΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ ὅπως μοὶ σταλῇ ἡ ἀναφορά.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Μερκούρης ἐπὶ ἀναφορᾶς συνδέσμου ἰδιοκτητῶν προαστείου Ἀμαρουσίου.

§81Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Συνιστῶ θερμότατα τὴν ἀναφοράν.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Κούσουλας ἐπὶ ἀναφορᾶς ἑλληνοδιδασκάλων Παλαιᾶς Ἑλλάδος.

§83Ι. ΚΟΥΣΟΥΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας προκειμένου νὰ ὑποβάλῃ νομοσχέδιον, ὅπως ὑπεσχέθη πρὸ ὀλίγου, διαρρυθμίζον τὰς διαφόρους βαθμίδας τῶν ἐκπαιδευτικῶν λειτουργῶν, ὅπως προσέξῃ παρὰ πολὺ εἰς τὸ ζήτημα μιᾶς τάξεως ἀριστούχων ἑλληνοδιδασκάλων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν παραμεληθῆ καὶ οἱ ὁποῖοι ἔχουσι προσφέρει μεγίστας καὶ σπουδαιοτάτας ὑπηρεσίας εἰς τὴν ἐκπαίδευσιν. Ἡ τάξις αὐτὴ φοβοῦμαι μήπως ἐν τοῖς νομοσχεδίοις, τὰ ὁποῖα θὰ ὑποβάλῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας παραγκωνισθῇ καὶ πάλιν, διότι οἱ συντάκται τοῦ νομοσχεδίου δὲν γνωρίζουσι τὰς συνθήκας ὑφ’ ἅς διατελεῖ ἡ τάξις αὐτή. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ προσλάβῃ εἰδικόν τινα διὰ τὴν ἀπονομὴν τοῦ δικαίου τῆς ἀδικηθείσης αὐτῆς τάξεως τῶν δημοδιδασκάλων.

§84Κ. ΠΟΛΥΓΕΝΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Νὰ σταλῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον.

§85Γ. ΣΧΟΙΝΑΣ. Χρειάζεται βελτίωσις τοῦ κλάδου αὐτοῦ καὶ παρακαλῶ ἡ ἀναφορὰ νὰ σταλῇ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας διὰ τὸν καταρτισμὸν εἰδικοῦ νομοσχεδίου.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Σχοινᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Ἀγουλινίτσης καὶ περιχώρων.

§87Γ. ΣΧΟΙΝΑΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν ταύτην.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Μαργαρίτης ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§89Ν. ΜΑΡΓΑΡΙΤΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν ταύτην.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Καλλέλης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως τοῦ νομοῦ Ἄρτης.

§91Ν. ΚΑΛΛΕΛΗΣ. Εἶμαι βέβαιος ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἔχει πλήρη συνείδησιν ἀπέναντι τῶν λειτουργῶν τῆς Μ. Ἐκπαιδεύσεως καὶ δὲν ἔχω οὐδεμίαν ἀμφιβολίαν ὅτι θὰ πράξῃ ὅ,τι εἶναι δυνατόν.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Μπούσιος ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν ἀγωνιστῶν τοῦ Μακεδονικοῦ καὶ Ἠπειρωτικοῦ ἀγῶνος.

§93Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Εἶχε καταρτισθῆ μία Ἐπιτροπὴ εἰς ἥν εἶχεν ἀναλάβει νὰ προεδρεύσῃ ὁ κ. νῦν Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας. Πρόκειται περὶ τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία θὰ ἐμερίμνα διὰ τοὺς ἀγωνιστὰς τοῦ Μακεδονικοῦ ἀγῶνος. Ἕως τώρα δὲν ἐγένετο τίποτε· ἐὰν ἦτο δυνατὸν ὁ φάκελλος τῆς ἐπιτροπῆς νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν περὶ τῶν συντάξεων Κοινοβουλευτικὴν ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία θὰ λάβῃ μέριμναν διὰ τοὺς ὁπωσδήποτε ὑπηρετήσαντας ὑπὲρ πατρίδος καὶ νὰ ἐξομοιωθῶσι μὲ τοὺς ἄλλους τοὺς λαμβάνοντας σύνταξιν διὰ νὰ λείψῃ αὐτὸ τὸ ζήτημα.

§94Α. ΑΡΓΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ὑπῆρξα καὶ ἐγὼ συνήγορος μιᾶς ἀναφορᾶς πρὸ πολλῶν μηνῶν ὑποβληθείσης εἰς τὴν Συνέλευσιν συνεπείᾳ δὲ μιᾶς ἀναπτύξεως γενομένης ἐδῶ εἶχε συσταθῆ ἐπιτροπὴ διὰ νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα αὐτό. Ἡ ἐπιτροπὴ ἅπαξ συνῆλθε καὶ χωρὶς νὰ κάμῃ ἀρχαιρεσίας ἀνέθεσε τὴν ἐπιμέλειαν τῆς ὑποθέσεως εἰς ἐμὲ ἀλλ’ ἔκτοτε ἡ Βουλὴ δὲν συνεδρίαζε διὰ νὰ καλέσω τοὺς συναδέλφους. Ἐξ ἄλλου καθ’ ὅλον αὐτὸν τὸν χρόνον ἔπραξα ὅ,τι ἦτο δυνατόν, δηλαδὴ περισυνέλεξα ἐξ ἐπισήμων ἀρχείων πᾶσαν δυνατὴν σχετικὴν πληροφορίαν. Ὑπάρχουσιν ἴσως συνάδελφοι μεταξὺ τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς, οἱ ὁποῖοι γνωρίζουσιν ὅτι ἔχω αὐτὰ τὰ στοιχεῖα καὶ θὰ παρεκάλουν ἕνα τῶν κυρίων συναδέλφων ὅπως ἔλθῃ εἰς συνάντησίν μου, ὥστε νὰ δυνηθῶ νὰ χορηγήσω τὰ στοιχεῖα αὐτὰ καὶ νὰ μὲ ἀπαλλάξωσιν, ἕνεκεν τῶν καθηκόντων μου, ἀπὸ τὴν ἰδιαιτέραν φροντίδα.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ συνέλθῃ ἡ Ἐπιτροπὴ καὶ θὰ ἀποφασίσῃ.

§96Α. ΜΑΤΕΣΙΣ. Καὶ ἐγὼ συνιστῶ ἐκθύμως τὴν ἀναφοράν.

§97Χ. ΜΗΤΣΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ οὐχὶ μόνον συνιστῶ ὅπως ἡ Ἐπιτροπὴ ἢ μᾶλλον ἡ ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς καταρτισθεῖσα ἐργασία τὸ ταχύτερον παραδοθῇ εἴτε εἰς νέαν ἐπιτροπήν, εἴτε εἰς ἄλλην, ἡ ὁποία εἶνε ἐπεφορτισμένη νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα αὐτό, οὐχὶ τοῦτο ζητῶ, ἀλλὰ ζητῶ νὰ ἐπιστηθῇ ἡ προσοχὴ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ ἐπὶ ἄλλου τινός. Δὲν πρόκειται περὶ ἀπονομῆς συντάξεως εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἠγωνίσθησαν ἐπὶ τόσα ἔτη καὶ οἱ ὁποῖοι ἐχορήγησαν τὴν ἐλευθερίαν, ἀλλὰ πρόκειται περὶ τούτου ὅτι πολλοὶ ἐξ αὐτῶν εἶναι εἰς θέσιν νὰ ὑπηρετήσωσιν καὶ σήμερον εἰς τὸν στρατόν, ἔχει δὲ δημιουργηθῆ περὶ τῶν δευτέρων μία δυσφορία εἰς βάρος αὐτῶν. Ἡ ἐπαναστατικὴ Κυβέρνησις, εὐτυχῶς λησμονηθεῖσα, κατὰ τὸ 1918 εἶχε προσκαλέσει τοὺς ἀγωνιστὰς ἐκείνους νὰ προσέλθωσι καί τινες ἐξ αὐτῶν πραγματικῶς προσῆλθον, ὅσοι ἐκάμφθησαν ἀπατηθέντες ἀπὸ ὑποσχέσεις, αὐτοὶ ὅμως, οἱ ὁποῖοι ἔμειναν εἰς τὸ ἡμέτερον Πολίτευμα πιστοί, αὐτοὶ δὲν ἠθέλησαν νὰ προσέλθωσιν, ὥστε βλέπετε πόσον ἀδικοῦνται. Πολλοὶ ἐξ αὐτῶν εἶνε εἰς θέσιν νὰ ὑπηρετήσωσι προσλαμβανόμενοι εἰς τὸν στρατὸν καθ’ ὃ τρόπον καὶ οἱ ἄλλοι. Αὐτὸ εἶχον νὰ συστήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν.

§98Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρξῃ ἐξίσωσις.

§99Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Εἶχον τὴν εὐτυχίαν καὶ ἐγὼ νὰ συνεργασθῶ μετὰ τῶν κυρίων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ὑπέβαλον τὴν ἀναφορὰν καὶ οἱ ὁποῖοι ζητοῦσι ψυχία ἀπὸ τὴν Πολιτείαν καὶ οἱ ὁποῖοι μετὰ μίαν δεκαετίαν ζητοῦσιν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ τοὺς δώσῃ κάτι τι ἐνῷ ἐκεῖνοι χωρὶς νὰ συλλογισθῶσι περιουσίαν καὶ τέκνα καὶ ἀδελφὰς ἔσπευσαν ἀπὸ τὴν Παλαιὰν καὶ Νέαν Ἑλλάδα εἰς τὸν ἀγῶνα τὸν Μακεδονικὸν διὰ νὰ θυσιάσωσι τὸ πᾶν χάριν τῆς ἀπελευθερώσεως τῆς Ἑλληνικῆς χώρας καὶ οἱ ὁποῖοι παρεσκεύασαν κάλλιστα τὸ ἔργον διὰ νὰ εὑρεθῇ τὸ ἔδαφος ἐλεύθερον ὅταν ἦλθεν ὁ Ἑλληνικὸς στρατός. Ἐξ αὐτῶν ἄλλοι ἐφονεύοντο καὶ ἄλλοι ὑπέστησαν ἀκρωτηριάσεις. Εἶναι καὶ ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτησαν αὐτὸν τὸν ἀγῶνα τὸν Μακεδονικὸν διὰ τῆς προσωπικῆς των ἐργασίας καὶ γνωρίζομεν ποίας ὑπηρεσίας παρέσχον ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔρχονται μετὰ δεκαετίαν νὰ ζητήσωσι μίαν ἀμοιβὴν παρὰ τῆς Ἑλληνικῆς Πολιτείας. Ἀτυχῶς εἶνε λυπηρὸν πρᾶγμα, ὕστερον ἀπὸ τόσα ἔτη, νὰ μὴ ληφθῇ κανὲν μέτρον περὶ τῶν ἀνδρῶν αὐτῶν. Δὲν εἶναι μόνον, κ. Πρόεδρε, ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐγκατελήφθησαν εἰς τὴν τύχην των ἐν Μακεδονίᾳ, ἀλλὰ ὑπάρχουσι καὶ οἰκογένειαι ἱερέων καὶ διδασκάλων, αἱ ὁποῖαι πένονται, ἄλλαι δὲ ἐξ αὐτῶν ἔχασαν τὴν περιουσίαν των διὰ τὸν ἀγῶνα τὸν ἐθνικόν. Κατ’ ἀρχὰς ἐλάμβανον παρὰ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως μικρὸν ἐπίδομα, ὅταν ἀπελευθερώθη ἡ Μακεδονία. Ἐπειδὴ εἶμαι γνωστὸς εἰς τὸν τόπον καὶ σήμερον λαμβάνω ἐπιστολὰς καὶ ἀναφορὰς καὶ μοὶ παραπονοῦνται ἀπὸ ἱερεῖς, οἱ ὁποῖοι ἔχασαν τὰ τέκνα των καὶ ἀπὸ οἰκογενείας, αἱ ὁποῖαι ἔχασαν τὴν προστασίαν των καὶ δὲν ἔχωσι οὐδεμίαν ἀμοιβὴν δι’ ὅλας τὰς ὑπηρεσίας, τὰς ὁποίας παρέσχον πρὸς τὸ ἔθνος, παρὰ τῆς Ἑλληνικῆς Πολιτείας. Πλὴν τούτου ὑπάρχουν γέροντες διδάσκαλοι οἱ ὁποῖοι μόλις δύνανται νὰ σύρουν τὸ σῶμα των καὶ ἐν τούτοις κρατοῦνται ὑπὸ τῶν ἐπιθεωρητῶν, ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ διότι ἄν ἀποχωρήσουν δὲν θὰ ἔχουν ἄρτον νὰ ζήσουν καὶ νὰ θρέψουν τὴν οἰκογένειάν των. Οἱ ἐπιθεωρηταὶ συνέστησαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας νὰ τοὺς δώσῃ μίαν σύνταξιν χωρὶς νὰ καταβάλλουν ὅ,τι ἀπαιτεῖται διὰ νὰ ἔχουν δικαίωμα συντάξεως, διότι αὐτοὶ εἶναι οἱ σκαπανεῖς οἱ ὁποῖοι παρεσκεύασαν τὴν ἀπελευθέρωσιν τῆς Μακεδονίας. Ἀτυχῶς ἡ πολιτεία οὐδὲν μέτρον καὶ περὶ αὐτῶν ἔλαβε. Διὰ τοῦτο θέλω νὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἰδιαιτέρως τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ ληφθῇ μέτρον, πρῶτον περὶ τῶν ἀγωνιστῶν οἱ ὁποῖοι τὰ πάντα ἐθυσίασαν χάριν τῆς πατρίδος, δεύτερον νὰ ληφθῇ μέτρον περὶ τῶν ἐγκαταλειφθεισῶν οἰκογενειῶν τῶν ὁπλαρχηγῶν τῶν χωρῶν αὐτῶν καὶ νὰ δοθῇ εἰς πάντας ἕν μικρὸν κτῆμα πρὸς καλλιέργειαν. Ἐπιθυμῶ ἐπ’ αὐτοῦ νὰ ἀκούσω τὶ σκέπτεται ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας αἱ λοιπαὶ ἀναφοραὶ καὶ ἐρωτήσεις ἀναβάλλονται. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικά).

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ

ΕΡΓΑΣΙΑΣ

§102Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Νὰ προταθῇ παρακαλῶ τὸ νομοσχέδιον «περὶ ἀπονομῆς συντάξεως εἰς τὴν χήραν Δημητρίου Ράλλη». Ἤθελον παρακαλέσει τὴν Συνέλευσιν νὰ δεχθῇ νὰ γίνῃ καὶ ἡ ἑξῆς προσθήκη. «Ἡ σύνταξις αὕτη περιοριζομένη εἰς δραχμὰς χιλίας μετὰ τὸν θάνατον αὐτῆς μεταβιβάζεται εἰς τὴν Ἄνναν χήραν Λέκκα, θυγατέρα Δημητρίου Ράλλη».

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐνεργηθῇ μυστικὴ διὰ σφαιριδίων ψηφοφορία. Νὰ προσαχθοῦν αἱ κάλπαι. Νὰ προσέλθουν ὡς ψηφολέκται οἱ κ. κ. Ε. Κώνστας καὶ Ν. Κωνσταντόπουλος.

§104Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ψηφοφορία εἰς τὸ μέσον τῆς συνεδριάσεως. Εἶναι μία ψηφοφορία ἐπὶ τῆς ὁποίας ἡ γνώμη τῆς Συνελεύσεως εἶναι ἑνιαία.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προτείνεται νὰ ἐνεργηθῇ ἡ ψηφοφορία περὶ τὸ τέλος.

§106Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Νὰ γίνῃ τώρα ταχέως διότι περὶ τὸ τέλος φεύγουν οἱ κ. κ. πληρεξούσιοι.

§107Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Θὰ λυθῇ πάλιν ἡ συνεδρίασις.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ ψηφοφορία. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου ὡς ἐτροποποιήθη ψηφίζουν εἰς τὸ «Ναί», οἱ μὴ παραδεχόμενοι ψηφίζουν εἰς τὸ «Ὄχι». Ἄρχεται ἡ ψηφοφορία. (Διενεργεῖται ἡ διὰ σφαιριδίων μυστικὴ ψηφοφορία ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τῶν κ. κ. πληρεξουσίων Ε. Κώνστα καὶ Ν. Κωνσταντοπούλου τοῦ κ. Γραμματέως ἐκφωνοῦντος τὰ ὀνόματα τῶν κ. κ. πληρεξουσίων κατὰ περιφερείας).

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει τις μὴ ψηφοφορήσας; (Οὐδεὶς ἀπαντᾷ). Ἄρχεται ἡ διαλογή. (Διενεργεῖται ἡ διαλογὴ ὑπὸ τῶν ψηφολεκτῶν).

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπερατώθη ἡ διαλογή. (ἀναγινώσκει). Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 247. Ὑπὲρ τῆς ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου 245, κατὰ τῆς ψηφίσεως αὐτοῦ 2. Ἑπομένως τὸ νομοσχέδιον ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως.

§111Ι. ΧΡΗΣΤΑΚΗΣ. Ἐπὶ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως παρακαλῶ τὸν λόγον. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ προταχθῶσι τὰ ὑπ’ ἀριθ. 30 καὶ 31 νομοσχέδια τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως «περὶ φυτοπαθολογικῆς ὑπηρεσίας».

§112Ι. ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ. Καὶ ἐγὼ, κ. Πρόεδρε, συναινῶ.

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπαιτεῖται ἔγγραφος πρότασις.

§114Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τὸ ζητοῦμεν καὶ ἡμεῖς ὡς Κόμμα. Εἴμεθα 10.

§115Α. ΑΡΓΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δὲν ἔχομεν καμμίαν ἀντίρρησιν ἄν ἡ Ἐθνοσυνέλευσις τὸ θέλει.

§116Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον κατὰ τὰς πληροφορίας τὰς ὁποίας ὅλοι οἱ ἁρμόδιοι συνάδελφοι παρέχουν καὶ τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας παρέσχε χθὲς ὁ κ. Ὑπουργὸς, εἶναι ἐπειγούσης φύσεως καὶ εἶναι προωρισμένον νὰ προλάβῃ ζημίας. Δέον ἑπομένως νὰ ψηφισθῇ τάχιστα καὶ ἐντὸς τῆς προθεσμίας καθ’ ἥν θὰ εἶναι ὠφέλιμον. Θὰ σᾶς παρακαλέσω πολὺ νὰ παραγγείλητε τὴν ταχίστην διανομήν, διότι πρέπει πρὸ τῆς κατ’ ἄρθρον συζητήσεως νὰ ἔχωμεν τὰ νομοσχέδια. Εἶναι μία ἀταξία, εἰς τὴν ὁποίαν στέργομεν λόγῳ τοῦ ἐπείγοντος.

§117Ι. ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ. Διὰ τῶν νομοσχεδίων τούτων συνιστῶνται διὰ τὴν κεντρικὴν ὑπηρεσίαν διευθύνσεις καταπολεμήσεως ὅλων τῶν νόσων καὶ συγχρόνως συνιστῶνται καὶ τρεῖς σταθμοὶ εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα ὅπου θὰ διορισθῶσι διάφοροι ὑπάλληλοι διὰ νὰ φροντίσουν νὰ μάθουν τὰς νόσους καὶ νὰ εὕρουν τὰ μέσα πρὸς καταπολέμησίν των. Διὰ τῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα εἶμαι σύμφωνος, ὅτι πρέπει νὰ ψηφισθοῦν κατ’ ἀρχήν, δὲν θεραπεύεται τὸ κακόν, τὸ ὁποῖον ἐπιδιώκουν αἱ ἐλαιοπαραγωγοὶ ἐπαρχίαι αἱ ὁποῖαι θέλουν νὰ ληφθῇ πρόνοια ὅπως μέχρι τοῦ Ἰουνίου ἔχομεν τὰ μέσα νὰ καταπολεμήσωμεν τὸν δάκον. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ συνιστῶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ λάβῃ μέτρα πρὸς καταπολέμησιν τῆς νόσου ταύτης, ἡ ὁποία ἐπαπειλεῖ τὴν ἐσοδείαν τὴν ἐφετεινὴν, διότι πρέπει μέχρι τοῦ Ἰουνίου νὰ ληφθοῦν ὅλα αὐτὰ τὰ μέτρα.

§118Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἡ Συνέλευσις κατόπιν τῆς εἰσηγήσεως τῆς χθεσινῆς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας καὶ τῶν παρατηρήσεων τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων ἰδιαίτατα τοῦ ἐκ Φλωρίνης, ὁ ὁποῖος εἶναι εἰδικός, ἐσχημάτισε τὴν πεποίθησιν ὅτι τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἐπειγούσης φύσεως καὶ πρέπει νὰ ληφθῇ πρόνοια τῆς καταπολεμήσεως τῶν νόσων διὰ τὸ ἐφετεινὸν ἔτος. Δυστυχῶς ἀποδεικνύεται ὅτι εἶχον δίκαιον ζητῶν τὴν ταχίστην διανομὴν καὶ κατ’ οὐσίαν ὄχι πρὸς ἐφαρμογὴν τῆς διατάξεως τοῦ Κανονισμοῦ, διότι αἱ παρατηρήσεις τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Φθιώτιδος καὶ Φωκίδος συναδέλφου, γεννῶσι ἀπορίαν τινά, διότι εἶπεν ὅτι δὲν λαμβάνεται ἄλλη τις μέριμνα, ἀλλὰ περὶ μελετῶν αἱ ὁποῖαι θὰ γίνουν δι’ ὑπαλλήλων διορισθησομένων. Αὐτὴ ἡ φράσις «περὶ ὑπαλλήλων διορισθησομένων» εἶναι ἱκανὴ νὰ τὸ καταστήσῃ ὕποπτον. Ὁπωσδήποτε δὲν θὰ λάβω ὑπ’ ὄψιν τὰς παρατηρήσεις τοῦ κ. πληρεξουσίου, τὰς ὁποίας ἐκ πολλῆς σπουδῆς, διὰ νὰ φανῇ ὑποστηρίζων, ἀλλὰ πράγματι πολεμῶν τὸ νομοσχέδιον, ἔκαμε, ἀλλὰ ἐπαναπαύομαι εἰς τὴν εἰσήγησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ συναινῶ εἰς τὸ νὰ ψηφισθῇ ἀπόψε.

§119Α. ΑΡΓΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ὁ συνάδελφος ἐκ Φθιώτιδος καὶ Φωκίδος εὑρίσκεται ἐν τῇ ἀληθεῖ ἐκτιμήσει καὶ ἀντιλήψει τῶν πραγμάτων. Τὰ χθεσινὰ νομοσχέδια προβλέπουν περὶ τῆς καθ’ ὅλα ὀργανώσεως τῆς φυτοπαθολογικῆς ὑπηρεσίας.

§120Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τότε δὲν εἶναι ἐπείγοντα.

§121Α. ΑΡΓΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Εἶναι ἐπίσης ἐπείγοντα. Δὲν ἐπέμεινα ὅμως ἐγὼ νὰ κηρυχθῇ χθὲς ἐπεῖγον τὸ νομοσχέδιον ἀλλ’ εἶναι χρήσιμον καὶ πρέπει νὰ κηρυχθῇ κατεπεῖγον. Τὸ νομοσχέδιον αὐτό, κύριε Πρόεδρε, ὀργανώνει τὴν καθ’ ὅλα φυτοπαθολογικὴν ὑπηρεσίαν. Μὲ τοιαύτην ὑπηρεσίαν ἀποτελεσματικώτερον θὰ καταπολεμήσωμεν τὰς διαφόρους νόσους τῶν φυτῶν. Ἀλλ’ ἐπείγει βεβαίως τὸ ζήτημα τῆς καταπολεμήσεως τοῦ δάκου. Διὰ τὴν καταπολέμησιν τοῦ δάκου δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ λάβωμεν πρόνοιαν διὰ νομοθετικοῦ τινὸς μέτρου ἀποτελεσματικοῦ ἀμέσως, διότι ἡ Συνέλευσις δὲν συνεδρίαζε· ἔλαβον ὅμως διοικητικὰ μέτρα, ὥστε νὰ γίνῃ ἡ παραγγελία ὅλων τῶν ἀπαιτουμένων φαρμάκων διὰ τὴν καταπολέμησιν τοῦ δάκου καὶ ἔχω πληροφορίας ἐξ Ἀγγλίας ὅτι τὰ φάρμακα αὐτὰ θὰ μᾶς ἀποσταλοῦν ἐν καιρῷ. Διὰ τὴν ἄμεσον ὅμως ὀργάνωσιν τῆς καταπολεμήσεως τοῦ δάκου θὰ εἰσηγηθῶ πολὺ ταχέως ἀλλὰ καὶ ἐν καιρῷ νομοσχέδιον περὶ τροποποιήσεως τοῦ ὑφισταμένου νόμου περὶ ταμείου ἐλαίας. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ θὰ ἔχῃ ἀμεσωτέραν σχέσιν πρὸς τὴν καταπολέμησιν τοῦ δάκου καὶ νομίζω ὅτι διὰ τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα ἔλαβον καὶ διὰ τοῦ νομοθετήματος τὸ ὁποῖον εἰσηγήθην εἰς τὴν Συνέλευσιν θὰ γίνῃ ἡ καταπολέμησις τοῦ δάκου ἀποτελεσματικὴ διὰ τὴν τρέχουσαν ἐσοδείαν.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Εὐταξίας ἔχει τὸν λόγον.

§123Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐγώ, κ. Πρόεδρε, δὲν εὑρίσκω ὅτι εἶναι ἐπείγοντα τὰ νομοσχέδια, ἀφοῦ ἐν τῇ αἰτιολογικῇ αὐτῶν ἐκθέσει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἀναγνωρίζει ὅτι δὲν πρέπει νὰ κηρυχθοῦν ἐπείγοντα, ἐπειδὴ ἐλλείπουσι τὰ κατάλληλα πρόσωπα. Θὰ χρησιμοποιηθῇ ὁ νῦν προϊστάμενος ἐπὶ τῆς ὑπηρεσίας τῆς ἁρμοδίας. Ὑπάρχουν καὶ ἄλλοι οἱ ὁποῖοι σπουδάζουν σήμερον εἰς τὴν Εὐρώπην, καὶ ἐλπίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ὅτι θὰ ἀσχοληθῶσι εἰδικώτερον περὶ τὴν φυτοπαθολογίαν καὶ ὅταν ἐπανέλθωσι θὰ συμπληρωθῇ τὸ προσωπικόν, ὥστε νὰ ἔχῃ ἕνα διευθυντὴν, δύο τμηματάρχας, γραμματεῖς κλπ. Λοιπὸν δὲν πρόκειται περὶ ἀνάγκης πράγματι ἐπειγούσης. Ἐγώ, κύριοι, σᾶς βεβαιῶ ὅτι τὸ ὑπάρχον προσωπικὸν ἐκτελεῖ κάλιστα τὸ ἔργον του. Ἐὰν εἶχε τὰ μέσα θὰ ἠδύνατο νὰ ἐπαρκέσῃ εὐθὺς ἀπὸ τοῦδε, ἀλλὰ δυστυχῶς ἐλλείπουσιν. Ἄς ἐλπίσωμεν ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ κατορθώσῃ ἐντὸς τοῦ διαστήματος ἐκείνου καθ’ ὅ εἶναι ἀπαραίτητος ἀνάγκη, νὰ ληφθῶσι μέτρα πρὸς καταπολέμησιν τοῦ δάκου. Ἀλλὰ προκειμένου περὶ νομοσχεδίου ὀργανώνοντος ὑπηρεσίαν ἐν τῷ μέλλοντι, δὲν βλέπω τὶ ὑπάρχει τὸ ἐπεῖγον, ὥστε νὰ ψηφισθῇ πρὶν διανεμηθῇ.

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Παπαλουκᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§125Ι. ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, δέχομαι τὰς παρατηρήσεις τοῦ ἀξιοτίμου ἀρχηγοῦ τοῦ Μεταρρυθμιστικοῦ κόμματος, ὅτι ἠθέλησα νὰ κάμω ἔργον Ὑπουργοῦ Γεωργίας καὶ ὅτι ἔδειξα σπουδὴν. Καὶ ὡς παρατηρήσεις τὰς δέχομαι.

§126Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὡς φιλικὰς συμβουλάς.

§127Ι. ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ. Θὰ παρακαλέσω τὴν Συνέλευσιν νὰ μὲ ἀκούσῃ, διατὶ εἶπον ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶπον.

§128Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Μεθ’ ὅσα εἶπε κατόπιν ὑμῶν ὁ κ. Ὑπουργὸς σεῖς εἶσθε ἐν δικαίῳ.

§129Ι. ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ. Ἦλθεν, κύριοι, ἐπιτροπὴ ἀπὸ τὸν νομὸν Φθιώτιδος καὶ Φωκίδος, ἡ ὁποία ἀπετάθη εἰς ὅλους τοὺς πληρεξουσίους τοῦ νομοῦ Φθιώτιδος καὶ Φωκίδος, καὶ παρεκάλεσεν νὰ λάβωμεν μέτρα ὅπως συστηθῇ εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, ἵνα καταπολεμηθῇ ἡ νόσος, ἡ ὁποία κατατρύχει τὰς ἐλαιοπαραγωγικὰς ἐπαρχίας τοῦ νομοῦ Φθιώτιδος καὶ Φωκίδος καὶ ὅλης τῆς Ἑλλάδος, καὶ ἰδίᾳ νὰ συστηθῇ, ἵνα ἡ ἐργασία ἐπισπευθῇ, πρὸς καταπολέμησιν τῆς νόσου μέχρι τοῦ Ἰουνίου, διότι κινδυνεύει ἡ ἐφετεινὴ παραγωγή. Ἡ ἐπιτροπὴ παρέστη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, καὶ μετὰ συνεννόησιν τὴν ὁποίαν ἔκαμεν αὕτη μετὰ τῶν κ.κ. πληρεξουσίων, ἔλαβεν γνῶσιν ὅτι ὑποβάλλονται δύο νομοσχέδια περὶ αὐτοῦ τοῦ πράγματος, τὰ ὁποῖα θέλουσι ψηφισθῆ ταχέως, καὶ διὰ τῆς ψηφίσεως αὐτῶν ἤθελεν ληφθῆ πρόνοια, διὰ τὴν καταπολέμησιν τοῦ δάκου, κατὰ τὴν ἐφετεινὴν περίοδον. Ἦλθεν ἡ ἐπιτροπὴ καὶ μοῦ εἶπε ταῦτα. Ἔκρινα σκόπιμον, κατὰ καθῆκον νὰ μεταβῶ καὶ ἐγὼ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας διὰ νὰ πληροφορηθῶ, περί τινος πρόκειται καὶ συγχρόνως νὰ λάβω τὰ νομοσχέδια ἀπὸ τὴν ἰδιαιτέραν ὑπηρεσίαν τῆς Βουλῆς νὰ τὰ μελετήσω καὶ νὰ ἴδω, ἐὰν πραγματικῶς ἐπετυγχάνετο ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπεδίωκεν ἡ ἐπιτροπή, διὰ τῆς ταχείας ψηφίσεως τῶν νομοσχεδίων. Εἶδον, κύριοι, ὅτι τὰ νομοσχέδια αὐτὰ εἶναι ἄριστα. Ἀλλὰ λαμβάνεται πρόνοια περὶ συστάσεως κεντρικῆς διευθύνσεως εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας, καὶ περὶ τῆς συστάσεως τριῶν σταθμῶν ἀνὰ τὴν Ἑλλάδα, ὅπου θὰ διορισθοῦν διάφοροι ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι, ἀφοῦ συσταθοῦν οἱ σταθμοὶ οὗτοι, θὰ ἔχωσι τὴν ἐργασίαν, ἵνα ἐξεύρωσιν τὰς νόσους ὅλων τῶν καρποφόρων δένδρων, τὰ μέσα διὰ τῶν ὁποίων θὰ καταπολεμηθῶσιν, καὶ τὸν τρόπον δι’ οὗ θὰ καταπολεμηθοῦν αἱ νόσοι. Καὶ εἶδον, ὅτι τὰ νομοσχέδια ταῦτα, ἐνῷ εἶναι ἄριστα, πλὴν δὲν προνοῶσιν δι’ ὅ,τι ἦλθεν ἐνταῦθα ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ Νομοῦ Φθιώτιδος καὶ Φωκίδος. Ἀφοῦ εἶδον τὸν κ. πληρεξούσιον ἐκ Κοζάνης νὰ ζητῇ τὴν πρόταξιν τῶν νομοσχεδίων καὶ ἄλλους κ.κ. συναδέλφους, ἐνόμισα μήπως πρόκειται περὶ ἄλλων νομοσχεδίων, καὶ ἐκεῖ ἐκαθήμην, ἵνα ἐρωτήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν περὶ τούτου. Ἀλλὰ ἐπληροφορήθην, ὅτι πρόκειται περὶ αὐτῶν τῶν νομοσχεδίων. Καὶ εἶπον, ὅτι δὲν ἔχω ἀντίρρησιν νὰ ψηφισθῶσιν, ἀλλὰ πρέπει πρωτίστως νὰ ληφθῇ πρόνοια, περὶ τοῦ πῶς θὰ σωθῇ ἡ ἐλαιοπαραγωγὴ ἡ ἐφετεινή. Διὰ τῶν νομοσχεδίων λοιπὸν τούτων δὲν σώζεται. Ἑπομένως ἐγὼ δὲν ἔδειξα σπουδήν.

§130Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὄχι, ἔχετε δίκαιον.

§131Ι. ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ἀλλαχοῦ ποῦ ἐδείχθη σπουδή, ὅτι ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Μεταρρυθμιστικοῦ κόμματος εἶπεν, ὅτι διὰ τῶν ἄνω νομοσχεδίων, ἅτινα δὲν ἐμελέτησεν ἐλύετο τὸ ζήτημα, δι’ ὅ ἦλθεν ἐνταῦθα ἡ ἐκ τοῦ Νομοῦ μου Ἐπιτροπὴ καὶ ὅτι ἐγὼ τὰ κατεπολέμησα ἐνῷ εἶνε ἐπείγοντα καὶ πρέπει νὰ ψηφισθῶσιν, ὁ δὲ νέος φίλος του ἀξιότιμος ἐκ Φθιώτιδος πληρεξούσιος εἶπεν, ὅτι δὲν εἶνε ἐπείγοντα, καὶ δὲν πρέπει νὰ ψηφισθῶσι. Τοιαύτη διαφορὰ ἀντιλήψεων ὑπάρχει μεταξὺ τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ καὶ τοῦ φίλου του;

§132Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Εἴπετε διὰ κἄποιαν διαφοράν, ἡ ὁποία ὑπάρχει μεταξὺ ἐμοῦ καὶ τοῦ φίλου μου. Ἐγὼ εὑρισκόμην ὑπὸ τὴν ἐντύπωσιν, ἡ ὁποία παρήχθη ἐκ τῶν λόγων τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας ὅτι θὰ ὑποβάλῃ νομοσχέδιον περὶ ἀμέσου καταπολεμήσεως τοῦ δάκου.

§133Α. ΑΡΓΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δὲν εἶπον αὐτό.

§134Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Αὐτὸ μοῦ εἶπον οἱ κ.κ. συνάδελφοι, καὶ μὲ παρεκάλεσαν νὰ συντελέσω ἵνα τὸ νομοσχέδιον ψηφισθῇ ἐπειγόντως, διότι πρόκειται περὶ διασώσεως τῆς ἐλαιοπαραγωγῆς, καὶ δι’ αὐτὸ ἔλαβον τὸν λόγον, ἵνα ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον. Σεῖς λοιπὸν ἐξ ὅσων εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶσθε ἐν τῇ ἀκριβείᾳ καὶ ἐγὼ ἐν τῇ ἀνακριβείᾳ. Ἐγὼ σᾶς κάμνω μίαν ἀναγνώρισιν ἄμεσον, ὅτι ἐγὼ εἶχον λάθος. Ἀλλὰ ὅλον αὐτὸ τὸ ζήτημα ἀποδεικνύεται ὅτι εἶνε ἔργον τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας, οἱ ὁποῖοι καταγίνονται εἰς τὴν κατασκευὴν διαφόρων ἐργαστηρίων ἑκάστοτε, ὅπως δυστυχῶς τοῦτο εἶναι καὶ ἔργον ὅλων τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Κράτους, οἱ ὁποῖοι, ὁσάκις πρόκειται περὶ αὐξήσεως μισθῶν φωνάζουν περὶ ἀργομισθιῶν καὶ σπεύδουν διὰ νὰ κάμουν μελέτας περὶ περικοπῶν, καὶ ὁσάκις πρόκειται περὶ θέσεων φιλοτιμοῦνται νὰ κατασκευάζωσι ἐργαστήρια, ἀποστολὰς εἰς τὴν Ἑσπερίαν πρὸς μελέτην κλπ. Τὸ παρὸν νομοσχέδιον ἀφορᾷ σύστασιν εἰδικῆς ὑπηρεσίας, ἥτις θὰ ἐργασθῇ εἰς τὸ μέλλον. Τὶς εἶνε ὁ λόγος τοῦ κατεπείγοντος; Παρακαλῶ τὸ νομοσχέδιον νὰ λάβῃ τὴν σειράν του εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν καὶ νὰ παραπεμφθῇ καὶ εἰς τὴν ἁρμοδίαν Ἐπιτροπήν. Ἀλλ’ ἀφοῦ ἔγινε λόγος περὶ τῆς ἐλαιοπαραγωγῆς, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ σύντονα μέτρα διὰ τὴν ἐφετεινὴν ἐσοδείαν.

§135Α. ΑΡΓΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἔκαμα δηλώσεις. Εἶπον ὅτι, ὅ,τι θὰ γίνῃ, θὰ γίνῃ ἐν καιρῷ, διὰ τὴν ἔγκαιρον καταπολέμησιν τοῦ δάκου. Σαφεστέρας δηλώσεις δὲν ἠμπορῶ νὰ κάμω.

§136Ι. ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ. Εὐχαριστῶ πολὺ διὰ τὰς δηλώσεις ταύτας, ἀλλ’ ὀφείλω νὰ παρατηρήσω ὅτι εἶχε ψηφισθῆ πρό τινος ἕν νομοσχέδιον, τοῦ ὁποίου πολλοὶ δὲν ἐλάβομεν γνῶσιν, διὰ τούτου ἐλαμβάνετο πρόνοια διὰ τὰς ἐλαιοπαραγωγικὰς περιφερείας τοῦ Πηλίου.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπρόκειτο περὶ τοπικοῦ Ταμείου.

§138Ι. ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ. Ἠδύνατο νὰ γίνῃ καὶ διὰ τὴν ἄλλην Ἑλλάδα οὕτω. Ἐνόμισα ὅτι εἶχε ληφθῆ ἐξαιρετικὴ πρόνοια δι’ ἐκεῖνα τὰ μέρη. Ἀλλὰ δύναται νὰ γίνῃ οὕτω καὶ δι’ ὅλα τὰ μέρη.

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἔχει τὸν λόγον.

§140Α. ΑΡΓΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Κύριε Πρόεδρε, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀποκαταστήσω τὰ πράγματα εἰς τὴν θέσιν των. Ὅταν χθὲς εἰσηγήθην τὰ δύο αὐτὰ νομοσχέδια ἐτόνισα καὶ ἐπέμεινα εἰς τὴν μεγάλην σημασίαν τῶν νομοσχεδίων. Ἀλλὰ δὲν ἐπρόκειτο, οὔτε ἄφησα νὰ νοηθῇ, ὅτι πρόκειται περὶ νομοσχεδίων, ἐκ τῶν ὁποίων ἀμέσως ἐξαρτᾶται ἡ καταπολέμησις τοῦ δάκου. Πρόκειται περὶ νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα θὰ ὀργανώσουν ὑπηρεσίαν, ἡ ὁποία θὰ καταπολεμήσῃ δεόντως, προσηκόντως, συστηματικῶς, ὄχι μόνον τὸν δάκον, ἀλλὰ πᾶσαν νόσον τῶν φυτῶν. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἐκ τῶν ἐνόντων νὰ γίνῃ ἡ καταπολέμησις τῶν νόσων τῶν φυτῶν. Εἶπον χθὲς ὅτι ἡ πεῖρα τῶν τελευταίων ἑνὸς ἤ δύο ἐτῶν, ἀπέδειξε ὡς ἐκ τῆς καταπολεμήσεως τοῦ δάκου πόσον σημαντικὴ εἶνε ἡ μελέτη τῶν διαφόρων νόσων τῶν φυτῶν καὶ ἡ συστηματικὴ καταπολέμησίς των. Ἡ φυτοπαθολογικὴ ὑπηρεσία, ὅπως ὑφίσταται σήμερον, ἀποτελεῖται ἀπὸ ἕνα καὶ μόνον ἐπιθεωρητὴν τῆς φυτοπαθολογίας. Δὲν εἶνε δυνατόν, ὅταν ὁλόκληρος ἡ παραγωγὴ τῆς Ἑλλάδος μαστίζεται ἀπὸ παντὸς εἴδους νόσων, δὲν εἶνε δυνατὸν νὰ λέγωμεν εἰς δεδομένην στιγμὴν ὅταν ἐμφανίζεται ὁ δάκος τὸν ὁποῖον αἰσθανόμεθα ἐνῷ, ὑπάρχουν τόσα ἄλλα νοσήματα, τῶν ὁποίων δὲν ἔχομεν πλήρη τὴν ἐπίγνωσιν, δὲν εἶνε δυνατόν, ὅταν ἐμφανίζεται ὁ δάκος νὰ λέγωμεν, ἐμπρὸς νὰ τὸν καταπολεμήσωμεν, ὅταν δὲν ἔχωμεν οὔτε ὑπηρεσίαν ὠργανωμένην, οὔτε προσωπικόν. Ὁ δάκος ἔδωκεν ἀφορμὴν διὰ νὰ ληφθῇ ἰδιαιτέρα πρόνοια περὶ καταπολεμήσεως ὅλων τῶν νόσων τῶν φυτῶν. Πρέπει, ἄν θέλωμεν νὰ ἐργασθῶμεν συστηματικῶς, νὰ καταπολεμήσωμεν τὰς νόσους τῶν φυτῶν, καὶ πρὸς τοῦτο πρέπει νὰ καταρτισθῇ ὑπηρεσία, ἡ ὁποία θὰ λάβῃ ὅλα τὰ προσήκοντα μέτρα. Δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω πῶς εἶνε δυνατὸν προκειμένου περὶ ὀργανώσεως μιᾶς ὑπηρεσίας διὰ τὴν καταπολέμησιν τοιούτων νόσων, πῶς ἀκούεται εἰς τὴν Συνέλευσιν ὅτι θέλομεν νὰ δημιουργήσωμεν θέσεις, καὶ ὅτι οἱ ὑπάλληλοι τῶν Ὑπουργείων δὲν φροντίζουν παρὰ πῶς νὰ δημιουργήσουν θέσεις. Πρόκειται περὶ τῆς θεμελιωδεστέρας βάσεως, τῆς ἐξασφαλίσεως τῆς ἐλαιοπαραγωγῆς καὶ τῶν καρπῶν τῆς γεωργίας τῆς Ἑλλάδος. Πρόκειται περὶ τῆς θεμελιωδεστάτης βάσεως τῆς ἐξασφαλίσεως τῆς παραγωγῆς καὶ τῶν καρπῶν τῶν ἱδρώτων τοῦ λαοῦ τῆς Ἑλλάδος. Δὲν εἶναι δυνατὸν προκειμένου περὶ ἑνὸς νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον θὰ ἀνυψώσῃ τὴν γεωργικὴν ὑπηρεσίαν τῆς Ἑλλάδος εἰς ἐπίπεδον ἀληθῶς ἐπιστημονικόν, νὰ ἀκούωνται λόγοι, ὁποῖοι οἱ τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ Μεταρρυθμιστικοῦ κόμματος. Δὲν ἐζήτησα ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, χθὲς νὰ κηρυχθῇ κατεπεῖγον τὸ νομοσχέδιον. Ὅταν ἡ Συνέλευσις ἐννοήσασα ἤ παρανοήσασα τοὺς λόγους μου ἐζήτησε νὰ κηρυχθῇ κατεπεῖγον, δὲν μποροῦσα καὶ ἐγὼ παρὰ νὰ ἀποδεχθῶ αὐτό, καὶ πρὸ ὀλίγου ὅταν ἠρωτήθην δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ εἴπω ὅτι ἐγὼ ἔχω ἀντίρρησιν.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Χρηστάκης ἔχει τὸν λόγον.

§142Ι. ΧΡΗΣΤΑΚΗΣ. Εἶμαι σύμφωνος μὲ ὅσα εἶπεν ὁ κύριος Ὑπουργός. Καὶ δι’ αὐτὸ ἐπειδὴ εἶναι ὑπηρεσία σπουδαιοτάτη, ἡ ὁποία ἔδωσε πέρυσι 130 ἑκατομμύρια μὲ ἔξοδα μόνον ὀκτὼ ἑκατομμύρια νομίζω ὅτι αὐτὰ τὰ κέρδη τὰ ὁποῖα θὰ δώσῃ αὐτὴ ἡ ὑπηρεσία οὐδεμία ἄλλη ὑπηρεσία τοῦ Κράτους τὰ ἔδωσε. Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι μόνον ὁ δάκος, ὁ ὁποῖος καταστρέφει τὰς ἐλαίας ἀλλ’ ὑπάρχουν τόσα ἄλλα ἔντομα εἰς διαφόρους περιφερείας τοῦ Κράτους, τὰ ὁποῖα καταστρέφουν ἑκατομμυρίων ἀξίαν παραγωγὴν τοῦ Κράτους. Ὅταν δὲ διοργανώνεται μία ὑπηρεσία τόσον ἐπιτυχῶς, νομίζω ὅτι οὐδεὶς πληρεξούσιος πρέπει νὰ ἀντιπράξῃ εἰς τὴν διοργάνωσιν ἐκείνην, ἡ ὁποία εἶναι σπουδαιοτέρα ἐξ ὅλων τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας.

§143Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Χθὲς ὁ κ. Ὑπουργὸς ὑπέβαλε νομοσχέδιον καὶ ἐζήτησεν ἁπλῶς νὰ λάβῃ τὴν κανονικὴν σειρὰν τῆς συζητήσεως. Δυστυχῶς ὑπῆρξε πλάνη συναδέλφου περὶ τῆς σημασίας τῆς προτάσεως καὶ ἐζητήθη ἡ πρόταξις παρὰ τῶν κ. κ. πληρεξουσίων, ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς φυσικώτατον εἶναι ὅτι, ὅταν οἱ πληρεξούσιοι ζητοῦν πρόταξιν νομοσχεδίου του, πρέπει νὰ στέρξῃ καὶ αὐτὸς νὰ ἴδῃ τὸ ταχύτερον τί τὸ συζητούμενον. Ἀλλὰ σήμερον κατόπιν τῆς γενομένης συζητήσεως ἀποκαθίστανται δύο πράγματα, πρῶτον ὅτι τὸ νομοθέτημα δὲν ἀφορᾷ τὴν ἄμεσον καταπολέμησιν τοῦ δάκου καὶ ἄλλων νόσων τῶν φυτῶν ἐν Μακεδονίᾳ καὶ τὴν διοργάνωσιν τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας καὶ δεύτερον ὅτι δὲν δύνανται νὰ ψηφισθῶσι τὰ νομοσχέδια εἰκῇ καὶ ὡς ἔτυχε, νομοσχέδια τὰ ὁποῖα δὲν ἔχει λάβει ὑπ’ ὄψιν τὸ Σῶμα. Κατόπιν αὐτῶν τῶν δύο πιστοποιήσεων, νομίζω ὅτι ἁρμόζον εἶναι, νὰ μὴ ψηφίσῃ ἡ Συνέλευσις τὴν ἑσπέραν αὐτὴν οὔτε κατ’ ἀρχὴν νομοσχέδιον, τοῦ ὁποίου δὲν ἔχει γνῶσιν, τὸ ὁποῖον ὀργανώνει ὑπηρεσίαν, καὶ θὰ ἴδωμεν αὔριον ἐὰν ὠργανώθη ὑπηρεσίαν καί τί λέγει τὸ νομοσχέδιον. Θὰ ἤμην πολὺ εὐτυχὴς νὰ συγχαρῶ τὴν Κυβέρνησιν ἐὰν ὀργανώσῃ σκόπιμον ὑπηρεσίαν. Πάντως πρέπει νὰ ἴδωμεν τὶ ὀργανώνει καὶ τὶ λέγει τὸ νομοσχέδιον. Δι’ αὐτὸ παρακαλῶ νὰ ἀπορριφθῇ ἡ περὶ κηρύξεως αὐτοῦ ὡς ἐπείγοντος πρότασις.

§144ΑΘ. ΑΡΓΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Κύριε Πρόεδρε, ἐκ τῆς γενομένης συζητήσεως νομίζω ὅτι ἡ Συνέλευσις εἶναι πεπεισμένη περὶ τῆς σημασίας τῶν νομοσχεδίων τούτων.

§145Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὄχι δά!

§146ΑΘ. ΑΡΓΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Κύριε συνάδελφε, ἔχετε ἐκεῖ παραπλεύρως σας ἕνα πληρεξούσιον ὁ ὁποῖος ἐτόνισεν ὅλην τὴν σημασίαν τῶν νομοσχεδίων αὐτῶν. Ἑπομένως, κύριε Πρόεδρε, κατ’ ἀρχὴν ἡ Συνέλευσις ἀποδέχεται τὴν ὀργάνωσιν αὐτῆς τῆς ὑπηρεσίας. Νομίζω ὅτι πρὸς τὸ συμφέρον τῆς ὑπηρεσίας, πρὸς τὸ συμφέρον τῆς παραγωγῆς τῆς Ἑλλάδος, φρονῶ, δύναται ἡ Συνέλευσις νὰ ψηφίσῃ ἀπόψε κατ’ ἀρχὴν τὸ νομοσχέδιον καὶ νὰ τὸ παραπέμψῃ εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§147Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Κύριοι, σέβομαι πληρέστατα τὰς πεποιθήσεις τοῦ κ. συναδέλφου, ἀλλὰ ἡ Συνέλευσις ἔχει ἰδίαν γνώμην καὶ ἕκαστον μέλος τῆς Συνελεύσεως ἔχει δικαίωμα καὶ καθῆκον νὰ σχηματίσῃ μίαν γνώμην. Ὑπάρχει Κανονισμός, καθ’ ὃν συζητοῦνται τὰ νομοσχέδια καὶ οὐδεὶς δικαιοῦται νὰ παραβλέπῃ τὰς διατάξεις αὐτοῦ,

§148ΑΘ. ΑΡΓΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δὲν ἐπιμένω κύριε Πρόεδρε, ἀλλ’ εἶχον τὴν ἀντίληψιν ὅτι ἡ Συνέλευσις ἐπείσθη περὶ τῆς σημασίας καὶ ταὐτοχρόνως περὶ τοῦ ἐπείγοντος τοῦ νομοσχεδίου. Δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν.

§149Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ἡ Συνέλευσις περὶ ἑνὸς δὲν ἐπείσθη, περὶ τοῦ ἐπείγοντος. Τὸ θέμα τῆς συζητήσεως εἶναι τὸ ἐπεῖγον ὄχι τὸ ὠφέλιμον τοῦ νομοσχεδίου· τοῦτο εἶχεν συζητηθῆ καὶ ἄλλοτε.

§150ΑΘ. ΑΡΓΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Εἶπον πρὸ ὀλίγου, ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ πρέπει νὰ τὸ ψηφίσωμεν ὅταν θὰ εἶναι ψηφισμένον καὶ τὸ εἰδικὸν νομοσχέδιον περὶ καταπολεμήσεως τοῦ δάκου, διότι αὐτὸ εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐν τῷ μέτρῳ τοῦ δυνατοῦ θὰ μᾶς δώσῃ τὰ ἀπαιτούμενα ὄργανα. Δὲν μπορεῖ νὰ καταπολεμηθῇ μὲ ἕνα ἐπιθεωρητὴν τῆς Γεωργίας ἐν τῷ Ὑπουργείῳ, ὅστις ἀγωνίζεται διὰ παντὸς τρόπου νὰ περισυλλέξῃ ἐντεῦθεν καὶ ἐκεῖθεν γεωπόνους ἀπησχολημένους μὲ τὰ συνήθη καθήκοντα καὶ νὰ τοὺς στείλῃ εἰς τὰς περιφερείας ὅπου ὑπάρχει ὁ δάκος.

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Κούσουλας ἔχει τὸν λόγον.

§152Ι. ΚΟΥΣΟΥΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἷς ἐξ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐζήτησαν τὴν ἐπίσπευσιν τοῦ περὶ φυτοπαθολογικῆς ὑπηρεσίας νομοσχεδίου εἶμαι καὶ ἐγώ, διότι προχθὲς ἀκριβῶς μετέβην μετὰ τῆς ἐπιτροπῆς ἐκ Φθιώτιδος καὶ Φωκίδος καὶ ἐζητήσαμεν παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ νὰ ληφθοῦν μέτρα περὶ τῆς καταπολεμήσεως τοῦ δάκου καὶ τῶν ἄλλων ἀσθενειῶν τῆς ἐλαίας. Ὁ κ. Ὑπουργὸς καλέσας καὶ τὸν Ἐπιθεωρητὴν τῆς φυτοπαθολογικῆς ὑπηρεσίας μᾶς διεβεβαίωσεν ὅτι δύναται ἐντὸς τοῦ τρέχοντος ἔτους νὰ γίνῃ θεραπεία τοῦ δάκου ἐπὶ 15 ἑκατομμυρίων ἐλαιῶν. Ἐπὶ τῇ βάσει δὲ ταύτῃ μᾶς εἶπεν ὅτι θὰ ὑποβάλῃ πάραυτα τὸ νομοσχέδιον διὰ τὴν καταπολέμησιν τοῦ δάκου καὶ θεραπείαν τῶν ἐλαιοδένδρων. Ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν ταύτην καὶ πεποίθησιν ἐπιστεύσαμεν χθὲς ἐν τῇ εἰσηγήσει τῶν ὑποβληθέντων δύο νομοσχεδίων ὅτι θὰ φθάσωμεν ταχέως εἰς τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἀμέσου καταπολεμήσεως τοῦ δάκου διὰ 15 ἑκατομμύρια ἐλαιόδενδρα. Ἀλλὰ τὰ νομοσχέδια ταῦτα δὲν ἐξετυπώθησαν, τὸ δὲ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ἔχομεν ὑπ’ ὄψιν εἶναι νομοσχέδιον περὶ ὀργανώσεως τῆς φυτοπαθολογικῆς ὑπηρεσίας. Οὐδεὶς τῶν κυρίων συναδέλφων εἶναι διατεθειμένος νὰ πολεμήσῃ βεβαίως τοιοῦτον νομοσχέδιον ἀφορὸν τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην, ἡ ὁποία εἶναι τόσον χρήσιμος, ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ ἀμέσου καταπολεμήσεως τῶν νόσων τούτων καὶ θεραπείας αὐτῶν τῶν ἐλαιῶν, καὶ ἑπομένως νομίζω ὅτι δὲν ἐπείγει ἀμέσως ἡ κατ’ ἀρχὴν ἐπιψήφισις τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Καλὸν λοιπὸν θὰ εἶναι νὰ τυπωθῶσι πρῶτον καὶ διανεμηθῶσι τὰ νομοσχέδια καὶ νὰ μελετήσωμεν ταῦτα. Θὰ παρακαλέσωμεν δὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ προβῇ εἰς ἐκπλήρωσιν τῶν ὑποσχέσεών του, τὰς ὁποίας μᾶς ἔδωκε ἐν τῷ Ὑπουργείῳ διὰ τὴν θεραπείαν 15 ἑκατομμυρίων ἐλαιοδένδρων καὶ νὰ ὑποβάλῃ τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον, διότι πρόκειται περὶ ζημίας ἑκατομμυρίων ὅλων τῶν ἐλαιοπαραγωγῶν, καὶ τὸ ὁποῖον νομοσχέδιον ἐπείγει, καὶ δι’ αὐτὸ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ὑποβάλῃ αὐτὸ ἀμέσως διὰ νὰ ψηφισθῇ ὑπὸ τῆς Συνελεύσεως.

§153Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Διὰ νὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ ἐργασία ἐννοεῖται ὅτι ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ ὑπάρχῃ τὸ προσωπικόν.

§154Ι. ΚΟΥΣΟΥΛΑΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀναφέρει ἐν τῇ εἰσηγητικῇ του ἐκθέσει, ὅτι δὲν πρόκειται ἀπὸ τοῦ νῦν νὰ διορισθῶσιν οὗτοι ἀμέσως, διότι δὲν ὑπάρχουν σήμερον οἱ ἀναγκαῖοι ἐπιστήμονες. Λοιπὸν πῶς πρόκειται νὰ γίνῃ ἡ καταπολέμησις τοῦ δάκου ἀπὸ σήμερον διὰ τοῦ ἐπισπευδομένου τούτου νομοσχεδίου, ὅπερ ἀφορᾷ τὸ μέλλον; Διὰ τοῦτο δὲν βλέπω διατὶ ζητεῖται νὰ κηρυχθῇ κατεπεῖγον καὶ ψηφισθῇ κατ’ ἀρχὴν πρὶν ἤ τυπωθῇ, διανεμηθῇ καὶ μελετηθῇ τοῦτο, ἀφοῦ δὲν πρόκειται περὶ ἐνεστώσης, ἀλλὰ περὶ μελλούσης προνοίας.

§155Α. ΑΡΓΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Κύριε Πρόεδρε, διὰ τὴν σύγχισιν τῶν ἀντιλήψεων τῶν κυρίων πληρεξουσίων δὲν φέρω καμμίαν εὐθύνην.

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι, καμμίαν. Θὰ διανεμηθῶσι τὰ νομοσχέδια μεθ’ ὅ θὰ προσαχθῶσι πρὸς συζήτησιν. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μισθοῦ ἀξιωματικῶν, Ἀνθυπασπιστῶν καὶ τῶν τούτοις ἀντιστοιχούντων καὶ ἐξομοιουμένων». Ὁ κ. Γ. Καρπετόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§157Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Παρακαλῶ νὰ δώσω μίαν ἐξήγησιν. Κατὰ τὴν σύνταξιν τῆς ἡμερησίας διατάξεως ἐπῆλθε μία σύγχισις. Εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 2 νομοσχέδιον ἔπρεπε νὰ εἰσέλθῃ τὸ νομοσχέδιον περὶ συντάξεως ἕνεκα στρατιωτικῆς ἢ ναυτικῆς ὑπηρεσίας τὸ ὑπ’ ἀριθ. 139. Ἐγένετο αὐτὴ ἡ σύγχισις. Θὰ παρεκάλουν νὰ συζητηθῇ τὸ 139 ὡς πρῶτον καὶ κατόπιν τὸ ἄλλο.

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀλλ’ ἐπειδὴ αὐτὸ εἶναι εἰς πρώτην συζήτησιν καὶ τὸ ἄλλο τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 2 εἶναι κατ’ ἀρχὴν διὰ νὰ συμβαδίζουν πρέπει νὰ ψηφισθῇ τὸ κατ’ ἀρχήν.

§159Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἶναι εἰς τὴν ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία δὲν ὑπέβαλε ἀκόμη τὴν ἔκθεσίν της.

§160Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐπειδὴ τὸ περὶ ἀπονομῆς συντάξεως εἶναι κατ’ ἀνάγνωσιν τὸ δὲ ἄλλο περὶ μισθοῦ εἶναι κατ’ ἀρχὴν ἂς ψηφισθῇ τὸ κατ’ ἀρχήν.

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μισθοῦ τῶν ἀξιωματικῶν, ἀνθυπασπιστῶν κλπ.»

§162Γ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Καὶ τὸ σχετικὸν διάταγμα διὰ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν.

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Καρπετόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§164Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου κανονίζοντος τοὺς μισθοὺς τῶν ἀξιωματικῶν ἐπὶ νέων βάσεων, δημιουργεῖται μία φανερὰ ἀνισότης, ἡ ἀνισότης πρωτίστως διὰ τὸν βαθμὸν τοῦ ὑπολοχαγοῦ, κατὰ δεύτερον δὲ λόγον διὰ τοὺς βαθμοὺς τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ καὶ ἀνθυπασπιστοῦ, δηλαδὴ δημιουργεῖται ἡ ἀνισότης διὰ τοὺς βαθμοὺς τοὺς ὀλιγώτερον μισθοδοτουμένους σήμερον. Καὶ παρακαλῶ. Ἡ παρεχομένη ἐπὶ πλέον αὔξησις διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου ἔχει ὡς ἑξῆς: εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ συνταγματάρχου δίδεται αὔξησις 700 δραχμάς, εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀντισυνταγματάρχου 600 δραχμάς, εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ταγματάρχου 500 δραχμάς, εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ λοχαγοῦ 400, τοῦ ὑπολοχαγοῦ 250, τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ 150 καὶ τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ 75. Δηλαδὴ οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ κατώτεροι, οἱ ὀλιγώτερον μισθοδοτούμενοι μέχρι σήμερον λαμβάνουσι διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου μισθοδοσίαν καταφανῶς ὀλιγωτέραν ἀπὸ ἐκείνην τὴν ὁποίαν ἔπρεπε νὰ λάβωσιν. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ δεχθῇ νὰ δώσῃ ἀνάλογον αὔξησιν εἰς αὐτοὺς σχετικῶς πρὸς τὴν παρεχομένην αὔξησιν εἰς τοὺς ἄλλους βαθμούς, διότι ἐκεῖνοι οἵτινες κατὰ μείζονα λόγον ἔχουσιν ἀνάγκην νὰ αὐξηθῇ ἡ μισθοδοσία τῶν λαμβάνουσιν αὔξησιν σχετικῶς πολὺ ὀλιγωτέραν ἀπὸ τὴν αὔξησιν τῆς μισθοδοσίας ἐκείνων οἱ ὁποῖοι μέχρι τοῦδε σχετικῶς λαμβάνουσιν μεγαλυτέραν μισθοδοσίαν. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μελετήσῃ τὸ πρᾶγμα καὶ εἰς τὴν δευτέραν συζήτησιν νὰ μᾶς εἴπῃ τί σκέπτεται νὰ ἀποφασίσῃ ἐπὶ τῆς ἀνισότητος αὐτῆς.

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Μπούσιος ἔχει τὸν λόγον.

§166Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ἐὰν πρόκειται νὰ ψηφίσωμεν ἀπόψε μόνον τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου, αἱ παρατηρήσεις τοῦ κ. συναδέλφου θὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν πρώτην κατ’ ἄρθρον συζήτησιν.

§167Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Μόνον περὶ τῆς ἀρχῆς πρόκειται.

§168Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν νὰ ψηφίσωμεν τὴν ἀρχὴν ἀλλὰ θὰ ἤθελον, ὅταν θὰ φθάσῃ ἡ στιγμὴ νὰ συζητήσωμεν κατ’ ἄρθρον ἐπὶ τῶν λεπτομερειῶν, νὰ λάβῃ τὴν καλωσύνην ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ συνοδεύσῃ τὸ νομοσχέδιον μὲ ἕνα πίνακα δεικνύοντα τὴν ἐξέλιξιν τῆς μισθοδοσίας τῶν ἀξιωματικῶν ἀπὸ τῶν Βαλκανικῶν πολέμων καὶ ἐντεῦθεν.

§169Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Μάλιστα.

§170Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Διότι σήμερον δὲν γνωρίζω ἄν ἄλλοι συνάδελφοι εἶναι εὐτυχεῖς καὶ γνωρίζουσι, ἀλλ’ ἐγὼ τοὐλάχιστον δὲν γνωρίζω τὶ πέρνει ὁ κάθε ἀξιωματικός, ὁ μένων εἰς τὸ ἐσωτερικὸν καὶ ὁ μεταβαίνων εἰς τὸ Μέτωπον. Κἄτι προσαυξήσεις, κἄτι ποσοστά, στολάς, μισθοτροφοδοσίας, τὸ ἕν τὸ ἄλλο, αὐτὰ δὲν τὰ γνωρίζω ἐγὼ τοὐλάχιστον εἰς τὰς λεπτομερείας. Θὰ ἤθελον λοιπὸν διὰ νὰ γίνωμεν ἐπὶ τέλους ἐνήμεροι καὶ νὰ γνωρίζωμεν τὶ πρέπει νὰ πράξωμεν διὰ νὰ δικαιώσωμεν τοὺς κ. ἀξιωματικούς, θὰ ἤθελον νὰ γνωρίζωμεν τὶ μισθὸν ἔπερνον καὶ τὶ ἄλλας ἀπολαυὰς εἶχον οἱ ἀξιωματικοὶ πρὸ τοῦ 1914 καὶ ἔκτοτε τὶ μεταβολαὶ ἐπῆλθον εἰς ὅλας αὐτὰς τὰς μεταβολὰς εἴτε εἰς μετρητά, εἴτε εἰς στολάς, εἴτε εἰς οἱονδήποτε ἄλλο εἶδος.

§171Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Εἰς στολάς;

§172Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Στολὴν ἐκστρατείας δὲν δίδει τὸ κράτος;

§173Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὄχι, διόλου.

§174Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ὅλα αὐτὰ νὰ μᾶς τὰ κάμετε ἕν σημείωμα, διὰ νὰ ἴδωμεν ποία εἶναι ἡ ἐξέλιξις τῶν μισθοδοσιῶν καὶ τῶν ἀπολαυῶν ἐν γένει τῶν ἀξιωματικῶν καὶ ποῖαι αἱ πολεμικαὶ ἀνάγκαι τοῦ βίου καὶ ποῖαι αἱ προηγούμεναι ἀνάγκαι τοῦ βίου καὶ ἀναλόγως νὰ κανονίσωμεν τοὺς μισθοὺς τοὺς ὁποίους θὰ δώσωμεν.

§175Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρακαλέσω τοὺς κ. κ. συναδέλφους νὰ καταθέσωσιν ἐγγράφως τὰς τροπολογίας, θὰ ἦτο δὲ ὀρθὸν νὰ καταρτισθοῦν ἐπιτροπαί· ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ τὸ πράξω τοῦτο.

§176Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Θὰ τὸ κάμῃ ἡ Συνέλευσις.

§177ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Πὼπ ἔχει τὸν λόγον.

§178Γ. ΠΩΠ. Θὰ ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν πρὶν ἔλθωμεν εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν, προκειμένου περὶ ἐπιδομάτων συμφώνως πρὸς τὰ νῦν ἔθιμα τοῦ οἰκογενειακοῦ βίου νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν καὶ ἡ σχέσις τῶν τέκνων πρὸς τὰς μητέρας ὡς καὶ ἡ προστασία τῶν ὁποίων παρέχουν οἱ ἄγαμοι πρὸς τὰς ἀνυπάνδρους ἀδελφάς. Θὰ ἦτο σκόπιμον καὶ σύμφωνον πρὸς τοὺς κρατοῦντας νόμους περὶ συντάξεων ἵνα συγχρόνως δοθῶσι ἐπιδόματα πρὸς τὰς μητέρας, τὰς χήρας τὰς συζούσας μετὰ τῶν ἀγάμων ἤ ἐγγάμων ἀξιωματικῶν καὶ εἰς τὰς ἀδελφὰς τὰς ὀρφανὰς πατρὸς τὰς συζούσας μετὰ τοῦ ἀδελφοῦ μέχρι τῆς ἡμέρας τοῦ γάμου. Νομίζω ὅτι ἡ Συνέλευσις δὲν θὰ φέρῃ ἀντίρρησίν τινα.

§179Α. ΜΑΤΕΣΙΣ. Ἰδίως ὡς πρὸς τὰς χήρας μητέρας.

§180Γ. ΠΩΠ. Τὰς ἀδελφὰς ἀγάμους.

§181Α. ΜΑΤΕΣΙΣ. Ἀγάμους ἀδελφάς.

§182ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Ἀργυρόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§183Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Γίνεται μία παρεξήγησις μεταξὺ τοῦ νομοσχεδίου περὶ μισθοῦ, τὸ ὁποῖον εἶχεν ὑποβάλει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τοῦ περὶ ἀπονομῆς συντάξεων, διότι καὶ εἰς τὸ περὶ ἀπονομῆς συντάξεων ὑπάρχει ὁ πίναξ, ἀλλ’ αὐτὸς εἶναι πίναξ συνταξίμων μισθῶν, εἶναι διάφορον τὸ ἕνα τοῦ ἄλλου. Ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι διενεμήθησαν εἶναι αἱ τροπολογίαι.

§184Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Νὰ τυπωθῇ τὸ νομοσχέδιον καὶ νὰ διανεμηθῇ.

§185ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διενεμήθη, ἀλλὰ θὰ τυπωθῇ καὶ θὰ διανεμηθῇ ἐκ νέου.

§186ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Ἀράπης ἔχει τὸν λόγον.

§187Γ. ΑΡΑΠΗΣ. Μοὶ ἀπομένει μία ἀπορία, τὴν ὁποίαν ἐξέφρασεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὅτι δὲν γνωρίζει περὶ τῶν αὐξήσεων τῶν τοῦ βίου.

§188Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Γνωρίζω.

§189Γ. ΑΡΑΠΗΣ. Τότε ἔρχομαι πάλιν ἐγὼ νὰ ἱκανοποιήσω ἀπορίαν ἰδικήν μου.

§190Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὄχι ἰδικήν μου.

§191Γ. ΑΡΑΠΗΣ. Πῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἰδικώτατος περὶ τὰ τοιαῦτα δὲν ἔλαβεν ὡς βάσιν τὸ ζήτημα τῶν τιμαρίθμων. Εἶναι ἀξιέπαινος ἡ στατιστικὴ ὑπηρεσία, ἡ ὁποία κατήρτισε τοὺς τιμαρίθμους λαβοῦσα ὡς βάσιν βασικοῦ ἔτους τὸ 1914 καὶ ἔφθασε μέχρι τοῦ 1920. Πρέπει νὰ κανονήσωμεν τὸ ζήτημα τῆς συντάξεως.

§192Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν τὸν κανονίζει.

§193Γ. ΑΡΑΠΗΣ. Ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ κράτους δὲν τὸν ἐνδιαφέρει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν;

§194Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μὲ τὸ παραπάνω.

§195Γ. ΑΡΑΠΗΣ. Ἐπειδὴ εἶσθε εἰδικὸς, ὁ καλλίτερον ἀντιλαμβανόμενος ὅλων τῶν ἄλλων, δι’ αὐτὸ ἀποτείνομαι πρὸς ὑμᾶς ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ νὰ κανονισθῇ τὸ ζήτημα αὐτὸ καὶ αἱ μισθοδοσίαι. Ἔχομεν καὶ συντάξεις πολιτικῶν ὑπαλλήλων.

§196Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὅταν οἱ τιμάριθμοι κατέρχονται θὰ καταπίπτουσι καὶ οἱ μισθοί.

§197Γ. ΑΡΑΠΗΣ. Φυσικά.

§198Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τότε δὲν πρέπει νὰ ἀναφέρητε μισθούς, ἀλλὰ ἐπιδόματα σύμφωνα μὲ τοὺς τιμαρίθμους διὰ νὰ δύνασθε νὰ τὰ ἐλαττώνητε.

§199Γ. ΑΡΑΠΗΣ. Μάλιστα· ἔχω πεποίθησιν, ὅτι εἰς τὸν τόπον μας, ὅταν θελήσωμεν νὰ ἔλθωμεν εἰς τὴν προπολεμικὴν ἐποχήν..............

§200Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν ἔχω οὐδεμίαν ἀμφισβήτησιν.

§201Γ. ΑΡΑΠΗΣ. Λοιπόν. Θὰ ἦτο καλὸν νὰ κανονισθῇ ἅπαξ διὰ παντὸς τὸ ζήτημα αὐτό, διότι δὲν τὸ ἤκουσα διόλου.

§202Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἀλλοίμονον, κ. Πρόεδρε, ἐὰν δημιουργηθῶσιν ἐπὶ τῇ βάσει τῆς σημερινῆς ἐκπτώσεως τῆς δραχμῆς οἱ μισθοί, οἱ ὁποῖοι θὰ παραμένωσι πάντοτε οἱ αὐτοί· μόνον ἐὰν ἐφαρμοσθῇ τὸ σύστημα τῶν τιμαρίθμων, μόνον ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν, εἶναι ἑπόμενον νὰ ἐπέλθῃ μία βελτίωσις·

§203ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Καλαντζᾶκος ἔχει τὸν λόγον.

§204Ν. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Ὅπως καὶ διὰ τοὺς ὑπαλλήλους τῶν ἄλλων ὑπηρεσιῶν κοινῇ συνειδήσει ἐπιβάλλεται ἡ αὔξησις τοῦ μισθοῦ αὐτῶν πολὺ περισσότερον ἐπιβάλλεται, ὅπως ἡ Συνέλευσις παραδεχθῇ κατ’ ἀρχὴν τὸ προκείμενον νομοσχέδιον καὶ προβῇ εἰς αὔξησιν τοῦ μισθοῦ τῶν ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι εἶναι γνωστόν, ὅτι ἀπὸ τοῦ 1912 ἔχουσι κατατμηθῇ εἰς δύο ἢ τρεῖς οἰκογενείας καὶ δὲν ἐπαρκεῖ π.χ. ὁ μισθὸς τῶν 800 δραχμῶν, τὸν ὁποῖον λαμβάνουσιν οἱ λοχαγοὶ καὶ 1000, τὸν ὁποῖον λαμβάνουσιν οἱ ταγματάρχαι. Νομίζω, ὅτι ἡ κλίμαξ εἶναι δικαιοτάτη, μὲ τὴν παρατήρησιν ὅτι πρέπει νὰ δεχθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως εἶπεν ὁ κ. ἐκ Ψαρρῶν συνάδελφος, τὸ ἐπίδομα νὰ ἐπεκταθῇ καὶ εἰς τοὺς ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι μητέρα καὶ ἀδελφὴν ἄγαμον. Τοῦτο γίνεται καὶ εἰς τοὺς δημοδιδασκάλους. Νομίζω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἐπεῖγον καὶ δύναμαι νὰ εἴπω, ὅτι εἴμεθα ἐν καθυστερήσει, ὅταν αὐξάνωμεν ὅλων τοὺς μισθοὺς καὶ νὰ παραμένουν τῶν ἀξιωματικῶν ὅπως εἶναι.

§205ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Ἀργυρόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§206Π. Ι. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Θέλω νὰ τονίσω ὅτι ἦλθεν ἡ στιγμὴ ὅπως ἐπέλθῃ ἀναλογία τὶς μεταξὺ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων· δημόσιοι δὲ ὑπάλληλοι εἶναι πάντες εἴτε στρατιωτικοί, εἴτε ναυτικοί. Ἤδη ὁπότε ἡ Κυβέρνησις ἐπιλαμβάνεται τοῦ ζητήματος τοῦ καθορισμοῦ τῶν μισθῶν καὶ τῶν συντάξεων δι’ ὡρισμένους κλάδους πρέπει νὰ ἐπεκτείνῃ τὸ πρᾶγμα εἰς τρόπον ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ κανὲν καινόν. Νὰ κανονισθοῦν καὶ αἱ συντάξεις καὶ οἱ μισθοὶ ἐπίσης καὶ διὰ τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους. Ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ ἔχω κάμει ἐργασίαν τινα, ὅταν δὲ θὰ πρόκειται μετά τινας ἡμέρας νὰ ὑποβάλλω μίαν μελέτην ἐπί τινων νομοσχεδίων θὰ παρουσιάσω εἰς τὴν Συνέλευσιν καὶ μίαν ἐργασίαν περὶ τῶν δαπανῶν αἱ ὁποῖαι θὰ χρειασθοῦν ἐτησίως διὰ τὰς αὐξήσεις αὐτάς. Ἡ ἐργασία, αὐτὴ ἡ ὁποία ἔγινε βεβαίως δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι μαθηματικῶς ἀκριβής, διότι γνωρίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι ἐλλείπουν τὰ στατιστικὰ στοιχεῖα, ἀλλὰ πάντως θὰ δώσῃ τὸ περίπου κατ’ ἀριθμὸν τῆς αὐξήσεως τῆς δαπάνης. Νομίζω ὅτι πρέπει ἅπαξ διὰ παντὸς νὰ ληφθῇ ἕνα γενικὸν μέτρον ὥστε νὰ κλείσῃ ἐπί τινα ἔστω χρόνον ἡ πόρτα αὐτὴ ἀλλὰ καὶ νὰ ἱκανοποιηθοῦν ὅλοι καὶ νὰ ἐξομοιωθοῦν ὅλοι ἐπὶ τῇ βάσει τῆς αὐξήσεως τῶν στρατιωτικῶν καὶ νὰ ληφθῇ ἡ ἀνάλογος μέριμνα δι’ ὅλους καὶ ὄχι δι’ ὡρισμένους τῆς πολιτείας κλάδους.

§207ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λ. Τσουκαλᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§208Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν ὑπεβλήθη σχέδιον νόμου περὶ τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ. Οὐδεμία ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ καλύπτονται ὑπέρταται ἀνάγκαι τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ στρατεύματος. Ἀλλὰ πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὑπέβαλλε νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ἐψηφίσθη διὰ τοὺς δικαστικοὺς ὑπαλλήλους. Ἐπίσης ὅτι ὁ νόμος αὐτὸς καλύπτει στοιχειοδεστάτην ὑποχρέωσιν τῆς πολιτείας οὐδεμία ὑπάρχει ἀμφιβολία. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ὑπέβαλλε καὶ οὐδεμία ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι καὶ οἱ λοιποὶ Ὑπουργοὶ πρέπει νὰ προβῶσιν εἰς ὑποβολὴν νομοσχεδίου διὰ τοῦ ὁποίου νὰ κανονίσουν τὰς ἀποδοχὰς τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Δὲν εἶναι ὀρθὸν βεβαίως, τὸ Κράτος νὰ παρίσταται πρὸ τοῦ θεάματος τινὲς μὲν νὰ καλύπτωσιν τὰς ἀνάγκας αὐτῶν ἄλλοι δὲ νὰ παραμένωσιν ἐν πενίᾳ ὅπως οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι. Ἀλλ’ ἄν ταῦτα οὕτως ἔχουσιν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρῇ τις ὡς ἀρχὴν ἀπαράβατον καὶ ὁριστικὴν τὴν αὔξησιν τῆς μισθοδοσίας, διότι εἶναι δυνατὸν μετὰ δύο μῆνας νὰ εἶναι ἀνεπαρκής, διότι ἄν ὑποτεθῇ ὅτι μᾶς ἀναγκάζουν ὑπέρταται ἀνάγκαι τοῦ Κράτους εἰς αὔξησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ θὰ εἶναι αἱ δαπάναι αὐταὶ ὀλίγαι. Διὰ τοῦτο φρονῶ ὅτι ἡ συζήτησις δὲν πρέπει νὰ λάβῃ τὸν γενικὸν χαρακτῆρα τὸν ὁποῖον ἔλαβε. Προφανῶς πρόκειται περὶ μπαλωμάτων. Σήμερον οἱ ἀξιωματικοὶ πρέπει νὰ λάβωσι τοὺς μισθοὺς αὐτοὺς διὰ νὰ ζήσωσιν. Πάντα ταῦτα ἐξαρτῶνται ἐκ τῆς καθόλου ἐξελίξεως τοῦ Κράτους. Ἄν τὸ Κράτος βαδίσῃ αἴσιον δρόμον, καὶ θὰ βαδίσῃ, πάντα ταῦτα θὰ κανονισθοῦν καὶ θὰ ἔλθῃ ἡμέρα κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ Κράτος ἀναλόγως τῶν ὑποχρεώσεων θὰ διαβαθμίσῃ τοὺς μισθούς. Τὸ γε νῦν ἔχον πρόκειται περὶ μιᾶς θεραπείας τῶν ἀναγκῶν ἡ ὁποία ὅσον καὶ ἄν θέλῃ τις νὰ τὴν παραβάλῃ πρὸς τὰς ἀνάγκας τοῦ βίου δὲν θὰ τὸ κατορθώσῃ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν εἶπε πολὺ ὀρθῶς· μοῦ ζητεῖτε νὰ κανονίσω τοὺς μισθούς. Κανονίσατε καὶ σεῖς τὴν διαφορὰν μεταξὺ τῆς δαπάνης ἑνὸς γεύματος τοῦ 1914 καὶ τῆς σήμερον καὶ κανονίσατε καὶ τὴν δαπάνην αὐτὴν μετὰ τρεῖς μῆνας. Οὐδεὶς δύναται νὰ τὸ κανονίσῃ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ γίνῃ εἶναι νὰ δυνηθῶμεν ν’ ἀνταποκριθῶμεν εἰς τὰς ἀνάγκας τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων διὰ νὰ μὴ πένωνται καὶ θὰ ἔλθῃ ἡμέρα ὅταν τὰ πράγματα ἐξελιχθῶσιν ἐπὶ τὸ ὁμαλώτερον ὁπότε τὸ Κράτος θὰ κανονίσῃ καὶ τοὺς μισθοὺς ἀναλόγως τῶν ἀναγκῶν αὐτῶν.

§209Π. Ι. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἦτο καλύτερον νὰ κανονισθοῦν ἐπιδόματα ὅπως εἰς τὴν Ἰταλίαν καὶ νὰ αὐξάνουν ἀναλόγως τῆς ἐξελίξεως τῆς καταστάσεως, διότι καθ’ ἥν στιγμὴν ὁρισθῇ μισθὸς δὲν εἶναι εὔκολον νὰ περικοπῇ κατόπιν.

§210ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Κούσουλας ἔχει τὸν λόγον.

§211Ι. ΚΟΥΣΟΥΛΑΣ. Ἡ αὔξησις τῆς μισθοδοσίας τῶν ἀξιωματικῶν εἶναι ζήτημα βεβαίως ὑπερτάτης ἀνάγκης. Πρὸ ἡμερῶν ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὑπέβαλλε ἐπίσης ἕτερον νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου ἐρρύθμιζε τὴν τύχην τῶν δικαστικῶν λειτουργῶν. Ἐπίσης ἐλήφθη μερικὴ μέριμνα διὰ τοὺς διδασκάλους. Ἤδη διὰ τοὺς ἄλλους ὑπαλλήλους ἐπιβάλλονται μέτρα τινὰ πρὸς μελέτην. Νομίζω ὅτι θὰ ἦτο ὑπερτάτη τιμὴ τῆς Συνελεύσεως νὰ λύσῃ διὰ παντὸς τόσον τὸ ζήτημα τῆς μισθοδοσίας τῶν διαφόρων ὑπαλλήλων ὅσον καὶ τὸ ζήτημα τῶν συντάξεων: διότι παρατηρῶ ὅτι εἰς ὅλους τοὺς νόμους τοὺς ὁποίους ὑποβάλλουσι καὶ ψηφίζομεν εἰς ὅλους τοὺς ὑπαλλήλους καθορίζομεν ποσότητα συντάξεως καὶ μισθοδοσίας διάφορον ἄλλης ἐπίσης τάξεως καὶ κλάδων σπουδαίων. Φρονῶ ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου πρέπει νὰ συστήσῃ μίαν Ἐπιτροπὴν ἡ ὁποία νὰ λύσῃ διὰ παντὸς τὰ ζητήματα ταῦτα κατὰ μίαν ἀρχὴν δικαίου καὶ ἐν ἀναλογίᾳ διὰ νὰ μὴ ἔχωμεν μεγάλας διαφορὰς μεταξὺ τῶν διαφόρων κλάδων· καὶ ἔχομεν κλάδους οἱ ὁποῖοι, ἐν ᾧ πένονται, δὲν λαμβάνεται καμμία πρόνοια περὶ αὐτῶν. Ἐπίσης τὸ ζήτημα τῶν συντάξεων πρέπει νὰ ἀντιμετωπισθῇ ἐν τῇ πραγματικότητί του. Καὶ ὑπεβλήθη νομοσχέδιον προνοοῦν περὶ τῶν ἐν ὑπηρεσίᾳ ὑπαλλήλων, ἐγγεγραμμένων ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει. Ἀλλ’ ἐν ᾧ περὶ τινων κλάδων συνταξιούχων ἐλήφθη πρόνοια, ὡς περὶ τῶν ἀποστρατευθέντων λ.χ. ἀξιωματικῶν, διὰ τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους, τοὺς συνταξιούχους, δὲν λαμβάνεται καμμία πρόνοια καὶ ἀφίνονται οὗτοι νὰ ζῶσι μὲ σύνταξιν ἑξήκοντα καὶ ὀγδοήκοντα δραχμῶν. Νομίζω ὅτι εἶνε δίκαιον νὰ στραφῇ τὸ βλέμμα ἡμῶν καὶ πρὸς τοὺς ἀτυχεῖς τούτους καὶ νὰ ληφθῇ πρόνοια περὶ ὅλων αὐτῶν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων οἱ ὁποῖοι προσέφερον τὰς ὑπηρεσίας των εἰς τοὺς κλάδους τοὺς ὁποίους ὑπηρέτησαν, οἱ ὁποῖοι ἔχουν οἰκογενείας πολυμελεῖς καὶ σήμερον πένονται κυριολεκτικῶς καὶ μόλις καὶ μετὰ βίας σύρουσι τὰ κεκμηκότα καὶ γεγηρακότα αὐτῶν μέλη εἰς τὰς ὁδοὺς ὀδυρόμενοι, διότι ὑπῆρξαν ὑπάλληλοι τοῦ Κράτους.

§212Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Αὐτὸ τὸ ὁποῖον ζητεῖτε ἔχει γίνει. Ἔχει ὑποβληθῆ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον θὰ ζητήσω νὰ ψηφισθῇ.

§213Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Περὶ ἀπονομῆς συντάξεως ἔχει ὑποβληθῆ νομοσχέδιον ἀλλὰ δὲν λαμβάνεται πρόνοια διὰ τοὺς παλαιοὺς συνταξιούχους καὶ λέγω τοῦτο διότι ὑπάρχει μία ἀνισότης μεταξὺ τῶν πολιτικῶν συνταξιούχων καὶ τῶν συνταξιούχων τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς καὶ τῆς θαλάσσης. Διότι τὰ Ὑπουργεῖα, Στρατιωτικῶν καὶ Ναυτικῶν ὑπέβαλλον νομοσχέδια εἰδικὰ προβλέποντα περὶ βελτιώσεως τῶν συντάξεων τῶν παλαιῶν συνταξιούχων, ἐν ᾧ περὶ τῶν ἄλλων δημοσίων ὑπαλλήλων δὲν ἔχει ληφθῆ κανὲν μέτρον.

§214Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ ἠσχολήθην μὲ τὰ συγγενῆ αὐτὰ ζητήματα, ἐξήτασα καὶ τὸ ὑποβληθὲν νομοσχέδιον περὶ πολιτικῶν ὑπαλλήλων καὶ ἔλαβον τὴν τιμὴν ἡμέραν τινα νὰ κάμω τὴν παρατήρησιν τὴν ὁποίαν ἐπίσης κάμετε. Εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ἐλήφθη μέριμνα διὰ τοὺς παλαιοὺς συνταξιούχους ἐν ᾧ διὰ τοὺς πολιτικοὺς συνταξιούχους οἱ ὁποῖοι καθῆξαν τὰ ὕψιστα ἀξιώματα τῆς πολιτείας παραμένει ἡ σύνταξις διακοσίων καὶ διακοσίων πεντήκοντα δραχμῶν. Λοιπὸν παρεκάλεσα τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ὁ ὁποῖος εἶχε τὴν ἰδέαν ὅτι ἔχει ληφθῆ πρόνοια, καὶ τοῦ εἶπον. Μοῦ δίδετε ἐντολὴν ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ αὐτῇ νὰ προβῶ εἰς τὴν διατύπωσιν σχετικῆς διατάξεως, ἡ ὁποία νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὸν νόμον αὐτόν; Καὶ ἄν δὲν ἀπατῶμαι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔδωκε τὴν ἐντολὴν καὶ ἐγένετο μία προσθήκη εἰς τὸ νομοσχέδιον. Εἰς τὴν Συνέλευσιν ἤδη ἀπόκειται νὰ κανονίσῃ ἐὰν τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον ἐλήφθη εἶναι ἐπαρκές. Ὁπωσδήποτε δίδω τὴν ἐξήγησιν ὅτι θὰ ληφθῇ πρόνοια περὶ τῶν παλαιῶν πολιτικῶν ὑπαλλήλων.

§215Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω, κύριοι, τίνα σκοπὸν ἔχει ἡ γενομένη συζήτησις. Ἔχουσι ὑποβληθῆ σχετικὰ νομοσχέδια κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν ὁποίων ἕκαστος τῶν κυρίων συναδέλφων θὰ ὑποβάλῃ τὴν γνώμην του καὶ θὰ ζητήσῃ εἴτε τὴν βελτίωσιν, εἴτε ὅ,τι νομίζει ὀρθόν. Ὥστε δὲν ὑπάρχει περίπτωσις συζητουμένου τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ νὰ ἀναμιγνύωμεν ἄλλα θέματα περὶ τῶν ὁποίων θεμάτων ἄλλα νομοσχέδια ἔχουσι προνοήσει.

§216Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐκ τῆς συζητήσεως παρουσιάσθη μία ἰδέα, τὴν ὁποίαν δὲν εἶχον μέχρι τοῦδε σκεφθῆ. Καὶ ἡ ἰδέα αὐτὴ εἶναι ἡ τοῦ ἐπιδόματος, διὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἠμπορῶ νὰ εἴπω ὅτι τὴν ἀπορρίπτω κατ’ ἀρχήν. Θὰ μελετήσω τὸ ζήτημα καὶ θὰ ἴδωμεν. Πιθανὸν νὰ θέσωμεν, ὅτι δίδονται ἐπιδόματα μέχρι τέλους τῆς πολεμικῆς καταστάσεως. Κατὰ τὴν συζήτησιν, πάντως θὰ ἀποφανθῶ.

§217Ι. ΚΟΥΣΟΥΛΑΣ. Ἔφερα τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε, ὄχι δι’ ἄλλον τινὰ λόγον, ἀλλὰ διὰ νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν καὶ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν κ.κ. πληρεξουσίων ὅτι πρέπει νὰ τίθεται εἰς τὰς διαφόρους μισθοδοσίας μία ἀρχὴ ὁμοιόμορφος καὶ ἡ ἀρχὴ αὐτὴ πρέπει νὰ εἶναι ἡ ἀρχὴ τοῦ δικαίου. Νὰ μὴ ἔρχονται διάφορα νομοθετήματα ἀπὸ διάφορα Ὑπουργεῖα μὲ μίαν διαφορὰν μεταξὺ των κολοσσιαίαν. Ὅλοι οἱ ὑπάλληλοι πρέπει νὰ ἀμείβωνται ἀναλόγως τῶν ὑπηρεσιῶν τὰς ὁποίας προσφέρουν, ἀλλὰ νὰ ἀμείβωνται ὁμοιομόρφως.

§218ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Μητσόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§219Χ. ΜΗΤΣΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶχον ζητήσει τὸν λόγον εἰδικῶς διὰ τὸ τεθὲν ζήτημα τῆς συντάξεως τῶν παλαιῶν Δημοσίων ὑπαλλήλων. Τώρα βεβαίως αὐτὸ ἀνεβλήθη καὶ δὲν εἶναι ἡ στιγμὴ ἡ σημερινὴ καθ’ ἥν δύναται νὰ θιγῇ τὸ ζήτημα τοῦτο, ἀφ’ ἧς εἶναι ἐκκρεμὴς ἡ ὅλη ὑπόθεσις. Ἀλλ’ ἀνέμενον ἀπάντησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν διὰ τὸ ζήτημα αὐτό τῆς ἀδικίας, τὸ ὁποῖον δὶς καὶ τρὶς παρουσίασα εἰς τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν, τὸ ζήτημα τῆς ἀδικίας, ἡ ὁποία προσγίνεται εἰς τοὺς παλαιοὺς συνταξιούχους. Τότε ἀπευθυνόμενος πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ἐζήτησα νὰ ἐπιληφθῇ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ καὶ μοὶ ἔδωκε κατηγορηματικὴν ἀπάντησιν ὅτι ἤθελε παραπεμφθῇ τὸ ζήτημα εἰς Ἐπιτροπὴν ὄχι Κοινοβουλευτικὴν ἀλλ’ ὑπαλληλικὴν ἡ ὁποία θὰ ἐμελέτα τὸ ζήτημα καὶ ἡ ὁποία ταχέως τῇ ἐπιβολῇ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Ὑπουργὸς ὑπεσχέθη, ἤθελε καθυποβάλει τὰ πορίσματα τῆς ἐργασίας ἐκείνης. Καίτοι ὅμως παρῆλθεν ἀρκετὸς χρόνος δὲν εἶδον οὔτε ἀπάντησιν οὔτε ἐργασίαν τινα προσαγομένην εἰς τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν. Ἤθελον ἑπομένως, ὅταν ἔλθῃ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τῶν συντάξεων, ἤθελον παροτρύνει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ πάλιν νὰ ἐπιληφθῇ τῆς ἐξετάσεως τοῦ ζητήματος, διότι 15 χιλιάδες οἰκογένειαι ἀποτελοῦσαι τὸν ἀριθμὸν τῶν ὑπαλλήλων αὐτῶν πένονται. Εἶναι ἀνάξιον διὰ τὴν Ἑλληνικὴν Πολιτείαν νὰ ἐγκαταλείπωνται εἰς τὴν οἰκτρὰν τύχην των ἡ ὁποία γίγνεται χειροτέρα ἕνεκα τῆς διαφορᾶς ἡ ὁποία δημιουργεῖται ὡς πρὸς αὐτοὺς καὶ ὡς πρὸς τοὺς ἄλλους. Εἶναι ζήτημα τιμῆς διὰ τὴν Ἑλλάδα. Εἶναι μία ἀναξιοπρέπεια ἡ ὁποία δὲν δύναται νὰ ἐξακολουθήσῃ.

§220ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν κατ’ ἀρχὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι.) Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν τὸ νομοσχέδιον). Καθ’ ὅλα συναφὲς πρὸς τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἶναι καὶ τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 76 τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως «περὶ μισθοῦ τῶν ἀξιωματικῶν καὶ Ἀρχικελευστῶν τοῦ Βασιλικοῦ Ναυτικοῦ». Παρακαλῶ ὅπως ψηφισθῇ.

§221Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Τὸν λόγον ἐπ’ αὐτοῦ, κ. Πρόεδρε.

§222ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὀρίστε.

§223Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ ληφθῇ μέριμνα ὡς πρὸς τοὺς ὑπαξιωματικοὺς τοῦ Βασιλικοῦ Ναυτικοῦ οἱ ὁποῖοι, ὡς γνωστὸν εἶναι μόνιμοι, ἐνῷ οἱ τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς δὲ εἶναι. Οἱ ὑπαξιωματικοὶ τοῦ ναυτικοῦ οἱ κελευσταὶ εἶναι μόνιμοι δημόσιοι ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι παρέχουσιν σπουδαιοτάτας ὑπηρεσίας καὶ εἶναι ὀρθὸν νὰ τύχωσιν οἰκονομικῆς τινὸς ἐνισχύσεως, διότι οἱ ἀρχικελευσταὶ καὶ οἱ ἄλλοι ἀνώτεροι ἀξιωματικοὶ ἔχουσι μισθὸν καὶ ἀποδοχὰς τοιαύτας ὥστε νὰ ἀνταποκρίνωνται εἰς τὰς ἀνάγκας τοῦ βίου, ἐνῷ οἱ ὑπαξιωματικοί, οἱ κελευσταὶ πένονται. Κλαίοντες ἦλθον σήμερον νὰ μὲ παρακαλέσωσι διὰ τὴν βελτίωσιν τῆς θέσεώς των.

§224Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Καὶ ἐγώ, κ. Ὑπουργέ, εἶμαι σύμφωνος εἰς τοῦτο.

§225Γ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Θὰ μελετήσω τὸ ζήτημα.

§226ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Καλογερόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§227Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ συστήσω εἰς ὑμᾶς, κ. Ὑπουργέ, νὰ ληφθῇ πρόνοια καὶ περὶ τῶν μηχανικῶν τοῦ πολεμικοῦ διότι οἱ μηχανικοὶ τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ κινδυνεύουσι νὰ λαμβάνουσι τὸν ἥμισυ σχεδὸν μισθὸν ἐκείνου τὸν ὁποῖον λαμβάνουσι οἱ μηχανικοὶ τοῦ ἐμπορικοῦ ναυτικοῦ. Ἐπὶ τοῦ πρώην καθεστῶτος ἐγένετο αὔξησις τῆς μισθοδοσίας των ἀλλὰ πάντως ἀνεπαρκής. Τὸ πρᾶγμα εἶναι ἀπὸ πάσης ἀπόψεως ἄδικον καὶ παρακαλῶ νὰ ληφθῇ μέριμνα.

§228ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Στράτος ἔχει τὸν λόγον.

§229Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Κύριοι, ἀναγνωρίζω πληρέστατα τὰς οἰκονομικὰς ἀνάγκας, εἰς τὰς ὁποίας εὑρίσκονται οἱ ἀξιωματικοὶ τῆς ξηρᾶς καὶ οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ ναυτικοῦ ὡς καὶ ἐπίσης ὁλόκληρος ὁ κλάδος τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Ἀναγνωρίζω δὲ ἐπίσης ὅτι, ἀφοῦ ἡ Συνέλευσις ἐψήφισε τὴν αὔξησιν τῶν ἀποδοχῶν τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων καὶ τὴν δικαιοτάτην ἐπίσης αὔξησιν τῶν ἀποδοχῶν τῶν λειτουργῶν τῆς ἐκπαιδεύσεως, τῶν δημοδιδασκάλων, δὲν ἠδύνατο νὰ ἀποφύγῃ τὸν καθορισμὸν τῶν ἀποδοχῶν τῶν ἀξιωματικῶν τῆς ξηρᾶς καὶ τῆς θαλάσσης. Λαμβάνω τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐπιρρώσω τὰς παρατηρήσεις τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων, τὰς ὁποίας κατ’ ἀρχὴν ἀπεδέχθη ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ἐλπίζω ὅτι θὰ ἀποδεχθῇ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ὅτι θὰ ἦτο ὀρθώτερον ἄν αἱ αὐξήσεις τῶν ἀποδοχῶν καθωρίζοντο ὑπὸ τύπον καὶ τίτλον ἐπιδόματος καὶ οὐχὶ ἀποδοχῶν. Ὁ λόγος, δι’ οὗ ηὐξήθησαν αἱ ἀποδοχαὶ τῶν λοιπῶν ὑπαλλήλων, ἀκόμη δὲ δὲν ηὐξήθησαν τῶν ὑπαλλήλων τῆς διοικήσεως διὰ τοὺς ὁποίους ἐπίσης εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἐξομοίωσις πλήρης, ὁ λόγος εἶναι αἱ ἐξαιρετικαὶ περιστάσεις αἱ νομισματικαί, ἡ αὔξησις τῶν τιμῶν τοῦ βίου, ὅλα προϊόντα μιᾶς ἐξαιρετικῆς ἐντελῶς καὶ ἐκτάκτου περιστάσεως, εἰς τὴν ὁποίαν διὰ τὴν Ἑλλάδα προστίθεται τὸ ἔκτακτον τῆς ἐξακολουθήσεως τοῦ πολέμου. Νομίζω ὅτι ἐφ’ ὅσον προβαίνομεν ἀδιακόπως εἰς αὐξήσεις μισθῶν δὲν βλέπομεν ὄπισθεν ἡμῶν τί γίνεται καὶ δὲν βλέπομεν ὅτι, ἱκανοποιοῦντες, τὰς δικαίας ἀνάγκας ἑνὸς μέρους τῶν μελῶν τῆς Ἑλληνικῆς οἰκογενείας, δηλαδὴ τῶν ὑπηρετούντων τὸ κράτος ἐπὶ μισθῷ, συντρίβομεν ἄλλους πάσχοντας, τοὺς φορολογουμένους. Ὑπάρχει διάταξις τοῦ νόμου περὶ διοικήσεως τῶν δημοσίων ἐσόδων καὶ ἐξόδων, ἡ ὁποία ἀτυχῶς δὲν εἶναι συνταγματική, ἀλλ’ εἶναι διάταξις νόμου ἁπλῆ, ἥτις ἔπρεπε νὰ ἔχῃ ἠθικὴν ἀξίαν καὶ ἐπιβολὴν ἐπὶ τοὺς Ὑπουργοὺς καὶ τὴν Συνέλευσιν μόνον καὶ μόνον διότι εἶναι διάταξις ὀρθὴ καὶ ἐν τῷ συμφέροντι τῆς πολιτείας ἐψηφισμένη, διάταξις καθ’ ἣν αὐξήσεις τῶν δαπανῶν τοῦ Προϋπολογισμοῦ δὲν πρέπει νὰ εἰσάγωνται πρὸς ψήφισιν ἐφ’ ὅσον δὲν ἀντικρύζωνται διὰ τῆς αὐξήσεως τῆς ἀντιστοίχου τῶν ἐσόδων καὶ ἡ διάταξις αὕτη ἐφαρμόζεται κατ’ ἔθος ἐν Ἀγγλίᾳ ἀλλὰ καὶ πανταχοῦ ὅπου ὑπάρχει τάξις διαχειρίσεως τῶν δημοσίων οἰκονομικῶν. Δὲν δύναμαι νὰ ψέξω ριζικῶς κατὰ τὴν ἑσπέραν ταύτην τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν ὑπάρχουσαν κατάστασιν τὴν οἰκονομικήν, ἀλλὰ νομίζω ὅτι τρέχοντες ἀπὸ ρυτῆρος διαρκῶς εἰς αὔξησιν τῶν δημοσίων ἐξόδων καὶ μάλιστα διὰ καθορισμοῦ παγίων δαπανῶν, βαρύνομεν τοὺς ὑπάρχοντας φορολογουμένους διαρκῶς καὶ οἱ μὲν μισθοὶ θὰ παραμείνουν μισθοὶ καὶ ὅταν ἡ ἐπικαταλλαγὴ κανονισθῇ καὶ ὅταν αἱ τιμαὶ τῶν εἰδῶν τοῦ βίου ἀποκτήσωσι τιμὰς κανονικὰς ὁπωσδήποτε, ἀλλὰ οἱ φόροι θὰ παραμείνωσι φόροι. Διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι ἡ ἰδέα τοῦ ἐπιδόματος δὲν ἔχει μόνον τὴν ἀξίαν, ὅτι θέλει ἱκανοποιήσῃ τὰς ἀνάγκας εἰδικῶς, σήμερον, αὔριον, ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν, ἐφ’ ὅσον ἡ κατάστασις ὑπάρχει ἐπιβάλλουσα τὴν ἱκανοποίησιν τῶν ἀναγκῶν τούτων ἀλλὰ καὶ θέλει παύσει ἡ ἱκανοποίησις τῶν ἀναγκῶν τούτων ὅταν αἱ ἀνάγκαι δὲν θὰ ὑφίστανται πλέον, ἀλλὰ συγχρόνως ἓν ἐπίδομα ἐξαιρετικόν, δικαιολογούμενον δι’ ὅλους τοὺς κλάδους τῶν ὑπηρεσιῶν ἐκ τῶν ἐξαιρετικῶν περιστάσεων τοῦ παρόντος καὶ τοῦ ἀμέσου καὶ ἐγγὺς μέλλοντος, μιᾶς πενταετίας ἐπὶ τέλους, θὰ εἶναι ἐντελῶς ἐξαιρετικὴ δαπάνη ὄχι κανονικὴ δαπάνη τοῦ Προϋπολογισμοῦ καὶ κατὰ συνέπειαν θὰ ἦτο ὀρθὸν νὰ καταταχθῇ καὶ αὐτὴ εἰς τὰς ἐξαιρετικὰς δαπάνας, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι προωρισμέναι διὰ φόρου ἀμέσου νὰ καλυφθῶσιν, ἀλλὰ εἶναι προωρισμέναι νὰ καλυφθῶσιν δι’ ἐκτάκτου φόρου, ὁ ὁποῖος θὰ βαρύνῃ μόνον τὴν ὑπάρχουσαν γενεὰν ὄχι καὶ τὰς μελλούσας γενεάς. Διὰ τοῦτο καὶ λογικῶς καὶ κοινωνικῶς καὶ ἀπὸ ἀπόψεως δικαιοσύνης εἶναι προτιμώτερος ὁ καθορισμὸς τῶν ἀρχῶν τούτων, δι’ ἐπιδόματος δι’ ὅλους τοὺς κλάδους τῆς δημοσίας ὑπηρεσίας. Καὶ καλὸν θὰ ἦτο νὰ ληφθῇ πρόνοια παρὰ τῶν κ. κ. Ὑπουργῶν, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἁρμοδιώτατοι πάσης ἐπιτροπῆς, ἐφ’ ὅσον διαχειρίζονται τὰς δημοσίας ὑπηρεσίας, καὶ ἔχουσι τὰ φῶτα τῆς ὑπηρεσίας ὅπως καὶ αἱ μέχρι τοῦδε γενόμεναι αὐξήσεις καθορισθῶσιν κατὰ τοιοῦτον τύπον. Μάλιστα θὰ προτείνω ἵνα τὰ ἐπιδόματα ταῦτα μὴ καθορισθῶσιν ἀορίστως, ἐφόσον ἡ κατάστασις παρατείνεται ἀλλὰ δι’ ἐτησίας ψηφίσεως.

§230Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς μέχρι τέλους τῆς πολεμικῆς καταστάσεως.

§231Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρχῃ ἀνάγκη παρατάσεως. Θὰ προετίμων ἓν σύστημα ἐτησίας ἀνανεώσεως, ὥστε κατ’ ἔτος ἡ Βουλὴ ψηφίζουσα τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους νὰ ψηφίζῃ καὶ τὸν νόμον τῆς ἀνανεώσεως καὶ θὰ παύσῃ ψηφίζουσα ὅταν θὰ παύσῃ ἡ ἀνάγκη. Ταῦτα μὲν ὅσον ἀφορᾷ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Ἔχω ἐπίσης νὰ κάμω καὶ μίαν ἄλλην παρατήρησιν. Καὶ θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ἐρωτήσω αὐτόν, διότι ὁμολογῶ ὅτι τὴν στιγμὴν αὐτὴν δὲν εἶμαι ἐντελῶς ἕτοιμος εἰς τὴν λεπτομερῆ συζήτησιν, διότι ἀπόψε ἡ συζήτησις ἀφορᾷ τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου, ὑπάρχουσι καὶ ἔξοδα παραστάσεως ὑπὲρ τῶν ἀξιωματικῶν;

§232Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Μάλιστα. Ὅταν ἐκτελοῦν ὡρισμένην ὑπηρεσίαν.

§233Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν ὑπάρχουσιν ἔξοδα παραστάσεως ἐκστρατείας;

§234Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Μάλιστα, δὲν εἶναι ἔξοδα παραστάσεως, αὐτά, εἶναι ἔξοδα τὰ ὁποῖα δίδομεν ὡς ἐκ τῆς πολεμικῆς ἀνάγκης.

§235Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Αὐτὰ δὲν τὰ καταργεῖτε; Ὁμιλῶ περὶ ἐπιδομάτων τινῶν τὰ ὁποῖα συγχωνεύσατε πλέον εἰς τὰ ἐπιδόματα τὰ προστιθέμενα λόγῳ μελῶν οἰκογενείας. Τοὐλάχιστον τὸ νομοσχέδιον τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, τὸ ὁποῖον ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου αὐτὸ λέγει.

§236Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἴσως ἔχει ἄλλως εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν.

§237Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δι’ αὐτὸ σᾶς ἐρωτῶ διότι δὲν εἶμαι ἐνήμερος. Προσέξατε ἵνα εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν ἐξετάσητε, ποῖα καὶ πόσα εἶναι τὰ ἔξοδα παραστάσεως κατὰ βαθμόν, ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ ἐπιδομάτων ἂν θὰ προτιμήσωσι τὸ σύστημα λόγῳ τοῦ ἐξαιρετικοῦ τῆς περιστάσεως, καὶ ἐξόδων παραστάσεως, νὰ γίνῃ κλίμαξ καὶ οἱ τοῦ ἐσωτερικοῦ νὰ λάβωσι ἐπιδόματα ὀλιγώτερα, ἐπίσης καὶ οἱ τῶν ἐπαρχιῶν, διότι ὁ ἀξιωματικὸς ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται μακρὰν τῆς οἰκογενείας του ἐν τῷ μετώπῳ ἔχει διχασμὸν δαπάνης καὶ ὀρθὸν εἶναι νὰ λαμβάνῃ περισσότερα.

§238Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Αὐτὸ γίνεται καὶ τώρα.

§239Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου σας δὲν γίνεται καμμία μεταβολή. Ἑπομένως διὰ τοὺς ὑπηρετοῦντας ἐν τῷ μετώπῳ εἶναι ἔξοδα παραστάσεως.

§240Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Αὐτὴ ἡ λέξις «παραστάσεως» ἔφερε τὴν σύγχυσιν διότι δὲν πρόκειται περὶ ἐξόδων παραστάσεως.

§241Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐπίσης πρέπει νὰ γίνῃ ἡ διαβάθμισις μεταξὺ τῶν ἀξιωματικῶν τῶν ὑπηρετούντων ἐν Ἀθήναις, Θεσσαλονίκῃ καὶ ἐν μεγάλοις κέντροις καὶ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦσι ἐν φρουραῖς ἐπαρχιακαῖς ἔνθα τὰ μέσα τοῦ βίου εἶναι εὐωνότερα. Τοῦτο ἐφηρμόσθη διὰ τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους. Τοιουτοτρόπως ἱκανοποιοῦντες ὅσῳ τὸ δυνατὸν τὰς ἀνάγκας τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ στρατεύματος νὰ ἐλαττώσωμεν καὶ τὰς δαπάνας ὅσῳ τὸ δυνατόν.

§242Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Κάθε ἕνας θὰ θέλῃ νὰ μείνῃ εἰς τὰς πόλεις αὐτάς. Λοιπὸν οἱ μισθοὶ αὐτοὶ νὰ ὁρισθῶσι διὰ τὰς θέσεις.

§243Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Βεβαίως ἡ παρατήρησις τὴν ὁποίαν ἔκαμα, ἀφορᾷ τοὺς ἀξιωματικοὺς τοὺς ὑπηρετοῦντας εἰς νενομοθετημένας ὀργανικὰς θέσεις καὶ ὄχι εἰς τοὺς δι’ ἀποσπάσεων ὑπηρετοῦντας ἐν Ἀθήναις ἀξιωματικοὺς καὶ Θεσσαλονίκην, ὁπότε θὰ ἐγίνετο πίεσις ἐπὶ τῶν Ὑπουργῶν διὰ νὰ μείνουν εἰς τὰς θέσεις ταύτας. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν ἤθελον παρακαλέσει νὰ ρίψῃ ἕν βλέμμα ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ 1921 καὶ 1922 καὶ νὰ ἴδῃ τὰ ἔξοδα παραστάσεων τὰ ὁποῖα καταβάλλονται εἰς ὅλους τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ Ναυτικοῦ κατὰ βαθμοὺς. Πρὸ δύο τριῶν ἡμερῶν ὑπέβαλε νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου καθορίζει ἔξοδα παραστάσεων διὰ τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ Ναυτικοῦ τοὺς ὑπηρετοῦντας ἐν Θράκῃ, Θεσσαλονίκῃ καὶ εἰς τὰς πέραν τῆς Θράκης Νήσους. Ἤθελεν νομισθῇ ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἰσάγει κάποιαν οἰκονομίαν. Ὄχι, εἰσάγει αὔξησιν δαπάνης. Διότι ὑπῆρχε μία κατηγορία ἀξιωματικῶν τοῦ Ναυτικοῦ ἡ ὁποία δὲν εἶχε περιληφθῇ εἰς τὸ νομοθέτημα τὸ κανονίζον πλουσιωτάτας χορηγίας παραστάσεων καὶ ἐπειδὴ ἔπρεπε νὰ γίνῃ ἐξίσωσις, εἰσήχθησαν καὶ αὐτοὶ εἰς τὴν πανδαισίαν ἀλλὰ μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι ὡς πρωτοείσακτοι ὑπῆρξαν ὀλιγαρκέστεροι, καὶ εἰς αὐτοὺς ἐδόθη ἡμερήσιον ἐπίδομα 50 δραχμῶν. Ἀλλά, κύριοι· σημειῶ, ὅτι ὁ Προϋπολογισμὸς ἔχει δαπάνας 7 ὑποναυάρχων μὲ ἔξοδα παραστάσεως 200 δραχμῶν ἡμερησίως.

§244Γ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Εἰς τὴν Κωνσταντινούπολιν.

§245Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Εἰς Κωνσταντινούπολιν, Σμύρνην καὶ εἰς πάσας τὰς μοίρας τοῦ στόλου τὰς ὑπηρετούσας εἰς τὸ Αἰγαῖον καὶ τὴν Προποντίδα. Εὐτυχῶς σήμερον ἔχομεν δύο Ὑποναυάρχους ὑπηρετοῦντας ἀλλ’ αὔριον εἶναι δυνατὸν νὰ γίνουν πέντε διότι τὴν ἄλλην φορὰν κατεσκευάσθη ἡ μοῖρα τῶν εὐδρόμων.

§246Γ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Πῶς θὰ γίνουν πέντε;

§247Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, ὁ Προϋπολογισμὸς ἔχει πίστωσιν δι’ ἑπτὰ θέσεις. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον οἱ ναύαρχοι, εἶναι οἱ πλοίαρχοι, οἱ ἀντιπλοίαρχοι, εἶναι ὅλη ἡ κατηγορία τῶν ἀξιωματικῶν ἀπὸ τοῦ ἀνωτάτου μέχρι τοῦ κατωτάτου βαθμοῦ. Ὑπελόγισα ὅτι ὁ ὑποναύαρχος ὁ ὑπηρετῶν ἐν Κωνσταντινουπόλει, ἴσως δικαιότερον ἢ ὁ ὑποναύαρχος ὁ ὑπηρετῶν ἐν Σμύρνῃ θέλει ἀποδοχὰς 8.400 δραχμῶν καὶ ἑτέρας 6000 ἐκ νομισματικῆς διαφορᾶς ἐν ὅλῳ 14.000 δραχμάς, ἐπειδὴ δὲ εἶναι καὶ πληρεξούσιος 15.000 δραχμάς.

§248ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μηνιαίως, μηνιαίως;

§249Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Μάλιστα, κατὰ μῆνα.

§250Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Ὅλοι αὐτοὶ οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται ἐδῶ εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ μένουν ἐδῶ πληρώνονται κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον;

§251Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Μάλιστα. Ἡ ὑπηρεσία εἶναι συνεχής. Ἐπίσης οἱ πλοίαρχοι λαμβάνουν 150 δραχμὰς νομίζω ἡμερησίως ὡς ἔξοδα παραστάσεως καὶ μάλιστα ὑπολογιζομένης τῆς λίρας τῆς Τουρκικῆς πρὸς 10 δραχμὰς Ἑλληνικάς, διότι τόσα ἔχει ὁ νόμος. Σήμερον ὅμως λόγῳ τῆς μειώσεως τῆς δραχμῆς ἐπέρχεται αὔξησις μεγάλη. Ἑπομένως προστίθεται εἰς τὸν μισθὸν αὐτῶν καὶ ἡ διαφορὰ ἡ συναλλαγματικὴ καὶ καταλήγει, κύριοι, εἰς τὸ νὰ γίνεται μία διασπάθισις χρήματος, ἡ ὁποία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ ὅτι ἐξυπηρετεῖ ποσῶς τὴν ἑλληνικὴν ὑπηρεσίαν. Διότι ἐννοῶ τὰ ἔξοδα παραστάσεως διδόμενα καθ’ ἣν περίπτωσιν οἱ ἀρχηγοὶ τῶν μοιρῶν εἰσὶν ἐντεταλμένοι καὶ ἐξουσιοδοτημένοι νὰ δέχωνται εἰς τὰς ναυαρχίδας καὶ νὰ ὀργανώνωσι τελετὰς καὶ ἑορτὰς αἱ ὁποῖαι γνωρίζομεν ὅτι ἐξυπηρετοῦν τὰς καλὰς σχέσεις τῆς χώρας καὶ εἶναι ἀπαραίτητοι ὁσάκις αἱ μοῖραι αἱ πολεμικαὶ ἐπισκέπτονται ξένους λιμένας.

§252Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐξυπηρετῶσι τὰ συμφέροντα.

§253Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Βεβαίως· εἶπον ὅτι δικαιότερον ἐν Κωνσταντινουπόλει καὶ ὀλιγώτερον δικαίως ἐν Σμύρνῃ λαμβάνουν τόσα ἔξοδα παραστάσεως οἱ ὑποναύαρχοι. Εἶναι δυνατὸν αἱ δαπάναι ἐν Σμύρνῃ νὰ εἶναι αἱ αὐταί; Ἀλλὰ μὴ λησμονεῖτε ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ Ναυτικοῦ ἔχουσι καὶ δαπάνας τραπέζης καὶ ὁ ἀξιωματικὸς τοῦ ναυτικοῦ ὁ ναύαρχος ἔχει 1200 δραχμὰς μισθὸν καὶ 1200 δραχμὰς ἔξοδα τραπέζης 2.400 καὶ 6.000 ἔξοδα παραστάσεως 8.400 καὶ ὅταν προσθέσωμεν καὶ 6000 τὴν συναλλαγματικὴν διαφορὰν φθάνομεν εἰς τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον ἀνέφερα. Λοιπόν, κύριοι, αὐτὰ λέγονται σαρδαναπαλισμοί, λέγονται ἀσωτίαι, δὲν λέγονται δαπάναι, διότι αὐτῶν τῶν σαρδαναπαλισμῶν τὰ βάρη καὶ τὰς εὐθύνας φέρει ὁλόκληρη ἐκείνη ἡ ὁμὰς τῶν ἀνθρώπων, ἡ ὁποία ἔστω εὑρίσκεται καὶ μᾶς χειροκροτεῖ ὅταν δὲν ἀντιλαμβάνεται καλῶς ὅσα λέγομεν ἐδῶ, ἀλλ’ ἡ ὁποία ἑτοιμάζεται νὰ μᾶς ποδοκροτήσῃ ὅταν ἔλθῃ ἡ ὥρα τῆς λογοδοσίας.

§254ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Βιτάλης ἔχει τὸν λόγον.

§255Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Μόνον ἐκεῖνοι, κύριοι, ἐξ ὑμῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν μετέβησαν εἰς Σμύρνην, δὲν εἶσθε εἰς κατάστασιν νὰ κρίνητε τίνι τρόπῳ παρίσταται ἐκεῖ ἐκ πρώτης ὄψεως ὁ Ἑλληνισμός. Δὲν δύναμαι νὰ ἀναφέρω τὸ Κράτος ἐκεῖνο, τοῦ ὁποίου οἱ ἀξιωματικοὶ φαίνονται εἰς τὴν παραθαλασσίαν τῆς Σμύρνης, κύριοι, ὄντες τῆς πλειοψηφίας τῆς Σμύρνης. Τοῦτο ἐπετεύχθη βεβαίως διὰ τῶν μέσων, τὰ ὁποῖα τὸ Κράτος τοῦτο παρέχει. Τοῦτο ἠθέλησεν ἐν μικρῷ νὰ ἐφαρμόσῃ καὶ ἡ Κυβέρνησις ἡμῶν. Διὰ τοῦτο παρατάσσει τὰ ποσά, τὰ ὁποῖα ἀναμφισβητήτως ἀκριβῶς ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς. Δὲν πρόκειται, κύριοι, περὶ παροχῶν, οὔτε περὶ σπατάλης Προϋπολογισμοῦ. Πρόκειται ἀκριβῶς ἵνα ἀντεπεξέλθωμεν εἰς τὴν φαινομενικὴν ὄντως παράταξιν τῆς πλειοψηφίας τῆς Σμύρνης, τὸ ὁποῖον ἐφηρμόσθη καὶ ἐν Κωνσταντινουπόλει. Εἶνε, κύριοι, πασίγνωστον ὅτι ἔχομεν ἄνω τῶν 300.000 πληθυσμοῦ ἐν Κωνσταντινουπόλει. Πιστεύσατε, κύριοι, καὶ εἶμαι εἰς θέσιν νὰ σᾶς διαβεβαιώσω ὅτι διὰ τῆς τεχνικῆς ἐκείνης παρατάξεως τοῦ ξένου ἐκείνου Κράτους φαίνεται ὅτι ἔχει πλειοψηφίαν τὸ Κράτος ἐκεῖνο. Ἡ κατάστασις αὕτη ἔκαμε τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ τὰ μέτρα ἐκεῖνα, ἵνα δύνανται οἱ ἀξιωματικοὶ ἐξερχόμενοι νὰ παρίστανται ἀνταξίως πρὸς τὴν θέσιν αὐτῶν.

§256Α. ΜΑΤΕΣΙΣ. Ἡ μικροτέρα ὁμὰς ἐν Σμύρνῃ εἶνε ἡ δραχμή. Δὲν δύνασθε νὰ ἐξοδεύσητε ὀλιγώτερον τῆς δραχμῆς.

§257ΣΤ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Διὰ νὰ γιαλίσῃ κανεὶς τὰ παπούτσια του θέλει τρεῖς δραχμάς, διότι θέλει ὁ λοῦστρος 5 γρόσσια.

§258Ν. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ συστήσῃ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν του νὰ καθορισθῇ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀνέκαθεν ἴσχυε, τοὐτέστι οἱ μηχανικοὶ ἀξιωματικοὶ νὰ λαμβάνουν ἀνώτερον μισθόν.

§259Γ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ἀκριβῶς μοῦ ἐγένετο αὐτὴ ἡ ὑπόδειξις τώρα καὶ εἶπον εἰς τὸν κ. συνάδελφον ὅτι κατ’ ἀρχὴν δὲν ἔχω ἀντίρρησιν, ἀλλὰ δὲν δύναμαι αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ τὸ δεχθῶ χωρὶς νὰ τὸ ἐξετάσω.

§260ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Συνέλευσις ὅπως ψηφισθῇ κατ’ ἀρχὴν τὸ νομοσχέδιον «περὶ μισθοῦ τῶν ἀξιωματικῶν καὶ ἀρχικελευστῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ»;

§261ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν).

§262Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ συζητηθῇ εἰς αʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν καὶ τὸ νομοσχέδιον «περὶ μέτρων ἀφορώντων εἰς τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους».

§263ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον).

§264Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἀναγεγραμμένα ἀμέσως κατόπιν δύο νομοσχέδια περὶ κανονισμοῦ τῆς βεβαιώσεως καὶ εἰσπράξεως τῶν ἐσόδων καὶ πληρωμῆς τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους διὰ τὴν οἰκονομικὴν χρῆσιν τοῦ 1921–1922 ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ κατατιθεμένου τῆς χρήσεως ταύτης καὶ περὶ προσωρινοῦ κανονισμοῦ τῆς βεβαιώσεως καὶ εἰσπράξεως ἐσόδων καὶ πληρωμῆς ἐξόδων τῆς χρήσεως 1922–1923 ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ αὐτοῦ Προϋπολογισμοῦ τῆς χρήσεως 1921–1922. Τὰ νομοθετήματα ταῦτα ἐψηφίσθησαν κατ’ ἀρχὴν καὶ εἰς αʹ ἀνάγνωσιν ἄνευ συζητήσεως. Ἡ τοιαύτη τάξις ἐπεκράτησε πάντοτε εἰς τὰς Βουλὰς ὁσάκις ἐπρόκειτο περὶ νομοσχεδίων ἀφορώντων τὰ δωδεκατημόρια κατὰ τὴν παλαιὰν τάξιν πραγμάτων. Ἀλλὰ σήμερον δὲν πρόκειται περὶ δωδεκατημορίων, ἀλλὰ περὶ ἐγκρίσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ τῆς χρήσεως 1921–1922, ὁ ὁποῖος χωρὶς νὰ συζητηθῇ κατέστη ἤδη ἀπολογισμὸς καὶ ἀφ’ ἑτέρου τῆς ἐγκρίσεως τοῦ προσωρινοῦ κανονισμοῦ ἐσόδων καὶ δαπανῶν τῆς χρήσεως 1922–1923, ἕως ὅτου ὑποβληθῇ ὁ Προϋπολογισμὸς τῆς χρήσεως ταύτης. Ἐννοεῖται, ὅτι πρόκειται περὶ σπουδαιοτάτων νομοθετημάτων, τὰ ὁποῖα δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ψηφισθῶσιν ἄνευ σοβαρᾶς μελέτης καὶ συζητήσεως τοῦ οἰκονομικοῦ προγράμματος καὶ τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως. Παρακαλῶ ἑπομένως τὴν Κυβέρνησιν νὰ ὁρίσῃ ἡμέραν, ὅπως συζητηθῶσι κατ’ αὐτὴν τὰ νομοθετήματα ταῦτα, διότι δὲν δύνανται νὰ ψηφισθῶσιν ἐπὶ τῇ ἐμφανίσει εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, χωρὶς νὰ εἶναι παρασκευασμένοι οἱ κύριοι συνάδελφοι.

§265Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Μάλιστα, νὰ ὁρισθῇ ἡ προσεχὴς Δευτέρα.

§266Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐπίσης νομίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν πρέπει νὰ εἶναι παρασκευασμένος κατὰ τὴν ἡμέραν ταύτην, ὅπως ἐκθέσῃ τὰς σκέψεις τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως τῆς χώρας. Γνωρίζομεν ὅτι τὸ ἔλλειμμα τὸ ἐτήσιον τῶν ἐσόδων τοῦ Κράτους ἀνέρχεται εἰς 600 ἑκατομμύρια πραγματικά. Λοιπὸν ἐννοεῖτε, ὅτι ἂν κατὰ τὸ ἔτος τὸ διανυθὲν ἐψηφίσθη ὁ νόμος περὶ προσωρινοῦ κανονισμοῦ τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων λόγῳ τῶν περιστάσεων ἐσπευσμένως καὶ ἄνευ τοῦ ἀναγκαίου ἐλέγχου, τώρα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφισθῇ χωρὶς νὰ γίνῃ συζήτησις καὶ χωρὶς νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν τῆς χώρας καὶ τὰς περὶ αὐτῆς σκέψεις τῆς Κυβερνήσεως.

§267ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Συνέλευσις δέχεται νὰ ὁρισθῇ ἡ προσεχὴς Δευτέρα διὰ τὴν συζήτησιν τῶν δύο αὐτῶν νομοσχεδίων. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 2644 τῆς 8 Αὐγούστου 1921 «περὶ ἀποκαταστάσεως ἀξιωματικῶν ἐν τῇ σειρᾷ ἀρχαιότητός των».

§268Κ. ΔΡΟΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχω, Κύριε Πρόεδρε, ἀντίρρησιν εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ. Εἶναι ἕν τῶν σπουδαιοτέρων νομοσχεδίων, διότι θίγει τὴν ἀρχαιότητα καὶ αὐτὴν τὴν κατάστασιν τῶν ἀξιωματικῶν, καὶ δὲν δύναται νὰ ψηφισθῇ ἀσυζητητεί.

§269ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Αὔριον εἶναι ἡμέρα συντακτικῆς ἐργασίας τῆς Συνελεύσεως. Παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν νὰ ὁρίσῃ ὥραν συνεδριάσεως τὴν 6½ μ.μ. ἕνεκα ἰδιαιτέρας ἀπασχολήσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου.

§270ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§271ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις ἵνα ἐπαναληφθῇ αὕτη τὴν 6.30′ μ.μ. αὔριον. (Ὥρα 9.20′ μ.μ.).