1922.03.15

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 70η

Τρίτη, 15ης Μαρτίου 1922

Προεδρία κ. Κ. ΑΡΓΑΣΑΡΗ ΛΟΜΒΑΡΔΟΥ

(Ὥρα 6.25′ μ.μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικὰ. (Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίρρησις ἐπὶ τῶν πρακτικῶν;

§3Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν θ’ ἀπησχόλουν τὴν Συνέλευσιν προκειμένου περὶ τῶν ἐπισήμων πρακτικῶν, διότι ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ ἀνακριβείας τινὸς θὰ ἔδιδον διόρθωσιν εἰς τὸ Προεδρεῖον. Ἐπεκράτησεν ὅμως ἀπὸ τινὸς χρόνου ἡ συνήθεια τὸ δελτίον τοῦ τύπου καὶ τὰ πρακτικὰ νὰ περιλαμβάνουν ἐστενογραφημένας ἀγορεύσεις. Λέγω συνήθεια, διότι δικαίωμα τοῦ γραφείου εἶναι νὰ πράττῃ ὅ,τι εἶνε χρησιμότερον διὰ τὴν διαφώτισιν τοῦ κοινοῦ. Ἀλλ’ ἐφόσον δημοσιεύονται εἴτε δηλώσεις, εἴτε ἀγορεύσεις δὲν εἶνε δυνατὸν νὰ ἐξέλθῃ ἐκ τοῦ γραφείου τοῦ στενογραφικοῦ οὐδεμία ἀγόρευσις χωρὶς νὰ θεωρηθῇ προηγουμένως ὑπὸ τοῦ ἀγορεύσαντος. Εἰς ἐμὲ συνέβη τοῦτο ὅτι αἱ μὲν δηλώσεις μου εἶχον θεωρηθῆ, ἀλλὰ δὲν εἶχον ὑπ’ ὄψει μου ὅτι θὰ ἐδημοσιεύοντο καὶ διακοπτικαὶ συζητήσεις. Σήμερον δὲ εἶδον δημοσιευομένην εἰς ὅλας τὰς ἐφημερίδας ἐκ τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν καὶ μίαν διακοπήν μου εἰς συζήτησιν μεταξὺ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ καὶ τοῦ κ. Μπουσίου, ἡ ὁποία ἀποδίδει τὰ ἀντίθετα τῶν λεχθέντων. Ἐκδίδεται δὲ ἐφημερὶς ἐπίσημον ὄργανον τοῦ ἡμετέρου κόμματος, ἡ ὁποία καλῇ τῇ πίστει ἐδημοσίευσε τὸ δελτίον τῆς Συνελεύσεως, παρουσιάζον τὰ ἀντίθετα τῶν ὑπ’ ἐμοῦ λεχθέντων. Ἰδοὺ ἀκριβῶς εἰς ποῖα ἄτοπα δύναται νὰ μᾶς ἀγάγῃ αὐτὴ ἡ μέθοδος νὰ παρουσιάζῃ δηλαδὴ τὸ δελτίον ἀκριβῶς τὸ ἀντίθετον ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ὑπεστήριξα. Ἐγὼ ὑπεστήριξα ὅτι ἐπὶ τῶν στρατιωτικῶν ὅρων τῆς ἀνακωχῆς δὲν δύναται νὰ γίνῃ συζήτησις, ἐνῷ τοιαύτη θὰ γίνῃ ἐπὶ τῶν πολιτικῶν τῆς εἰρήνης. Ἐν τούτοις ἐδημοσιεύθη ἐντελῶς τὸ ἀντίθετον. Διὰ τοῦτο ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Προέδρου, συμφώνως καὶ πρὸς τὸν Κανονισμὸν ὅτι δὲν πρέπει νὰ δίδεται πρὸς δημοσίευσιν ἡ ἐλαχίστη λέξις ἐξ ἐστενογραφημένων πρακτικῶν χωρὶς νὰ γίνεται θεώρησις ὑπὸ τοῦ ὁμιλήσαντος πληρεξουσίου.

§4Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας τῶν πρακτικῶν φέρεται, ὅτι προτάσει ἐμοῦ καὶ ἑτέρων συναδέλφων ἐξ Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν πρότασις νόμου «περὶ ἀπαγορεύσεως ἐξαγωγῆς ἐπεξεργασμένων καπνῶν», ἐνῷ τοιαύτη πρότασις δὲν ὑπάρχει. Ὑπάρχει μία πρότασις ἐμοῦ καὶ τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων ἐξ Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας περὶ ἀπαγορεύσεως ἀνεπεξεργάστων καπνῶν. Ἀλλὰ χθές, ὁμιλῶν ἐν τῇ Συνελεύσει, διέκρινα ὅτι πρόκειται νὰ συζητηθῇ πρότασις, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον ὡς εἰσηγητὴς τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, τὴν ὁποίαν ἐξέλεξε ἡ Συνέλευσις. Συμβαίνει λοιπὸν τὸ ἀντίθετον ἀπὸ ὅ,τι ζητεῖ ὁλόκληρος ἡ Συνέλευσις καὶ ἀντίθετον πρὸς τὴν ὑπάρχουσαν πρότασιν. Ἤθελον παρακαλέσει νὰ διορθωθῇ ἂν πρόκειται νὰ θεωρηθῇ ψηφισθεῖσα κατ’ ἀρχὴν ἡ πρότασις αὐτή, ὅτι ἀπαγορεύεται ἡ ἐξαγωγὴ ἀνεπεξεργάστων καπνῶν.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διάφοροι συνάδελφοι προεξάρχοντος τοῦ κ. Σταΐκου ὑπέβαλλον χθὲς πρότασιν διὰ τῆς ὁποίας ἐζήτησαν νὰ προταχθῇ ἡ ὑπ’ ἀριθμὸν 129 ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει ἀναγεγραμμένη πρότασις νόμου «περὶ ἀπαγορεύσεως ἐξαγωγῆς ἐπεξεργασμένων ἀρωματικῶν καπνῶν».

§6Π. ΣΤΑΪΚΟΣ. Ἐζήτησα νὰ προταχθῇ ἡ πρότασις νόμου «περὶ ἀπαγορεύσεως ἀνεπεξεργάστων καπνῶν». Ἡ πρότασίς μου εἶναι ἔγγραφος καὶ τὴν ἔχετε εἰς τὸ γραφεῖον σας καὶ ἀποδεικνύει τὴν ἀκρίβειαν τῶν ὑπ’ ἐμοῦ λεγομένων. Ἀλλ’ ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει εἶναι ἐσφαλμένον.

§7Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Χθὲς διέκρινα τὸ ἐσφαλμένον τῆς προτάσεως καὶ ὑπέβαλον τὴν πρότασιν τῆς ἐπιτροπῆς. Ἀλλὰ τώρα ποία θὰ εἶναι ἡ πρότασις ἡ ὁποία θὰ συζητηθῇ; Ἡ πρότασις τοῦ κ. Βοκοτοπούλου ἢ ἡ πρότασις τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς;

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ γνωρίζω ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐζητήθη νὰ προταχθῇ προετάχθη καὶ ἐψηφίσθη. Ὁ κ. Ι. Κίνιας ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῶν πρακτικῶν.

§9Ι. ΚΙΝΙΑΣ. Πᾶν ὅ,τι λέγεται ἐν τῷ ἐπισήμῳ τούτῳ σώματι ἀναγράφεται ἐν τοῖς ἐπισήμοις πρακτικοῖς καὶ ἐν τοῖς ἐστενογραφημένοις. Εἰς τὰ σημερινὰ πρακτικὰ ἀναγράφεται τὸ ἐπεισόδιον τὸ λαβὸν χώραν τὴν ἑσπέραν τῆς χθὲς ἐν τῇ Συνελεύσει. Κατὰ τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ φέρομαι εἰπὼν τὰ ἑξῆς. (Ἀναγινώσκει). «Ὁ κ. Κίνιας κλπ.». Ἐπίσης τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικὰ ἀναγράφουσι σαφῶς, ἐπειδὴ δὲ εἶναι ὀλίγα τὰ λεχθέντα παρακαλῶ νὰ ἀναγνωσθῶσιν ὑπὸ τοῦ ἁρμοδίου ὑπαλλήλου. Παραδόξως, κ. πρόεδρε, παρὰ τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ καὶ τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικὰ τὰ ἐπισήμως συντεταγμένα καὶ ἀποτελοῦντα ἀναμφισβήτητον ἀλήθεια, παρὰ τὸ δελτίον τοῦ τύπου, παρὰ τὰς ἐν Ἀθήναις ἐκδιδομένας ἐφημερίδας, τρεῖς ἐφημερίδες, ὁ «Ἐλεύθερος Τύπος», «Ἐλεύθερον Βῆμα» καὶ «Πατρὶς» διέστρεψαν τελείως τὴν ἀλήθειαν, διέστρεψαν τὰ γεγονότα κατὰ τοιοῦτον τρόπον.........

§10Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶναι δυνατὸν ἐν τῇ Συνελεύσει νὰ λαμβάνωμεν ὑπ’ ὄψει κατὰ ποῖον τρόπον ἀνέγραψαν τὰ πρακτικὰ ἡ μία ἢ ἡ ἄλλη ἐφημερίς. Λοιπὸν ἂν ἐν τοῖς πρακτικοῖς τοῖς ἐπισήμοις εὑρίσκεται μία ἀνακρίβεια τότε καὶ μόνον νὰ ζητῆτε τὴν διόρθωσιν αὐτῆς. Διότι δὲν θὰ τελειώσωμεν ποτὲ ἂν εἰς ἑκάστην συνεδρίασιν εὑρισκόμεθα εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἐπαναλαμβάνωμεν ὅ,τι εἴπομεν τὴν προηγουμένην. Δὲν θὰ τελειώσωμεν ποτέ. Σᾶς παρακαλῶ ἂν ἔχετε ὡρισμένην τινὰ ἀνακρίβειαν νὰ εἴπητε τὴν ἀνακρίβειαν διὰ νὰ διορθωθῇ.

§11Ι. ΚΙΝΙΑΣ. Ὑπείκων εἰς τὰς συστάσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὰς συστάσεις τῆς πατρίδος σιγῶ. (Θόρυβος καὶ διαμαρτυρίαι). Παρακαλῶ ὅπως ἀναγραφῇ ἐπισήμως τὸ μέρος τοῦτο ἐκ τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν ἐκ τῶν ὁποίων διαπιστοῦται ἡ ἀλήθεια, διότι μετὰ ταῦτα θέλω ἀναδημοσιεύσει εἰς ὅλας τὰς ἐφημερίδας τί ἀκριβῶς ἐλέχθη παρ’ ἐμοῦ. Σιγῶ χάριν τῆς πατρίδος. (Θόρυβος καὶ διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς ἀριστερᾶς).

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φ. Μανουηλίδης ἔχει τὸν λόγον.

§13Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν, κ. Πρόεδρε, ἐγὼ ὁ ὁποῖος δὲν ἐνοχλῶ συχνὰ τὴν Συνέλευσιν δι’ ἀγορεύσεών μου εἶχα ζητήσει τὸν λόγον, εἴχατε δὲ τὴν καλωσύνην νὰ μὲ ἐγγράψετε καὶ νὰ μοῦ δώσετε τὸν λόγον μετὰ τὸν κ. Παρίτσην. Ἀτυχῶς ἡ ἀγόρευσις τοῦ κ. Παρίτση ἀποχωρήσαντος τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἐκ τῆς αἰθούσης εἶχε διακοπῆ, καὶ ὁ λόγος δὲν μοὶ ἐδόθη. Ἕως ἐδῶ τὰ πράγματα ἠμπορεῖ νὰ θεωρηθοῦν ὁμαλά, μόλον ὅτι ὁ λόγος δὲν μοὶ ἐδόθη καίτοι τὸν ἐζήτησα. Ἀλλὰ πέραν τούτου, τοῦ νὰ λέγεται ἐν τοῖς ἐπισήμοις πρακτικοῖς ὅτι κατόπιν θορύβου καὶ διαμαρτυριῶν δημιουργηθέντος ἐκ τῆς πτέρυγος ταύτης καὶ ἐπεμβάσει τοῦ Προεδρικοῦ κώδωνος κατορθώθη νὰ διακοπῇ ἡ συζήτησις τὸ πρᾶγμα νὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω ὅτι δὲν εἶναι ἀληθές. Διότι ἡ διακοπὴ δὲν ἐγένετο ἀπὸ τὴν πτέρυγαν ταύτην. Οἱ Θράκες πληρεξούσιοι καὶ ἐγὼ ἐξ ἀφορμῆς ἀγορεύσεως ἐκ τῆς πτέρυγος ἐκείνης, χωρὶς νὰ θέλωμεν νὰ θίξωμεν τὸ πολιτικὸν ζήτημα, ἐνομίσαμεν ὅτι εἴχομεν καθῆκον νὰ διαμαρτυρηθῶμεν δι’ ὅσα ἐλέχθησαν περὶ Θράκης χθὲς τὴν ἑσπέραν.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ. Τὰ πρακτικὰ δὲν λέγουν ὅτι ὁ προεδρικὸς κώδων ἔπαυσε τὴν συζήτησιν. Λέγουν ὅτι ὁ προεδρικὸς κώδων ἔπαυσε τὸν θόρυβον.

§15Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ὑπάρχει διαμαρτυρία ἐκ τῆς πτέρυγος ταύτης διότι εἶναι ἀληθὲς ὅτι εὑρέθησαν συνάδελφοι τοὺς ὁποίους ἐγὼ δὲν γνωρίζω προσωπικῶς καὶ κατὰ τῶν ὁποίων δὲν ἔχω προσωπικῶς ἀπολύτως τίποτε, οἱ ὁποῖοι μᾶς εἶπαν νὰ ἐξέλθωμεν ἐκ τῆς αἰθούσης ταύτης. Καὶ οἱ Θρᾷκες πληρεξούσιοι ἀπεχώρισαν ἐν σώματι τῆς αἰθούσης ταύτης (Θόρυβος καὶ διαμαρτυρίαι), καὶ μᾶς εἶπον νὰ μᾶς σφάξῃ ὁ Κεμάλ! Δὲν ἔπρεπε νὰ προκληθῇ μία τοιαύτη συζήτησις, διότι ἡμεῖς δὲν ἀπεχωρήσαμεν χθὲς τὸ ἑσπέρας ἐνῷ εἴχομεν τὸ δικαίωμα νὰ ἐπιμείνωμεν νὰ ὁμιλήσωμεν. Συνεπῶς δὲν ἔπρεπε σήμερον ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἀκριβῶς ἐδημιούργησαν τὸ χθεσινὸν ἐπεισόδιον, τὸ ὁποῖον ὡρισμένως δὲν ἔπρεπε νὰ δημιουργηθῇ, νὰ ἔλθωσι νὰ κάμωσι τὰς δηλώσεις τὰς ὁποίας ἔκαμον. Αὐτὰ ἤθελον νὰ εἴπω. Ἡ διατύπωσις τῶν πρακτικῶν εἶναι ἐσφαλμένη καὶ ἡ ἀλήθεια πρέπει νὰ λέγηται.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητήσατε τὴν διόρθωσιν.

§17Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Νὰ διορθωθῶσι τὰ πρακτικά, ἐφ’ ὅσον εἶναι ἐσφαλμένα.

§18Ν. ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐν ᾗ περιπτώσει δὲν ἐγένετο ἡ δήλωσις, θὰ ἔκαμον ἐγὼ τὴν παρατήρησιν, ὅτι ἡ φρᾶσις «ὁ κ. Κίνιας συνιστᾷ νὰ παύσῃ ὁ ῥήτωρ μετὰ τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ» εἶναι ἀνακριβής. Ὁ κ. Κίνιας ἐξετόξευσε ὕβρεις καθὼς καὶ ὁ κ. Μπασδέκης. Εἶπον εἰς ἐμὲ τὸν ἴδιον νὰ φύγηται ἀπὸ δῶ μέσα.

§19Η. ΜΠΑΣΔΕΚΗΣ. Ὄχι, ὄχι.

§20ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ (Ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Τὸ εἴπατε.

§21Η. ΜΠΑΣΔΕΚΗΣ. Διαμαρτύρομαι. Δὲν εἶπον τοιοῦτόν τι. (Θόρυβος, φωναί).

§22Ν. ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἵνα ἀξιωθῶμεν νὰ παρακαθήσωμεν ἐδῶ μέσα μεταξὺ ἄλλων συναδέλφων προτιμήσαμεν νὰ μείνωμεν μόνοι εἰς τὸν κόσμον, δὲν φανταζόμεθα δὲ ποτὲ ὅτι ἀπὸ στόμα Ἕλληνος συναδέλφου θὰ ἠκούετο ἡ φράσις αὐτή, «νὰ φύγετε ἀπὸ δῶ μέσα». Καὶ τὸν ἠρώτησα νὰ πᾶμε ποῦ;

§23Η. ΜΠΑΣΔΕΚΗΣ. Ποτὲ δὲν εἶπον τοιοῦτόν τι.

§24Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ, κύριοι, αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν εἶναι ὥρα συζητήσεων ἐὰν ἐλέχθη ἡ μία φράσις ἢ ἡ ἄλλη. Ὁ κ. πληρεξούσιος δηλοῖ, ἂν καλῶς ἀντελήφθην, ὅτι οὐδέποτε ἐν τῇ διανοίᾳ ἔσχε τὴν ἰδέαν τὴν ὁποίαν ὑμεῖς λέγετε. Λοιπὸν δὲν ὑπάρχει πλέον περίπτωσις ἐπεισοδίου χθεσινοῦ. Ἐὰν ἐν τοῖς πρακτικοῖς ὑπάρχει ἀνακρίβεια δύναται νὰ δοθῇ σημείωσις εἰς τὸ Προεδρεῖον καὶ ἡ ἀνακρίβεια νὰ διορθωθῇ.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἑτέρα ἀνακρίβεια ὑπάρχει εἰς τὰ πρακτικά. Ἐν τῇ σελίδι 8 τῶν πρακτικῶν ἐν ᾗ φέρονται ὡς ἐψηφισμένα εἰς αʹ συζήτησιν τὰ δικαστικὰ νομοσχέδια, ἐνῷ ἐζητήθη νὰ κηρυχθῶσι κατεπείγοντα καὶ νὰ προταχθῶσι. Ἑπομένως ἐπικυροῦνται τὰ Πρακτικὰ διορθούμενα. Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Συνέλευσιν τὰ ἑξῆς: Ἡ Αἰκατερίνη Οἰκονομοπούλου μήτηρ τοῦ ὁπλαρχηγοῦ Σταύρου Οἰκονομοπούλου δράσαντος κατὰ τὸν πόλεμον 1897 καὶ σφαγέντος ἐν Χαλκιδικῇ ζητεῖ βοήθημά τι καὶ σύνταξιν. Οἱ λειτουργοὶ τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως Βόλου, Λαρίσσης καὶ Ἀμαλιάδος ζητοῦσι τὴν βελτίωσιν τῆς θέσεώς των. Ὁ σύνδεσμος Δημοσίων ὑπαλλήλων Καβάλλας ὑποβάλλει εὐχὴν πρὸς τὴν Συνέλευσιν, ὅπως μεριμνήσῃ αὕτη διὰ τὴν οἰκονομικὴν βελτίωσιν των. Ἡ Ἀνωτάτη Διοίκησις Χωροφυλακῆς Ἠπείρου ὑποβάλλει ὑπόμνημα τοῦ ὑπενωμοτάρχου Τσιλιμπάρη ζητοῦντος προαγωγήν. Οἱ Εὐαγγελικοὶ Ἕλληνες ὑποβάλλουσιν ἀναφορὰν ἐν ᾗ ἐκφέρουν τὰς γνώμας καὶ ἀντιρρήσεις αὐτῶν ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀπαγόρευσιν τῆς ἀποδόσεως τοῦ κειμένου τῶν Ἁγίων Γραφῶν εἰς ἄλλον γλωσσικὸν τύπον. Ἡ Ὁμοσπονδία ἐπαγγελματιῶν Μαγνησίας παρακαλεῖ τὴν Κυβέρνησιν ὅπως ἀφοῦ ηὐξήθησαν τὰ εἰσαγωγικὰ τέλη, φορολογηθῶσι καὶ τὰ ἀποθέματα τῶν κατόχων. Δημοδιδάσκαλοι Βόλου καὶ Ὁμοσπονδία ἐπαγγελματιῶν Βόλου ὑποβάλλουσι θερμοτάτας παρακλήσεις περὶ οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως τοῦ διδασκαλικοῦ κλάδου. Ὁ Πρόεδρος συνδέσμου σιδηροδρομικῶν Μακεδονίας ὑποβάλλει θερμὴν παράκλησιν περὶ βελτιώσεως τοῦ κλάδου των. Οἱ κάτοικοι Μανωλάδος ὑποβάλλουσιν ἀναφορὰν καὶ παρακαλοῦσι τὴν Συνέλευσιν ὅπως δοθῇ βοήθημα εἰς τοὺς ἐκ πλημμύρας παθόντας. Ὁ πληρεξούσιος κ. Ι. Κούσουλας ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ συντάξεως πολιτικῶν ὑπαλλήλων ἐν γένει». Οἱ πληρεξούσιοι κ.κ. Κ. Γεωργαντόπουλος, Μ. Ἀναγνώστου καὶ Ρ. Πάντος ὑποβάλλουσι τροπολογίαν εἰς τὸ 9ον ἄρθρον τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀποδοχῶν τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων». Ὁ πληρεξούσιος κ. Ν. Βλιάμος ὑποβάλλει τροπολογίαν εἰς τὸ 4ον ἄρθρον τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀποδοχῶν τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων». Ὁ πληρεξούσιος κ. Ν. Φίλιος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀποδοχῶν τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων». Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν.

§26Γ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Κύριοι, σήμερον ὀλίγον μετὰ μεσημβρίαν, ὁ ἐπιτετραμμένος τῆς Γαλλίας μοὶ ἐπέδωκεν τηλεγράφημα τῶν τριῶν ἐν Παρισίοις Ὑπουργῶν τῶν Ἐξωτερικῶν τῶν μεγάλων Συμμάχων Δυνάμεων, τὸ ὁποῖον περιέχει μακρὰν ἔκθεσιν προτάσεων περὶ εἰρήνης προκειμένων εἰς ἀμφότερα τὰ ἐμπόλεμα μέρη. Τὰς προτάσεις ταύτας καὶ τὰ τηλεγραφήματα καταθέτω εἰς τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν. Δυστυχῶς καταθέτω τὰς προτάσεις αὐτὰς Γαλλιστί, διότι ἠθέλησα νὰ σπεύσω νὰ καταθέσω ταῦτα εἰς τὴν Ἐθνικὴν Συνέλευσιν, ἡ δὲ Ἑλληνικὴ μετάφρασις ἑτοιμάζεται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ θέλει τὸ ταχύτερον ἐντὸς τῆς ἑσπέρας κατατεθῇ. Ἐπίσης, καὶ θὰ διανεμηθῇ εἰς ἅπαντας τοὺς κ.κ. συναδέλφους, καὶ τὸ κείμενον καὶ ἡ μετάφρασις. Πρόκειται περὶ προτάσεων αἱ ὁποῖαι ἀσφαλῶς θὰ ἐξετασθῶσιν ἀπὸ κοινοῦ ὑπὸ τῶν δύο ἀντιπάλων.

§27Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Κατόπιν τῆς ἀνακοινώσεως τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν ἡ Ἐθνικὴ Συνέλευσις εὑρίσκεται ἀντιμέτωπος μιᾶς τῶν κρισιμωτάτων περιστάσεων τοῦ ἐθνικοῦ ἡμῶν βίου. Τὸ ἔργον δὲ τὸ ὁποῖον ἀπόκειται εἰς αὐτὴν εἶναι βαρύτατον καὶ πλῆρες εὐθυνῶν διὰ τὸ ἐθνικὸν μέλλον. Ἐφ’ ὅσον ἡ Διάσκεψις τῶν Παρισίων ἀνεκοίνωσε πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν προτάσεις, αἵτινες θέλουσιν ἀποτελέσῃ βάσιν συζητήσεως μεταξὺ τῶν ἐμπολέμων, εἶναι ὀρθὸν ὅπως αἱ προτάσεις αὗται ἐξετασθῶσι μετὰ πάσης λεπτομερείας καὶ ὅπως ἡ συζήτησις, ἥτις θέλει λάβει χώραν ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Συνελεύσεως, χωριζομένη εἰς δύο στάδια, εἰς τὸ στάδιον τῶν ἀποφάσεων τῆς Ἐθνικῆς Συνελεύσεως καὶ εἰς τὸ στάδιον τῆς ἐρεύνης τῶν μέχρι τοῦδε πεπραγμένων, ἅτινα ἤγαγον εἰς τὸ κατάντημα τοῦτο, εἶναι ὀρθόν, λέγω, ὅπως ἡ συζήτησις αὕτη λάβῃ χώραν ὥριμος καὶ μὲ προϋπόθεσιν ἀνακοινώσεως ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν σκέψεων αὐτῆς περὶ τοῦ πρακτέου, ἀλλὰ καὶ τῶν πεπραγμένων μέχρι τοῦδε. Διὰ τοῦτο λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Ἐθνικὴν Συνέλευσιν τὴν πρότασιν ἵνα λύσῃ τὴν συνεδρίασιν της ἀπόψε, προσδιορισθῇ δὲ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Παρασκευήν, ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν ἕκαστος ἐξ ἡμῶν νὰ καθορίσῃ τὰς σκέψεις αὑτοῦ μετὰ ὥριμον μελέτην καὶ νὰ εἶναι δυνατὸν καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ὑποβάλῃ οὐ μόνον τὰς ὑπευθύνους εἰσηγήσεις της περὶ τοῦ πρακτέου, ἀλλὰ καὶ ἐκείνας τὰς ἀνακοινώσεις αἵτινες θέλουσιν ἀποτελέσῃ τὴν βάσιν τοῦ ἐλέγχου τῆς Ἐθνικῆς Συνελεύσεως ἐπὶ τῶν μέχρι τοῦδε πεπραγμένων. Νομίζω δὲ ὅτι ἐπειδὴ αὔριον ἀκριβῶς καὶ τὴν Πέμπτην πρόκειται νὰ γίνῃ συζήτησις κατὰ τὸν Κανονισμὸν περὶ ἀναθεωρήσεως τῶν συνταγματικῶν διατάξεων, προσῆκον εἶναι ἡ Συνέλευσις κατὰ τὰς ἡμέρας ταύτας νὰ μὴ ἀσχοληθῇ περὶ τοιούτων ζητημάτων ἀλλὰ ἀναβάλλουσα καὶ διαμέσους συνεδριάσεις, μελετήσῃ τὰ πράγματα καὶ ἐν πλήρει κατανύξει ψυχῆς καὶ συνειδήσεως προσέλθῃ τὴν Παρασκευὴν καὶ δώσῃ τὴν προσήκουσαν κατεύθυνσιν εἰς τὰ ἐθνικὰ ζητήματα.

§28Α. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Κύριοι, συμφωνῶ μετὰ τοῦ προλαλήσαντος ἐπὶ τῆς προτάσεως, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὅπως διακόψωμεν μέχρι τῆς Παρασκευῆς διὰ νὰ ἔχῃ τὸν καιρὸν ἰδίως ἡ Κυβέρνησις ἀλλὰ καὶ ἡμεῖς νὰ μελετήσωμεν τὰ κείμενα.

§29Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ συμφωνήσω μὲ ἀμφοτέρους τοὺς προλαλήσαντας ἐπὶ τῆς ἀνάγκης τῆς διακοπῆς ἐπὶ διήμερον, ἵνα λάβωμεν γνῶσιν τῶν κατατεθέντων καὶ μὴ μεταφρασθέντων ἀκόμη εἰς τὴν Ἑλληνικὴν ἐγγράφων καὶ σκεφθῶμεν περὶ τοῦ τρόπου τῆς διεξαγωγῆς τῆς συζητήσεως ἐπὶ τοῦ σπουδαιοτάτου ἐθνικοῦ τούτου ζητήματος.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Καλογερόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§31Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν πιστεύω, κύριοι, ἐπὶ τοῦ ζητήματος, ὅπως τίθεται, νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἄλλη σκέψις παρ’ ἐκείνη τὴν ὁποίαν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Αἰτωλοακαρνανίας πληρεξούσιος ὑπέβαλεν, τὴν ὁποίαν εἶδον ὅτι καὶ ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἄρτης πληρεξούσιος ἀποδέχεται καὶ ὁ κ. ἐκ Κοζάνης. Νομίζω καὶ ἐγὼ ὅτι εἶναι ἀπαραίτητος ἀνάγκη ἐν πάσῃ ψυχραιμίᾳ νὰ μελετηθῶσι καὶ ἐξετασθῶσι μικροσκοπικῶς αἱ ἀνακοινωθεῖσαι ὑπὸ τῶν ἐν Παρισίοις Ὑπουργῶν τῶν Μ. Δυνάμεων προτάσεις, ὅπως δυνηθῇ καὶ ἡ Κυβέρνησις, ἀντιλαμβανομένη τὴν γνώμην τῆς Συνελεύσεως νὰ καθορίσῃ τὴν τηρητέαν στάσιν.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Πὼπ ἔχει τὸν λόγον.

§33Γ. ΠΩΠ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι ἡ Συνέλευσις ὁλόκληρος συμπίπτει εἰς τὴν ἰδέαν τῆς ἀναβολῆς τῶν συνεδριάσεων μέχρι τῆς στιγμῆς καθ’ ἣν ὥριμοι σκέψεις ἐκ μελέτης ἐπὶ τῶν δοθεισῶν ἀνακοινώσεων τῶν Δυνάμεων, θὰ ἀγάγωσιν εἰς ἀσφαλέστερα συμπεράσματα. Ἀλλ’ ἐπειδὴ προφανῶς ἐπὶ τῆς προτάσεως ταύτης πρόκειται ν’ ἀπαντήσῃ ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, προτάσσον ἕν ἐρώτημα ἵνα καὶ ἐπ’ αὐτοῦ περιλάβῃ ἀπάντητιν ἡ ἀγόρευσίς του ἡ μέλλουσα, ἐρωτῶ ἄν ὁ καθορισμὸς τῆς ἡμέρας τῆς συζητήσεως δύναται ν’ ἀνήκῃ ἀποκλειστικῶς εἰς τὴν Συνέλευσιν, ἤ πρέπει νὰ συμπίπτῃ πρὸ ἄλλους τινὰς ὅρους, ἐπὶ τῶν ὁποίων καὶ τὴν εὐθύνην θὰ ἀναλάβῃ ἡ Κυβέρνησις, δηλαδὴ δυνάμεθα ἄνευ οὐδεμιᾶς βλάβης καὶ συμφώνως πρὸς τὰς σκέψεις τῆς Κυβερνήσεως νὰ προβῶμεν εἰς οἱανδήποτε συζήτησιν ἄγουσαν ἀναμφισβητήτως τὴν φορὰν ταύτην εἰς ἀποφάσεις πρὶν ἤ γνωρίζωμεν ἄν καὶ ὁ ἀντίπαλος κατ’ ἀρχὴν ἀπεδέχθη ἤ οὔ, οὐχὶ τοὺς ὅρους τῆς εἰρήνης ἀλλὰ τὸ πρόκριμα τῆς ἀνακωχῆς, τὸ ὁποῖον ὅπως καὶ χθὲς εἶπον, εἶναι ἀπολύτως συνδεδεμένον πρὸς τὸ σύνολον τῶν ὅρων τῆς εἰρήνης. Ὑποθέτω ὅτι ἡ παρατήρησις αὕτη πρέπει νὰ προκαλέσῃ ζωηρὰν τὴν προσοχὴν καὶ τῆς Συνελεύσεως καὶ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ἕκαστος ἐξ ἡμῶν, κύριοι, ἐν τῷ κύκλῳ τῶν δικαιωμάτων αὑτοῦ ὑπέχει καὶ εὐθύνην ἀνάλογον· ἑπομένως τὸ ἐπ’ ἐμοὶ θὰ ἤθελον ἀπολύτως νὰ ἀπαλλαγῶ τῆς εὐθύνης περὶ τοῦ ἀκαίρου ἢ μὴ ἐγκαίρου τῆς συζητήσεως ἐπὶ θέματος τοιούτου, ἐφ’ ὅσον ἀγνοοῦμεν ποῖαι εἶναι αἱ σκέψεις τοῦ ἀντιπάλου καὶ ἐφ’ ὅσον ἐκ τῆς μιᾶς ἤ τῆς ἄλλης τροπῆς τῶν πραγμάτων καὶ τῆς ἀποφάσεως τοῦ ἀντιπάλου εἶναι δυνατὸν νὰ προκύψωσι θέματα, τὰ ὁποῖα δεξιὰ διαχείρισις δύναται νὰ χρησιμοποιήσῃ ἵνα προαγάγῃ τὴν ἐθνικὴν ἡμῶν ὑπόθεσιν.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Λεβίδης ἔχει τὸν λόγον.

§35Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἤθελον νὰ προκαλέσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῶν ἑξῆς· ὅτι ἄν τῇ προσεχεῖ Παρασκευῇ πρόκηται νὰ γένηται ἡ ἐν λόγῳ συζήτησις, βεβαίως καθῆκον ἔχουσιν οἱ ἁρμόδιοι νὰ φροντίσωσιν, ὅπως τὸ κείμενον μεταπεφρασμένον διανεμηθῇ τὸ πολὺ μέχρι τῆς αὔριον μεσημβρίας, ἵνα δυνηθῶμεν καὶ μελετήσωμεν αὐτό, διότι ἄν συμβῇ ὅ,τι συμβαίνει ὡς πρὸς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν καὶ τὰ διάφορα νομοσχέδια, ἅτινα φέρουσιν εἰς ἡμᾶς τῇ 3½ μ.μ., ἵνα ταξινομήσωμεν καὶ συζητήσωμεν αὐτὰ τῇ 4ῃ μ.μ., νομίζω, ὅτι ἡμεῖς μὲν πάντες θέλομεν εὑρίσκεσθαι κατὰ τὴν συζήτησιν ἐν σκότει, ἄλλοι δὲ ἴσως ἐν πλήρει φωτί. Ἤθελον μάλιστα παρακαλέσει, καὶ ἄν μοὶ ἐπετρέπετο συστήσει, ὅπως ἡ Κυβέρνησις, πρὸ τῆς ἐμφανίσεως τοῦ μεγάλου τούτου ζητήματος πρὸς συζήτησιν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, προβῇ εἰς ὅ,τι νομίζει ἀναγκαῖον πρὸς διαφωτισμὸν παραγόντων τινῶν, ἐχόντων τὴν τιμὴν νὰ παρευρίσκωνται ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ἀπὸ μακροῦ, ὅπως ἡ συζήτησις γένηται ἐν πλήρει συνειδήσει τῶν ὄπισθεν τῶν ἐγγράφων εὑρισκομένων, ἤ τεκταινομένων, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ἐπὶ τοσοῦτον σπουδαίου ζητήματος νὰ διεξαχθῇ συζήτησις συμφώνως πρὸς τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα, ὅταν ἐκ τῶν 350 πατέρων τοῦ Ἔθνους, τῶν συνεδρευόντων ἐνταῦθα 330 βεβαίως οὔτε τὸ ἄλφα τῆς ὑποθέσεως ταύτης γνωρίζουσιν. Ὑποθέτω, ὅτι διακρίνει μεγάλη ὀξύνοια τοὺς ἀποτελοῦντας τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, ἵνα ἐννοήσωσι τὶ διὰ τῶν ὅλως σαφῶν τούτων λέξεων ἠθέλησα νὰ παραστήσω.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Ἐξηντάρης, ἔχει τὸν λόγον.

§37Γ. ΕΞΗΝΤΑΡΗΣ. Ἐπειδὴ πολλὰ μέλη τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως παραπονοῦνται ὅτι δὲν ἔχουσι τὸ κείμενον τῆς Συνθήκης τῶν Σεβρῶν θὰ ἦτο καλὸν ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ νὰ διανεμηθῇ καὶ αὐτό.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς πάντας τοὺς ζητήσαντας ἐδόθη τοῦτο. Ὅσοι δὲν τὸ ἔλαβον παρακαλῶ νὰ τὸ ζητήσωσιν ἀπὸ τὰ γραφεῖα. Ὁ κ. Π. Ἀργυρόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§39Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Συμφωνῶ πλήρως μὲ τὴν γνώμην τοῦ ἀξιοτίμου πληρεξουσίου ἐκ Ψαρῶν ὅτι τὴν ἡμέραν τῆς συζητήσεως τοῦ ὅλου πολιτικοῦ ζητήματος δὲν νομίζω ὅτι δύναται νὰ ὁρίσῃ ἡ Συνέλευσις. Ὀφείλει ταύτην νὰ ὁρίσῃ ἡ Κυβέρνησις διότι τὸ ζήτημα τῆς συζητήσεως δὲν εἶναι ἄσχετον μὲ τὸ ὅλον πολιτικὸν ζήτημα, ἐξαρτᾶται δὲ ἐκ τῆς θέσεως τοῦ ζητήματος ἀπέναντι τῶν ἀντιπάλων. Συνεπῶς εἶμαι τῆς γνώμης ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ ὁρίσῃ τὴν ἡμέραν καθ’ ἥν θέλει γίνει ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ὅλου πολιτικοῦ ζητήματος, διότι ἡ συζήτησις θὰ ἐκταθῇ, θὰ γίνῃ ἐπὶ τῶν πεπραγμένων καὶ τῶν πραχθησομένων δὲν δυνάμεθα δὲ νὰ γνωρίζωμεν ποῦ ἡ συζήτησις θὰ μᾶς ἀγάγῃ. Συνεπῶς ἐπαναλαμβάνω ὅτι εἰς τὴν Κυβέρνησιν πρέπει νὰ ἀφεθῇ νὰ ὁρίσῃ τὴν ἡμέραν καθ’ ἥν θὰ γίνῃ ἡ συζήτησις.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Εὐταξίας ἔχει τὸν λόγον.

§41Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Καὶ ἐγὼ εἶμαι σύμφωνος μὲ τὴν γνώμην τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Ψαρρῶν πληρεξουσίου. Νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία φέρει τὴν ὅλην εὐθύνην διὰ τὴν διαχείρισιν τὴν ὅλην τοῦ μεγάλου Ἐθνικοῦ ζητήματος, αὐτὴ καὶ μόνη πρέπει νὰ φέρῃ πλήρη καὶ ἀκεραίαν τὴν εὐθύνην καὶ διὰ τὸ ἐπίκαιρον ἢ μὴ ἐπίκαιρον τῆς προκαλουμένης συζητήσεως. Δι’ αὐτὸ ἀναμένομεν παρὰ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως αὐτὸς καὶ μόνον νὰ δηλώσῃ ὑπ’ εὐθύνην τῆς Κυβερνήσεως ἄν καὶ πότε πρέπει νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει τὸν λόγον.

§43Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ Κυβέρνησις, κύριοι, ἀποδέχεται τὴν γνώμην νὰ διακοποῦν αἱ συνεδριάσεις μέχρι τῆς προσεχοῦς Παρασκευῆς, ἵνα γίνῃ δυνατὸν κατὰ τὴν προσεχῆ Παρασκευὴν νὰ ἀνακοινώσῃ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Συνέλευσιν τὰς γνώμας αὐτῆς ἐπὶ τῶν προτάσεων τῆς Συνδιασκέψεως, αἱ ὁποῖαι ἀνεκοινώθησαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ κατετέθησαν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, ἤδη ἐν τῇ Συνελεύσει. Μέχρι τῆς ἡμέρας ἐκείνης ἡ Κυβέρνησις θέλει ἔχῃ, ὡς ἐλπίζει ἢ μᾶλλον ὡς εἶνε βεβαία, ἐξαντλήσῃ τὴν μελέτην αὐτῆς καὶ προέλθῃ εἰς τὰ πορίσματα, τὰ ὁποῖα ἐκ τῆς μελέτης ταύτης θὰ προκύψωσιν. Κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς Παρασκευῆς ἀναλόγως τῶν πορισμάτων, εἰς τὰ ὁποῖα θέλει προέλθῃ, θὰ προβῇ εἰς τὰς κατὰ τὴν γνώμην αὐτῆς ἐπιτετραμμένας ἀνακοινώσεις πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Συνέλευσιν, καὶ θέλει ἐκθέσει καὶ τὴν γνώμην αὐτῆς ἐπὶ τῆς συζητήσεως καὶ τῶν ὁρίων, τὰ ὁποῖα πρέπει αὕτη νὰ λάβῃ, ἵνα μὴ θίξῃ ἐθνικὰ συμφέροντα. Ταύτην τὴν στιγμὴν δὲν εἶνε δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ καθορίσῃ ταῦτα, τὴν προσεχῆ ὅμως Παρασκευὴν θέλει εἶνε εἰς θέσιν νὰ καθορίσῃ αὐτά. Νομίζω ὅτι δι’ ὅσων εἶπον ἀπήντησα εἰς ὅλας τὰς διατυπωθείσας ἐρωτήσεις.

§44Γ. ΠΩΠ. Αἱ δηλώσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐρώτησιν, τὴν ὁποίαν ἐγὼ τοὐλάχιστον διετύπωσα, εἶνε ἐπαρκεῖς.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀποφάσει τῆς Συνελεύσεως λύεται ἡ συνεδρίασις, ἵνα ἐπαναληφθῇ αὕτη τὴν 5ην μ.μ. τῆς προσεχοῦς Παρασκευῆς. (Ὥρα 10. 30′ μ. μ.).