1922.04.18

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 79η

Δευτέρα, 18ης Ἀπριλίου 1922

Προεδρία κ. Κ. ΑΡΓΑΣΑΡΗ ΛΟΜΒΑΡΔΟΥ

(Ὥρᾳ 5. 30′ μ.μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ Συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως). Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Συνέλευσιν τὰ ἑξῆς. Ἡ Κεντρικὴ Ἐπιτροπὴ Ἐθνικῆς Ἀρμενικῆς Ἀμύνης Πανόρμου, ὁ Θρακικὸς λαός, τὸ Παμμακεδονικὸν Συνέδριον τῆς Πολιτικῆς Ἑνώσεως Μακεδονικῆς Νεολαίας, ὁ λαὸς τῶν Πόλεων Θεσσαλονίκης, Σερρῶν, Καβάλλας, Καστορίας, Ἀϊδινίου καὶ Ναζλίου, ὁ Πρόεδρος τῆς Ἐπιτροπῆς Σαράντα Ἐκκλησιῶν, ὁ Μητροπολίτης Μυριοφύτου Περιστάσεως, ὁ λαὸς τῶν κωμοπόλεων Σοφάδων, Μαλγάρων, Λαγκαδᾶ, Ναούσης καὶ ἡ ἐν Μανσούρᾳ Ἑλληνικὴ Κοινότης διὰ ψηφισμάτων αὐτῶν διαμαρτύρονται κατὰ τῶν ἀδίκων προτάσεων περὶ εἰρήνης τῶν Συμμάχων καὶ παρακαλοῦσι τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν καὶ τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως μὴ ἀποδεχθῶσι ταύτας. Παρακαλεῖται ὁ κ. Γραμματεὺς ὅπως ἀναγνώσει τὰ ψηφίσματα ταῦτα.

§2ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἀναγινώσκει). Ἐκ Κωνσταντινουπόλεως. 29 Μαρτίου 11 Ἀπριλίου 1922. «Εὐτυχεῖς καὶ ἐνθουσιώδεις ὑπὸ τὸ Ἑλληνικὸν καθεστὼς φρίττομεν ἐπὶ μόνῃ τῇ ἰδέᾳ ἐπανόδου ἡμῶν ὑπὸ ἀπεχθεῖ τυραννικὸν ζυγὸν Τούρκων. Πᾶσαν σχετιζομένην ἐγγύησιν ἐκ πείρας γνωρίζομεν γράμμα κενόν. Ἕτοιμοι εἰς πᾶσαν θυσίαν καὶ ἀποφασισμένοι νὰ ἀποθάνωμεν παρὰ τὸ πλευρὸν τοῦ ἐνδόξου Ἑλληνικοῦ στρατοῦ παρὰ νὰ ἀποβάλωμεν κτηθεῖσαν ἐλευθερίαν, ἱκετεύομεν ἀδελφὸν Ἑλληνικὸν Ἔθνος παραμείνῃ σταθερῶς καὶ ἐξακολουθήσῃ κοινὸν ἐλευθερωτικὸν ἀγῶνα». Κεντρικὴ Ἐπιτροπὴ Ἐθνικῆς Ἀρμενικῆς Ἀμύνης. Ἐκ Μ. Γεφύρας. Ὁ Θρακικὸς λαὸς διαμαρτυρόμενος κατὰ τῆς μελετωμένης ἐκ μέρους τῶν Συμμάχων ἀνηκούστου ἀδικίας, ὅσον ἀφορᾷ τὴν μεθόριον γραμμὴν τῆς Ἀνατολικῆς Θράκης, παρακαλεῖ τὴν Σεβαστὴν Ἐθνοσυνέλευσιν ὅπως ἀπορρίψῃ πᾶσαν ἀπόφασιν μὴ ἀναγνωρίζουσαν τὰ ἀναφαίρετα δίκαια τοῦ ἑλληνισμοῦ. Εὐπειθέστατοι. Τὰ Σωματεῖα τῆς Κοινότητος Μακρᾶς Γεφύρας Πρόεδρος Παπαμόσχος. Ἐφοροδημογέροντες, Πρόεδρος Συνδέσμου Ἑλληνίδων Εὐδοκία Γιαγκουνιδάκη ἐπίτιμος Πρόεδρος Λέσχης Νέα Ζωὴ Παπαμόσχος, Πρόεδρος Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Ἀραμπατζόγλου, Πρόεδρος Σωματείου ἀρτοποιῶν Εὐαγγελίδης, Πρόεδρος Διδασκαλικοῦ Συλλόγου Τριανταφυλλίδης. Ἐκ Φλωρίνης. Τὸ δεύτερον ἐν Φλωρίνῃ «Παμμακεδονικὸν Συνέδριον Πολιτικῆς ἑνώσεως Μακεδονικῆς Νεολαίας» ἐπὶ τῇ ἐνάρξει τῶν ἐργασιῶν του ἑνώνει τὰς διαμαρτυρίας του πρὸς τὰς πανταχόθεν ὑπὸ τοῦ λαοῦ ἐκδηλουμένας καὶ ἐκφράζει τὴν ἀγανάκτησιν καὶ θλῖψίν του διὰ τὴν τελευταίαν ἄδικον καὶ ἀπροσδόκητον διακοίνωσιν τῶν Συμμάχων. Πρότασις ἐκκενώσεως τῆς Μ. Ἀσίας καὶ τμήματος τῆς Θράκης καὶ ἐγκαταλείψεως ἑλληνικῶν καὶ ἄλλων πληθυσμῶν εἰς χεῖρας τῶν ἐχθρῶν τοῦ ἀνθρωπισμοῦ ἀποτελεῖ ὀδυνηρὰν παραγνώρισιν τῶν δικαίων καὶ ὑπερανθρώπων θυσιῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ τοῦ ἑλληνισμοῦ ὁλοκλήρου καὶ σκληρὰν ἄρνησιν τῶν διακηρυχθεισῶν ἀρχῶν τοῦ παγκοσμίου πολέμου, ὑπὲρ ὧν ἡ Ἑλλὰς ἠγωνίσθη παρὰ τὸ πλευρὸν τῶν Συμμάχων καὶ ἀγωνίζεται. Τὸ Συνέδριον ὑποβάλλει παράκλησιν, ὅπως ἐνώπιον τῆς ἀκλονήτου ἀποφάσεως καὶ σταθερότητος τοῦ λαοῦ ἡ Ἐθνοσυνέλευσις λάβῃ ἀποφάσεις ἀσφαλιζούσας τὰ ἀπαράγραπτα δίκαια τοῦ ἑλληνισμοῦ, καὶ μὴ ἐπιτρέψῃ νὰ ματαιωθῶσι πολυετεῖς θυσίαι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ εἰς αἷμα καὶ χρῆμα καὶ μὴ παρεμβληθῶσιν εἰς τὰς μετὰ τοσαύτης ἐντάσεως δυνάμεων ἐπιδιωκομένας διεκδικήσεις τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους παραγνωρίσεις κλονίζουσαι τὴν αὐτοπεποίθησίν του ἐπὶ τὴν τελικὴν ἀποκατάστασιν.

Ἐντολῇ τοῦ Συνδέσμου

Ν. ΚΩΤΤΑΣ

Ψήφισμα Ἐκ Θεσσαλονίκης. Ὁ λαὸς τῆς Θεσσαλονίκης συνελθὼν σήμερον τὴν 5 Ἀπριλίου 1922 κατὰ πρόσκλησιν τῶν συντεχνιῶν σωματείων, συλλόγων καὶ λαϊκῶν ὀργανώσεων εἰς πάνδημον συλλαλητήριον διὰ νὰ ἐκφέρῃ γνώμην ἐπὶ τῶν προτάσεων τῆς εἰρήνης, ἣν οἱ ἐν πολέμῳ Σύμμαχοι διεβίβασαν πρὸς τὴν Κυβέρνησίν μας, ὁμοφώνως. Ψηφίζει 1) Ἐκφράζει τὴν βαθυτάτην θλῖψίν του ὅτι οἱ ἰσχυροὶ σύμμαχοι τῆς μικρᾶς Ἑλλάδος δὲν ἀναγνωρίζουσιν εἰς αὐτὴν τὰ τοῦ πολέμου ἀναφαίρετα δίκαια κατὰ τὰ ὁποῖα ὁ νικητὴς ἔχει δικαίωμα νὰ κρατήσῃ ὅσα διὰ τῶν ὅπλων ἐκυρίευσε, καὶ μάλιστα ὅταν ταῦτα ἀποτελοῦσι μέρος τῆς ἐθνικῆς του κληρονομίας, ἐνῶ ἐξ ἀντιθέτου οἱ συμβουλεύοντες ἡμᾶς νὰ ἐπιστρέψωμεν τὰ κυριευθέντα ἐφρόντισαν μετὰ τὴν ἀνακωχὴν νὰ προσαρτήσωσι καὶ χώρας, ἃς δὲν εἶχον καταλάβει τὰ στρατεύματα των. 2) Ἀποφαίνεται ὅτι οἱ προτεινόμενοι ὅροι εἰρήνης, νὰ παραδώσωμεν ἐκ νέου εἰς τὴν τουρκικὴν κυριαρχίαν τὴν Μικρὰν Ἀσίαν καὶ μέγα μέρος τῆς Ἀνατολικῆς Θράκης, εἶνε κατ’ ἀρχὴν ἀπαράδεκτοι καὶ μὴ συζητήσιμοι, διότι ἀπὸ τῆς ἐμφανίσεώς της εἰς τὴν ἱστορίαν τῆς ἀνθρωπότητος ἡ ἑλληνικὴ φυλὴ ἠγωνίσθη καὶ αὐτεθυσιάσθη ὑπὲρ τῆς δικαιοσύνης καὶ τῆς ἐλευθερίας τῶν καταδυναστευομένων λαῶν· κατ’ ἀκολουθίαν ἡ ἱστορία καὶ αἱ παραδόσεις τῆς χώρας δὲν ἐπιτρέπουσι νὰ παραδώσωμεν εἰς βεβαίαν σφαγὴν καὶ ἐξόντωσιν τοὺς διὰ τῶν τετιμημένων ὅπλων μας ἀπελευθερωθέντας ὁμοεθνεῖς καὶ Ἀρμενίους τῆς Μικρᾶς Ἀσίας καὶ Θράκης. Ἡ ἐθνικὴ αὕτη παράδοσις ἐκυρώθη πολλάκις καὶ ὑπὸ τῆς χριστιανικῆς Εὐρώπης διὰ τοῦ παραδεδεγμένου ἀξιώματος, ὅτι χῶραι χριστιανικαὶ ἀπελευθερωθεῖσαι τῆς Τουρκίας δὲν ἐπανέρχονται ὑπὸ τὸν ζυγὸν αὐτῆς. 3) Διαμαρτύρεται κατὰ τῆς ἀνιστορήτου αἰτιολογίας τῶν συμμάχων ὡς πρὸς τὴν ἀπόδοσιν τῆς Ἀνατολικῆς Θράκης εἰς τὴν Τουρκίαν, διότι ἡ Κωνσταντινούπολις, ἣν ὁ Μέγας Κωνσταντῖνος ἔκτισεν, ὁ τελευταῖος δὲ Κωνσταντῖνος καθηγίασε διὰ τοῦ ἡρωϊκοῦ του θανάτου, μαχόμενος κατὰ τοῦ Ἀσιατικοῦ κατακλυσμοῦ, καὶ τὴν ὁποίαν πεντακοσίων ἐτῶν σκληρὰ καὶ αἱμοχαρὴς τυραννία ἐμίανε κατὰ τοὺς χρόνους τῆς μακρᾶς μας δουλείας, εἶναι τὸ ὄνειρον τοῦ ἀνδρουμένου διὰ τῶν ἰδίων δυνάμεων Ἑλληνισμοῦ· διακηρύττει ἑπομένως ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ ἑλληνικὴ φυλὴ νὰ παραιτηθῇ τῆς ἱερᾶς ταύτης κληρονομίας καὶ νὰ ἀπομακρυνθῇ τῆς πόλεως ἐν τῇ ὁποίᾳ συγκεντροῦνται τὰ ἐθνικά μας ὄνειρα. 4) Παρακαλεῖ τὴν Κυβέρνησιν νὰ συμμορφωθῇ πρὸς τὴν δεδηλωμένην θέλησιν τοῦ κυριάρχου λαοῦ ἀπορρίπτουσα τοὺς προτεινομένους ὅρους, ὡς ἀποδοκιμαζομένους ὑπὸ τῆς ἐθνικῆς συνειδήσεως, καὶ ἐντέλλεται εἰς τοὺς πληρεξουσίους καὶ ἀντιπροσώπους του νὰ καταψηφίσωσι πᾶσαν Κυβέρνησιν, ἥτις ἤθελεν ἀπομακρυνθῇ ἀπὸ τὰς ἀθανάτους ταύτας παραδόσεις τοῦ Γένους μας. 5) Συγχαίρει τὸν φρουροῦντα τὰς ἀπελευθερωθείσας μικρασιατικὰς χώρας ἡρωϊκὸν στρατὸν διὰ τὰς νίκας, δι’ ὧν ἐλάμπρυνε τὴν ἔνδοξον ἱστορίαν τῆς πατρίδος μας καὶ παρακαλεῖ αὐτὸν καὶ προτρέπει νὰ μὴ ἐγκαταλίπῃ τοὺς παρ’ αὐτοῦ ἀπελευθερωθέντας Ἕλληνας, Ἀρμενίους καὶ ἄλλους καταδυναστευομένους λαοὺς εἰς τὴν ἐξουσίαν τῶν ἀπαισιωτάτων δημίων καὶ σφαγέων, οὔτε νὰ ἐπιτρέψῃ νὰ πατήσωσι πόδες ἀσεβεῖς τοὺς ἱεροὺς τάφους τῶν ἡρωϊκῶς πεσόντων ἀδελφῶν μας, ἀλλὰ νὰ συνεχίσῃ τὸν ἀγῶνα μέχρις οὗ ἐπικρατήσῃ ἡ δικαιοσύνη καὶ ἡ ἐλευθερία τῶν λαῶν. 6) Ἐπικαλεῖται εἰς τὸν νέον ὑπὲρ τῶν ὅλων ἀγῶνα τὴν βοήθειαν καὶ τὴν εὐλογίαν τοῦ Θεοῦ τῶν Πατέρων μας καὶ καταγγέλλει ἐνώπιον τῶν πεπολιτισμένων λαῶν τὴν μελετωμένην ὑπὸ τῶν Συμμάχων Κυβερνήσεων ἀνήκουστον ἀδικίαν κατὰ τῆς ἑλληνικῆς φυλῆς, εἰς τὴν ὁποίαν ἡ πεπολιτισμένη σήμερον Εὐρώπη ὀφείλει τὰς πρώτας λαμπάδας τῶν γνώσεων καὶ τὰ πρῶτα διδάγματα τῆς ἐλευθερίας. 7) Παραγγέλλει εἰς τὴν τριακονταμελῆ ἐπιτροπὴν νὰ ὑπογράψῃ καὶ διαβιβάσῃ τὸ παρὸν ψήφισμα εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως, εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὸν ἐν Ἀθήναις Πρεσβευτὴν τῆς Ἀμερικῆς καὶ εἰς τοὺς Πρωθυπουργοὺς τῶν τριῶν συμμάχων Κρατῶν. Ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ Λαοῦ Ὁ πρόεδρος τῶν ξενοδοχείων ὕπνου Ι. Τσιάμης. Ὁ πρόεδρος τῶν ἀρτοποιῶν Ι. Πετσάλης, Ὁ πρόεδρος τῶν ἐργολάβων Χ. Μπιλίρης. Ὁ πρόεδρος τῶν κρεοπωλῶν Γεώργιος Βασιλείου. Ὁ πρόεδρος τῶν ὑποδηματοποιῶν Ο. Μπάρμπας. Ὁ πρόεδρος τῶν καραγωγέων Ι. Βαρδουλάκης. Ὁ ἀντιπρόεδρος τῶν ὀπωροπωλῶν Α. Τσούμας. Ὁ πρόεδρος τῶν καπνοπωλῶν Ν. Ἀσκεπίδης. Ὁ πρόεδρος τῶν καφεζυθοποτοπωλῶν Ι. Καραπᾶτος. Ὁ πρόεδρος τῶν παντοπωλῶν Εὐάγγελος Παρτζακόπουλος. Ὁ τοῦ ἐμπορικοῦ συλλόγου Γρηγόριος Γρηγοριάδης. Ὁ τοῦ βιομηχανικοῦ συνδέσμου Δ. Χατζόπουλος. Ὁ τῆς Ν. Λέσχης Ι. Τσιτσικλῆς, ὁ τοῦ δικηγορικοῦ συλλόγου Ἰωάν. Γεωργόπουλος, ὁ τῶν Βορειοηπειρωτῶν Κ. Ἀντωνιάδης, ὁ τοῦ Μικρασιατικοῦ Συλλόγου Σ. Λαζάρου, ὁ τοῦ Θρακικοῦ Συλλόγου Π. Τσιρήκης, ὁ τοῦ Κεντρικοῦ πολιτικοῦ συλλόγου Ἄγγ. Χ. Ἀγγέλου, ὁ τοῦ Πανθεσσαλικοῦ Συλλόγου Ἀπ. Καλαμίδης, ὁ τοῦ Ἀγγλοελληνικοῦ συνδέσμου Ε. Χαλικιόπουλος, ὁ τοῦ Ἰσραηλιτικοῦ συνδέσμου συντεχνιῶν Ι. Προῦδος, ὁ τοῦ Πανευβολικοῦ συλλόγου Β. Μπαϊρακτάρης, ὁ τῶν Μοναστηριωτῶν Α. Μπαλτᾶς, ὁ τῶν Στρωμνιτσιωτῶν Γ. Παπαδόπουλος, ὁ τῶν Μελενικίων Λ. Πλούμης, ὁ τῶν Κεφαλλήνων Α. Μπατσαβίας, ὁ τοῦ Παμμακεδονικοῦ διδασκαλικοῦ συνδέσμου Ι. Μέλφος, ὁ τῶν Φθιωτιδοφωκέων Σ. Τσακᾶς, ὁ τῶν Κυνηγῶν Γ. Παιονίδης, ὁ τῶν Ποντίων Σοφοκλῆς Τριανταφυλλίδης. Ἐκ Σερρῶν. Ὁ λαὸς τῶν Σερρῶν συνελθὼν ἐν πανδήμῳ συλλαλητηρίῳ ἐπὶ τῇ εἰδήσει τῶν δυσμενῶν προτάσεων τῆς τελευταίας Παρισινῆς Συνδιασκέψεως, ἐξέδωκε ψήφισμα διαμαρτυρίας ἐν ᾧ διαμαρτύρεται ἐντόνως κατ’ ἀποφάσεως ἐκκενώσεως Μικρᾶς Ἀσίας καὶ μέρους Ἀνατολικῆς Θράκης ἐναντίον ἀρχῶν ἀνθρωπισμοῦ καὶ δικαίου. Ἱκετεύει τὴν Σεβαστὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐμμείνῃ ἐν τῇ προασπίσει τῶν ἐθνικῶν συμφερόντων καὶ διαβεβαιοῖ ὅτι εἶναι πρόθυμος εἰς συνέχισιν θυσιῶν εἰς αἷμα καὶ χρῆμα μέχρι πραγματοποιήσεως ἐθνικῶν ἰδεωδῶν. Ὁ λαὸς δι’ ἐπιτροπῆς ἐπέδωκεν ἡμῖν τὸ ἄνω ψήφισμα, παρακαλεῖ δ’ ὅπως αἱ ἐκφρασθεῖσαι ἀποφάσεις αὐτοῦ καὶ εὐχαὶ ἀνακοινωθῶσιν εἰς πρώτην συνεδρίασιν τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως. Ὁ Νομάρχης καὶ ἀ. α. ὁ Γραμματεὺς Παπαδάκης. Ἐκ Καβάλλας. Σήμερον 5 Ἀπριλίου 1922, ἡμέραν Τρίτην καὶ ὥραν 4.30′ μ.μ., ἐξ ἀφορμῆς τῶν γενομένων προτάσεων τῆς ἐν Παρισίοις Διασκέψεως πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν, ὁ λαὸς τῆς ἑλληνικωτάτης ταύτης πόλεως Καβάλλας καὶ τῆς περιφερείας αὐτῆς συνελθὼν εἰς πάνδημον συλλαλητήριον. Ψηφίζει. 1) Ἐκφράζει τὴν βαθυτάτην αὐτοῦ θλῖψιν καὶ ὀδύνην διὰ τὰς γενομένας ὑπὸ τῆς ἐν Παρισίοις Διασκέψεως ἀδίκους προτάσεις πρὸς λύσιν τῆς ἑλληνοτουρκικῆς διαφορᾶς καὶ διακανόνισιν τοῦ ἀνατολικοῦ ζητήματος. 2) Τὴν μεγάλην αὐτοῦ ἀπογοήτευσιν καὶ ἀγανάκτησιν, διότι αἱ θυσίαι εἰς χρῆμα καὶ αἷμα τοῦ ἑλληνικοῦ ἔθνους, κατελθόντος προθύμως παρὰ τὸ πλευρὸν τῶν μεγάλων Συμμάχων εἰς τὸν παγκόσμιον ἀγῶνα χάριν πραγματώσεως ἱεροῦ σκοποῦ, ἀποκαταστάσεως ἐλευθερίας ἐθνῶν δὲν ἀνταμείβονται δεόντως. 3) Διαδηλοῖ τὴν ἀμετάτρεπτον αὐτοῦ ἀπόφασιν νὰ μὴ ἀποδεχθῇ ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ καὶ ἐν οὐδεμιᾷ περιπτώσει τὴν καταπάτησιν τῶν ἀπ’ αἰώνων ἀπαραγράπτων αὐτοῦ δικαίων. 4) Νὰ συνεχίσῃ μέχρις ἐσχάτων τὸν ἱερὸν ἀγῶνα καὶ νὰ μὴ καταθέσῃ τὰ ὅπλα πρὶν ἢ ἐξασφαλισθῇ πλήρης ἡ ἐλευθερία τῶν διὰ τοῦ τελευταίου πολέμου ἐλευθερωθέντων ἀδελφῶν μας ἐν Μικρᾷ Ἀσίᾳ καὶ Θράκῃ. 5) Δηλοῖ πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν ὅτι τίθεται σύσσωμος παρὰ τὸ πλευρόν της καὶ ἱκετεύει αὐτὴν νὰ ἐξακολουθήσῃ ἐμμένουσα εἰς τὰς δικαίας ἀξιώσεις τοῦ ἑλληνισμοῦ, ἔχουσα ὑπ’ ὄψιν ὅτι ὁ λαὸς εἶναι ἕτοιμος νὰ ὑποστῇ προθύμως νέας θυσίας εἰς αἷμα καὶ χρῆμα πρὸς ὁλοκληρωτικὴν ἀποκατάστασιν τοῦ μαρτυρήσαντος ἔθνους μας. 6) Ἀναθέτει εἰς τὴν ἐπὶ τούτῳ ἐπιτροπὴν ὅπως διαβιβάσῃ τηλ)κῶς τὸ παρὸν ψήφισμα πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν, τὸν Πρόεδρον τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως, πρὸς τὸν ἐν Γενούῃ ἀρχηγὸν τῆς Ἑλληνικῆς Ἀποστολῆς, πρὸς τοὺς ἀρχηγοὺς τῶν Στρατιῶν Μ. Ἀσίας, Θράκης, στρατηγοὺς Παπούλαν καὶ Μομφερρᾶτον καὶ ὕπατον Ἁρμοστὴν Σμύρνης κ. Στεργιάδην καὶ Γεν. Διοικητὴν Θράκης Ὑπουργ. κ. Βοζίκην, πρὸς τὸν Πρόεδρον τῆς ἐν Γενούῃ Συνδιασκέψεως, Πρωθυπουργοὺς καὶ Προέδρους Βουλῶν Ἀγγλίας, Γαλλίας καὶ Ἰταλίας, τοὺς ἐν Ἀθήναις Πρεσβευτὰς τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν, τῆς Σερβίας, Ρουμανίας καὶ πρὸς τὸν ἐν Ἀθήναις καὶ Θεσσαλονίκῃ ἑλληνικὸν τύπον. Ἡ Ἐπιτροπὴ Λίτσικας. Πρόεδρος Συλλόγων Καπνεμπόρων. Ν. Τερμεντζῆς. Πρόεδρος Ἐμπορικοῦ Συλλόγου. Τσαντάκης. Πρόεδρος Σωματείου Παντοπωλῶν. Καλφόπουλος. Πρόεδρος Σωματείου Βιομηχάνων. Βάσσος. Πρόεδρος Σωματείου Καπνεργατῶν «Ἡ ἐργασία». Ψήφισμα Ἐκ Καστορίας. Ὁ λαὸς τῆς πόλεως Καστορίας καὶ τῶν περιχώρων τῇ προσκλήσει τῶν διαφόρων Σωματείων καὶ Συντεχνιῶν αὐτῆς συνελθὼν σήμερον 8 Ἀπριλίου 1922 ἐν τῇ πλατείᾳ τοῦ ἐθνομάρτυρος Παύλου Μελᾶ εἰς πάνδημον συλλαλητήριον, ἵνα διατρανώσῃ τὸν πόνον καὶ τὴν ὀδύνην, ἥν βαθέως ᾐσθάνθη ἐκ τῶν σκληρῶν ὅρων τῆς εἰρήνης οὓς ἐπρότειναν εἰς τὴν Ἑλλάδα αἱ Κυβερνήσεις τῶν Μεγάλων Δυνάμεων Ἀγγλίας, Γαλλίας καὶ Ἰταλίας, ὁμοφώνως Ψηφίζει. 1) Διαμαρτύρεται ἐνώπιον Θεοῦ καὶ ἀνθρώπων κατὰ τῶν ἀδικωτάτων ἀποφάσεων τῶν Μεγάλων Δυνάμεων περὶ ἐκκενώσεως ὑπὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ τῆς Μικρᾶς Ἀσίας καὶ μεγάλου τμήματος τῆς Ἑλληνικῆς Θράκης, τῶν ὁποίων τὰ ἐδάφη ἀπηλευθέρωσε καὶ καθηγίασε τὸ ἀφθόνως χυθὲν αἷμα τῶν ἡρωϊκῶν τέκνων τῆς Ἑλλάδος καὶ τὰ ὁποῖα διὰ διαθήκης, φερούσης τὰς ὑπογραφὰς τῶν Πρωθυπουργῶν τῶν ἐν λόγῳ Δυνάμεων, κατεκυρώθησαν πρὸ διετίας περίπου εἰς τὴν Ἑλλάδα. 2) Ἐκφράζει τὴν βαθυτάτην θλῖψίν του διότι οἱ Μεγάλοι Σύμμαχοι, παριδόντες τὴν μεγάλην συμβολὴν τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν συμμαχικὴν νίκην καὶ τὰς παρασχεθείσας μεγάλας ὑπηρεσίας καὶ θυσίας της εἰς τὸν κοινὸν συμμαχικὸν ἀγῶνα, ἀντὶ ἄλλης ἀμοιβῆς διὰ τῶν προταθέντων ὅρων των γίνονται παραίτιοι νὰ σφαγιασθῶσι τὰ δικαιώματα αὐτῆς, ὑποχρεοῦντες αὐτὴν νὰ παραδώσῃ εἰς τὴν τυραννικὴν ἀγριότητα ἑκατομμύρια Ἑλληνικῶν καὶ ἄλλων χριστιανικῶν πληθυσμῶν, τοὺς ὁποίους ὁ ἡρωϊσμὸς καὶ ἡ αὐτοθυσία τῶν τέκνων μας ἀπηλευθέρωσεν. 3) Ἀποκρούει μετὰ βδελυγμίας πᾶσαν ἰδέαν ἐπαναφορᾶς ὑπὸ τὸν τουρκικὸν ζυγὸν οἱουδήποτε τμήματος χώρας κατεχομένης ὑπὸ τοῦ ἐνδόξου Ἑλληνικοῦ στρατοῦ, ὃν παρακαλεῖ ὅπως μνήμων τῶν ἐθνικῶν παραδόσεων μὴ ἐπιτρέψῃ κατ’ οὐδένα τρόπον τὴν ὑπὸ τοῦ προαιωνίου ἐχθροῦ βεβήλωσιν τῶν τάφων τῶν ἡρωϊκῶς πεσόντων ἀδελφῶν μας ἀλλὰ συνεχίσῃ ἀγογγύστως τὸν τίμιον ἀγῶνα μέχρις οὗ ἀναγνωρισθῶσιν ὁλοκληρωτικῶς τὰ δίκαια τοῦ Ἑλληνισμοῦ καὶ ἐξασφαλισθῇ ὁριστικῶς ἡ δικαιοσύνη καὶ ἡ ἐλευθερία τῶν λαῶν τῆς ἐγγὺς Ἀνατολῆς. 4) Παρακαλεῖ τὴν Σεβαστὴν Κυβέρνησιν ὅπως ὑπείκουσα εἰς τὸ πανελλήνιον αἴσθημα ἀποκρούσῃ διαρρήδην τοὺς προταθέντας ταπεινοτικωτάτους καὶ ἐξευτελιστικωτάτους ὅρους εἰρήνης, ἐν τῇ βεβαιότητι ὅτι παρὰ τὸ πλευρόν της θὰ ἔχῃ σύσσωμον τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ἕτοιμον εἰς πᾶσαν ἀπαιτηθησομένην παντὸς εἴδους νέαν θυσίαν. 5) Ποιεῖται ἔκκλησιν εἰς τοὺς λαοὺς καὶ τὰς Κυβερνήσεις τῶν Μεγάλων Συμμάχων Κρατῶν ἵνα μὴ ἐμμείνωσιν εἰς τοὺς προταθέντας, βαρυτάτους ὅρους τῆς εἰρήνης, ἀλλ’ ἀποδίδοντες δικαιοσύνην εἰς τὴν συμπολεμίστριαν καὶ ἐντολοδόχον των μικρὰν Ἑλλάδα, ἀναθεωρήσωσι τοὺς ὅρους τῆς εἰρήνης κατὰ τρόπον μὴ ἐπιτρέποντα εἰς τοὺς ἡττημένους Τούρκους νὰ ἐπανέλθωσιν εἰς ἐδάφη ἐκφυγόντα ἤδη τῆς ἐξουσίας των. 6) Ἐπικαλεῖται τὴν ἐπέμβασιν τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν τῆς Ἀμερικῆς καὶ ποιεῖται ἔκκλησιν εἰς τὰ φιλελεύθερα αἰσθήματα τοῦ εὐγενοῦς Ἀμερικανικοῦ Λαοῦ, ὅπως συμβάλωσιν ἐκ παντὸς τρόπου, ἵνα κατὰ τὰς περὶ εἰρήνης ὁριστικὰς ἀποφάσεις τῶν ἰσχυρῶν τῆς γῆς πρυτανεύσῃ πνεῦμα ἀπολύτου δικαιοσύνης καὶ ἰσότητος, ἐφ’ ὧν καὶ μόνον στηρίζει τὰς διεκδικήσεις της ἡ Ἑλλάς. 7) Ἐντέλλεται εἰς τὴν ὀργανωτικὴν τοῦ συλλαλητηρίου ἑξαμελῆ Ἐπιτροπὴν νὰ ὑπογράψῃ καὶ διαβιβάσῃ τὸ παρὸν ψήφισμα εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως, εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ εἰς τοὺς ἐν Ἀθήναις κ.κ. Πρεσβευτὰς τῶν τριῶν Μεγάλων Συμμάχων Δυνάμεων καὶ τῆς Ἀμερικῆς. Ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ Λαοῦ Ἀχ. Ὡρολογόπουλος, Α. Χαρισιάδης, Α. Ζαχαριάδης, Κ. Χαιρόπουλος, Ἀβδοὺλ Μετέμ. (δυσανάγνωστος). Ἐκ Βερροίας. Αʹ) Ὁ λαὸς τῆς πόλεως Βερροίας συνελθὼν σήμερον ἐν συλλαλητηρίῳ διὰ τὰς γνωσθείσας δυσμενεῖς ἄχρι τοῦδε ἀποφάσεις τῶν Κυβερνητῶν τῆς Εὐρώπης περὶ τῆς τύχης τῆς Ἰωνίας, Θράκης καὶ ἀλυτρώτου Ἑλληνισμοῦ, ὁμοφώνως Ψηφίζει. αʹ) Διαμαρτύρεται ἐνώπιον τῶν πεπολιτισμένων Κρατῶν τῆς Δύσεως κατὰ τῶν ληφθεισῶν ἀδίκων ἀποφάσεων τῶν Κυβερνήσεών των περὶ ὑποδουλώσεως ἐκ νέου τῶν Ἑλλήνων τῆς Ἰωνίας καὶ Θράκης εἰς τὸν τύραννον τῆς ἀνθρωπότητος καὶ τοῦ πολιτισμοῦ. βʹ) Διαδηλοῖ ὅτι ἐν περιπτώσει καθ’ ἣν δὲν ἀναθεωρηθῶσιν αἱ τοιαῦται κατὰ τοῦ δικαίου τῆς ἐλευθερίας ἀποφάσεις τῶν ἰσχυρῶν τῆς γῆς, δὲν θὰ ἀνεχθῇ τὴν τοιαύτην ἐκ νέου ὑποδούλωσιν τῶν ἀπελευθερωθεισῶν ἑλληνικωτάτων τούτων χωρῶν μὲ τὸ ἱερὸν τῶν ἑλληνοπαίδων αἷμα καὶ ὅτι θεωρῶν τὸ τοιοῦτον ὡς καταισχύνην τῆς Ἱστορίας τῆς Ἑλληνικῆς φυλῆς, θὰ ἀγωνισθῇ τὸν ὑπὲρ ἐλευθερίας ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνισμοῦ ἀγῶνα μέχρις ἐσχάτων καὶ γʹ) ἐντέλλεται εἰς τὴν Διοικοῦσαν Ἐπιτροπὴν τῶν προεδρείων τῶν ἐνταῦθα Σωματείων, ἐκλεγεῖσαν καὶ ἀποτελουμένην ἐκ τῶν κ.κ. Ἰωάν. Μάρκου, Γεωργίου Ζούμπα, Ἰωάννου Χουχλιούρα, Θωμᾶ Χατζηνικολάκη καὶ Αἰκατερίνης Παπαδήμα, ὅπως ὑποβάλῃ τὸ παρὸν ἁρμοδίως πρὸς τοὺς ἀντιπροσώπους τῶν Κυβερνήσεων τῆς Εὐρώπης, τὸν Πρόεδρον τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως καὶ τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ Διοικοῦσα Ἐπιτροπὴ Ἰωάννης Μάρκου, Γεώργιος Ζούμπας, Ἰωάννης Χοχλιοῦρος, Θωμᾶς Χατζηνικολάκης, Αἰκατερίνη Παπαδήμα. Ἐξ Ἀϊδινίου. Ἐξ ὀνόματος χιλιάδων πολιτῶν τῆς μαρτυρικῆς καὶ πυρικαύστου πόλεως Ἀϊδινίου καὶ τῶν νωπῶν ἔτι τάφων τῶν βοώντων καὶ ζητούντων ἐκδίκησιν χιλιάδων ἐσφαγμένων ὁμογενῶν Ἀϊδινίου καὶ Ναζλίου οἱ προσελθόντες σήμερον ἐκ Σμύρνης ὑπερπεντακόσιοι πολῖται, ἐνωτιζόμενοι τοὺς γόους καὶ ὀλοφυρμοὺς τῶν πέραν τοῦ Μαιάνδρου ἀπαχθέντων καὶ ἀγνώστου τύχης ὁμήρων ἀδελφῶν μας, ἀπευθύνομεν θερμοτάτην ἱκεσίαν φιλοστόργῳ μητρί μας Ἑλλάδι, νὰ ἀγωνισθῇ τὸν ἔσχατον ἀγῶνα καὶ μὴ μᾶς ἐγκαταλείπῃ εἰς δουλείαν καὶ σφαγὴν κατόπιν τόσων ὑπερλάμπρων νικῶν ἀητήτου στρατοῦ καὶ ποταμῶν αἱμάτων καὶ θυσιῶν Ἔθνους ἀνυπολογίστων. Ἐσμὲν ἕτοιμοι παρὰ τὸ πλευρὸν τοῦ στρατοῦ καὶ τῆς Κυβερνήσεως νὰ θυσιάσωμεν καὶ περιουσίαν καὶ ζωήν μας, ἵνα ὁ μέγιστος ἀλλὰ καὶ ἔσχατος οὗτος ἀγὼν τῆς φυλῆς στεφθῇ διὰ θριάμβου, σύνθημα ἔχοντες μόνον τὸ «Μολὼν Λαβέ». Ἐξ ὀνόματος πολιτῶν Σμύρνης, Ἀϊδινίου καὶ Ναζλίου καὶ τῶν πέραν τοῦ Μαιάνδρου ὁμαιμόνων ἀδελφῶν μας. Ὁ Σμύρνης Χρυσόστομος Ὁ Ἀνέων καὶ Τοποτηρητὴς Ἀϊδινίου Ἀλέξανδρος Ἐκ Σαράντα Ἐκκλησιῶν. Εὐλαβῶς παρακαλοῦμεν τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν καὶ τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν νὰ μὴ λιποψυχήσωσιν ἀπέναντι σχεδιαζομένου παρὰ πᾶν θεῖον καὶ ἀνθρώπινον δίκαιον ὑπὸ Συμμάχων ἀδίκου καὶ ἀνηκούστου σφαγιασμοῦ Ἑλληνισμοῦ καὶ λοιπῶν χριστιανικῶν πληθυσμῶν ἄρτι ἀπελευθερωθέντων βοηθείᾳ ἡρωϊκοῦ ἐθνικοῦ στρατοῦ ὑποστάντος ἀνεκδιηγήτους ὑλικάς τε καὶ ἠθικὰς θυσίας καὶ οὐδαμῶς ὑποχωρήσωσιν εἰς ἀτίμους ἀξιώσεις προαιωνίου δημίου. Ἐξορκίζομεν πάντας, ἵνα ὀχυρούμενοι ὄπισθεν προαιωνίου ἐθνικοῦ συμβολαίου καὶ ἐν ὀνόματι τοῦ ἱεροῦ αἵματος τῶν εὐγενῶν θυμάτων τῶν πεσόντων ἐπὶ τοῦ πεδίου τῆς τιμῆς καὶ τοῦ καθήκοντος ὑπὲρ τοῦ ἐθνικοῦ ἀγῶνος ἀποκρούσητε ὁμοφώνως παράδοσιν βωμῶν καὶ ἑστιῶν ἀπολαυσάντων ἐλευθερίας ἀδελφῶν εἰς αἱμοδιψεῖς ὑαίνας τῶν στεππῶν τῆς Ἀσίας. Ἀνενδοιάστως πεποίθαμεν ὅτι οὐδεὶς Ἕλλην πληρεξούσιος θέλει ὑψώσει παράχορδον φωνὴν ἢ θέλει φανῆ ἐπιλήσμων τῶν ἐθνικῶν αὑτοῦ παραδόσεων καὶ ὑστερήσει εἰς τὸ συναίσθημα ἐθνικοῦ ἄλγους καὶ συναίνεσιν εἰς τὴν ἐπαπειλοῦσαν ἐθνικὴν συμφορὰν νῦν ὁπότε ἅπαξ ἅπας ὁ Ἑλληνισμός, στοιχῶν τῷ παραδείγματι τῶν μεγάλων αὑτοῦ πατέρων τοῦ 21, πρόθυμος ἀποδύεται ὑπὸ τὴν ἡγεσίαν τῆς Μητρὸς Ἑλλάδος εἰς τὸν ὑπὲρ πατρίων ἀγῶνα. Ὁ Πρόεδρος τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀρχιμανδρίτης Βασίλειος. Ἐκ Μυριοφύτου. Ἐνῶ τόσοι ἀκόμη εὐρωπαϊκοὶ Μικρασιατικοὶ ἑλληνικοὶ πληθυσμοὶ στενάζουσι ὑπὸ τὸ πέλμα τοῦ ἀγρίου κατακτητοῦ, προτείνεται ἐκ νέου ὑποβολὴ ὑπὸ τὸν αἱμοσταγῆ ζυγὸν τμήματος Θράκης καὶ ὁλοκλήρου ἐλευθερωθείσης Μικρασιατικῆς Ἑλλάδος. Ἐν ὀνόματι τοῦ ἐσταυρωμένου κοινοῦ ἡμῶν Σωτῆρος ἱκετεύω ἐκ μέρους καὶ Θράκης καὶ λαοῦ δικαιοδοσίας καὶ ἰδιαιτέρας Πατρίδος μου ἐνεργήσητε συντόνως πρὸς μὴ πραγματοποίησιν τοιούτων προτάσεων, συντελέσητε δὲ ἐξ ἐναντίας ὑπὲρ ἐπεκτάσεως τῆς ἑλληνικῆς κυριαρχίας εἰς φυσικὰ καὶ ἱστορικὰ τοῦ Ἑλληνισμοῦ ὅρια. Ἡ ἐκ νέου ὑποδούλωσις ἐλευθερωθέντων τμημάτων τῆς Ἑλλάδος, θὰ ἦτο ἡ μεγίστη ἐνθάρρυνσις τῶν κακούργων εἰς συνέχισιν τῶν εἰδεχθῶν αὐτῶν ἐγκλημάτων, ὧν καὶ ἡ ἐπαρχία μου ὑπῆρξεν οἰκτρὸν Θέατρον, θὰ ἀπετέλει δὲ στῖγμα ἀνεξάλειπτον ὁλοκλήρου τοῦ χριστιανικοῦ πολιτισμοῦ καὶ θὰ προὐκάλει φοβερώτερον αἱματοκύλισμα τοῦ λαοῦ, μὴ ἐννοοῦντος κατ’ οὐδένα τρόπον νὰ παραδοθῇ εἰς τοὺς σφαγεῖς του ἢ νὰ ἀφήσῃ εἰς αὐτοὺς ἀδελφοὺς μεθ’ ὧν ἀδιάσπαστος ἡ ἑνότης. Ἂς μὴ θελήσωσι τοῦτο αἱ πεπολιτισμέναι Κυβερνήσεις δι’ ὄνομα τοῦ Ἐσταυρωμένου. Ὁ Μητροπολίτης Μυριοφύτου Περιστάσεως Σωφρόνιος Ἐκ Σοφάδων. Λαὸς κωμοπόλεως Σοφάδων μετὰ τελετὴν δοξολογίας ἐπὶ τῇ ἐθνικῇ μας παλιγγενεσίᾳ, ἐζητωκραύγασεν ὑπὲρ τῆς ἀκεραιότητος τοῦ Θρακικοῦ ἐδάφους, καὶ ἐξέφρασεν ἀποτροπίασίν του κατ’ ἀποφάσεων Συμμάχων Δυνάμεων συμπολεμησάντων ὑπὲρ δικαίου ἐθνῶν. Ὁ Πρόεδρος τῆς Κοινότητος Κάλφας Ἐκ Μαλγάρων. Ὁ λαὸς Μαλγάρων Θράκης ἐπὶ τῷ ἀκούσματι ἀποφάσεως περὶ μεταρρυθμίσεως συνόρων ἑλληνικωτάτης Θράκης καὶ παραδόσεως χριστιανικοῦ πληθυσμοῦ εἰς δημίους Τούρκους, ἐν θυελλώδει συναγερμῷ σήμερον ἐξεδήλωσεν ἔντονον τὴν κατάπληξίν του καὶ τὴν ἀγρίαν ἀγανάκτησιν κατὰ σχόντων τοιαύτην στυγερὰν ἀπόφασιν καὶ μιᾷ βοῇ διεδήλωσαν, ἄνδρες, γυναῖκες καὶ παιδιὰ ὅτι προτιμῶσιν ἔντιμον θάνατον ἢ νέαν ἄτιμον ὑποδούλωσιν ὑπὸ τὸν κτηνώδη ζυγὸν τῶν Τούρκων καὶ βροντοφωνοῦσι πρὸς τοὺς ἰσχυροὺς τῆς γῆς, ὅτι λαὸν ἐλευθερωθέντα διὰ τόσου αἵματος καὶ ὑπερήφανον διὰ τὰς τόσας θυσίας του παρὰ τὸ πλευρὸν τῶν μεγάλων Συμμάχων κατὰ τὰς κρισίμους αὐτῶν στιγμάς, δὲν δύνανται νὰ πωλήσωσιν ὡς ἀνδράποδα καὶ νὰ ὑποχρεώσωσι νὰ ζήσῃ εἰς δουλείαν ἀτιμωτικήν. Τονίζουσιν ὅτι ὁ Θρακικὸς λαὸς γνωρίζει κάλλιστα νὰ ἀποθνήσκῃ μὲ τὸ ὅπλον ἀνὰ χεῖρας ὑπὲρ τῶν βωμῶν του, ἰδέας καὶ τῶν ἐλευθεριῶν του. Παρακαλοῦμεν διαβιβάσατε Πρόεδρον Ἀμερικανικῆς Δημοκρατίας, Πρόεδρον Ἑλβετικῆς Ὁμοσπονδίας καὶ Ὑπουργοὺς Ἐξωτερικῶν Ἀγγλίας, Γαλλίας καὶ Ἰταλίας. Δήμαρχος Δαμιανὸς Χάστας, Ἀρχιερ. Ἐπίτροπος Ἑλλ. Κοινότητος, Παπᾶ–Μανώλης Ἀρχιερ. Ἐπίτροπος Ἀρμενικῆς Κοινότητος Δαίζατ Ἀσλανιάν, Δημογέροντες Ἀρμενικῆς Κοινότητος Ἀγόπ Δαμακορτζιάν, Ὀχανὲς Τατιοσιάν, Δημογέροντες Εὐάγγ. Μπακάλμπασης, Στ. Τικίδης, Ἀρχοντῆς Παρασκευᾶς. Πρόεδρος Ἀρμενικῆς Κοινότητος Ὀχανὲς Ἀβασιάν, Πρόεδρος Σωματείου Ἀναγέννησις «Αὐγοῦλα» Γ. Χρηστοφορίδου, Πρόεδρος Σωματείου «Νέα Ζωὴ» Γ. Χριστοδούλου. Ἐκ Λαγκαδᾶ. Σύσσωμος ὁ λαὸς τοῦ Λαγκαδᾶ καὶ τῶν περιχώρων συνελθὼν σήμερον εἰς ἔκτακτον καὶ πολυάριθμον συλλαλητήριον, ἀνεξαρτήτως φυλῆς καὶ θρησκεύματος. Ψηφίζει. Διαμαρτύρεται ἐντόνως κατὰ τῆς σκληρᾶς καὶ ἀδίκου ἀποφάσεως τῶν Συμμάχων Δυνάμεων· ποιεῖται ἔκκλησιν πρὸς τὰς αὐτὰς Δυνάμεις ν’ ἀναθεωρήσωσιν τὰς ἀποφάσεις των καὶ πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν Στρατὸν νὰ μὴ ἐγκαταλείψῃ μηδὲ σπιθαμὴν γῆς. Καταρτίζει Ἐπιτροπὴν ἐκ τῶν Ἀθαν. Καστρίτση, Ἐλευθ. Γρηγορούδη, Σταμ. Χρίστου, Θ. Γεωργιάδου, Ἀβδουραχμὰν Χασὰν καὶ Ἰσκενδὲρ Ἰσξίν καὶ ἐξουσιοδοτεῖ αὐτοὺς ὅπως διαβιβάσωσιν τηλ)κῶς τὸ παρὸν ψήφισμα πρὸς τὸν ἐν Γενούῃ τῆς Ἰταλίας εὑρισκόμενον κ. Πρωθυπουργόν, πρὸς τὸν Ἀρχιστράτηγον Παπούλαν καὶ τὴν Κυβέρνησιν. Ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀθαν. Καστρίτης, Ἐλευθ. Γρηγορούδης, Σταμ. Χρήστου, Θ. Γεωργιάδης, Ἰσκενδὲρ Ἰσξίν, Ἀβδουραχμὰν Χασάν Ἐκ Ναούσης. Σήμερον τὴν 10ην Ἀπριλίου ἡμέραν Κυριακὴν καὶ ὥραν 11 π.μ. ἐν τῇ Πλατείᾳ Ἐλευθερίας σύμπας ὁ λαὸς Ναούσης συνελθὼν ἐξ ἀφορμῆς τῶν καταπατουμένων δικαιωμάτων τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους καὶ Ἔθνους καὶ ἐν τῇ ἰδέᾳ τῆς Μακεδονικῆς ζωῆς καὶ ἱστορίας, εἰς αὐθόρμητον συλλαλητήριον, ψηφίζει. 1) Ἀποκηρύττει τὰς ὑπὸ τῶν ἀντιπροσώπων τῶν Συμμάχων Κυβερνήσεων ἀποφάσεις διὰ τὸν καθορισμὸν τῶν ὅρων τῆς εἰρήνης ὡς ἀποφάσεις ὅλως ξένας πρὸς τὸ πνεῦμα τῆς ἀληθοῦς συμμαχίας. 2) Διαμαρτύρεται διὰ τὴν ἐν χρόνοις χριστιανικοῦ πολιτισμοῦ ὑπὸ μεγάλων ἐμπόρων πώλησιν τῶν Ἐθνῶν. 3) Ζητεῖ τὴν καθυποχρέωσιν τῶν ἰσχυρῶν πρὸς τελείαν ἱκανοποίησιν τῶν θυσιῶν τοῦ Κράτους καὶ τὴν δικαίαν ἀμοιβήν του ἐπὶ τῶν λαφύρων τῆς Νίκης. 4) Ὑπενθυμίζει εἰς τοὺς Συμμάχους ὅτι ὁ κοινὸς μας ἀγὼν διεξήχθη ἐν τῇ σημαίᾳ τοῦ στρατοῦ πρὸς ἀπελευθέρωσιν τῶν ὑπὸ δουλείαν διαφόρων λαῶν καὶ λυπεῖται διότι ἔρχεται εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ κραυγάσῃ διὰ τὴν ὑπ’ αὐτῶν τελείαν λήθην τοῦ προγράμματος τούτου. 5) Θέλει νὰ ἐλπίζῃ ὅτι ἐν τῇ συναισθήσει τῶν Συμμάχων Λαῶν ὑπὲρ τῆς δικαιοσύνης θὰ ἐπιδιωχθῇ καὶ θὰ ἐπέλθῃ ἡ ἀναθεώρησις τῶν ληφθεισῶν ἀποφάσεων τούτων. 6) Διαδηλοῖ πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν ὅτι τίθεται παρὰ τὸ πλευρὸν αὐτῆς εἰς τὸν ἐν ἑνώσει τῶν δυνάμεων τοῦ Κράτους ἀπαιτούμενον ἀγῶνα πρὸς διαφύλαξιν τῶν ὑπὸ τοῦ γενναίου Ἑλληνικοῦ στρατοῦ ἀπελευθερωθέντων ἀδελφῶν, πρὸς διεκδίκησιν τῶν ἐθνικῶν δικαίων καὶ τὴν ἀπόκτησιν τῆς ἀπαραγράπτου κληρονομίας μας. 7) Ἀναθέτει εἰς ἐπιτροπὴν ἀπαρτιζομένην ἐκ τῶν κ.κ. Θεολ. Τσακμάκη, Ἰω. Μπεχλιβάνου, Θωμᾶ Δ. Οἰκονόμου καὶ Νικολάου Γιαννιώτη τὴν διαβίβασιν τοῦ παρόντος εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸν Πρόεδρον τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως. Ἡ Ἐπιτροπὴ Θεολ. Τσακμάκης, Ἰωάν. Μπεχλιβάνος, Δ. Οἰκονόμου, Νικόλαος Γιαννιώτης. Ἐκ Μανσούρας. Ἡ κοινότης Μανσούρας κατόπιν δοξολογίας ἐπὶ ἐθνικῇ ἑορτῇ ὑποβάλλει εἰς τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν τὰς εὐχάς της ὅπως πάντες ἡνωμένοι διεκδικήσωσι τὰ δίκαια τοῦ Κράτους, συνεχίζοντες ἀγῶνα τελειωτικῆς ἀπελευθερώσεως τῆς Μικρᾶς Ἀσίας. Ὁ Πρόξενος καὶ ἀ. α. Α. Παπαγιαννόπουλος Ἐκ Μυριοφύτου. Ἔναυλοι ἠχοῦσιν εἰς τὰ ὦτα ἡμῶν οἱ ἐνθουσιώδεις καὶ ἀποφασιστικοὶ λόγοι, οἱ ἀνεξαρτήτως κομματικῶν διαιρέσεων ῥηθέντες ἐπὶ τῇ προταθείσῃ ἀναθεωρήσει τῆς συνθήκης τῶν Σεβρῶν· ἐν τῇ αὐτῇ ὁμοφωνίᾳ δὲν ἀμφιβάλλομεν καὶ σήμερον ὅτι πᾶσα ἐν Εὐρώπῃ ἢ Ἀσίᾳ μείωσις ἑλληνικῆς ἐλευθερίας ἀγλαισθείσης ἔκτοτε ἔτι μᾶλλον διὰ νέων ἐνδόξων ἀγώνων ὑπὸ ἡγεμόνι ἀμφοτέρων κρατερῶν αἰχμῇ καὶ ἀγαθῷ Βασιλεῖ, ἀποκρουσθήσεται βροντοφώνως ὑπὸ τῆς ἐπαναλαμβανούσης τὰς ἐργασίας αὐτῆς Ἐθνοσυνελεύσεως, ἧς τοὺς ἀντιπροσώπους χαιρετίζομεν μετὰ ταπεινῶν μὲν διαπύρων δὲ εὐχῶν καὶ εὐλογιῶν καὶ μετ’ ἀγωνίας ποιμένων καὶ τέκνων ἄρτι ἐλευθερωθείσης πολυποθήτου πρωτευούσης ἑλληνικῆς χώρας. Μητροπολίτης Μυριοφύτου καὶ Περιστάσεως Σωφρόνιος.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Συνέλευσιν τὰ ἑξῆς: Ὁ Σύλλογος καπνοπαραγωγῶν, τὸ Σωματεῖον κρεοπωλῶν, αἱ Μουσουλμανικαὶ συνοικίαι καὶ οἱ Σύμβουλοι τῶν συνοικιῶν Ξάνθης ἐπὶ τῇ πληροφορίᾳ τῆς ἀπολύσεως τοῦ Δημάρχου αὐτῶν παρακαλοῦσιν, ὅπως ἀνασταλῇ ἡ τυχὸν ἀπόλυσίς του. Ὁ Πολιτικὸς Σύλλογος καὶ τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον Ξάνθης ἐπὶ τῇ εἰδήσει τῆς ἀπολύσεως τοῦ Δημάρχου Ξάνθης παρακαλοῦσι τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως ἀνακληθῇ ἡ τυχὸν αὐτοῦ ἀπόλυσις. Τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τοῦ Σωματείου Παντοπωλῶν, ἡ Ἀρμενικὴ Κοινότης, ἡ Ἰσραηλιτικὴ καὶ οἱ ἀποτελοῦντες τὸ Κοινοτικὸν Σῶμα Ξάνθης, ἐπὶ τῇ πληροφορίᾳ τῆς ἀπολύσεως τοῦ Δημάρχου αὐτῶν, παρακαλοῦσιν ὅπως ἀνασταλῇ τὸ τοιοῦτον Β. Διάταγμα. Διάφορα Διοικητικὰ Συμβούλια Ξάνθης ἐπὶ τῇ εἰδήσει τῆς ἀπολύσεως τοῦ Δημάρχου αὐτῶν διαμαρτύρονται καὶ παρακαλοῦσι τὴν Κυβέρνησιν ὅπως ἀνασταλῇ τὸ Β. Διάταγμα τῆς ἀπολύσεως τοῦ λαοφιλοῦς Δημάρχου. Ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ λαοῦ Ἀγουλινίτσης καὶ τῶν περιχώρων ζητεῖ ὅπως ὁ ἐπισιτισμὸς γίνηται διὰ σίτου ἀλευροποιουμένου ἐν τῇ περιφερείᾳ των. Πολιτικοὶ συνταξιοῦχοι τοῦ Νομοῦ Ἀρκαδίας ἱκετεύουσι τὴν Σεβαστὴν Κυβέρνησιν, ὅπως λάβῃ μέτρα διὰ τὴν οἰκονομικήν των ἐνίσχυσιν. Κάτοικοι Βόλου διαμαρτύρονται διὰ τὴν μὴ ἄρσιν ἀπαγορεύσεως ἐξαγωγῆς νωπῶν ὀπωρῶν. Οἱ λειτουργοὶ τῆς Μ. Ἐκπαιδεύσεως τοῦ Νομοῦ Ἄρτης, ἐκφράζοντες τὴν εὐγνωμοσύνην των διὰ τὴν βελτίωσιν τοῦ μισθοῦ των, παρακαλοῦσιν ὅπως ὁ μισθὸς αὐτὸς παγιωθῇ. Ὁ Εὐάγγελος Μπαμνέρος, καθηγητὴς τῆς Ὠδικῆς καὶ ἐνοργάνου μουσικῆς, ζητεῖ ὅπως χαρακτηρισθῇ ὡς πρωτοβάθμιος καθηγητὴς ἀπὸ τοῦ Ἰουνίου 1918 λαμβάνων καὶ τὴν διαφορὰν τῆς μισθοδοσίας του. Οἱ ἀγωνισταὶ τῶν Μακεδονικῶν καὶ Ἠπειρωτικῶν ἀπελευθερωτικῶν ἀγώνων δι’ ἀναφορᾶς των αἰτοῦσι τὴν ἠθικὴν αὐτῶν ἱκανοποίησιν. Οἱ Παῦλος Χ. Πατέρας, Μιχ. Τσόντος καὶ Ἰωάννης Ν. Τσόντος, κάτοικοι Χανίων, τραυματισθέντες σοβαρῶς κατὰ τὸν Βορειοηπειρωτικὸν ἀγῶνα τοῦ 1914, οἱ μὲν δύο πρῶτοι μὲ τὸν βαθμὸν λοχαγοῦ, ὁ δὲ τρίτος μὲ τὸν βαθμὸν ὑπολοχαγοῦ ζητοῦσι τὴν χορήγησιν ἀναλόγου συντάξεως. Ὁ Ἱερατικὸς Σύνδεσμος Κορινθίας δ’ ὑπομνήματός του ζητεῖ τὴν βελτίωσιν τῆς μισθοδοσίας τοῦ ἐνοριακοῦ κλήρου. Οἱ σιγαροποιοὶ Χαλκίδος, πληροφορηθέντες τὴν ψήφισιν νομοσχεδίου, καταργοῦντος τὴν δʹ ποιότητα σιγαρέττων, παρακαλοῦσι τὴν Κυβέρνησιν ὅπως μὴ ψηφισθῇ τοιοῦτος νόμος. Ὁ Περικλῆς Γραβάνης, συνταγματάρχης, ὑποβάλλει ἀντίγραφα ἀναφορῶν ἀπευθυνθεισῶν πρὸς τὸν κ. Πρωθυπουργὸν καὶ τὸν Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, ζητῶν ὅπως ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν ὡς ἀφορῶσαι εἰς τὰ τῆς προαγωγῆς του. Οἱ ἀδελφοὶ Μουλᾶ ἐκ Θεσσαλονίκης ζητοῦσιν ὅπως τοῖς δοθῇ τὸ ἀντίτιμον διαφόρων εἰδῶν ἀνηκόντων αὐτοῖς καὶ ἐπιταχθέντων. Ὁ Δήμαρχος Ἄρτης ὑποβάλλει αἴτησιν κατοίκων, περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ Κυριακῆς ἀναπαύσεως. Οἱ Δημόσιοι ὑπάλληλοι Ζακύνθου ὑποβάλλουσιν ὑπόμνημα ζητοῦντες νὰ ἀπαλλαχθῶσι τοῦ συνθετικοῦ φόρου. Ἡ Πανθεσσαλικὴ Ἀγροτικὴ Ἕνωσις διὰ ψηφίσματός της διαμαρτύρεται διὰ τὴν μὴ ψήφισιν τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου. Ὑπότροφοι φοιτηταὶ τοῦ Κράτους τῆς Φιλοσοφικῆς καὶ Μαθηματικῆς Σχολῆς, λόγῳ οἰκονομικῶν δυσχερειῶν ἐκ τῆς μὴ ἀποδόσεως τοῦ καθωρισμένου ἐπιδόματος, παρακαλοῦσι τὴν Κυβέρνησιν ὅπως ἐπισπευθῇ ἡ ψήφισις τοῦ ἀφορῶντος αὐτοὺς νομοσχεδίου. Ὁ σύνδεσμος χηρῶν καὶ ὀρφανῶν θυγατέρων τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ στρατοῦ, ὑποβάλλει θερμὴν παράκλησιν ὅπως βελτιωθῇ ἡ σύνταξίς των. Ὁλόκληρος ὁ πληθυσμὸς τῆς κωμοπόλεως Γιαννιτσοῦς, διαμαρτυρόμενος διὰ τὰς πιέσεις καὶ φθορὰς περιουσιῶν τὰς προερχομένας ἐκ τῶν ὑπὸ τὴν ἐξουσίαν τοῦ ταγματάρχου Δημητρακοπούλου καταδιωκτικῶν ἀποσπασμάτων, παρακαλεῖ τὴν Κυβέρνησιν ὅπως ἀπαλλαχθῇ τούτων. Τὸ Ἐργατικὸν Κέντρον Θεσσαλονίκης διαμαρτύρεται διὰ τὴν ἀδικαιολόγητον ἀπαγόρευσιν τῶν δικαιωμάτων τῆς ἐργατικῆς τάξεως ὅπως ἀποφασίζῃ ἐλευθέρως τὰ συμφέροντά της διὰ συγκεντρώσεων καὶ συζητήσεων. Ὁ σύνδεσμος Δημοσίων ὑπαλλήλων Σερρῶν ὑποβάλλει παράκλησιν ὅπως εἰς τὴν ἐπιτροπὴν μελέτης τοῦ νομοσχεδίου τῶν Δημοσίων ὑπαλλήλων συμμετάσχωσι καὶ κατώτεροι ὑπάλληλοι. Ὁ σύνδεσμος κυνηγῶν Θεσσαλονίκης ὑποβάλλει σχέδιον νόμου περὶ θήρας, ἔχοντος σκοπὸν τὴν προστασίαν ἀφ’ ἑνὸς μὲν τῆς γεωργίας, ἀφ’ ἑτέρου δὲ τὴν πρόσοδον διὰ τὸ Κράτος. Ἔμμισθοι δικαστικοὶ κλητῆρες Ἀμαλιάδος ζητοῦσιν ὅπως αὐξηθῇ ὁ μισθός των εἰς τριακοσίας δραχμὰς μηνιαίως. Κάτοικοι Ραιδεστοῦ ζητοῦσι τὴν ἀπομάκρυνσιν τοῦ ἐκεῖ Διοικητοῦ τῆς Χωροφυλακῆς ταγματάρχου Γ. Πασσᾶ. Ἡ Καπνεργατικὴ Ὁμοσπονδία τῆς Ἑλλάδος παρακαλεῖ τὴν Κυβέρνησιν ὅπως γίνωσιν ἀποδεκτὰ τὰ ὑποβληθέντα αἰτήματα τοῦ συνδέσμου χηρῶν καὶ ὀρφανῶν τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Στρατοῦ. Ὁ Κτηματικὸς Σύλλογος Ἠλείας ὑποβάλλει ὑπόμνημα περὶ ἀμέσου προστασίας καὶ ἀσφαλείας τῶν κτημάτων ἐκ τῆς ποιμνιοβοσκῆς. Ὁ ἀνθυπολοχαγὸς Θεόδωρος Γιαννούλης ὑποβάλλει ὑπόμνημα παραπόνων διὰ τὴν μὴ προαγωγήν του. Ὁ Λουκᾶς Ἀλεξίου, κάτοικος Δαυλείας τοῦ τέως Δήμου Χαιρωνείας, ὑποβάλλει ἐδάφιά τινα εἰς τὸν κρατοῦντα νόμον περὶ διανομῆς τσιφλικίων. Οἱ ἔκτακτοι ταχυδρομικοὶ ὑπάλληλοι διευθύνσεως Ἑπτανήσου παρακαλοῦσιν ὅπως τύχωσιν ἐπιδόματος. Ὁ συνταξιοῦχος ἀνθυπολοχαγὸς Καλλιοντζῆς Γεώργιος, ζητεῖ αὔξησιν συντάξεως, ὡς παθὼν ἐν ὑπηρεσίᾳ. Ἡ λέσχη τῶν Δημοσίων ὑπαλλήλων Μακεδονίας ὑποβάλλει αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 24 τοῦ νόμου 1640 περὶ φορολογίας τῶν καθαρῶν προσόδων». Ἕλληνες ἔμποροι Κομοτινῆς, Ξάνθης καὶ Δεδεαγάτς ζητοῦσι τὴν ψήφισιν νόμου ὅπως πληρωθῶσι τὰ εἰς αὐτοὺς ὀφειλόμενα χρέη εἰς τὴν σημερινὴν ἀξίαν τῶν τουρκικῶν χρυσῶν λιρῶν. Ὁ Κωνσταντῖνος Λάμπρου, ἀπόστρατος ταγματάρχης, ζητεῖ ὅπως βελτιωθῇ ἡ σύνταξίς του. Ὁ Γ. Μαρωθόδωρος, δημοδιδάσκαλος, ποιεῖται ἔκκλησιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ὅπως ἱκανοποιηθῇ διὰ τὸν διωγμὸν ὅν ὑπέστη. Οἱ Κωνστ. Ν. Καρβέλλης καὶ Μιχαὴλ Πετυχάκης ὁ αʹ γραμματεὺς Εἰρηνοδικείου Γρεβενῶν καὶ ὁ βʹ Θεσσαλονίκης, ἀμφότεροι ὑπηρετοῦντες ἤδη ἐν τῷ στρατῷ, ζητοῦσιν ὅπως τύχωσιν μισθοδοσίας συμφώνως τῷ νόμῳ 425. Ὁ Σταμάτιος Σπύρου ταγματάρχης, παρακαλεῖ ὅπως τὸ δάνειον χρησιμεύσῃ πρὸς θεραπείαν τῶν ἀναγκῶν τῆς πατρίδος καὶ οὐχὶ πρὸς αὔξησιν τῶν μισθῶν τῶν ὑπαλλήλων καὶ ἀξιωματικῶν. Ἡ ὁμοσπονδία τῶν ἐπαγγελματιῶν Ἀθηνῶν παρακαλεῖ ὅπως ἡ Κυβέρνησις λάβῃ μέριμναν περὶ τοῦ τρόπου τῆς πληρωμῆς χρεῶν παρ’ ἡμεδαπῶν πρὸς ἀλλοδαπούς. Ὁ Δικηγορικὸς Σύλλογος Ἠλείας ἐκφέρει γνώμας διὰ τὴν μὴ ψήφισιν τοῦ δικαστικοῦ νομοσχεδίου. Ὁ Φώτιος Φριμεντίδης, ἐργαζόμενος συνεχῶς ἀπὸ τοῦ 1883 μέχρι σήμερον ὡς μάγειρος εἰς τὴν Σχολὴν τῶν Εὐελπίδων, ζητεῖ νὰ τῷ χορηγηθῇ ἀνάλογος σύνταξις. Ὁ Ἀνδρέας Μορφογένης καὶ λοιποὶ παθόντες διὰ πολιτικοὺς λόγους, κάτοικοι τῆς Σπάρτης, ζητοῦσι τὴν τοποθέτησιν εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον δύο δικαστῶν διὰ τὴν ἐκδίκασιν τῶν αἰτήσεών των. Οἱ Δημόσιοι ὑπάλληλοι, οἱ ὑπηρετοῦντες ἐν Πάτραις, ζητοῦσι τὴν χορήγησιν προσθέτου ἐπιδόματος 10% ἐπὶ τοῦ παγίου μισθοῦ των, ὡς ἐνομοθετήθη καὶ διὰ τοὺς δικαστικούς. Ὁ Δημήτριος Εὐσταθ. Σταθάκος, διατελέσας ἀνθυπομοίραρχος ἐν τῇ Αὐτονόμῳ Ἠπείρῳ, ὑποβάλλει αἴτησιν περὶ κατατάξεώς του εἰς τὴν χωροφυλακήν. Ἡ Πανελλήνιος Ἕνωσις Τραυματιῶν πολέμου ὑποβάλλει ὑπόμνημα πρὸς τὴν Συνέλευσιν δι’ οὗ προτείνει διαφόρους τροπολογίας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου περὶ ἀπονομῆς συντάξεως εἰς τοὺς Τραυματίας. Ὁ πληρεξούσιος κ. Δ. Βινιεράτος αἰτεῖται τρίμηνον ἄδειαν ἀπουσίας διὰ τὸ ἐξωτερικὸν διὰ λόγους ὑγείας. (Συναινέσει τῆς Συνελεύσεως ἡ ἄδεια χορηγεῖται). Ὁ πληρεξούσιος κ. Π. Δαγκλῆς ἐξ ὀνόματος τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων ὑποβάλλει διαμαρτυρίαν διὰ τὴν σύλληψιν τῶν δημοκρατικῶν Φιλελευθέρων. Τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης διαβιβάζει τὰς κάτωθι αἰτήσεις περὶ παροχῆς ἀδείας πρὸς ποινικὴν δίωξιν πληρεξουσίων. αʹ) τοῦ Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν Αἰγαίου διὰ τὸν πληρεξούσιον Ψαρρῶν κ. Α. Ἀράπην. βʹ) τοῦ Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν Θεσσαλονίκης διὰ τὸν πληρεξούσιον Φλωρίνης κ. Π. Παπαθανασίου. (Ἀμφότεραι θέλουσι παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἁρμοδίαν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ἐπιτροπήν). Οἱ πληρεξούσιοι Φλωρίνης κ. Μ. Μπατρῖνος, Σῖμος Λιούμπης, Γ. Φιλιππίδης, Γ. Χατζῆς, Ι. Χρηστάκης, Φ. Δραγούμης καὶ Π. Παπαθανασίου, ὑποβάλλουσιν πρότασιν νόμου «περὶ ἐνοικίου φόρου δεκάτης Φλωρίνης 1916». Οἱ πληρεξούσιοι κ. κ. Σ. Δεληγιάννης, Β. Λεόπουλος κλπ. ὑποβάλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μέτρων ἀφορώντων τοὺς Δημοσίους ὑπαλλήλους». Οἱ πληρεξούσιοι κ. κ. Χ. Ζαρίμπας, Α. Βιτάλης, Κ. Οἰκονομίδης κλπ. ὑποβάλλουσι πρότασιν ὅπως τὸ νομοσχέδιον «περὶ κανονισμοῦ τοῦ μισθοῦ τῶν Ἀξιωματικῶν» κηρυχθῇ ὡς κατεπεῖγον. (Συναινούσης τῆς Συνελεύσεως ἡ πρότασις γίνεται δεκτή). Ὁ πληρεξούσιος κ. Δ. Πετρακάκος ὑποβάλλει τροπολογίαν εἰς τὸ «περὶ Ἱερατικῶν Σχολῶν» σχέδιον νόμου. Ὁ πληρεξούσιος κ. Φ. Μοσχούλας ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ παροχῆς ἀμνηστείας εἰς τοὺς μέχρι τῆς 15ης Μαΐου προσελευσομένους εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατεύματος». Ὁ πληρεξούσιος κ. Δ. Βοκοτόπουλος ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ ἐκκλησιαστικῆς ἀφομοιώσεως ἐν ταῖς νέαις χώραις τοῦ Βασιλείου». Ὁ αὐτὸς κ. πληρεξούσιος ὑποβάλλει πρότασιν ψηφίσματος «περὶ τινῶν ἐγκλημάτων ἐξαιρουμένων τῆς δικαιοδοσίας τῶν ἐνόρκων». Ὁ πληρεξούσιος κ. Α. Μεσηνέζης, ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ ἰσχύοντος ὀργανισμοῦ τῆς 19 Δεκεμβρίου 1888, διὰ τὸ Ἱερὸν Ἵδρυμα τῆς Εὐαγγελιστρίας Τήνου, καὶ καταργήσεως τῶν σχετικῶν περὶ τούτου Νόμων 2241 τοῦ ἔτους 1920, ΑΦΖʹ τοῦ ἔτους 1887 καὶ ΦΞΗʹ τοῦ 1878». Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἔχει τὸν λόγον ὅπως ὑποβάλλει σχέδια νόμου.

§4Α. ΑΡΓΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Συνέλευσιν δύο νομοσχέδια, ἀναφερόμενα εἰς ἕν καὶ τὸ αὐτὸ θέμα τῆς βελτιώσεως τῆς φυτοπαθολογικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας. Ἡ τελευταία ἀνὰ πᾶσαν τὴν Ἑλλάδα κίνησις ἐν σχέσει πρὸς τὴν καταπολέμησιν τοῦ δάκου τοῦ καταστρέφοντος τὰς ἐλαίας κατέστησε κτῆμα κοινὸν τὴν ἀνάγκην τῆς βελτιώσεως τῆς φυτοπαθολογικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας. Πᾶν ὅ,τι ὅλοι οἱ κόποι τοῦ γεωργοῦ καὶ ὅλαι αἱ συνθῆκαι αἱ κλιματολογικαὶ θὰ ἠδύναντο νὰ ἀποδώσωσι εὑρίσκονται ἐνώπιον ἑνὸς ἐχθροῦ, τοῦ ἐχθροῦ τῶν ἐντόμων, τῶν μυκήτων διαφόρων ζωϋφίων, τὰ ὁποῖα καταστρέφουν ὅ,τι οἱ κόποι τοῦ γεωργοῦ ἠδύναντο ν’ ἀποδώσουν. Ἡ φυτοπαθολογικὴ ὑπηρεσία ἀποβλέπει εἰς τὴν καταπολέμησιν ὅλων αὐτῶν τῶν ἐχθρῶν τοῦ γεωργοῦ. Ἡ ὑπηρεσία αὕτη εὑρίσκεται μέχρι τῆς ὥρας, ἀτυχῶς εἰς τὰ σπάργανα. Διὰ τῶν δύο ὑποβαλλομένων νομοσχεδίων ἀφ’ ἑνὸς ἀναδιοργανοῦται ἡ κεντρικὴ ὑπηρεσία ἐν τῷ Ὑπουργείῳ καὶ ἀφ’ ἑτέρου ἡ ἐξωτερικὴ ὑπηρεσία ἡ φυτοπαθολογική. Τὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα δύναται ν’ ἀποδώσῃ ἡ φυτοπαθολογικὴ ὑπηρεσία εἰς τὸ Κράτος εἶναι ἀνυπολόγιστα, διότι ὅτι γίνεται ὡς πρὸς τὴν ἐλαίαν, γίνεται καὶ ὡς πρὸς πάντα τὰ προϊόντα τῆς γῆς, διὰ τὰ ὁποῖα ἡ πεῖρα ἀπέδειξεν ὅτι συνήθως κινδυνεύει τὸ ¼ ἂν μὴ τὸ ⅓ ἐξ αὐτῶν, ἂν δὲν καταπολεμηθῇ ὁ ἐχθρὸς αὐτός.

§5Χ. ΜΗΤΣΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ. Κύριε Ὑπουργέ, ἀφοῦ εἰσάγετε νομοσχέδια ὑπὲρ τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς, ν’ ἀποβλέψητε εἰς τὴν ἀνάγκην, ἡ ὁποία ὑπάρχει περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου τῶν γεωργικῶν συνεταιρισμῶν καὶ τῶν συνεταιρισμῶν ἰδιοκτησίας.

§6Α. ΑΡΓΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Τὸ ζήτημα τῶν συνεταιρισμῶν ἰδιοκτησίας θὰ ἀπασχολήσῃ προσεχῶς τὴν Συνέλευσιν. Διὰ τὸ ζήτημα τῶν γεωργικῶν συνεταιρισμῶν θὰ γίνῃ συζήτησις κατὰ τὴν ὑποβολὴν τῶν σχετικῶν νομοσχεδίων.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας ὑποβαλλόμενα νομοσχέδια εἶναι τὰ ἑξῆς. 1) Περὶ ὀργανισμοῦ κεντρικῆς φυτοπαθολογικῆς ὑπηρεσίας καὶ 2) Περὶ ὀργανισμοῦ ἐξωτερικῆς φυτοπαθολογικῆς ὑπηρεσίας. Δέχεται ἡ Συνέλευσις ὅπως ταῦτα κηρυχθῶσι κατεπείγοντα;

§8ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Μπαλτατζῆς (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν), ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ αὐξήσεως τῆς διὰ τοῦ νόμου 2254 ἐγκριθείσης δαπάνης δι’ ἀπαραιτήτους καὶ ἐπειγούσας μεταρρυθμίσεις καὶ συμπληρώσεις τοῦ κτιρίου τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν μέχρι τοῦ ποσοῦ τῶν δραχμῶν 215.000» ζητεῖ δὲ ὅπως κηρυχθῇ κατεπεῖγον καὶ γένηται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν.

§10Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἀποκρούω τὴν πρότασιν ταύτην καὶ συνιστῶ ὅπως λειτουργήσῃ ὁ Κανονισμὸς τῆς Συνελεύσεως ἐπὶ τοῦ προκειμένου.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπίσης ὁ κ. Γ. Μπαλτατζῆς (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν), ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 12 τοῦ νόμου 613 τῆς 16 Ἰανουαρίου 1915 περὶ ἱδρύσεως τάγματος τιμῆς ὑπὸ τὸ ὄνομα Γεωργίου τοῦ Αʹ». Ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἔχει τὸν λόγον.

§12Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὡς κατὰ τὴν τελευταίαν συνεδρίασιν, καθ’ ἣν διεκόπησαν αἱ ἐργασίαι τῆς Ἐθνικῆς Συνελεύσεως, ἐλέχθη, μετέβην εἰς Γένουαν ὡς ἀντιπρόσωπος τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως μετὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Ἡ Συνδιάσκεψις τῆς Γενούης ἐπελήφθη τῶν σοβαρωτάτων προβλημάτων, τὰ ὁποῖα περιλαμβάνονται ἐν τῷ προγράμματι τῷ συνταχθέντι εἰς τὰς Κάννας. Αἱ ἐργασίαι ἐξακολουθοῦσιν ἀκόμη καὶ πάντες ὀφείλομεν νὰ ἐκφράσωμεν ζωηρὰν τὴν εὐχήν, ἵνα αἱ προσπάθειαι τῶν ἐκεῖ ἐργαζομένων στεφθῶσιν ὑπὸ ἐπιτυχίας καὶ ἐπιτευχθῶσι τὰ ἀγαθὰ τὰ ὁποῖα ἡ Εὐρώπη καὶ πέραν ἀκόμη τῆς Εὐρώπης ὁ κόσμος ἀπεκδέχονται ἐκ τῆς λύσεως τῶν ζητημάτων, τὰ ὁποῖα ἀπασχολοῦσι τὴν Διάσκεψιν. Ἠναγκάσθην νὰ ἐπανέλθω διὰ τὴν ἐπανάληψιν τῶν ἐργασιῶν τῆς Ἐθνικῆς Συνελεύσεως ἐν τῷ μεταξύ. Τὰ τοῦ ἐθνικοῦ ἡμῶν ζητήματος εὕρηνται εἰς τὸ αὐτὸ σημεῖον, τὸ ὁποῖον γνωρίζετε. Ἤτοι ἔχομεν τὴν πρότασιν τῆς ἀνακωχῆς, εἰς τὴν ὁποίαν ἐδόθη ἐκ μέρους ἡμῶν ἀπάντησις ἀποδεχομένη ταύτην, δὲν ἔχομεν ὅμως ἀκόμη ἀπάντησιν ἐκ μέρους τοῦ ἐχθροῦ ἐπὶ τῆς προτάσεως ταύτης. Ἐξ ὅσων κοινῶς εἶναι γνωστόν ὁ ἐχθρὸς ἔδωκεν ἀπάντησιν εἰς τὰς παρεμβαινούσας Δυνάμεις, ἥτις ἐκρίθη ὑπ’ αὐτῶν ἀνεπαρκὴς καὶ ὡς τοιαύτη δὲ δὲν ἐγένετο δεκτή, δοθείσης εἰς αὐτὴν ἀπαντήσεως μὴ ἀποδεχομένης ταύτην. Ἐπὶ ταύτης δὲ τῆς ἀπαντήσεως ἑτέρα ἀπεστάλη ἀπάντησις ἐκ μέρους τῆς Τουρκίας καὶ ἐν τούτῳ τῷ σημείῳ εὑρίσκονται τὰ πράγματα. Προσεχῶς βεβαίως θὰ ἐξελιχθῇ περαιτέρω ἡ τῶν Δυνάμεων παρέμβασις καὶ ἀναλόγως τῆς περαιτέρω αὐτῆς ἐξελίξεως θὰ κανονισθῇ καὶ ἡ στάσις τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως.

§13Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου κατόπιν τῶν ἀνακοινώσεων, εἰς τὰς ὁποίας προέβη ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Συνελεύσεως, νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ εἴπῃ, ἐὰν νομίζῃ τοῦτο εὔλογον καὶ ἐπίκαιρον, ποίαν εἶχε γνώμην ἐπὶ τῆς τροπῆς, τὴν ὁποίαν αἱ διαπραγματεύσεις αἱ διεξαγόμεναι μεταξὺ τῶν Συμμάχων Δυνάμεων καὶ τῆς Τουρκίας ἔλαβον. Αἱ διαπραγματεύσεις ἤρχισαν ἀπὸ τῆς προτάσεως τῆς ἀνακωχῆς. Ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἀπεδέχθη τὴν πρότασιν τῶν Συμμάχων Δυνάμεων. Ἀλλὰ μεταξὺ τῶν Συμμάχων Δυνάμεων σήμερον καὶ τῆς Κυβερνήσεως τῆς Ἀγκύρας, ἔτι δὲ τῆς Κυβερνήσεως τῆς Κωνσταντινουπόλεως, αἱ διαπραγματεύσεις ἔλαβον ἄλλην τροπήν, ἡ ὁποία ἐξάγει ταύτας ἀπὸ τὸ στάδιον τῆς ἀνακωχῆς καὶ εἰσάγει αὐτὰς εἰς τὸ στάδιον, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ ὀνομασθῇ στάδιον συζητήσεως ἐπὶ τῶν προκαταρκτικῶν ὅρων τῆς εἰρήνης. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἐὰν νομίζῃ ὅτι ἔχει νὰ ἀνακοινώσῃ παρατηρήσεις τινὰς ἐπὶ τῆς τροπῆς ταύτης, νὰ ἀνακοινώσῃ ταύτας.

§14Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ὑπάρχει πρὸς ἀνακοίνωσιν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως ἕτερόν τι παρὰ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον, ἐξέθηκα. Πρὸ τῆς ἀνακωχῆς ὑπεβλήθη καὶ εἰς ἡμᾶς καὶ εἰς τὸν ἐχθρὸν ἡ αὐτὴ πρότασις. Ἐπὶ τῆς προτάσεως ταύτης εἶναι γνωστὴ ἡ ἡμετέρα ἀπάντησις, ἐπίσης καὶ ἡ ἀπάντησις ἡ δημοσιευθεῖσα τῶν Τούρκων τῶν ἐν Κωνσταντινουπόλει καὶ τῶν ἐν Ἀγκύρᾳ. Ἐπὶ τῆς ἀπαντήσεως ταύτης γνωστὴ ἡ ἀπάντησις τῶν Δυνάμεων. Ἐπὶ τῆς ἀνταπαντήσεως ταύτης ἑτέρα ἀπάντησις τῶν Τούρκων. Ταῦτα ἔχουσι συμβῇ ἕως τώρα. Τί περαιτέρω θὰ συμβῇ, ὑποθέτω ὅτι ἡ Συνέλευσις θὰ συμφωνήσῃ μαζύ μου, ὅτι δὲν θὰ ἦτο ὀρθόν, νὰ προβῶ εἰς προρρήσεις.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Στράτος ἔχει τὸν λόγον.

§16Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Κατόπιν τῶν ἀνακοινώσεων τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, δὲν εἶναι δυνατὸν τὴν ἑσπέραν ταύτην νὰ λάβῃ χώραν συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἀπασχολοῦντος ὑπὲρ πᾶν ἄλλο τὴν Ἐθνικὴν Συνέλευσιν καὶ καὶ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ἐθνικοῦ ζητήματος. Ἀλλὰ νομίζω καθῆκόν μου νὰ ἐκθέσω παρατηρήσεις τινὰς ἐπὶ τῆς τροπῆς, τὴν ὁποίαν ἔλαβε τὸ ζήτημα ἐν βραχυτάτοις καὶ ἄνευ περαιτέρω ἀξιώσεων ἤ μόνον ἵνα θεωρηθῶσιν αὗται ὡς παρατηρήσεις. Κατόπιν τῆς προσκλήσεως τῶν δύο ἀντιπάλων ὅπως ἀποδεχθῶσι τὴν πρότασιν τῆς ἀνακωχῆς καὶ τῆς ἐκ μέρους τῆς Ἑλλάδος ἀποδοχῆς τῆς προτάσεως ταύτης, παρέμεινεν ἐκκρεμὴς ἡ συζήτησις μεταξὺ τῶν Συμμάχων Δυνάμεων καὶ τῶν δύο Τουρκικῶν Κυβερνήσεων ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς ἀνακωχῆς. Ἡ ἀπάντησις ὅμως τῆς Τουρκικῆς Κυβερνήσεως τῆς Ἀγκύρας ἐξῆλθε τοῦ ὁρίου τῆς συζητήσεως τῆς ἀνακωχῆς καὶ προέβη μέχρι τοῦ γενικοῦ θέματος τῶν προτάσεων τῆς εἰρήνης. Τὸ ἐπίμαχον ζήτημα, ἐπὶ τοῦ ὁποίου μάχεται διπλωματικῶς σήμερον ἡ Κυβέρνησις τῆς Ἀγκύρας ἀλλὰ καὶ ἡ Κυβέρνησις τῆς Κωνσταντινουπόλεως εἶναι τὸ ζήτημα τῆς ἐκκενώσεως τῆς Μικρᾶς Ἀσίας. Ὅπως καθορίσῃ θέσιν πλεονεκτικὴν ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου ἡ Κυβέρνησις τῆς Ἀγκύρας ἀνέμιξε ζήτημα ἀνακωχῆς καὶ προτάσεις εἰρήνης καὶ διὰ τῆς ἀναμίξεως ταύτης ἐπέτυχε μέχρι τοῦδε νὰ παραμερίσῃ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀνακωχῆς καὶ νὰ τοποθετήσῃ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ θέματος τῶν προτάσεων τῆς εἰρήνης. Ἡ ἀπάντησις δὲ τῶν Συμμάχων Δυνάμεων ἐπὶ τῆς ἀπαντήσεως τῆς Τουρκικῆς Κυβερνήσεως τῆς Ἀγκύρας κατέληξε εἰς τὸ νὰ ἐξαρτήσῃ τὴν ἔναρξιν τῆς προτεινομένης ἐκκενώσεως τῆς Μικρᾶς Ἀσίας οὐχὶ πλέον ἀπὸ τῆς ὑπογραφῆς τῆς εἰρήνης ἀλλ’ ἀπὸ τῆς ἀποδοχῆς τοῦ συνόλου τῶν προτάσεων τῆς προκαταρκτικῆς εἰρήνης μὲ ἐπιφυλάξεις τινάς. Τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος εἶναι ἔξω τῆς συζητήσεως ταύτης μὴ ἀπαντῆσαν ἐπὶ τῶν προτάσεων τῆς εἰρήνης. Καὶ δὲν ἠδύνατο νὰ ἀπαντήσῃ πρὶν ἢ λήξῃ τὸ ζήτημα τῆς ἀνακωχῆς τὸ ὁποῖον προέχει. Μὴ ἀπαντῆσαν ἐπὶ τῶν προτάσεων τῆς εἰρήνης δὲν εἶναι δεσμευμένον ποσῶς ἐκ τῶν συμβαινόντων. Ἀλλ’ εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι διεξάγεται συζήτησις μετὰ τοῦ ἑτέρου τῶν ἀντιπάλων ἐπὶ προτάσεων εἰρήνης αἵτινες στηρίζονται ἐπὶ γενικῶν τινῶν ἀρχῶν. Ἐξετέθησαν ἐν ταῖς προτάσεσι ταύταις γενικαὶ ἀρχαί, αἵτινες ἀνατρέπουσι πάσας τὰς προϋποθέσεις καὶ τοὺς σκοποὺς τοῦ διεξαχθέντος Εὐρωπαϊκοῦ πολέμου καὶ τοῦ μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Τουρκίας πολέμου. Ἀκριβῶς δὲ τὸν λόγον ἔλαβον ἵνα ἐπὶ τῶν ὅρων τούτων διατυπώσω τὰς παρατηρήσεις μου, αἵτινες δύνανται νὰ θεωρηθῶσι μᾶλλον ὡς μία διαμαρτυρία ὅτι τοιαῦται βάσεις δικαιολογητικαὶ τῆς εἰρήνης ἐτέθησαν. Ἡ Κυβέρνησις τῆς Κωνσταντινουπόλεως, ἀπαντῶσα εἰς τὰς Συμμάχους Δυνάμεις, ἀμέσως ἐπελήφθη τῆς εὐκαιρίας ἵνα ἐπὶ τῶν βάσεων τούτων στηριζομένη ζητήσῃ τὴν ἀπόδοσιν καὶ ὁλοκλήρου τῆς Ἀνατολικῆς Θράκης. Μία βάσις δικαιολογητικὴ τῶν προτάσεων τῆς εἰρήνης εἶναι ὅτι οὐδεὶς ἐν τῷ πολέμῳ εἶναι νικητὴς καὶ ἡττημένος, ὅτι ἡ εἰρήνη πρέπει νὰ εἶναι ἴση δι’ ἀμφοτέρους τοὺς ἀντιπάλους, καὶ ἑτέρα βάσις εἶναι ὅτι πρέπει νὰ ἀποκατασταθῶσιν αἱ μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Τουρκίας ἀμφισβητούμεναι Χῶραι εἰς τὸ Τουρκικὸν Κράτος, πλὴν τμήματος τῆς Ἀνατολικῆς Θράκης, ὡς ἀνήκουσαι εἰς τοῦτο κατὰ δικαίωμα. Ἡ Ἑλλὰς διεξήγαγε πόλεμον δι’ ἐθνικοὺς σκοπούς· δὲν διεξήγαγε πόλεμον ἐπὶ τῷ σκοπῷ ἵνα ἀμειφθῇ διὰ τὰς παρασχεθείσας εἰς τοὺς Συμμάχους ὑπηρεσίας. Διεξηγάγομεν πόλεμον ὅπως ἐπιτύχωμεν τὴν ἐθνικὴν ἡμῶν ἀποκατάστασιν. Ἄν ἐνυπάρχει ποῦ ἡ ἀντίληψις ὅτι ἡ Ἑλλὰς συνετάχθη παρὰ τὸ πλευρὸν τῶν Συμμάχων μόνον ἐπὶ τῷ σκοπῷ ἵνα ἐξυπηρετήσῃ τὴν συμμαχίαν, ἡ ἀντίληψις αὕτη δι’ ἡμᾶς εἶναι πεπλανημένη. Ἡ Ἑλλὰς συνετάχθη εἰς τὸν ἀγῶνα χάριν τῶν γενικῶν σκοπῶν τοῦ πολέμου ἐκ τῶν ὁποίων ἐξυπηρετεῖτο ἡ ἀποκατάστασις τοῦ ἑλληνικοῦ γένους. Οὕτω τιθεμένου τοῦ ζητήματος, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συζητηθῇ ζήτημα ἁπλῆς ἀμοιβῆς της, λόγῳ ὑπηρεσιῶν τὰς ὁποίας προσέφερεν εἰς τοὺς Συμμάχους, διότι ὑπηρεσίας μισθοφορικὰς εἰς οὐδένα προσέφερεν. Νομίζω, κύριοι, ὅτι εἶναι ἀδύνατον ἡ χώρα νὰ συζητήσῃ ἐπὶ βάσεων αἱ ὁποῖαι ἀκυροῦσιν ἐντελῶς τὰ ἐθνολογικὰ δίκαια τῆς χώρας ἀλλὰ καὶ τὰ στρατιωτικὰ ἀποτελέσματα τοῦ διεξαχθέντος πολέμου καὶ μεταβάλλουσι ταῦτα ὑπὲρ τοῦ ἀντιπάλου. Ἐθεώρησα ὀρθὸν, χωρὶς νὰ ἐννοῶ νὰ προκαλέσω κατὰ τὴν ἑσπέραν ταύτην πολιτικὴν συζήτησιν —ἡ συζήτησις ἄλλως τε θὰ διεξαχθῇ κατὰ τὴν προσήκουσαν ὥραν ἐντὸς βραχυτάτου χρόνου—ἐθεώρησα ὀρθόν, ἐπειδὴ ἔξω τῆς χώρας ἡμῶν ἀλλὰ καὶ εἰς βάρος ἡμῶν διεξάγονται τὴν στιγμὴν ταύτην συνεννοήσεις ἐπὶ τοιούτων προτάσεων εἰρήνης στηριζόμεναι, νὰ εἴπω ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Συνελεύσεως ὅτι αἱ προτάσεις αὗται καὶ κατὰ τὰς αἰτιολογίας των καὶ κατὰ τὰ συμπεράσματά των εἶναι ἔξω τῶν ἀρχῶν τοῦ μεγάλου πολέμου, εἶναι ἄδικαι καὶ κατὰ συνέπειαν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τύχωσι, κατ’ ἐμὴν τοὐλάχιστον ἀντίληψιν ἀποδοχῆς.

§17Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν νὰ εἶναι βεβαία, ἀσχέτως πρὸς τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ προλαλήσαντος, ὅτι τὸ γεγονὸς ὅτι δὲν καθίσταται δυνατὴ ἡ ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης ἀνάπτυξις πασῶν τῶν ἀπόψεων αἵτινες στηρίζουσι τὰ ἐθνικὰ ἡμῶν δίκαια, δὲν μαρτυρεῖ ὅτι αἱ ἀπόψεις αὗται δὲν εὕρηνται ἐν τῇ ψυχῇ καὶ τῇ διανοίᾳ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι καλοῦνται νὰ προστατεύσωσι τὰ δίκαια ταῦτα. Καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ δύνασθε νὰ εἶσθε βέβαιοι ὅτι οὐδὲν παραλείπεται ἐν τῇ ἑρμηνεύσει τῶν ἀπόψεων τῆς Ἑλλάδος πρὸς ἐκείνους οἵτινες τὴν στιγμὴν ταύτην παρεμβαίνωσιν πρὸς ἐπίτευξιν τοῦ τερματισμοῦ τοῦ μεταξὺ τῆς Τουρκίας καὶ ἡμῶν πολέμου. (Χειροκροτήματα).

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§19Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Λαμβάνω τὴ τιμὴν νὰ καταθέσω σχέδιον νόμου «περὶ ἀπονομῆς συντάξεως εἰς τὴν Λουκίαν χήραν Δημητρίου Ράλλη».

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖται νὰ κηρυχθῇ κατεπεῖγον τὸ ὑποβληθὲν νομοσχέδιον «περὶ ἀπονομῆς συντάξεως εἰς τὴν χήραν τοῦ ἀειμνήστου Δημητρίου Ράλλη».

§21Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Βεβαιότατα. Τὸ νομοσχέδιον ἔχει σκοπὸν νὰ ἀπονείμῃ φόρον τιμῆς, εἰς τὴν μνήμην τοῦ ἀειμνήστου Δημητρίου Ράλλη καὶ πρέπει νὰ ἀπονείμωμεν τὸν φόρον τῆς τιμῆς ταύτης.

§22Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ παρακαλέσω ἐπειδὴ κατὰ τὸ τέλος τῆς συνεδριάσεως ἡ Συνέλευσις εἶναι ὀλιγάριθμος, πρέπει δὲ νὰ εἶναι ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερον εὐάριθμος νὰ γίνῃ ἡ ψηφοφορία ἅμα εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Ἀργυρόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§24Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κατά τινα συνεδρίασιν, πρὸ τῆς διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν τῆς Συνελεύσεως, ἔλαβον τὴν τιμὴν ἀναφορικῶς πρὸς τὸ ζήτημα τῶν ἀναπήρων πολέμου, νὰ προτείνω τὰ ληπτέα κατὰ τὴν γνώμην μου μέτρα. Ἡ Κυβέρνησις ἔχει ὑποβάλει νομοθετικὰ μέτρα διὰ τοὺς ἀνικάνους πολέμου. Ἀλλὰ ταῦτα εἰσὶν ἀνεπαρκῆ. Ἡ ἐσωκοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ τῆς ὁποίας ἤμην εἰσηγητὴς ἐνέκρινε τὰ μέτρα ἅτινα ἐπρότεινον αὐτῇ. Ἡ Συνέλευσις ἐνώπιον τῆς ὁποίας ἐξέθηκε ταῦτα ὥρισε μίαν Κοινοβουλευτικὴν ἐπιτροπὴν ἥτις μοὶ ἔκαμε τὴν τιμὴν νὰ μοὶ ἀναθέσῃ, ἀφοῦ ἀπεδέχθη τὰς γενικὰς γραμμὰς τοῦ προσχεδίου τὴν εἰσήγησιν καὶ τὴν σύνταξιν νέων νομοσχεδίων ὡς καὶ τὴν σύνταξιν τῶν τροπολογιῶν τῶν ἤδη ὑποβεβλημένων. Ὑποβάλλω σήμερον τὰς τροπολογίας μόνον ὅσον ἀφορᾷ τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ἤδη ἐψηφίσθη κατ’ ἀρχὴν «περὶ ἀπονομῆς συντάξεως ἕνεκα στρατιωτικῆς καὶ ναυτικῆς ὑπηρεσίας». Διὰ τῶν τροπολογιῶν αὐτῶν συμπληροῦνται ὅλα τὰ κενὰ τοῦ ἤδη ὑποβεβλημένου νομοσχεδίου παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. τῶν Στρατιωτικῶν τὸ ὁποῖον οὕτω καθίσταται ἀρτιώτατον. Αὐτὸ καθ’ ἑαυτὸ τὸ ὑποβληθὲν νομοσχέδιον ἦτο ἄρτιον· ὑπῆρχον μόνον μερικαὶ παραλείψεις οὐσιαστικαὶ αἵτινες συνεπληρώθησαν. Δὲν πρόκειται νὰ γίνῃ σήμερον ἡ ἀνάπτυξις τῶν τροπολογιῶν αὐτῶν, ἀλλ’ ἁπλῶς νὰ ὑποβληθοῦν αἱ τροπολογίαι κατὰ τὴν πρώτην συνεδρίασιν τῆς ἐπαναλήψεως τῶν ἐργασιῶν διὰ νὰ πεισθῇ ὅλος ὁ κόσμος τῶν ἀνικάνων πολέμου ὅτι, οὔτε ἡ Συνέλευσις, οὔτε ἡ Κυβέρνησις, οὔτε ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἠμέλησαν νὰ ἐκτελέσουν τὸ καθῆκόν των ἔναντι τῶν μαχητῶν. Ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καὶ ἐγὼ ἔχομεν τὴν γνώμην, ὅτι αἱ συμπληρώσεις αἱ ὁποῖαι γίνωνται καὶ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα λαμβάνωνται εἶναι τὸ μέγιστον τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα τὸ κράτος δύναται νὰ λάβῃ, δοθέντων τῶν οἰκονομικῶν αὐτοῦ πόρων ὅτι διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ καὶ ὄχι μόνον διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ἀλλὰ καὶ διὰ τῶν ἄλλων νομοσχεδίων τῶν συναφῶν, τὰ ὁποῖα θὰ ὑποβληθοῦν τροπολογημένα εἰς μίαν τῶν προσεχῶν συνεδριάσεων τῆς Συνελεύσεως καὶ τοιαῦτα εἶναι τὰ τοῦ νέου Ὑπουργείου περὶ ὑγείας, προνοίας καὶ συντάξεων καὶ τὰ τῆς «Στέγης Πατρίδος», τὸ κράτος θὰ ἐκπληρώσῃ πλήρως τὸ καθῆκόν του πρὸς τοὺς ἀνικάνους πολέμου καὶ ἐν γένει πρὸς τὰ θύματα πολέμου. Ὑποβάλλω τὰς τροπολογίας ταύτας καὶ ἐλπίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δὲν θὰ ἔχῃ οὐδεμίαν ἀντίρρησιν, ἀφοῦ ἤδη ἔλαβε γνῶσιν τούτων. Ἐλπίζω δ’ ἅμα ὅτι τόσῳ τὸ ὑποβληθὲν ὅσῳ καὶ τὰ ὑποβληθησόμενα θὰ καταστῶσι ταχέως νόμοι τοῦ κράτους. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Συνελεύσεως νὰ ἐγγράψῃ τοῦτο εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν ἐν τοῖς πρώτοις ἐὰν μὴ πρῶτον, ὅπως εἰς τὴν προσεχῆ συνεδρίασιν γίνει ἡ ἐπ’ αὐτοῦ συζήτησις.

§25Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ αἱ τροπολογίαι τῆς Ἐπιτροπῆς νὰ ἐκτυπωθῶσιν ὡς τροπολογίαι τῆς κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς γενόμεναι ἀποδεκταὶ ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργοῦ. Ἐν ταὐτῷ ἐκφράζω τὴν εὐγνωμοσύνην μου πρὸς τὴν κοινοβουλευτικὴν ἐπιτροπήν, ἥτις διὰ ζήτημα σπουδαιότατον σχετιζόμενον πρὸς τὴν μέλλουσαν ζωὴν τῶν θυμάτων πολέμου, ἐβοήθησε ἐμὲ καὶ τὴν ὑπηρεσίαν, καὶ συνετέλεσε εἰς τὴν ἀρτιωτέραν σύνταξιν τοῦ νομοσχεδίου. Ἰδίως δὲ τὸν κ. εἰσηγητήν, ὁ ὁποῖος πράγματι ἐν τῇ ὑποθέσει ταύτῃ ὑπῆρξε βοηθὸς σπουδαιότατος καὶ χρησιμώτατος.

§26Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κατόπιν τούτου νομίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν θὰ πρέπει νὰ ἀποσύρῃ τὸ νομοσχέδιον περὶ μισθῶν τῶν ἀξιωματικῶν καὶ ἀνθυπασπιστῶν, διότι τοῦτο περιλαμβάνεται εἰς τὸ ἄλλο.

§27Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Βέβαια, εἶμαι σύμφωνος, κ. Πρόεδρε, νὰ ἀποσυρθῇ.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μάτεσις ἔχει τὸν λόγον.

§29Α. ΜΑΤΕΣΙΣ. Εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἀποτελῶ μέλος τῆς ἐπιτροπῆς καὶ ἐπειδὴ σήμερον ὑποβάλλεται τὸ πόρισμα τῶν ἐργασιῶν αὐτῆς καὶ καθ’ ὅλας τὰς προτάσεις αὐτῆς, συνεφώνησα πρὸς τὴν γνώμην τοῦ κ. εἰσηγητοῦ, νομίζω ὅτι ἔχω τὴν ὑποχρέωσιν νὰ δηλώσω μίαν ἐπιφύλαξιν ἐπὶ ἑνὸς καὶ μόνον σημείου. Διὰ τοῦ προτεινομένου νομοσχεδίου μεταβάλλεται ἡ θέσις τῶν περιθαλψιούχων ἀναπήρων πολέμου ἐπὶ τὸ βέλτιον καὶ ἑπομένως οἱ ἴδιοι λαμβάνοντες συντάξεις θὰ παύσουν πλέον λαμβάνοντες τὴν περίθαλψιν καθ’ ὅν τρόπον ἐλάμβανον ταύτην μέχρι τοῦδε, διότι ἡ θέσις αὐτῶν βελτιοῦται διὰ τοῦ νομοσχεδίου. Ἀλλὰ διὰ τοῦ νόμου 1090 περὶ περιθαλψιούχων ὑπάρχουσι καὶ ἄλλων κατηγοριῶν περιθαλψιοῦχοι. Ἐξέφρασα λοιπὸν τὴν ἐπιφύλαξίν μου καὶ φρονῶ ὅτι ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν πρέπει νὰ θίξωμεν τὴν θέσιν τῶν ἄλλων περιθαλψιούχων, οἵτινες ἤδη λαμβάνουσι τὴν περίθαλψιν πρὶν ἢ διὰ νέου νομοθετήματος κανονισθῇ καὶ ἡ θέσις αὐτῶν. Μέχρις ὅτου δὲ τὸ νέον νομοθέτημα τὸ ὁποῖον θὰ κανονίζῃ τὴν θέσιν τῶν νέων περιθαλψιούχων καταστῇ νόμος τοῦ Κράτους καὶ δημοσιευθῇ δὲν φρονῶ ὅτι πρέπει οὐδὲ κατ’ ἐλάχιστον νὰ θίξωμεν τὰ ἤδη κτηθέντα.

§30Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὅταν γίνῃ ἡ συζήτησις κατ’ ἄρθρον θὰ λάβω τὴν τιμὴν νὰ ἀπαντήσω εἰς τὴν σύστασιν τοῦ κ. συναδέλφου ἵνα μὴ ἐπεκταθῶ εἰς συζήτησιν.

§31Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Θὰ παρακαλέσω, ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ παρακληθῇ ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν νὰ συνέλθῃ τὸ ταχύτερον, διότι ἔχουν ὑποβληθῇ ὀλίγα νομοσχέδια ἐπείγοντα καὶ πρέπει νὰ τὰ συζητήσωμεν. Θὰ παρακαλέσω νὰ εἰδοποιηθῇ ἡ Ἐπιτροπή.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰδικῶς.

§33Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἡ ἐπιτροπὴ ἡ ὑφισταμένη.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Θέλει διαταχθῆ ἡ ἐκτύπωσις τῶν τροπολογιῶν καὶ ἡ ἀναγραφὴ μεταξὺ τῶν πρώτων ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει. Ὁ κ. Βοκοτόπουλος ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ Ἐκκλησιαστικῆς ἀφομοιώσεως ἐν ταῖς Νέαις Χώραις τοῦ Βασιλείου». Ὁ κ. Ν. Στράτος ἔχει τὸν λόγον.

§35Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Χθὲς ἐδημοσιεύθη εἰς τὰς Ἑλληνικὰς ἐφημερίδας ἐπίσημον ἀνακοινωθὲν τῆς Ἰταλικῆς Κυβερνήσεως σχετιζόμενον πρὸς τὸ ζήτημα τῶν νηοψιῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ στόλου πρὸς τὴν τελευταίως ἐνεργηθεῖσαν κατάσχεσιν τοῦ Ἰταλικοῦ ἀτμοπλοίου «Ἀμπάτζια», τὴν λύσιν τῆς κατασχέσεως καὶ τὴν μετὰ τοῦτο διαρρύθμισιν τοῦ ἀναφυέντος ἐπεισοδίου. Κατὰ τὸ ἀνακοινωθὲν τοῦτο ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἐζήτησε συγγνώμην ἀπὸ τὴν Ἰταλικὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν γενομένην κατάσχεσιν, ἐδήλωσε δὲ ὁριστικῶς καὶ κατηγορηματικῶς ὅτι παραιτεῖται διὰ τὸ μέλλον πάσης ἐνεργείας νηοψίας ἐπὶ πλοίων πλεόντων ὑπὸ Ἰταλικὴν σημαίαν καὶ ἀπεδέχθη καταβολὴν ἀποζημιώσεως 10 ἑκατομμυρίων φράγκων ἐπὶ τῶν πλοιοκτητῶν.

§36Γ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Οὔτε φράγκα, οὔτε δραχμάς. Ὁμιλεῖτε περὶ ἀνακοινωθέντος.

§37Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Μάλιστα. Ἐὰν θέλητε νὰ σᾶς ἀποδείξω τὸ πρᾶγμα.

§38Γ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Ὁμιλεῖτε περὶ ἀνακοινωθέντος. Τὸ ὅλον εἶναι ἐντελῶς ἀνακριβές. Ἐννοεῖται ὅτι ἐπειδὴ δὲν προανηγγείλλατε τὴν ἐπερώτησίν σας δὲν θὰ σᾶς ἀπαντήσω ἀμέσως, ἀλλὰ σᾶς λέγω ἐκ τῶν προτέρων ὅτι περὶ δεκάδων ἑκατομμυρίων......

§39Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Περὶ 10 ἑκατομμυρίων.

§40Γ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Ὅτι ἐκ τοῦ περὶ δεκάδος ἑκατομμυρίων μέχρι τοῦ περὶ 10 ἑκατομμυρίων, περὶ συγγνώμης, κλπ., μὴ προχωρεῖτε, διότι περὶ ἐκφράσεως λύπης καὶ ἐκφράσεως συγγνώμης ὑπάρχει διαφορά.

§41Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν ἀναπτύσσω ἐπερώτησιν ἀλλὰ ζητῶ πληροφορίας, διότι διὰ νὰ ἀναπτύξω ἐπερώτησιν ἔχω ἀνάγκην ἐπισήμων πληροφοριῶν καὶ τῆς καταθέσεως ἐγγράφων. Ἀκριβῶς ἵνα καταστήσω γνωστὸν ἐκ ποίας ἀφορμῆς ἐκινήθην διὰ νὰ ζητήσω τὰς πληροφορίας, σᾶς ἀναγινώσκω τὸ κείμενον τοῦ ἀνακοινωθέντος, τὸ ὁποῖον εἰς ἁπάσας τὰς ἐφημερίδας μετεβιβάσθη διὰ τοῦ ἀσυρμάτου.

§42Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργὸς). Αὐτὸ δὲν ἀποτελεῖ πληροφορίαν.

§43Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Μάλιστα. Ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ παρακαλῶ νὰ πληροφορήσῃ τὴν Συνέλευσιν ἐὰν τὸ περιεχόμενον τοῦ ἀνακοινωθέντος εἶναι ἀκριβὲς καὶ μέχρι τίνος σημείου. Ἐν πάσῃ περιπτώσει παρακαλῶ νὰ πληροφορήσῃ τὴν Συνέλευσιν περὶ τοῦ τρόπου καθ’ ὃν τὸ ζήτημα τοῦ ἀτμοπλοίου «Ἀμπάτζια» ἐλύθη καὶ περὶ τῶν συνεπειῶν. Ἐκτὸς τούτου καταθέτω τὸ ἑξῆς σημείωμα πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ προσωρινῶς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν, ὅπως καταθέσῃ ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως τὰ κάτωθι ἔγγραφα, τὰ σχετιζόμενα πρὸς τὰ ἑξῆς θέματα. (Ἀναγινώσκει). 1) Ἀπαγόρευσις τῶν νηοψιῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ στόλου ἐπὶ τῶν καταπλεόντων εἰς ἐχθρικοὺς λιμένας οὐδετέρων πλοίων. Αἰτία τῆς ἀπαγορεύσεως ταύτης καὶ ἐνέργειαι τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως πρὸς ἄρσιν ταύτης, ἀφ’ ἧς τὸ πρῶτον ἐξεδηλώθη κατ’ Ἀπρίλιον 1921. 2) Προφορικαὶ ἀνακοινώσεις πρὸς τὸν ἀρχηγὸν τοῦ ἐν Προποντίδι Ἑλληνικοῦ Στόλου, διὰ τῆς ἀπαγορεύσεως ταύτης γενόμεναι ὑπὸ τοῦ ναυάρχου τοῦ αὐτόθι Συμμαχικοῦ στόλου καὶ ὁδηγίαι τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως. 3) Ἀποκλεισμὸς τῶν παραλίων τοῦ ἐχθροῦ. Διατὶ δὲν διεκηρύχθη. 4) Κατάσχεσις τοῦ Ἰταλικοῦ ἀτμοπλοίου «Ἀμπάτζια». Πῶς διετάχθη αὕτη. Διατὶ ἐλύθη. Πῶς δικαιολογεῖται ἡ χορηγία ἀποζημιώσεως καὶ ἡ αἴτησις συγγνώμης ὑπὸ τῆς Ἑλλάδος». Καὶ χαίρω πολύ, διότι ὡς μοι εἴπετε, ἐπρόκειτο περὶ ἐκφράσεως λύπης καὶ οὐχὶ περὶ αἰτήσεως συγγνώμης. (Ἀναγινώσκει). 5) Διατὶ παρητήθη ἡ Ἑλλὰς τοῦ δικαιώματος τῶν νηοψιῶν. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι παρητήθη τῶν περιπολιῶν τῶν πολεμικῶν πλοίων πέραν ὡρισμένων σημείων καὶ τίνων. Διότι ἔχω τὴν πληροφορίαν ὅτι, προκειμένου νὰ γίνῃ ἡ κατάληψις τῆς Νέας Ἐφέσου καὶ νὰ ἀποσταλῶσι πλοῖα διὰ νὰ ἐπιτηρῶσιν ἐκεῖ, ἐζητήθη εἰδικὴ ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν ἄδεια, ἵνα πλεύσωσι ταῦτα πρὸς τὴν Ἔφεσον. Ἴσως πρόκειται περὶ παρεξηγήσεως ὁδηγιῶν τῆς Κυβερνήσεως, ἔστω, ἀλλ’ ἔχω τὴν πληροφορίαν ταύτην κατὰ τρόπον ἀναμφισβήτητον.

§44Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὄχι.

§45Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τὸ πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον ἐρώτημα ἐγέννησε τὴν ὑπόνοιαν ὅτι ὑπάρχουσι ὅρια θαλάσσια, πέραν τῶν ὁποίων ἔχει καθορισθῇ παῦσις τῶν περιπολιῶν.

§46Γ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Ὄχι.

§47Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Χαίρω πολύ. Συνεχίζω. (ἀναγινώσκει). 6) Ποῖα ἐμπορικὰ ἀτμόπλοια ἐπετάχθησαν πρὸς ἐνέργειαν τῶν νηοψιῶν· τὶς ὁ ἀριθμὸς τῶν χρησιμοποιουμένων διὰ τὸν ἐξοπλισμὸν τῶν ἀξιωματικῶν, ὑπαξιωματικῶν καὶ ναυτῶν, καὶ τὶς ἡ δαπάνη τῆς ἀποζημιώσεως τῶν πλοιοκτητῶν. Τὶς ἡ δαπάνη κινήσεως τῶν πλοίων τούτων. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν δύο ὑπουργείων νὰ συγκεντρώσῃ τὸ ταχύτερον τὰς πληροφορίας αὐτὰς, διότι θεωρῶ ὅτι εἶναι αὗται οὐσιωδέσταται, καὶ εἶναι ὀρθὸν νὰ τύχωσι συζητήσεως ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως τὸ ταχύτερον. Ἤθελον παρακαλέσει νὰ μὴ παρέλθῃ ἡ ἑβδομὰς αὕτη, διότι δὲν θὰ παραπεμφθῶσιν εἰς τὰς ἑλληνικὰς καλλένδας, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν ἐπιθυμεῖ, ὑποθέτω, οὔτε ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ Ναυτικῶν, οὔτε ἡ Ἐθνοσυνέλευσις. Ἐπειδὴ δὲ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν σήμερον χειρίζεται καὶ τὰς ταχύτητας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, ἐλπίζω ὅτι ἡ παροχὴ τῆς ἀπαντήσεως θὰ γίνῃ ὁλοταχῶς.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λ. Τσουκαλᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§49Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, μετὰ τὴν δήλωσιν τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ ἀξιοτίμου Ἀρχηγοῦ τοῦ Μεταρρυθμιστικοῦ κόμματος, νομίζω ὅτι ὀφείλω νὰ προσθέσω δύο λέξεις ἐπὶ ζητήματος, σπουδαιοτάτου, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Συνέλευσις νὰ παρίδῃ. Τόσον ἡ Τουρκικὴ Κυβέρνησις τῆς Ἀγκύρας ὅσον καὶ ἡ τῆς Κωνσταντινουπόλεως ἐν ταῖς προτάσεσι πρὸς τὰς Συμμάχους Δυνάμεις, ἵνα δικαιολογήσωσι τὴν τυχὸν ἐκκένωσιν τῶν κατεχομένων ὑπὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ μερῶν, ὁμιλοῦσι περὶ δημεύσεως καταστροφῶν τὰς ὁποίας ὑπέστησαν οἱ τουρκικοὶ πληθυσμοὶ ὑπὸ τῆς Ἑλληνικῆς διοικήσεως καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ, περὶ ὠμοτήτων, ἐγκλημάτων, δολοφονιῶν, κατὰ τρόπον ὥστε, παρίσταται τὸ Ἑλληνικὸν κράτος, ἰσότιμον πρὸς τὸ Τουρκικόν. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς καταστροφὰς καὶ τὰς ὠμότητας, ἅς οἱ Τοῦρκοι διέπραξαν κατὰ τῶν Ἑλληνικῶν πληθυσμῶν, ἡ ἀπάντησις τοῦ Κεμὰλ ὁμιλεῖ ὅτι οἱ μουσουλμανικοὶ πληθυσμοὶ στενάζουσι ὑπὸ τὴν Ἑλληνικὴν διοίκησιν, ὁμιλεῖ περὶ σκληροτάτου ζυγοῦ τὸν ὁποῖον ἐφαρμόζουσιν αἱ Ἑλληνικαὶ ἀρχαί, κατὰ τῶν τουρκικῶν πληθυσμῶν. Ἐνθυμεῖσθε ὅτι ἀνέπτυξα αὐτὰς τὰς καταστροφὰς καὶ τὰ μαρτύρια εἰς ἅ ὑπεβλήθησαν οἱ Ἑλληνικοὶ πληθυσμοί, ἐπὶ τῇ βάσει ἐπισήμων ἐγγράφων, κατὰ τὸ διάστημα τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ πολέμου. Ἡ Συνέλευσις ἔφριττε. Διότι πράγματι οὐδέποτε ἀπὸ τῆς συστάσεως τοῦ κόσμου τοιαῦτα κακουργήματα διεπράχθησαν, ὄχι πλέον κατ’ ἀτόμων ἀλλὰ καθ’ ὁλοκλήρου φυλῆς. Ἡ Συνέλευσις ὑπέβαλεν ψήφισμα, δι’ οὗ διεμαρτυρήθη καὶ ἡ ἀγόρευσις ἐκείνη παρέμεινεν εἰς τὰ ὦτα πάντων ὑμῶν καθὼς καὶ τῶν λοιπῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων. Νομίζω ὅτι ἡ Συνέλευσις εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ διαμαρτυρηθῇ ἐντονώτατα διὰ τὰς ψευδολογίας, τὰς ὁποίας ἀναφέρουσι τὰ δύο ταῦτα ἐπίσημα ἔγγραφα, διότι πρέπει νὰ ἀποδειχθῇ ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ διοίκησις ὄχι μόνον ὑπῆρξεν ὑπεράγαν καλὴ ἀπέναντι τῶν Τουρκικῶν πληθυσμῶν, ἀλλὰ δύναταί τις νὰ εἴπῃ ὅτι ἐμερολήπτησεν ὑπὲρ τῶν Τούρκων καὶ κατὰ τῶν Χριστιανῶν. Ἔχομεν μεροληψίας τῶν Ἑλληνικῶν ἀρχῶν ὑπὲρ τῶν Τούρκων καὶ κατὰ τῶν Ἑλληνικῶν καὶ Ἀρμενικῶν πληθυσμῶν. Καὶ καθ’ ὃν χρόνον, ὄχι δικαία, ἀλλὰ μεροληπτικὴ ὑπῆρξεν ἡ Ἑλληνικὴ διοίκησις ἀπέναντι τῶν Ὀθωμανικῶν πληθυσμῶν, δύο ἐπίσημα ἔγγραφα τὰ ὁποῖα προέρχονται ἀπὸ δύο κυβερνήσεις, τῆς Ἀγκύρας καὶ τῆς Κωνσταντινουπόλεως, διὰ πληθύος ψευδολογιῶν θέλουσι νὰ παραστήσωσι ὅτι πράγματι καὶ ἡμεῖς εἴμεθα εἰς τὸ αὐτὸ ὕψος τῆς ταπεινώσεως καὶ τοῦ ἐξευτελισμοῦ, ὥστε τὰ γυναικόπαιδα νὰ σφάζωσι καὶ νὰ ἐξισλαμίζωσιν. Ἐθεώρησα καλόν νὰ εἴπω ταῦτα διότι ἡ συζήτησις εἶναι δυνατὸν ν’ ἀναβληθῇ ἐπὶ τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς καὶ ἐνόμισα ὅτι ἔπρεπε νὰ ὑψώσω φωνὴν διαμαρτυρίας καὶ ἐλπίζω ὅτι ἡ Συνέλευσις δὲν θὰ ὑστερήσῃ ὅσον ἀφορᾷ τὴν διαμαρτυρίαν ταύτην.

§50Γ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἀνεξαρτήτως τῆς διαμαρτυρίας τῆς Ἐθνικῆς Συνελεύσεως, εἰς ἣν ἤθελεν αὕτη προβῇ ἀποδεχομένη τυχὸν τὴν πρότασιν τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου, ἡ Κυβέρνησις ἔχει ἑτοίμην διαμαρτυρίαν, ἥτις πρόκειται νὰ ἐπιδοθῇ πρὸς τὰς Μεγάλας Συμμάχους Δυνάμεις, δι’ ἧς καὶ ἀνασκευάζονται τὰ ἐν ταῖς διακοινώσεσι τῆς Ἀγκύρας καὶ τῆς Κωνσταντινουπόλεως περιεχόμενα, ἐν σχέσει πρὸς τὴν διαγωγὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ ἐν ταῖς ὑπ’ αὐτοῦ κατεχομέναις χώραις, καὶ δι’ ἧς χαρακτηρίζονται αἱ ψευδεῖς αἰτιάσεις προσηκόντως. Ἡ διαμαρτυρία αὕτη δὲν ἐπεδόθη, διότι μόλις περὶ τὴν μεσημβρίαν τῆς σήμερον περιῆλθεν εἰς γνῶσιν ἡμῶν ἡ ἀπάντησις τῆς Κυβερνήσεως τῆς Κωνσταντινουπόλεως.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Μητσόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§52Χ. ΜΗΤΣΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἀρκεῖ ἡ διαμαρτυρία Κυβερνήσεως πρὸς Κυβέρνησιν καὶ Βουλῆς πρὸς Βουλάς. Καὶ ἄλλοτε ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ συστήσω ὅτι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀπαιτεῖται εἶναι διαμαρτυρία Λαῶν πρὸς Λαούς. Αὐτό εἶναι τὸ δεύτερον κεφάλαιον, τὸ δεύτερον σύστημα τοῦ διαδίδειν τὴν ἀλήθειαν. Περὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ ἀγῶνος δυστυχῶς δὲν δύναμαι νὰ εἴπω οὔτε ὅτι κἄν ὑστερεῖ, διότι κυριολεκτικῶς ἀπουσιάζει. Ἤθελον συστήσει εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ ἐπιστήσῃ καὶ ἰδιαίτατα καὶ κατεπειγόντως τὴν προσοχήν του εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο. Ἐπιφυλάσσομαι δὲ ἐπειδὴ ἠγωνίσθην ἐν τῷ σταδίῳ τούτῳ καὶ ἐν τῇ παλαίστρᾳ ταύτῃ, ἐπιφυλάσσομαι εἰς προσεχῆ ἐξέτασιν ὁπότε τὸ θέμα θὰ εἶναι ἐπικαιρώτερον τῆς ὥρας ταύτης, νὰ ἀφηγηθῶ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶδον καὶ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐψηλάφισα, καὶ ἅτινα δὲν εἶναι πρὸς τιμὴν τῆς ἐξωτερικῆς ὑπηρεσίας τῆς Ἑλλάδος.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

§54Α. ΜΑΤΕΣΙΣ. Νὰ ἀναβληθοῦν αἱ ἐπερωτήσεις καὶ νὰ γίνῃ ψηφοφορία, κύριε Πρόεδρε.

§55ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα, ψηφοφορία.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀπονομῆς συντάξεως εἰς τὴν χήραν Λουκίαν Δημητρίου Ράλλη» Ἄρθρον μόνον. (Ἀναγινώσκεται). Οἱ παραδεχόμενοι τὴν κατ’ ἀρχὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου λέγουσι «Ναὶ» οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν «Ὄχι». Παρακαλοῦνται νὰ προσέλθωσι ὡς ψηφολέκται οἱ κ.κ. Δ. Χατζῖσκος, Λ. Παπαποστόλου καὶ Ν. Κωνσταντόπουλος. (Ἄρχεται ἡ ψηφοφορία).

§57Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Προκειμένου νὰ ψηφισθῇ νομοσχέδιον, βεβαίως θέλομεν ἀκολουθήσει τὴν κρατοῦσαν τάξιν. Ἐπειδὴ ὅμως πρόκειται νὰ ἀποφασίσῃ Ἐθνοσυνέλευσις, πρόκειται δὲ περὶ ἀνδρὸς ὅστις ἀναμφισβητήτως ὑπηρέτησε τὸ Κράτος, νομίζω ὅτι δυνάμεθα νὰ ἀποφύγωμεν τὴν πολυτελῆ αὐτὴν διαδικασίαν τῆς μυστικῆς ψηφοφορίας, ἐὰν ἡ Ἐθνοσυνέλευσις, ἀντὶ νὰ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, προβῇ εἰς ψήφισμα, ὅτε δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη αὐτῆς τῆς μυστικῆς ψηφοφορίας. Καὶ ὑποβάλλω αὐτὴν τὴν πρότασιν, ὅπως ἡ Συνέλευσις οὐχὶ διὰ Νόμου, ἀλλὰ διὰ ψηφίσματος προβῇ εἰς τὴν ἀπονομὴν συντάξεως πρὸς τὴν χήραν τοῦ Δημητρίου Ράλλη.

§58Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν ν’ ἀκολουθήσῃ ἡ Συνέλευσις τὴν γνώμην ταύτην τοῦ κ. πληρεξουσίου, ὅπως μὴ ληφθῇ ἡ ἀπόφασις ἐν τῇ προκειμένῃ περιπτώσει διὰ τῆς ὑπὸ τοῦ Κανονισμοῦ ὁριζομένης μυστικῆς ψηφοφορίας.

§59Γ. ΠΩΠ. Τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον διὰ τῆς μυστικῆς ψηφοφορίας θὰ φανῇ, ὅτι καὶ ἐν μυστικότητι, προκειμένου περὶ τῆς χήρας τοῦ Δημητρίου Ράλλη, θὰ δώσωσιν οἱ πληρεξούσιοι ὅλοι τὴν ψῆφόν των.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ ψηφοφορία. (Διενεργεῖται ἡ διὰ σφαιριδίων μυστικὴ ψηφοφορία ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τῶν ψηφολεκτῶν τῶν κ.κ. Ν. Κωνσταντοπούλου, Α. Παπαποστόλου καὶ Δ. Χατζίσκου τοῦ κ. Γραμματέως ἐκφωνοῦντος τὰ ὀνόματα τῶν κ.κ. πληρεξουσίων).

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει τις μὴ ψηφοφορήσας; (Οὐδεὶς ἀπαντᾷ). Ἄρχεται ἡ διαλογή. (Διενεργεῖται ἡ διαλογὴ ὑπὸ τῶν ψηφολεκτῶν).

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπερατώθη ἡ διαλογή. (ἀναγινώσκει). Ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ 245. Εἰς τὸ «Ναὶ» ἐψήφισαν 243, εἰς τὸ «Ὄχι» 2. Κατ’ ἀκολουθίαν ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου ἐγένετο δεκτή.

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Δέχονται οἱ ἐγγεγραμμένοι νὰ παραιτηθῶσιν ἀπόψε καὶ νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν Νομοθετικὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν;

§63Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Ὄχι, κ. Πρόεδρε.

§64Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ ἀναβληθῇ καὶ ἡ νομοθετικὴ ἡμερησία διάταξις. Λύσατε τὴν συνεδρίασιν ἐπινεύσει ἁπάσης τῆς Συνελεύσεως.

§65Σ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Μὲ τὴν ἰδέαν ὅτι θὰ ἦτο σήμερον συζήτησις πολιτικὴ δὲν εἶναι κανεὶς προετοιμασμένος.

§66Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Πρὸ παντός, κ. Πρόεδρε, νὰ πληρωθῇ ἡ αἴθουσα καὶ ἔπειτα νὰ κάμωμεν συζήτησιν.

§67Σ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν ἔχει ὄρεξιν ἡ Συνέλευσις νὰ ἐργασθῇ.

§68Μ. ΒΟΛΟΥΔΑΚΗΣ. Νὰ διακόψωμεν, κ. Πρόεδρε, δι’ αὔριον. (Τὴν ἕδραν τοῦ Προέδρου καταλαμβάνει ὁ Πρόεδρος κ.

ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ).

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κύριοι πληρεξούσιοι, καθήσατε.

§70Α. ΣΚΙΑΔΑΡΕΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ὑπάρχουν πληρεξούσιοι.

§71Μ. ΒΟΛΟΥΔΑΚΗΣ. Διακόψατε, κ. Πρόεδρε.

§72Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Αὐτὸ τὸ κακὸν ἔχουν αἱ ψηφοφορίαι τῶν καλπῶν. Δι’ αὐτὸ καὶ ἐγὼ εἶχον προτείνει νὰ γίνῃ ἡ ψηφοφορία εἰς τὸ τέλος. Ἀπῆλθον πολλοὶ τῶν πληρεξουσίων ἐν ᾧ ὑπάρχει ὕλη πρὸς ἐργασίαν πρὸ παντὸς δὲ εἶναι τὸ οὐσιῶδες ὅτι, σήμερον εἶναι ἡμέρα ἐλέγχου καὶ τὴν καταλύομεν καὶ αὐτὴν δι’ αὐτῆς τῆς μεθόδου. Οὐδὲ θέλω νὰ ἐνασκήσω ἐγὼ πίεσιν εἰς τοὺς συναδέλφους, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰς τὸ μέλλον αἱ ἡμέραι ἐλέγχου νὰ καταναλίσκωνται κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἄς ἐξακολουθήσωμεν. Ὁρίστε, κύριοι. Προχωροῦμεν εἰς τὰς ἐπερωτήσεις. Κύριοι συνάδελφοι, παρακαλῶ, λάβετε τὰς θέσεις σας. Ἡ Συνεδρίασις ἐξακολουθεῖ. Οἱ κ.κ. Α. Παπαζαχαρίου, Χ. Γρόλλιος καὶ Σ. Παππᾶς παρακαλοῦσι τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ γνωρίσῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν τοὺς λόγους δι’ οὕς τὸ τέως Ὑπουργικὸν Συμβούλιον οὐδὲν ἐνήργησεν ἐπὶ τοῦ ὑπομνήματος τοῦ ὑποβληθέντος αὐτῷ ἀπὸ τῶν ἀρχῶν τοῦ παρελθόντος Δεκεμβρίου δι’ αὐτοῦ καὶ ἄλλων πληρεξουσίων Θεσσαλονίκης, περὶ τῆς εἰς τὸν ἐν ἐνεργείᾳ στρατηγὸν κ. Ι. Δημητρακόπουλον ἐνοικιάσεως τοῦ κτήματος «Μικρὰ Μπεσίκια».

§74Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Κύριοι πληρεξούσιοι, εἰς τὴν περιφέρειαν τῆς ὑποδιοικήσεως Λαγκαδᾶ τοῦ νομοῦ Θεσσαλονίκης ὑπάρχει κτῆμα, τσιφλίκι, τὸ ὁποῖον ἀνῆκεν ἐπὶ Τουρκοκρατίας εἰς τὸν Μεχμὲτ Ἀλῆ Μπέη, ἀλλὰ τοῦ κτήματος τούτου μέτοχος ἦτο καὶ ἡ μικρὰ κοινότης Ἐσκιῶν, ἡ ὁποία ἀποτελεῖται ἀπὸ τούρκους καὶ ἀπὸ χριστιανούς. Μακρὸς δικαστικὸς ἀγὼν διεξήχθη ἐπὶ Τουρκοκρατίας μεταξὺ τοῦ ὀθωμανοῦ Μπέη καὶ τῶν κατοίκων τῆς μικρᾶς αὐτῆς κώμης, ὁ ὁποῖος κατέληξεν εἰς ἕνα ἱεροδικαστικὸν συμβιβασμόν. Κατὰ τὸν συμβιβασμὸν τοῦτον λοιπὸν ἐξεδόθη ἡ ἀπόφασις ἱεροδικαστική, ἡ ὁποία ἔλεγε τὰ ἑξῆς. (Ἀναγινώσκει).

§75Α. ΑΡΓΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Κύριε συνάδελφε, ἐπιτρέψατε μίαν διακοπήν. Πρέπει νὰ κάμω τὴν ὁμολογίαν ὅτι σήμερον τὴν μεσημβρίαν, ὅταν ἔλαβον τὴν ἡμερησίαν διάταξιν δὲν εὑρῆκα εἰς τὸ σύνολον αὐτῆς τὴν ἐπερώτησιν. Τὴν στιγμὴν αὐτὴν βλέπω ἐπίσης ὅτι ἡ ἐπερώτησις αὐτὴ ἀπηυθύνθη εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ καίτοι ἡ ἐπερώτησις ἀπηυθύνθη εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, κατ’ οὐσίαν ὅμως ἐνδιαφέρει τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας. Ὀφείλω νὰ δηλώσω ὅτι κατὰ τὴν στιγμὴν αὐτὴν δὲν θὰ εἶμαι εἰς θέσιν νὰ ἀπαντήσω εἰς τὴν ἐπερώτησιν. Ἐὰν ἑπομένως εὐαρεστῶνται οἱ ἐγγεγραμμένοι εἰς αὐτὴν νὰ ἀναβάλωσιν αὐτὴν εἰς ἑπομένην συνεδρίασιν, θὰ εἶμαι εἰς θέσιν νὰ φέρω ἀπάντησιν, διότι κατ’ οὐσίαν ἀναφέρεται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας.

§76Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς εἴπω ὅτι δὲν ἀναφέρεται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας ἀλλὰ εἰς τὸ ἀξιότιμον Ὑπουργικὸν Συμβούλιον. Ὅταν προχωρήσω θὰ ἴδητε ποῦ ἀναφέρεται καὶ ἐπιτρέψατέ μοι νὰ ἐξακολουθήσω. Ἀναφέρεται εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐν γνώσει τῆς ὑποθέσεως, διότι ὑπέβαλον ἀπὸ τοῦ Νοεμβρίου ὑπόμνημα τὸ ὁποῖον ἔδωκα εἰς τὸν τότε ἀντιπροσωπεύοντα τὸν πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν τότε μοῦ εἶπε νὰ καταθέσω τὸ ὑπόμνημα εἰς τὸ πολιτικὸν γραφεῖον διὰ νὰ συζητηθῇ μεταξὺ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἐπέδωκα δὲ καὶ εἰς ὅλους τοὺς Ὑπουργοὺς ἀντίγραφον τοῦ ὑπομνήματος τούτου ἐπὶ τῆς ἐποχῆς πρὶν ἤ γίνητε ὑμεῖς Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας.

§77Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Εἰς ἐμὲ δὲν ἐπεδώκατε.

§78Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Ἐδώσαμεν εἰς τὸν προσωπάρχην, ὁ ὁποῖος τὸ ἀνέγνωσε καὶ εἶπεν, ὅτι θὰ σᾶς τὸ ἐνεχειρίσῃ τὸ ὑπόμνημα. Προσωπικῶς σᾶς εἴχομεν κάμει μετὰ τοῦ κ. συναδέλφου Γρόλλιου πολλὰς συστάσεις ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, μὲ παρακαλέσατε νὰ ἀναβάλλω διὰ νὰ μελετήσητε τὸν φάκελλον καὶ τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, ἐδέχθην τότε τὴν ἀναβολὴν ἐπὶ τῇ ὑποθέσει, ὅτι θὰ μελετήσητε αὐτά, ἀλλ’ ἀτυχῶς βλέπω, ὅτι καὶ σήμερον παρουσιάζετε τὴν αὐτὴν δικαιολογίαν, ὅτι δὲν ἐμελετήσατε τὰ ἔγγραφα. Διὰ τοῦτο ἀκριβῶς ἐγὼ θὰ ἐξηγήσω πρὸς τὴν Συνέλευσιν ὅσα ἔχω νὰ εἴπω καὶ δύνασθε νὰ ἀποφασίσητε σύμφωνα πρὸς τὸ δίκαιον, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει ἢ δὲν ὑπάρχει ἐν τῇ ὑποθέσει ταύτῃ.

§79Α. ΑΡΓΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Θὰ ἦτο σκοπιμώτερον νὰ ἀναβάλητε τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἐπερωτήσεώς σας εἰς ἡμέραν ἐπερωτήσεων, ὁπότε σᾶς δηλῶ ὡς Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας εἰς τὸν ὁποῖον κατ’ οὐσίαν ἀναφέρεται ἡ ἐπερώτησις, ὅτι θά εἶμαι εἰς θέσιν νὰ συζητήσω μαζύ σας.

§80Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Μοὶ ἐπιτρέπετε νὰ ὁρίσωμεν μίαν ὡρισμένην ἡμέραν;

§81Α. ΑΡΓΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Εἰς τὴν πρώτην ἡμέραν τῶν ἐπερωτήσεων.

§82Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Δυνατὸν μέχρι τῆς ἐρχομένης Δευτέρας καὶ πάλιν νὰ διακοπῶσιν αἱ ἐργασίαι τῆς Συνελεύσεως, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ μείνῃ ἡ ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Νοεμβρίου ἐπερώτησις εἰς τὰς Ἑλληνικὰς καλλένδας καὶ δὲν μὲ συμφέρει, διότι εἶμαι ὑπεύθυνος ἀπέναντι τῶν ἐπαρχιωτῶν μου.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δίδω τὴν πληροφορίαν, ὅτι ἡ ἐρχομένη Δευτέρα εἶναι δι’ ἐπερώτησιν, ἡ δὲ προσεχὴς Πέμπτη εἶναι διὰ τὸ συνταγματικὸν ἔργον.

§84ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ἂς ἀναπτύξῃ τὴν ἐπερώτησίν του.

§85Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Ὅπως φαίνεται ἐκ τῆς δικαστικῆς ἀποφάσεως οἱ χωρικοὶ εἶχον τὸ δίκαιον ὑπὲρ αὐτῶν συμφώνως πρὸς τὴν ἱεροδικαστικὴν ἀπόφασιν, οἱ ὁποῖοι χωρικοὶ νέμονται τὸ ⅓ ἀπὸ ὡρισμένα μέρη καὶ τὸ ½ ἀπὸ ἄλλα μέρη τοῦ κτήματος. Ἐγὼ δὲ ἐπὶ Τουρκοκρατίας, ὡς ἐπιθεωρητὴς τῶν σχολείων, ὅταν μετέβην ἐκεῖ διὰ νὰ ἐπιθεωρήσω τὰ σχολεῖα ἔμαθον, ὅτι ἐλάμβανον ἓν ποσὸν ἀπὸ τὸν Ὀθωμανόν, ὁ ὁποῖος πότε τὸ ἔδιδε καὶ πότε δὲν τὸ ἔδιδεν. Τὸ δίκαιον ἦτο ἀνεγνωρισμένον, οἱ χωρικοὶ εἶχον δικαίωμα καὶ εἰσέπραττον. Ὁ Ὀθωμανὸς ἀπέθανε καὶ ἔμεινεν ἡ χήρα, ἡ ὁποία ἦτο κυρία τοῦ κτήματος, ἀλλὰ καὶ αὐτὴ κατὰ τὸ 1912 ἀναχωρήσασα ἐκ τοῦ κτήματός της διὰ νὰ μεταβῇ εἰς Θεσσαλονίκην καθ’ ὁδὸν φαίνεται ἐξηφανίσθη, δὲν γνωρίζω πῶς. Μετὰ τὸν θάνατόν της ἐπαρουσιάσθησαν τινὲς δῆθεν κληρονόμοι αὐτῆς τῆς γυναικὸς καὶ ἔκαμον ἀγωγὴν ἐναντίον τοῦ Δημοσίου καὶ ὡς γνωρίζουσιν οἱ κ.κ. συνάδελφοι ἐκ Θεσσαλονίκης κατὰ τὴν δίκην ἔχασαν οἱ κληρονόμοι κατὰ τὸ 1916 καὶ τὸ δημόσιον τὸ κατέλαβεν, ὡς ἀδέσποτον τὸ κτῆμα. Ἀλλ’ ἐπανέρχομαι τώρα εἰς τὸ 1913. Ὅταν ἀκόμη διεκδικεῖτο δὲν εἶχεν ἐκδοθῆ ἀπόφασις ἐπὶ τοῦ κτήματος. Τότε Ὀθωμανός τις Τζαφὲρ ὀνομαζόμενος τὸ ἐνοικίασε δῆθεν εἰς τὸ 1913, τὸ κτῆμα αὐτὸ ἀπὸ τοὺς δῆθεν κληρονόμους, τὸ ἐνοικίασε κατ’ Αὔγουστον τοῦ 1913, ἵνα μετὰ 3–4 ἡμέρας τὸ ὑπενοικίασει εἰς τὸν τότε ταγματάρχην ἐν ἐνεργείᾳ καὶ νῦν ὑποστράτηγον κ. Δημητρακόπουλον. Ὁ Ὀθωμανός, ὁ ὁποῖος ἐνοικίασεν εἰς τὸν κ. Δημητρακόπουλον τὸ κτῆμα αὐτὸ εἰς τὸ συμβόλαιον, τὸ ὁποῖον ἔκαμε πρὸς τὸν κ. Δημητρακόπουλον ἀνεγνώρισεν τὰ δικαιώματα τῆς κοινότητος καὶ λέγει εἰς τὸ συμβόλαιον, τὸ ὁποῖον συνετάχθη ὑπὸ τοῦ συμβολαιογράφου Θεσσαλονίκης Εὐθυμίου Κατημέρη τὴν 14 Αὐγούστου 1913 ὅτι (ἀναγινώσκει). Ὥστε βλέπετε αὐτὸς ὁ Τζαφέρ Ἐφένδης, ὁ ὑπενοικιάσας, ὅταν ἐνοικίαζε εἰς τὸν Δημητρακόπουλον ἀνεγνώριζε τὰ δικαιώματα τῶν χωρικῶν διὰ τοῦ συμβολαίου τὰ ὁποῖα εἶναι ἐξησφαλισμένα διὰ τῆς ἀποφάσεως τοῦ ἱεροδικαστηρίου. Ἀλλ’ ὡς εἶπον κατὰ τὸ 1916 τὸ κτῆμα ἐπειδὴ ἔχασαν οἱ δῆθεν κληρονόμοι ζητοῦντες τὸ κτῆμα δικαστικῶς εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον, τότε τὸ δημόσιον κατέλαβεν αὐτὸ ὡς ἀδέσποτον. Ὁ κ. Δημητρακόπουλος δὲν εὑρίσκετο ἐκεῖ, εἶχε φύγει, καὶ εἶχε τελειώσει τὸ πρᾶγμα. Μετὰ ταῦτα ἦλθεν κατὰ τὸ ἔτος 1921, μετὰ τὴν ἀποκατάστασιν δηλαδὴ τοῦ νέου καθεστῶτος ὁ κ. Δημητρακόπουλος, ὑπέβαλε αἴτησιν πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας καὶ ἐζήτει νὰ ἀποκατασταθῇ εἰς τὴν ἐνοικίασιν τοῦ κτήματος. Οἱ κάτοικοι σημειωτέον ἔφερον ἀντιρρήσεις καὶ κατελήφθη τὸ κτῆμα ἀπὸ τὸ δημόσιον συμφώνως τῷ νόμῳ 1072 διὰ νὰ ἀναγνωρισθοῦν τὰ δικαιώματά των, ἀλλ’ ἐπειδὴ δὲν εἶχον ἰσχυροὺς προστάτας δὲν ἐλήφθησαν αἱ ἀντιρρήσεις ὑπ’ ὄψιν καὶ ἔμεινε τὸ κτῆμα εἰς τὸ δημόσιον, ὥστε τὸ δημόσιον ἠδίκησε τὴν κοινότητα συμφώνως πρὸς τὸ συμβόλαιον. Ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τοῦ παρόντος καθεστῶτος εἰς τὰ 1921, δηλαδὴ κατὰ τὸν παρελθόντα Αὔγουστον ὑπέβαλε αἴτησιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας ὁ κ. Δημητρακόπουλος διὰ νὰ ἀποκατασταθῇ πάλιν εἰς τὸ κτῆμα. Τότε ὁ Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ὁ ὁποῖος ἔχει τὸν φάκελλον τῆς γενομένης δίκης, διὰ νὰ ἀποφύγῃ, ἔστειλεν ἔγγραφον, ἀφοῦ μάλιστα τὰ δικαιώματα ταῦτα εἶχον μεταφερθῇ εἰς τοὺς Γενικοὺς Διοικητάς, ἔστειλεν ἔγγραφον καὶ εἶπεν ὅτι ὑπάρχει κτῆμα τοιοῦτον τὸ ὁποῖον ἀμφισβητεῖται ὑπὸ τῆς Φαϊκᾶ Χανούμ, ἔστειλεν ἔγγραφον πρὸς τὴν Γενικὴν Διοίκησιν Θεσσαλονίκης διὰ νὰ ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα καὶ ἂν εἶναι δίκαιον τότε νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν της τὴν αἴτησιν τοῦ κ. Δημητρακοπούλου. Ἡ Γενικὴ Διοίκησις ὅμως Θεσσαλονίκης χωρὶς νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰ δικαιώματα καὶ πάλιν τῆς Κοινότητος ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν μόνον τὸ ἄρθρον τὸ ὁποῖον ἐπιτρέπει νὰ ἐνοικιάζωνται τὰ ὑπὸ μεσεγγύησιν, τὰ κατεχόμενα κτήματα καὶ ἄνευ δημοπρασίας, μολονότι εἶχον λάβει ἀπόφασιν ἀπὸ κοινοῦ καὶ ὅταν ἐγένετο τοιοῦτος λόγος περὶ ἄλλων κτημάτων νὰ ἐνοικιάζωνται μόνον οἱ ἀγροὶ ἐπίσης καὶ τὰ δάση ἰδιαιτέρως ὑπὸ τοῦ δημοσίου. Ἡ Γενικὴ Διοίκησις λέγω παρεβίασεν καὶ αὐτὸν τὸν ὅρον τὸν ὁποῖον ἐφήρμοσεν δι’ ἄλλα κτήματα ἐν Μακεδονίᾳ καὶ ἔδωκεν μονομερῶς τὴν ἐνοικίασιν εἰς τὸν κ. Δημητρακόπουλον. Ἀφοῦ ἠκούσατε τὰ προηγούμενα παρακαλῶ ἀκούσατε τὸ συμβόλαιον τὸ ὁποῖον ἐγένετο πρὸς ἐνοικίασιν τοῦ κτήματος τούτου (ἀναγινώσκει). Ἐνῶ ὑπάρχει δικαστικὴ ἀπόφασις ἡ ὁποία ἀπέρριψε τὴν δίκην αὐτὴν καὶ ἔρχεται καὶ ἀναγνωρίζει δικαιώματα ἐκεῖ ὅπου δὲν ὑπάρχουν....

§86Ε. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ. Τὸ συμβόλαιον αὐτὸ δὲν κατήργησεν τὴν ἀπόφασιν διὰ τῆς ὁποίας ἡ ἀγωγὴ αὐτὴ ἀπερρίφθη.

§87Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Πρόκειται περὶ τοῦ τρόπου τῆς ἐκφράσεως «τὸ ἀνῆκον εἰς τὴν Καϊφᾶν Χανούμ». Δὲν ἔπρεπε νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀπόφασιν; Καὶ λέγει ὅτι τὸ ἐνοικιάζει πρὸς συνέχισιν τῆς διακοπείσης κατὰ τὸ ἔτος 1916 μισθώσεως. Ἡ μίσθωσις ἐλύθη τότε, διότι ἀφοῦ ἔχασαν οἱ κληρονόμοι ἡ μίσθωσις δὲ ἦτο ἀπὸ ἰδιώτας. Ὁ κ. Δημητρακόπουλος ἐνοικίασε παρ’ ἰδιώτου καὶ ὄχι παρὰ τοῦ δημοσίου καὶ ἔρχεται τὸ συμβόλαιον καὶ σᾶς λέγει πρὸς συνέχισιν τῆς ἐνοικιάσεως. Ποίας; Ἐκείνης τὴν ὁποίαν ἔκαμε ὁ Ὀθωμανὸς, ὁ μὴ κληρονόμος ὁ ὁποῖος ἔχασε καὶ δικαστικῶς, ὅτι δὲν ἦτο κληρονόμος καὶ δι’ αὐτὸ κατελήφθη ὑπὸ τοῦ δημοσίου. Ἀφίνω ἡ Ἐθνοσυνέλευσις νὰ κρίνῃ διὰ τὴν πρᾶξιν αὐτήν. Ἀλλ’ ἔρχομαι καὶ εἰς ἄλλο ζήτημα.

§88Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Ὁ κ. Δημητρακόπουλος εἶναι κάτοικος Λαγκαδᾶ;

§89Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Ὁ κ. Δημητρακόπουλος ἦτο διοικητὴς τῆς 14ης Μεραρχίας. Τοῦτο τὸ ζήτημα τὸ ἀφίνω ἂν ἀξιωματικὸς ἀνώτατος ἐν ἐνεργείᾳ δύναται νὰ ἐμπορεύεται.

§90Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Εἶναι οὐσιῶδες.

§91Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Ἐγὼ τὸ ἀφίνω νὰ τὸ κρίνουν οἱ στρατιωτικοὶ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν.

§92Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Πότε ἔκαμε τὴν μίσθωσιν;

§93Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Τὸν Ὀκτώβριον τοῦ 1921. Εὐτυχῶς πρὸς τιμὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν ὅταν παρεπονέθημεν ἔσπευσε νὰ μεταθέσῃ τὸν κ. Στρατηγὸν ἐκ Θεσσαλονίκης εἰς ἄλλην περιφέρειαν. Ἐννοεῖται ὅτι δὲν τὸν πειράζει τοῦτο καὶ εὑρίσκεται καθ’ ἑκάστην εἰς Θεσσαλονίκην καὶ ἴσως καὶ ἐδῶ, αὐτὸ ἐνδιαφέρει ὅμως τὴν στρατιωτικὴν πειθαρχίαν. Λοιπὸν τὸ ζήτημα εἶναι ἄλλο. Ἡ Γενικὴ Διοίκησις ἐζήτησε παρὰ τῆς ἐφορίας Λαγκαδᾶ νὰ ὑποβάλῃ πίνακα τῶν προσόδων τοῦ κτήματος. Καὶ ἡ ἐφορία Λαγκαδᾶ, ὑπέβαλεν πίνακα, κατὰ σημειώσεις δὲ τὰς ὁποίας ἔχω λάβει ἐγὼ αἱ πρόσοδοι ἦσαν 14.000 δραχ. τὸ παρελθὸν ἔτος καὶ τὸ προηγούμενον 13.000. Κατὰ τὴν Γενικὴν Διοίκησιν 9000 δραχμαί. Λοιπὸν παρεπέμφθη, ὅπως συνήθως συμβαίνει διὰ τοιαύτας ἐνοικιάσεις, εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία ὥριζε τὰ μισθώματα. Ὁ κ. Δημητρακόπουλος ἐπιβαίνων αὐτοκινήτου τοῦ Δημοσίου ἐπέβαλε τὴν γνώμην του, ὅπως τὴν ἐπιβάλλουσιν οἱ Ἀληπασσάδες καὶ τοιουτοτρόπως ἐνῶ τὸ μίσθωμα ἦτο 9000 δραχμὰς κατὰ τὴν γνώμην τῆς Γενικῆς Διοικήσεως ἐδόθη εἰς τὸν κ. Δημητρακόπουλον ἀντὶ 5.500 δραχ. ἐπὶ τῷ λόγῳ νὰ ἀποζημιωθῇ διὰ τὰ προηγούμενα. Ἔρχεται τώρα ὁ κ. Δημητρακόπουλος καὶ ἐνοικιάζει τὰς βοσκὰς κατὰ τὰς πρώτας μου πληροφορίας 8000 δραχμάς, ἀλλὰ τώρα ποῦ ἤμην ἐκεῖ ἐξηκρίβωσα παρὰ τοῦ ἀντιπροσώπου τοῦ Ὀθωμανοῦ τὴν πατρίδα, ὁ ὁποῖος τοῦ ἐπήγαινε τὰ χρήματα, ὅτι ἐνοικίαζε τὰς βοσκὰς μόνον, ἀντὶ 33.000 δραχμῶν. Κατόπιν ὑπέβαλε αἴτησιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας καὶ ἐζήτησε ἄδειαν ὑλοτομίας διὰ 550.000 ὀκάδας ξυλανθράκων. Ἐὰν λογαριάσητε ἀπὸ μία δεκάρα τὴν ὀκᾶν ἔχομεν ἄλλας 55.000 δραχμάς. Ἔρχεται καὶ ἄλλο ζήτημα. Ἐπειδὴ εἰς τοὺς ἐνοικιαστὰς τῶν βοσκοτόπων δὲν ἐπήρκει ὁ βοσκότοπος τῆς κοινότητος τῶν «Μικρῶν Μπετσικίων» ἐζήτησε δι’ αἰτήσεώς του παρὰ τῆς Γενικῆς Διοικήσεως νὰ τοῦ δώσωσι καὶ δύο ἄλλας θέσεις, αἱ ὁποῖαι ἀνήκουσιν εἰς τὸ γειτονικὸν χωρίον «Καβάκην». Λοιπὸν καὶ εἰς τὰ 1913 ὅταν ἔλαβε τὸ κτῆμα κατέλαβε τὰς θέσεις αὐτάς, ἀλλὰ τότε ἦσαν Ὀθωμανοὶ οἱ κάτοικοι, τοῦ ἔκαμαν προσωρινὰ μέτρα καὶ ἐξώσθη ὁ κ. Δημητρακόπουλος ἀπὸ τὰς δύο αὐτὰς θέσεις, αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν εἰς τὸ χωρίον Καβάκη ὑπαγόμενον εἰς τὴν κοινότητα Μασταρίων. Ἡ Γενικὴ Διοίκησις ἀφοῦ ἔδωκε τοὺς βοσκοτόπους τῶν Μπετσικίων ἐζήτησε πάλιν ἀπὸ τὴν Ἐφορείαν πληροφορίας, ποῦ ἀνήκουσιν οἱ δύο τόποι, τοὺς ὁποίους ἐζήτη ὁ κ. Δημητρακόπουλος. Τότε ἡ Ἐφορεία διέταξε τὸν Ἀστυνόμον Σωχοῦ, ὁ ὁποῖος ἐξήτασε τρεῖς ἤ τέσσαρας μάρτυρας γνωρίζοντας τὰ μέρη ἐκεῖνα, ἔλαβε καὶ ἀντίγραφα τῆς ἀποφάσεως τοῦ Εἰρηνοδικείου, διὰ τῆς ὁποίας εἶχεν ἐξωσθῆ ὁ Δημητρακόπουλος καὶ τὰ ἀπέστειλεν εἰς τὴν Γενικὴν Διοίκησιν, φυσικῷ τῷ λόγῳ κατόπιν ὅλων αὐτῶν θὰ περιμένετε ὅλοι νὰ ἀκούσητε, ὅτι οἱ βοσκότοποι ἐδόθησαν εἰς τὴν κοινότητα Καβακίου. Ἐν τούτοις ἐδόθησαν εἰς τὸν Δημητρακόπουλον σύμφωνα πρὸς τὴν αἴτησιν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν. Λοιπὸν τὶ ἔπραξεν ἡ κοινότης διὰ τὰ ζητήματα αὐτά; Πέρυσιν εἶχεν τοὺς ἀγροὺς ἡ κοινότης, προπέρυσιν κἄποιος ἰδιώτης τὰς ἐνοικίασε διὰ δημοπρασίας, ἀλλὰ ἐπειδὴ οἱ ἀγροὶ δὲν εἶναι συνεχὲς κτῆμα τσιφλικιούχων, ἀλλὰ εἶναι καὶ ἀναμεμειγμένοι καὶ ἀγροὶ ἄλλων χωρικῶν, καὶ δὲν εἶναι εὔκολον ξένος νὰ ἐνοικιάσῃ τοὺς ἀγρούς, μετέβησαν οἱ χωρικοὶ κατ’ Αὔγουστον εἰς τὴν Ἐφορείαν καὶ ἐζήτησαν νὰ προτιμηθῶσιν αὐτοὶ εἰς τὴν ἐνοικίασιν, διότι δὲν ἔπρεπε νὰ εἰσέλθῃ ἄλλος ἐνοικιαστής, ὁ ὁποῖος ἀσφαλῶς θὰ τοὺς ἐπίεζε καὶ αὐτός, ὅπως τοὺς ἐπίεσαν ὅλοι οἱ ἀπὸ τοῦ 1913 καὶ ἐντεῦθεν ἐνοικιασταί. Ἡ Γενικὴ Διοίκησις τὰ παρεῖδε ὅλα καὶ τὰ ἐνοικίασεν ἀντὶ 5.500 δραχμάς. Κατὰ τὸν Νοέμβριον ἔρχονται εἰς τὴν Γενικὴν Διοίκησιν καὶ ὑποβάλλουν αἴτησιν διὰ δικαστικοῦ κλητῆρος μάλιστα, εἰς τὴν ὁποίαν ζητοῦσιν αὐτοὶ ὡς συνιδιοκτῆται ἄλλως τε νὰ προτιμηθῶσιν εἰς τὴν ἐνοικίασιν, προσφέροντες 25.000 δραχμῶν.

§94Γ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος ν’ ἀπαντήσω διότι ὑπῆρξα Γενικὸς Διοικητὴς Θεσσαλονίκης. Τώρα βεβαίως δὲν ἔχω ἐνώπιόν μου τὸν φάκελλον διὰ νὰ σᾶς δώσω σαφεῖς πληροφορίας ἀλλ’ ἐνθυμοῦμαι τὰ ἑξῆς. Τὸ ζήτημα, κύριοι, διὰ τὸ ὁποῖον ὁμιλεῖ ὁ κ. συνάδελφος εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὴν δικαστικὴν ἐξουσίαν καὶ ὄχι τὴν διοίκησιν. Τὸ κτῆμα αὐτὸ ἀνῆκεν εἰς μίαν Ὀθωμανίδα ἀπὸ τὴν ὁποίαν τὸ ἐνοικίασεν ὁ κ. Δημητρακόπουλος κατὰ τὸ 1913 ἤ 1914 δὲν ἐνθυμοῦμαι καλῶς. Ὅταν ἡ προσωρινὴ Κυβέρνησις τοῦ Βενιζέλου μετέβη εἰς τὴν Θεσσαλονίκην ἐξεδίωξε καὶ αὐτὸν ἀπὸ τὸ κτῆμα, ὅπως ἐξεδίωξε καὶ ὅλους τοὺς ἄλλους ἐνοικιαστάς. Μετὰ τὴν 1ην Νοεμβρίου ὁ κ. Δημητρακόπουλος ὑπέβαλεν αἴτησιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ ἐζήτει νὰ τοῦ ἐνοικιασθῇ τὸ κτῆμα ἐπὶ μίαν διετίαν ἀκόμη διὰ νὰ συμπληρωθῇ πενταετία, ἡ ὁποία διεκόπη κατὰ τὸ 1916 καὶ νὰ ἐκμεταλλευθῇ τὸ κτῆμα διότι ἤθελε νὰ ἀποζημιωθῇ καὶ διὰ τὰ ἐργαλεῖα καὶ διὰ τὰ ζῶα καὶ διὰ τοὺς σπόρους καὶ δι’ ὅλην τὴν ἐν ταῖς ἀποθήκαις του ἐσοδείαν τὰ ὁποῖα τοῦ κατέλαβον τότε οἱ ἐπαναστάται. Τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας ἀπέστειλε τὴν αἴτησιν εἰς τὴν Γενικὴν Διοίκησιν καὶ ἀπόντος ἐμοῦ ἡ Γενικὴ Διοίκησις ἐδέχθη τὴν ἐνοικίασιν καὶ ἐπρόκειτο νὰ καθορισθῇ τὸ τίμημα. Ἐζητήθη ἀπὸ τὴν Ἐφορείαν νὰ ὑποβάλῃ κατάλογον τῆς παρελθούσης τριετίας ὅσον ἀφορᾷ τὸ ποσὸν τοῦ ἐνοικίου, ὁ ἔφορος ὑπέβαλε κατάλογον, εἰς τὸν ὁποῖον ἔλεγεν ὅτι τὸ μὲν πρῶτον ἔτος ἐνοικιάσθη ἀντὶ 4 χιλιάδων περίπου δραχμῶν, τὸ δεύτερον ἀντὶ 6 καὶ τὸ τρίτον ἀντὶ 9. Μέσος ὅρος λοιπὸν ἦτο 5½ χιλιάδες δραχμαὶ καὶ ἐδόθη τὸ κτῆμα ἀντὶ 5½ χιλιάδων δραχμῶν, διότι ὁ κ. Δημητρακόπουλος ἔχασε ὅλην τὴν ἐσοδείαν, ὅλα τὰ ζῶα, ὅλα τὰ ἐργαλεῖα καὶ ἀνεγνώρισεν ἡ Γενικὴ Διοίκησις ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀποζημιωθῇ ὁ ἄνθρωπος αὐτός. Ὅταν δὲ καὶ ὑμεῖς παρεπονέθητε σᾶς ἔπεισα ἐπὶ τούτου ἀναγνώσας τὸν φάκελλον.

§95Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Δὲν μᾶς ἐπείσατε.

§96Γ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐνθυμοῦμαι καλὰ ὅτι ἐπείσθητε. Τώρα τὰ ἄλλα τὰ ὁποῖα ἀνεφέρατε, τὰ περὶ προσωρινῶν μέτρων κλπ. γνωρίζετε πολὺ καλῶς ὅτι ἡ Γενικὴ Διοίκησις δὲν εἶναι ἁρμοδία. Εἶναι ζητήματα δικαστικῆς ἐξουσίας καὶ μὴ μέμφεσθε τὴν Διοίκησιν, ἡ ὁποία ἐνήργησε, ὅπως πολὺ καλῶς ἐνθυμεῖσθε, πολὺ ἀκριβῶς καὶ πολὺ εἰλικρινῶς, διότι εὐσυνείδητος διοικητὴς δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ πράξῃ ἄλλως, παρὰ ἕνα ἄνθρωπον πολλὰ παθόντα καὶ ζημιωθέντα νὰ τὸν ἀποκαταστήσῃ διὰ τὰς ζημίας τὰς ὁποίας ὑπέστη.

§97Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Κύριε συνάδελφε, δὲν εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἐξεδιώχθη.

§98Γ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΣ. Μήπως ἔφυγεν ἑκουσίως;

§99Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Ἐπιτρέψατέ μοι νὰ τελειώσω. Ἡ ἑτέρα ἀντίδικος ὑπέβαλε αἴτησιν. Μὴ συγχέετε τὰ ζητήματα. Ταῦτα ἐγίνοντο τῷ 1916, ἡ ἑτέρα διάδικος, ἀφοῦ εἶδεν ὅτι ἔχασεν, ὑπέβαλεν αἴτησιν εἰς τὴν τότε διοίκησιν καὶ ἐζήτησε νὰ καταληφθῇ τὸ κτῆμα ὡς ἀδέσποτον. Δικηγόρος της ἦτο ὁ κ. Σερεμέτης. Μὴ λησμονῆτε δὲ ὅτι ὁ Μουφτῆς Θεσσαλονίκης ἐξέδωκεν ἀπόφασιν, καθ’ ἥν ὁ γάμος δὲν ἦτο νόμιμος καὶ ὁ Δημητρακόπουλος ἐπῆρε τὸν Μουφτῆν καὶ ἐπῆγεν εἰς τὸν Λαγκαδᾶν. Ἑπομένως δὲν ἐξεδιώχθη ὁ Δημητρακόπουλος.

§100ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Εἶναι μεσεγγυημένον τὸ κτῆμα αὐτό;

§101Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Εἶναι μεσεγγυημένον. Εἶχον νὰ εἴπω πρῶτον εἰς τοὺς κ.κ. συναδέλφους τὸ ἑξῆς. Δὲν εἶναι ἀλήθεια, ὅτι ὑπελογίσθη εἰς 5½ χιλιάδας τὸ ποσόν, ἀλλὰ εἰς 9 χιλιάδας. Ἐγὼ ἔχω τὸ σημείωμα τὸ ἐπίσημον, τὸ ὁποῖον ἔχω ἀπὸ τὸν Λαγκαδᾶ, καὶ τὸ ὁποῖον λέγει 4.000 κατὰ τὸ 1920, 4836 ἄλλο ἕν μέρος, 750 ἄλλο κλπ. ἐν ὅλῳ 14.000.

§102Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Κατὰ ποῖον ἔτος.

§103Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Κατὰ τὸ 1920.

§104Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μὰ ὁ κύριος δὲν σᾶς ὡμίλησε διὰ τὸ 1920.

§105Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Ἰδοὺ τὶ συμβαίνει. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐζήτησε τριετίαν, καὶ ὁ ἴδιος ὁ κ. Ὑπουργὸς, ἄν ἐνθυμεῖσθε καλῶς μᾶς ἐπεβεβαίωσεν ὅτι εἶναι ἔγκυρα.

§106Γ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι. Τὸ ἔγγραφον τοῦ ἐφόρου σᾶς ἔδειξα, ὅταν δὲ ἐκανονίσθη τὸ τίμημα ἐγὼ δὲν ἔμενα ἐκεῖ.

§107Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Εἴπατε πρὸ ὀλίγου, ὅτι ἡ κοινότης δὲν ἐνδιαφέρεται· δὲν εἶναι ἀλήθεια τοῦτο. Εἴπατε ὅτι ἐὰν ἡ κοινότης ἔκανε πρωτήτερα τὰ παράπονα ἡ Γενικὴ Διοίκησις θὰ τὰ ἐλάμβανεν ὑπ’ ὄψιν. Ἀλλὰ σᾶς βεβαιῶ ὅτι ἡ κοινότης πέρυσιν εἶχε τὰ κτήματα, πῶς λέγετε λοιπόν, ὅτι δὲν ἔγιναν αἱ δέουσαι ἐνέργειαι; Ἡ κοινότης ἔχει ἐνοικιάσει τοὺς ἀγροὺς κλπ. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, ἕν ἄλλο πρᾶγμα. Ἐνθυμεῖσθε ὅταν εἴπατε ὅτι ἐγὼ θὰ ἐνοικιάσω τοὺς ἀγροὺς, δύο τσιφλίκια εἰς τὴν ἐπαρχίαν Αἰκατερίνης εἰς τοὺς χωρικοὺς καὶ εἰς τοὺς ἄλλους. Σεῖς οὐδὲ τοὺς ἀγροὺς δὲν ἐδώσατε. Μὴ λέγετε, ὅτι θέλετε νὰ δικαιώσητε τὸν κ. Δημητρακόπουλον ἐπειδὴ εἶχε ἰδιωτικὴν μίσθωσιν καὶ ἑπομένως εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ κάμῃ ἀγωγὴν κατὰ τοῦ ἐκμισθωτοῦ. Ἀλλ’ ἐδῶ ἔχω καὶ ἕν ἄλλο πρᾶγμα. Τὸ συμβόλαιον τὸ ὁποῖον εἶχεν ὁ Ὀθωμανὸς πρὸς τὸν κ. Δημητρακόπουλον ἔχει ὡς ἑξῆς. Ἡ παροῦσα σύμβασις ἄρχεται ἀπὸ 15 Αὐγούστου καὶ λήγει 14 Αὐγούστου 1918. Πᾶσα βλάβη ἢ ζημία τοῦ μισθωτοῦ Ἰωάννου Δημητρακοπούλου καὶ τῶν ἄλλων μισθωτῶν ἕνεκα διαμονῆς ἤ ἕνεκα οἱουδήποτε ἄλλου λόγου εἶναι εἰς βάρος αὐτοῦ μὴ δυναμένου νὰ ἀρνηθῇ τὴν πληρωμὴν τοῦ μισθώματος. Ὥστε τὸ συμβόλαιον τὸ ὁποῖον ἔκαμεν ὁ Ὀθωμανὸς πρὸς τὸν κ. Δημητρακόπουλον προβλέπει περὶ τούτου.

§108Α. ΑΡΓΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Εἶναι εἰς βάρος τοῦ Δημητρακοπούλου καὶ ὄχι τοῦ ἰδιοκτήτου.

§109Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Ναί, αὐτὸ λέγω καὶ ἐγώ. Ἑπομένως δὲν ἔχει δικαίωμα ἡ Γενικὴ Διοίκησις νὰ ἔλθῃ νὰ ἐπανορθώσῃ ἀνύπαρκτα δικαιώματα τοῦ κ. Δημητρακοπούλου.

§110ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Τὰ δικαιώματα τοῦ κ. Δημητρακοπούλου τὰ ἀφήρεσεν ἡ τριετὴς φυλάκισις καὶ ἐξορία καὶ ἡ προσωρινὴ Κυβέρνησις τοῦ Βενιζέλου.

§111Ν. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Δικαστικῶς ἀπεβλήθη ὁ κ. Δημητρακόπουλος;

§112Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Δικαστικῶς ἔχασεν πρωτοδίκως ὁ ἐκμισθώσας πρὸς τὸν κ. Δημητρακόπουλον καὶ τοιουτοτρόπως τὸ κτῆμα ἔμεινεν ἀδέσποτον καὶ αὐτὴ ἡ μία τῶν ἀντιδίκων τοῦ κ. Δημητρακοπούλου ὑπέβαλεν αἴτησιν πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον, διὰ τῆς ὁποίας ἐζήτησε νὰ καταληφθῇ τὸ κτῆμα ἀπὸ τὸ Δημόσιον ὡς ἀδέσποτον.

§113Γ. ΣΧΙΝΑΣ. Ὅταν ἐφυλακίσθη ὁ κ. Δημητρακόπουλος, ὅταν ἐξωρίσθη ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Βενιζέλου, ὅταν ἄφησε τὰ δικαιώματά του ἀπροστάτευτα, ὅταν δὲν ἠδυνήθη νὰ παρέμβῃ εἰς τὴν δίκην νομίζετε ὅτι δὲν εἶχε δικαίωμα νὰ ζητήσῃ νὰ προστατευθῇ;

§114Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Κύριε συνάδελφε, αὐτὴ εἶναι ἰδιωτικὴ μίσθωσις. Τὸ δημόσιον δύναται νὰ ἐπεμβαίνῃ;

§115Γ. ΣΧΙΝΑΣ. Μήπως νομίζετε ὅτι τὸ δημόσιον δὲν ἐπενέβη τώρα διὰ νὰ ἀποζημιώσῃ τοὺς παθόντας διὰ τοῦ νόμου περὶ παθόντων; Τὸ δημόσιον δὲν ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ ἀποζημιώσῃ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔπαθον;

§116Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Ὡραῖα.

§117Γ. ΣΧΙΝΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ γενικευθῇ ἡ συζήτησις, διότι ἐδῶ προσβάλλεται εἷς ὑποστράτηγος, ὁ κ. Δημητρακόπουλος, ὁ ὁποῖος εἶναι ἄξιος πάσης τιμῆς.

§118Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Κύριε συνάδελφε, δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν.

§119Γ. ΣΧΙΝΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ κατατεθῶσι πάντα τὰ ἔγγραφα καὶ νὰ ὁρισθῇ ἡμέρα συζητήσεως, διότι δὲν ἠμπορεῖ νὰ μείνῃ ὁ κ. Δημητρακόπουλος ἀπροστάτευτος εἰς ὅσα λέγει ὁ κ. συνάδελφος ἀπὸ τοῦ βήματος. Νὰ κατατεθῶσι πάντα τὰ ἔγγραφα.

§120Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Δύνανται οἱ κύριοι συνάδελφοι νὰ ἐγγράψωσι νέαν ἐπερώτησιν.

§121Γ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ νὰ ζητηθῇ ἡ δικογραφία διὰ νὰ λάβῃ γνῶσιν ἡ Συνέλευσις.

§122Γ. ΣΧΙΝΑΣ. Καὶ νὰ ὁρισθῇ ἡμέρα συζητήσεως διὰ νὰ γενικευθῇ ἡ συζήτησις, διὰ νὰ λάβωμεν καὶ ἡμεῖς τὸν λόγον.

§123Χ. ΓΡΟΛΛΙΟΣ. Ὅλα αὐτὰ θὰ τὰ κρίνῃ ἡ Ἐθνοσυνέλευσις. Ἕν πρᾶγμα ὅμως δύνασθε νὰ κρίνετε σεῖς, ἄν ἐπιτρέπεται εἰς ἕνα στρατηγόν, διοικητὴν Μεραρχίας νὰ ἐμπορεύεται.

§124Ν. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Ἀπὸ σᾶς ἀξιωματικὸν δὲν ἀνέμενον ποτὲ νὰ ἐκφράζεσθε ἔτσι διὰ τὸν κ. Δημητρακόπουλον.

§125Χ. ΓΡΟΛΛΙΟΣ. Ἔπρεπε νὰ μὴ εἶναι διοικητὴς Μεραρχίας.

§126Ν. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Πρὸς τιμὴν τοῦ στρατεύματος εἶναι διοικητὴς Μεραρχίας.

§127Χ. ΓΡΟΛΛΙΟΣ. Δὲν ἐπιτρέπεται εἰς ἕνα διοικητὴν Μεραρχίας νὰ ἐμπορεύεται.

§128Ν. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω ὑμᾶς, κύριε συνάδελφε, σεῖς δὲν ἐμπορεύεσθε ἐν Κερκύρᾳ καίτοι εἶσθε ἀξιωματικός;

§129Χ. ΓΡΟΛΛΙΟΣ. Ἀπατᾶσθε, ἐὰν νομίζετε ὅτι ἐγὼ ἐμπορεύομαι.

§130Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἐπιτρέπω διακοπάς.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ μετατρέπετε τὸ ζήτημα εἰς προσωπικόν.

§132Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Δὲν πρόκειται περὶ προσωπικοῦ.

§133Γ. ΣΧΙΝΑΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ἐξακολουθήσετε τὴν συζήτησιν χωρὶς νὰ κατατεθῇ ἡ δικογραφία καὶ νὰ λάβωμεν καὶ ἡμεῖς μέρος εἰς τὴν συζήτησιν.

§134Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Τότε προκαλέσατε νέαν ἐπερώτησιν.

§135Α. ΑΡΓΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Κύριε Παπαζαχαρίου, νομίζω ὅτι ἐδέχθητε τὴν πρότασιν νὰ κατατεθῇ ἡ δικογραφία. Σᾶς εἶπον ἀρχῆθεν ὅτι δὲν ἦτο ὥριμος ἡ ὑπόθεσις.

§136Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, εἶναι ὡριμωτάτη, διότι ὑπέβαλον τὸ ὑπόμνημα ἀπὸ τοῦ Νοεμβρίου εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον καὶ ὁ εἷς Ὑπουργὸς μοῦ ἔλεγε δὲν ἠμπορῶ ἐγώ, διότι εἶναι φίλος μου ὁ κ. Δημητρακόπουλος καὶ ὁ ἄλλος δὲν εἰξεύρω τί. Λοιπὸν δὲν ἠμπορῶ ἐγὼ νὰ ἀφήσω τὰ πράγματα ἔτσι τόσον χρόνον καὶ σήμερον νὰ ἀναβάλω πάλιν διὰ τὰς ἑλληνικὰς καλένδας τὸ ζήτημα, διότι ἔχω νὰ δώσω λόγον εἰς τοὺς συνεπαρχιώτας μου. Τὸ ζήτημα, κύριοι, εἶναι τοῦτο· ὅτι πρῶτον κατεπατήθησαν τὰ δικαιώματα τῆς κοινότητος, ἡ ὁποία ἐπὶ τῇ βάσει ἀποφάσεως ἐπισήμου ἔχει δικαιώματα. Ἠκούσατε τὴν ἀνάγνωσιν.

§137Α. ΑΡΓΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Κύριε συνάδελφε, ἀπὸ τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐδέχθητε ὅτι πρέπει νὰ ζητηθῇ ἡ δικογραφία, πᾶς περαιτέρω λόγος ἀποτελεῖ μίαν προσβολὴν κατὰ προσώπου μὴ δυναμένου νὰ ὑπερασπισθῇ.

§138Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐδήλωσα ὅτι ἐγὼ θὰ ἐκθέσω τὰ πράγματα. Σεῖς μεθαύριον φέρετε τὸν φάκελλον καὶ ἐπαναφέρατε τὴν συζήτησιν.

§139Α. ΑΡΓΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ὄχι. Δὲν πρέπει νὰ δέχεσθε ἐν ἐλλείψει δικογραφίας νὰ ἐπιτίθεσθε ἐναντίον προσώπου.....

§140Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Δὲν δύνασθε, κ. Ὑπουργέ, νὰ ἀφαιρέσετε τὴν ἐλευθερίαν τοῦ λόγου.

§141Α. ΑΡΓΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἀλλ’ ἡ συζήτησις, κύριε συνάδελφε, πρέπει νὰ γίνεται πρακτικὴ καὶ κατὰ τοὺς κανόνας τῆς συζητήσεως, οἱ ὁποῖοι λέγουν ὅτι καὶ τὰ δύο μέρη πρέπει νὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ὁμιλήσουν.

§142Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρέπει τὸ πρᾶγμα νὰ πάρῃ μίαν κανονικὴν τροπήν, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον νὰ παρατάσσωνται ἀπ’ ἐκεῖ οἱ κύριοι συνάδελφοι ἐν εἴδει ἀπειλῆς κατὰ τοῦ ρήτορος.

§143Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Ἐγώ, κύριε συνάδελφε, ἀπειλὰς ἤκουσα καὶ ἐκ μέρους τοῦ κ. στρατηγοῦ. Ἀλλ’ ἐγὼ δὲν πτοοῦμαι ἀπὸ ἀπειλάς, διότι ἐγὼ δὲν λογαριάζω τὸ σαρκίον μου διὰ τίποτε ἀπέναντι τῆς δικαιοσύνης καὶ τῆς ἀληθείας.

§144ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ γενικευθῇ ἡ συζήτησις καὶ παρακαλῶ καὶ ἐγὼ τὸν λόγον.

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν ζητηθῇ ἀπὸ δέκα πληρεξουσίους.

§146Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Λέγω λοιπὸν ὅτι πρῶτον, κατεπατήθησαν τὰ δικαιώματα τῆς κοινότητος, τὰ ὁποῖα αὐτὴ ἡ Τουρκικὴ δικαιοσύνη ἀνεγνώρισε, δεύτερον ὅτι διὰ τοῦ ἐγγράφου, τὸ ὁποῖον...........

§147Α. ΑΡΓΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Κύριε Πρόεδρε, ὡς Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ ὁποίου κυρίως ὑπάγεται τὸ θέμα, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. συνάδελφον νὰ δηλώσῃ ἄν ἐδέχθη τὴν πρότασιν περὶ προσκομίσεως τοῦ φακέλλου ἤ ὄχι, καὶ ἄν ἐδέχθη τὴν πρότασιν, θέλω νὰ μάθω τίνι λόγῳ δύναται νὰ ἐξακολουθήσῃ τὴν συζήτησιν, ὅταν αὐτὸς ὁ ἴδιος διὰ τῆς ἀποδοχῆς τῆς προτάσεως περὶ προσκομίσεως τοῦ φακέλλου ἀνεγνώρισεν ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ τοιαύτη συζήτησις σήμερον.

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Στράτος ἔχει τὸν λόγον.

§149Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε. Ὀρθῶς παρετήρησεν ὁ ἀξιότιμος κ. πληρεξούσιος Κοζάνης ὅτι πρέπει νὰ προστατευθῇ ὄχι ὁ ρήτωρ, διότι δὲν ἔχει ἀνάγκην προστασίας, ἀλλ’ ἡ συζήτησις καὶ ἡ τάξις. Ὁ πληρεξούσιος ἀναπτύσσει μίαν ἐπερώτησιν, ἡ ὁποία ἀπευθύνεται πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας, οὐχὶ τὸν παρόντα Ὑπουργόν, διότι πρόκειται περὶ ὑποθέσεως παλαιοτέρας, κατὰ συνέπειαν ὁ νῦν κ. Ὑπουργὸς δὲν ἐνέχεται· ἀλλ’ εἴτε ἐνέχεται, εἴτε δὲν ἐνέχεται, ὁ κ. Ὑπουργός, ἕν καὶ μόνον δικαίωμα ἔχει νὰ εἴπῃ· δὲν ἔχω τὰ ἔγγραφα αὐτὴν τὴν στιγμήν, δὲν δύναμαι νὰ μετάσχω τῆς συζητήσεως καὶ δὲν ἀπαντῶ· ἀλλ’ ἡ περαιτέρω πλέον παρέμβασις πρὸς τὸν ρήτορα ἵνα παύσῃ τῆς συζητήσεως, νομίζω ὅτι ἐξέρχεται τῶν ὁρίων τοῦ Κανονισμοῦ. Ὑπάρχουν ἄλλοι, κύριοι συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι τιμῶσι τὸν κ. ὑποστράτηγον, δὲν ὑπάρχει κανείς, ὁ ὁποῖος δὲν τὸν τιμᾷ, ἀλλὰ δὲν δύνανται νὰ διακόψωσι τὴν συζήτησιν ἐκ λόγων προσωπικῆς ἐκτιμήσεως τοῦ κ. ὑποστρατήγου. Πρόκειται περὶ θέματος τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει τὴν πολιτείαν καὶ τοὺς νόμους. Θὰ ἀναπτυχθῇ ἡ ἐπερώτησις καθ’ ἅπασαν τὴν ἔκτασιν τῆς ἐλευθερίας τοῦ λόγου. Δὲν εἶναι δυνατὸν προσωπικοὶ λόγοι καὶ τοπικισμοὶ νὰ ἐπηρεάσωσι τὴν συζήτησιν.

§150Γ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, δὲν μοὶ εἶναι δυνατὸν αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ δώσω πληροφορίας. Ἕν μόνον δύναμαι νὰ εἴπω ὅτι τὸ μίσθωμα τὸ κανονικὸν ἐπετράπη ἐκ τοῦ νόμου.

§151Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν εἶπον διὰ σᾶς.

§152Α. ΑΡΓΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Κύριε συνάδελφε, ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν εἶδον τὸν κ. συνάδελφον ἐπὶ τοῦ βήματος, θέλοντα νὰ ἀναπτύξῃ τὴν ὑπόθεσιν, ἐδήλωσα ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μετάσχω τῆς συζητήσεως, διότι αὐτὴν τὴν στιγμὴν μόλις ἔλαβον γνῶσιν τῆς ἐπερωτήσεως. Ἡ συνέχεια τῆς συζητήσεως ἀπέδειξεν ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις, διότι ἐστερούμεθα τῶν ἀναγκαίων στοιχείων. Ἡ συνέχεια τῆς συζητήσεως ἐπροκάλεσεν ἐρώτησιν καὶ πρότασιν πρὸς τὸν κ. συνάδελφον, ἐὰν θὰ ἦτο ἐνδεδειγμένον νὰ ζητηθῇ ἡ δικογραφία. Ὁ κ. συνάδελφος ἐδήλωσεν, ὅτι δέχεται νὰ προσκομισθῇ ἡ δικογραφία. Ἐπροκάλεσα τὸν κ. συνάδελφον νὰ εἴπῃ, ἐὰν δεκτῆς γενομένης ὑπ’ αὐτοῦ τῆς προτάσεως, νὰ προσκομισθῇ ἡ δικογραφία, ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις καὶ ἀφοῦ ὁ κ. συνάδελφος δὲν ηὐδόκησε ν’ ἀπαντήσῃ, καὶ ἀφοῦ ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Μεταρρυθμιστικοῦ κόμματος τὸν ἠρώτησεν, ἐὰν νομίζῃ, ὅτι εἶναι ὀρθὸν νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις......

§153ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ὁμιλεῖτε ὡς δικηγόρος.

§154Α. ΑΡΓΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δὲν ὁμιλῶ ὡς δικηγόρος. Δὲν ἐπιτρέπεται εἰς κοινοβουλευτικὸν ἄνδρα, ὅταν τίθηται ζήτημα ὑπερασπίσεως ἑνὸς στρατηγοῦ...(Θόρυβος).

§155Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Λέγω πρὸς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας ὅτι δὲν πρόκειται περὶ στρατηγοῦ ἐλεγχομένου διὰ στρατιωτικὰς πράξεις ὁπότε ἄλλος συνάδελφός του θὰ ἦτο ἁρμόδιος νὰ τὸν ὑπερασπίσῃ......

§156Α. ΑΡΓΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δὲν ἀποδίδω ἰδιαιτέραν σημασίαν εἰς τὸ ὅτι εἶναι στρατηγὸς ἀλλὰ καὶ πολίτης ἄν ἦτο....

§157Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ ὁποῖος εἶναι κοινοβουλευτικὸς, ἀντελήφθη παραχρῆμα ὅτι δὲν προσβάλλεται τὸ στρατιωτικὸν γόητρον τοῦ κ. Δημητρακοπούλου καὶ δι’ αὐτὸ καὶ δὲν παρενέβη. Περὶ τίνος πρόκειται; Πρόκειται περὶ πράξεως σχετιζομένης πρὸς διαχείρησιν, ἐνοικίασιν κτημάτων καὶ περὶ παραβάσεως νόμου. Λοιπὸν νὰ ἀφήσωμεν παρακαλῶ τοὺς στρατηγοὺς καὶ νὰ ἴδωμεν τὸν νόμον καὶ ὅλαι αἱ ἀγορεύσεις καὶ αἱ ἐπικλήσεις τοῦ βαθμοῦ τοῦ στρατηγοῦ δὲν ἔχουν καμμίαν θέσιν ὅταν ὑπάρχει κατηγορία καὶ εὔχομαι νὰ μὴ εἶναι ἀληθὴς. Ἂν ὑπάρχῃ παράβασις νόμου καὶ βλάβη τοῦ δημοσίου συμφέροντος ὅσον ὑψηλότερος εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος τὰ διαπράττει τοσοῦτον εἶναι βαρύτερον τὸ παράπτωμα. Ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω ὅτι εὔχομαι καὶ ἐλπίζω ὅτι, δὲν πρόκειται καὶ ὅτι θὰ ἐλεγχθῶσι ὑπερβολικὰ τὰ κατηγορούμενα διότι προσωπικῶς τὸν γνωρίζω τὸν κ. Δημητρακόπουλον καὶ εὔχομαι νὰ μὴ ἀποδειχθῇ πραγματικῶς καὶ μετ’ ἀποδείξεων τοῦτο τὸ ὁποῖον λέγετε ἀπόψε. Εὔχομαι εἰλικρινέστατα. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν παρατήρησιν τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας παρατήρησιν στηριχθεῖσαν ἐπὶ τῆς βεβαιώσεως τῆς κατηγορηματικῆς, ὅτι εἶναι κοινοβουλευτικὸς ἀνὴρ, τὸν τιμῶ καὶ θὰ τοῦ ἀνακοινώσω ὅτι καίτοι εἶναι γεροντώτερός μου εἰς τὴν ἡλικίαν ἐν τούτοις εἶμαι γεροντώτερός του ἐγὼ κοινοβουλευτικῶς. Αἱ διατάξεις αἱ κοινοβουλευτικαὶ δὲν γίνονται διὰ συμβάσεων μεταξὺ τοῦ ἀγορεύοντος πληρεξουσίου καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ ἐλεγχομένου. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἐπειδὴ ὁ κ. συνάδελφος εἶπεν ὅτι πρέπει νὰ προσκομισθῶσιν τὰ ἔγγραφα διὰ νὰ προχωρήσῃ ἡ συζήτησις μὲ τοῦτο δὲν σημαίνει ὅτι δὲν ἔχει δικαίωμα ὁ ἐπερωτῶν νὰ προχωρήσῃ καὶ φωτίσῃ τὴν Συνέλευσιν. Δὲν σημαίνει ἐπίσης ὅτι δὲν ἔχω τὸ δικαίωμα ἐγὼ νὰ ζητήσω ταύτην τὴν στιγμὴν τὴν γενίκευσιν τῆς συζητήσεως χωρὶς νὰ ὑπάρχουν ἔγγραφα. Λοιπὸν ἡ κοινοβουλευτικὴ πεῖρα καὶ ὁ Κανονισμὸς τῆς Συνελεύσεως καὶ τῆς Βουλῆς μᾶς παρέχει τὸ δικαίωμα νὰ μεταβάλλωμεν τὴν σύμβασιν τὴν ὁποίαν ἐκάνατε οἱ δύο σας καὶ χωρὶς τὴν ψαλλίδα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Διεπράξατε δὲ κάτι ἄλλο. Ταύτην τὴν στιγμὴν εὑρισκόμεθα πρὸ γενικεύσεως, διότι μὴ νομίσετε ὅτι δύνασθε νὰ παραβιάζετε τὰς περὶ γενικεύσεως διατάξεις τοῦ Κανονισμοῦ. Λοιπὸν ὅλοι τώρα οἱ ὑπερασπιζόμενοι τὴν ὑπόθεσιν κάνετε γενίκευσιν τῆς συζητήσεως.

§158Α. ΑΡΓΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ὀφείλετε νὰ γνωρίζετε ὅτι ἡ πρότασις, τὴν ὁποίαν ἔκαμον κατόπιν τῆς παραδοχῆς τῆς προσκομίσεως τῶν ἐγγράφων ὑπὸ τοῦ κ. πληρεξουσίου, ἤθελε ἐξυπηρετήσει καὶ τὸ συμφέρον καὶ τὸ δίκαιον.

§159Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Πρῶτον μίαν ἐξήγησιν· εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, εἶπον νὰ προσαχθῇ ὁ φάκελλος· δὲν εἶπον μὲ τοῦτο ὅτι πρέπει νὰ διακόψω ἐγὼ καὶ νὰ μὴ τελειώσω τὴν ἀγόρευσίν μου. Δεύτερον ὅτι δὲν δύναμαι ἐπ’ ἄπειρον ν’ ἀναμένω διότι ἡ ὑπόθεσις εἶναι ὑπὸ τὴν κρίσιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἀπὸ τὰ μέσα Μαρτίου, ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἄλλοτε, ὅταν παρουσίασα τὸ ζήτημα μοῦ ἐζήτησε τὴν ἀναβολὴν ἀλλὰ δὲν δύναμαι ἐπ’ ἄπειρον ν’ ἀναβάλλω.

§160Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Διατὶ ὁ κ. Δημητρακόπουλος δὲν δύναται νὰ συμβάλλεται;

§161Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Ἐγὼ εὑρίσκω ὅτι τὸ ἀδίκημα διεπράχθη κατὰ τῆς κοινότητος διότι παρὰ τὰς ἀντιρρήσεις του, ὅταν τὸ δημόσιον κατέλαβε τὸ κτῆμα, δὲν ἀπεδείκνυε τὰ δικαιώματά των εἰς τὴν κοινότητα. Δεύτερον ὅτι ἐνῷ τὸ κτῆμα εὑρίσκετο ὑπὸ ἐνοικίασιν εἰς τὰς χεῖρας τῆς κοινότητος καὶ ἐνῷ ἡ κοινότης κατ’ ἐπανάληψιν ἐζήτει νὰ ἐνοικιάσῃ αὐτό, ἡ Γενικὴ Διοίκησις δὲν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψει τὰς αἰτήσεις τῆς κοινότητος, ἀλλ’ ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν τὴν αἴτησιν τοῦ κ. Δημητρακοπούλου διὰ νὰ δώσῃ τὸ κτῆμα.

§162Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Παρακαλῶ νὰ ἀπαντήσετε ἐὰν ἐλέγχητε καὶ τὴν Γενικὴν Διοίκησιν.

§163Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Ἐλέγχω τὴν Κυβέρνησιν, διότι ὁ Γενικὸς Διοικητὴς ἦτο συγχρόνως καὶ Ὑπουργός, ἑπομένως ἡ πρᾶξις διεπράχθη ὑφ’ ἑνὸς Ὑπουργοῦ καὶ ἐγὼ ἔκαμα ὑπόμνημα πρὸς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον.

§164Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Διεπράχθη ὑπὸ τοῦ κ. Ἀλεξανδροπούλου ὡς Ὑπουργοῦ, ἤ ὡς Γενικοῦ Διοικητοῦ;

§165Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Ἦτο καὶ Ὑπουργός, εἶχε καὶ τὸν τίτλον τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ.

§166Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἐλέγχετε τὸν κ. συνάδελφον κυρίως ὡς Γενικὸν Διοικητήν;

§167Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Ἐλέγχω, διότι πρὸ παντὸς δὲν ἠξιώθην ἀπαντήσεως ἐπὶ τοῦ ὑπομνήματος, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλον εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, εἶδον δὲ τοὺς Ὑπουργοὺς καὶ ἐξέθεσα πρὸς αὐτοὺς τὰ πράγματα.

§168Γ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΣ. Πότε;

§169Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Τὸν παρελθόντα Νοέμβριον.

§170Γ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΣ. Μετὰ τὴν ἐνοικίασιν;

§171Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Φυσικὰ, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ κάμω πρὸ τῆς ἐνοικιάσεως ἔλεγχον.

§172Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Τὸ θέμα εἶναι σπουδαιότατον, καὶ παρακαλῶ νὰ μοὶ εἴπητε ἐὰν ὁ κ. συνάδελφος ἐλέγχεται κυρίως ὡς Γενικὸς Διοικητὴς διὰ τὴν ὑπόθεσιν, ἥν ἀναπτύσσετε.

§173Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Καὶ ὡς Ὑπουργός.

§174Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Διὰ τὴν δρᾶσιν του ὡς Γενικοῦ Διοικητοῦ, θέλω τοῦτο, ἵνα ἀποδείξω τὸ ἀντικοινοβουλευτικὸν σύστημα, ὅπερ διὰ τῶν Γενικῶν Διοικήσεων καθιερώθη εἰς τὸν τόπον. Ἐνῷ ὁ κ. συνάδελφος ἔχει τὴν τιμὴν νὰ εἶναι ἐλέγχων, καθίσταται καὶ ἐλεγχόμενος, οἱ ἐκλογεῖς αὐτοῦ δὲν ἔστειλαν αὐτὸν ἐνταῦθα ἵνα ἐλέγχῃ. Ἡ πρᾶξις ἐφ’ ἧς ἐλέγχεται, εἶναι πρᾶξις Γενικοῦ Διοικητοῦ.

§175Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ κ. συνάδελφος ἔχει σοβαρότητα καὶ ἐπιβάλλει ἀνάπτυξιν. Ἡ ἀρχὴ αὕτη δὲν εἶναι ὀρθή. Ἡ Κυβέρνησις φέρει τὰς εὐθύνας διὰ τὰς πράξεις οἱουδήποτε διαχειριζομένου δημοσίαν ὑπηρεσίαν ὑπαλλήλου, εἴτε ὁ ὑπάλληλος αὐτὸς φέρει τὴν ἰδιότητα τοῦ Ὑπουργοῦ, εἴτε δὲν φέρει τὴν ἰδιότητα τοῦ Ὑπουργοῦ. Ἡ Κυβέρνησις εὐθύνεται διὰ τὰς πράξεις αὐτοῦ. Δὲν ἀναπτύσσεται ζήτημα ποίαν μορφὴν λαμβάνει ἑκάστοτε ἡ εὐθύνη αὐτοῦ, διότι τοῦτο εἶναι πρόδηλον εἰς πάντας ἡμᾶς. Ἑπομένως περιττεύει ἡ ἐξέτασις κατὰ τίνος ἀπευθύνεται, ὁ ἔλεγχος ἀπευθύνεται κατὰ τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ; Ἀπευθύνεται κατὰ τοῦ Ὑπουργοῦ; Διότι οἱανδήποτε ἰδιότητα καὶ ἄν φέρῃ ὁ ὑπάλληλος ἤ ὁ διαχειρισθείς, οἱανδήποτε ἰδιότητα καὶ ἄν φέρῃ περὶ τὴν διαχείρισιν, ἐὰν ἡ διαχείρισις πλημμελῶς ἐγένετο ἤ μὴ τοῦτο εὐθύνει τὴν Κυβέρνησιν. Ὁ κ. συνάδελφος εἶπεν ὅτι ἡμεῖς ἀποστελλόμεθα ἐνταῦθα ὑπὸ τοῦ λαοῦ ἵνα ἀσκῶμεν κατὰ τῆς Κυβερνήσεως ἔλεγχον καὶ πρέπει νὰ ἀποφεύγωμεν νὰ εὑρισκώμεθα εἰς τὴν θέσιν τῶν ἐλεγχομένων. Τοῦτο ἐὰν γίνῃ εἶναι ἄντικρυς ἀντίθετον πρὸς τὸ Κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα, διότι τὶ ἐστὶ Κοινοβουλευτικὸν Πολίτευμα; Εἶναι ἡ διαχείρισις τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας ὑπὸ τῆς Βουλῆς, ὑπὸ τῆς Συνελεύσεως, ὄχι ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ὡς διοριζομένων ὄργανα τοῦ Κράτους, ἀλλὰ ὑπὸ τῆς Βουλῆς, καὶ τῆς Συνελεύσεως, διότι αἱ Κυβερνήσεις αἱ ἔχουσαι Κοινοβουλευτικὸν Πολίτευμα εἶναι ἡ πλειονοψηφία τῆς Βουλῆς διαχειριζόμεναι τὴν Κυβέρνησιν. Πέραν τοῦ ἐλέγχου τῶν δικαιωμάτων ἡμῶν ἡ Συνέλευσις καὶ ἡ Βουλὴ βαίνομεν ἐν αὐτῇ τῇ διαχειρίσει καὶ ἀπ’ εὐθείας τῆς Κυβερνητικῆς ἐξουσίας, δὲν ἱστάμεθα ἀπέναντι τῆς κυβερνήσεως ὡς ἁπλοὶ ἐλεγκταί, ἀλλὰ ὅτι χωροῦμεν εἰς τὴν διαχείρισιν τῆς Κυβερνήσεως, ἐὰν περιοριζόμεθα νὰ ἱστάμεθα ἀπέναντι τῆς Κυβερνήσεως ὡς ἁπλοὶ ἐλεγκταὶ θὰ εἴμεθα ἁπλῶς ἐν Συνταγματικῷ Πολιτεύματι, θὰ ἵστανται ἀπέναντι ἡμῶν οἱ κυβερνῆται δημόσιοι ὑπάλληλοι διοριζόμενοι ἀπὸ τὸν ἕτερον πολιτειακὸν παράγοντα καὶ πρὸς αὐτοὺς θὰ εἴχομεν θέσιν ἐλεγκτοῦ. Τοῦτο ἐπαναλαμβάνω, ὅτι δὲν θὰ ἦτο Κοινοβουλευτικὸν Πολίτευμα. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπαναλαμβάνω διακρίνει ἡμᾶς ἢ μᾶλλον ἀποτελεῖ ἐξαίρεσιν τοῦ Συνταγματικοῦ Πολιτεύματος καὶ τὸ Πολίτευμα τὸ Κοινοβουλευτικὸν, εἶναι ὅτι ἡμεῖς παρέβημεν τὴν ἣν ἐλάβομεν ἐντολήν. Οἱ δὲ ἀποτελοῦντες τὴν Κυβέρνησιν εἶναι ἁπλοὶ ἀντιπρόσωποι τῆς πλειονοψηφίας τῆς Συνελεύσεως. Τοῦτο δὲ λέγεται Κοινοβουλευτικὸν Πολίτευμα. Ἐὰν τοῦτο λείπῃ δὲν ἔχετε Κοινοβουλευτικὸν Πολίτευμα. Ὅταν οὕτως ἔχουσι τὰ πράγματα δὲν δύνασθε νὰ λέγητε ὅτι δὲν δύναται νὰ ἀνατεθῇ εἰς ἕνα τῶν πληρεξουσίων ἐκτὸς τῆς ἀσκήσεως τῆς κυβερνητικῆς ἐξουσίας καὶ ἑτέρα τις κυβερνητικὴ ἐξουσία ἐν ὡρισμένῃ περιφερείᾳ τοῦ Κράτους, διότι αἱ Γενικαὶ Διοικήσεις φέρουσι χαρακτῆρα Κυβερνήσεως. Διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποδεχθῶ ὡς ὀρθὰς τὰς παρατηρήσεις τοῦ ἀξιοτίμου καὶ σεβαστοῦ ἐξ Ἀττικοβοιωτίας πληρεξουσίου, διότι ὄχι μόνον δὲν εὑρίσκω ὅτι ἀντίκειται εἰς τὴν θέσειν ἡμῶν ὡς ἀπὸ τοῦ λαοῦ ἀπεσταλμένων ἐνταῦθα, ἀλλ’ ἀπεντατίας εὑρίσκω ὅτι συναρμόζετε ἐντελῶς πρὸς τὴν ἀποδοχήν, τὴν ὁποίαν ἀνέθεσαν εἰς ἡμᾶς ὡς μέλλοντας νὰ ἐφαρμόσωμεν τοῦ Πολιτεύματος τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ τὰς ἀρχάς.

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Λεβίδης ἔχει τὸν λόγον.

§177Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀπαντήσω, καὶ ζητῶ συγγνώμην. Ἐγὼ ποσῶς δὲν εἶμαι διατεθειμένος νὰ ἀρνηθῶ τὴν κοινοβουλευτικὴν ἐμπειρίαν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ὑποθέτω ὅμως, ὅτι καὶ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς δὲν θὰ αἰσθάνεται δυσκολίαν τινά, ἵνα ἀρνηθῇ καὶ τὴν ἐμὴν κοινοβουλευτικότητα.

§178Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργὸς). Τὴν ἀναγνωρίζω.

§179Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἐγώ, καὶ ὁ βίος μου ὁ κοινοβουλευτικὸς εἶναι μαρτύριον ὧν λέγω, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀρνηθῶ ἐγὼ ποτέ, ὅτι αἱ Κυβερνήσεις εἶναι ὑπεύθυνοι. Εἶναι ὑπεύθυνοι ἐνώπιον τῶν κοινοβουλίων. Ἀλλ’ ἰσχυρίζομαι, ὅτι μόνον αἱ Κυβερνήσεις εἶναι ὑπεύθυνοι ἐνώπιον τῶν κοινοβουλίων. Οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ λαοῦ, εἴτε εἶναι βουλευταί, εἴτε εἶναι πληρεξούσιοι, εἶναι ὑπεύθυνοι μόνον ἀπέναντι τῶν ἐκλογέων. Αὐτὴν τὴν εὐθύνην τοὐλάχιστον ἐγὼ ἔμαθα ἐξ ὅσων ἐσπούδασα, καὶ αὐτὴν τὴν εὐθύνην ἤκουσα ἐπὶ τεσσαρακονταετίαν καὶ ἐπέκεινα ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ βαρύνουσαν ἡμᾶς. Διὰ τοῦ συστήματος ὅμως, ὅπερ καθιερώθη ἐκτὸς τῶν Ὑπουργῶν, οἵτινες ὡς τοιοῦτοι εἶναι πάντοτε ὑπεύθυνοι ἐνώπιον τοῦ Κοινοβουλίου περιβαλλόμενοι καὶ τὴν τήβεννον τῶν Γενικῶν Διοικητῶν, δύνανται νὰ ἐλέγχωνται παρὰ τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ Λαοῦ διὰ τοῦ θεσμοῦ αὐτοῦ τῶν Γενικῶν Διοικήσεων. Δυνάμεθα οὕτω νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ ἀτοπώτατον ἀποτέλεσμα, ὅτι οὐχὶ πλέον οἱ ἐκλογεῖς, ἀλλ’ αὐτοὶ οἱ συνάδελφοι τῶν Γενικῶν Διοικητῶν, αὐτοὶ οἱ συνάδελφοι, τῶν Ἀντιπροσώπων τοῦ Λαοῦ, οὐχὶ δὲ τῶν Ὑπουργῶν οἵτινες ὑπέχουσι τὴν συνταγματικὴν εὐθύνην, αὐτοὶ οἱ ἀνεύθυνοι ἀντιπρόσωποι τοῦ Λαοῦ, οἱ πληρεξούσιοι, περιβαλλόμενοι διὰ τῆς τηβέννου τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ, καθίστανται ἀπὸ ἐλεγχόντων ἐλεγχόμενοι. Οὐαὶ καὶ οἴμοι ἄν φθάσωσιν οἱ Ἀντιπρόσωποι τοῦ Λαοῦ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ νὰ ἐλέγχωνται παρὰ τῶν συναδέλφων αὐτῶν, ἀντιπροσώπων τοῦ Λαοῦ. Δὲν ἐλέγχεται ὁ φίλος μου κ. Ἀλεξανδρόπουλος διὰ πράξεις αὐτοῦ ὡς Ὑπουργοῦ. Ἐλέγχεται εἰδικῶς διὰ πρᾶξιν, ἣν ἐνήργησεν ὡς Γενικὸς Διοικητής, δηλαδὴ ὡς ὑπάλληλος τοῦ Κράτους ἔχων αὐτὴν καὶ εἰδικὴν δημοσίαν ὑπηρεσίαν καὶ εἰδικὴν ἰδιότητα. Ἠδύνατο δὲ καὶ νὰ μὴ εἶναι καὶ Ὑπουργός, ἀλλὰ νὰ εἶναι ἁπλῶς Γενικὸς Διοικητής. Καὶ τότε πάλιν τίνι τρόπῳ ὁ πληρεξούσιος ὡς Γενικὸς Διοικητὴς ἤθελεν ἐλέγχεσθαι ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ; Πρὸ ἡμερῶν τινῶν, ἀπόντος τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν, ἔλαβον ἕνα διορισμὸν παρὰ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, προκληθέντα διὰ Διατάγματος, φέροντος τὴν ὑπογραφὴν τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως καὶ τὰς ὑπογραφὰς ὁλοκλήρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, προεδρευομένου παρὰ τοῦ φίλου μου κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Τὸ Διάταγμα αὐτὸ ἔλεγεν, ὅτι διορίζομεν τὸν Πρόεδρον τοῦ Ἀρείου Πάγου καὶ δύο Ἀρεοπαγίτας, διορίζομεν τὸν κ. Νικόλαον Λεβίδην, πληρεξούσιον Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας καὶ Πρόεδρον τῆς ἐπὶ τοῦ Συντάγματος Ἐπιτροπῆς, διορίζομεν ἄλλον τινὰ συνάδελφον, τὸν κ. Σουλτάνην, διορίζομεν καὶ δύο νομίζω ἐλεγκτάς τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου μέλη Ἐπιτροπῆς, ἥτις ἔχει καθῆκον νὰ ἐκκαθαρίσῃ τὸ Πανεπιστήμιον. Ἐγώ, κύριοι, ἀνεγίνωσκον ἐν τῇ Ἐφημερίδι, ὅτι πρόκειται νὰ περιβληθῶ δι’ αὐτοῦ τοῦ μεγάλου ἀξιώματος, ἀλλὰ δὲν ἐπίστευον τοῦτο, διότι ἐνόμιζον, ὅτι δὲν εἶναι δυνατόν, συνταγματικῶς νὰ μοὶ ἀπονεμηθῇ τὸ ἀξίωμα τοῦτο. Ὅταν ἔλαβον ὅμως τὸ ἔγγραφον ἀμέσως συνέταξα ἀπάντησιν, ἣν διὰ φίλου μου ἀπέστειλα πρὸς τὸν Προεδρεύοντα τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Ἔλεγον πρὸς αὐτόν, ὅτι εὐχαριστῶ Ὑμᾶς διὰ τὴν μεγάλην αὐτὴν τιμήν. Ἠδυνάμην προσέθετον, νὰ παρατηρήσω ὅτι πανταχοῦ καὶ πάντοτε οἱ Ἀντιπρόσωποι τοῦ Λαοῦ ἡγοῦνται ἁπάσης τῆς ἱεραρχίας καὶ ὅτι ἠδυνάμην νὰ φέρω τὴν ἑξῆς παρατήρησιν. Πῶς εἶναι δυνατὸν οἱ Ἀντιπρόσωποι τοῦ Λαοῦ ὡς μέλη μιᾶς Ἐπιτροπῆς νὰ τίθενται, πρῶτος ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἀρείου Πάγου καὶ οἱ Ἀρεοπαγῖται καὶ μετ’ αὐτοὺς καὶ πέμπτος κατὰ σειρὰν οἱ πληρεξούσιοι νὰ ἔρχωνται τέταρτοι; Ἔλεγον ὅμως, ὅτι δὲν προβάλλω τὴν παρατήρησιν ταύτην, διότι ἡ θέσις καὶ ὁ ἀριθμὸς οὐδεμίαν προδίδουσι σημασίαν, ὅπως καὶ οὐδεμίαν ἀφαιροῦσιν. Ἀλλ’ ἔγραφον πρὸς τὸν Προεδρεύοντα τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου: πῶς εἶναι δυνατὸν ἐγώ, ὅστις ἐστάλην ἐνταῦθα ὡς ἐλέγχων Ἀντιπρόσωπος τοῦ Λαοῦ νὰ χρησιμεύσω διὰ τὴν ἐκκαθάρισιν τοῦ Πανεπιστημίου, δηλαδὴ νὰ περιβληθῶ δι’ ἰδιότητος, ἥτις δύναται ἀπὸ ἐλέγχοντος νὰ μὲ φέρῃ ἐλεγχόμενον ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ; Καὶ μεθ’ ὅλου τοῦ σεβασμοῦ καὶ τῆς ἀγάπης, ἣν τρέφω πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἔλεγον, ὅτι λυποῦμαι, μὴ δυνάμενος νὰ ἀποδεχθῶ τὴν περιποιητικὴν ταύτην τιμήν. Εὐθὺς ὡς ἔλαβε τὸ ἔγγραφον ὁ κ. Ὑπουργὸς, ἔσπευσε εἰς τὴν οἰκίαν μου μετὰ τοῦ κ. Βοζίκη, καὶ προσεπάθησαν νὰ μὲ πείσωσιν, ὅτι δὲν εἶχον δίκαιον· ἀλλ’ ἀντὶ νὰ μὲ πείσωσιν, ἐπείσθησαν ὅτι ἐγὼ εἶχον δίκαιον, καὶ ἔσπευσαν νὰ συστήσωσι καὶ εἰς τὸν πληρεξούσιον κ. Σουλτάνην νὰ ὑποβάλῃ καὶ αὐτὸς τὴν παραίτησιν αὐτοῦ ἀπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς. Καὶ τότε διωρίσθησαν μέλη δύο ἀνώτατοι Διοικητικοὶ Λειτουργοί, οἵτινες συνετέλεσαν τὴν ναυαγήσασαν ἐκείνην Ἐπιτροπήν. Δὲν θέλω νὰ ἐξετάσω διατὶ τὴν τελευταίαν στιγμὴν κατηρτίσθη ἡ Ἐπιτροπή, ὡς καὶ πολλὰ ἄλλα ζητήματα σχετικά· διότι δὲν εἶναι τῆς παρούσης ὥρας. Ἐγὼ ὁμιλῶ περὶ τοῦ Πανεπιστημίου, καὶ λέγω, ὅτι ἤθελον ὑποπέσῃ εἰς ὀλίσθημα, τότε, δεχόμενος ἀπὸ ἐλέγχοντος νὰ μεταβληθῶ εἰς ἐλεγχόμενον· καὶ βεβαίως ἤθελον μεταβληθῆ εἰς ἐλεγχόμενον, ἐὰν ἤθελον προβῆ εἰς οἱανδήποτε πρᾶξιν, ἀφορῶσαν τοὺς Καθηγητὰς τοῦ Πανεπιστημίου. Νῦν, ἐπιλαμβανόμενος τῆς περιστάσεως, διότι κατὰ τὴν στιγμὴν ταύτην ἀνεφάνη τὸ θέμα, ἐπαναλέγω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν εἰμὴ νὰ μειοῦται τὸ κῦρος τῶν κοινοβουλευτικῶν ἀνδρῶν καὶ τῶν πολιτικῶν ἀνδρῶν τῆς χώρας, ὅταν δέχωνται νὰ μεταβάλλωνται ἀπὸ ἐλεγχόντων ἀντιπροσώπων τοῦ λαοῦ εἰς ὑπαλλήλους ἁπλοῦς τῆς Κυβερνήσεως, διότι, ὅσῳ καὶ ἄν εἶναι ὑψηλὴ ἡ θέσις ἐν τῇ Πολιτείᾳ τοῦ φίλου μου κ. Ἀλεξανδροπούλου, ἡ τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ, εἶναι ἀληθές, ὅτι οὗτος δὲν ἐστάλη ἐνταῦθα, ἵνα ἐλέγχηται διὰ κτῆμα, ὅπερ δὲν ἠξεύρω διὰ ποίους λόγους περιῆλθεν εἰς τὸν ὑποστράτηγον κ. Δημητρακόπουλον. Ἡ θέσις αὐτοῦ ἐνταῦθα εἶναι πολὺ ὑψηλοτέρα, εἶναι ἵνα ἐλέγχῃ. Εἶναι δὲ ἐπικινδυνωδέστατον τὸ θεώρημα ὅπερ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔθηκεν, ὅτι ἡμεῖς ἐνταῦθα ὅλοι εἴμεθα ἐλεγχόμενοι. Βεβαίως εἴμεθα ἐλεγχόμενοι, ἀλλ’ εἴμεθα μόνον παρὰ τῶν ἐκλογέων ἡμῶν καὶ παρ’ ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ὡς Ἀντιπρόσωποι αὐτοῦ. Βεβαίως λοιπὸν ὑπέχομεν εὐθύνην ἀπέναντι τῶν ἐκλογέων ἡμῶν, οὐχὶ ὅμως ἀπέναντι τῶν συναδέλφων ἡμῶν, τῶν ἰσοτίμων πρὸς ἡμᾶς. Καὶ ἐνθυμοῦμαι μάλιστα νεαράν τινὰ συζήτησιν πρό τινος, μόλις λαβοῦσαν χώραν, καθ’ ἥν αὐτὸς ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ἐγερθεὶς ἀπὸ τῆς θέσεώς του ἐν αὐτῇ τῇ αἰθούσῃ, ταύτῃ, ἤλεγξε βουλευτὴν τινά, ὅστις ἐζήτησε λόγον παρὰ συναδέλφου. Καί ἔλεγε πρὸς αὐτὸν: δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα ὑμεῖς νὰ ἐλέγχετε τὸν συνάδελφον ὑμῶν. Πῶς τώρα μετέβαλε γνώμην;

§180Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὄταν εἶπον ὅτι ὁ βουλευτὴς ἤ ὁ πληρεξούσιος δὲν δύναται νὰ ἐλεγχθῇ ὑπὸ ἑτέρου βουλευτοῦ ὡμίλησα περὶ τῆς ἀσκήσεως τῆς βουλευτικῆς ἐντολῆς. Ἐν τῷ διαχειρίζεσθαι ἐξουσίαν τινὰ κρατικὴν καὶ ὄχι λαϊκὴν ἐντολήν, βεβαίως ὑπὸ τὴν ἰδιότητα τοῦ διαχειριστοῦ τῆς κρατικῆς ἐξουσίας, ὑπόκειται εἰς τὸν ἔλεγχον. Ὄτι δὲ δύναται νὰ ἀναλάβῃ τὴν διαχείρισιν κρατικῆς ἐξουσίας τοῦτο, ὄχι μόνον εἶναι ἐπιτετραμμένον, ἀλλὰ καὶ ἐπιβεβλημένον ὑπὸ τοῦ πολιτεύματος καὶ ὁ πληρεξούσιος ὀφείλει νὰ τὴν διαχειρίζεται δυνάμει τῆς λαϊκῆς ἐντολῆς, διότι αὕτη λέγει ἐὰν καταλάβετε ὑμεῖς τὴν Κυβέρνησιν, ἐὰν διατηρηθῆτε ὑμεῖς εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὑμεῖς διὰ τῶν ἐντολοδόχων τοὺς ὁποίους ὑμεῖς οἱ ἀποτελοῦντες τὴν πλειονοψηφίαν διορίζετε, ἡ Κυβέρνησις τῆς χώρας διαχειρίζεται ὑπὸ τῆς λαϊκῆς ἀντιπροσωπείας ἀπ’ εὐθείας καὶ ἀμέσως. Τοῦτο καθιστᾷ ἡμῶν πολίτευμα τὸ κοινοβουλευτικόν, ὅτι τὴν Κυβέρνησίν τον τὴν ἔχει ἡ λαϊκὴ ἐξουσία.

§181ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Ράλλης ἔχει τὸν λόγον.

§182Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Πρόκειται περὶ ἐλέγχου τοῦ κ. Ἀλεξανδροπούλου, ὡς τότε Ὑπουργοῦ καὶ Γενικοῦ Διοικητοῦ; Περὶ αὐτοῦ τοῦ ἐλέγχου πρόκειται; Πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν ὅτι ὁ Ὑπουργὸς ἔχει δύο εὐθύνας τὴν ποινικὴν καὶ τὴν ἀστικήν. Τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον ἀποδίδεται ἡ ποινικὴ εὐθύνη τὸν καθορίζει τὸ Σύνταγμα. Ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη δὲν ὑπάρχει καὶ δὲν ὑπάρχει ὁλόκληρος ἡ Κυβέρνησις, διότι παρῃτήθη καὶ ἐγένετο νέα, παύει ὑπάρχουσα πολιτικὴ εὐθύνη. Καὶ πῶς δύνασθε νὰ ζητήσητε εὐθύνας ἀπὸ ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος ἀπέβαλεν ταύτας; Τοῦτο λέγων δὲν θέλω νὰ κακίσω ὑμᾶς. Πολλοῦ γε καὶ δή. Ἀλλὰ θέλω νὰ κακίσω τὸν Κανονισμὸν ὁ ὁποῖος σήμερον διέπει τὴν Συνέλευσιν. Καὶ ὁ ἔλεγχος, ὁ ὁποῖος ἀσκεῖται σήμερον τόσον ἀκαίρως, ἀποδεικνύει τὸ σόλικον τοῦ Κανονισμοῦ καὶ τὴν ἀνάγκην τῆς μεταβολῆς αὐτοῦ. Διότι θὰ ὑπῆρχε πολιτικὴ εὐθύνη, ἔλεγχος τὴν στιγμὴν καθ’ ἥν θὰ ἠδύνασθε νὰ ἀσκήσητε τὸν ἔλεγχον ἐγκαίρως· ὁ ἔλεγχος κατηργήθη καὶ καταργουμένου τοῦ ἐλέγχου, κατηργήθη μία τῶν σπουδαιοτάτων ἐλευθεριῶν τοῦ πολιτεύματος. Ὁ ἰσχύων Κανονισμὸς λοιπόν, εἶναι ἀποτέλεσμα καὶ αὐτὸς τῆς ἐποχῆς ἐκείνης· προσβάλλει μίαν τῶν σπουδαιοτέρων ἐλευθεριῶν, διότι καταλύει τὸν ἔλεγχον. Καὶ δύναμαι νὰ εἴπω ὅτι διατελέσας ἐπὶ 11μηνον Ὑπουργὸς καὶ σωρείαν ἐπερωτήσεων ἰδὼν ἀναγεγραμμένας εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων, οὐδὲ εἰς μίαν ἠδυνήθην νὰ ἀπαντήσω, διότι οὐδὲ μία ἐξ αὐτῶν ἦλθε πρὸς συζήτησιν ἐνώπιον τοῦ Σώματος. Ἐρωτῶ ποῦ εἶναι πλέον αἱ ἐλευθερίαι;

§183Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Κύριε συνάδελφε ἐξ Ἀττικοβοιωτίας, ἡ ἐπερώτησίς μου δὲν ἀποτείνεται μόνον κατὰ τοῦ κ. συναδέλφου ἐξ Αἰτωλοακαρνανίας, ὅστις ἦτο Ὑπουργὸς καὶ Γενικὸς Διοικητὴς ὅταν ἐγένετο ἡ πρᾶξις τὴν ὁποίαν ἐλέγχω, ἀλλ’ ἀποτείνεται πρὸς αὐτὸ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ὑπὸ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως.

§184Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Τὸ ὁποῖον δὲν ὑφίσταται.

§185Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Ἐπανέγραψα καὶ πάλιν τὴν ἐπερώτησιν, ἐπειδὴ ἀκριβῶς ἡ πρᾶξις ἐγένετο ἀπὸ τὸν Νοέμβριον καὶ οὐδεμίαν ἀπάντησιν ἔλαβον. Πρὶν ἔλθει ἐνταῦθα εἰς τὴν Συνέλευσιν, τὸ εἶχον φέρει εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον μετὰ ὑπομνήματος, μετ’ ἄλλων συναδέλφων. Ἀτυχῶς παρῆλθον τρεῖς μῆνες καὶ οὐδεμίαν ἀπάντησιν ἔλαβον. Δὲν ἤθελον νὰ φέρω τὸ ζήτημα ἐδῶ, διότι καὶ ὁ στρατηγὸς εἶναι φίλος μου. Ἀτυχῶς ὅμως αὐτὴ ἡ Κυβέρνησις μὲ ἠνάγκασε νὰ φθάσω εἰς τὸ θέμα τοῦτο.

§186Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐγὼ ἠθέλησα νὰ σᾶς ἐνισχύσω. Ἐγὼ ἰσχυρίσθην ὅτι καθίσταται ἀναγκαία ἡ τροποποίησις τοῦ Κανονισμοῦ, ἵνα ἐπανέλθωμεν εἰς τὴν λειτουργίαν τοῦ Πολιτεύματος, εἰς τὸν ἔλεγχον τῆς Κυβερνήσεως ὁ ὁποῖος ἀπέθανε, καὶ νομίζω ὅτι εἰς τοῦτο ἔπρεπε νὰ ἔχω συνεπικούρους ὅλους τοὺς κ. κ. συναδέλφους.

§187ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Ἀργυρόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§188Π. Ι. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Συμφωνῶ πληρέστατα μετὰ τοῦ συναδέλφου μου, κ. Ράλλη. Φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ ἀπομακρυνθῶσι πάντες οἱ τεθέντες ἐν τῷ Κανονισμῷ χαλινοὶ εἰς τὸ δικαίωμα τοῦ ἐλέγχου. Ἐπειδὴ πρὸ εἰκοσαετίας ὁ ἀείμνηστος Ἀλεξάκης ἔκαμε μεγάλην κατάχρησιν τοῦ δικαιώματος τῶν ἐπερωτήσεων, ἐτέθησαν ἔκτοτε χαλινοὶ εἰς τὸν κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον, ἀλλὰ διὰ τοῦ χαλινοῦ τούτου κινδυνεύει νὰ καταληθῇ οὐσιαστικῶς ὁ ἔλεγχος οὗτος. Πρῶτον ὅτι καθιερώθη μία ἀρχὴ ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀποτείνεται ἀμέσως ὁ ἐπερωτῶν βουλευτὴς πρὸς τὸν Ὑπουργὸν κατὰ τὴν συνεδρίασιν, ἀλλ’ ὅτι πρέπει νὰ ὑποβάλωνται αἱ ἐπερωτήσεις ἐκ τῶν προτέρων ἐγγράφως, ἵνα δύναται ὁ Ὑπουργὸς νὰ προσέρχηται παρασκευασμένος ὅπως ἀπαντήσῃ. Ἀλλὰ διὰ τοῦ τρόπου τούτου ἡ ἀπάντησις ἀναβάλλεται καὶ ὁ ἔλεγχος παύει νὰ ἀσκῆται. Οἱ Ὑπουργοὶ ὀφείλουν νὰ ἀπαντήσουν εἰς πᾶσαν ἐπερώτησιν ἀμέσως, διότι ὀφείλουν νὰ εἶναι ἐνήμεροι τῶν ὑποθέσεων τοῦ Ὑπουργείου των.

§189Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ὡς ὀρθῶς παρετήρησεν ὁ κ. συνάδελφος ὑπῆρξε μία κατάθεσις, ἀλλὰ ἡ κατάθεσις δὲν δικαιολογεῖ τὴν κατάργησιν τῆς χρήσεως.

§190ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Στράτος ἔχει τὸν λόγον.

§191Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐν σχέσει πρὸς τὰ λεχθέντα διὰ τὸ ζήτημα τῆς χρήσεως καὶ καταχρήσεως τῆς ἐπερωτήσεως, νομίζω ὅτι τὰ πράγματα, μὲ ὅλην τὴν καλὴν θέλησιν τῶν ἀγαπητῶν κυρίων συναδέλφων, δὲν ἐτέθησαν ἐπὶ τοῦ πραγματικοῦ ἐδάφους. Δὲν πταίει ὁ Κανονισμὸς κατ’ οὐδέν. Ὁ Κανονισμὸς ἐπιτρέπει τὴν εὐρύτητα τῶν συζητήσεων. Ὁ Κανονισμὸς δὲ αὐτὸς εἶναι προϊὸν ἀνάγκης ἐπιτακτικῆς, τὴν ὁποίαν ἀνεγνώρισαν ὅλαι αἱ προσωπικότητες, αἵτινες ἡγοῦντο τῶν κομμάτων τῶν πολιτικῶν κατὰ τὴν ἐποχήν, κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν εἶχε ψηφισθῆ ὁ ὑπάρχων Κανονισμός. Εἶχε γίνῃ τοιαύτη κατάχρησις τῆς ἐπερωτήσεως ἄλλοτε, ὥστε πολὺ προφανῶς ὁ ἀείμνηστος Κυριακούλης Μαυρομιχάλης ἐχαρακτήρισε τὴν κατάστασιν τῆς Βουλῆς τότε ὡς κατάστασιν ἀνάρχου φλυαρίας, διότι πραγματικῶς ὅλον τὸ στάδιον τῶν συνεδριάσεων τῆς Βουλῆς, κατὰ τὸ ὁποῖον οἱ βουλευταὶ δὲν ἦσαν ἀκόμη κεκμηκότες καὶ ἠδύναντο νὰ παρακολουθήσωσιν ἴσως μετὰ περισσοτέρας ὀρέξεως τὰς συζητήσεις, κατηναλίσκετο ὅλον εἰς φλυαρίας περὶ ἀνέμων καὶ ὑδάτων αἵτινες χωρὶς νὰ εἰσφέρωσι τίποτε εἰς τὸν ἔλεγχον προεκάλουν μόνον μεγίστην κατάκρισιν παρὰ τῇ κοινῇ γνώμῃ ἐναντίον τῆς ἐκτροπῆς τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, ἐτίθετο δὲ τὸ ἔργον τὸ νομοθετικὸν εἰς τὸ τέλος τῆς συνεδριάσεως κατὰ τὴν ὥραν τοῦ γεύματος ἢ τὰς μεταμεσονυκτίους ὥρας καὶ ἐψηφίζοντο τὰ νομοσχέδια σωρηδόν, ὅπως δυστυχῶς καὶ τώρα ψηφίζονται, σωρηδὸν καὶ ἀσυζητητεί. Ὁ Κανονισμὸς ἔθηκεν ἕν τέρμα εἰς τὴν φλυαρίαν ταύτην, φλυαρίαν, τῆς ὁποίας ἐνθυμοῦμαι ἕν παράδειγμα, κύριοι, ὅτι εἰς μίαν ἀναφορὰν τῶν γαλακτοπωλῶν ἀνεμίχθη ποία συζήτησις, κύριοι, νομίζετε; Περὶ ὑδρεύσεως τῶν πόλεων Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς. (Γέλωτες).

§192Γ. ΠΩΠ. Πολὺ σχετικὴ λοιπὸν συζήτησις. (Γέλωτες).

§193Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Καὶ ἐνθυμοῦμαι μάλιστα τὸν εὐφυέστατον κ. συνάδελφον, ὁ ὁποῖος ἔκαμε τὴν αἰτιολογίαν καὶ συσχέτισιν τῶν ζητημάτων αὐτῶν, τὸν κ. Γκότσην.

§194Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Καὶ ἐγὼ ἐνθυμοῦμαι ἕνα βουλευτήν, ὁ ὁποῖος ἔφερε μίαν ἐπερώτησιν περὶ ὑλοτομίας καὶ κατέληξεν εἰς ἐπερώτησιν περὶ στρατιωτικῆς δικαιοσύνης. (Γέλωτες).

§195Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὁ Κανονισμὸς ὀρθῶς ἔχει· διότι τὸ ἔργον τοῦ Κανονισμοῦ εἶναι νὰ παρεμποδίζῃ τὴν παρεκτροπὴν ἀπὸ τῶν ἔργων τῶν κοινοβουλευτικῶν. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἔργον τοῦ Κανονισμοῦ· κύριοι, ἐὰν θέλωμεν νὰ ἐνασκήσωμεν ἔλεγχον προσήκοντα, αἱ δύο ἡμέραι, τὰς ὁποίας παρέχει ὁ Κανονισμός, εἶναι ἐπαρκέσταται. Τὰ ἤθη τὰ πολιτικὰ καὶ αἱ περιστάσεις κανονίζουν τὸν ἔλεγχον. Δὲν θέλω νὰ ἀνατρέξω εἰς τὸ παρελθόν· ἀλλὰ κατὰ τὸν σήμερον διανυόμενον χρόνον αἱ περιστάσεις εἶναι τοιαῦται, ὥστε ἐξέτρεψαν τὴν προσοχὴν τῆς κοινῆς γνώμης καὶ τῆς Συνελεύσεως ἀπὸ τῶν Ἐσωτερικῶν πραγμάτων, διότι ἡ προσοχὴ ὅλων εἶναι ἐστραμμένη εἰς τὰ ἐθνικὰ ἡμῶν πράγματα. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν τοιαύτη εἶναι ἡ ψυχικὴ κατάστασις δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ ἔλεγχος ἐπὶ τῶν ἐσωτερικῶν πραγμάτων νὰ εἶναι ἐκτενέστερος· διότι ὁ ἔλεγχος συμβαδίζει πρὸς τὴν ὄρεξιν τῆς κοινῆς γνώμης, ἐὰν δὲν ἔχωμεν κοινὴν γνώμην προσέχουσαν ἐντατικῶς εἰς ὅ,τι γίνεται ἐνταῦθα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐνασκήσωμεν ἐκτενῆ ἔλεγχον, ἐφ’ ὅσον δὲν θέλομεν νὰ κατηγορήσωμεν ἡμᾶς αὐτοὺς ὅτι ἀπασχολοῦμεν ἐφ’ ἅ μὴ δεῖ τὴν Συνέλευσιν. Ὑπάρχουν καὶ περιστάσεις, κατὰ τὰς ὁποίας, ἐκπίπτοντες τοῦ φρονήματος ἐκπίπτει καὶ ὁ ἔλεγχος, ἐὰν ἐκφαυλισθῇ τὸ φρόνημα, ἐκφαυλίζεται καὶ ὁ ἔλεγχος, ἀλλὰ περὶ τοιούτων περιστάσεων δὲν πρόκειται σήμερον. Σήμερον κυριαρχοῦν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, τῆς δημοσίας γνώμης καὶ τῆς Συνελεύσεως αἱ ἐξωτερικαὶ περιστάσεις τῆς χώρας καὶ διὰ τοῦτο ὁ ἔλεγχος τῶν ἐσωτερικῶν πραγμάτων εἶναι ἀτονώτερος, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ψυχολογικῶς πάντοτε καὶ κατὰ πᾶσαν ἡμέραν νὰ ἀπασχολῆται ἡ Συνέλευσις μὲ τοιοῦτον ἔλεγχον. Ὅταν τὰ πράγματα φθάσωσιν εἰς τοιοῦτο σημεῖον, ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνεται ὁ ἔλεγχος εὐρύτερος, τότε βεβαίως ὁ Κανονισμὸς θὰ ἀποδειχθῇ ὅτι προστατεύει ἐπαρκῶς τὸν ἔλεγχον αὐτόν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἕτερον ζήτημα τῶν ἀπερχομένων Ὑπουργῶν ὁ ἀξιότιμος κύριος συνάδελφος Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας ἔχει ἐν μέρει δίκαιον. Βεβαίως ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ ὅτι ἔχει ποινικὴν εὐθύνην κατὰ τὸν περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν νόμον. Παραιτηθεὶς τοῦ Ὑπουργείου ἔδωκεν ἤδη λόγον· ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον ἡ Βουλή, πέραν τῆς Βουλῆς ὑπάρχει ὁ λαός. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν μετὰ τὴν Βουλὴν ὑπάρχει ὁ Ἑλληνικὸς λαός, δὲν δύναταί τις νὰ θεωρηθῇ ὅτι ἔχει ποινικὴν εὐθύνην ἕως ὅτου οἱ ἐκλογεῖς του ἀποφανθῶσιν.

§196Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ὁμιλῶ περὶ τοῦ κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου.

§197Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὁ ἔλεγχος ὁ κοινοβουλευτικὸς δύναται νὰ διεξαχθῇ εἰς πολλὰ στάδια, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπαχθῶσιν εἰς μίαν γενικὴν ἀρχήν. Διέπραξεν εἷς Ὑπουργὸς μίαν πρᾶξιν παράνομον, τὴν ὁποίαν συνεχίζει ἕτερος συνάδελφός του. Εἶναι παρὼν ὁ διάδοχος, ὅστις ἐξακολουθεῖ ἀνεχόμενος τὴν διαπραχθεῖσαν παρανομίαν, ἔχει καὶ αὐτὸς εὐθύνην, ἐλέγχεται ἄρα καὶ αὐτός· διότι ἐλέγχεται ἡ παρανομία καὶ ὁ ἔλεγχος τῆς παρανομίας συλλαμβάνει πάντα, ὅστις ἀνέχεται τὴν παρανομίαν τελουμένην ἢ τελεσθεῖσαν. Λοιπόν, κατόπιν γίνεται μία ἀνάπτυξις ἐπερωτήσεως. Τίς δύναται νὰ γνωρίζῃ ἐκ τῶν προτέρων ἂν ἡ ἀνάπτυξις μιᾶς ἐπερωτήσεως ἐναντίον ἑνὸς Ὑπουργοῦ παραιτηθέντος πλέον καὶ μὴ ὑπέχοντος κοινοβουλευτικὴν εὐθύνην, δὲν θὰ φέρῃ εἰς ἀποκάλυψιν ποινικῆς εὐθύνης; Καὶ ἐν τέλει δὲν ὑπάρχει ἡ ἀναμφισβήτητος εὐθύνει παντὸς πολιτευομένου νὰ λογοδοτήσῃ ἀπέναντι τοῦ λαοῦ, εἴτε κόμματα ὑπάρχουσιν ἐδῶ, εἴτε ὁμάδες, εἴτε ἄτομα μόνον, ἔχουσι νὰ λογοδοτήσωσιν ἐνώπιον τοῦ λαοῦ. Ὁ ἔλεγχος λοιπὸν ἐὰν δὲν καταλήγῃ εἰς ἀπόδοσιν ἀπολύτου κοινοβουλευτικῆς εὐθύνης, δηλαδὴ ἀποχωρήσεως ἀπὸ τοῦ Ὑπουργικοῦ ἀξιώματος, καταλήγει πάντοτε εἰς ἀπότισιν γενικωτέρων πολιτικῶν εὐθυνῶν, αἱ ὁποῖαι πάντοτε δίδονται, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα, ἀπέναντι τοῦ λαοῦ.

§198Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι σπουδαιότατον. Ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει ἔλεγχος ποινικός, αὐτοδικαίως ὑπάρχει ἔλεγχος κοινοβουλευτικός. Ἐὰν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἤθελε ζητήσει τὴν παραπομπὴν τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ ἐνώπιον ποινικοῦ δικαστηρίου, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἄρωμεν τὸ δικαίωμα κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου κατὰ παραιτηθέντος Ὑπουργοῦ; Νομίζω ὅτι εἶναι πρωτοφανὴς ἡ θεωρία αὐτή.

§199ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Παπαζαχαρίου ἔχει τὸν λόγον.

§200Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐπιτρέψατέ μοι νὰ τελειώσω δι’ ὀλίγων λέξεων.

§201Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Σᾶς παρακαλοῦμεν μάλιστα.

§202Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Διὰ τῆς ἀναγνώσεως τῆς ἀποφάσεως τῆς δικαστικῆς, τῆς ἐπισήμου ἀπέδειξα, νομίζω, ἀρκούντως τὰ δικαιώματα τῆς κοινότητος ἐπὶ τοῦ κτήματος, τὰ δικαιώματα ταῦτα ἔρχεται αὐτὸ τὸ οἰκογενειακὸν συμβούλιον τοῦ Ὀθωμανοῦ νὰ ἐπικυρώσῃ, διότι λέγει, τὸ ⅓ ἀπὸ τὸ ἕν μέρος, τὸ ½ ἀπὸ τὸ τάδε μέρος τὸ νέμεται ἡ κοινότης. Αὐτὰ τὰ δίκαια ἀναιροῦνται, εἰς αὐτὰ στηρίζομαι. Δεύτερον ἔρχεται τὸ ζήτημα ὅτι ὡς ἀδέσποτον κατελήφθη ὑπὸ τοῦ Δημοσίου κατόπιν αἰτήσεως τῆς ἀντιδίκου τῆς διεκδικούσης αὐτό. Ἑπομένως ὁ κ. Δημητρακόπουλος ἐξεβλήθη τοῦ κτήματος ὡς ἐκβληθέντος ὑπὸ τοῦ ἐνοικιαστοῦ, διότι δὲν ἀπέδειξεν, ὅτι αὐτὸς ἦτο ἰδιοκτήτης. Τώρα ἔρχεται τὸ ζήτημα ἐὰν τὸ κτῆμα ἀνήκει μὲν εἰς τὸ δημόσιον, ἀλλ’ ἔρχεται τὸ δημόσιον διὰ νὰ ἐπαναφέρῃ τὸν Δημητρακόπουλον εἰς τὴν μίσθωσιν, ἡ ὁποία εἶναι ἰδιωτική. Διὰ τοῦ νέου συμβολαίου, τὸ ὁποῖον ἔκαμεν ὁ ἔφορος διὰ διαταγῆς τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ, ἀναγνωρίζεται ἡ κυριότης τοῦ κτήματος εἰς ἐκείνους εἰς οὕς διὰ δικαστικῆς ἀποφάσεως ἀπερρίφθη. Τοῦτο νομίζω, ὅτι εἶναι ἀτοπώτατον πρᾶγμα, διότι δίδει ἕν δικαίωμα εἰς αὐτοὺς νὰ ἰσχυρίζωνται, ὅτι τὸ κτῆμα εἶναι ἰδικόν τους. Ἄς δεχθῶμεν ὅτι τὸ κτῆμα ἦτο ὑπὸ μεσεγγύησιν καὶ ὅτι ἡ Γενικὴ Διοίκησις ἔκαμε χρῆσιν τοῦ Διατάγματος, ὅτι δύναται καὶ ἄνευ δημοπρασίας νὰ ἐνοικιάσῃ τὸ κτῆμα. Καὶ ἐδῶ ἔκαμε παρανομίαν, διότι ἐνῷ ἔχει ἐπίσημον συμβόλαιον τοῦ ἐνοικιαστοῦ τὸ δημόσιον δὲν ἀναγνωρίζει τὰ δικαιώματα. Αὐτὸ εἶναι ἀδίκημα, εἶναι παράνομος πρᾶξις. Ἔπειτα ἔρχεται ἄλλο. Ἄς δεχθῶμεν, ὅτι δὲν ἀνεγνώρισεν αὐτοὺς καὶ ὑπενοικίασε, αὐτὸ ἀλλὰ τὸ κτῆμα ἔχει εἰσόδημα 9.000 δραχμὰς καὶ δίδεται διὰ 5.500 δραχμὰς τί λαμβάνει ὁ ἐνοικιαστὴς ἐκ τούτου; Λαμβάνει περὶ τὰς 4.500 δραχμὰς· μόνον ἀπὸ βοσκὴν τοῦ δίδετε 500.000 ὀκάδας, ἐπιτρέπεται τόση μεγάλη κολοσσιαῖα διαφορὰ μεταξὺ τοῦ ἐνοικίου καὶ ἐκείνου, τὸ ὁποῖον μέλλει νὰ εἰσπράξῃ;

§203ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Εἶχε καταβάλει δαπάνας.

§204Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Πρῶτον λοιπὸν ἀδικεῖται ἡ κοινότης καὶ δεύτερον, ἐὰν δεχθῶμεν, ὅτι ἦτο εἰς τὸ δημόσιον εἶναι καὶ κατὰ τοῦ δημοσίου ἀδικία, διότι τὸ δημόσιον ζημιοῦται, διότι ἔχει καὶ οἰκήματα, τὰ ὁποῖα ὑπενοικιάζει. Δὲν ἀρκεῖται δὲ νὰ δώσῃ τὸ κτῆμα αὐτὸ ἀλλὰ μολονότι λαμβάνει ἐκ τῆς Ἐφορείας ἀντίγραφον τῆς ἀποφάσεως διὰ τῆς ὁποίας ἐξεβλήθη ὁ αἰτῶν νὰ ἐνοικιάσῃ τὰς δύο θέσεις τῆς κοινότητος, ἄν καὶ εἶχεν ἀρχίσῃ ἡ ἐνοικίασις τῆς βοσκῆς Κουβακίων, χωρίζει τὰς θέσεις αὐτάς, δίδει εἰς τὸν ἐνδιαφερόμενον τὰς θέσεις αὐτὰς διὰ τῶν ὁποίων ὠφελεῖται αὐτός. Δι’ ὅλα αὐτὰ εἶχον καθῆκον νὰ ἐλέγξω τὴν πρᾶξιν αὐτήν, λυποῦμαι, διότι ἔφθασα εἰς τὴν θέσιν αὐτήν, ἀλλὰ δὲν δύναται τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον νὰ κατακρίνῃ ἐμὲ διὰ τὴν πρᾶξιν αὐτήν, διότι ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Νοεμβρίου ἐζήτησα νὰ ἀποδώσῃ τὸ δίκαιον εἰς τὴν κοινότητα καὶ οὐδεμίαν ἀπάντησιν ἔλαβον. Εἶμαι ὑποχρεωμένος, μολονότι δὲν ἤθελον, νὰ ἀναφέρω τὸ ὄνομα ἑνὸς στρατηγοῦ εἰς τὴν Βουλήν, διότι συνδέεται μὲ τὴν πρᾶξιν, εὑρέθην δὲ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ πράξω τοῦτο διὰ νὰ κρίνῃ ἡ Συνέλευσις τὴν πρᾶξιν.

§205Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Μὴ θέτετε τὸ ζήτημα οὕτω. Ὁ στρατηγὸς εἶναι καὶ πολίτης. Προκειμένου δὲ περὶ τοῦ κ. Δημητρακοπούλου δύναταί τις νὰ εἶναι βέβαιος, ὅτι δὲν ἔχει διαπράξῃ οὐδέν, τὸ ὁποῖον νὰ ἀντίκηται εἰς τὴν θέσιν του ἐν τῇ κοινωνίᾳ καὶ ἐν τῷ στρατῷ.

§206Γ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ τηλεγραφήσητε νὰ ἔλθωσι τὰ χαρτιά.

§207ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις ἵνα ἐπαναληφθῇ αὕτη τὴν 5ην μ. μ. αὔριον. (Ὥρα 9.15′ μ. μ.).