1922.03.14

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 69η

Δευτέρα, 14ης Μαρτίου 1922

Προεδρία κ. Κ. ΑΡΓΑΣΑΡΗ ΛΟΜΒΑΡΔΟΥ

(Ὥρα 5. 50′ μ.μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Συνέλευσιν τὰ ἑξῆς: Ὁ Πρόεδρος τῆς πολιτικῆς Ἑνώσεως Μακεδονικῆς Νεολαίας Βερροίας ὑποβάλλει εὐχὴν περὶ ψηφίσεως νομοσχεδίου βελτιοῦντος τὴν οἰκονομικὴν θέσιν δημοδιδασκάλων. Οἱ λειτουργοὶ τῆς Μέσης ἐκπαιδεύσεως Ζακύνθου καὶ Κορίνθου παρακαλοῦσι τὴν Συνέλευσιν ὅπως τάχιστα μεριμνήσῃ διὰ τὸν κλάδον των. Τὸ βοηθητικὸν προσωπικὸν τῶν δικαστηρίων καὶ Εἰσαγγελιῶν Θεσσαλονίκης παρακαλεῖ ὅπως ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν τὰ ὑπομνήματά του τροποποιοῦντα τὸ μισθολόγιον τοῦ βοηθητικοῦ προσωπικοῦ. Οἱ Δημοδιδάσκαλοι Ζακύνθου, Γυθείου καὶ Γρεβενῶν ζητοῦσιν τὴν οἰκονομικὴν βελτίωσίν των. Οἱ κάτοικοι τοῦ τέως Δήμου Πηνείων ἐκφράζουσι θερμοτάτην παράκλησιν ὅπως ἡ Κυβέρνησις προβῇ εἰς τὴν ἀποπεράτωσιν τῆς ὁδοῦ Χαβάρι–Μπουρδάνου. Ἡ Ἰουλία χήρα τοῦ ἐθνομάρτυρος Γεωργίου Καραμανώλη ζητεῖ ὅπως τῇ ἀπονεμηθῇ ἀποζημίωσις. Δικηγόροι τοῦ Πρωτοδικείου Ρεθύμνης, καταδιωχθέντες καὶ μὴ δυνάμενοι νὰ λάβωσι ἀποζημίωσιν, παρακαλοῦσιν ὅπως τροποποιούμενος ὁ νόμος 2613 συμπεριλάβῃ καὶ αὐτούς. Ὁ Δικηγορικὸς Σύλλογος Καλαμῶν ἐν ἐκτάκτῳ συνεδριάσει συνελθὼν καὶ ἀποβλέψας εἰς τὴν ἀριθμητικὴν καὶ ποιοτικὴν ἀνεπάρκειαν τοῦ Εἰρηνοδικειακοῦ κλάδου ἀπεφήνατο κατὰ τῆς τροποποιήσεως τῶν ἄρθρων 490 καὶ 530 τῆς πολιτικῆς δικονομίας ἧς ἡ ὑποβολὴ εὔχεται ὅπως γίνῃ ἀποδεκτή. Τὰ διοικητικὰ Συμβούλια τῶν Σωματείων τῶν Ἀλυτρώτων τῶν ἐκ Βουλγαρίας, καταγομένων δὲ ἐκ τῶν περιφερειῶν Ὀρτάκιοϊ, Ἀγαθουπόλεως καὶ Βασιλικοῦ καὶ ἀνερχομένων εἰς 16 χιλιάδας, ἐκφράζοντα τὴν ἀπελπισίαν των, διότι διὰ τῆς Συνθήκης Νεϊγὺ διεψεύσθησαν αἱ ἐλπίδες των πρὸς ἕνωσιν τῶν μετὰ τῆς Μητρὸς Ἑλλάδος, ἱκετεύουσι τὴν Ἐθνικὴν Συνέλευσιν ἵνα συντελέσῃ καὶ ἀναθεωρηθῇ ἡ ἄδικος ἀπόφασις τῆς Διασυμμαχικῆς ἐπὶ τῶν ἀποζημιώσεων Ἐπιτροπῆς, περὶ μὴ ἀποζημιώσεώς των διὰ τὰς ἐγκαταλειφθείσας καὶ καταστραφείσας περιουσίας των. Οἱ πληρεξούσιοι κ. κ. Β. Σεραφείμ, Γ. Σπηλιόπουλος, Α. Χηνιάδης, Α. Πετραλιᾶς, Α. Φωτήλας, Χ. Ἀσημῆς καὶ Π. Σπυράκης ὑποβάλλουσι τροπολογίαν εἰς τὸ 2ον ἐδάφιον τοῦ 19ου ἄρθρου τοῦ νόμου «περὶ στρατιωτικῶν συντάξεων». Ὁ πληρεξούσιος κ. Γ. Σπηλιόπουλος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης ἐδαφίου εἰς τὸ ἄρθρον 56 τοῦ Β. Διατάγματος τῆς 31 Δεκεμβρίου 1919 «περὶ κώδικος τῆς τῶν πολιτικῶν συντάξεων νομοθεσίας». Ὁ πληρεξούσιος κ. Α. Καρτάλης ὑποβάλλει πρότασιν «περὶ τῆς Διοικήσεως τοῦ ἱεροῦ Ναοῦ τοῦ Ἁγίου Ἀποστόλου τοῦ Νέου». Ὁ πληρεξούσιος κ. Δ. Βοκοτόπουλος ὑποβάλλει πρότασιν ψηφίσματος «περὶ συγκροτήσεως τῆς Ἱερᾶς Συνόδου καὶ ὁρισμοῦ τῶν Ἐπισκοπῶν τοῦ Βασιλείου». Ὁ πληρεξούσιος κ. Κ. Οἰκονομίδης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀποδοχῶν τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων». Ὁ πληρεξούσιος κ. Ε. Κώνστας ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 66 τοῦ Συντάγματος. Οἱ πληρεξούσιοι κ. κ. Μ. Καμπάνης καὶ Ν. Καμπάνης ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως Εἰδικοῦ Ταμείου, διὰ τὴν κατασκευὴν μονίμων ὁδοστρωμάτων εἰς τὰς δημοσίας ὁδοὺς Ἀθηνῶν Πειραιῶς καὶ Περιχώρων». Ὁ πληρεξούσιος κ. Δ. Πετρακάκος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀποδοχῶν τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων». Ὁ πληρεξούσιος κ. Α. Σκιαδαρέσης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ λιμένων καὶ λιμενικῶν ταμείων». Ὁ πληρεξούσιος Θ. Τουρκοβασίλης ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ ἀποδοχῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων».

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§4Γ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Κύριοι πληρεξούσιοι, ἀγγέλλω ὑμῖν τὸν θάνατον τοῦ προχθὲς ἐν Παρισίοις ἀποθανόντος μεγάλου φιλέλληνος Deny Cochin. Οὗτος προσέφερεν ὑπὲρ τοῦ Ἑλληνικοῦ ἔθνους καὶ τοῦ ἀγωνιζομένου Ἑλληνισμοῦ πολλαπλὰς καὶ ἐνθουσιώδεις ὑπηρεσίας, ἅς μέχρις ἐσχάτων ἀκόμη δὲν ἔπαυσε νὰ προσφέρῃ. Ἐξεπροσώπησεν οὗτος τὴν συνέχειαν τῶν φιλελληνικῶν παραδόσεων, αἵτινες τοσοῦτον ὁρμητικῶς καὶ γενναιοφρόνως ἐξεδηλώθησαν ἐν Γαλλίᾳ κατὰ τὴν Ἑλληνικὴν Ἐπανάστασιν καὶ αἵτινες ὡς παρακαταθήκη διεφυλάχθησαν ἀμείωτοι ἐν τοῖς μετέπειτα χρόνοις. Τούτου ἕνεκα ἐτάχθη οὗτος ἐν ἰδιαζούσῃ καὶ περιβλέπτῳ θέσει εἰς τὸ Πάνθεον τῆς ἑλληνικῆς εὐγνωμοσύνης, παρὰ τὸν Σατωβριάνδον, τὸν Βίκτωρα Οὑγκώ, τὸν Γαμβέταν καὶ τὴν πολυπληθῆ ἐν γένει χορείαν τῶν Γάλλων Φιλελλήνων. Ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, ἀνέθηκεν εἰς τὸν ἐν Παρισίοις ἐπιτετραμμένον, ὅπως συλλυπηθῇ ἐξ ὀνόματος αὐτῆς τὴν οἰκογένειαν τοῦ ἀειμνήστου καταθέσῃ δὲ καὶ στέφανον ἐπὶ τῆς σοροῦ τοῦ μεγάλου φιλέλληνος.

§5Α. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἤθελον παρακαλέσει, ὅπως καὶ ἡ Συνέλευσις ἀφοῦ ἤκουσε τοὺς λόγους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν συνενωθῇ μὲ αὐτὸν καὶ ἀποστείλῃ τηλεγράφημα πρὸς τὴν οἰκογένειαν τοῦ ἀειμνήστου ἀνδρός.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Στράτος ἔχει τὸν λόγον.

§7Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἡ Ἑλληνικὴ Συνέλευσις ἐν τῷ συνόλῳ της ἀναμφιβόλως ἐπιδοκιμάζει τοὺς λόγους τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ εἶναι βεβαίως σύμφωνος ὅπως διὰ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Συνελεύσεως ἐκδηλωθῇ ὁλόκληρον τὸ πένθος, τὸ ὁποῖον κατέχει τὰ μέλη τῆς Συνελεύσεως καθ’ ἑαυτὰ καὶ ὡς ἀντιπροσώπους τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἡ Ἑλλὰς κατὰ τὴν σταδιοδρομίαν αὐτῆς, τὴν νεωτέραν, συνήντησε φίλους πολλούς, φίλους ἐκ τῆς συμβολῆς τῶν περιστάσεων καὶ φίλους ἐξ ὑπερτέρων ἠθικῶν ἀντιλήψεων, ἐκ πλήρους ἀποδοχῆς ἐν τῇ συνειδήσει αὐτῶν τῶν δικαίων τοῦ Ἑλληνικοῦ ἔθνους. Εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν δευτέρων ὑψηλῶν προσωπικοτήτων ἀνήκει ὁ ἀποβιώσας μέγας Γάλλος πολίτης καὶ σεβαστὸς ἐπίτιμος πολίτης Ἀθηνῶν Deny Cochin. Ἠγάπησε τὴν Ἑλλάδα, οὐχὶ διὰ τὰς νίκας της, ἠγάπησε τὴν Ἑλλάδα διὰ τὸν πολιτισμὸν τῆς ἀρχαιότητος, διὰ τὴν ἀγωνίαν τῆς δουλείας, διὰ τοὺς ἐνδόξους ἀγῶνας τοῦ 1821. Καὶ ἐθαύμασε τὴν νεωτέραν Ἑλλάδα, διότι συνεχίζουσα τὸ ἔργον τῶν προπατόρων, ἀνεδείχθη ἀνταξία τῶν ἐνδόξων πράξεων, τὰς ὁποίας ἐμφανίζει ὁλόκληρος ἡ διαδρομὴ τῆς Ἑλληνικῆς ἱστορίας. Ὁ μέγας Γάλλος, συντετριμμένος κατὰ τοὺς τελευταίους χρόνους ἐκ τοῦ τρομεροῦ φόρου αἵματος, τὸν ὁποῖον εἰσέφερεν ὑπὲρ τῆς Γαλλικῆς του Πατρίδος, εὗρεν ἐν ἑαυτῷ σθένος ἔτι ἀκάματον ἵνα κατὰ τὰς τελευταίας περιστάσεις τοῦ Ἑλληνικοῦ ἔθνους καὶ τοὺς ἀγῶνας τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ ἀπευθύνῃ λόγους ἐνθουσιώδεις ὑπὲρ τοῦ δικαίου τοῦ Ἑλληνικοῦ ἔθνους, καθ’ ἥν στιγμὴν οἱ λόγοι οὗτοι, οἱ ἐνθουσιώδεις, δὲν ἀπήχουν πλέον μετ’ ἀπολύτου συμπαθείας εἰς τὴν ψυχὴν πάντων τῶν παλαιῶν φίλων τῆς Ἑλλάδος. Τὸ ὄνομα τοῦ Deny Cochin ἀναμφισβητήτως θὰ μείνῃ κεχαραγμένον ἐν τῇ συνειδήσει ὅλων τῶν Ἑλλήνων, πάντες δὲ κλίνομεν εὐλαβῶς τὴν κεφαλὴν πρὸ τοῦ Μεγάλου Γαλάτου καὶ μεγάλου φίλου τῆς Ἑλλάδος.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζωηρὰ βεβαίως θέλει παραμείνει ἐν τῇ καρδίᾳ παντὸς Ἕλληνος ἡ ὑπὲρ τῆς Ἑλλάδος δρᾶσις τοῦ μεγάλου Γάλλου πολιτευτοῦ. Διερμηνεύων τὰ παγκοίνως ἐπιδειχθέντα αἰσθήματα τῆς Συνελεύσεως, ζητῶ παρ’ αὐτῆς τὴν ἄδειαν ὅπως διαβιβάσω εἰς τὴν οἰκογένειαν αὐτοῦ τὸ ἑξῆς συλλυπητήριον τηλεγράφημα, (ἀναγινώσκει). «Ἡ Συντακτικὴ Συνέλευσις τῶν Ἑλλήνων, βαθύτατα συγκεκινημένη ἐπὶ τῇ ἀναγγελίᾳ τοῦ θανάτου τοῦ Διονυσίου Κοσέν, ἐνετείλατό μοι νὰ διαβιβάσω πρὸς Ὑμᾶς τὰ εἰλικρινῆ συλλυπητήριά της σὺν τῇ διαβεβαιώσει τῆς θλίψεως τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἐπὶ τῇ ἀπωλείᾳ τοῦ διαπρεποῦς πολιτικοῦ καὶ θερμοῦ αὐτοῦ φίλου καὶ ὑποστηρικτοῦ». Ἐγκρίνει ἡ Συνέλευσις τὸ τηλεγράφημα;

§9ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα, δεκτόν.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§11Γ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἀνέρχομαι τὸ βῆμα, κύριοι πληρεξούσιοι, ἁπλῶς, ἵνα καταθέσω ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως, τὰ ἔγγραφα τὰ σχετιζόμενα πρὸς τὴν πρότασιν τὴν γενομένην εἰς ἡμᾶς ὑπὸ τῶν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργῶν τῶν τριῶν Μεγάλων Δυνάμεων, τῶν ἐν Παρισίοις εὑρισκομένων. Τὰ κατατιθέμενα ἔγγραφα εἶναι τὰ ἑξῆς: Τὸ τηλεγράφημα τῶν τριῶν Ὑπουργῶν τῶν Ἐξωτερικῶν, τὸ ἐπιδοθὲν εἰς ἐμὲ ὑπὸ τῶν ἐνταῦθα ἀντιπροσώπων τῶν τριῶν Μεγάλων Δυνάμεων, ἐν τῷ ὁποίῳ περιέχεται ἡ πρότασις τῆς ἀνακωχῆς, ἐὰν αὕτη συναφθῇ. Μετὰ ταῦτα εἶναι ἡ ἀπάντησις τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως περὶ ἀποδοχῆς τῆς προτάσεως περὶ ἀνακωχῆς. Κατόπιν εἶναι τὸ σημείωμα, τὸ ὁποῖον περιέχει τεχνικὰς ἐνδείξεις, ἵνα ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν ὑπὸ τῶν συντακτῶν τῶν ὅρων τῆς ἀνακωχῆς. Μετὰ τοῦτο εἶναι μία ἐπεξήγησις, ἡ ὁποία μοὶ ἐπεδόθη σήμερον τὴν πρωΐαν ἐκ μέρους τοῦ ἀντιπροσώπου τῆς Γαλλίας, πρόκειται δὲ περὶ ἐπεξηγήσεως μιᾶς λέξεως ἔν τινι τῶν ἄρθρων τῆς ἀνακωχῆς, καὶ ἡ ἀπάντησις ἐμοῦ παραλαβῆς τῆς ἐν λόγῳ ἐπεξηγήσεως. Τὰ ἔγγραφα ταῦτα νομίζω ὅτι εἶναι προτιμότερον νὰ τυπωθῶσι.

§12Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Νὰ καταθέσητε αὐτὰ εἰς τὸ Προεδρεῖον καὶ νὰ παρακληθῇ ὁ κ. γραμματεὺς τοῦ Προεδρείου νὰ τὰ ἀναγνώσῃ, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν τοιούτων ἐγγράφων νὰ γίνῃ ἁπλῆ ἀνακοίνωσις πρὸς τὴν Συνέλευσιν.

§13Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἀρκεῖ, νομίζω, ἡ ἁπλῆ ἀνάγνωσις παρὰ τοῦ κ. γραμματέως, διότι γνωρίζομεν κατὰ τίνα τρόπον γίνεται ἡ ἀνάγνωσις. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον νομίζω ὅτι ἐπιβάλλεται, εἶναι τὴν στιγμὴν ταύτην νὰ ἀναγνωσθῶσι τὰ ἔγγραφα, ἀλλὰ καὶ νὰ τυπωθῶσι.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βεβαίως μετὰ ταῦτα θὰ τυπωθῶσι. Παρακαλεῖται ὁ κ. Γραμματεὺς ὅπως ἀναγνώσει τὰ ἔγγραφα ταῦτα.

§15ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). Τηλεγράφημα 1ον. Ἀθῆναι τῇ 10)23ῃ Μαρτίου 1922. Οἱ Ὑπουργοὶ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν τῶν τριῶν Μεγάλων Δυνάμεων, συνελθόντες ἐν Παρισίοις ἐπὶ σκοπῷ ἀποκαταστάσεως τῆς εἰρήνης ἐν τῇ Ἐγγὺς Ἀνατολῇ καὶ ὅπως δυνηθῶσιν νὰ ποιήσωνται προτάσεις διὰ τὴν ἐκκένωσιν τῆς Μικρᾶς Ἀσίας ἄνευ νέων ἀπωλειῶν εἰς πρόσωπα καὶ περιουσίας, φρονοῦσιν ὅτι τὸ πρῶτον αὐτῶν καθῆκον ἔσται νὰ συστήσωσιν ἐμμόνως ταῖς ἐνδιαφερομέναις Κυβερνήσεσι τὴν ἄμεσον κατάπαυσιν τῶν ἐχθροπραξιῶν. Οἱ ὅροι τῆς προτεινομένης ἀνακωχῆς ἔσονται οἱ ἑξῆς: Ἄρθρον 1ον. Αἱ ἐχθροπραξίαι θέλουσιν καταπαύσει τὸ μεσονύκτιον τῆς νυκτὸς τῆς ............ πρὸς ......1922. Ἄρθρον 2ον. Οἱ ἐμπόλεμοι, διατηροῦντες τὰς κατεχομένας νῦν ὑπὸ τοῦ κυρίου μέρους τῶν δυνάμεων αὐτῶν γενικὰς γραμμάς, θέλουσιν μεταφέρει πρὸς τὰ ὀπίσω τὰς προκεχωρημένας δυνάμεις αὐτῶν, εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἐκλείψῃ πᾶσα ἐπαφή, ἀνοιγομένης ζώνης ἐλευθέρας στρατιωτικῶν δυνάμεων εὐρείας, τοὐλάχιστον κατὰ δέκα χιλιόμετρα, μεταξὺ τῶν δύο μετώπων, συμφώνως ταῖς ληφθησομέναις ἀποφάσεσιν ὑπὸ τοπικῶν ἐπιτροπῶν συνιστωμένων ἐξ ἀντιπροσώπων τῆς Ἑλληνικῆς καὶ Τουρκικῆς στρατιωτικῆς Διοικήσεως καὶ συμμάχων ἀξιωματικῶν. Ἄρθρον 3ον. Κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ἀνακωχῆς οὐδεμία δύναται νὰ γίνῃ ἐνίσχυσις τῶν ἀντιπάλων στρατευμάτων εἰς ἄνδρας ἢ ὑλικόν, οὐδεμία ἀπόσπασις συγκεκροτημένων μονάδων θέλει λάβει χώραν. Ἄρθρον 4ον. Συμμαχικαὶ ἐπιτροπαί, ἐνεργοῦσαι ὑπὸ κοινὴν συμμαχικὴν διεύθυνσιν, θέλουσι προσκολληθῆ εἰς ἑκάτερον τῶν ἐμπολέμων στρατευμάτων. Ἔσονται ἁρμόδιαι ὅπως ἐλέγχωσι παρ’ ἑκατέρῳ τῶν στρατευμάτων τούτων τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ὅρων τῆς ἀνακωχῆς καὶ πρὸς διακανονισμὸν τῶν τυχὸν ἕνεκα ταύτης προκληθησομένων ἐπεισοδίων. Ἔσονται ἐπίσης ἁρμόδιαι ὅπως προβαίνωσι παρὰ ταῖς κατεχούσαις Ἀρχαῖς πρὸς ἐξασφάλισιν τῶν προσώπων καὶ περιουσιῶν ἐν ταῖς κατεχομέναις χώραις. Ἄρθρον 5ον. Τὰ Ἑλληνικὰ καὶ Τουρκικὰ Ἀρχηγεῖα ὑποχρεοῦνται νὰ ἀποδεχθῶσι καὶ ἐκτελέσωσιν εὐσυνειδήτως τὰς διοικητικὰς ἀποφάσεις τῶν Συμμαχικῶν Ἐπιτροπῶν. Ἄρθρον 6ον. Αἱ ἐχθροπραξίαι θέλουσιν ἀνασταλῆ διὰ χρονικὴν περίοδον τριῶν μηνῶν, ἀνανεουμένην αὐτοδικαίως μέχρις ὅτου οἱ δύο ἐμπόλεμοι ἤθελον ἀποδεχθῆ τοὺς προκαταρκτικοὺς ὅρους τῆς εἰρήνης. Ἐὰν ὁ ἕτερος τῶν ἐμπολέμων δὲν ἐπιθυμῇ νὰ ἀνανεώσῃ τὴν παροῦσαν σύμβασιν, ὀφείλει νὰ ἐπιδώσῃ σχετικὴν εἰδοποίησιν τῷ ἑτέρῳ καὶ τοῖς ἀντιπροσώποις τῆς Μεγάλης Βρεττανίας, τῆς Γαλλίας καὶ τῆς Ἰταλίας δέκα πέντε ἡμέρας πρὸ τῆς λήξεως τῆς τρεχούσης περιόδου τῆς ἀνακωχῆς.

ΚΩΡΖΟΝ

ΣΚΑΝΤΖΕΡ

ΠΟΥΑΝΚΑΡΕ

Ἀκριβὴς μετάφρασις». 2ον. Διακοίνωσις. Ἀριθ. 3623. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς Ἑλλάδος Πρὸς Τὴν Α.Ε. τὸν Πρεσβευτὴν τῆς Ἰταλίας, τὸν κ. Ἀντιπρόεσωπον τῆς Αὐτοῦ Βρεττανικῆς Μεγαλειότητος, τὸν κ. Ἐπιτετραμμένον τῆς Γαλλίας. Ἀποκρινόμενος εἰς τὸ τηλεγράφημα τῶν Αὐτῶν Ἐξοχοτήτων Ὑπουργῶν τῶν Ἐξωτερικῶν τῶν τριῶν Μεγάλων Δυνάμεων, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ γνωστοποιήσω Ὑμῖν ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Β. Κυβέρνησις, ἐπιθυμοῦσα νὰ συντελέσῃ τὸ ἐφ’ ἑαυτῇ εἰς τὴν ἀποκατάστασιν τῆς Εἰρήνης ἐν τῇ Ἐγγὺς Ἀνατολῇ καὶ ἐκ σεβασμοῦ πρὸς τὰς συμβουλὰς τῶν Μεγάλων Συμμάχων Δυνάμεων, δηλοῖ ὅτι, δέχεται τὴν περὶ ἀνακωχῆς πρότασιν ἐπὶ τοῖς ὅροις τοῖς διατυπουμένοις ἐν τοῖς ἄρθροις τῶν περιλαμβανομένων ἐν τῷ ρηθέντι τηλεγραφήματι. Εὐαρεστηθῆτε νὰ δεχθῆτε κλπ. κλπ. Ὑπουργὸς Γ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. 3ον. Ἀριθ. Πρωτ. 2624. Ρηματικὴ Διακοίνωσις. Ὁ κύριος Μπαλτατζῆς, ἑπόμενος τῇ ἐπιστολῇ, ἥν ἔσχεν τὴν τιμὴν ν’ ἀπευθύνῃ πρὸς τὴν Α.Ε. τὸν Πρεσβευτὴν τῆς Ἰταλίας πρὸς τὸν κ. Ἀντιπρόσωπον τῆς Α.Ε. τῆς Μεγάλης Βρεττανίας καὶ πρὸς τὸν κύριον Ἐπιτετραμμένον τῆς Γαλλίας, τῇ σχετικῇ πρὸς τὴν ὑπὸ τῆς Β. Κυβερνήσεως τῆς Ἑλλάδος ἀποδοχὴν τῆς περὶ ἀνακωχῆς προτάσεως, παρακαλεῖ νὰ τῷ ἐπιτραπῇ ὅπως συνάψῃ αὐτῇ ἐσώκλειστον ὧδε ὑπόμνημα ἐπὶ τῷ τέλει ἵνα ληφθῇ τοῦτο ὑπ’ ὄψιν ὑπὸ τῶν συντακτῶν τῶν τῆς ἀνακωχῆς ὅρων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 12 Μαρτίου 1922. 4ον. Ὑπόμνημα. Εἰς τὸ ἄρθρον 2 τοῦ σχεδίου τῆς ἀνακωχῆς ἡ φράσις «αἱ νῦν κατεχόμεναι γενικαὶ γραμμαὶ» τυγχάνουσα λίαν ἀόριστος, θὰ ἠδύνατο νὰ προκαλέσῃ ἀμφισβητήσεις. Προτιμότερον ἤθελεν εἶναι ν’ ἀπαλειφθῇ ἡ λέξις «γενικαί». Ἡ δημιουργία ἐλευθέρας ζώνης δέκα χιλιομέτρων τοὐλάχιστον, ἠδύνατο νὰ προκαλέσῃ εἴς τινα σημεῖα τοῦ μετώπου πραγματικὰς δυσχερείας καὶ θὰ ἠδύνατο ἴσως νὰ εὑρεθῇ ἐν ἀντιφάσει πρὸς τὴν ρήτραν τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου τὴν ἀφορῶσαν εἰς τὰς κατεχομένας γραμμὰς ὑπὸ τῶν κυρίων ἀντιθέτων δυνάμεων. Κατὰ συνέπειαν προτιμότερον ἤθελεν εἶναι ἡ φράσις «εὑρεῖαι κατὰ δέκα τοὐλάχιστον χιλιόμετρα» ἀντικατασταθῇ διὰ τῆς φράσεως «εὐρεῖα, ἐφ’ ὅσον εἶναι δυνατή, κατὰ δέκα χιλιόμετρα». Οἴκοθεν ἐννοεῖται ὅτι τὸ ἄρθρον 2 διατηρεῖ ὑπὲρ τῶν ἐμπολέμων τὴν χρῆσιν τῶν σιδηροδρομικῶν γραμμῶν τῶν χρησιμοποιουμένων νῦν ὡς καὶ τὴν στρατιωτικὴν προκάλυψιν τῶν ἐν λόγῳ γραμμῶν, ἐξ ὧν ἐξαρτᾶται ὁ ἐπισιτισμὸς τῶν στρατευμάτων. Τὸ ἄρθρον 3 δὲν ἐφαρμόζεται προφανῶς εἰς τοὺς ἀδειούχους οἵτινες ἀπέρχονται ἐπ’ ἀδείᾳ καὶ ἐπανέρχονται μετὰ τὴν λῆξιν ταύτης. Τὸ αὐτὸ ἄρθρον ἐφαρμόζεται ἐπίσης ὡς πρὸς τὰ ἄτακτα σώματα ἤ ἡμιάτακτα ἅτινα συμπράττουσι μετὰ τοῦ τουρκικοῦ στρατοῦ. Ἐν Ἀθήναις τῇ 12ῃ)25 Μαρτίου 1922. 5ον. Διακοίνωσις. Ὁ Ἐπιτετραμμένος τῆς Γαλλίας, ἐν ὀνόματι τῶν τριῶν Πρεσβειῶν Γαλλίας, Μ. Βρεττανίας καὶ Ἰταλίας, ἔχει τὴν τιμὴν ν’ ἀνακοινώσῃ κάτωθι ᾧδε τὸ κείμενον τηλεγραφήματος τῶν τριῶν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργῶν τῶν συνελθόντων ἐν Παρισίοις. Οἱ στρατιωτικοὶ ἐμπειρογνώμονες ὑπὸ τὴν προεδρείαν τοῦ στρατάρχου Φός, ἐξήνεγκον τὴν γνώμην ὅτι ἡ ἑρμηνεία ἡ δοτέα εἰς τὴν λέξιν «ἀπόσπασις» ἐν ἄρθρῳ 3 τοῦ σχεδίου ἀνακωχῆς δέον νὰ ᾖ ἡ ἀκόλουθος. Οὐδεμία μονὰς τακτικῶς δύναται νὰ ἀποσπασθῇ ἐκ τῆς ζώνης τῶν ἐπιχειρήσεων, ὅπως μετενεχθῇ ἀλλαχοῦ. (Ὑπουργοί) Κῶρζον, Σκάντζερ, Πουανκαρέ. Ἐν Ἀθήναις τῇ 13)26 Μαρτίου 1922. Ἕπεται μετὰ τοῦτο τὸ τελευταῖον ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον ἔχει ὡς ἑξῆς. Ρηματικὴ Διακοίνωσις. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἔχει τὴν τιμὴν νὰ γνωστοποιήσῃ τῷ Κυρίῳ Ἐπιτετραμμένῳ τῆς Γαλλίας τὴν λῆψιν τῆς διακοινώσεως ἣν εὐηρεστήθη νὰ τῷ ἀπευθύνῃ ὑπὸ χθεσινὴν ἡμερομηνίαν ἐν ὀνόματι τῶν τριῶν Πρεσβειῶν Γαλλίας, Μεγάλης Βρεττανίας καὶ Ἰταλίας ὡς πρὸς τὴν ἑρμηνείαν τὴν δοτέαν εἰς τὴν λέξιν ἀπόσπασις ἐν ἄρθρῳ 3 τοῦ σχεδίου ἀνακωχῆς. Ἐν Ἀθήναις τῇ 14)27 Μαρτίου 1922».

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Στράτος ἔχει τὸν λόγον.

§17Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Κατά τινα τῶν προηγουμένων συνεδριάσεων, ζητηθείσης τῆς καταθέσεως τῆς προτάσεως τῆς Συνδιασκέψεως τῶν Παρισίων πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν περὶ τῶν ὅρων τῆς ἀνακωχῆς, ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ εἴπω πρὸς τὴν Συνέλευσιν ὅτι, κατὰ τὴν γνώμην μου, τὸ ζήτημα τῆς συνομολογήσεως ἀνακωχῆς εἶναι ζήτημα ἀποκλειστικῶς τῆς κυβερνητικῆς δικαιοδοσίας καὶ εὐθύνης, ὡς ἔργον καθαρῶς ἀναγόμενον εἰς τὴν διεύθυνσιν τῶν στρατιωτικῶν ἐπιχειρήσεων. Ἐπὶ τῇ καταθέσει ἤδη τῶν ἐγγράφων τῆς προτάσεως τῆς Συνδιασκέψεως πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν καὶ τῆς ἀπαντήσεως τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως μετὰ τοῦ συνοδεύοντος ταύτην ὑπομνήματος, λαμβάνω τὴν εὐκαιρίαν, ἅπαξ ἔτι, νὰ ἐπαναλάβω τὴν γνώμην ταύτην ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Συνελεύσεως. Εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὡς ὑπευθύνως διεξάγουσα τὸ ἔργον τοῦ πολέμου, ἀνήκει τὸ ἔργον τῆς διευθύνσεως τῶν διεξαγομένων ἐπιχειρήσεων, καὶ κατ’ ἀκολουθίαν καὶ ἡ ἐκλογὴ τοῦ χρονικοῦ σημείου ἢ τῶν περιστάσεων, ὑφ’ ἃς αἱ ἐπιχειρήσεις αἱ στρατιωτικαὶ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνασταλῶσι ἄνευ ζημίας. Εἰς τὸ ἔργον τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπεμβῇ τὸ Σῶμα, χωρὶς νὰ μεταθέσῃ τὰς εὐθύνας εἰς ἑαυτό, καὶ χωρὶς ἀφ’ ἑτέρου νὰ προκαλέσῃ συζήτησιν περὶ τοῦ σκοπίμου τῶν ὅρων, περὶ τοῦ εὐθέτου τῆς ὥρας, συζήτησιν ἡ ὁποία δὲν δύναται ἢ νὰ παραγάγῃ ζημίαν εἰς τὴν διεξαγωγὴν τοῦ ἐθνικοῦ ἔργου. Εἶμαι λοιπὸν βέβαιος ὅτι ἅπαντες οἱ συνάδελφοι, ἀποβλέποντες εἰς τὴν λεπτότητα τοῦ ἔργου, θὰ ἀποδεχθῶσιν τὴν ἐμὴν γνώμην καὶ εἰσήγησιν ὅπως ἀποφύγωσιν συζήτησιν περὶ τοῦ εὐθέτου τῆς ἀνακωχῆς καὶ περὶ τῶν ὅρων τῆς ἀνακωχῆς. Ἀλλὰ συγχρόνως ὀφείλω νὰ προσθέσω ὅτι κατ’ ἐμὴν γνώμην ἡ συνομολόγησις τῆς ἀνακωχῆς οὐδαμῶς προδικάζει τοὺς ὅρους τῆς εἰρήνης. Βεβαίως ἔργον καὶ σκοπὸς τῆς Χώρας δὲν εἶναι νὰ σιδηροφορῇ καὶ νὰ πολεμῇ αἰωνίως. Ἡ Χώρα ἀνέλαβε τὸν πόλεμον εἰς τὰ πεδία τῆς Μικρᾶς Ἀσίας πρὸς ἐπίτευξιν ὡρισμένων ἐθνικῶν σκοπῶν. Ὁ πόλεμος ὑπῆρξεν μέσον. Ἀπὸ τοῦ Ὀκτωβρίου π.ἔ. ἡ Ἐθνικὴ Συνέλευσις ἀπεδέχθη, παρασχοῦσα τὴν ἐμπιστοσύνην αὐτῆς εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἐπὶ τῇ δηλώσει της ὅτι θὰ ἐπεχείρει νὰ ἐπικοινωνήσῃ ἐν Εὐρώπῃ μετὰ τῶν πολιτικῶν κορυφῶν τῶν Συμμάχων, περὶ διευθετήσεως διπλωματικῆς πλέον τῶν ἐθνικῶν ἡμῶν ἀξιώσεων, παρασχοῦσα, λέγω, τὴν ἐμπιστοσύνην της ἔκτοτε εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἡ Συνέλευσις ἀπεδέχθη συγχρόνως ὅτι ἠδύνατο ἡ ἐπίτευξις τῶν ἐθνικῶν ἀξιώσεων νὰ ἐπιδιωχθῇ καὶ διὰ τῆς διπλωματικῆς ὁδοῦ, τερματιζομένου τοῦ σταδίου τῶν πολεμικῶν ἐπιχειρήσεων. Ἄλλως τε, καὶ ἄν τοῦτο δὲν εἶχεν ἀποδεχθῆ διὰ τῆς ψήφου της, εἶναι εἰς θέσιν κατὰ πᾶσαν στιγμὴν νὰ ἀποδεχθῇ τοῦτο, διότι, ἀφ’ ἧς στιγμῆς τὸ ἔργον τῆς διπλωματίας εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιδιωχθῇ διὰ τρόπου ἐπιτυχοῦς, εἶναι περιττὴ ἐντελῶς ἡ περαιτέρω αἱματοχυσία. Κατ’ ἀκολουθίαν ἡ ἀποδοχὴ τῆς ἀνακωχῆς ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, δι’ ἐμὲ τοὐλάχιστον, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ ἄλλην ἔννοιαν παρὰ τὴν ἀποδοχὴν τῆς συνεχίσεως τοῦ ἐθνικοῦ ἀγῶνος διὰ τῆς διπλωματικῆς ὁδοῦ, ἀποφευγομένης κατὰ τὸ δυνατὸν τῆς περαιτέρω αἱματοχυσίας. Τοῦτο εἶναι ἔργον φιλάνθρωπον, ἔργον ἐντὸς τοῦ συμφέροντος τοῦ Κράτους κείμενον. Δὲν εἶναι δυνατὸν ὅμως ποτὲ νὰ ὑποτεθῇ ὅτι ἡ ἀποδοχὴ μιᾶς ἀνακωχῆς σημαίνει ἀποδοχὴν προκριματικῶν ὅρων εἰρήνης, εἴτε ἐκ συζητήσεων ἀνεπισήμων, προϋποθετομένων ὡς εὐαρέστων ἢ δυσαρέστων. Τοιούτου εἴδους πρόκριμα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ ἐν τῇ γνώμῃ τῆς Συνελεύσεως. Νομίζω δ’ ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ οὔτε ἐν τῇ γνώμῃ τῆς Κυβερνήσεως, καὶ διὰ τοῦτο ἤθελον νὰ ἔχω τὴν δήλωσιν τῆς Κυβερνήσεως.

§18Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὴν ἀντίληψιν τὴν ὁποίαν ἐξέθηκεν ὁ ἄρτι κατελθὼν τοῦ βήματος ἀξιότιμος συνάδελφος ἐξ Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας. Οὐδεὶς δύναται νὰ ἔχῃ ἄλλην γνώμην περὶ τοῦ τὶς ὁ ἁρμόδιος νὰ συνάψῃ τὴν ἀνακωχήν. Οὐδεὶς δύναται ἐπίσης νὰ ἀμφισβητήσῃ ὅτι ἡ γνώμη τῆς Συνελεύσεως ἐπὶ τῆς συνάψεως τῆς ἀνακωχῆς οὐδαμῶς προδικάζει τὴν γνώμην αὐτῆς ἐπὶ τῶν προταθησομένων ὅρων τῆς εἰρήνης. Συνεπῶς μετὰ τὰ λεχθέντα, νομίζω ὅτι δὲν ὑπάρχει πλέον ἀντικείμενον οἱασδήποτε συζητήσεως ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ.

§19Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ὑποθέτω ὅτι ἡ Συνέλευσις θὰ ἐπιτρέψῃ, θὰ συναινέσῃ δὲ καὶ ἡ Κυβέρνησις, ὅπως μελετήσωμεν τὰ μόλις τώρα κατατεθέντα ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ἐζητήσαμεν νὰ κατατεθῶσιν ἀπὸ τῆς παρελθούσης Παρασκευῆς. Διὰ νὰ κάμωμεν συζήτησιν σοβαράν, ἀνταξίαν πρὸς τὸ θέμα αὐτό, πρέπει νὰ μελετήσωμεν ἔχοντες ὑπ’ ὄψει τὰ κείμενα, ὅπως θὰ ἔχει ἤδη μελετήσει ταῦτα καὶ ἡ Κυβέρνησις, καὶ μετὰ τοῦτο νὰ ὁρίσωμεν ἡμέραν, ἄν θέλῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ αὔριον ἀκόμη, ὅπως συζητήσωμεν ἐπὶ τοῦ προκειμένου θέματος.

§20Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ γνώμη, τὴν ὁποίαν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Συνέλευσιν, εἶναι ὅτι, κατὰ τὴν κρίσιν τῆς Κυβερνήσεως, συζήτησις τοιαύτη δὲν δύναται νὰ γίνῃ. Βεβαίως ὁ κ. συνάδελφος καὶ αὔριον καὶ οἱανδήποτε ἄλλην ἡμέραν θέλει, δύναται νὰ προτείνῃ τὴν συζήτησιν. Ἀλλ’ εἰς οἱανδήποτε ἡμέραν καὶ ἄν προτείνῃ συζήτησιν, θέλει ἀκούσει καὶ παρὰ τῆς Κυβερνήσεως καὶ παρὰ τῆς Συνελεύσεως, εἶμαι βέβαιος περὶ τούτου ὅτι ἀπροσδιόριστόν τι κοινοβουλευτικῶς ζητεῖ. Δὲν εἶναι δὲ δυνατὸν ἐπὶ τοιαύτης συζητήσεως καὶ ἐπὶ τοιαύτην ἀξίαν ἐχούσης προτάσεως τὴν ὁποίαν ποιεῖται ὁ κ. συνάδελφος, νὰ ἀφήσωμεν νὰ παραμείνῃ οὐδὲ ἐπὶ στιγμὴν ἐν τῇ διανοίᾳ τινὸς ὅτι τοσοῦτον παραγνωρίζομεν καὶ τὴν θέσιν ἡμῶν καὶ τὸ ζήτημα, περὶ τοῦ ὁποίου πρόκειται, ὥστε νὰ ἀφήσωμεν νὰ γεννηθῇ ἡ ἰδέα ὅτι δύναται νὰ γίνῃ συζήτησις ἡ ὁποία θὰ παραβλάψῃ τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα εἰς οἱανδήποτε στιγμήν, παρ’ ἐκείνων τοὐλάχιστον οἱ ὁποῖοι ἐνδιαφέρονται περὶ αὐτῶν. (Χειροκροτήματα).

§21Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, κ. Πρόεδρε, ἀγανακτεῖ μάτην καὶ χάνει τὴν ὡραίαν του ἠρεμίαν χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ λόγος. Ἐγὼ τοὐλάχιστον δὲν ἔδειξα τάσιν τινά, ἵνα προκαλέσω τὸν θυμὸν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ γνώμη μου εἶναι πολὺ τυπικὴ καὶ πολὺ ὀρθή. Εἶπον καὶ λέγω ὅτι δὲν δύναται νὰ γίνῃ συζήτησις ἐφόσον δὲν ἔχομεν ὑπ’ ὄψει καὶ δὲν ἐμελετήσαμεν τὰ κείμενα, τὰ ὁποῖα πρὸ ὀλίγου μόλις κατετέθησαν καὶ τῶν ὁποίων δὲν ἐλάβομεν γνῶσιν. Τὸ ζήτημα δὲν εἶναι τόσον ἁπλοῦν, ὡς νομίζει τοῦτο ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως· οὐδὲ ἡ Συνέλευσις θὰ ἐκλάβῃ αὐτὸ τόσον ἁπλοῦν, ὅπως, προεξοφλῶν τὴν γνώμην της Συνελεύσεως, ἰσχυρίζεται ὁ κ. Πρωθυπουργός. Διότι ἐκεῖνο ἀκριβῶς, τὸ ὁποῖον προχθὲς εἴπομεν καὶ τὸ ὁποῖον ἠρνήθη ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν τότε νὰ ὁμολογήσῃ ἤ νὰ διαψεύσῃ, βεβαιοῦται σήμερον.

§22Γ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Ποῖον;

§23Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ὅτι ὑπάρχει εἰς τὴν πρότασιν τῆς ἀνακωχῆς ἡ προϋπόθεσις τῆς ἐκκενώσεως τῆς Μικρᾶς Ἀσίας. Τοῦτο ἀναφέρεται εἰς τὸ ἔγγραφον.

§24Γ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Δὲν εἶπον ἀπολύτως τίποτε περὶ ἐκκενώσεως. Ἠρωτήθην, ἄν δὲν ἀπατῶμαι, ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου πληρεξουσίου ἄν τὸ κείμενον τὸ δημοσιευθὲν εἰς τὰς ἐφημερίδας ἦτο ἀκριβές, καὶ ἀπήντησα ὅτι δὲν ἔλαβον γνῶσιν καὶ δὲν ἔσχον τὸν καιρὸν νὰ τὸ παραβάλω.

§25Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Αὐτὸ εἶπον καὶ ἐγώ.

§26Γ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Δὲν ἠμφισβήτησα τίποτε.

§27Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ἀκριβῶς, κ. Ὑπουργέ, αὐτὸ εἶπον καὶ ἐγώ. Ἐπειδὴ δὲ τώρα πρώτην φορὰν λαμβάνω γνῶσιν ἐπισήμως τοῦ ἐγγράφου τούτου, ζητῶ τὴν ἄδειαν τῆς Συνελεύσεως καὶ τὴν ἔγκρισιν τῆς Κυβερνήσεως νὰ ὁρισθῇ μία ἄλλη ἡμέρα διὰ τὴν συζήτησιν.

§28Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Οὐδεμία.

§29Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐπιμένει νὰ γίνῃ τώρα ἡ συζήτησις, τότε θὰ τὴν κάμωμεν καὶ τώρα.

§30Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Λυποῦμαι ὅτι δὲν ἠδυνήθην νὰ γίνω καταληπτὸς ἀπὸ τὸν κ. συνάδελφον. Δὲν εἶπον ἐγὼ ὅτι ἡμεῖς θέλομεν νὰ μὴ γίνῃ αὔριον ἤ μεθαύριον συζήτησις. Εἶπον ὅτι ἐπὶ θέματος τοιούτου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἄνευ βλάβης τῶν ἐθνικῶν συμφερόντων συζήτησις ἐν τῇ Συνελεύσει. Τοῦτο, τὸ ὁποῖον εἶπον ἐγώ, τὸ εἶπε πρὸ ἐμοῦ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Στράτος, διότι εἰς οἱονδήποτε ἄνθρωπον, ἔχοντα τὴν ἀντίληψιν τῆς δικαιοδοσίας τοῦ Κοινοβουλίου καὶ τῆς θέσεως αὐτοῦ πρὸς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν διάνοιάν του ὅτι δυνάμεθα σήμερον νὰ κάμωμεν συζήτησιν περὶ τοῦ ἄν καλῶς ἤ κακῶς ἐγένετο δεκτὴ ἡ ἀνακωχή. Εἶναι πρᾶγμα τόσον ἀντίθετον πρὸς πᾶν συμφέρον τῆς Χώρας, ὡς ἀνέπτυξε καὶ ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Μεταρρυθμιστικοῦ Κόμματος, ἐγὼ δὲ δὲν τὸ ἀνέπτυξα, διότι τὸ εἶχε ἀναπτύξει ὁ κ. συνάδελφος, ὥστε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κανονίζωμεν τὸν τρόπον τῆς ἀποδοχῆς μιᾶς συζητήσεως διὰ τῆς ἀναβολῆς ταύτης δι’ ἄλλην ἡμέραν.

§31Ε. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Καὶ ἐφόσον τὸ ἀντίθετον μέρος δὲν ἀπεφάνθη ἀκόμη περὶ τῆς ἀποδοχῆς.

§32Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τῆς Συνελεύσεως, ἐφόσον ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μὲ ἀνέφερεν, ἐπὶ ἐκείνου τὸ ὁποῖον εἶπον. Εἶπον ὅτι, κατὰ τὴν γνώμην μου, δὲν εἶναι ὀρθὸν καὶ ὠφέλιμον νὰ γίνῃ συζήτησις περὶ τῶν στρατιωτικῶν ὅρων τῆς ἀνακωχῆς. Εἶπον συγχρόνως ὅτι, ἐφόσον ἤθελε θεωρηθῇ ὅτι ἡ ἀποδοχὴ τῆς ἀνακωχῆς προδικάζει ἀποδοχήν, εἴτε ἐπισήμως, εἴτε ἀνεπισήμως, καὶ ὅρων εἰρήνης, τοῦτο δὲν δύναται νὰ παροραθῇ παρ’ ἡμῶν. Ἀλλὰ δὲν δύναμαι νὰ πιστεύσω εἰς τὸ ὅτι ἡ ἀνακωχὴ προδικάζει ὅρους εἰρήνης.

§33Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Τοῦτο ἐπαναλαμβάνω.

§34Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Κατὰ σύστασιν λέγω τοῦτο, διότι κατὰ τὴν προχθεσινὴν συνεδρίασιν εἶχον εἴπει ὅτι, ἐφόσον ἡ ἀνακοίνωσις τῆς ἀνακωχῆς περιλαμβάνει καὶ ὅρους προληπτικούς, ὤφειλεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ ἐπιφυλαχθῇ νὰ ἀπαντήσῃ εἰς ταῦτα. Σήμερον λοιπὸν καθώρισα ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ ἀποδοχὴ τῆς ἀνακωχῆς νὰ προδικάσῃ ὅρους εἰρήνης καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν καθώρισε ταῦτα.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Δαγκλῆς ἔχει τὸν λόγον.

§36Π. ΔΑΓΚΛΗΣ. Μετὰ τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ὁμολογῶ καὶ ἐγὼ ὅτι τὸ ζήτημα τῆς ἀνακωχῆς δὲν εἶναι ζήτημα συζητήσεως ἐν τῇ Ἐθνοσυνελεύσει. Εἶναι ἁπλῶς κυβερνητικὸν ζήτημα, εἶναι ζήτημα τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ἔλυσεν ἤ θὰ λύσῃ μετὰ συμβουλὴν τῶν στρατιωτικῶν ἀρχῶν τῶν ἁρμοδίων. Ἑπομένως νομίζω ὅτι δὲν δυνάμεθα σήμερον νὰ κάμωμεν συζήτησιν. Τὸ ζήτημα τοῦτο δὲν προδικάζει καὶ τοὺς ὅρους τῆς εἰρήνης. Ὡς πρὸς τοὺς ὅρους τούτους ἡ Κυβέρνησις ἔχει ὅλην τὴν εὐθύνην τῆς διαχειρίσεως τοῦ ζητήματος, καὶ ὅταν ἔλθῃ ἡ κατάλληλος στιγμὴ θέλομεν συζητήσει ἐπ’ αὐτῶν.

§37Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ἐπιμένω εἰς τὴν γνώμην τὴν ὁποίαν εἶχον ἐκδηλώσει τὴν παρελθοῦσαν Παρασκευήν, ὅτι ἐφ’ ὅσον ἡ προταθεῖσα καὶ γενομένη δεκτὴ ἀνακωχὴ δὲν εἶναι ἁπλῶς διακοπὴ τῶν ἐχθροπραξιῶν, ἡ ὁποία διακοπὴ ὑφίσταται οὐσιαστικῶς ἀπὸ τὸν Σεπτέμβριον ἕνεκα τοῦ χειμῶνος, ἀλλὰ εἶναι μία πολιτικὴ πρᾶξις, μία πρότασις ἔξωθεν ἐρχομένη, δὲν εἶναι μία συνομολόγησις ἀνακωχῆς μεταξὺ τῶν ἐμπολέμων ἀπ’ εὐθείας γινομένη ἡ ὁποία θὰ εἶχε καθαρῶς στρατιωτικὸν χαρακτῆρα, καὶ ἡ ὁποία θὰ ἦτο ἀντικείμενον τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας. Ἔλεγον, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει τοιοῦτος ὁ χαρακτὴρ τῆς ἀνακωχῆς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀφίσῃ Συνέλευσις, ἡ ἔχουσα ἤδη ἐκπεφρασμένην γνώμην καὶ ὡρισμένην ἐντολὴν δοῦσα εἰς τὴν Κυβέρνησιν περὶ τὴν διαχείρισιν τῶν Ἐθνικῶν ζητημάτων, δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀφίσῃ τὴν διαχείρισιν τώρα ἐν λευκῷ εἰς τὴν Κυβέρνησιν διότι ἡ ἀνακωχὴ αὐτὴ προδικάζει κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου πολιτικὸν γεγονὸς τὸ ὁποῖον ἔχει σοβαρωτάτην συνέπειαν ὡς πρὸς τοιαύτην ἢ τοιαύτην ἔκβασιν τοῦ Ἐθνικοῦ ἡμῶν ἀγῶνος, ἀφοῦ μάλιστα περιέχεται καὶ ἡ λέξις ἐκείνη τὴν ὁποίαν ἡμεῖς δὲν δυνάμεθα νὰ ἐπιμείνωμεν ὅτι ὑπῆρχεν ἀφοῦ δὲν εἴχομεν τὸ ἀκριβὲς κείμενον τῆς ἐπιδοθείσης διακοινώσεως. Ἐπιμένω ὅτι ἐξέρχεται ἀπὸ τὴν διαχείρισιν τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας καὶ περιέρχεται εἰς τὴν διαχείρισιν τῆς Συνελεύσεως ὅπως ἡ ἰδία Κυβέρνησις ἐθεώρησεν ὅτι ὤφειλε νὰ θέσῃ εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τῆς Συνελεύσεως εἰς παρελθούσας περιστάσεις τὸν Σεπτέμβριον παρελθόντος ἔτους, τὸν Μάϊον τοῦ αὐτοῦ ἔτους καὶ τὸν Σεπτέμβριον ἤ Ὀκτώβριον ὅτε ἐπρόκειτο ν’ ἀπέλθῃ ἐπὶ ἀποστολῇ ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, διὰ νὰ διαπραγματευθῇ τὸ ζήτημα διπλωματικῶς. Καὶ εἰς τὰς τρεῖς αὐτὰς περιστάσεις ἡ Συνέλευσις ἐπελήφθη τῆς ἐξετάσεως τοῦ ζητήματος καὶ ἔθεσεν ὅρια ἀπαράγραπτα εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Δικαίωμα τῆς Συνελεύσεως εἶναι νὰ ἐκτιμήσῃ τὰς σημερινὰς περιστάσεις, ν’ ἀναθεωρήσῃ τὰς τοιαύτας ἢ τοιαύτας συνεπείας τῆς παρατάσεως ἢ τῆς μὴ παρατάσεως τοῦ Ἐθνικοῦ ἀγῶνος καὶ νὰ ἀναθεωρήσῃ τὰς σκέψεις, αἱ ὁποῖαι ὑπηγόρευσαν τὰς προχθεσινὰς ἀντιλήψεις καὶ ἀποφάσεις. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δικαίωμα τῆς Κυβερνήσεως νὰ προβῇ εἰς τοιαύτην πρᾶξιν πρὶν ἢ λάβῃ τὴν κρίσιν τῆς Συνελεύσεως. Δὲν δύναμαι τίποτε ἄλλο, νὰ εἴπω ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχω ἀναγνώσει τὸ κείμενον. Ἐφ’ ὅσον ὅμως ἡ Κυβέρνησις θέτει μίαν διάταξιν καὶ λέγει ὅτι βλάπτονται τὰ ἐθνικὰ ζητήματα ἂν ἐπεκταθῇ ἡ συζήτησις, ἐγὼ ἀφίνω τὴν εὐθύνην ἐκ τῆς τοιαύτης ἐκτιμήσεως ἐκ τῆς τοσαύτης καὶ μὴ τοιαύτης βλάβης εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θέλω νὰ ἐννοήσῃ ἡ Κυβέρνησις εἶναι ν’ ἀποφανθῇ ἡ Συνέλευσις ἐπὶ τοῦ τοιούτου σοβαροῦ ζητήματος, τὸ ὁποῖον ἐξέφυγεν ἀπὸ τὰς χεῖρας τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας. Ταῦτα ἤθελον νὰ εἴπω καὶ παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν, ν’ ἀκούσῃ μετὰ προσοχῆς τὰς συστάσεις αὐτάς, διότι στηρίζονται ἀκριβῶς εἰς μίαν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως. Ἐφ’ ὅσον δὲν ἀναθεωρεῖ τὰς ἀποφάσεις της ἡ Συνέλευσις δὲν δικαιοῦται ἡ Κυβέρνησις νὰ φύγῃ ἀπὸ τὰ ὅρια τὰ ὁποῖα τῆς καθώρισε ἡ Συνέλευσις.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Ἀργυρόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§39Π. Ι. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τῆς γενομένης συζητήσεως νομίζω ὅτι πρόκειται περὶ παρεξηγήσεώς τινος. Διότι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐδήλωσεν ὅτι ἡ ἀποδοχὴ τῆς ἀνακωχῆς δὲν προδικάζει καὶ τὸ ἐπίλοιπον ζήτημα. Συνεπῶς, ὅταν ἡ Κυβέρνησις νομίζει ὅτι διὰ τὸ πολιτικὸν μέρος τοῦ ζητήματος πρέπει ν’ ἀποτανθῇ εἰς τὴν Συνέλευσιν, ὑποτίθεται ὅτι θὰ τὸ πράξῃ.

§40Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Βεβαίως.

§41Π. Ι. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει ἡ δήλωσις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ὅτι ἡ ἀποδοχὴ τῆς ἀνακοινώσεως δὲν προδικάζει τὸ ἐπίλοιπον μέρος τοῦ ζητήματος, νομίζω, ὅτι ὅταν θὰ κρίνῃ ὅτι πρέπει ν’ ἀποτανθῇ εἰς τὴν Συνέλευσιν διὰ τὸ πολιτικὸν μέρος, τότε θὰ τὸ πράξῃ.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Πὼπ ἔχει τὸν λόγον.

§43Γ. ΠΩΠ. Κύριε Πρόεδρε· πρέπει νὰ καθορισθοῦν σαφῶς καὶ τελείως τὰ πράγματα. Δὲν εἶναι δυνατὸν ὑπὸ τὰς συνθήκας τὰς ὁποίας σήμερον τελεῖ τὸ ἔθνος νὰ θελήσωμεν νὰ παίξωμεν μὲ λέξεις. Ὑπάρχουν 200.000 Ἑλλήνων στρατιωτῶν ἀξιούντων ἐνταῦθα ν’ ἀντλήσουν τόνωσιν ἵνα συνεχίσουν τὸν ἀγῶνα εἰς τὸν ὁποῖον ἡμεῖς τοὺς ὁδηγήσαμεν διὰ τῆς ψήφου καὶ διὰ τοῦ λόγου ἡμῶν. Ὀφείλομεν νὰ εἴπωμεν τὴν ἀλήθειαν μὴ παίζοντες μὲ τὰς λέξεις ὡσὰν νὰ ἐπρόκειτο νὰ ψηφίσωμεν ἄρθρον τι τοῦ Συντάγματος ὑπὲρ τοῦ ὁποίου καταλήγομεν καὶ εἰς λεξικά. Ἡ ἀπόφασις τῆς ἀνακωχῆς οὐδόλως προδικάζει τὴν γνώμην περὶ τῶν μελλόντων νὰ συμβῶσιν. Εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ ἐρωτῶ, ἐπιθυμῶ νὰ ἔχω τὴν ἑξῆς διασάφησιν. Δὲν προδικάζει ἐνώπιον τῆς Κυβερνητικῆς ἀποφάσεως ἢ δὲν προδικάζει διὰ τὴν Συνέλευσιν; Τοῦτο εἶναι ἡ οὐσία, αὐτὴ εἶναι ἡ βάσις τῆς συζητήσεως.

§44Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Οἱ ὅροι τῆς ἀνακωχῆς οὐδὲν προδικάζουν δι’ οὐδένα ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ὅρους τῆς εἰρήνης.

§45Γ. ΠΩΠ. Θὰ ἤμην εὐτυχέστατος ἂν συνέπιπτεν ἡ σκέψις τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ πρὸς τὸ ἐρώτημα τὸ ὁποῖον ἀπευθύνει καὶ τὸ ἐπαναλαμβάνω, ἵνα σαφῶς ἐπ’ αὐτοῦ ἔχω τὴν ἀπάντησιν. Προδικάζει ἡ ἀπόφασις τῶν Δυνάμεων περὶ τῶν ὅρων τῆς εἰρήνης καὶ τὴν γνώμην τῆς Κυβερνήσεως; Ναὶ ἤ ὄχι;

§46Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ ἀποδοχὴ τῶν ὅρων τῆς ἀνακωχῆς οὐδὲν προδικάζει ἐν σχέσει πρὸς τοὺς ὅρους τῆς εἰρήνης.

§47Γ. ΠΩΠ. Δὲν σᾶς λέγω ὅτι....

§48Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Μὰ σᾶς ἀπήντησεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Ὅλοι πονοῦμεν, δὲν εἶσθε μόνον σεῖς πατριώτης.

§49Γ. ΠΩΠ. Οὐδεὶς ἔχει μονοπώλιον τὸν πατριωτισμόν, οὔτε ἐγὼ ἔχω νὰ δώσω διδάγματα πατριωτισμοῦ εἴς τινα οὔτε θὰ δεχθῶ τοιαῦτα. Αὐτὴ ἡ μέθοδος τῆς καπηλεύσεως τῶν λέξεων εἶναι καιρὸς νὰ λείψῃ. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς αἰθούσης). Πατριωτισμὸς εἶναι ἡ ἀλήθεια. Κύριοι συνάδελφοι, ἐπικαλοῦμαι κυριώτατα τὴν στιγμὴν ταύτην τὴν συνείδησιν ἐκείνων οἵτινες ὡς ὁ διακόψας με πληρεξούσιος Ἀττικῆς, ὑπέστησαν δίωξιν μαρτυρικὴν κατὰ τὸ καταλυθὲν διὰ τῶν ἐκλογῶν τοῦ Νοεμβρίου καθεστώς. Ἀπευθύνομαι πρὸς τὴν συνείδησιν αὐτῶν οἵτινες αἰσθάνονται τὸ δέος καὶ ἐπὶ μόνῃ τῇ σκέψει τῆς πιθανότητος ἐπανόδου μιᾶς καταστάσεως ἥτις τοὺς ἀφῄρει πολλάκις καὶ τὸ δικαίωμα νὰ ἀναπνεύσωσι ἐλευθέρως. Ἀπευθυνόμενος δὲ πρὸς τὴν συνείδησιν τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν διὰ νὰ τοὺς παρακαλέσω νὰ στραφῶσι πρὸς τὰ τρία ἑκατομμύρια ἐκείνων οἵτινες ἀπειλοῦνται τὴν στιγμὴν ταύτην ἐκ τῆς ἐκκενώσεως τῆς Μικρᾶς Ἀσίας οὐχὶ νὰ ἐπανίδωσι Ἕλληνα πολιτικὸν ἀντίπαλον ἕτοιμον νὰ λογοδοτήσῃ ἀνὰ πᾶσαν στιγμήν, ἀλλὰ νὰ εὕρωσι τὸν προαιώνιον τύραννον μαινόμενον ὑπέρ ποτε, ἕτοιμον νὰ καταλύσῃ πᾶσαν ἔννοιαν χριστιανωσύνης καὶ ἀνθρωπισμοῦ.

§50Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτοὶ εἶναι ἡ καπήλευσις τοῦ πατριωτισμοῦ.

§51Γ. ΠΩΠ. Οἱ ἄνθρωποι ἐκεῖνοι ἔχουσι δικαίωμα νὰ ζητήσωσιν ἀπὸ μέρους ἡμῶν, ὡς ἔχετε δικαίωμα νὰ πράξητε καὶ σεῖς οἱ κατεχόμενοι ὑπὸ τῆς ἰδίας ψυχολογίας προσφάτου πολιτικῆς διώξεως, ἔχουσι τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσωσιν ἀπὸ μέρους ἡμῶν νὰ τοῖς παράσχωμεν ἀκέραιον τὸ συναίσθημα τῆς ἀσφαλείας. Ὑπὲρ τῆς παροχῆς τοῦ συναισθήματος τούτου τῆς ἀσφαλείας εἰς τὰ ἀπειλούμενα τρία ἑκατομμύρια τῶν ἐν Ἀσίᾳ ἐλευθερωθέντων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρεθῇ δευτέρα γνώμη ἐν τῇ Συνελεύσει. Καὶ διὰ τοῦτο ἀπηύθυνα τὴν ἐρώτησιν καθ’ ὃν τρόπον σαφῆ καὶ κατηγορηματικὸν διετύπωσα ταύτην πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἀξιῶν ἵνα σαφῆ λάβω καὶ τὴν ἀπάντησιν. Καὶ ἠναγκάσθην δὲ ν’ ἀπευθύνω τὸ ἐρώτημα διότι κατὰ τὴν τελευταίαν συνεδρίασιν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἐπανελθὼν ἐξ Εὐρώπης μετὰ πεντάμηνον ἀπουσίαν ἐξέθηκεν ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως τὰ πεπραγμένα, μᾶς ἀνεκοίνωσε ρητὴν δήλωσίν του πρὸς τὰς Δυνάμεις ἥτις ἐγένετο καὶ ἀφορμή, δι’ ἐμὲ τοὐλάχιστον διαφωνοῦντα νὰ δικαιολογήσω τὴν ψῆφον δυσπιστίας μου πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Μᾶς ἀνεκοίνωσεν τοὐτέστιν ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ὅτι πειθόμενος εἰς τὰς εἰσηγήσεις τῶν ἰσχυρῶν τῆς γῆς, οἵτινες σήμερον ἔχουσιν ὑπόδικον καὶ τὴν Ἐθνικὴν ἡμῶν ὑπόθεσιν, ἀπεδέχθη, ἵνα παράσχῃ εἰς αὐτοὺς τὴν πληρεξουσιότητα διευκρινίσεως τῆς Ἐθνικῆς ἡμῶν ὑποθέσεως καὶ καθορισμοῦ τῆς μελλοντικῆς τύχης τοῦ Ἔθνους ἡμῶν, χωρὶς οὐδὲ μίαν νὰ τηρήσῃ περὶ ἀποδοχῆς ἢ μὴ ἀποδοχῆς τῆς μελλούσης τῶν Δυνάμεων ἀποφάσεως ἐπιφύλαξιν. Τοῦτο εἶναι ἀληθὲς ἢ δὲν εἶναι ἀληθὲς; Ἑπομένως, ἔπρεπε, κύριοι, νὰ θεωρήσητε ὅτι εἰς ἐμὲ τὸν ἐπὶ τούτῳ ἀρνηθέντα ψῆφον εἰς τὴν Κυβέρνησιν παρέσχεν ἐντύπωσιν ἀνακουφίσεως ἡ ὁποία θὰ ἦτο ἀνακούφισις, εἶμαι πεπεισμένος, ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ὡς θὰ ἦτο καὶ παροχὴ συναισθήματος ἀσφαλείας εἰς τοὺς ἀπηλουμένους ὑπὸ κεμαλικῆς ἐπιδρομῆς ἑλληνικοὺς πληθυσμοὺς τῆς Μικρᾶς Ἀσίας ἡ σκέψις ἄρσεως τῆς ἀναληφθείσης ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τοιαύτης ὑποχρεώσεως. Θὰ ἦτο, λέγω, ἀνακούφισις ἄν παρείχετο ἡ ἑρμηνεία ὅτι ἡ ἀπόφασις τῶν Μεγάλων Δυνάμεων ἡ ἀναφερομένη ἐν τῷ προοιμίῳ τῆς ἀνακοινώσεως περὶ ἀνακωχῆς, ἢ ῥητῶς ὁμιλοῦσα κατὰ τὸ πρὸ μικροῦ ἀναγνωσθὲν ἐπὶ μόνου ὅτι ἡ ἀνακωχὴ ἐγένετο ἐπὶ τῇ προόψει ἐκκενώσεως τῆς Μικρᾶς Ἀσίας, δὲν προδικάζει καὶ τὴν ἀπόφασιν τῆς Κυβερνήσεως δεχθείσης τὴν ἀνακωχήν. Εἶμαι πεπεισμένος, κύριοι, ὅτι ἀπὸ τῆς Συνελεύσεως ταύτης εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐξανεχθῇ ἀπόφασις ἐπιτρέπουσα ἐκκένωσιν τῆς Μικρᾶς Ἀσίας. Ἀλλὰ θέλω νὰ γνωρίζω τοῦτο καὶ ὡς ἀπόφασιν Κυβερνητικὴν, ἵνα δι’ ὅλης τῆς δυνάμεως τῆς ψυχῆς μου καὶ μὲ τὴν ἀσθενήν μου φωνήν, ἐπικαλούμενος καὶ τῶν ἄλλων τὴν ἔνθερμον ὑποστήριξιν, ταχθῶμεν παρὰ τὸ πλευρὸν αὐτῆς, ἄν ὄντως ἡ Κυβέρνησις ἀνῄρεσε τὴν ἐντολὴν τὴν ὁποίαν παρέσχε εἰς λευκόν, ἀποδεχομένη εἶτα καὶ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἀποφάσεων τῶν Δυνάμεων. Ἐπ’ αὐτοῦ ἔθηκα τὸ ἐρώτημα· ἐπ’ αὐτοῦ ἔπρεπε νὰ ἀπαντήσῃ ὁ κ. Πρωθυπουργός. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς δὲν ἀπήντησε. Τὸ βάρος τῆς εὐθύνης τῆς ἀπηχήσεως—διότι πολλάκις ἡ σιωπὴ ἀπηχεῖ ἰσχυρώτερον οἱασδήποτε εὐγλώττου ἀγορεύσεως—δὲν ὑπολογίζει προφανῶς ἡ Κυβέρνησις. Ἀλλ’ ἡ σιωπὴ τοῦ κ. Προέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἐμβάλλει καὶ εἰς ἐμὲ καὶ εἰς πάντας τοὺς ποθοῦντας νὰ μὴ ἐκκενωθῇ τὸ ἔδαφος, εἰς ὅ τίμιον αἷμα ἐχύθη καὶ μαρτύρια πρόσφατα ἐδημιουργήθησαν, παρέχει τὴν ἐντύπωσιν ὅτι ἀτυχῶς ἡ πατρὶς ἡμῶν εἶναι δεσμευμένη νὰ ὑποταχθῇ εἰς τὴν ἀπόφασιν τῶν ἰσχυρῶν τῆς Γῆς, οἵτινες δικάζουσι σήμερον τὴν Ἑλλάδα οὐχὶ ὡς νικήτριαν ἀλλ’ ὡς θῦμα κακῆς τινὸς μοίρας. (Χειροκροτήματα ἐν τῇ αἰθούσῃ καὶ ἐκ τῶν ἀκροατηρίων).

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Δροσόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§53Κ. ΔΡΟΣΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξετασθῇ τὸ ζήτημα τῆς ἀνακωχῆς, χωρὶς νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψει αἱ δύο ἀπόψεις αὐτοῦ, ἡ πολιτικὴ καὶ ἡ στρατιωτικὴ, διότι ὅπως πᾶσα πολεμικὴ ἐνέργεια, διὰ τῆς ἐπιτυχοῦς αὐτῆς διεξαγωγῆς ἀποβλέπει εἰς τὴν ἐκπλήρωσιν ὡρισμένου πολιτικοῦ σκοποῦ, κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ ἡ ἀνακωχή, ἥτις εἶναι καὶ αὐτὴ πολεμικὴ κατάστασις, διὰ τῆς ἐπικαίρου παραδοχῆς καὶ διὰ τῆς καλῆς αὐτῆς ῥυθμίσεως δέον νὰ μᾶς ἄγῃ εἰς τὸν αὐτὸν σκοπόν. Ἑπομένως νομίζω ὅτι ὡς βάσις τῆς συζητήσεως πρέπει νὰ τεθῇ ὁ πολιτικὸς σκοπὸς εἰς τὸν ὁποῖον ἀπέβλεπον αἱ διεξαχθεῖσαι πολεμικαὶ ἐπιχειρήσεις. Ὁ τοιοῦτος σκοπὸς εἶναι γνωστός, διότι σαφῶς ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Φεβρουαρίου καθωρίσθη ὑπὸ τῆς Ἐθνικῆς Συνελεύσεως καὶ μετὰ ἐνθουσιασμοῦ ἐγένετο ἀποδεκτὸς ὑπὸ τοῦ Ἔθνους ὁλοκλήρου, εἶναι ἡ συνθήκη τῶν Σεβρῶν ἥτις ἐτάχθη ὡς τὸ ἐλάχιστον ὅριον τῶν Ἐθνικῶν ἀξιώσεων. Ἡ Κυβέρνησις πεποιθυῖα ἐπὶ τὴν στρατιωτικὴν ὀργάνωσιν, πεποιθυῖα ἐπὶ τὰς διοικήσεις καὶ τὰ ἐπιτελεῖα τὰ ὁποῖα αὐτὴ ἐξέλεξεν, δὶς μὲν ἀπέρριψε τὴν μεσολάβησιν τῶν Δυνάμεων, τετράκις δὲ ἔκαμε νὰ ἀντιχήσῃ ὁ κρότος τοῦ τηλεβόλου. Καὶ ἐγένοντο οἱ ἡρωϊκοὶ ἀγῶνες τοῦ Ἐσκῆ Σεχήρ, τῆς Κιουταχείας τοῦ Σαγγαρίου, ἡρωϊκοὶ ἀγῶνες ἀλλὰ καὶ μυριόνεκροι. Ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς παρηκολούθησε μετ’ ἀγωνίας καὶ ἐνθουσιασμοῦ τὰ πολεμικὰ ἀνακοινωθέντα καὶ τὰς ἐπισήμους ἐκθέσεις τῆς Κυβερνήσεως καὶ οὐδ’ ἐπὶ στιγμὴν τοῦ ἀπέλειπεν ἡ πίστις ἐπὶ τὸ καρποφόρον καὶ τὸ ἐπιτυχὲς τῶν ἀγώνων αὐτῶν. Ἑπομένως νομίζω, ὅτι ἔχομεν δικαίωμα σήμερον νὰ ἐρωτήσωμεν τὴν Κυβέρνησιν, ἐὰν ἡ ἀνακωχὴ τὴν ὁποίαν παρεδέχθη, ἔχει ὡς σκοπὸν τὴν σύναψιν εἰρήνης ἐπὶ τῇ βάσει τῆς Συνθήκης τῶν Σεβρῶν, ἢ ὄχι, διότι ἐὰν σιωπᾷ ἡ Κυβέρνησις ὁμιλεῖ ὁ ἀσύρματος ὅστις ἐμβάλλει τὴν ἀνησυχίαν καὶ τὴν ἀγωνίαν εἰς τὰς ψυχὰς ὁλοκλήρου τοῦ Ἔθνους. Βεβαίως δὲν πρόκειται νὰ ζητήσωμεν εὐθύνας, ἀλλὰ πρέπει νὰ καθορίσωμεν τὴν θέσιν ἡμῶν, πρέπει νὰ λάβωμεν ὡρισμένας καὶ πραγματικὰς ἀποφάσεις ἐπὶ τῇ βάσει τῶν πραγματικῶν γεγονότων καὶ τῶν δεδομένων.

§54Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὅ,τι προτάσεις καὶ ἂν εἶναι θὰ ἔλθουν νὰ τὰς ἰδοῦμε.

§55Κ. ΔΡΟΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπαναλαμβάνω νομίζω, ὅτι οἱ ὅροι τῆς ἀνακωχῆς ἐξαρτῶνται τελείως ἀπὸ τὸν πολιτικὸν σκοπόν, εἰς τὸν ὁποῖον αὕτη ἀποβλέπει. Ἐὰν πρόκειται περὶ ἐκκενώσεως τῆς Σμύρνης ἀναγκαστικῶς, τότε βεβαίως ἡ ἀνακωχὴ θὰ ἔχῃ ὡς πρόγραμμα νὰ εὐκολύνῃ τὸν μηχανισμὸν τῆς ἐκκενώσεως τῆς Μικρᾶς Ἀσίας, ἡ ὁποία ἐκκένωσις βεβαίως ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας πρέπει νὰ γίνῃ ὅσον τὸ δυνατὸν ταχυτέρα, ἵνα μὴ ὑποβαλλόμεθα εἰς ἀσκόπους θυσίας. Ἐὰν ὅμως πρόκειται νὰ μὴ ἐγκαταλείψωμεν τὴν Μικρὰν Ἀσίαν, ἀλλὰ νὰ παραμείνωμεν ἐκεῖ, τότε βεβαίως ἡ ἀνακωχὴ πρέπει νὰ χρησιμεύσῃ ὡς σταθμὸς ἀναδιοργανώσεως καὶ παρασκευῆς, διότι βεβαίως κατὰ τὸ μακρὸν τοῦτο χρονικὸν διάστημα τῆς ἀνακωχῆς καὶ ὑλικὰς θυσίας θὰ ὑποστῇ τὸ Κράτος καὶ ἠθικὴν μείωσιν ὡς ἐκ τοῦ ἐκνευρισμοῦ, ὁ ὁποῖος θὰ ἐπέλθῃ εἰς τὸν στρατὸν καὶ εἰς τὸν λαόν. Ἰδοὺ ὅτι δὲν εἶναι καθ’ ὅλον ἀδιάφορος ὁ πολιτικὸς σκοπὸς πρὸς τὸν ὁποῖον γίνεται ἡ ἀνακωχή. Νομίζω ἑπομένως, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ λάβῃ τὰς ἀποφάσεις αὑτῆς διότι ὁ ἀσύρματος δὲν ὁμιλεῖ μόνον περὶ Μικρᾶς Ἀσίας, ὁμιλεῖ δυστυχῶς καὶ περὶ συνόρων Θράκης. Ἀλλ’ ἐὰν ἡ ἐγκατάλειψις τῆς Μικρᾶς Ἀσίας, ὅ μὴ γένοιτο, ὑποτεθῇ ὅτι ἐπιβάλλεται ὑπὸ — δὲν γνωρίζω ποίων διπλωματικῶν ἢ στρατιωτικῶν λόγων — ἡ παράδοσις ἔστω καὶ σπιθαμῆς Θρακικοῦ ἐδάφους ὑπονομεύει αὐτὴν τὴν στρατιωτικὴν ὑπόστασιν τοῦ Ἔθνους, διότι θίγει τὰ τιμαλφέστερα ἰδεώδη τῆς φυλῆς. Οὐδεμία Κυβέρνησις, οὐδεμία Ἐθνοσυνέλευσις εἶναι δυνατὸν νὰ παραδεχθῇ τοιαύτην περικοπὴν τῶν συνόρων τῆς Θράκης, τὰ ὁποῖα μᾶς ἀπομακρύνουν ἀπὸ τὰς πολυτιμωτέρας ἐθνικὰς ἡμῶν βλέψεις. Ἄν ἐξετάσωμεν τὸ ζήτημα τῆς ἀνακωχῆς ἀπὸ στρατιωτικῆς ἀπόψεως θὰ ἴδωμεν ὅτι οἱ ὅροι αὐτῆς ἐπιδρῶσι μεγάλως ἐπὶ τῶν μελλουσῶν πολεμικῶν ἐπιχειρήσεων. Διότι δὲν εἶναι ἀπίθανον ἡ ἀνακωχὴ νὰ μὴ καταλήξῃ εἰς εἰρήνην καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θ’ ἀναλάβωμεν ἐκ νέου τὸν ἀγῶνα. Καὶ τὰς ἐπιχειρήσεις ταύτας ὀφείλει ν’ ἀναλάβῃ, ἄν παραστῇ ἀνάγκη, τὸ Κράτος τὸ ἐπίσημον, ἐνισχυόμενον ὑπὸ τῆς θελήσεως ὁλοκλήρου τοῦ Ἔθνους. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτρέψωμεν τυχοδιοκτισμοὺς καὶ φιλοδοξίας εἰς πρόσωπα τὰ ὁποῖα οὔτε εἰς τὸ παρελθὸν ἐπέτυχον, οὔτε εἰς τὸ μέλλον δύνανται νὰ ἐμπνέωσι τὴν ἐμπιστοσύνην. Οἱ στρατιωτικοὶ ὅροι τῆς ἀνακωχῆς εἶναι λίαν ἐπικίνδυνοι, διότι ἐγκαθιστῶσιν τὸν ξενικὸν ἔλεγχον εἰς τὰς ἀνωτέρας ἡμῶν διοικήσεις, ἔλεγχον ὁ ὁποῖος θὰ γίνῃ κάτοχος ὅλων τῶν μυστικῶν τοῦ στρατοῦ μας, τόσον τῆς συνθέσεως ὅσον καὶ τῆς παρατάξεως αὐτοῦ, τόσον τῆς ἐπαρκείας τῶν πολεμοφοδίων ὅσον καὶ τῆς ἀξίας τῆς ἀμυντικῆς ὀργανώσεως μας καὶ δὲν γνωρίζω ἄν θὰ εἶναι συμφέρον εἰς τὰς μελλούσας ἐπιχειρήσεις τὰ τοιαῦτα μυστικὰ τοῦ στρατεύματος νὰ εἶναι γνωστά, εἰς ξένους. Πολὺ ὀλιγωτέραν σημασίαν ἀποδίδω εἰς τοὺς τεχνικοὺς ὅρους τῆς ἀνακωχῆς τοὺς ὁποίους μετὰ τόσης λεπτολογίας ἐπεξειργάσθη ἡ Κυβέρνησις καὶ τὸ ἐπιτελεῖον, διότι δὲν νομίζω ὅτι ἡ ὑποχώρησις τῆς γραμμῆς τοῦ μετώπου κατὰ πέντε χιλιόμετρα εἶναι δυνατὸν νὰ θίξῃ καίρια σημεῖα τοῦ μετώπου. Τὰ καίρια αὐτὰ σημεῖα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρίσκωνται σήμερον ὑπὸ τὴν βολὴν τοῦ ἐχθρικοῦ πυροβολικοῦ, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φαντασθῶμεν ὅτι ἡ στρατιωτικὴ διοίκησις ἡ ἀνωτάτη ἡ καυχωμένη ὅτι ἔχει τὴν πρωτοβουλίαν τῶν κινήσεων, ἄφισε τὰ καίρια αὐτὰ σημεῖα τοῦ μετώπου ὑπὸ τὴν ἀπειλὴν τοῦ ἐχθρικοῦ πυροβολικοῦ. Τοὐναντίον μεγίστην σημασίαν ἀποδίδω εἰς τὸν χρόνον τῆς ἀνακωχῆς, διότι τὸ τρίμηνον χρονικὸν διάστημα τῆς ἀνακωχῆς, ὅπερ δυνατὸν νὰ παραταθῇ ἐπ’ ἀόριστον, θὰ ἐκνευρίσῃ τὸ στράτευμα καὶ τὸν λαόν. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι εἶναι καιρὸς ἡ μὲν Κυβέρνησις νὰ σκεφθῇ σοβαρῶς καὶ νὰ ἀνακοινώσῃ τὰς ἀποφάσεις τὰς ὁποίας θὰ λάβῃ, ἡ δὲ Ἐθνοσυνέλευσις νὰ ἀποφανθῇ ἐσκεμμένως περὶ αὐτῶν, διότι δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰς ἡμᾶς νὰ δώσωμεν τὴν ψῆφον ἡμῶν ἐν λευκῷ.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Παρίτσης ἔχει τὸν λόγον.

§57Ν. ΠΑΡΙΤΣΗΣ. Δὲν πρόκειται βεβαίως νὰ ἐλέγξωμεν σήμερον τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως, οὐδὲ νὰ συζητήσωμεν ἐπὶ πολιτικοῦ ζητήματος, οὐδὲ ἐπὶ τῶν ὅρων τῆς ἀνακωχῆς, διὰ τοὺς ὁποίους ἡ Συνέλευσις ὁμοφώνως ἀνεγνώρισεν ὅτι εἶναι δικαίωμα καὶ καθῆκον ἀποκλειστικὸν τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας.

§58Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ὄχι ὁμοφώνως.

§59Ν. ΠΑΡΙΤΣΗΣ. Σχεδὸν ὁμοφώνως, δικαίωμα ἀποκλειστικὸν τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας νὰ μελετήσῃ καὶ κρίνῃ ἐν συνεργασίᾳ πρὸς τοὺς ἁρμοδίους στρατιωτικοὺς παράγοντας. Πρόκειται ὅμως περὶ ἑνὸς ἄλλου ζητήματος διὰ τὸ ὁποῖον καὶ ἡ Ἐθνοσυνέλευσις καὶ ἡ Κυβέρνησις ἔχουν καθῆκον νὰ ἐκφράσουν γνώμην τοιαύτην, ὥστε ἡ ζωηροτάτη ἀγωνία, ἡ ὁποία κατέχει τὴν ἐθνικὴν ψυχὴν ἀπό τινων ἡμερῶν, ὁ πανικός, ὁ ὁποῖος ἔχει καταλάβει ὅλους τοὺς ἀδελφοὺς ἐκείνους πληθυσμούς, διὰ τὴν τύχην τῶν ὁποίων ἀπό τινων ἡμερῶν ἀθρόαι καὶ θλιβεραὶ μᾶς ἔρχονται διὰ ποικίλων ὁδῶν πληροφορίαι, νὰ μετριασθῇ ἐὰν δὲν ἐκλίπῃ καθ’ ὁλοκληρίαν. Πρόκειται περὶ τῆς ἀγωνίας ταύτης, πρόκειται περὶ τοῦ πανικοῦ τούτου, τὸν ὁποῖον ἐνισχύουν αἱ ἀποψιναὶ δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ ἀπὸ τῆς αἰθούσης τῆς Συνελεύσεως ἀπουσία πάσης ἐνισχύσεως, πάσης ἐλπιδοφόρου δηλώσεως, νομίζω ὅτι θὰ αὐξήσωσι περισσότερον καὶ τὴν ἀγωνίαν καὶ τὸν πανικόν.

§60Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δηλαδὴ γίνεται πρὸς τοῦτο προσπάθεια. Ἡ Κυβέρνησις εἶπεν ὅτι ἡ ἀποδοχὴ τῶν ὅρων τῆς ἀνακωχῆς οὐδὲν προδικάζει ἐν σχέσει μὲ τοὺς προταθησομένους ὅρους τῆς εἰρήνης. Ὅταν θὰ προταθῶσι οἱ ὅροι τῆς εἰρήνης θὰ τοὺς συζητήσωμεν. Τὶ θέλετε τώρα νὰ κάμωμεν;

§61Ν. ΠΑΡΙΤΣΗΣ. Τὸ ἑξῆς: Αἱ δηλώσεις αἱ ὁποῖαι ἔρχονται καὶ τὰς ὁποίας δὲν θέλετε νὰ διαψεύσητε ὁπωσδήποτε, ἵνα μειώσωσι τὴν ἐντύπωσίν των ἐπὶ τῆς ψυχῆς τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Τὰ ἔγγραφα τὰ κατατεθέντα, τὰ ἐπίσημα ἔγγραφα τῶν τριῶν Ὑπουργῶν.....

§62Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ Συνδιάσκεψις δὲν ἀνεκοίνωσεν ἀκόμη τίποτε διὰ τὴν εἰρήνην. Τί θέλετε νὰ κάμωμεν τώρα; Νὰ συζητήσωμεν ἐπὶ τῆς στάσεως, τὴν ὁποίαν θὰ τηρήσωμεν; Παρακαλῶ ἀφήσατε τὴν τοιαύτην συζήτησιν, ἥτις δὲν ἔχει οὐδένα σκοπόν.

§63Ν. ΠΑΡΙΤΣΗΣ. Νὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ ἐπιμείνω, ὅτι ἔχει σοβαρώτατον σκοπόν.

§64Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Νὰ σᾶς κάμω μίαν ἀναλογίαν. Πρό τινων ἡμερῶν, πρὸ 15 ἡμερῶν εἰς Κοινοβούλιον, τὸ ὁποῖον εἶναι ὁ τύπος τοῦ Κοινοβουλίου, τὸ Ἀγγλικόν, ἐγένετο ἐρώτησις εἰς τὴν Ἀγγλικὴν Κυβέρνησιν, τῆς ὁποίας ἡ θέσις ἐν τῷ ζητήματι δὲν εἶναι ἐξ ἴσου λεπτὴ ὅσον εἶναι ἡ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, διότι διὰ τὴν Ἀγγλίαν εἶναι ζήτημα ἄν ὄχι τριτεῦον τοὐλάχιστον δευτερεῦον. Σᾶς παρακαλῶ νὰ ἀναγνώσητε τὴν ἀπάντησιν, ἡ ὁποία ἐδόθη. Δὲν εἶναι δυνατόν, προκειμένου νὰ διεξαχθοῦν διαπραγματεύσεις, δὲν εἶναι δυνατόν, λέγω, ἐκ τῶν προτέρων δημοσίᾳ νὰ κανονίζῃ κανεὶς τὶ θὰ γίνῃ ἤ τὶ δὲν θὰ γίνῃ. Εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον πρᾶγμα, εἶπεν ὁ Ἄγγλος Ὑπουργός. Σεῖς τί θέλετε; Νὰ σᾶς εἴπωμεν ἐπὶ τῶν προτάσεων τῶν μελλουσῶν, τῶν ὁποίων τὴν μορφὴν δὲν γνωρίζομεν, τὶ θὰ κάμωμεν καὶ τί δὲν θὰ κάμωμεν; Δὲν εἶναι δυνατὰ πράγματα αὐτά. Ἔχετε καιρὸν νὰ ἀντιπολιτευθῆτε τὴν Κυβέρνησιν· ἂς ἀφήσητε αὐτὴν τὴν συζήτησιν. (Χειροκροτήματα).

§65Ν. ΠΑΡΙΤΣΗΣ. Διαμαρτύρομαι, δὲν ἀνῆλθον ἐδῶ ἀπὸ πνεύματος ἀντιπολιτεύσεως.

§66Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Τότε ἀφήσατε αὐτὸ τὸ θέμα.

§67Ν. ΠΑΡΙΤΣΗΣ. Δὲν ἀνῆλθον διὰ νὰ ἀντιπολιτευθῶ ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου. Ἀνῆλθον διὰ τὸν ἑξῆς λόγον. Νὰ παρακαλέσω πολὺ καὶ ζητήσω ὅπως, ἡ Ἐθνοσυνέλευσις δι’ ἐκδηλώσεως τῆς γνώμης της, τῆς εὐχῆς της, ἐνισχύσῃ τοὺς ἀποτεθαρρημένους ἐκείνους πληθυσμούς....

§68Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἔχει ἀποθαρυνθῆ κανείς.

§69Ν. ΠΑΡΙΤΣΗΣ. ..... δεικνύουσα ὅτι ἡ Ἐθνοσυνέλευσις ἐμμένει εἰς τὰς σκέψεις καὶ τὰς ἀποφάσεις, τὰς ὁποίας ἔχει ἤδη λάβῃ. Μόνον τοῦτο ζητῶ, διότι καὶ οἱ Μικρασιατικοὶ πληθυσμοὶ καὶ ἄλλοι πληθυσμοὶ εἶναι ἤδη πανυκόβλητοι.

§70Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶναι διόλου πανυκόβλητοι. Σεῖς τοὺς καθιστᾶτε. Εὕρετε ἄλλα θέματα νὰ ἀντιπολιτευθῆτε καὶ ἀφήστε τα αὐτά.

§71Ν. ΠΑΡΙΤΣΗΣ. Ἀπατᾶσθε, κ. Πρόεδρε, ἐὰν πιστεύετε τοῦτο σοβαρῶς. Θὰ εἶναι δὲ λυπηρὸν νὰ μὴ ὑπάρξῃ μία φωνὴ ἐνισχύσεως, μία φωνὴ παροχῆς ἐλπίδων πρὸς πληθυσμοὺς πανυκοβλήτους ἀναμένοντας ἐντεῦθεν παρηγορίας αὐτῶν.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κίνιας ἔχει τὸν λόγον.

§73ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Παραιτεῖται, παραιτεῖται.

§74Ι. ΚΙΝΙΑΣ. Πολὺ καλά. Ἤθελον διὰ νὰ παύσῃ αὐτὴ ἡ κατάστασις.

§75Ν. ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πῶς νὰ παύσῃ, κύριε, ἀφοῦ κινδυνεύει ἡ Θράκη;

§76Ι. ΚΙΝΙΑΣ. Σεῖς ἔπρεπε νὰ ἐνισχύσετε τὴν Κυβέρνησιν. (Θόρυβος καὶ ἀντεκλήσεις).

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας εἰσερχόμεθα

εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἔχει τὸν λόγον.

§78Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριοι, ἕν ἐκ τῶν κατ’ ἐξοχὴν ἐνδιαφερόντων ζητημάτων, εἶναι καὶ τὸ ζήτημα τῆς θέσεως τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Πρό τινων ἡμερῶν, κατά τινα παρεμπίπτουσαν συζήτησιν ἐδήλωσα ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀπασχολεῖται καὶ μὲ τὸ ζήτημα τοῦτο. Νομίζω ὅτι ἦλθεν ἡ στιγμὴ ἵνα ἀρξόμεθα τῆς ἐργασίας, τῆς ριζικῆς, πρὸς διαρρύθμισιν τοῦ συστήματος τοῦ διέποντος τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους. Καὶ πρὸς τοῦτο ὑποβάλλω σχέδιον νόμου, διὰ τοῦ ὁποίου κανονίζεται ὁ τρόπος, κατὰ τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ γίνῃ ἡ σχετικὴ μὲ τὰ μέτρα ταῦτα ἐργασία. Συνιστᾶται, εἰς ἕκαστον ἐκ τῶν Ὑπουργείων τῶν πολιτικῶν πλὴν τῶν δύο στρατιωτικῶν, ἐπιτροπὴ ἐξ ὑπαλλήλων, ἡ ὁποία νὰ συντάξῃ λεπτομερῆ ἔκθεσιν ἐπὶ τῶν διαφόρων ζητημάτων τὰ ὁποῖα διὰ τοῦ νόμου καθορίζονται. Ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἐκθέσεως αὐτῆς ἑκάστου Ὑπουργείου, θὰ συνέλθῃ ἐπιτροπὴ κοινὴ πάντων τῶν Ὑπουργείων, ἡ ὁποία νὰ συντάξῃ γενικὴν ἔκθεσιν περὶ κανονισμοῦ γενικῶς τῆς θέσεως τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Μετὰ τοῦτο θὰ συνταχθῇ τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον καὶ θὰ ἐπακολουθήσῃ συζήτησις. Παρακαλῶ νὰ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας κ. Ξ. Στρατηγὸς ὑποβάλλει τὰ ἑξῆς νομοσχέδια: «Περὶ κατασκευῆς καὶ ἀποπερατώσεως Δημοσίων ἔργων ὁδοποιΐας». «Περὶ ὑδραυλικῶν ἐν γένει ἔργων». «Περὶ ἐγκρίσεως δαπάνης δραχμῶν 45.000 πρὸς ἀποπληρωμὴν τῶν ἐκτελεσθεισῶν ἐργασιῶν ἐν τῷ Β. Σταθμῷ αὐτοκινήτων». «Περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 2371 περὶ τροποποιήσεως τοῦ 50 ἄρθρου τοῦ νόμου ΓΥΚΖʹ περὶ ὁδοποιΐας». Ὁ ἴδιος κ. Ὑπουργὸς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας καὶ τοῦ κ. Γ. Σατολιᾶ ὑπογραφείσης συμβάσεως «περὶ ἀναθεωρήσεως μελετῶν ὑδρεύσεως Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς καὶ ἐκτελέσεως δοκιμαστικῶν διατρήσεων».

§80Κ. ΠΟΛΥΓΕΝΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ὑποβάλλω σχέδιον νόμου «περὶ παροχῆς προσωρινοῦ ἐπιδόματος εἰς τοὺς λειτουργοὺς τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως». Παρακαλῶ νὰ θεωρηθῇ κατεπεῖγον καὶ νὰ ψηφισθῇ κατ’ ἀρχήν.

§81ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα. (Κηρύσσεται κατεπεῖγον καὶ ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν).

§82Κ. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Διὰ τὴν μέσην ἐκπαίδευσιν νομίζω ὅτι αἱ αὐταὶ ἀνάγκαι ὑφίστανται.

§83Κ. ΠΟΛΥΓΕΝΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Θὰ ὑποβάλλω μετὰ μίαν ἢ δύο ἡμέρας ἄλλο νομοσχέδιον.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας κ. Λουκᾶς Ροῦφος Κανακάρης ὑποβάλλει τὰ ἑξῆς νομοσχέδια: «Περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 2612 περὶ Συνδικάτου Τραπεζῶν». «Περὶ κυρώσεως τῆς Διεθνοῦς συμβάσεως τῆς τρίτης διεθνοῦς συνδιασκέψεως τῆς ἐργασίας τῆς Γενεύης τῆς κανονιζούσης τὴν χρῆσιν τοῦ ἀνθρακικοῦ μολύβδου (στουπετσίου) ἐν τοῖς χρωματισμοῖς». «Περὶ κυρώσεως Διεθνοῦς συμβάσεως τῆς τρίτης Διεθνοῦς συνδιασκέψεως τῆς ἐργασίας τῆς Γενεύης τῆς κανονιζούσης τὴν ἐφαρμογὴν τῆς ἑβδομαδιαίας ἀναπαύσεως ἐν τοῖς Βιομηχανικοῖς καταστήμασι».

§85Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλλω εἰς τὴν Συνέλευσιν σχέδιον νόμου ἀφορῶν τροποποίησιν τῆς Λατινικῆς συμβάσεως. Αἱ κυρώσεις τῆς συμβάσεως πρέπει νὰ γίνουν μέχρι τῆς 15 Ἀπριλίου (ν.ἡ.) παρακαλῶ νὰ κηρυχθῇ κατεπεῖγον καὶ ψηφισθῇ κατ’ ἀρχήν. Ἐπίσης ὑποβάλλω σχέδιον νόμου σχετικῶς μὲ τὴν ἐπενεχθεῖσαν προχθὲς εἰς τὸ τελωνειακὸν νομοσχέδιον τροπολογίαν. Ἐγεννήθη ζήτημα ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἀποθέματα τὰ ὁποῖα πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἐλήφθησαν ἀθρόως ἐκ τοῦ τελωνείου καὶ τῶν ὁποίων ἐζήτουν οἱ κάτοχοι νὰ ἐπωφεληθοῦν τὴν διαφορὰν τοῦ δασμοῦ. Μόνοι τους προσῆλθον πρὸς ἐμὲ οἱ μεγαλέμποροι Πειραιῶς καὶ μὲ παρεκάλεσαν νὰ ὑποβάλλω νομοσχέδιον, δι’ οὗ καὶ τὰ ἀποθέματα ταῦτα νὰ φορολογηθῶσι ἐπὶ τῇ βάσει τῶν νέων δασμῶν. Ὑποβάλλω λοιπὸν τοιοῦτον νομοσχέδιον.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ὑποβαλλόμενον νομοσχέδιον εἶναι τὸ ἑξῆς. «Περὶ ἐπιβολῆς συμπληρωματικῶν τελῶν ἐπὶ τῶν πρὸ τῆς 8 Μαρτίου 1922 ἐκτελωνισθέντων ἐμπορευμάτων». (Κηρύσσεται κατεπεῖγον καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν). Οἱ κ.κ. Π. Πρωτοπαπαδάκης (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν) καὶ Γ. Μπαλτατζῆς (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν) ὑποβάλλουσι σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 26 Νοεμβρίου (9 Δεκεμβρίου) 1921 προσθέτου νομισματικῆς συμβάσεως μεταξὺ Ἑλλάδος, Βελγίου, Γαλλίας, Ἰταλίας καὶ Ἑλβετίας». (Κηρύσσεται κατεπεῖγον καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν).

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Γ. Καλδῆς, Ο. Κυπριανός, Δ. Σάββας, Α. Παπαγεωργίου, Δ. Σάλτας, Ν. Παρίτσης Μ. Βάλλης, Α. Μητρέλιας καὶ Χ. Βασιλακάκης ὑπέβαλλον τὴν ἑξῆς ἐπερώτησιν: Παρακαλεῖται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν νὰ δηλώσῃ εἰς τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν δυνάμει τίνος νόμου τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐκκλησιαστικῶν διέταξε τὸν Γενικὸν Διοικητὴν Λέσβου ὅπως παρὰ τὴν θέλησιν τῆς Ἐκκλησιαστικῆς Ἐπιτροπῆς τῆς Κοινότητος Καλλονῆς παραδοθῶσιν εἰς τὸν Μητροπολίτην Μηθύμνης 54.000 δραχμαί, προερχόμεναι ἀπὸ τὰ εἰσοδήματα (1916–1920) τῶν λεγομένων «Μητροπολιτικῶν κτημάτων» καὶ κατατεθειμένα εἰς τὴν Τράπεζαν Ἀνατολῆς, καίτοι ὁ εἰρημένος Μητροπολίτης, ὡς ὅλοι οἱ Μητροπολῖται καὶ Ἐπίσκοποι, μισθοδοτεῖται ὑπὸ τοῦ Κράτους. Παρακαλεῖται συνάμα ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν τὸν σχετικὸν φάκελον.

§88Ο. ΚΥΠΡΙΑΝΟΣ. Παρεκαλέσαμεν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως ταύτης νὰ μᾶς πληροφορήσῃ διὰ ποῖον λόγον ἐπετράπη εἰς τὸν Μητροπολίτην Μηθύμνης ν’ ἀναλάβῃ ἐκ τοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Ταμείου 54.000 δραχμῶν τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ ἐν λόγῳ Μητροπολίτης μισθοδοτεῖται ἁδρῶς ἐκ τοῦ Δημοσίου Ταμείου. Ἄλλωστε κατὰ τὸν νόμον 158 τοῦ 1915, οἱ Μητροπολῖται οὐδὲν δικαιοῦνται ἐπὶ πλέον τοῦ μισθοῦ των. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, χάριν τοῦ ὁποίου ἀνέλαβε ὁ Μητροπολίτης οὗτος τὰ ἄνω χρήματα.....

§89Κ. ΠΟΛΥΓΕΝΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ὅπως διατυποῦται τὸ ἐρώτημά σας ἔχετε καὶ τὴν ἀπάντησιν, διότι ὁμιλεῖτε περὶ χρημάτων προερχομένων ἐκ τῶν εἰσοδημάτων τῶν Μητροπολιτικῶν κτημάτων.

§90Ο. ΚΥΠΡΙΑΝΟΣ. Λέγονται ἀλλὰ δὲν εἶναι τοῦ Μητροπολίτου.

§91Κ. ΠΟΛΥΓΕΝΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Εἶναι γνωστὸν ὅτι τὰ χρήματα αὐτὰ ἔμεναν κατατεθειμένα εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν λόγῳ ἀπουσίας τοῦ ἐπισκόπου Μηθύμνης ἕνεκα γνωστῶν εἰς ὑμᾶς λόγων. Ὅταν ἐπανῆλθεν οὗτος πρώτη φροντίς του ἦτο ν’ ἀναλάβῃ τὰ χρήματα ταῦτα, τὰ ὁποῖα, ἐὰν ἦτο ἐδῶ, θὰ τὰ ἀνελάμβανε πάλιν, ἀλλὰ τμηματικῶς.

§92Ο. ΚΥΠΡΙΑΝΟΣ. Ὁ Νόμος εἶναι σαφέστατος, ὁ ὁποῖος λέγει, ὅτι οἱ Μητροπολῖται οὐδὲν ἄλλο δικαιοῦνται πλὴν τοῦ μισθοῦ των.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Καλδῆς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἐπερωτήσεως.

§94Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Διὰ νὰ κατανοήσῃ ἡ Συνέλευσις καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τὴν οὐσίαν τοῦ ζητήματος, θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ κάμω μίαν μικρὰν εἰσήγησιν. Οἱ Μητροπολῖται ἐπὶ Τουρκοκρατίας ἀντὶ μισθοῦ ἐλάμβανον ἀπὸ κάθε χριστιανικὴν οἰκογένειαν ἕν ἐτήσιον ἐπίδομα λεγόμενον «Μητροπολιτικὴ ἐπιχορήγησις». Εἰς μερικὰς ἐπαρχίας, ἀντὶ νὰ πληρώνουν οἱ χριστιανοὶ τὴν μητροπολιτικὴν ἐπιχορήγησιν αὐτήν, ἐνέμοντο ὡρισμένα κτήματα οἱ Μητροπολῖται, εἰς τὰ ὁποῖα ἐδίδετο τὸ ὄνομα «Μητροπολιτικὰ κτήματα», διότι αἱ ἐξ αὐτῶν πρόσοδοι προωρίζοντο διὰ τὸν Μητροπολίτην ἀντὶ πάσης ἄλλης ἀντιμισθίας. Εἰς τὴν Λῆμνον ὁ Μητροπολίτης ἀντὶ νὰ λαμβάνῃ ἐπιχορήγησιν ἀπὸ τοὺς χριστιανοὺς ἐνέμετο τὰ εἰσοδήματα ἑνὸς κτήματος, τὸ ὁποῖον μέχρι σήμερον λέγεται «Μητροπολιτικόν». Τοῦτο διήρκεσε ἐπὶ μερικὰς δεκαετηρίδας. Κατόπιν ἔγινε μία σύμβασις μεταξὺ κατοίκων καὶ Μητροπόλεως, καὶ τὸ μὲν κτῆμα ἀφέθη ὑπὲρ τῶν Σχολῶν, ἀνέλαβον δὲ οἱ κάτοικοι τῆς Λήμνου νὰ πληρώνωσιν ἐτησίως ὡρισμένον ποσόν, πρὸς μισθοδοσίαν τοῦ Μητροπολίτου. Ἐκ τούτου κατανοεῖ τις ὅτι τὰ εἰσοδήματα τῶν Μητροπολιτικῶν λεγομένων κτημάτων, δὲν ἦσαν κτήματα ἀνήκοντα προσωπικῶς καὶ ἀποκλειστικῶς εἰς τὸν Μητροπολίτην, δὲν ἦσαν δηλ. περιουσία ἀτομική του ἀλλὰ παρεχωροῦντο ἐκ μέρους τῶν Κοινοτήτων τὰ εἰσοδήματα αὐτῶν ἀντὶ ἄλλου τινὸς μισθοῦ. Εἰς τὴν Μητρόπολιν Μηθύμνης ἡ πληρωμὴ τοῦ Μητροπολίτου ἐγίνετο κατὰ διττὸν τρόπον, ἤτοι ἡ μὲν Κοινότης Καλλονῆς, ὅπου εἶναι ἡ ἕδρα τοῦ Μητροπολίτου, δὲν ἐπλήρωνε ἐπιχορήγησιν ἐτησίαν, διότι ὁ Μητροπολίτης ἀντ’ αὐτῆς ἐκαρποῦτο τὰ εἰσοδήματα τῶν Μητροπολιτικῶν λεγομένων κτημάτων, αἱ ἄλλαι ὅμως κοινότητες, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶχον διαθέσει ὑπὲρ τοῦ Μητροπολίτου κτήματα, ἐπλήρωνον ἑκάστη ἐτήσιον ἐπίδομα. Αὐτὸ ἴσχυσε μέχρι τοῦ 1914, ὅτε διὰ νόμου τῆς Βουλῆς ταύτης καθωρίσθησαν τὰ τῆς ἀντιμισθίας τῶν Μητροπολιτῶν. Ἦλθε δ’ ὁ νόμος καὶ εἶπεν, ὅτι οἱ Μητροπολῖται θεωροῦνται δημόσιοι ὑπάλληλοι καὶ πληρώνονται ἀπὸ τὸ Κράτος, πᾶσα δὲ ἄλλη ἀντιμισθία, ὁπωσδήποτε διδομένη εἰς αὐτούς, ὡς μισθός, καταργεῖται. Δεδομένου λοιπὸν ὅτι τὰ κτήματα αὐτά, τὰ λεγόμενα «μητροπολιτικὰ», δὲν ἀπετέλουν προσωπικὴν περιουσίαν τοῦ Μητροπολίτου, ἀλλὰ ἐνέμοντο αὐτὰ οὗτοι ἀπέναντι τοῦ μισθοῦ των, ἀπαλλασσομένων τῶν κατοίκων τῆς περιφερείας των τῆς ὑποχρεώσεως νὰ δίδουν, ὡς εἴπομεν, μητροπολιτικὴν ἐπιχορήγησιν, δεδομένου, λέγω, ὅτι ὁ προορισμὸς τῶν κτημάτων αὐτῶν ἦτο αὐτός, μοὶ φαίνεται, ὅτι κατὰ τὴν κοινοτέραν ἀντίληψιν δὲν δικαιοῦται πλέον ὁ μητροπολίτης νὰ καρποῦται τὰ ἐν λόγῳ κτήματα τῆς Κοινότητος, ἀφοῦ ἀνέλαβε τὸ Κράτος τὴν μισθοδοσίαν αὐτοῦ. Σημειωτέον, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ὁ ἑκάστοτε Μητροπολίτης Μηθύμνης ἐνέμετο μὲν τὰ κτήματα αὐτά, ἀλλὰ εἶχε καὶ μίαν ὑποχρέωσιν, δυνάμει ἀποφάσεως τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου, κατὰ τὴν ὁποίαν μέρος τῶν εἰσοδημάτων τῶν κτημάτων αὐτῶν ὤφειλε νὰ διαθέτῃ ὑπὲρ τῶν ἀναγκῶν τῆς κοινότητος. Πρῶτον νὰ συντηρῇ τὸ μέγαρον τῆς Μητροπόλεως, δεύτερον νὰ πληρώνῃ τὸν μισθὸν τοῦ Διευθυντοῦ τῶν σχολῶν Καλλονῆς. Ὥστε βλέπετε ὅτι τὰ κτήματα αὐτὰ δὲν ἐξυπηρέτουν μόνον τὰς ἀνάγκας τοῦ Μητροπολίτου· δὲν ἀπέβλεπον δηλαδὴ μόνον τὴν ἀντιμισθίαν τοῦ Μητροπολίτου, ἀλλὰ διετίθεντο καὶ διὰ σκοπὸν γενικώτερον, ἐξ οὗ σαφῶς καταφαίνεται ὅτι τὰ κτήματα ἦσαν περιουσία τῆς Κοινότητος. Ὁ Μητροπολίτης Μηθύμνης ἐχειροτονήθη τὸ 1915 ἤ 1916, ἦλθε δὲ τὸ πρῶτον καὶ ἀνέλαβε τὰ καθήκοντά του μόλις τὸ 1920. Ἐλθὼν ὅμως ἔφερε μαζύ του καὶ διαταγὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν δυνάμει τῆς ὁποίας ὅλας τὰς προσόδους τῶν κτημάτων αὐτῶν, τὰς ὁποίας ἐπιμελήθησαν οἱ ἐπίτροποι τῆς ἐκκλησίας νὰ συλλέξουν καὶ νὰ ἔχουν κατατεθειμένας εἰς τὰς τραπέζας, τὰς ἐπῆρε ὅλας χωρὶς νὰ ἐνδιαφερθῇ οὔτε διὰ τὰ δικαιώματα τῆς Κοινότητος, οὔτε διὰ συντήρησιν τοῦ μητροπολιτικοῦ μεγάρου, οὔτε διὰ τὰ σχολεῖα. Ἡ πρᾶξις αὐτή, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι τελείως παράνομος, ἡ δ’ ἐνέργεια τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐκκλησιαστικῶν εἶναι τελείως ἀδικαιολόγητος καὶ ἀντικειμένη εἰς τὸν νόμον τὸν κανονίζοντα τὴν ἀντιμισθίαν τῶν Μητροπολιτῶν. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἐκάμομεν τὴν ἐπερώτησιν, καὶ ἔχομεν τὴν ἰδέαν ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, λαμβάνων οὕτω γνῶσιν τοῦ ζητήματος θὰ μελετήσῃ αὐτὸ εὐρύτερον καὶ θέλει προβῇ εἰς τὰ δέοντα πρὸς ἱκανοποίησιν τῶν δικαίων τῆς κοινότητος, ἥτις ἤδη ἐστερήθη τῶν περὶ οὗ ὁ λόγος κτημάτων της, καταληφθέντων οὕτω αὐθαιρέτως ὑπὸ τοῦ Μητροπολίτου, ὁ ὁποῖος ταὐτοχρόνως μισθοδοτεῖται καὶ ὑπὸ τοῦ Κράτους.

§95Κ. ΠΟΛΥΓΕΝΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Ἐμελέτησα τὸ ζήτημα καὶ δὲν εὑρίσκω ὅτι ἡ ἐνέργεια τοῦ προκατόχου μου εἶναι ἄδικος ἤ παράνομος. Καὶ ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μου ἄν ἀνεφύετο τὸ ζήτημα, ὁμοίαν γνώμην ἤθελον ἐκφέρει. Ὁ Μητροπολίτης Μηθύμνης ἐξεδιώχθη, συνελήφθη ἐνταῦθα, ἐφυλακίσθη, ἐπὶ τρία, τέσσαρα ἔτη καταδιωκόμενος καὶ ἤδη ἐπανελθὼν εὗρεν αὐτὰ τὰ εἰσοδήματα κατατεθειμένα εἰς τὴν Τράπεζαν Ἀνατολῆς, τὰ παρέλαβε ἵνα δι’ αὐτῶν ἐπιδιώξει τὴν ἐκτέλεσιν τῶν δι’ οὓς προορίζονται σκοπῶν.

§96Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Ἐπῆρε καὶ τοὺς μισθοὺς ἀπὸ τὸ δημόσιον καὶ τὰ εἰσοδήματα τῶν κτημάτων.

§97Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Τὸ ζήτημα τὸ ἀφορῶν τὴν ἑπομένην ἐπερώτησιν ἔχασε τὴν ἐπικαιρότητα. Ὅταν ἐγὼ τὴν ὑπέβαλλον, ἐνόμιζον ὅτι ἔδιδα τὴν εὐκαιρίαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐκφέρῃ ἐπ’ αὐτοῦ γνώμην.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι ἡ σειρὰ τῆς ἐπερωτήσεώς σας, κύριε πληρεξούσιε.

§99Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, ἐνόμιζον ὅτι ἕπεται ἡ ἐπερώτησίς μου. Πάντως ὅμως ἀφοῦ ἔλαβον τὸν λόγον, νομίζω ὅτι, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ἠδύνατο νὰ ἔχῃ πληροφορίαν τινὰ μερικῶν σκανδάλων, τὰ ὁποῖα ἀνεγράφησαν εἰς τὰς ἐφημερίδας ὅτι ἐγένοντο εἰς τὸν Ναύσταθμον.

§100Γ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ προσωρινῶς τῶν Ναυτικῶν). Ὁμιλεῖτε περὶ σκανδάλων τὰ ὁποῖα ἐντελῶς ἀγνοῶ. Πρέπει νὰ ὑποβάλλητε ὡρισμένην ἐρώτησιν.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Κώνστας ἐπὶ ἐπερωτήσεως πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, περὶ τοῦ ἐκ Σάμου ἐπιλοχίου Σωτηρίου Σωτηρίου.

§102Ε. ΚΩΝΣΤΑΣ. Ἡ ἐπερώτησις, κ. Ὑπουργέ, ἀφορᾷ ὄχι μόνον ἄδικον ἀλλὰ καὶ ἔκνομον πρᾶξιν τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων οἵτινες τίποτε δὲν ἐσεβάσθησαν εἰς τὴν χώραν ταύτην. Τὸν Ἰούλιον τοῦ 1917, κ. Ὑπουργέ, ἐξῆλθον ἐκ τοῦ οὐλαμοῦ τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν τοῦ Βου Σώματος στρατοῦ μετὰ πλήρη ἐν αὐτῷ φοίτησιν, καὶ μετὰ εὐδόκιμον ἐξέτασιν, πλεῖστοι νέοι, οἱ ὁποῖοι προσέφερον πολλὰς καὶ μεγάλας ὑπηρεσίας εἰς τὸ στράτευμα. Κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἐνέσκηψαν εἰς Ἀθήνας, οἱ ἄνθρωποι τῆς Θεσσαλονίκης, οἵτινες ἐποδοπάτησαν τὰ πάντα. Φυσικὴ συνέπεια ἦτο νὰ ριφθῇ καὶ ἡ ἐργασία ἐκείνη κατὰ μέρος, καὶ οἱ νέοι ἐκεῖνοι δὲν προήχθησαν. Ὅταν ἦλθε ἡ Κυβέρνησις τοῦ Νοεμβρίου μερικοὶ ἐξ αὐτῶν ἔτυχον προβιβασμοῦ, ἀλλὰ μεταξὺ ἐκείνων ὑπῆρχε καὶ ὁ ἡρωϊκὸς ἐπιλοχίας Σωτηρίου Σωτήριος τοῦ πεζικοῦ, διὰ τὸν ὁποῖον τὸ σῶμά του κατὰ τὸν Ἀπρίλιον τοῦ 1921 ὑπέβαλεν αἴτησιν, ἀλλ’ ἀτυχῶς μέχρι σήμερον οὐδὲν ἐγένετο περὶ αὐτοῦ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ μᾶς πληροφορήσῃ ποῖα μέτρα ἐλήφθησαν διὰ τὴν κατηγορίαν τῶν νέων ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐξῆλθον ἐκ τοῦ ρηθέντος οὐλαμοῦ τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν.

§103Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν ἐλήφθη κανὲν μέτρον.

§104Ε. ΚΩΝΣΤΑΣ. Ἀλλ’ εἶναι λυπηρόν, κ. Ὑπουργέ, τὰ θύματα αὐτά, τῆς ἀπαισίας ἐκείνης τυραννίδος νὰ εὑρίσκωνται λησμονημένα ἐδῶ καὶ ἐκεῖ, ὅταν μάλιστα ὁ περὶ οὗ πρόκειται ἐπιλοχίας εἶναι μονόχειρ, ἀπωλέσας τὴν ἑτέραν αὑτοῦ χεῖραν εἰς τὰς πέραν τοῦ Σαγγαρίου μάχας.

§105Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν εἶναι οὕτω. Αὐτὸς ἔπρεπε νὰ ὑποστῇ καὶ τὰς ἐξετάσεις τὰς ὁποίας ὑπέστησαν καὶ οἱ συμμαθηταί του τὸν Νοέμβριον τοῦ 1917, διότι αἱ ἐξετάσεις τοῦ Ἰουλίου ἠκυρώθησαν.

§106Ε. ΚΩΝΣΤΑΣ. Ποῖος τὰς ἠκύρωσε;

§107Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Τὰς ἠκύρωσεν ἡ Κυβέρνησις ἡ τότε. Ἐν τῷ μεταξὺ τὸν Σεπτέμβριον τοῦ 1917 ὁ ἐν λόγῳ ἐπιλοχίας ἀπελύθη εἰς τρόπον, ὥστε δὲν ὑπέστη τὰς ἐξετάσεις τοῦ Νοεμβρίου τοῦ 1917 τὰς ὁποίας ὑπέστησαν οἱ συνάδελφοί του, καὶ διὰ τοῦτο δὲν περιελήφθη εἰς τὸν κατάλογον τὸν τότε, τῶν προαγωγῶν. Τώρα μένει τὸ ἄλλο ζήτημα, ἐπειδὴ εἴπατε ὅτι εἶναι τραυματίας τοῦ Σαγγαρίου, ἐὰν πρέπει νὰ ληφθῇ εἰδικὸν μέτρον, περὶ αὐτοῦ δὲν ἔχω ἀντίρρησιν.

§108Ε. ΚΩΝΣΤΑΣ. Νὰ ληφθῇ, παρακαλῶ, μέριμνα περὶ ὅλων τῶν νέων τῆς αὐτῆς κατηγορίας, διότι εἶναι οἱ ἀδικηθέντες ὑπὸ τῆς τυραννίδος ἐκείνης.

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Δαγκλῆς ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του.....

§110Δ. ΔΑΓΚΛΗΣ. Νὰ ἀπαντήσῃ ἐπ’ αὐτῆς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης. Θέλετε νὰ σᾶς προσθέσω καὶ κἄτι τι ἄλλο, κ. Πρόεδρε; Αὐτὸς ἔχει καταγγελθῇ. Εἶναι λωποδύτης. Δὲν δύναται νὰ μένῃ αὐτὸς εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, λάβετε μέτρα.

§111Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Μοὶ δίδετε τὰς ἐπιστολάς, τὰς ὁποίας ἔχετε;

§112Δ. ΔΑΓΚΛΗΣ. Πάρετέ τας. (Ἱλαρότης).

§113Ν. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Εἶναι δικαία ἡ ἀγανάκτησις τοῦ κ. συναδέλφου.

§114Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Θὰ σταλῇ εἰς τὴν εἰσαγγελίαν, κύριε πληρεξούσιε.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Βιτάλης συνιστᾷ νὰ τροποποιηθῇ ὁ νόμος περὶ ἐξετάσεων τῶν καθηγητῶν τῶν ξένων γλωσσῶν.

§116Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Πρόκειται, κύριοι, περὶ τῶν ἑδρῶν τῶν ξένων γλωσσῶν τῶν τε Ἐμπορικῶν σχολῶν καὶ Γυμνασίων. Ὑπάρχει νόμος διὰ τοῦ ὁποίου τὰς ἕδρας ταύτας κατέχουσι ἐκεῖνοι οἵτινες κατόπιν ἐξετάσεων καὶ ἔχοντες ἀπολυτήριον Γυμνασίου ἤ τοὐλάχιστον ἐνδεικτικὸν τῆς Βας πρὸς τὴν Γην Γυμνασίου ἔλαβον δίπλωμα καθηγητοῦ. Κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος εἶχον ἔλθει νέοι ἐκ διαφόρων σχολῶν ξένων μὲ ἀπολυτήρια Γυμνασίων ξένων καὶ φοιτηταὶ διαφόρων Πανεπιστημίων. Κατόπιν τῶν προσόντων τούτων ἀπετάθησαν εἰς ἐμέ, ἐγὼ δὲ παρεκάλεσα τὸν τέως ἀξιότιμον ἐπὶ τῆς Παιδείας Ὑπουργὸν καὶ συνέστησεν μίαν ἐξεταστικὴν ἐπιτροπήν. Ἐζήτησαν νὰ ὑποβάλωσι τὰς αἰτήσεις των καὶ δὲν ἐγένοντο δεκτοί, διότι δὲν εἶχον τὸ προσὸν τοῦ ἐνδεικτικοῦ τῆς Βας Γυμνασίου. Προσῆλθον καὶ ἐξητάσθησαν ἄλλοι νέοι οὐχὶ ἀκατάρτιστοι πάντως ὅμως μὴ δυνάμενοι νὰ ἀτενίσωσιν ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι φιλολογικῶς πλέον εἶχον ἐκμάθει τὰς ξένας ταύτας γλώσσας. Ἐπειδὴ εὐτυχῶς συμπίπτει νὰ εἶναι Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Παιδείας ἡ κορυφὴ αὐτὴ ἡ ἐπιστημονική, ὁ ἀξιότιμος κ. Πολυγένης, ἐπωφελούμενος τῆς εὐκαιρίας λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ σᾶς παρακαλέσω ἵνα συντελέσητε τόσον ὑμεῖς ὅσον καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς εἰς τὴν ὑποβολήν, ὅσον τὸ δυνατὸν τάχιστα, νομοσχεδίου ἤ μᾶλλον τροπολογίας τοῦ νόμου ἵνα ἔχουσι δικαίωμα οἱ κεκτημένοι τὰ προσόντα τὰ ὁποῖα προεῖπον, νὰ προσέλθωσιν εἰς ἐξετάσεις καὶ διορισθῶσι, διότι εἶναι ἠθικὴ κατάπτωσις νὰ κατέχωσι τὰς ἕδρας αὐτὰς ἄλλοι, νὰ μένωσι δὲ ἔξω ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι φιλολογικῶς δύνανται νὰ συζητήσωσι μὲ τὸν ἐγκριτότερον ἀπὸ αὐτούς.

§117Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Κύριε συνάδελφε, ἐπιτρέπετε; Ἐὰν ἠνόησα καλῶς ἡ αἴτησις ἀποβλέπει εἰς τὸ νὰ γίνωνται δεκτοὶ εἰς τὰς ἐξετάσεις διὰ τὰς ξένας γλώσσας καὶ νέοι ἄνευ ἀπολυτηρίου Γυμνασίου.

§118Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Τοιαύτην ἀντίληψιν ἔχει ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργός.

§119Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Πρέπει νὰ λάβετε ὑπ’ ὄψει, ὅτι οἱ καθηγηταὶ τῆς Γαλλικῆς ἀναλαμβάνουσι καὶ μαθήματα ἄλλα ἐν τοῖς Γυμνασίοις ἐκτὸς τῆς γλώσσης, ἑπομένως, ἐὰν δὲν ἔχωσιν ἀπολυτήριον τοὐλάχιστον τοῦ Γυμνασίου φρονῶ ὅτι δὲν θὰ δύνανται νὰ ἐκπληρώσωσι τὸ καθῆκόν των, ὅπως πρέπει. Ἔχομεν δὲ ἀτυχῶς πικρὰν πεῖραν ὅλων ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἦλθον ἔξωθεν γνωρίζοντες τὰ Γαλλικά, ἀλλὰ μὴ ἔχοντες γνῶσιν τῆς Ἑλληνικῆς ὅπως δήποτε ἀνεκτήν. Αὐτοὶ ὅλοι ἀπέτυχον. Τὸ γνωρίζω διότι συνειργάσθην ἐπὶ εἰκοσαετίαν μετὰ τοιούτων καθηγητῶν τῆς Γαλλικῆς. Ἐγὼ μάλιστα ἔχω τοὐναντίον τὴν γνώμην ὅτι οἱ καθηγηταὶ τῆς Γαλλικῆς καὶ τῆς Ἀγγλικῆς πρέπει νὰ εἶναι ἐπιστήμονες, ὅπως ἔχομεν τοιούτους εἰς τὸ διδασκαλεῖον τῆς Μ. Ἐκπαιδεύσεως καὶ ἄλλους τινάς, οἱ ὁποῖοι ἀκριβῶς, ἐπειδὴ εἶναι ἐπιστήμονες ἐπιβάλλονται καὶ εἰς τὴν διδασκαλίαν, ἐνῷ ὅλοι οἱ ἄλλοι αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι μόνον τὴν Γαλλικὴν ἠξεύρουν, ἀτυχῶς δὲν ἐπιβάλλονται εἰς τοὺς μαθητὰς καὶ διὰ τοῦτο δὲν δύνανται νὰ διδάξωσι καρποφόρως, μόλον ὅτι γνωρίζουσι ἄριστα τὴν Γαλλικήν. Διὰ τοῦτο θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ μὴ συμμερισθῶ τὴν γνώμην σας ὅτι δύνανται ἄνευ ἀπολυτηρίου, τοὐλάχιστον τοῦ Γυμνασίου, νὰ γίνωσι καθηγηταί.

§120Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Λυποῦμαι πολὺ ὅτι πρέπει νὰ διαφωνήσω μὲ τὸν ἀξιότιμον πληρεξούσιον, διὰ τῶν λεγομένων του ὅμως ἀποδεικνύει ὅτι δὲν εἶναι κάτοχος ξένων γλωσσῶν. Ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ ἠδυνάμην νὰ ὁμιλήσω διὰ μακρῶν, αἱ ἐθνικαὶ ὅμως περιστάσεις μοὶ ἐπιβάλλουσι νὰ σιγήσω ἀρκούμενος νὰ συνηγορήσω διὰ τὴν τροπολογίαν τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Ματσόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§122Γ. ΜΑΤΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ὅπως λάβῃ πρόνοιαν ὅπως ὁ φόρος ὁ ὑφιστάμενος ἐπὶ τῶν πτηνῶν, βοῶν, βουβάλων, ἡμιόνων, μόνον ἐν τῷ νομῷ Ροδόπης καταργηθῇ, διότι δὲν ὑφίστατο οὐδὲ ἐπὶ Τουρκοκρατίας οὐδὲ ἐπὶ Βουλγαροκρατίας. Ἐπὶ τῆς Γαλλικῆς κατοχῆς ἐπεβλήθη ὁ φόρος αὐτός. Τὸ νῦν δὲ καθεστώς, ἡ Ἑλληνικὴ διοίκησις, ἐξακολουθεῖ εἰσπράττουσα τὸν φόρον τοῦτον. Παρακαλῶ ὅπως χάριν τῆς ἰσονομίας, ἐπειδὴ ὁ γεωργικὸς πληθυσμὸς εἶναι ὁ μᾶλλον φορολογούμενος, ν’ ἀπαλλάξητε αὐτὸν τῆς φορολογίας ταύτης. Τοῦτο ἤθελον νὰ παρακαλέσω ὑμᾶς, κ. Ὑπουργέ.

§123Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Θὰ ἐξετάσω, τὸ ζήτημα, κ. πληρεξούσιε.

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Βιτάλης συνιστᾷ εἰς τὸν κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸν ὅπως λάβῃ πρόνοιαν περὶ τῶν ὑπηρετούντων εἰσέτι Κυκλαδιτῶν τῆς κλάσεως 1903 λόγῳ τῆς προσθέτου ἑξαμήνου ὑπηρεσίας, καθόσον οὗτοι ἕνεκεν τῆς σχεδὸν παντελοῦς ἐλλείψεως συγκοινωνίας τῶν νήσων μας, καὶ παρὰ τὴν καλήν των θέλησιν, ὑπερέβησαν τὰς ἀδείας των ὀκτὼ ἕως δέκα καὶ πλέον ἡμέρας, κηρυχθέντες οὕτω λιποτάκται ὑπὸ τοῦ διοικητοῦ των κ. Μ. Δερλερὲ ὅστις συμφώνως τῇ στρατιωτικῇ ποινικῇ νομοθεσίᾳ καὶ ἐν τῷ στενῷ πνεύματι τῶν κανονισμῶν ἀνέγραψε τούτους ὡς λιποτάκτας.

§125Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Ἐὰν εἶναι, κύριοι, ζήτημα διὰ τὸ ὁποῖον ὀφείλετε μεγάλην εὐγνωμοσύνην εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ δὴ εἰς τὸν κ. Πρωθυπουργόν, ὅστις υἱοθέτησε τὸ ζήτημα τοῦτο εἶναι τὸ ζήτημα τῆς συγκοινωνίας Κυκλάδων. Δὲν δύναμαι νὰ σᾶς διεκτραγῳδήσω τὴν κατάστασιν τῆς συγκοινωνίας. Ἀτυχῶς συνέπεσεν, ἄν κρίνῃ ἐπιεικῶς τὰ πράγματα ὁ Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας νὰ μὴ ἔχῃ εἰδικότητα καὶ τὸ Ὑπουργεῖον αὐτὸ καὶ νὰ μὴ κατορθώσῃ ἕνεκα συνδυασμοῦ τράστ κλπ., τῶν ἀτμοπλοϊκῶν ἑταιρειῶν ἵνα ἐπιβάλῃ τὴν δημοπρασίαν, ἡ ὁποία ἐγένετο, ἵνα μὴ ἐπιτάσσῃ συνεχῶς ἀτμόπλοια, ὥστε νὰ ἐγκαταλειφθῶσιν αἱ νῆσοι εἰς τὴν τύχην των. Ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας διατελοῦσα ἡ συγκοινωνία Κυκλάδων εὑρέθησαν ἔφεδροι τοῦ 1903 καὶ ὁ διοικητὴς ὁ στρατιωτικὸς ἐκήρυξεν αὐτοὺς λιποτάκτας. Νομίζω ὅτι ἐπιβάλλεται εἰς τὸν κ. Πρωθυπουργόν, ὁ ὁποῖος ἀναπληροῖ ταύτην τὴν στιγμὴν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ὑποβάλῃ, εἰ δυνατόν, ἐπεῖγον νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου νὰ ἀπαλλάξῃ αὐτοὺς ἄν οὐχὶ τῆς προσθέτου ὑπηρεσίας τῶν ἡμερῶν διὰ τὰς ὁποίας ἐκηρύχθησαν λιποτάκται τοὐλάχιστον ἐπὶ ἑξάμηνον. Ἐὰν τὸ εὑρίσκει ἡ Συνέλευσις δίκαιον ἄς ὑψώσῃ φωνήν.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Κατσᾶνος παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Συνέλευσιν τὶ ἐγένοντο καὶ διατὶ δὲν περιελήφθησαν ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει τὰ ὑποβληθέντα παρ’ ἐμοῦ νομοσχέδια ὡς εἰσηγητοῦ τῆς ἐκλεγείσης ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς ἐπεξεργασίας βιομηχανίας καὶ ἐμπορίου τοῦ καπνοῦ κατὰ τὰς ἀρχὰς Ἰουλίου π. ἔ.

§127Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Ἐνθυμεῖσθε, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἐξ ἀφορμῆς ἐξεγέρσεως τῶν ἐργατῶν ἡ Συνέλευσις ὁλόκληρος ἐξέλεξεν μίαν ἐπιτροπὴν πολυμελῆ ἀποτελουμένην ἀπὸ 20 μέλη τῆς Συνελεύσεως, ἵνα ἐπεξεργασθῇ τὸν καπνὸν ἀπὸ βιομηχανικῆς καὶ ἐμπορικῆς ἀπόψεως, ζήτημα συνδεόμενον ἀρήκτως μὲ τὴν δημοσίαν τάξιν. Τῆς ἐπιτροπῆς αὐτῆς εἶχον τὴν τιμὴν νὰ γίνω εἰσηγητής. Ἡ ἐπιτροπὴ ἠσχολήθη ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ ἐπὶ δύο καὶ τρεῖς μῆνας καὶ κατέληξεν εἰς νέα νομοσχέδια. Ἔπρεπε νὰ καταλήξῃ εἰς συμπεράσματα ὀρθά, τὰ συμπεράσματα δὲ αὐτὰ ὑπεβλήθησαν εἰς τὸ Προεδρεῖον διὰ νομοσχεδίων. Ἀλλ’ ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης μέχρι σήμερον δὲν φαίνονται ἀναγεγραμμένα ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ διατάξει. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρωθυπουργὸν προκειμένου περὶ ζητήματος τάξεως, ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ μὲ παρακολουθῇ εἰς τὰ ὀλίγα, τὰ ὁποῖα θὰ εἴπω. Τὸ πρῶτον νομοσχέδιον εἶναι οἰκονομικόν, ἀλλὰ βεβαίως δὲν κρίνεται κατάλληλος ἡ στιγμή, ἵνα ζητήσωμεν νὰ συζητηθῇ τώρα ἀλλὰ τὸ ἄλλο νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ ἁπλῶς ἐξυπηρέτησιν τοῦ καπνοῦ, ἡ δὲ ἐξυπηρέτησις τοῦ καπνοῦ σχετίζεται σπουδαίως καὶ στενώτατα καὶ πρὸς τὸ ἐμπόριον καὶ πρὸς τοὺς ἐργάτας, θὰ παρακαλέσω νὰ τὸ ἀναγράψῃ ἡ Κυβέρνησις, ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει καὶ ὄχι μόνον νὰ τὸ ἀναγράψῃ ἀλλὰ καὶ νὰ τὸ συζητήσῃ, διότι ὡς πληροφοροῦμαι ἤρχισαν αἱ ἐξεγέρσεις τῶν ἐργατῶν καὶ μάλιστα ἐν τῇ ἰδιαιτέρᾳ μου πατρίδα, ἐν Ἀγρινίῳ, θὰ ἐπεκταθῶσι δὲ καὶ εἰς διάφορα ἄλλα κέντρα καὶ θὰ ἔχωμεν δημιουργίαν ἐργατικῶν ζητημάτων, ἐνῷ δυνάμεθα οὐχὶ διὰ μακρῶν συζητήσεων.....

§128Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ ἐπιτροπὴ ποῦ κατέληξε;

§129Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Θὰ σᾶς εἴπω. Ἡ ἐπιτροπή, ἡ ὁποία εἰργάσθη ἐπὶ τρεῖς μῆνας ὁλοκλήρους κατέληξεν εἰς συμπεράσματα, τὰ ὁποῖα ἐγὼ ὡς εἰσηγητὴς τῆς ἐπιτροπῆς ὑπέβαλον ἐν νομοσχεδίοις εἰς τὸ Προεδρεῖον, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουσιν ἐγγραφῆ. Φαίνεται ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει πρότασις ὑπ’ ἀριθ. 129 ἀλλὰ αὐτὴ δὲν ἔχει οὐδεμίαν σχέσιν μὲ τὴν ἐργασίαν τῆς ἐπιτροπῆς, διότι εἶναι πρότασις τοῦ συναδέλφου κ. Τζωρτζοπούλου καὶ ἡ ἰδική μου, εἶναι δὲ καὶ μία ἑτέρα τοῦ κ. Μαυρομμάτη ζητοῦντος τὴν κατάργησιν τοῦ φόρου τῆς δεκάτης. Ἀληθῶς ἡ ἐπιτροπὴ ἔχει ὑποβάλει δύο νομοσχέδια, ἐκ τῶν ὁποίων τὸ οἰκονομικόν, διὰ τοῦ ὁποίου ζητεῖται ἡ κατάργησις τοῦ φόρου τῆς δεκάτης, σήμερον δὲν εἶναι ἡ κατάλληλος περίστασις διὰ νὰ ψηφισθῇ, ζητῶ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχει σχέσιν καὶ πρὸς τὸ ἐμπόριον καὶ πρὸς τοὺς ἐργάτας...

§130Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἔχει τυπωθῆ αὐτό.

§131Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Βεβαίως. Τὸ ἐνδιαφέρον εἶναι κοινὸν ὁλοκλήρου τῆς Συνελεύσεως, διότι ὅλοι μας ἔχομεν ἐργατικὰ ζητήματα, ἀλλὰ πρέπει, ἐν τῇ συνειδήσει τῶν ἐργατῶν νὰ ἐμπνευσθῇ, ὅτι πρέπει νὰ ὑπακούσωσιν εἰς νόμον τῆς Συνελεύσεως. Θὰ παρακαλέσω νὰ ἐγγραφῇ ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει διότι δὲν θὰ γεννήσῃ οὐδεμίαν συζήτησιν οὔτε ὑπάρχουσιν οἱ ἀντιλέγοντες διὰ νὰ φέρωμεν μίαν ἁρμονίαν τῆς ἐξαγωγῆς τῶν καπνῶν τῶν ἀρωματικῶν πρὸς τοὺς ἐργάτας.

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καλδῆς ἔχει τὸν λόγον.

§133Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Περιμένω ἀπάντησιν ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Ἀντωνιάδης συνιστᾷ εἰς τὸν κ. ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργὸν ὅπως σπεύσῃ καὶ κηρύξῃ ἀπαλλοτριωτέα καὶ τὰ ὑπολειπόμενα τσιφλίκια τῆς περιφερείας Σερβίων, καθόσον ἐκ τῆς μονομεροῦς μέχρι τοῦδε κηρύξεως ὡς ἀπαλλοτριωτέων ὡρισμένων μόνον τσιφλικίων γεννᾶται ἀνισότης μεταξὺ τῶν εὐμενιῶν τῶν κολλήγων δημιουργοῦσα δυσάρεστον κατάστασιν.

§135Ι. ΑΝΤΩΝΙΑΔΗΣ. Συνιστῶ εἰς τὴν ἰδιαιτέραν μέριμναν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας, ὅπως κηρύξῃ ἀπαλλοτριωτέα καὶ τὰ ὑπολειπόμενα τσιφλίκια τῆς περιφερείας Σερβίων. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀπουσιάζει, ἀλλ’ ἐλπίζω, ὅτι θέλει σπεύσῃ καὶ ἄρῃ τὰ σκάνδαλα.

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Ἀργυρόπουλος.....

§137Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ ἀναβληθῇ, διότι οἱ ἁρμόδιοι Ὑπουργοὶ δὲν εἶναι ἐδῶ.

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Παπαζαχαρίου παρακαλεῖ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ γνωρίσῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν τοὺς λόγους δι’ οὓς τὸ τέως Ὑπουργικὸν Συμβούλιον οὐδὲν ἐνήργησεν ἐπὶ τοῦ ὑπομνήματος τοῦ ὑποβληθέντος αὐτῷ ἀπὸ τῶν ἀρχῶν τοῦ παρελθόντος Δεκεμβρίου δι’ ἡμῶν καὶ ἄλλων πληρεξουσίων Θεσσαλονίκης περὶ τῆς εἰς τὸν ἐν ἐνεργείᾳ Στρατηγὸν κ. Ι. Δημητρακόπουλον ἐνοικιάσεως τοῦ κτήματος «Μικρὰ Μπεσίκια».

§139Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἔλαβον τὴν ἐπερώτησιν, ἀλλ’ ὁμιλεῖτε ἐδῶ περὶ ὑπομνήματος, τὸ ὁποῖον ὑπεβλήθη κατὰ τὰς ἀρχὰς τοῦ παρελθόντος Δεκεμβρίου, γνωρίζετε δέ, ὅτι ἐγὼ δὲν ἤμην ἐδῶ· δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μοὶ δώσητε ἀντίγραφον;

§140Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Νὰ ἀναπτύξω τὸ ζήτημα.

§141Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ σᾶς ἀπαντήσω, νὰ ἀναβάλητε, διότι δὲν ἔχω διόλου ἰδέαν.

§142Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Ὑπάρχει τὸ ὑπόμνημα εἰς τὸ Πολιτικὸν Γραφεῖον.

§143Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἤθελον νὰ σᾶς ἴδω ἰδιαιτέρως.

§144Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Δὲν ἔχετε ὅλα τὰ στοιχεῖα, κ. Πρόεδρε;

§145Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἔχω τίποτε, ἰδιαιτέρως. Θὰ ἐξετάσω.

§146Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Μὲ δύο λέξεις θὰ σᾶς ἀναπτύξω...

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Γρόλλιος......

§148Χ. ΓΡΟΛΛΙΟΣ. Ἀναβάλλεται.

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ο. Κυπριανὸς......

§150Ο. ΚΥΠΡΙΑΝΟΣ. Εἶχε τὴν καλωσύνην ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ μᾶς δώσῃ τὴν ἀπάντησιν καὶ ἑπομένως δὲν ὑφίσταται λόγος.

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Κουρτίδης......

§152Κ. ΚΟΥΡΤΙΔΗΣ. Μᾶς ἐδόθη ἡ ἀπάντησις γραπτὴ αὐτὴν τὴν στιγμήν.

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Ἀργυρόπουλος παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν ὀνομαστικοὺς πίνακας πάντων τῶν ἀξιωματικῶν, οἵτινες ἀπὸ τῆς 1 Νοεμβρίου 1920 καὶ ἐντεῦθεν ἐτιμήθησαν ἢ διὰ τοῦ Ἀριστείου Ἀνδρείας ἢ διὰ τοῦ Μεταλλείου Στρατιωτικῆς Ἀξίας μὲ τὰς ἀκολούθους δι’ ἕκαστον διασαφήσεις. αʹ) ἐπὶ τῇ βάσει τίνων προτάσεων ἐτιμήθη καὶ ἂν πᾶσαι ἐνεκρίθησαν παρὰ τῆς Στρατιᾶς, βʹ) τὶς ἡ διακεκριμένη πρᾶξις ἑνὸς ἑκάστου ἕνεκα τῆς ὁποίας ἐτιμήθη. Ἐπιπροσθέτως παρακαλεῖ νὰ κατατεθῇ πίναξ ἐκείνων τῶν ἀξιωματικῶν καὶ ὁπλιτῶν, οἵτινες προταθέντες παρὰ τῶν κ. κ. Μεράρχων καὶ τῆς Στρατιᾶς δὲν ἔτυχον τῆς τιμητικῆς διακρίσεως.

§154Π. Ι. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλλω τὴν ἐρώτησιν αὐτὴν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, διότι ἀποδίδω μεγίστην σημασίαν εἰς τὸν τρόπον τῆς ἀπονομῆς τῶν ἀριστείων ἀνδρείας. Ἔχω ὑψηλὴν ἰδέαν περὶ τῆς ἀξίας τῶν τιμῶν καὶ ἀξιωμάτων τῆς πολιτείας καὶ τὸν τρόπον τὸν ὁποῖον πρέπει ταῦτα ν’ ἀπονέμωνται. Ὅταν αἱ τιμητικαὶ διακρίσεις δὲν ἀπονέμωνται μὲ πνεῦμα ἀπολύτου δικαίου, τότε ἡ σημασία τῶν τιμῶν αὐτῶν ἐκπίπτει καὶ ὅταν ἐκπίπτουν αἱ τιμαὶ καὶ τὰ ἀξιώματα εἰς μίαν Πολιτείαν ἐκπίπτει καὶ αὐτὴ ἡ Πολιτεία. Δὲν προδικάζω, θὰ ἐπεθύμουν ὅμως ὅπως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν εὐαρεστηθῇ νὰ καταθέσῃ τὸν πίνακα τὸν ὁποῖον ἐζήτησα, διότι θὰ ἐπεθύμουν νὰ γνωσθῇ καὶ δὲν εἶναι τοῦτο ἰδική μου αἴτησις καὶ ἀξίωσις, ἡ ἀξίωσις αὐτὴ ὑπάρχει εἰς εὐρύτατον κύκλον καὶ ἀποδεικνύει ὅτι ἡ ὑψίστη αὐτὴ τιμητικὴ διάκρισις, ἡ διάκρισις ἡ ὁποία δίδεται εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι πληρώνουν τὸν φόρον τοῦ αἵματος, εἶναι διάκρισις τὴν ὁποίαν ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία δὲν ἐτήρησε εἰς μεγάλος ὕψος. Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ καταθέσῃ τοὺς πίνακας τοὺς ὁποίους ζητῶ.

§155Κ. ΔΡΟΣΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν αὐτὴν παράκλησιν ὑποβάλω καὶ ἐγώ.

§156Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Μέχρι τοῦδε ὑπεβλήθησαν 38.000 προτάσεις. Ἐξ αὐτῶν ἐξετελέσθησαν ὅσαι ἠδύναντο νὰ ἐκτελεσθῶσι λόγῳ πληθώρας. 38.000 Βασιλ. Διατάγματα ἀπαιτοῦν ἕνα μεγάλο χρονικὸν διάστημα νὰ ἐκτελεσθῶσι. Πάντες διαβεβαιοῦν ὅτι οἱαδήποτε πρότασις μοὶ ἐστάλει ἐξετελέσθη ἤ θὰ ἐκτελεσθῇ.

§157Κ. ΔΡΟΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχει ἐπιτροπὴ ἡ ὁποία κανονίζει τὴν ἀπονομὴν τῶν μεταλλίων.

§158Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὁμιλῶ περὶ τοῦ ἀριστείου ἀνδρείας. Ὑπάρχει καὶ τὸ μετάλλιον τῆς στρατιωτικῆς ἀξίας. Λοιπὸν τὸ ἀριστεῖον ἀνδρείας ἀπενεμήθη μόνον ἐπὶ προτάσεων τῆς στρατιᾶς Μικρᾶς Ἀσίας. Οὐδὲν ἀριστεῖον ἀνδρείας ἐδόθη ἄνευ προτάσεων τῆς στρατιᾶς αὐτῆς. Ὅσον ἀφορᾶ τὸ μετάλλιον τῆς στρατιωτικῆς ἀξίας ἐδόθη εἰς μερικοὺς ἀξιωματικοὺς Μακεδόνας καὶ Θράκας ἐπὶ τῇ βάσει προτάσεων τῆς Ἀνωτέρας στρατιωτικῆς διοικήσεως ἤ τῆς στρατιᾶς Θράκης. Αὐτὰ εἶναι τὰ μετάλλια τῆς στρατιωτικῆς ἀξίας. Ἀριστεῖα δὲν ἐδόθησαν παρὰ εἰς τοὺς ὑπηρετοῦντας εἰς τὴν στρατιὰν Μικρᾶς Ἀσίας.

§159Κ. ΔΡΟΣΟΠΟΥΛΟΣ. Προεκλήθησαν αἱ ἀρχαὶ νὰ ὑποβάλλωσιν προτάσεις καὶ ὅλαι αἱ ἀρχαὶ δὲν ὑπέβαλλον.

§160Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Εἰς ὅλας τὰς ἀρχὰς ἐστάλη ἐγκύκλιος διὰ τῆς ὁποίας ἐντέλλονται νὰ ὑποβάλλουν προτάσεις. Αἱ περισσότεραι ὑπέβαλλον προτάσεις καὶ ἐξετελέσθησαν. Ἄν ὑπάρχουν ἀρχαὶ αἱ ὁποῖαι δὲν ὑπέβαλλον προτάσεις δὲν τὸ γνωρίζω.

§161Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι ὅτι ὑπάρχουσιν ἀρχαί, αἱ ὁποῖαι δὲν ὑπέβαλλον προτάσεις καὶ εὐτύχημα εἶναι νὰ τὸ λησμονήσουν.

§162Π. Ι. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν ἔλαβον τὸν λόγον τὸ ἔπραξα, διότι ἔλαβον ἀφορμὴν ἐκ μιᾶς προτάσεως μεραρχίας ἥτις περιῆλθε εἰς χεῖράς μου, προτάσεως εὐμενεστάτης δι’ ἕνα ἀξιωματικόν, διὰ τὰς μάχας τοῦ Σαγγαρίου, αἱ προτάσεις ἐνεκρίθησαν παρὰ τῆς στρατιᾶς, ἐστάλησαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ παρέμειναν ἐκκρεμεῖς.

§163Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐὰν παρέμειναν ἐκκρεμεῖς παρέμειναν διότι δὲν ἔχομεν τὰ ὑλικὰ μέσα νὰ ἐκτελέσωμεν τόσας χιλιάδας παρασημοφορίας. Δὲν ἔχομεν γραφεῖς.

§164Π. Ι. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐνδιαφέρομαι περὶ προσώπων. Τὸ θέμα μου εἶναι, ἐὰν πρέπῃ νὰ ἐκτελεσθοῦν αἱ 38.000 προτάσεις καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ γνωρίσωμεν διὰ ποίαν διακεκριμένην πρᾶξιν προτείνεται ἕκαστος. Ἀλλὰ τὸ ἀριστεῖον ἀνδρείας πρέπει νὰ μένῃ πολὺ ὑψηλά. Δὲν ζητῶ διὰ τοὺς ὁπλίτας ἀλλὰ διὰ τοὺς ἀξιωματικούς. Θὰ ἤθελεν ὅμως ἐὰν εἶναι δυνατὸν αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι ἔλαβον τὸ ἀριστεῖον ἀνδρείας, νὰ ἴδωμεν ἐπὶ τῇ βάσει ὄχι τίνων προτάσεων, ἀλλὰ ἐπὶ τῇ βάσει τίνων διακεκριμένων πράξεων ἐγένοντο αἱ προτάσεις.

§165Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὁ νόμος λέγει ὅτι διὰ νὰ ἀπονεμηθῇ τὸ ἀριστεῖον ἀνδρείας, πρέπει νὰ γίνῃ πρότασις, νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἀνωτέραν διοίκησιν τῆς ὁμάδος καὶ νὰ ὑποβάλῃ πρότασιν ἡ στρατιά. Δὲν δύναμαι ἐγὼ καθήμενος εἰς τὸ γραφεῖον μου εἰς Ἀθήνας νὰ κρίνω τὰς προτάσεις αἱ ὁποῖαι μοὶ ὑποβάλλονται.

§166Π. Ι. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς αὐτὸ ἔχετε πληρέστατον δίκαιον. Ἀλλὰ δέον νὰ ἔχητε τὴν ἀντίληψιν τῆς ἀξίας τοῦ ἀριστείου ὡς Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ νὰ ἐπιστήσεται τὴν προσοχὴν τῶν ὑφισταμένων ἀρχῶν, ὅτι αἱ προτάσεις πρέπει νὰ γίνονται ἐπὶ τῇ βάσει ὡρισμένης διακεκριμένης πράξεως καὶ οὐχὶ ἐπὶ τῇ βάσει συγγενειῶν καὶ συμπαθειῶν.

§167Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐγὼ ὡς ὑπεύθυνος Ὑπουργὸς ἔχω τὴν ὑψίστην ἀντίληψιν περὶ τῆς ἀξίας τοῦ ἀριστείου ἀνδρείας.

§168Π. Ι. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει λέγω ὅτι δὲν ἀπεκλείετο τὸ δικαίωμά σας νὰ συστήσητε εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς, ὅπως μετὰ μεγίστης δυσκολίας νὰ γίνωνται αἱ προτάσεις ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἀριστεῖα.

§169Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὑπάρχουσι δύο ἐγκύκλιοι δι’ ὧν συνιστῶνται αὐτά.

§170Π. Ι. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν κρίνω ἀπὸ μερικὰ γράμματα τὰ ὁποῖα ἔχω, ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ εἴπω, ὅτι μετὰ μεγάλης εὐκολίας ἐδόθησαν. Ἐπειδὴ δὲ γνωρίζω τὶ σημαίνει ὅταν πρόκειται περὶ ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι ἔκαμαν τὸ καθῆκον τους νὰ βλέπωσι ὅτι εἰς ἄλλους καὶ ὄχι εἰς αὐτοὺς ἀπονέμονται τοιαῦται τιμαί, ὅταν γνωρίζω τὶ αἰσθάνεται ὁ ἀξιωματικὸς αὐτός, διὰ τοῦτο ἐκφράζω τὸν πόνον, μή τοι ἐγένοντο τοιαῦται διακρίσεις, μὴ τοι αἱ ἀρχαὶ αἱ στρατιωτικαὶ ἔκαμαν μετ’ εὐκολίας προτάσεις, τὰς ὁποίας δὲν ἔπρεπε νὰ κάμουν διὰ τὴν ὑψίστην αὐτὴν διάκρισιν, τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ πολιτεία διὰ τὰ τέκνα της, τὰ ὁποῖα προσέφερον τὸ αἷμα τους.

§171Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι οἱ διοικοῦντες τὰς μονάδας, εἶχον καὶ ἔχουσι ἀπόλυτον καὶ ὑψίστην ἀντίληψιν περὶ τῆς ἀξίας τῶν παρασήμων.

§172Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δυστυχῶς δὲν ἔχω πρόχειρα ὀνόματα ἀξιωματικῶν, ἀλλ’ αὔριον ἐπιφυλάσσομαι νὰ τὰ φέρω. Ὑπάρχει ἀξιωματικός, ὁ ὁποῖος ἐτιμήθη διὰ τοῦ ἀριστείου ἀνδρείας, κατὰ τὴν μάχην τοῦ Σαγγαρίου, ἐτραυματίσθη καὶ παρελείφθη κατὰ τὰς προαγωγὰς ὡς στάσιμος.

§173Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἀπὸ ποίας προαγωγάς;

§174Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἀπὸ τὰς τελευταίας. Ἀπὸ λοχαγὸς εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ταγματάρχου, διότι κάποιο συμβούλιον ἀμάχων ἀξιωματικῶν προηγουμένως τὸν εἶχεν χαρακτηρίσει στάσιμον, ἐνῷ ἡ Στρατιὰ ἰδοῦσα αὐτὸν ἀνδραγαθήσαντα καὶ τραυματισθέντα τὸν ἐτίμησεν διὰ τοῦ ἀριστείου ἀνδρείας, προήχθησαν δὲ ἄλλοι τοὺς ὁποίους ἡ Στρατιὰ παρέπεμψεν δι’ ἀνικανότητα ἐνώπιον τοῦ Συμβουλίου.

§175Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ποῦ ὑπηρέτησεν αὐτὸς ὡς λοχαγός;

§176Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Εἰς τὴν στρατιὰν τῆς Μικρᾶς Ἀσίας. Ἐτιμήθη δι’ ἀριστείου καὶ παρελείφθη ὡς στάσιμος.

§177Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἄρα εἶναι ὁ κατάλογος τὸν ὁποῖον μοὶ ὑπέβαλεν ἡ στρατιά;

§178Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὄχι. Εἶναι ὁ κατάλογος τοῦ Μαρτίου ὁ ὁποῖος ἔμεινεν ἐν ἰσχύϊ.

§179Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὁ κατάλογος αὐτὸς ἀπεστάλη εἰς τὴν Στρατιὰν πρὶν νὰ γίνωσιν αἱ προαγωγαὶ τῶν λοχαγῶν.

§180Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Διὰ νὰ κρίνῃ ποῖοι θὰ ἐπροτείνοντο κατ’ ἀρχαιότητα. Νὰ μοῦ λύσητε τὸ ζήτημα· πῶς εἶναι δυνατὸν ἀφ’ ἑνὸς νὰ ἀπονείμῃ τὸ ἀριστεῖον ἀνδρείας, ἀφ’ ἑτέρου δὲ νὰ μὴ λάβῃ ὑπ’ ὄψει της ὅτι τὸ ἀριστεῖον ἀνδρείας ἠκύρου ἐντελῶς τὴν προηγουμένην ἔκθεσιν ἀξιωματικῶν μὴ μετασχόντων τοῦ πολέμου, διὰ τῆς ὁποίας ὁ λοχαγὸς αὐτὸς ἐχαρακτηρίζετο ὡς στάσιμος καὶ προήχθησαν 3 ἄλλοι κατ’ ἀρχαιότητα ὑπερπηδήσαντες αὐτὸν καὶ δι’ οὕς ὑπάρχει πρότασις παραπομπῆς εἰς ἀνακριτικὸν συμβούλιον;

§181Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δι’ ἄλλας πράξεις.

§182Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὄχι, διὰ σφάλματα διοικητικά. Ἐπειδὴ δὲ ἡ συζήτησις εἶναι πρόχειρος αὔριον θὰ σᾶς εἴπω καὶ τὰ ὀνόματα.

§183Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δώσατέ μου τὰ ὀνόματα διὰ νὰ καθορίσω τὸ ζήτημα.

§184Κ. ΔΡΟΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπίσης ἀπενεμήθησαν μετάλλια στρατιωτικῆς ἀξίας εἰς ἀξιωματικοὺς οἱ ὁποῖοι οὐδέποτε οὐδεμίαν ὑπηρεσίαν προσέφερον εἰς τὴν πατρίδα δαὶ οἱ ὁποῖοι ἐπανειλημμένως καὶ σήμερον ἀκόμη εἶναι στάσιμοι.

§185ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ

ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ ἀπονομῆς συντάξεως ἕνεκα πολιτικῆς ὑπηρεσίας». Ὑπάρχει μία πρότασις πολλῶν συναδέλφων ζητούντων νὰ προταχθῇ ἡ ὑπ’ ἀριθ. 129 πρότασις νόμου «περὶ ἀπαγορεύσεως τῆς ἐξαγωγῆς ἀκατεργάστων ἀρωματικῶν καπνῶν».

§186Π. ΣΤΑΪΚΟΣ. Ἡ πρότασις ἀφορᾷ τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ἐπεξειργάσθη ἡ συσταθεῖσα ὑπὸ τῆς Συνελεύσεως Ἐπιτροπὴ περὶ ἀπαγορεύσεως τῆς ἐξαγωγῆς καὶ πρέπει νὰ προταχθῇ διότι ἤρχισεν ἡ ἐξαγωγὴ ἐκ μέρους καπνεμπόρων καὶ καπνοπαραγωγῶν καὶ ἀπηλεῖται διασάλευσις τῆς δημοσίας τάξεως.

§187ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Συνέλευσις ὅπως ψηφισθῇ κατ’ ἀρχὴν ἡ πρότασις αὐτὴ νόμου;

§188ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα. (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν).

§189Γ. ΚΑΛΑΝΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχει δημιουργηθῆ τελεία ἀναρχία εἰς τὴν Τριχωνίαν λόγῳ τοῦ ἀγροτικοῦ ζητήματος.

§190Ι. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΑΣ. Εἶναι ζήτημα δημοσίας τάξεως. Παρακαλῶ τὴν Συνέλευσιν νὰ προτάξῃ τὸ νομοσχέδιον.

§191ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ τὸ προτάξωμεν αὔριον;

§192Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἂς ληφθῇ ἀπόφασις ἵνα προταχθῇ αὔριον.

§193ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Αὔριον, αὔριον.

§194ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὔριον θὰ ἐγγραφῇ πρῶτον εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀφομοιώσεως τῶν μισθῶν τῶν Νομικῶν Συμβούλων πρὸς τοὺς τῶν Ἀεροπαγιτῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης διατάξεως εἰς τὸ ἄρθρον 223 τοῦ ἐν ἰσχύϊ Προξενικοῦ νόμου». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παρατάσεως τῶν προθεσμιῶν ἀναθεωρήσεως ἐκλογικῶν καταλόγων καὶ καταλόγων βιβλιαρίων κατὰ τὸ ἐ. ἔτος κλπ.». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ λιμένων καὶ λιμενικῶν Ταμείων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 12 Αὐγούστου 1921 μεταξὺ τοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Ἑλληνικῆς Ἠλεκτρικῆς Ἑταιρείας, συμβάσεως». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν).

§195Ξ. ΣΤΡΑΤΗΓΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Προχθές, ὅταν κατέθεσα τὸ νομοσχέδιον «περὶ συστάσεως ὁδοποιητικοῦ Ταμείου διὰ τὴν κατασκευὴν μονίμων ὁδοστρωμάτων διὰ τὰς δημοσίας ὁδοὺς τῶν Ἀθηνῶν, Πειραιῶς καὶ Περιχώρων», εἶχον ζητήσει νὰ κηρυχθῇ κατεπεῖγον καὶ ἐκηρύχθη, κατά λάθος ὅμως δὲν ἐσημειώθη. Ζητῶ τὴν ἄδειαν παρὰ τῆς Συνελεύσεως ὅπως κηρυχθῇ κατεπεῖγον καὶ ψηφισθῇ κατ’ ἀρχήν.

§196ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§197ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κηρύσσεται κατεπεῖγον.

§198Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Μίαν συνεννόησιν ἐπεθύμουν μὲ τὰ μέλη τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ ἔννοια τοῦ κατεπείγοντος δὲν ἔχει πρακτικὸν ἀποτέλεσμα, παρὰ τὴν σύντμησιν τοῦ διαστήματος μεταξὺ τῆς πρώτης καὶ τῆς δευτέρας κατ’ ἄρθρον συζητήσεως κατὰ 24 ὥρας. Ὑπάρχει ὅμως καὶ μία ἄλλη διαφορά, ὅτι τὰ κηρυσσόμενα κατεπείγοντα ἀπαλλάσσονται τῆς ὑποχρεώσεως νὰ ὑποβληθοῦν εἰς Ἐπιτροπήν. Δι’ αὐτὸ ἀκριβῶς διαμαρτύρομαι, δι’ αὐτὸ τὸ ἁπλοῦν τὸ ὁποῖον ὁ μὴ ἐξοικειωμένος μὲ τὴν ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ ἐργασίαν Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, ὁ λόγῳ τοῦ Ὑπουργείου, τὸ ὁποῖον διευθύνει, ἐπιθυμῶν νὰ τρέχῃ ἀπὸ ρυτῆρος εἰς τὰ ἔργα του καὶ τὸν συγχαίρω διὰ τοῦτο—ἀποδίδει πολὺ μικρὰν τὴν σημασίαν, ἀλλ’ ἐγὼ ἀποδίδω μεγίστην διότι ἡ μέθοδος αὐτὴ τοῦ κατεπείγοντος πρὸς ἀποφυγὴν τοῦ προελέγχου τῶν ἐπιτροπῶν κατέστρεψε τὸ Κοινοβούλιον ὡς νομοθετικὸν σῶμα. Διότι ὁ προέλεγχος αὐτὸς εἶναι σπουδαιότατος. Ἀρκεῖ τὸ γεγονὸς ὅτι ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν αἱ ἐπιτροπαὶ ἠνείχοντο νὰ μὴ λαμβάνωνται ὑπ’ ὄψει αἱ ἐκθέσεις των ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως καὶ νὰ χρησιμεύσῃ ὡς τυπικὴ ἐργασία. Διαμαρτύρομαι ἑπομένως διὰ τὴν τοιούτου εἴδους ἀντίληψιν, ἡ ὁποία εἶναι νὰ καταστρέψῃ τὸν θεσμὸν τῶν Κοινοβουλευτικῶν Ἐπιτροπῶν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας μὴ ὢν πεπειραμένος εἰς τὰ κοινοβουλευτικὰ δὲν ἔχει τὴν ἀντίληψιν τοῦ κακοῦ, διότι ἔπρεπε νὰ ζήσῃ 20 ἔτη ἐδῶ, κατὰ τὰ ὁποῖα ζῶμεν ἡμεῖς, διὰ νὰ ἴδῃ ποία παρῳδία συντελεῖται διὰ τῆς καταρρίψεως τοῦ θεσμοῦ τῶν Ἐπιτροπῶν. Διὰ τοῦτο εἶναι ἀθῷος καὶ τὸν ἀθῳώνω ἀπὸ τοῦδε. Ἔχω ὅμως καθῆκον ὡς Κοινοβουλευτικῶς γεροντότερος χωρὶς νὰ διαφέρω πολύ, ἴσως δὲ καὶ νεώτερος ὤν κατὰ τὰ ἔτη τῆς φυσικῆς ἡλικίας, ἔχω τὸ καθῆκον νὰ τῷ εἴπω καὶ τὴν ἀξίωσιν νὰ μὲ ἀκούσῃ ὅπως μὴ ἐπαναληφθῇ ἡ ἀπόπειρα τῆς καταστροφῆς τοῦ ἔργου τῶν ἐπιτροπῶν καὶ ὁ χαρακτηρισμὸς ὡς ἐπειγόντων νομοσχεδίων μὴ ἐπειγόντων, ἁπλῶς διὰ νὰ ἀποφευχθῇ τοῦ ἔργου τοῦ προελέγχου. Οὐδεὶς θέλει νὰ δυσχεράνῃ τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἡ Κυβέρνησις ἐργαζομένη μετὰ τῆς Συνελεύσεως ἐπὶ τόσον χρόνον δὲν εἶδε προθέσεις ματαιώσεως τοῦ ἔργου της. Τοὐναντίον πολλάκις εἶδε καὶ διευκολύνσεις μεγίστας περὶ τὴν ψήφισιν τῶν νομοθετημάτων της. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι εἶναι ὀρθὸν νὰ μὴ συντελέσωμεν εἰς μίαν μεταβολὴν τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ καθεστῶτος, ἡμεῖς Συντακτικὴ Συνέλευσις, ἡ ὁποία ἦλθεν νὰ ὑψώσῃ τὸν θεσμὸν αὐτὸν τὸν καταρακωθέντα ὑπὸ ἄλλων Βουλῶν, πρέπει νὰ δώσωμεν τὸ καλὸν παράδειγμα καὶ νὰ θέσωμεν τὰς Ἐπιτροπὰς εἰς τὸ ὕψος τῆς λειτουργίας εἰς τὸ ὁποῖον τὰς ἔταξε τὸ κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα, ὡς δόγμα καὶ ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς. Διὰ τοῦτο ἤθελον παρακαλέσει νὰ ἀχθῇ τὸ ἔργον τῶν ἐπιτροπῶν εἰς τὸ ὕψος των, ὁπότε καὶ τὰ νομοσχέδια θὰ ψηφίζωνται μετὰ ταχύτητος ἀλλὰ καὶ μετὰ προελέγχου. Εἰδικῶς διὰ τὴν ὁδόστρωσιν τῆς πόλεως τῶν Ἀθηνῶν ὅλοι ἐνδιαφερόμεθα, ἀλλ’ ἀφοῦ παρῆλθον τόσα ἔτη καὶ δὲν ἐλήφθη πρόνοια, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιβραδυνθῇ τὸ ἔργον κατὰ δύο ἤ τρεῖς ἡμέρας διὰ νὰ μὴ βλαβῇ οὐχὶ εἷς τύπος κοινοβουλευτικὸς ἀλλ’ ἡ οὐσία, τὸ θεμέλιον τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ θεσμοῦ.

§199Ξ. ΣΤΡΑΤΗΓΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Τὰ ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος εἶναι πολὺ σωστὰ καὶ προέρχονται ἐκ τῆς κοινοβουλευτικῆς του πείρας. Περὶ τοῦ ἐπείγοντος ὅμως τοῦ νομοσχεδίου ἤθελον τὸν παρακαλέσει, διὰ νὰ πεισθῇ, νὰ κάμῃ ἕνα περίπατον εἰς τὴν ὁδὸν Πατησίων καὶ εἰς τὴν ὁδὸν Πειραιῶς, ἄν ὄχι εἰς τὴν ὁδὸν Κηφισσίας, ἡ ὁποία εἶναι μπροστὰ εἰς τὴν οἰκίαν του.

§200Δ. ΣΠΗΛΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον ἐψηφίσθη ὡς κατεπεῖγον τῇ προτάσει τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ὅταν ὑπεβλήθη.

§201ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Κούσουλας ἔχει τὸν λόγον.

§202Ι. ΚΟΥΣΟΥΛΑΣ. Πρόκειται περὶ φορολογίας ἐπὶ τῆς ἰδιοκτησίας τὴν ὁποίαν ἐστραγγάλισεν τὸ ἐνοικιοστάσιον. Δὲν ἔχομεν ἰδιοκτησίαν, κύριοι, δὲν εἴμεθα κύριοι τῆς οἰκίας μας. Κύριε Πρόεδρε, προκειμένου περὶ νομοθεσίας νομίζω ὅτι ἡ Συνέλευσις πρέπει νὰ προσέχῃ, διότι νομοθετοῦμεν νομοθετικὸν κυκεῶνα.

§203Ξ. ΣΤΡΑΤΗΓΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ὅταν θὰ ἔλθῃ ἡ συζήτησις τῶν λεπτομερειῶν τοῦ νομοσχεδίου τότε νὰ φέρητε τὰς παρατηρήσεις σας.

§204ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν δέχεται ἡ Συνέλευσις ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχήν.

§205Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Ἐζήτησα τὸν λόγον ἵνα εἴπω εἰς τὸν κ. ἀρχηγὸν τοῦ Μεταρρυθμιστικοῦ Κόμματος, ὅτι ἀδίκως διεμαρτυρήθη, διότι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ πρόκειται νὰ μὴ ἀποσταλῇ εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, διότι οὐδὲν νομοσχέδιον ἀποστέλλεται εἰς τὰς Ἐπιτροπάς, οὐδὲν ἀπολύτως καὶ μάλιστα ἐκπαιδευτικόν. Συνεπῶς δὲν παραβιάζεται ὁ Κανονισμὸς, διότι νομοσχέδια τινὰ κηρύσσονται κατεπείγοντα.

§206ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτό, τὸ ὁποῖον λέγετε, δὲν εἶναι ἀκριβές, διότι ἡ παραπομπὴ εἰς Ἐπιτροπὴν γίνεται μετὰ τὴν κατ’ ἀρχὴν ψήφισιν, ἐδῶ δὲ πρόκειται περὶ ψηφίσεως κατ’ ἀρχήν.

§207Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Οὐδέποτε συνεκλήθη ἡ Ἐπιτροπή, οὐδ’ ἐστάλη ποτὲ κανένα νομοσχέδιον εἰς αὐτήν.

§208Π. Ι. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Πρέπει νὰ καθορισθῇ τὸ ζήτημα τῶν Ἐπιτροπῶν.

§209ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρέπει νὰ ὁμολογήσωμεν ὅτι οἱ Ἐπιτροπαί δὲν φαίνονται πολὺ πρόθυμοι εἰς ἐργασίαν.

§210Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Εἶναι μερικὰ νομοσχέδια ὅπου ὁ ἔλεγχος τῆς Ἐπιτροπῆς εἶναι ἀπαραίτητος, ἀλλὰ δυνάμεθα νὰ θέσωμεν προθεσμίαν εἰς τὴν Ἐπιτροπήν.

§211ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βεβαίως ἡ ἐργασία τῆς Ἐπιτροπῆς εἶναι ἀπαραίτητος, ἀλλ’ εὑρίσκονται ἐνώπιον τῶν Ἐπιτροπῶν πολλὰ νομοσχέδια, αἱ Ἐπιτροπαὶ ὅμως δὲν ἐργάζονται.

§212Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ συμπληρωθῇ ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης, διότι δύο μέλη αὐτῆς τώρα ἐλλείπουν, ὁ κ. Πολυγένης, ὅστις εἶναι ἤδη Ὑπουργός, καὶ ὁ ἀποβιώσας μακαρίτης Σταματόπουλος.

§213ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐνισχυθῇ. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ Στρατιωτικῶν Συμβολαιογράφων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν ἀφορωσῶν τὸ σῶμα τῆς Στρατιωτικῆς Δικαιοσύνης διατάξεων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως νομοπαρασκευαστικῶν Ἐπιτροπειῶν παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ Ἐμπορικῶν καὶ Βιομηχανικῶν Ἐπιμελητηρίων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προαγωγῆς τῆς Ἐθνικῆς Βιομηχανίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐνισχύσεως τῶν Ταμείων Συντάξεων Σιτεργατῶν καὶ γαιανθρακεργατῶν Πειραιῶς κλπ.». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παρατάσεως τῆς προθεσμίας τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ νόμου 2668».

§214ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Περὶ τίνος πρόκειται;

§215ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔστειλα ἔγγραφον εἰς τὰ διάφορα Ὑπουργεῖα, διὰ τοῦ ὁποίου εἰδοποίησα αὐτὰ ὅτι, ἐὰν ἀποστέλλωσι νομοσχέδια, ὁ τίτλος τῶν ὁποίων νὰ μὴ καταδεικνύῃ σαφῶς τὸ θέμα, περὶ οὗ πραγματεύεται τὸ νομοσχέδιον, δὲν θὰ ἀναγράφωνται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν, ὡς μὴ σύμφωνα πρὸς τὸ Σύνταγμα.

§216Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Νὰ ἀναβληθῇ καὶ αὐτό.

§217ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπαγγελματικῆς ἐκπαιδεύσεως». Ἐπ’ αὐτοῦ ὁ κ. Α. Παπαζαχαρίου ἔχει τὸν λόγον.

§218Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ παύσῃ ἀπὸ τοῦ νὰ ἱδρύῃ διαφόρους ἐμπορικὰς σχολάς. Τὸ ἐκπαιδευτικὸν οἰκοδόμημα ἀποτελεῖ ἓν σύστημα εἰς ὅλα τὰ Κράτη, καὶ δὲν κάμνουν ὅπως ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι μὲ τὰ διάφορα αὐτὰ ἀνεξάρτητα νομοσχέδια κάμνομεν ὅπως κτίζουν οἱ χωρικοὶ τὰς οἰκίας των, οἱ ὁποῖοι πρῶτον κτίζουν δύο δωμάτια, κατόπιν, ὅταν εὕρουν εὐκαιρίαν, κτίζουν παραπλεύρως μίαν κουζίναν, ἢ κατόπιν βάζουν τὰ παράθυρα καὶ οὕτω καθεξῆς. Δυστυχῶς ἡμεῖς εἰς τὴν ἐκπαίδευσίν μας δὲν ἔχομεν κανὲν σύστημα. Τὸ ἴδιον μέτρον ἰσχύει διὰ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας, τὸ ἴδιον καὶ διὰ τὸ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Ὅλα τὰ πράγματα κανονίζονται ὑπὸ τῆς Παιδαγωγικῆς, ἡ ὁποία δίδει οὐ μόνον ὁδηγίας εἰς τὴν Πολιτείαν πῶς πρέπει νὰ μορφώνωνται οἱ λειτουργοὶ τῆς Ἐκπαιδεύσεως, ἀλλὰ καὶ πῶς θὰ γίνεται ἡ ἐκπαίδευσις συστηματικῶς ὥστε νὰ ἀποτελῇ ἕν ἑνιαῖον σύστημα. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον γίνεται σήμερον, νὰ ἱδρύεται πότε μία Ἀνωτάτη Ἐμπορικὴ Σχολή, πότε μία Μέση, καὶ πότε μία Κατωτέρα δὲν εἶναι σύστημα. Θὰ ὑποβάλω τὴν παράκλησιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ μελετηθῇ τὸ ζήτημα τοῦτο ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων καὶ νὰ ὑποβληθῇ ἕν πλῆρες σύστημα, ὅπως εἶναι καὶ εἰς ὅλα τὰ πεπολιτισμένα Κράτη. Διότι ἡ παιδαγωγικὴ κανονίζει τὸν τρόπον καθ’ ὅν ἕκαστον ζήτημα ἔχει τὴν ἀνάλογον θέσιν. Ἐδῶ ὅπως κάμνομεν ἡμεῖς τώρα δὲν κάμνομεν τίποτε. Δι’ αὐτὸ παρακαλῶ ν’ ἀποσυρθῇ τὸ νομοσχέδιον καὶ νὰ ζητήσητε ἀπὸ τοὺς ἁρμοδίους, ἐν συνεννοήσει μετὰ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας, νὰ ὑποβάλλωσιν ἓν σύστημα περὶ τῆς ἐκπαιδεύσεως τῆς ἐπαγγελματικῆς καὶ τῆς ἄλλης πρακτικῆς ἐκπαιδεύσεως.

§219Ι. ΚΟΥΣΟΥΛΑΣ. Καὶ ἀπὸ ἄλλης ἀπόψεως, κ. Ὑπουργέ, πρέπει νὰ ἐξετασθῇ τὸ ζήτημα, διότι πρέπει νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψιν ὅτι ὑπάρχει σχολὴ Πρακτικῶν σπουδῶν ἡ ὁποία περιλαμβάνει τρεῖς μαθητρίας καὶ δύο μαθητὰς καὶ προσωπικὸν 14 καθηγητῶν. Αὐτὰ ὡς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας πρέπει νὰ μελετῶνται καὶ ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας, ἵνα μὴ καταναλίσκηται εἰς μάτην καὶ χρῆμα καὶ προσωπικόν.

§220ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται.

§221Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ ἡ Ἐπιτροπὴ τῆς Δικαιοσύνης δὲν λειτουργεῖ, ἔχουν δὲ παραπεμφθῆ εἰς αὐτὴν τὰ δικαστικὰ νομοσχέδια, ἤτοι τὰ φέροντα τὸν ἀριθ. 45,82,83,84,107,110,111,112 καὶ 113 τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ νὰ κηρυχθῶσι ταῦτα κατεπείγοντα, ἵνα ἔλθωσιν εἰς συζήτησιν, διότι ἡ Ἐπιτροπὴ δὲν εἶναι πλήρης. Τὰ θέματα περὶ τῶν ὁποίων πραγματεύονται αὐτὰ τὰ νομοσχέδια εἶναι λεπτομερειακά, καὶ θὰ δυνηθῶμεν νὰ τὰ συζητήσωμεν ἐδῶ καὶ τὰ ψηφίσωμεν.

§222Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Νὰ συμπληρωθῇ ἡ Ἐπιτροπή.

§223Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Νὰ συμπληρωθῇ Ἡ Ἐπιτροπή, ἀλλ’ αὐτὰ ἄς κηρυχθῶσι κατεπείγοντα.

§224ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Συνέλευσις ὅπως κηρυχθῶσι κατεπείγοντα τὰ ἑξῆς νομοσχέδια; 1) Περὶ ἀποδοχῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων. 2) Περὶ συντάξεως τῶν ἀποχωρούντων δικαστικῶν ὑπαλλήλων. 3) Περὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων διατάξεων. 4) Περὶ ἐκδόσεως ὀθωμανικῶν κωδίκων. 5) Περὶ ἀναθεωρήσεως τῶν εἰς τοὺς δικαστικοὺς ὑπαλλήλους ἐπιβεβλημένων πειθαρχικῶν ποινῶν. 6) Περὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ Ἀνωτάτου Δικαστικοῦ Συμβουλίου διατάξεων. 7) Περὶ καθιερώσεως βαθμοῦ ἀντιπροέδρου Πρωτοδικῶν καὶ Ἐφετῶν, καὶ 8) Περὶ τροποποιήσεως τῶν ἄρθρων 490 καὶ 530 τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας;

§225ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα. (Κηρύσσονται κατεπείγοντα.)

§226ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς Διεθνοῦς Συμβάσεως περὶ ἱδρύσεως ἐν Παρισίοις Διεθνοῦς Ἰντιστούτου τοῦ ψύχους». Ἐπ’ αὐτοῦ ὁ κ. Α. Ἀράπης ἔχει τὸν λόγον.

§227Α. ΑΡΑΠΗΣ. Λαμβάνω τὸν λόγον διὰ νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου, διότι τὸ ζήτημα ἔχει σχέσιν μεγάλην μὲ τὸ ζήτημα τῶν τροφίμων. Δι’ αὐτὸ θὰ συστήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, νὰ ἐπακολουθήσουν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο καὶ ἄλλα σχετικά. Καὶ ἄλλο τι θὰ συστήσω, νὰ ἐπιβληθῇ εἰς τὰ ἀτμόπλοια, καὶ ἰδίως τῶν ἀγόνων γραμμῶν νὰ κατασκευάσωσι εἰς μίαν γωνίαν ψυγεῖα, ἵνα διατηρῶσι τὰ τρόφιμα διότι ὁ πάγος δὲν πηγαίνει ἐκεῖ ὅπου προορίζεται, οὔτε τὸ δέκατον σώζεται, μέρος μάλιστα αὐτοῦ κλέπτεται. Ἀφ’ ἑτέρου ὑπάρχει μόνον ἕν ψυγεῖον τοῦ Κλωναρίδου, καὶ τὸ ὁποῖον καὶ τοῦτο ἐπιτάσσεται ἀπὸ τὴν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν καὶ δὲν ἀπομένει διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ κοινοῦ. Δι’ αὐτὸ μάλιστα πρέπει νὰ κατασκευασθῇ ἓν ψυγεῖον εἰς τὸν Ναύσταθμον, ὅπου ὑπάρχει καὶ προμήθεια σχετικοῦ ὑλικοῦ, δηλαδὴ τοῦ ἀναγκαιοῦντος φελοῦ, ὥστε τοῦ ἰδιωτικοῦ ἡ παραγωγὴ νὰ παραμένῃ πρὸς χρῆσιν τοῦ κοινοῦ. Αὐτὰ πρέπει πάντως νὰ γίνουν διὰ νὰ λέγωμεν καὶ ἡμεῖς ὅτι εἴμεθα Κράτος ἀνεπτυγμένον καὶ νὰ δυνάμεθα νὰ λαμβάνωμεν μέρος εἰς τὰ Ἰνστιτοῦτα, χωρὶς νὰ ἐντρεπώμεθα.

§228ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Συνέλευσις ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον;

§229ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα. (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν).

§230ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ συμπληροῦται διὰ τῶν κ.κ. Γ. Χλωροῦ καὶ Ι. Παπαλουκᾶ. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μεταβιβάσεως ἢ ὑποθηκεύσεως εἰς ἀλλοδαποὺς Ἑλληνικῶν ἐμπορικῶν πλοίων καὶ πλωτῶν ναυπηγημάτων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 1308, «περὶ Ἐμπορικῶν Χρηματιστηρίων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως ταμείου Προαγωγῆς τῆς Βιομηχανίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπιβολῆς φόρου διαμονῆς».

§231ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Αὐτὸ δὲν διενεμήθη.

§232ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐτυπώθη καὶ διενεμήθη. (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν).

§233Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τὸ «περὶ συστάσεως Ταμείου Προαγωγῆς τῆς Βιομηχανίας» παρακαλῶ νὰ παραπεμφθῇ εἰς Ἐπιτροπὴν, ἐπίσης δὲ νὰ μᾶς σταλῇ τοῦτο. Ὑπάρχουσι νομοσχέδια ψηφιζόμενα τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, τὰ ὁποῖα εἶναι συντεταγμένα ὑπὸ τοῦ προκατόχου Ὑπουργοῦ. Δὲν ὑποβάλωμεν καμμίαν ἔνστασιν ἀπαραδέκτου, ἀλλ’ ὑποβάλλω ἄλλην ἔνστασιν, διότι προχείρως τὴν ἀνακαλύπτω. Σήμερον ἦτο ἡμέρα ἐπερωτήσεων καὶ δὲν ἤμην παρασκευασμένος διὰ νομοσχέδια, ἀλλὰ βλέπω ὅτι τὸ νομοσχέδιον «περὶ συστάσεως ταμείου προαγωγῆς τῆς βιομηχανίας» ἔχει διατάξεις φορολογικὰς εἰς βάρος τῶν βιομηχανικῶν ἐπιχειρήσεων, ὡς καὶ ἕν ἄλλο νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ἀνεβλήθη πρωτήτερα. Λοιπὸν νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν δι’ ἕκαστον λεπτομερειακὸν σκοπὸν ἑκάστου Ὑπουργείου νὰ ἐπιβάλλεται φορολογία χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ ἓν σύστημα ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως προερχόμενον, διότι αὔριον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν προφανῶς θὰ ζητήσῃ νὰ ψηφίσῃ ἡ Συνέλευσις ἕνα κανονισμὸν τῶν οἰκονομικῶν πόρων τῆς χώρας, δὲν εἶναι λοιπὸν δυνατὸν ὅλα αὐτὰ τὰ λεπτομερειακὰ φορολογικὰ νομοσχέδια νὰ τύχωσι τῆς ψήφου τῆς Συνελεύσεως χωρὶς νὰ προσαρμοσθῶσι πρὸς τὸ ὅλον φορολογικὸν σύστημα τὸ ὁποῖον θὰ εἰσαγάγῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τοὺς ἁρμοδίους κ. Ὑπουργοὺς νὰ σταματήσωσι ὀλίγον εἰς τὸν δρόμον τὸν ὁποῖον ἐπῆραν.

§234Λ. ΡΟΥΦΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Κύριε συνάδελφε ....

§235Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Σεῖς δὲν εἶσθε ὑπεύθυνος. Εἶσθε κληρονόμος ἐξ ἀπογραφῆς.

§236Λ. Κ. ΡΟΥΦΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Παρακαλῶ. Ἐζήτησα πρὸ ἡμερῶν τὴν ἀναβολὴν ὅλων τῶν νομοσχεδίων τῶν σχετικῶν πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ ἔλαβον γνῶσιν αὐτῶν. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο τὸ ἔχουν ὑποδείξει πολλοὶ ἐκ τῶν βιομηχάνων.

§237Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἔχω ὑπ’ ὄψει τὸ ἑξῆς: Οἱ ἴδιοι οἱ ὁποῖοι ὑπέδειξαν τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἶναι πιθανὸν ὅτι στέργουν εἰς τὴν ἐπαύξησιν τῶν φορολογικῶν βαρῶν διὰ νὰ ληφθῇ μία πρόνοια περὶ τῆς βιομηχανίας, πρᾶγμα, διὰ τοῦ ὁποίου κατ’ ἀρχὴν εἶμαι σύμφωνος· ἀλλὰ καθ’ ἥν στιγμὴν ὑπέβαλον εἰς τὸ ὑφ’ ὑμᾶς Ὑπουργεῖον τὴν σκέψιν αὐτὴν δὲν ἦσαν ἐν γνώσει τὶ σκέπτεται ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν περὶ αὐτῶν τῶν κυρίων. Αὔριον λοιπὸν εἶναι δυνατὸν χάριν τοῦ δημοσίου ταμείου πλέον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ θελήσῃ νὰ ἐπιβάλῃ φορολογίαν ἐπ’ αὐτῶν. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ σταματήσετε ἤ νὰ ἐλαττώσετε τὴν φορολογικὴν κλίμακα. Διὰ τοῦτο συνιστῶ διὰ τὴν τάξιν τῶν πραγμάτων τὰ ζητήματα τὰ Οἰκονομικὰ νὰ ἔλθωσιν ἐν συνδυασμῷ.

§238ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ψηφίζεται τὸ νομοσχέδιον. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μεταρρυθμίσεως διατάξεών τινων τοῦ Ὀργανισμοῦ τῆς Κεντρικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης διατάξεως εἰς τὸν νόμον 2131 περὶ τοῦ τρόπου τῆς πληρωμῆς τῶν ἀποδοχῶν τῆς Ναυτικῆς Βρεττανικῆς ἀποστολῆς». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκτελέσεως ὑδροηλεκτρικῆς ἐγκαταστάσεως ἐν τῇ πόλει Πατρῶν ὑπὸ τοῦ δήμου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως φόρου ἐπὶ τοῦ καταναλισκομένου ταμβάκου»· (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Λύεται ἡ συνεδρίασις, ἵνα ἐπαναληφθῇ αὕτη τὴν 5ην μ.μ. αὔριον. (Ὥρα 8. 45′ μ. μ.).