1922.03.10

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 66η

Πέμπτη, 10ης Μαρτίου 1922

Προεδρία κ. Κ. ΑΡΓΑΣΑΡΗ ΛΟΜΒΑΡΔΟΥ

(Ὥρα 5. 50′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Συνέλευσιν τὰ ἑξῆς: Ὁ κ. Δημήτριος Τηλιόπουλος ὑποβάλλει νέον τύπον ἀπεικονίσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Στέμματος. Ὁ Πρόεδρος ἐπιτροπῆς παθόντων Θεμιστοκλῆς Ταβουλάρης παρακαλεῖ ὅπως ἑρμηνευθῇ σαφέστερον τὸ ἄρθρον 1 τοῦ νόμου 2613 «περὶ ἀποζημιώσεως τῶν παθόντων», ἵνα καταστῇ δυνατὴ ἡ ἐξακρίβωσις τῶν στοιχείων περιουσίας καὶ ἐκ ταύτης νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ δικαία ἑρμηνεία διὰ τὴν ἀπονομὴν τῆς ἀποζημιώσεως.

§3Χ. ΜΗΤΣΟΠΟΥΛΟΣ. Καλὸν θὰ ἦτο, κύριε Πρόεδρε, νὰ τυπωθῇ ἡ ἀναφορὰ αὐτή, ἵνα λάβῃ γνῶσιν ἡ Συνέλευσις.

§4Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως εἶναι ἀνάγκη νὰ τυπωθῇ, διότι τὰ θέματα ἐπὶ τῶν ὁποίων ὑπάρχει ἀνάγκη ἑρμηνείας καθορίζονται ἐν τῇ ἀναφορᾷ.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ τυπωθῇ. Ὁ Λαϊκὸς Πολιτικὸς Σύλλογος Βόλου θλίβεται διὰ τὴν στάσιν πληρεξουσίων τινων τῆς ἐπαρχίας του πρὸς ἀνατροπὴν τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ Χρυσῆ χήρα Φωτίου Ξηρουδάκη ζητεῖ ὅπως τῇ χορηγηθῇ σύνταξις. Κατώτεροι δικαστικοὶ ὑπάλληλοι Πρεβέζης, Λευκάδος, Σύρου καὶ Πύργου παρακαλοῦσι τὴν Συνέλευσιν ὅπως ἐπισπευθῇ ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου τοῦ ἀφορῶντος τὴν βελτίωσίν των. Οἱ διδασκαλικοὶ Σύλλογοι Κύμης, Βερροίας, Λέσβου, Σαράντα Ἐκκλησιῶν, Κεφαλληνίας, Ἀνδριανουπόλεως, Αἰγίου, Τραγαίας, Καστορίας καὶ Μελιγαλᾶ παρακαλοῦσι τὴν Συνέλευσιν ὅπως προβῇ εἰς ψήφισιν νομοσχεδίου βελτιοῦντος τὴν θέσιν των. Ὁ κ. Κ. Γεωργαντόπουλος, πληρεξούσιος Δράμας, ζητεῖ παρὰ τῆς Συνελεύσεως μηνιαίαν ἄδειαν ἀπουσίας διὰ τὸ ἐξωτερικόν. Ἡ Συνέλευσις ἐγκρίνει τὴν παροχὴν ἀδείας;

§6ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἄδεια χορηγεῖται. Ὁ πληρεξούσιος Κυκλάδων κ. Π. Ρεδιάδης ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ καθορισμοῦ τοῦ μισθοῦ πάντων τῶν Δημοσίων ὑπαλλήλων, ὡς καὶ τῶν συντάξεων, περιθάλψεων κλπ.». Οἱ πληρεξούσιοι Κυκλάδων κ. κ. Π. Ρεδιάδης Β. Μαρκεζίνης ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ἐδαφίου 9 τοῦ ἀριθ. 2 τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀπονομῆς συντάξεως ἕνεκα Στρατιωτικῆς ἢ Ναυτικῆς ὑπηρεσίας». Ὁ κ. Π. Πρωτοπαπαδάκης (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ ἀφομοιώσεως τῶν μισθῶν τῶν Νομικῶν Συμβούλων πρὸς τοὺς τῶν Ἀρεοπαγιτῶν». Ὁ πληρεξούσιος κ. Ι. Κούσουλας ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ προσθήκης ἄρθρου 5ου εἰς τὸ σχέδιον νόμου «περὶ διορισμοῦ 50 ὑποτρόφων κλπ.». Ὁ πληρεξούσιος κ. Ν. Βλιάμος ὑποβάλλει τροπολογίαν εἰς τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἀποδοχῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων». Οἱ Ὑπουργοὶ κ. κ. Γ. Μπαλτατζῆς τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ Π. Πρωτοπαπαδάκης τῶν Οἰκονομικῶν ὑποβάλλουσι σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἄρθρου 8ου τῆς συμφωνίας μεταξὺ τῆς Ἑλληνικῆς καὶ τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως περὶ τῶν ἐν Ἑλλάδι Βρεττανικῶν στρατιωτικῶν νεκροταφείων».

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

§8Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως νὰ κάμω μίαν ἀνακοίνωσιν χωρὶς νὰ προκαλέσω συζήτησιν.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὡς γνωρίζετε δὲν ἐπιτρέπονται κατὰ τὸν Κανονισμὸν ἐρωτήσεις ἐκτὸς τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§10Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Εἶναι ἐπεῖγον τὸ ζήτημα.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν ἐπιμένετε πρέπει νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψιν ὅτι ὁ κ. Τσουκαλᾶς ὑπέβαλλεν ἔγγραφον αἴτησιν νὰ τῷ δοθῇ ἡ ἄδεια νὰ λάβῃ τὸν λόγον, ἑπομένως πρέπει νὰ προτιμηθῇ.

§12Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἐπεθύμουν νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἐὰν τὰ γραφέντα εἰς ἑσπερινὴν Ἐφημερίδα, περὶ ὑποβολῆς διακοινώσεως ἐκ μέρους τῶν Μ. Δυνάμεων ἐν σχέσει πρὸς ἀνακωχὴν ἔχονται ἀκριβείας. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις νομίζει ὅτι δὲν πρέπει νὰ προβῇ εἰς ἀνακοίνωσιν, ἀποσύρω τὴν πρότασιν.

§13Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Σήμερον τὴν μεσημβρίαν διὰ συλλογικοῦ διαβήματος οἱ ἐνταῦθα Πρέσβεις τῆς Γαλλίας, Μ. Βρεττανίας καὶ Ἰταλίας ἀνεκοίνωσαν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν διὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν ὅτι ἡ ἐν Παρισσίοις διάσκεψις ὡς πρῶτον μέτρον τὸ ὁποῖον νομίζει, ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ εἶναι ἡ σύναψις ἀνακωχῆς τῆς ὁποίας ἀνεκοίνωσαν καὶ τοὺς ὅρους. Τὴν πρότασιν ταύτην ἡ Κυβέρνησις μελετᾷ.

§14Κ. ΤΣΙΤΣΕΛΙΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε· κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 8ης Μαΐου ἀνεκοινώθη ἀναφορὰ τοῦ ἐμπόρου Θεοδώρου Σάφου καθαπτομένου τηλεγραφικοῦ ὑπαλλήλου τοῦ Τηλεγραφείου Πολυγύρου. Ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς ταύτης ἐνεγράφην διὰ νὰ ὁμιλήσω, ἀλλὰ δὲν τὴν βλέπω ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἀναφορὰ αὕτη ἀπεσύρθη ἀπὸ τὸν ὑποβάλλοντα αὐτὴν καὶ διὰ τοῦτο δὲν ἀναγράφεται.

§16Κ. ΤΣΙΤΣΕΛΙΚΗΣ. Ἀπεσύρθη διότι ἀπηυθύνετο κατὰ ἐντιμοτάτου ὑπαλλήλου.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Χατζηγεωργίου ἐπὶ ὑπομνήματος ἀντιπροσώπου τῶν διδασκαλικῶν συλλόγων.

§18Γ. ΧΑΤΖΗΓΕΩΡΓΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, αὐτὴ ἡ ἐπισκόπησις τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἐγγεγραμμένων κυρίων πληρεξουσίων εἰς τὴν προκειμένην αἴτησιν τῶν διδασκαλικῶν συλλόγων, καὶ τὰ διαμειφθέντα πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ἀρκοῦν διὰ νὰ πείσουν πάντα, ὅτι ἔχομεν ἀναγνωρίσει εἰς ποῖον σημεῖον ἔχει φθάσει ἡ διδασκαλικὴ κρίσις, ἡ πρὸ πολλοῦ ἀρξαμένη ἀλλὰ ἐπὶ τὰ χείρω ὁσημέραι βαίνουσα. Ἄλλοτε οἱ δημοδιδάσκαλοι ἐξελιπάρουν δι’ ὑπομνημάτων τὴν ἀντίληψιν τῆς Πολιτείας, ἐὰν ὅμως ρίψωμεν ἕν βλέμμα εἰς ἕν ἐκ τῶν τμημάτων τῶν αἰτημάτων τὰ ὁποῖα ἔχουν ὑποβληθῆ εἰς τὸ Προεδρεῖον θὰ εἴδωμεν ὅτι ἡ κατάστασις τῶν δημοδιδασκάλων ἔχει φθάσει εἰς τὸ ἀπροχώρητον. Πρέπει νὰ δηλώσωμεν σαφῶς πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἀναφέρει ἐκ τῶν ὑπομνημάτων τούτων, ὅτι ἡ παραμονὴ ἡμῶν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ ἀποτελεῖ δι’ ἡμᾶς κακοήθειαν ἔχοντες ὑποχρεώσεις ἀπέναντι τῶν οἰκογενειῶν μας. Λέγοντες δὲ τοῦτο ἡμεῖς οἱ Ἱεροφάνται τοῦ Ἔθνους ἐννοοῦμεν ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ πρόνοια, ὅπως δυνηθῶμεν νὰ χορηγήσωμεν τὸν ἄρτον εἰς τὰς οἰκογενείας μας. Εἶναι ἆραγε τόσον τραγικὴ ἡ θέσις των, ὥστε νὰ ἀναφέρωσι ταῦτα; Δὲν χρειάζεται μοὶ φαίνεται συζήτησις πολλή. Ἀρκεῖ κανεὶς νὰ παραβάλῃ τὸ μισθολόγιον τῶν δημοδιδασκάλων ὄχι πρὸς τοὺς μισθοὺς ὑπαλλήλων ἐπιχειρήσεων ἰδιωτικῶν, εἴτε ἄλλων κρατικῶν ὑπηρεσιῶν, ἀλλὰ πρὸς τοὺς μισθοὺς κλητήρων, πρὸς τοὺς μισθοὺς διανομέων. Δημοδιδάσκαλος καὶ γίνεται τοιοῦτος τελειόφοιτος τοὐλάχιστον τῆς πρώτης ἢ δευτέρας τάξεως γυμνασίου, φοιτήσας τοὐλάχιστον τρία ἢ τέσσαρα ἔτη εἰς τὸ διδασκαλεῖον, λαμβάνει τὸν μέγαν μισθὸν τῶν 260 δραχμῶν μηνιαίως, ἐνῶ κοινὸς κλητὴρ ἢ διανομεὺς ταχυδρομείου τὸ πρῶτον διοριζόμενος ἐκτὸς τῶν πουρμπουὰρ παίρνει 260 δρχ. μηνιαίως. Ταξινόμος δὲ πρώτης τάξεως, τελειόφοιτος μόνον τοῦ δημοτικοῦ σχολείου παίρνει δρχ. 200. Προσωρινὸς δημοδιδάσκαλος ἐν ταῖς Νέαις Χώραις, δηλαδὴ τελειόφοιτος Γυμνασίου παίρνει μισθὸν 200 δραχ. Ἀρχικλητὴρ τῶν Ὑπουργείων, δηλαδὴ μὲ γνώσεις τὴν ἀνάγνωσιν καὶ γραφήν, παίρνει 220 δραχμὰς μηνιαίως. Εἷς ὑποδιδάσκαλος τρίτης τάξεως τελειόφοιτος διδασκαλείου παίρνει 160 δραχμὰς μηνιαίως, ἐνῶ κλητὴρ τρίτης τάξεως παίρνει 180 δραχμὰς. Μία δημοδιδασκάλισσα πρώτης τάξεως παίρνει 220 δραχμὰς, ἐνῶ μία πρώτης τάξεως τηλεφωνήτρια παίρνει 245 δραχμὰς. Ὑποδιδάσκαλος προσωρινὸς ἐν ταῖς Νέαις Χώραις 120 δραχμὰς, ὁ κλητὴρ δὲ τοῦ ἐπιθεωρητοῦ 120 δραχμὰς. Ὅλα αὐτὰ μᾶς πείθουν ὅτι βεβαίως εἶναι φυσικῶς καὶ ἀνθρωπίνως ἀδύνατον νὰ παραμένουν οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, μὲ τοὺς μισθοὺς αὐτοὺς εἰς τὴν ὑπηρεσίαν καὶ ἕκαστος δυνάμενος νὰ μετέλθῃ καὶ ἄλλο ἐπάγγελμα τρέπεται εἰς ἄλλο βιοποριστικὸν τοιοῦτον, διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ ζήσῃ. Θὰ εὑρεθῶμεν λοιπὸν εἰς τὴν θέσιν νὰ ἴδωμεν ἑρμητικῶς κεκλεισμένα τὰ σχολεῖα ἤ σκελετώδεις τινὰς ἀνθρωπίνας ὑπάρξεις μόνον παραμενούσας ὡς μὴ δυναμένας νὰ κάμωσι ἄλλην ἐργασίαν ἤ περιμενούσας νὰ συμπληρώσωσι τὰ ἔτη τῆς συντάξεών των. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλεται, καίτοι ἡ Κυβέρνησις βεβαίως εὑρίσκεται εἰς οἰκονομικὰς δυσχερείας, εἶναι ὄχι βεβαίως νὰ προλάβωμεν, διότι αὐτὸ δὲν προλαμβάνεται, προτοῦ προβῶμεν εἰς τὴν ὅλην ἀνακαίνισιν τῶν τῆς ἐκπαιδεύσεως, νὰ φροντίσωμεν μὲ κάθε τρόπον νὰ βελτιώσωμεν τοὺς μισθοὺς τῶν διδασκάλων, διότι ἄλλως θὰ εὑρεθῶμεν εἰς τὴν δυσάρεστον θέσιν καὶ μὲ διπλασίους μισθοὺς νὰ ζητῶμεν διδασκάλους καὶ νὰ μὴ εὑρίσκωμεν. Ἐὰν δὲ διὰ κάθε Κράτος εἶναι ἀπαραίτητοι οἱ δημοδιδάσκαλοι, δι’ ἡμᾶς οἱ ὁποῖοι ἔχομεν νὰ παίξωμεν τόσον σπουδαῖον πρόσωπον εἰς τὴν Ἀνατολὴν καὶ νὰ μορφώσωμεν νέους ὑστεροῦντας εἰς τὴν Ἐθνικὴν συνείδησιν καὶ γλῶσσαν, ἐπιβάλλεται νὰ δώσωμεν μεγαλυτέραν σημασίαν εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο.

§19Κ. ΠΟΛΥΓΕΝΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Εἰς τὸν ἀξιότιμον πληρεξούσιον ἀπαντῶ ὅτι τὰ τηλεγραφήματα τὰ ὁποῖα ἔλαβεν ἐκεῖνος τὰ ἐλάβομεν καὶ ἡμεῖς. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχω νὰ δηλώσω εἰς τὴν Συνέλευσιν εἶναι τοῦτο. Ἀφ’ ἧς ἡμέρας ἀνέλαβον τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας κατεῖδον ἀμέσως τὴν σπουδαιότητα τοῦ ζητήματος τοῦ διδασκαλικοῦ. Εἶναι μέγα τὸ ζήτημα αὐτὸ τῶν διδασκάλων τῆς ὅλης ἐκπαιδεύσεως, καὶ ἰδίως τῶν δημοδιδασκάλων. Ἐπειδὴ δὲ ἡ ῥιζικὴ λύσις αὐτοῦ δὲν εἶναι εὔκολος, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἡ ὑλικὴ ἐνίσχυσις τῶν δημοδιδασκάλων εἶναι ἐπιβεβλημμένη καὶ ἐπείγουσα, ἔλαβα τὴν ἀπόφασιν, ὅπως ἐντὸς τῶν πρώτων ἡμερῶν τῆς προσεχοῦς ἑβδομάδος, ἴσως μέχρι τῆς Τρίτης ἢ Τετάρτης, νὰ ὑποβάλω εἰδικὸν νομοσχέδιον εἰς τὴν Συνέλευσιν σκοποῦν τὴν ὑλικὴν ἐνίσχυσιν τῶν δημοδιδασκάλων, ἀναλόγως τοῦ μέτρου τῶν δυνάμεων τῶν οἰκονομικῶν τοῦ Κράτους. Ἐν συνεχείᾳ δὲ εἶτα δι’ ἄλλων νομοσχεδίων νὰ ἐνισχύσωμεν αὐτοὺς καὶ ἠθικῶς, διότι καὶ ἡ ἄποψις αὕτη εἶναι σπουδαῖα καὶ ἴσως σπουδαιοτέρα τῆς ἄλλης. Αὐτὰ εἶχον νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Συνέλευσιν πρὸς ἀπάντησιν τοῦ τε ἐρωτήσαντος καὶ τῶν λοιπῶν συναδέλφων οἵτινες ἐν τῇ ὑπὸ συζήτησιν ἐρωτήσει των τοιαύτας ζητοῦσι πληροφορίας περὶ τοῦ σπουδαιοτάτου τούτου ζητήματος.

§20ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Πολὺ καλά, πολὺ καλά.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Περιττεύουν ὅλα τὰ ἄλλα. Ὁ κ. Γερμανὸς ἔχει τὸν λόγον.

§22Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, μετὰ τὰς δηλώσεις τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας, δὲν ἔχομεν νὰ προσθέσωμεν τι, ἵνα δι’ ἐπιχειρημάτων ἀποδείξωμεν τὴν τραγικὴν θέσιν τῶν δημοδιδασκάλων. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχω νὰ εἴπω εἶναι τὸ ἑξῆς, ὅτι ἂν ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Συνέλευσις ἐκ παραλλήλου ἔλυσαν τὸ ζήτημα τὸ δικαστικὸν θὰ λύσωσι καὶ τὸ διδασκαλικόν. Θὰ εἶναι μεγάλη τιμὴ καὶ δόξα δι’ αὐτὰς καὶ τίποτε ἄλλο ἐὰν δὲν κάμνωσι, ἀλλὰ νὰ τὸ λύσωσι ῥιζικῶς, διότι ἐξ αὐτῶν τῶν δύο κλάδων ἐξαρτᾶται ἡ πρόοδος καὶ ἡ εὐημερία τῆς χώρας.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ξ. Μαυρομμάτης ἔχει τὸν λόγον.

§24Ξ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Ἡ ζωτικότης ἡ ἐπιδεικνυομένη ὑπὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους, ὀφείλεται κατὰ τὸ πλεῖστον εἰς τοὺς διδασκάλους. Συνιστῶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας ὅπως υἱοθετήσῃ τὸ ὑπόμνημα τῶν δημοδιδασκάλων καὶ καταθέσῃ νομοσχέδιον εἰς τὴν Ἐθνικὴν Συνέλευσιν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὑπομνήματος τούτου.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Παπαζαχαρίου ἔχει τὸν λόγον.

§26Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, βεβαίως δὲν εἶναι ἀνάγκη πλέον νὰ προσπαθῶμεν διὰ λόγων νὰ παρατείνωμεν τὴν ἀδημονίαν τῶν διδασκάλων, ὑποσχόμενοι διαρκῶς χωρὶς καὶ νὰ φέρωμεν κἄτι τι πρακτικόν. Ἡ ἀνακοίνωσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας ὅτι μέλλει τάχιστα νὰ φέρῃ εἰς τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου θὰ παράσχῃ προσωρινὴν ἀνακούφισιν εἰς τοὺς δημοδιδασκάλους, μοὶ φαίνεται, ὅτι δὲν θεραπεύει τὸ κακόν. Ἤθελα παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ ὑποβάλῃ νομοσχέδιον διὰ νὰ θεραπευθῇ ἅπαξ διὰ παντὸς τὸ διδασκαλικὸν ζήτημα διότι διὰ τῶν ἡμιμέτρων δὲν θὰ συγκεντρώσωμεν τοὺς δημοδιδασκάλους.

§27Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν θεραπεύεται τὸ κακόν πῶς;

§28Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Εἶπον ὅτι εἶμαι ἐναντίον τῶν ἡμιμέτρων.

§29Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐὰν εἶσθε ὑμεῖς ἐναντίον τῶν ἡμιμέτρων ἐγὼ εἶμαι δεκάκις περισσότερον ἐναντίον αὐτῶν. Ἀλλ’ ἔχετε ὑπομονὴν νὰ ὑποβληθῶσι τὰ μέτρα.

§30Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Ἐκεῖ θὰ καταλήξω. Εἶμαι κατ’ ἀρχὴν ἐναντίον τῶν ἡμιμέτρων, ἐπιφυλάσσομαι δὲ νὰ ἐκφράσω τὴν γνώμην μου.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Πετρακάκος ἔχει τὸν λόγον.

§32Δ. ΠΕΤΡΑΚΑΚΟΣ. Καὶ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἐδήλωσαν ὅτι θὰ λάβωσι μέτρα διὰ τοὺς δημοδιδασκάλους, οἱ ὁποῖοι ὑπῆρξαν οἱ πρῶτοι φορεῖς τοῦ πολιτισμοῦ. Ἔχω πεποίθησιν ὅτι θὰ ληφθῶσι μέτρα ὑπὲρ αὐτῶν.

§33Ν. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας ὅπως ἐπισπεύσῃ τὴν ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου.

§34Χ. ΚΑΡΡΑΣ. Καὶ ἐγὼ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἐπισπεύσῃ τὴν ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου, διότι ἐὰν διαιωνισθῇ αὐτὴ ἡ κατάστασις θὰ παραιτηθῶσι τῆς θέσεώς των.

§35Δ. ΚΑΖΑΚΗΣ. Τὴν αὐτὴν εὐχὴν ὑποβάλλω ὅπως ἐπισπεύσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τὴν ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου διότι ἀρκετὰ ἐτράφησαν οἱ δημοδιδάσκαλοι μὲ ὑποσχέσεις. Πρέπει νὰ γνωρίζῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι εὑρισκόμεθα πρὸ ἀποφάσεων τῶν δημοδιδασκάλων.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Φλῶρος ἔχει τὸν λόγον.

§37Π. ΦΛΩΡΟΣ. Τὸ ἔργον τῶν δημοδιδασκάλων, κ. Πρόεδρε, εἶναι κατ’ ἐξοχὴν πνευματικόν, δὲν εἶναι δὲ ὁρατὴ ἡ ἐργασία αὐτῶν. Ὁ δημοδιδάσκαλος θὰ ἐργάζεται καλλίτερον ὅταν καὶ ὁ ἐντερικὸς σωλὴν ἐργάζεται καλῶς. Πρέπει διὰ νὰ ἔχῃ ὄρεξιν καλὴν διὰ νὰ ἐργασθῇ νὰ πληρώνηται καλῶς. Εἰς τὰ Ἰωάννινα εἴχομεν ἕνα καθηγητήν, ὁ ὁποῖος ἐνῷ ἐλάμβανε 100 εἰκοσάφραγκα εἶχεν ὑποβιβασθῆ κατόπιν εἰς 45 εἰκοσάφραγκα, ἔλεγε δὲ εἰς τοὺς μαθητὰς ὅτι ὅταν ἔπερνα 100 ναπολεόνια σᾶς ἔκαμνον μάθημα δι’ ἑκατόν, τώρα ποῦ λαμβάνω 45 ναπολεόνια, σᾶς κάμνω μάθημα διὰ 45 ναπολεόνια. Πρέπει νὰ ἔχῃ τοῦτο ὑπ’ ὄψει του ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας καὶ πρέπει νὰ δώσῃ περισσότερα ὅσον τὸ δυνατόν, διότι ἐξ αὐτῶν ἐξαρτῶνται οἱ στρατιῶται τοῦ μέλλοντος. Αὐτοὶ θὰ τονώσωσι αὐτοὺς πνευματικῶς.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Παπαποστόλου ἔχει τὸν λόγον.

§39Α. ΠΑΠΑΠΟΣΤΟΛΟΥ. Δὲν θὰ ἐλάμβανον τὸν λόγον ἐὰν δὲν ἤθελον νὰ δράξωμαι τῆς εὐκαιρίας ὅπως προτείνω εἰς τὴν Συνέλευσιν μίαν πρωτότυπον ἰδέαν καὶ ὀλίγον τολμηράν, σχετικὴν ὅμως μὲ τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν. Μεθ’ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν ἔπρεπε νὰ προσθέσω οὐδεμίαν λέξιν, ἀναμένων τὰ νομοσχέδια του διὰ τὴν συγκέντρωσιν τοῦ προσωπικοῦ τῶν δημοδιδασκάλων καὶ διὰ τὴν πρόσληψιν νέου προσωπικοῦ. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ ὑποβάλλω πρότασιν, ἡ ὁποία συνίσταται εἰς τοῦτο, εἰς τὸ ὅτι ἔχομεν δημοδιδασκάλους παρὰ πολλοὺς ἐκτὸς ὑπηρεσίας, ἔχομεν δὲ δημοδιδασκαλίσσας χιλιάδας, αἱ ὁποῖαι κατέλαβον διαφόρους θέσεις εἰς τὰ διάφορα Ὑπουργεῖα. Εἶναι ἀδύνατον νὰ γίνῃ ἡ συμπλήρωσις τῶν δημοδιδασκάλων. Ἡ πρότασις ὑποβάλλεται εἰς ἐμὲ ἐκ μέρους τῆς ὑπαίθρου χώρας, ὁ λαὸς δὲ τῆς ὑπαίθρου χώρας ἔχει τὴν ἀξίωσιν νὰ μὴ μένωσι τὰ παιδιά του χωρὶς διδασκάλους. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωμεν δημοδιδασκάλους ἐὰν δὲν ἔχωμεν νομοθετικὰ μέτρα, διὰ τῶν ὁποίων θὰ στείλωμεν εἰς τὰ χωριὰ τοὺς δημοδιδασκάλους. Πρέπει νὰ ἀπολυθῶσιν ὅλοι οἱ ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι ἔχωσιν ὡς προσόντα δημοδιδασκάλου ἢ δημοδιδασκαλίσσης, ἀφοῦ ἐνισχυθῶσιν ὑλικῶς καὶ ἠθικῶς, νὰ κεντριθῇ ἡ φιλοτιμία αὐτῶν διὰ νομοθετημάτων ὅπως ὑπηρετήσωσι τὴν πατρίδα. Νὰ εἰσαγάγῃ λοιπὸν νομοσχέδιον ἡ Κυβέρνησις καὶ τότε θὰ ἔχωμεν οἰκονομίαν 2000 καὶ πλέον δημοδιδασκάλων. Παρακαλῶ νὰ καταθέσῃ ἕκαστος τῶν κ.κ. Ὑπουργῶν πίνακα, πόσους ὑπαλλήλους ἔχει ἕκαστος εἰς τὸ Ὑπουργεῖον μὲ πτυχίον δημοδιδασκάλου ἢ δημοδιδασκαλίσσης, διὰ νὰ εὕρωμεν τὸν ἀριθμὸν τῶν δημοδιδασκάλων οἱ ὁποῖοι ὑπάρχουσιν. Ἐπίσης ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας παρακαλεῖται νὰ πληροφορήσῃ τὴν Συνέλευσιν καὶ νὰ καταθέσῃ σημείωμα ἐμφαῖνον πόσοι εἶναι οἱ δημοδιδάσκαλοι, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον κατὰ τὴν τελευταίαν τοὐλάχιστον πενταετίαν δίπλωμα.

§40Κ. ΠΟΛΥΓΕΝΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Κεναὶ θέσεις δημοδιδασκάλων καὶ δημοδιδασκαλισσῶν ὑπάρχουσι 2000. Εἰς τὸ ὑποβληθησόμενον νομοσχέδιον λαμβάνεται πρόνοια περὶ συμπληρώσεως αὐτῶν.

§41Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι ὅτι ἡ παραδοχὴ γυναικῶν εἰς δημόσια γραφεῖα καὶ Ὑπουργεῖα ἀποτελεῖ μείωσιν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν διδασκάλων, διότι καταγίνονται νὰ γίνωσι δακτυλογράφοι.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Βιτάλης ἔχει τὸν λόγον.

§43Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Τὸ ἐνδιαφέρον τῶν ἀξιοτίμων πληρεξουσίων ὅσον ἀφορᾷ τὸ σπουδαιότατον τοῦτο ζήτημα τὸ εὑρίσκω δεδικαιολογημένον. Ὅταν, κύριοι, ἐγένετο ἡ νίκη κατὰ τὸν Γαλλογερμανικὸν πόλεμον τοὺς πρώτους τοὺς ὁποίους συνεχάρη ὁ Μόλτη ἦσαν οἱ δημοδιδάσκαλοι, διότι αὐτοὶ διέπλασαν τὴν ψυχὴν τῶν Γερμανοπαίδων. Σήμερον, κύριοι, καθ’ ἣν στιγμὴν τὰ οἰκονομικὰ τῆς χώρας ἡμῶν εὑρίσκονται εἰς τὸ γνωστὸν σημεῖον, νομίζω ὅτι ἐπιβάλλεται εἰς ἡμᾶς νὰ ὑποδείξωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τοὺς πόρους διὰ τῶν ὁποίων θὰ δυνηθῶμεν νὰ ἀναδιοργανώσωμεν τὸ ὄντως εἰς ἀθλίαν κατάστασιν αὐτὸ Σῶμα. Τὸ ποιὸν τῶν δημοδιδασκάλων εἶναι ἀπὸ πάσης συζητήσεως ἄριστον. Τὸ θέμα ἔθηξεν ἀρκετὰ ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἰωαννίνων συνάδελφος, ἀλλὰ ποῖα εἶναι τὰ μέσα διὰ τῶν ὁποίων θὰ δυνηθῶμεν ν’ ἀνταποκριθῶμεν εἰς ὅλας αὐτὰς τὰς ἀπασχολήσεις; Δὲν ἔχομεν τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ θαυμάσωμεν μίαν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ ὁ ὁποῖος εἶναι εἰς θέσιν νὰ κρίνῃ ἄν ὁ διδάσκαλος εἶναι ὀρθὸν νὰ βασανίζεται ἀπὸ πρωΐας μέχρις ἑσπέρας μὲ αὐτὸν τὸν μισθόν. Πλὴν ἵνα ὑποβοηθήσωμεν καὶ ἡμεῖς θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μᾶς πληροφορήσῃ πρὸ τῆς καταθέσεως τῶν φορολογικῶν νομοσχεδίων, πόσα ἐπὶ τοῖς ἑκατὸν εἰς τὰ Κράτη τόσον τὰ μεγάλα, καθὼς καὶ εἰς τὰ μικρά, πληρώνει τὸ εἰσόδημα. Μόνον, κύριοι, ἄν λάβωμεν ὡς βάσιν τὸ ἀνώτατον ὅριον τῆς φορολογίας ταύτης, μόνον λέγω διὰ τούτων τῶν μέτρων εἶναι δυνατὸν ν’ ἀντεπεξέλθωμεν εἰς τὰς ἀπολύτως ἀναγκαίας ἀνάγκας. Μόνον διὰ τῶν μέτρων τούτων θὰ δυνηθῶμεν νὰ δώσωμεν ψυχὴν εἰς τοὺς διδασκάλους οἱ ὁποῖοι βασανίζονται διὰ νὰ δυνηθοῦν καὶ αὐτοὶ ὄχι μόνον νὰ διαπλάσουν τὴν ψυχὴν ἀλλὰ καὶ τὸν νοῦν τῶν Ἑλλήνων ἐκείνων οἱ ὁποῖοι εἶναι προωρισμένοι ἵνα καθέξωσιν τὰς θέσεις τὰς ὁποίας σήμερον ἐπαξίως κατέχετε. Ἐνεθυμήθημεν, κύριοι, τοὺς λόγους τοῦ τελευταίου Πρωθυπουργοῦ τῆς Γαλλίας Φρασσινὲ καθ’ ἣν στιγμὴν μέγας ἀριθμὸς πολιτῶν παρήλασε πρὸ τοῦ Κοινοβουλίου καὶ ἐζήτει ἀτέλειαν τῶν οἴνων τῆς Ἰταλίας ἵνα συσφυγχθῶσιν οἱ δεσμοὶ οἱ ὁποῖοι εἶχον χαλαρωθεῖ καὶ εἶπε: κύριοι ἔχωμεν ἀνάγκην χρημάτων. Δεύτερον μέτρον τὸ ὁποῖον δύναται νὰ κάμῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶναι ἡ κατάλυσις τῶν περιττῶν θέσεων τῶν ἐπιθεωρητῶν τηλεγράφων καὶ ταχυδρομείων, τὴν κατάλυσιν διευθυντῶν τμημάτων καὶ τμηματαρχῶν, τὴν κατάλυσιν τόσων περιττῶν θέσεων ποιούμενος ἀρχὴν ἀπὸ αὐτὸ τοῦτο τὸ Κοινοβούλιον, ἀπὸ αὐτὸ τοῦτο τὸ προσωπικὸν τῆς Βουλῆς τὸ ὁποῖον ὅταν μὲν ἦτο ἐν τῇ ἀρχῇ ὁ ἀξιότιμος κύριος ἀρχηγὸς τῶν Βενιζελικῶν ἦσαν Βενιζελικοὶ ὅταν ἦλθεν ὁ Γούναρης ἔγιναν Γουναρικοί, μόλις ἡ ψηφοφορία τὴν ἑσπέραν προχθὲς ἤρχισε ν’ ἀποδεικνύει τὴν μεταβολὴν, ἐγύρισαν Στρατικοί.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Βλιάμος ἔχει τὸν λόγον.

§45Ν. ΒΛΙΑΜΟΣ. Μετὰ τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας ἐπὶ τοῦ σπουδαιοτάτου τούτου ζητήματος δὲν ἔχω τίποτε νὰ προσθέσω παρὰ νὰ εὐχαριστήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν διὰ τὸ ἐνδιαφέρον μὲ τὸ ὁποῖον ἐπελάβετο τοῦ τοιούτου ζητήματος πρὸς πλήρη ἱκανοποίησιν τῶν ἀναμορφωτῶν τῶν Ἑλληνοπαίδων οἱ ὁποῖοι εἶναι οἱ διδάσκαλοι.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μπακάλμπασης ἔχει τὸν λόγον.

§47Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Εὑρίσκομαι ἐν ἀναμονῇ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§48Ι. ΑΝΤΩΝΙΑΔΗΣ. Αἱ δηλώσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἐνεθάρρυναν ἅπαντας ἡμᾶς καὶ περιμένομεν τὰ μέτρα καὶ οὐχὶ τὰ ἡμίμετρα, δηλαδὴ θὰ πρόκειται οὐχὶ περὶ ἡμιμέτρων ἀλλὰ περὶ ὁλοκληρωτικῶν μέτρων καὶ πρόκειται ν’ ἀνακουφισθῇ ὅλος ὁ κλάδος ὁ ὁποῖος περιμένει ἐναγωνίως ἀπὸ τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν.

§49Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Προκειμένου περὶ νομοσχεδίων τὰ ὁποῖα θὰ ὑποβληθοῦν μετὰ 2–3 ἡμέρας καὶ θὰ τυπωθοῦν καὶ θὰ διανεμηθοῦν καὶ θὰ συζητηθοῦν, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ζητοῦμεν νὰ εἴπωμεν ἀοριστολογίας πῶς θὰ εἶναι· θὰ εἶναι ὅπως θὰ εἶναι, καὶ θὰ συζητήσωμεν ὅπως θὰ εἶναι καὶ θὰ ἴδωμεν ἄν εἶναι καλά.

§50Ι. ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ. Καθῆκον....

§51Δ. ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐγενικεύθη. Ζητῶ καὶ ἐγὼ τὸν λόγον.

§52Δ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Ἢ νὰ περιορισθῇ ἤ νὰ γενικευθῇ ἡ συζήτησις.

§53Ι. ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ τὰ δίκαια τῶν δημοδιδασκάλων.

§54ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Ὅλοι τὰ συνιστῶμεν, ὅλοι.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἔληξε. Ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν ἐργατῶν λιμένος Πειραιῶς ὁ κ. Δ. Παναγιώτου ἔχει τὸν λόγον.

§56Δ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Κύριοι πληρεξούσιοι, ἔχει ὑποβληθῆ μία ἀναφορὰ ὑψίστης σοβαρότητος. Εἰς ἐμὲ δὲ ἰδίως τὸν ἐργατικὸν πληρεξούσιον εἶναι δύσκολος πραγματικῶς ἡ θέσις μου διότι πρόκειται νὰ γίνω κακὸς μὲ μερίδα ἐργατῶν. Ἀλλ’ ἐν τούτοις πρέπει νὰ εἴπω τὴν ἀλήθειαν ὅπως τὴν αἰσθάνομαι καὶ τὴν ἀντιλαμβάνομαι. Ὀκτὼ σωματεῖα Πειραιῶς παραπονοῦνται ὅτι ἕν ἐκ τῶν σωματείων Πειραιῶς, τὸ Σωματεῖον Ἐργατῶν Τελωνείου Πειραιῶς, κατέλαβεν ὅλας τὰς θέσεις καὶ τὰ ἐξετόπισεν ἀπὸ τὰς ἐργασίας των. Μοῦ φαίνεται ὅτι αὐτὸ εἶναι ἄδικον· δὲν μπορῶ ὅμως νὰ ἐξετάσω κατὰ πόσον εἶναι ἄδικον, ἀλλὰ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ βεβαιώσῃ ὅτι ἔχωσι ἐκδώσει κάποτε μίαν ἐγκύκλιον διὰ τῆς ὁποίας κανονίζωσι τὸν τόπον καὶ τὸν χῶρον ὅπου ὀφείλει κάθε Σωματεῖον νὰ ἐργάζεται. Παραδόξως ὅμως τὸ σωματεῖον αὐτὸ, δὲν ἐσεβάσθη οὔτε διαταγὰς οὔτε τίποτε, ἀλλὰ κατηπάτησε τὰ δίκαια τῶν ἄλλων ὀκτὼ σωματείων. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὅπως ἐφαρμοσθῇ ἡ διαταγὴ ἐκείνη, διότι θά εἶναι ἄδικον νὰ παραγκωνίζωνται 4.000 ἐργάται, διότι τὸ θέλει ἕνα σωματεῖον. Φρονῶ ὅτι δὲν θὰ λήξῃ αὐτὴ ἡ ἱστορία ἄλλως πῶς, παρὰ ἄν δὲν συσταθῇ μία ἐπιτροπὴ Κοινοβουλευτικὴ ἡ ὁποία νὰ καλέσῃ ἕνα ἕκαστον χωριστὰ ὅλα τὰ προεδρεῖα καὶ διεξαγάγῃ ἀνακρίσεις καὶ πεισθεῖ περὶ τοῦ δικαίου καὶ νὰ ἐπιβάλλῃ τὸ δίκαιον, οἱονδήποτε καὶ ἂν εἶναι τοῦτο. Διότι ἄν δὲν ἐπιβληθῇ τὸ δίκαιον, εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ εὑρεθῶμεν πρὸ γενικῆς ἀπεργίας τῶν ἐργατῶν τοῦ λιμένος Πειραιῶς.

§57Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Κατὰ τὴν ἀντίληψίν σας ποῖος ἔχει δίκαιον;

§58Δ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Εἶναι ὀλίγον δύσκολον ἀλλ’ ἐν τούτοις ὀφείλω νὰ τὸ εἰπῶ.

§59Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν θέλω νὰ γίνω πρόξενος βλάβης σας.

§60Δ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Ἐγὼ λέγω ἀπὸ συνειδήσεως, ὅτι οἱ ἐργάται τοῦ τελωνείου ἔχουσι τὸ ἄδικον, ὄχι ὁλοκληρωτικῶς, ἀλλ’ ἐν μέρει.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Σπηλιωτόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§62Δ. ΣΠΗΛΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν τῶν ἐργατῶν τοῦ λιμένος Πειραιῶς, διότι αἱ ἔριδες μεταξὺ τῶν σωματείων προκαλοῦν ἐπεισόδια. Εἶναι μία διαταγὴ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν ὑπ’ ἀριθ. 82052 τῆς 17ης Νοεμβρίου 1921, ἡ ὁποία ἔχει ἤδη ἀνασταλῆ. Ἵνα λοιπὸν παύσουν αἱ προστριβαὶ μεταξὺ τῶν διαμαχομένων σωματείων, πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ διαταγὴ αὐτή.

§63Α. ΠΑΠΑΠΟΣΤΟΛΟΥ. Καὶ ἐγὼ συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§64Α. ΜΑΤΕΣΙΣ. Νὰ εὑρεθῇ τρόπος νὰ ἐξωμαλυνθῇ τὸ ζήτημα, ἵνα μείνωσι εὐχαριστημένοι καὶ οἱ μὲν καὶ οἱ δέ.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Φλῶρος ἐπὶ ἀναφορᾶς Προέδρου Ἠπειρωτικοῦ Συλλόγου Θ. Μπαμίχα.

§66Π. ΦΛΩΡΟΣ. Συνιστῶ νὰ διαβιβασθῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ νὰ ἐπιστήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τὴν προσοχήν του ἐπὶ τῶν ἀναγραφομένων παραπόνων.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Πρωτοπαπαδάκης ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ ἀφομοιώσεως τῶν μισθῶν τῶν Νομικῶν Συμβούλων πρὸς τοὺς τῶν Ἀρεοπαγιτῶν». Ἐπὶ ὑπομνήματος ὑπαλλήλων τελωνείου Πειραιῶς ὁ κ. Δ. Σπηλιωτόπουλος.

§68Δ. ΣΠΗΛΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Συνιστῶ ἰδιαιτέρως τὸ ὑπόμνημα αὐτὸ τῶν ὑπαλλήλων Πειραιῶς, διότι οὗτοι δὲν ἔτυχον τοῦ εὐεργετήματος τοῦ νόμου 1641. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν παρ’ ἐλπίδα δὲν ἐφήρμοσε τὸν νόμον αὐτὸν δηλαδὴ νὰ ἀσκήσῃ τὸ δικαίωμά του ἐντὸς 3 μηνῶν καὶ νὰ προαγάγῃ τοὺς ὑπαλλήλους. Τοιουτοτρόπως οἱ καταδιωχθέντες Τελωνειακοὶ Ὑπάλληλοι εὑρίσκονται σήμερον ὑπὸ τὰς διαταγὰς ἐκείνων τοὺς ὁποίους εἶχον κατωτέρους κατὰ τὸ 1917. Φρονῶ λοιπὸν ὅτι ἡ τοιαύτη ἀδικία εἶναι δίκαιον νὰ ἀρθῇ.

§69Α. ΜΑΤΕΣΙΣ. Καὶ ἐγὼ συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς Μιχαὴλ Τσατσαρούνου Δεκάρχου Τελωνείου Πειραιῶς, ὁ κ. Πετρακάκος.

§71Δ. ΠΕΤΡΑΚΑΚΟΣ. Συνιστῶ θερμῶς τὴν ἀναφορὰν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Πρόκειται περὶ ἀνθρώπου φυλακισθέντος, ἐξωρισθέντος καὶ ὁ ὁποῖος ἐπανελθὼν μετὰ τὴν ἀποκατάστασιν ἔχει τὸν αὐτὸν βαθμὸν ἐνῷ ἄλλοι ἔχουσι τὸν βαθμὸν τοῦ ἑξηκοντάρχου.

§72Γ. ΣΧΟΙΝΑΣ. Ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς ὑπέστη μυρίας περιπετείας ἐπὶ τοῦ πρώην καθεστῶτος. Ἐφυλακίσθη, ἐξωρίσθη, ἐπανελθὼν δὲ εἰς τὴν θέσιν του εὗρε τοὺς κατωτέρους του νὰ ἔχουν ἀνωτέρους βαθμούς. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ ἀρθῇ τὸ ἄδικον, διότι ἀρκεῖ νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἔχει προϊστάμενον ἕνα τελωνοφύλακά του.

§73Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Καὶ ἐγὼ συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν διὰ τὸν ἄνθρωπον αὐτὸν ὁ ὁποῖος καὶ εἰς ἐξόρυξιν λίθων ὑπεχρεώθη ἀκόμη, καταστὰς ἀνίκανος καὶ ἀσθενής. Νομίζω ὅτι τὸ Κράτος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐγκαταλείψῃ τοιουτοτρόπως ἕναν ὑπάλληλον. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν πρέπει νὰ λάβῃ τὰ προσήκοντα μέτρα.

§74Δ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Καὶ ἐγὼ συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§75Δ. ΣΠΗΛΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§76Α. ΜΑΤΕΣΙΣ. Καὶ ἐγώ.

§77Σ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν ἔχω νὰ προσθέσω τίποτε εἰς ὅσα εἶπεν ὁ κ. Σχοινᾶς. Νομίζω, ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ ἱκανοποιηθῇ ὁ ἄνθρωπος αὐτός.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς κατοίκων Φλωρίνης ὁ κ. Ι. Σιακῆς.

§79Ι. ΣΙΑΚΗΣ. Πρόκειται διὰ τὴν ἀγορὰν ἡ ὁποία γίνεται ἅπαξ τῆς ἑβδομάδος. Ἡ ἀγορὰ αὐτὴ ἐπὶ Τουρκοκρατίας ἐγένετο τὴν Τετάρτην, κατὰ τὸ 1913 ἐπὶ Βενιζέλου καθωρίσθη νὰ γίνεται τὸ Σάββατον πρᾶγμα ὅπερ ἐξηκολούθει μέχρι τινός, ὁπότε κατόπιν παραπόνων τῶν Ἰσραηλιτῶν πληρεξουσίων, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καθώρισεν ἀντὶ Σαββάτου νὰ γίνεται τὴν Τετάρτην καὶ τοῦτο ἵνα δύνανται οἱ κάτοικοι Φλωρίνης ἀνεξαρτήτως θρησκεύματος νὰ λάβωσι μέρος εἰς τὴν ἑβδομαδιαίαν ἀγοράν. Ὁ λαὸς Φλωρίνης κατόπιν τῆς συστάσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ διεμαρτυρήθη καὶ ἐζήτει, ὅπως ἐπανέλθει πάλιν τὸ Σάββατον πρᾶγμα τὸ ὁποῖον εἶναι τελείως ἄδικον, διότι καθὼς ὅλοι γνωρίζετε οἱ Ἰσραηλῖται δὲν δύνανται νὰ ἐργασθῶσι τὸ Σάββατον καὶ ἀναγκάζονται νὰ μείνωσι εἰς ἀργίαν. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ ὁρίσῃ τὴν Τετάρτην καὶ ὄχι τὸ Σάββατον διὰ νὰ εὐχαριστηθῶσιν ὅλοι.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Χρηστάκης ἔχει τὸν λόγον.

§81Ι. ΧΡΗΣΤΑΚΗΣ. Ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως τῆς Φλωρίνης ἐπεκράτησεν ἵνα ἡ ἑβδομαδιαία ἀγορὰ γίνεται τὸ Σάββατον καὶ τοῦτο διότι εἰς ὅλην τὴν περιφέρειαν Φλωρίνης οἱ κάτοικοι εἶναι ἀγρόται. Εὑρίσκουσι δὲ καταλληλοτέραν τὴν ἡμέραν ἐκείνην δι’ ἀγοράν, καθ’ ὅσον οἱ κάτοικοι τῶν ἀπομεμακρυσμένων χωρίων πρέπει νὰ διαθέσωσι δύο ἡμέρας διὰ νὰ ἔλθωσιν εἰς Φλώριναν. Ὡς ἐκ τοῦτο προτιμῶσι τὸ Σάββατον, ὁπότε χρησιμοποιῶσι τὴν Κυριακὴν μὴ ἐργάσιμον ἡμέραν διὰ πορείαν καὶ ἐπιστροφήν των εἰς τὸ χωρίον των. Εἰς τὴν πόλιν τῆς Φλωρίνης οὐδέποτε κατώκουν ἑβραϊκαὶ οἰκογένειαι. Ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεώς της ὅμως, ἐγκατεστάθησαν ἐλάχισται οἰκογένειαι Ἰουδαϊκαί, ἐλθοῦσαι ἐκ Μοναστηρίου, αἱ ὁποῖαι διατηροῦσι τὴν Σερβικὴν ὑπηκοότητα καὶ αἱ ὁποῖαι ζητοῦσι νὰ γίνεται ἡ ἀγορὰ τὴν Τετάρτην. Πρέπει νὰ γνωρίζητε, κύριοι πληρεξούσιοι, ὅτι ἡμέρα ἀγορᾶς διὰ τὴν πόλιν τῆς Φλωρίνης πρέπει νὰ παραμείνῃ τὸ Σάββατον, ἀφ’ ἑνὸς μὲν πρὸς εὐκολίαν τῶν κατοίκων τῆς ὑπαίθρου χώρας ἀφ’ ἑτέρου δὲ διότι δὲν ἔχει πολὺ μεγάλο ἐμπορικὸν στάδιον ἡ πόλις ὥστε νὰ μπορέσουν νὰ ζήσουν εἰς αὐτὴν πολλοὶ ἔμποροι. Ἐξ ἄλλου ἐὰν ἀλλάξῃ ἡ ἡμέρα τῆς ἀγορᾶς οἱ νέοι ἔμποροι Ἰσραηλῖται θὰ προκαλέσουν συναγωνισμὸν τεράστιον, ὥστε θὰ καταστραφοῦν οἱ ὑπάρχοντες ἐντὸς τῆς πόλεως τῆς Φλωρίνης μικρέμποροι ἐπαγγελματίαι. Ἐκτὸς δὲ τούτου καὶ διὰ τοὺς ἑξῆς λόγους, ὄχι μόνον οἱ κάτοικοι τῆς περιφερείας Φλωρίνης ἀλλὰ καὶ τοῦ νομοῦ ὁλοκλήρου ἐπιμένουσι ἵνα ἡ ἀγορὰ γίνηται τὸ Σάββατον. Πρῶτον διότι τὴν Τετάρτην συμπίπτει νὰ γίνεται ἀγορὰ εἰς τὰ Καϊλάρια, ὅλοι δὲ οἱ μικρέμποροι καὶ οἱ χωρικοὶ τῶν Καϊλαρίων δὲν δύνανται νὰ παρευρεθῶσιν εἰς τὴν ἀγορὰν τῆς Φλωρίνης καὶ τοιουτοτρόπως χάνεται ἕν μέρος τῶν πελατῶν της, καὶ δεύτερον ὅλαι αἱ ἄλλαι ἡμέραι τῆς ἑβδομάδος εἶναι κατειλημμέναι ἀπὸ τὰ παζάρια, τὰ ὁποῖα γίνονται εἰς τὰ πέριξ τῆς Φλωρίνης χωρία μικρότερα μέν, ἀλλ’ ὁπωσδήποτε ἔχουν ἀρκετὴν σημασίαν διὰ τὰ διάφορα κέντρα εἰς τὰ ὁποῖα γίνονται. Ἀπομένει δὲ ὡς μόνη ἐλευθέρα καὶ κατάλληλος ἡμέρα διὰ τὴν ἀγορὰν τῆς Φλωρίνης τὸ Σάββατον. Παρακαλῶ ὅθεν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰ σοβαρὰ ταῦτα ἐπιχειρήματα. Ἐκτὸς ὅμως τούτου ἤθελον νὰ προσθέσω καὶ τὸ ἑξῆς· ὅτι οἱ μικροεπαγγελματίαι Ἰουδαῖοι, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται ἐν Φλωρίνῃ ἔχουν συνεταιρισθῆ μὲ Χριστιανοὺς καὶ τὴν ἡμέραν τοῦ Σαββάτου ἐργάζονται τὰ μαγαζιά των καὶ δὲν χάνουν τὴν ἐργασίαν των. Ἄλλως τε, καθὼς παρατηροῦμεν καὶ εἰς τὰς ἐφημερίδας, ἡ ἡμέρα τοῦ Σαββάτου ἀπὸ θρησκευτικῆς Ἰσραελληνικῆς ἀπόψεως δὲν λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν, διότι ἐν Παρισίοις ὁ Ἀρχιραβῖνος ἐπιτρέπει εἰς τοὺς πιστοὺς νὰ ἐργάζωνται, καὶ νομίζω ὅτι καὶ ἐν Φλωρίνῃ κάλλιστα τὴν ἡμέραν τοῦ Σαββάτου δύνανται νὰ ἐργάζωνται.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Μαλλάχ ἔχει τὸν λόγον.

§83Ν. Π. ΜΑΛΛΑΧ. Δὲν νομίζω, ὅτι ζήτημα τόσον ἐπουσιῶδες, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι ἄλλο τι παρὰ μικροσυμφέροντα, εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀπασχολῇ τὴν Συνέλευσιν. Ἐφ’ ὅσον τὴν Κυριακὴν τὴν χρησιμοποιοῦν ὡς ἡμέραν πορείας, δύναται ἡ ἀγορὰ νὰ ὡρισθῇ ἢ πρὸ ἢ μετά, καὶ προτείνω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ ζητήσῃ ἀπὸ αὐτὸ τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον νὰ καθορίσῃ μίαν οἱανδήποτε ἄλλην ἡμέραν τῆς ἑβδομάδος ἐκτὸς τοῦ Σαββάτου διὰ νὰ ἠμπορέσουν καὶ οἱ Ἰσραηλῖται νὰ ἐργασθοῦν, διότι ἔχουν δικαίωμα ἐπὶ τῆς ζωῆς καὶ διὰ νὰ μὴ τοὺς δώσωμεν τὴν ὑπόνοιαν ὅτι θέλωμεν ἐμμέσως νὰ τοὺς ἐκτοπίσωμεν μὲ μέσα ὄχι ἠθικά.

§84Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐνόμιζον ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας θὰ ἐλάμβανε τὸν λόγον, ἀφοῦ ὅμως δὲν λαμβάνει τὸν λόγον ἀναγκάζομαι νὰ εἴπω τὰ ἑξῆς, διότι ἡ ἐνέργεια ἀφορᾷ χρόνον καθ’ ὃν ἐγὼ ἤμην Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Ἡ πανήγυρις Φλωρίνης ἐλάμβανε χώραν πάντοτε καθ’ ἡμέραν Τετάρτην. Μόνον ἀπὸ τοῦ 1914 ὡρίσθη ὡς ἡμέρα τὸ Σάββατον. Τοῦτο ἀναμφισβητήτως ἦτο ἄδικον διότι δι’ αὐτοῦ τοῦ μέτρου ἀπεκλείοντο οἱ Ἰσραηλῖται ἔμποροι. Κατόπιν ἀναφορῶν τῶν Ἰσραηλιτῶν καὶ κατόπιν ἐπανειλημμένων τηλεγραφημάτων τοῦ Ἀρχιραβίνου Θεσσαλονίκης ἐξετάσας τὴν ὑπόθεσιν καὶ εὑρὼν ὅτι ἦσαν δίκαια τὰ παράπονα, ὥρισα ὡς ἡμέραν πανηγύρεως τὴν ἡμέραν καθ’ ἣν ἀείποτε ἐτελεῖτο ἡ πανήγυρις Φλωρίνης, τὴν Τετάρτην. Ὅτι τὸ δίκαιον εἶναι ὑπὲρ τῆς δοθείσης λύσεως προκύπτει ἐξ ὅσων εἶπεν ὁ ἀξιότιμος πληρεξούσιος Φλωρίνης κ. Χρηστάκης. Διότι εἶπεν ὅτι δι’ αὐτῆς τῆς μεθόδου γίνεται συναγωνισμός, ἀκριβῶς ὅμως καὶ ἐγὼ εἰς τοῦτο ἀπέβλεπον εἰς τὴν ὕπαρξιν τοῦ συναγωνισμοῦ, διότι αἱ πανηγύρεις γίνονται κυρίως ἐπ’ ὠφελείᾳ τῶν καταναλωτῶν καὶ οἱ καταναλωταὶ ὠφελοῦνται ὅταν ὑπάρχῃ αὐτὸς ὁ συναγωνισμός. Ἐξ ἄλλου φρονῶ ὅτι ἦτο ἐντελῶς ἄτοπον νὰ φανῇ, ὅτι ἐνεργεῖται μία πολεμικὴ κατὰ τῶν Ἰσραηλιτῶν πολιτῶν καὶ αὐτῶν Ἑλλήνων καὶ οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ὅσα καὶ ἡμεῖς οἱ λοιποὶ Ἕλληνες δικαιώματα.

§85Λ. ΚΑΝΑΚΑΡΗΣ ΡΟΥΦΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἔλαβον καὶ ἐγὼ ὑπ’ ὄψιν ὅσα ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος πληρεξούσιος ἐξ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας καὶ ἐμελέτησα τὸ ζήτημα ἀπὸ ἀπόψεων συμφερόντων αὐτῶν τῶν Ἰσραηλιτῶν. Ἐσκέφθην ἄν ἐξετάζων τὸ ἀπόλυτον δίκαιον, ἄν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἐξυπηρέτουν ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι διὰ νὰ ζήσωσιν εἰς μίαν κοινωνίαν δέον νὰ εὑρίσκωνται ἐν ἁρμονίᾳ μὲ αὐτήν. Ζητήματα τοιαῦτα δὲν εἶναι πρώτη φορὰ καθ’ ἣν ἔρχονται ὑπὸ τὴν κρίσιν μου, διότι ὅταν ἤμην Γενικὸς Διοικητὴς εἰς τὴν Κρήτην πολλάκις εὑρέθην εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ λύσω ζητήματα συγκρούσεως μεταξὺ ἀλλοφύλων. Ἡ εὐμένεια μὲ τὴν ὁποίαν, ζητήματα τοιαῦτα κρίνονται παρ’ ἡμῶν τῶν Ἑλλήνων, εἶναι γνωστή, ἄν δὲ κατέληξα εἰς ἀπόφασιν ἀντίθετον πρὸς τὴν ἀπόφασιν τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας συναδέλφου εἶναι διότι ἐνόμισα ὅτι ἔπρεπε νὰ μείνῃ ἕν καθεστὼς τὸ ὁποῖον ἐδημιουργήθη ἀπὸ ὀκταετίας καὶ ἐν τῷ μεταξὺ παρέμεινε τὸ αὐτό. Πρέπει ὁ ἴδιος νὰ ἀναγνωρίσῃ καὶ ἴδῃ ἄν καὶ κατὰ πόσον εἶναι δυνατὸν τὰ συμφέροντα τῶν πολλῶν νὰ συναρμονισθῶσι μὲ τὴν ἀνάγκην, ἡ ὁποία ἔκαμνε τοὺς Ἰσραηλίτας νὰ ζητήσωσι τὴν ἀλλαγήν. Διὰ τοῦτο ἐνόμισα ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐπανέλθῃ τὸ καθεστὼς τὸ πρὶν διὰ νὰ προλάβω τὴν ἐξέγερσιν τοῦ τόπου, διότι ἐξ ἐπαρχίας καταγόμενος, καὶ εἰς ἐπαρχίας ζήσας, γνωρίζω ποίαν σημασίαν ἔχουν τὰ ζητήματα τοῦ καθορισμοῦ ἑβδομαδιαίων ἀγορῶν. Ὁ καθορισμὸς ἡμέρας δὲν εἶναί τι τὸ ὁποῖον αὐθαιρέτως καὶ διὰ τῆς α ἢ β σκέψεως δύναται νὰ γίνῃ, εἶναι σύμπτωσις τῶν συμφερόντων τῶν πολλῶν καὶ πρέπει νὰ ἐπιδιώξωμεν ὅπως ἐν πνεύματι δικαίῳ καὶ προερχομένου ἀπὸ τὴν θέλησιν τοῦ τόπου κανονίζωνται, διότι μετὰ τὴν ἐξέγερσιν τὴν κατακλήσασαν τὸ Ὑπουργεῖον ἅμα τῇ δημοσιεύσει τοῦ Διατάγματος αὐτοῦ, ἔκρινα ὅτι, ἂν ἐπεμένομεν θὰ ἐξεθέταμεν πολὺ τοὺς ἀνθρώπους, χάριν τῶν ὁποίων ἐγένετο τὸ πρᾶγμα, εἰς τὴν κατακραυγὴν τῆς κοινωνίας.

§86Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐγὼ εἶχον τὴν ἀντίληψιν, ὅλως ἀντίθετον ἀπὸ τὴν ἀντίληψιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὅτι δὲν εἶναι ὁ Ὑπουργὸς ἀντιπρόσωπος τῶν πλειονοψηφιῶν ἀλλὰ τοῦ δικαίου, ὅτι καλεῖται νὰ ἐκτελέσῃ τὸ δίκαιον ἀλλ’ ὄχι τὰς βουλὰς τῆς πλειονοψηφίας τὰς ἀδίκους. Καὶ ἔχων τοῦτο ὑπ’ ὄψιν μου προέβην εἰς ἣν προέβην ἀπόφασιν, διότι ἀναμφισβητήτως τὸ δίκαιον εἶναι μὲ τὴν ἄποψιν, τὴν ὁποίαν ἠκολούθησα ἐγώ, διότι ἀναμφισβητήτως ἕν καὶ μόνον ἐσκοπεῖτο ὁ ἀποκλεισμὸς τῶν Ἰσαρηλιτῶν ἀπὸ τῆς ἑβδομαδιαίας ἀγορᾶς διὰ τοῦ καθορισμοῦ ἡμέρας, ἡ ὁποία καθίστα ἀδύνατον τὸν συναγωνισμὸν τῶν Ἰσραηλιτῶν λόγῳ τοῦ καθορισμοῦ τοῦ Σαββάτου ὡς ἡμέρας ἑβδομαδιαίας ἀγορᾶς. Ὅ,τι ἔπραξα τὸ ἔπραξα ἐν ὀνόματι τοῦ δικαίου καὶ φρονῶ ὅτι ὅ,τι ἔπραξεν ὁ ἀξιότιμος διάδοχός μου βεβαίως τὸ ἔπραξε μόνον ἐν ὀνόματι τῆς ἀξιώσεως τῆς πλειονοψηφίας.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς ἑνώσεως γεωργικῶν συνεταιρισμῶν Λαρίσσης, Τυρνάβου, Ἁγυιᾶς καὶ Ἐλασσῶνος ὁ κ. Καζάκης.

§88Δ. ΚΑΖΑΚΗΣ. Προκειμένου ἐντὸς τῶν ἡμερῶν αὐτῶν νὰ συζητηθῇ τὸ ἀγροτικὸν νομοσχέδιον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἐζήτησε μικρὰν ἀναβολὴν μέχρις ὅτου μελετήσῃ καὶ κατατοπισθῇ. Θὰ παρακαλέσω νὰ διαβιβασθῇ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας ὅπως λάβῃ ὑπ’ ὄψιν καὶ τὰ αἰτήματα τοῦ συνεταιρισμοῦ, τὰ ὁποῖα εἶναι προϊόντα πείρας.

§89Α. ΑΡΓΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Νὰ μοῦ διαβιβασθῇ τὸ ταχύτερον.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῇ ὥρας εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

§91Α. ΣΛΗΜΑΝ. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε· εἶχον ὑποβάλλει εἰς τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῆς Γεωργίας κ. Ὑπουργὸν αἴτησιν, ὅπως καταθέσῃ ἐν τῇ Βουλῇ ὡρισμένους φακέλλους. Παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργόν νὰ καταθέσῃ τούτους.

§92Α. ΜΑΤΕΣΙΣ. Κύριε Πρόεδρε, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσω ὅπως προκειμένου περὶ τῆς συζητήσεως τῶν νομοσχεδίων καὶ δὴ εἰς τοσοῦτον μέγαν ἀριθμόν, παρουσιάζωνται ἄν ἦτο δυνατὸν διά τινος πρακτικῆς μεθόδου, νὰ διευκολυνθῇ τοὐλάχιστον ἡ ἀναζήτησις καὶ παρακολούθησις αὐτῶν. Καὶ τοῦτο δύναται νὰ γίνῃ χωρὶς νὰ ἔλθωμεν εἰς μεταβολὴν ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, προσθέτω δηλαδὴ διὰ ψήφου τῆς Συνελεύσεως. Ἐὰν ἕκαστον νομοσχέδιον εὐθὺς ὡς ἤθελε κατατεθῇ κατεγράφετο εἰς ὡρισμένον μητρῶον καὶ ἐλάμβανεν ἕνα ὡρισμένον ἀριθμόν, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ὁ ἀναζητῶν ἑκάστοτε τὸ νομοσχέδιον θὰ ἐνεθυμεῖτο αὐτό διὰ τοῦ ἀριθμοῦ του, τὸ ὁποῖον ἔλαβεν, καὶ ὁ ἀριθμὸς οὗτος θὰ ἐξακολουθῇ παρακολουθῶν τὸ νομοσχέδιον, καὶ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος παρακολουθεῖ τὸ νομοσχέδιον θὰ τὸ ἀνευρίσκῃ ἀμέσως. Τοῦτο νομίζω, κύριε Πρόεδρε, θὰ εἶναι εὐκολία καὶ δι’ ἡμᾶς καὶ διὰ τὸ ὑμέτερον γραφεῖον, διότι ἑκάστοτε θὰ παρακολουθῶνται τὰ νομοσχέδια καὶ θὰ εὑρίσκωνται ἐκ τοῦ ἀριθμοῦ των. Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ γραφῇ ἐν τῷ Κανονισμῷ, εἶναι μία τακτοποίησις τῆς ὑπηρεσίας. Ἕκαστον νομοσχέδιον θὰ λαμβάνῃ ἕνα διακριτικὸν ἀριθμόν, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ γίνεται γνωστὸν μέχρι τῆς στιγμῆς καθ’ ἣν θὰ ψηφισθῇ.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὸ Προεδρεῖον τὴν πρότασιν ὑμῶν. Ὁ κ. Γ. Σπηλιωτόπουλος συνιστᾷ ὅπως καταργηθῇ ὁ νόμος, ὁ παρέχων εἰς τὸν Ὑπουργὸν τὸ δικαίωμα τῆς ἀποσπάσεως Ἐκπαιδευτικῶν λειτουργῶν εἰς κενὰς θέσεις, καὶ ἀνακτήσῃ τὸ Ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον τὸ δικαίωμα τοῦτο διὰ τὴν ὁμαλήν, κανονικὴν καὶ ἀπρόσκοπτον λειτουργίαν τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως.

§94Κ. ΠΟΛΥΓΕΝΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐκκλησιαστικῶν καὶ Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Σχετικῶς μὲ τὴν ἐπερώτησίν σας, κ. πληρεξούσιε, ὀφείλω νὰ σᾶς πληροφορήσω, ὅτι ὑπεβλήθη νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον καταργεῖ τὸ δικαίωμα τοῦ Ὑπουργοῦ, περὶ ἀποσπάσεως εἰς κενὰς θέσεις, λειτουργῶν τῆς Ἐκπαιδεύσεως.

§95Γ. ΣΠΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ὑπάρχει τότε λόγος νὰ ἐνδιατρίψω εἰς τὴν ἐπερώτησιν.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ αὐτός κ. πληρεξούσιος συνιστᾷ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, ὅπως λάβῃ σύντονον νομοθετικὴν πρόνοιαν ὑπὲρ τῆς ἀσφαλείας τῆς ἀγροτικῆς τάξεως, διασαλευομένης ἐπιφόβως καὶ ἐγκυμονούσης κινδύνους αἱματηρῶν συγκρούσεων, ἰδίᾳ δὲ νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν του εἰς τὴν ἐξεύρεσιν τρόπου πληρωμῆς τῆς ἀντιμισθίας τῶν ἀγροφυλάκων ὁμαλῶς καὶ ἀπροσκόπτως, διότι εἰς τοῦτο τὸ σημεῖον ἀκριβῶς ὀφείλεται ἡ ἀποτυχία τῶν ἐφαρμοσθέντων μέχρι τοῦδε νόμων περὶ ἀγροφυλακῆς.

§97Γ. ΣΠΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ λόγος μου εἰς τὸ βῆμα δὲν προαγγέλλει, οὔτε ἀποδεικνύει πρόθεσιν μακρυγορίας, ἀλλὰ μόνον ἐπιθυμίαν ὅπως ἐκ τοῦ σύνεγγυς λάβω κοινοβουλευτικὴν γνωριμίαν πρὸς τὸν ἔντιμον καὶ συμπαθῆ πρὸς ἐμὲ φίλον κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας ἐπὶ ζητήματος τὰ μᾶλλα σοβαροῦ ὁποῖον εἶναι τὸ ζήτημα τῆς ἀγροτικῆς ἀσφαλείας, καὶ τοῦ ὁποίου ἡ ὁριστικὴ διαρρύθμισις ὄχι μόνον θὰ παράσχῃ σπουδαίαν συμβολὴν εἰς τὴν οἰκονομικὴν πρόοδον τῆς χώρας τῆς τε ἰδιωτικῆς καὶ τῆς δημοσίας ἀλλὰ καὶ θὰ συντελέσῃ εἰς τὴν στείρευσιν μιᾶς τῶν κυριωτέρων πληγῶν, τοῦ ἐγκλήματος κατὰ τῆς ζωῆς. Κατ’ ἀκολουθίαν τὸ ζήτημα τῆς ἀγροτικῆς ἀσφαλείας τῆς χώρας τὸ συνταράσσον διηνεκῶς καὶ ἐπιφόβως τὴν ψυχὴν τοῦ ἀγροτικοῦ κτηματίου ἔπρεπε ν’ ἀποτελῇ ζήτημα ζωτικὸν διὰ πᾶσαν Κυβέρνησιν. Καὶ ἄλλοτε, κ. πληρεξούσιοι, εἰς παρελθούσας Βουλάς, ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου μοὶ ἐδόθη εὐκαιρία νὰ ἐξάρω τὴν ὑψίστην σημασίαν, τὴν ὁποίαν κέκτηται τὸ ζήτημα τοῦτο, τὸ ὁποῖον ἀτελῆ καὶ ἀμελέτητα νομοθετήματα, ἀπορεύσαντα ἐκ τῆς ἀγνοίας τῶν πραγμάτων καὶ ἐπιχειρήσαντα νὰ τὸ λύσωσι, τὸ ἀφῆκαν ἄλυτον, διότι δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ διαγνωσθῶσι τὰ κύρια οἰκονομικὰ σημεῖα ἐπὶ τῶν ὁποίων προσκρούει πᾶσα νομοθετικὴ προσπάθεια. Δὲν κατέστη δηλαδὴ νὰ νοηθῇ ὅτι ἐν ὅσῳ δὲν ἐξευρίσκεται ὁμαλὸς καὶ ἀπρόσκοπτος τρόπος πληρωμῆς τῆς ἀντιμισθίας τῶν ἀγροφυλάκων, ἐξοβελιζομένου τοῦ ἀηδοῦς θεάματος τοῦ δίσκου ἐπαιτείας τῆς εἰσπράξεως τῆς ἀντιμισθίας των, καὶ ἐν ὅσῳ δὲν ἐπέρχεται ταχέως, ταχύτατα, εἰ δυνατόν, ἀστραπιαίως ὁ πέλεκυς τῆς δικαιοσύνης, αἰρομένης ἐκ τοῦ μέσου τῆς ὀλεθρίας διατάξεως, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐξαλείφεται τὸ ἀξιόποινον τῆς πράξεως ὅταν ὁ ζημιωτὴς ἀποζημιώνῃ τὸν ζημιωθέντα, τὸ ἀγροτικὸν ζήτημα, κύριοι, θὰ παραμένῃ ἐσαεὶ ἄλυτον. Ἀλλ’ ὑπέρ ποτε ἄλλοτε, κύριοι, αἰσθάνομαι ἐπιτακτικὴν τὴν ἀνάγκην νὰ ὑψώσω τὴν φωνήν μου ὑπὲρ τοῦ ζητήματος τούτου σήμερον, ἀφ’ ἑνὸς μὲν διότι εἶναι ἐξόχως ἐγκληματικόν, εἶναι ἀπαίσιον, εἶναι τερατῶδες νὰ προξενῶνται ζημίαι εἰς τὴν ἀγροτικὴν κτῆσιν, σήμερον ὅτε αἱ τιμαὶ τῶν προϊόντων ἐπολλαπλασιάσθησαν δύνανται νὰ ἀντικρούσωσι εἴτε ἐν ὅλῳ εἴτε ἐν μέρει τὰς φοβερὰς ἀνάγκας τοῦ βίου, σήμερον ὅτε ἡ τιμὴ τοῦ σταφιδοκάρπου ἀπὸ 200 δραχμὰς ἔφθασε 2000 δραχμὰς, ἡ τιμὴ τοῦ σίτου ἀπὸ 35 λεπτὰ ἔφθασε εἰς 3 δραχμάς, ἡ τιμὴ τοῦ οἴνου ἀπὸ 30 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν ἔφθασε εἰς 3 δραχμάς, ἀφ’ ἑτέρου δέ, κύριοι, πάντες γινώσκομεν ὅτι ἡ παγκόσμιος πολεμικὴ πυρκαϊὰ ἡ ὁποία ἀνέτρεψεν ὅλους τοὺς ὅρους καὶ ὅλας τὰς συνθήκας τοῦ Οἰκονομικοῦ βίου λαῶν καὶ Κρατῶν καὶ κατέστησε προβληματικὸν τὸν βίον αὐτῶν, ἀφῆκεν οἰκονομικὰς πληγὰς οὐχὶ ἁπλῶς χαινούσας ἀλλ’ εὐρυτάτας, ἡ ἐπούλωσις τῶν ὁποίων ἀπαιτεῖ τὴν λῆψιν μεγάλων μέτρων καὶ μεγάλων ἀποφάσεων. Καὶ μεταξὺ τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα ἐξήγγειλεν ἡ ἔγκυρος φωνὴ διασήμων Οἰκονομολόγων εἶναι ἡ ἄσκησις γεωργικῆς πολιτικῆς ἀποσκοπούσης τὸ νὰ καταστήσῃ ἕκαστον Κράτος αὔταρκες εἰς τὰ κυριώτερα εἴδη τῆς πρώτης ἀνάγκης ἐπὶ τῷ τέλει τοῦ νὰ καταστῇ δυνατὸν ὥστε νὰ περιορισθῇ ἡ ἐξαγωγὴ ἐσωτερικοῦ συναλλάγματος εἰς τὸ ἐλάχιστον δυνατὸν ὅριον, ἵνα ἄν δὲν ἐπέλθῃ τελεία ἰσορρόπησις, τελεία ἐξυγίανσις, πάντως νὰ ἐπέλθῃ οὐσιώδης βελτίωσις εἰς τὴν νομισματικὴν μονάδα ἑκάστου Κράτους. Ἀλλ’ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ἀξιότιμε φίλε καὶ ἔντιμε Ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας, ἐρωτῶ· εἶναι δυνατὸν νὰ νοηθῇ ἄσκησις σκοπίμου καὶ ἀποτελεσματικῆς γεωργικῆς πολιτικῆς ἄνευ ἀσφαλείας τῆς ἀγροτικῆς τάξεως; Εἶναι δυνατὸν ὁ καλλιεργῶν τὴν γῆν νὰ ἐντείνῃ καὶ ποικίλῃ τὰ εἴδη τῆς καλλιεργείας αὐτοῦ ἄν δὲν ἔχῃ ἐξησφαλισμένην ἐκ τῶν προτέρων τὴν προστασίαν καὶ περιφρούρησιν τῶν ἀποτελεσμάτων τῶν γεωργικῶν αὐτοῦ προσπαθειῶν; Εἶναι δυνατὸν ὁ καλλιεργῶν τὴν γῆν νὰ ρίψῃ ἀφθόνως καὶ ἀφειδῶς τὰ κεφάλαιά του εἰς αὐτὴν ἀφοῦ εἶναι ἐκ τῶν προτέρων βέβαιος ὅτι ὑπὸ τὸ κρατοῦν καθεστὼς τῆς ἀγροτικῆς παραλυσίας ὅτι θὰ χάσῃ ὄχι μόνον τὰ αὐγὰ ἀλλὰ καὶ τὰ καλάθια; Δὲν εἶναι δυνατὸν, κύριοι, νὰ ὑπάρξῃ τις ὁ δυνάμενος νὰ δώσῃ καταφατικὴν ἀπάντησιν εἰς τὸ ἐρώτημα τοῦτο. Ἰδοὺ ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ἐν τῇ ἐνάρξει τῆς ἀγορεύσεως μου εἶπον ὅτι ἀποδίδω ἐξαιρετικὴν σημασίαν, καὶ τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐγείρω τὴν φωνήν μου ὑπὲρ τοῦ ζητήματος τούτου καὶ εἰς τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἐφελκύσῃ σοβαρὰν καὶ σύντονον ὅσον καὶ ἐμπεριστατωμένην τὴν προσοχὴν τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας. Καὶ λέγων ταῦτα δὲν ἐννοῶ τὸ παράπαν νὰ ἀμφισβητήσω τὰς ἀγαθὰς προθέσεις καὶ τῆς Κυβερνήσεως ὁλοκλήρου καὶ ἰδιαιτέρως τοῦ ἐντίμου φίλου μου κυρίου Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας. Ἀλλὰ λέγω ταῦτα ἵνα νοηθῇ καλῶς ὅτι ἐν τῇ νομοθετικῇ μερίμνῃ τῆς Κυβερνήσεως προέχουσαν ἔδει νὰ καταλάβῃ θέσιν τὸ ζήτημα τῆς ἀγροτικῆς ἀσφαλείας τῆς χώρας. Εἶναι ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ διατάξει τῇ νομοθετικῇ ἀναγεγραμμένη πρότασις νόμου ἡμῶν γενομένη μετὰ ἐμπεριστατωμένην ἔρευναν τῶν πραγμάτων, ἡ ὁποία ἔχει ψηφισθῇ εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν. Ταύτην τὴν πρότασιν συνιστῶ εἰς τὸν ἔντιμον ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργὸν καὶ ἄν εὕρῃ εἰς τὴν διάταξιν αὐτὴν ἐλαττώματα ἤ παραλείψεις ἔργον αὐτοῦ εἶναι νὰ τὰς συμπληρώσῃ. Διὰ τοῦτο θὰ ἤμην εὐτυχὴς ἄν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ λάβω ἀπὸ τὸν ἔντιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας μίαν ἀπάντησιν ἡ ὁποία θὰ χρησιμεύσῃ πρὸς ἀνακούφισιν οὐχὶ τῶν ἐν ἁπλῆ ἀπαγοητεύσει ἀλλὰ ἐν ἀγανακτήσει διατελούντων ἀγροτικῶν πληθυσμῶν τῆς Χώρας.

§98Α. ΑΡΓΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ὁ κ. συνάδελφος μὲ ἔχει προλάβει, διότι ἐβεβαίωσεν ὁ ἴδιος ὅτι δὲν θὰ ἠδύνατο νὰ μὲ ἀπολείψῃ μέριμνα ὑπὲρ τοῦ μεγάλου ζητήματος τῆς ἀγροφυλακῆς. Ἤδη ἤρχισα προκαταρτικὴν μακρὰν μελέτην τοῦ ζητήματος. Θὰ λάβω ὑπ’ ὄψει λίαν σοβαρῶς καὶ τὴν πρότασιν ἡ ὁποία εὑρίσκεται ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως καὶ ταχέως θὰ ἀπασχολήσω αὐτὴν ἐπὶ μέτρων σχετικῶν.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Γ. Καλδῆς, Α. Παπαγεωργίου, Δ. Σάλτας, Ν. Παρίτσης, Μ. Βάλλης, Ο. Κυπριανός καὶ Χ. Βασιλακάκης ἐπερωτῶσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας περὶ τοῦ διοικητοῦ τῆς Γεωργικῆς Τραπέζης τῶν νήσων Αἰγαίου κ. Ριζοδήμου, ὅστις ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τοῦ διορισμοῦ του παραμένει τὸν περισσότερον χρόνον μακρὰν τῆς θέσεώς του καίτοι μισθοδοτούμενος.

§100Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Ἔχομεν ὑποβάλλει τὴν ἐπερώτησιν αὐτὴν διὰ νὰ δώσωμεν ἀφορμὴν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα αὐτό.

§101Α. ΑΡΓΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Πληροφορῶ τὸν κ. συνάδελφον, ὅτι τώρα μόνον τὴν τελευταίαν στιγμὴν ἔλαβον γνῶσιν τῆς ἐπερωτήσεώς του. Ἀνεξαρτήτως ὅμως τῆς ἐπερωτήσεώς του μοὶ εἶχε ἐπιστηθῇ ἡ προσοχὴ περὶ τῆς ἐδῶ παρουσίας τοῦ περὶ οὗ προσώπου. Ἐκάλεσα ἀμέσως τὸ πρόσωπον καὶ συνέστησα εἰς αὐτὸ νὰ ἀναχωρήσῃ τὸ ταχύτερον εἰς τὴν θέσιν του. Ἐπληροφορήθην ὄχι ἐκ τῆς ἐπερωτήσεως ἀλλ’ ἐκ τῆς ὑπηρεσίας, ὅτι ὁ κύριος αὐτὸς ἀπουσιάζει ἀπὸ τῆς θέσεώς του σχεδὸν συνεχῶς ἐπὶ ἕξ ὁλοκλήρους μῆνας. Ἐπληροφορήθην ἐπίσης, ὅτι ἡ τελευταία του ἄδεια λήγει περὶ τὰ τέλη τοῦ μηνός, καὶ τοῦ συνέστησα νὰ κάμῃ πᾶσαν προετοιμασίαν τὸ ταχύτερον, ὥστε νὰ μὴ παραμείνῃ πλέον εἰς Ἀθήνας. Ἐπὶ τῶν ἄλλων θεμάτων δὲν δύναμαι νὰ ἀπαντήσω, διότι τελευταίως ἔλαβον γνῶσιν αὐτῶν.

§102Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Αὐτὸς ὁ κύριος κατορθώνει καὶ λαμβάνει πάντοτε παράτασιν. Εἶναι κρῖμα ἕν Ἐθνικὸν Ἵδρυμα, τοῦ ὁποίου τὰ κεφάλαια προέρχονται ἀπὸ τὸν ἀγροτικὸν κόσμον νὰ σπαταλῶνται ἐκεῖ ποῦ δὲν πρέπει.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Γ. Καλδῆς, Ο. Κυπριανός, Δ. Σάββας, Ἀντ. Παπαγεωργίου, Δ. Σάλτας, Ν. Παρίτσης, Μ. Βάλλης, Ἀντ. Μητρέλιας, Χ. Βασιλακάκης παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐκκλησιαστικῶν νὰ δηλώσῃ εἰς τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν, δυνάμει τίνος νόμου τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐκκλησιαστικῶν διέταξε τὸν Γενικὸν Διοικητὴν Λέσβου ὅπως παρὰ τὴν θέλησιν τῆς Ἐκκλησιαστικῆς Ἐπιτροπῆς τῆς Κοινότητος Καλλονῆς παραδοθῶσιν εἰς τὸν Μητροπολίτην Μηθύμνης 54.000 δραχμαί, προερχόμεναι ἀπὸ τὰ εἰσοδήματα (1916–1920) τῶν λεγομένων «Μητροπολιτικῶν κτημάτων» καὶ κατατεθειμέναι εἰς τὴν Τράπεζαν Ἀνατολῆς, καίτοι ὁ εἰρημένος Μητροπολίτης, ὡς ὅλοι οἱ Μητροπολῖται καὶ Ἐπίσκοποι, μισθοδοτεῖται ὑπὸ τοῦ Κράτους. Παρακαλεῖται συνάμα ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν τὸν σχετικὸν φάκελλον.

§104Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ἀναβληθῇ;

§106Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Μάλιστα.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Γ. Καλδῆς, Ο. Κυπριανός, Δ. Σάββας, Ἀντ. Παπαγεωργίου, Δ. Σάλτας, Ν. Παρίτσης, Μ. Βάλλης, Ἀντ. Μητρέλιας, Χ. Βασιλακάκης ἐπερωτῶσι διὰ τὰ ἑξῆς: Ἀπὸ τριῶν περίπου μηνῶν ἤρξατο ἡ ἐπίταξις ἐλαίων ἐν Λέσβῳ διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ στρατεύματος χωρὶς νὰ καθορισθῇ ἀκόμη ἡ τιμὴ τοῦ ἐπιτασσομένου ἐλαίου. Ἐπερωτᾶται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν 1) διατὶ παρὰ τὰς διατάξεις τοῦ περὶ στρατιωτικῶν εἰσφορῶν νόμου δὲν ὑπάρχει διωρισμένη ἐκτιμητικὴ ἐπιτροπή, ἡ ὁποία νὰ ἀποτιμᾷ ἀμέσως τὰ ἐπιτασσόμενα ἔλαια, ἀναλόγως τῆς ποιότητος των πρὸς ἕκαστον τῶν σχετικῶν ἐνταλμάτων πληρωμῆς, 2) διατὶ δὲν ἐπιτάσσεται τὸ αὐτὸ ποσοστὸν ἐλαίου ἀπὸ ὅλους τοὺς κατοίκους τῆς νήσου πρὸς πρόληψιν καὶ ἄρσιν τῶν ἀκουομένων παραπόνων. Παρακαλεῖται συγχρόνως ὁ αὐτὸς κ. Ὑπουργὸς νὰ δηλώσῃ ἄν ἔγινεν ἐπίταξις ἐλαίου καὶ εἰς ἄλλα ἐλαιοπαραγωγὰ μέρη καὶ τὶ ποσὰ ἐπετάχθησαν.

§108Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε· κατὰ τὸν νόμον περὶ στρατιωτικῶν εἰσφορῶν εἰς κάθε νομὸν ἐν καιρῷ πολέμου καὶ εἰρήνης ὑπάρχει μία ἐκτιμητικὴ Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία, ἅμα τῇ ἐπιτάξει ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν, συνέρχεται καὶ καθορίζει τὴν τιμὴν τῶν ἐπιτασσομένων εἰδῶν, δίδει δὲ συνάμα τὰς σχετικὰς ἀποδείξεις. Ἐντὸς ὀκτὼ ἡμερῶν ἀπὸ τῆς ὑποβολῆς τῶν ἐγγράφων εἰς τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον ἐκδίδεται τὸ σχετικὸν ἔνταλμα. Εἰς τὴν Λέσβον ἀπὸ τριῶν καὶ πλέον μηνῶν ἤρχισεν ἡ ἐπίταξις τοῦ ἐλαίου καὶ ἐξακολουθεῖ τμηματικῶς, ἔστιν ὅτε μὲ μικρὰν διάρκειαν. Ἕως τώρα ὄχι μόνον δὲν καθωρίσθη ἀκόμη ἡ τιμὴ τῶν ἐπιτασσομένων ἐλαίων ἀλλὰ οὔτε κἄν διωρίσθη ἐκτιμητικὴ ἐπιτροπή. Ἕνεκεν τούτου, ἠναγκάσθην νὰ ἐπερωτήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν διὰ νὰ σπεύσῃ νὰ δώσῃ τέλος εἰς αὐτὸ τὸ ζήτημα, οἱ ὁποῖοι βλέπουν τὴν ἐπίταξιν συνεχιζομένην καὶ ἐπεκτεινομένην, εἶναι δὲ πρόθυμοι καὶ προσφέρουν, διότι ὄντως λόγοι στρατιωτικοὶ ὑπηγόρευσαν τὴν ἐπίταξιν θέλουσι νὰ ἐφοδιασθῶσι μὲ τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα εἶναι χρήσιμα.

§109ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ἀποδεικτικὰ τῶν δικαιωμάτων.

§110Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Ἀποδεικτικὰ τῶν δικαιωμάτων. Ὑπάρχουσιν ἐκτὸς τούτων καὶ ἄλλα παράπονα ἐναντίον τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία ἐνεργεῖ τὴν ἐπίταξιν ἐπὶ τόπου. Δυστυχῶς ἡ Ἐπιτροπὴ δὲν προέβη εἰς τὴν ἐπίταξιν εἰς ὅλας τὰς κοινότητας, ἀλλ’ ἀπὸ ἄλλας κοινότητας εἰσπράττει 10% καὶ ἀπὸ ἄλλας 20%. Εἶναι εὔλογον, ὡς ἐκ τούτου νὰ γεννῶνται πολλὰ παράπονα καὶ ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σημείου ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Ὡς πρὸς τὸ τελευταῖον ἐρώτημά μας ἀναμένω νὰ δώσῃ τὴν ἀπάντησιν ὁ κ. Ὑπουργός.

§111Ο. ΚΥΠΡΙΑΝΟΣ. Πρὶν ἀπαντήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν αὐτοῦ εἰς τὰ ἑξῆς σπουδαιότατα ζητήματα. Ἐκείνων, τῶν ὁποίων ἐπιτάσσονται τὰ ἔλαια εἶναι ἰδιῶται, θὰ παρεκάλουν δὲ νὰ ἐπισπεύσῃ τὴν ἔκδοσιν τῶν ἀποδείξεων, διότι δύνανται νὰ δώσωσιν αὐτὰς ἤ νὰ ἐνεχυριάσωσιν αὐτὰς διὰ νὰ ἐξοικονομήσωσι τὰς ἀνάγκας των.

§112Μ. ΒΑΛΛΗΣ. Δὲν ἔχω τίποτε νὰ προσθέσω.

§113Α. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Καὶ ἐγὼ δὲν ἔχω τίποτε νὰ προσθέσω.

§114Ν. ΠΑΡΙΤΣΗΣ. Ἀρκοῦμαι εἰς τὰ λεχθέντα.

§115Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Δὲν ἔχω καὶ ἐγὼ τίποτε νὰ προσθέσω.

§116Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὡς γνωστὸν κατὰ τὸν νόμον περὶ ἐπιτάξεως ὑπάρχουσιν ἐπιτροπαὶ προβλεπόμεναι ὑπὸ τοῦ νόμου, ἐὰν δὲ δὲν ἔχωσι τὰ ἔγγραφα τὰ δικαιολογητικὰ τῶν ἐπιτάξεων, αὐτὸ εἶναι λάθος τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ θὰ διατάξω τὴν ἐπίσπευσιν τῆς ὑποβολῆς αὐτῶν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ δεύτερον μέρος τῆς ἀναλόγου ἐπιτάξεως αὐτὸ εἶναι δικαίωμα τῆς ἐπιτακτικῆς ἐπιτροπῆς καὶ οὐχὶ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Ἐγὼ διατάσσω τὴν ἐπίταξιν τόσων χιλιάδων ὀκάδων ἐλαίου, τὰ περαιτέρω τὸ πῶς θὰ ἐπιτάξῃ εἶναι δικαίωμα τῆς ἐπιτακτικῆς ἐπιτροπῆς. Τοῦτο μόνον δύναμαι νὰ συστήσω εἰς τὴν ἐπιτακτικὴν ἐπιτροπήν, ὅπως ἐπιταχθῇ ποσὸν ἀνάλογον πρὸς τὴν παραγωγήν.

§117Ο. ΚΥΠΡΙΑΝΟΣ. Εἰς μὲν τὴν πρωτεύουσαν ἔχει ἐπιταχθῇ πρὸς 8% ἐνῶ εἰς τὰ ἄλλα μέρη 16%. Τοῦτο εἶναι προφανὴς ἀδικία.

§118Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Θὰ διατάξω ὅπως ἡ ἐπίταξις γίνῃ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ποσότητος τῆς παραγωγῆς ἀναλογικῶς. Τώρα μὲ ἐρωτᾶτε καὶ δι’ ἕν ἄλλο καὶ σᾶς ἀπαντῶ ὅτι ἡ ἐπίταξις ἐγένετο 56.000 ὀκάδων εἰς τὴν Σμύρνην, 100.000 εἰς Πειραιᾶ, 75.000 εἰς Γύθειον, 100.000, εἰς Καλάμας, 100.000 εἰς τὴν Ἀργολίδα καὶ 200.000 εἰς τὴν Κρήτην.

§119Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Ὑπάρχει ἐπιτροπὴ ἐκ τοῦ νόμου καὶ μάλιστα ἀπὸ δημοσίους ὑπαλλήλους ἡ ὁποία ὑποβάλλει τὰς προτάσεις;

§120Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Μάλιστα. Ἀποτελεῖται ἐκ τοῦ Ἀστυνομικοῦ Διευθυντοῦ, τοῦ γραμματέως τῆς Νομαρχίας καὶ τοῦ Εἰρηνοδίκου ἑκάστης πρωτευούσης. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἐπιτροπὴ ἡ προβλεπομένη ἐκ τοῦ ἄρθρου 24 τοῦ ΑΦΜΓʹ νόμου.

§121Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Εἰς τὸν Πειραιᾶ δὲν ὑπάρχει οὐδὲ μία ἐλαία.

§122Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Νὰ διατάξητε τὴν ἐπιτροπὴν νὰ καθορίσῃ τὴν τιμήν, διότι ὁ νόμος ὁρίζει ὡρισμένην προθεσμίαν ἐντὸς τριῶν μηνῶν.

§123Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὑπάρχει προθεσμία διὰ τὴν ἔκδοσιν τῶν ἐνταλμάτων καὶ διὰ τὴν πληρωμήν. Θὰ φροντίσωμεν.

§124Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Ἐάν εἶναι δυνατὸν νὰ κανονισθῇ τὸ ποσὸν τῆς ἐπιτάξεως.

§125Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Πολὺ καλά.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Βιτάλης συνιστᾷ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ὅτι οἱ τῆς κλάσεως 1904 ὑπηρετοῦσιν ἤδη ἐπὶ 11 μῆνας, καὶ εἶναι δίκαιον νὰ λάβωσιν ἅπαντες μηνιαίαν ἄδειαν, μέχρις ὅτου κανονισθῇ τὸ ἐξωτερικὸν ζήτημα.

§127Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Πρόκειται, κ. Ὑπουργὲ, περὶ σοβαρωτάτου ζητήματος, τῶν ἐφέδρων τῆς κλάσεως 1904, περὶ τῶν ἐφέδρων ἐκείνων οἵτινες ἐπὶ 11 μῆνες ὑπηρετοῦσιν καίτοι ἐκ στατιστικῆς τῶν Κυκλάδων τῶν ἐφέδρων τὴν ὁποίαν κρατῶ οἱ πλεῖστοι τούτων εἶναι πατέρες 5 καὶ 6 τέκνων, κατόπιν δὲ τῶν ἐργατικῶν συνθηκῶν τὰς ὁποίας γνωρίζετε εὑρίσκονται ἅπαντες σχεδὸν μὲ 2 καὶ 3 τέκνα. Εὐτυχῶς συμπίπτει τὸ εὐχάριστον γεγονὸς τὸ ὁποῖον σᾶς κατέστη γνωστὸν τὴν ἑσπέραν ταύτην ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Εὐτυχῶς τὴν ἕδραν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν τιμᾷ ἐπαξίως ἀντάξιος υἱὸς τοῦ πατρὸς ὁ κ. Θεοτόκης. Εὐτυχῶς ἵνα ὑποβοηθήσω αὐτὸν ἐπιζητῶ οὐχὶ τὴν ἀπόλυσιν αὐτῶν ἀλλὰ τοὐλάχιστον νὰ λάβωσι ἑνὸς μηνὸς ἄδειαν κανονικὴν ἄνευ περιορισμῶν ἄν τὶς ἐξ αὐτῶν ἔλαβε ἄδειαν, διότι εἶναι δυνατὸν νὰ δώσητε διαταγὴν καὶ νὰ εὑρεθοῦν ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας τὸ α καὶ τὸ β πρόσκομα. Σᾶς παρακαλῶ νὰ διατάξητε ἄν συγκατατεθῇ ἡ Ἐθνοσυνέλευσις νὰ ληφθῇ τὸ ὁριστικὸν μέτρον. Ἐλπίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν μὲ τὸ διακρῖνον αὐτὸ διοικητικὸν δίκαιον θὰ λύσῃ τὸ ζήτημα ὑπὲρ αὐτῶν.

§128Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι ἡ σύστασις τοῦ κ. ἐκ Κυκλάδων πληρεξουσίου δὲν μὲ ἀφίνει ἀσυγκίνητον, ἀλλὰ δὲν δύναμαι ἀκόμη σήμερον νὰ ὑποσχεθῶ ὅτι ταχύτατα θὰ λάβω τὸ μέτρον τῆς ἀπολύσεως, καὶ ἐλπίζω ὅτι αἱ περιστάσεις θὰ μοῦ ἐπιτρέψουν ταχύτατα νὰ τὸ λάβω ὅπως ὄντως ἔλαβον καὶ διὰ τὸ 1903. Ἐλπίζω ὅμως ὅτι θὰ δυνηθῶ ἐν συνεργασίᾳ μετὰ τῆς ἐπιτελικῆς ὑπηρεσίας νὰ λάβω τὸ μέτρον τῶν ἀδειῶν. Δὲν τὸ ὑπόσχομαι, ἀλλ’ ἐλπίζω νὰ λάβω τὸ μέτρον τοῦτο ἄνευ περιορισμῶν.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Βοκοτόπουλος παρακαλεῖ τοὺς κ.κ. Ὑπουργοὺς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Γεωργίας νὰ πληροφορήσωσι τὴν Συνέλευσιν διὰ τίνα λόγον θεωροῦσιν ἐφαρμοστέον τὸν νόμον 2052 ὡς πρὸς τὰ κτήματα τῶν ἱερῶν μονῶν διά τε τὴν ἀπαλλοτρίωσιν καὶ τὴν μίσθωσιν αὐτῶν, δεδομένου ὄντος, ὅτι ὁ νόμος οὗτος τῆς ψευδοβουλῆς εἶναι αὐτοδικαίως ἄκυρος καὶ ἀνίσχυρος. Αὐτὴ δὲ αὕτη ἡ Κυβέρνησις διὰ τῆς αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως τοῦ ὑπ’ αὐτῆς ὑποβεβλημένου εἰς τὴν Συνέλευσιν νομοσχεδίου πρὸς ἀντικατάστασιν τοῦ νόμου 2052 ὁμολογεῖ τὴν ἐπαναστατικὴν προέλευσιν καὶ τὴν ἀποτυχίαν τοῦ σκοποῦ, δι’ ὅν κατεσκευάσθη.

§130Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ν’ ἀπαντήσῃ εἰς τὴν ἐπερώτησίν μου.

§131Α. ΑΡΓΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Κύριε συνάδελφε, ὁμιλεῖτε περὶ τοῦ νόμου 2052 ὡς περὶ νόμου ἀπόρου καὶ ἀνισχύρου. Ἀλλ’ ὁ νόμος αὐτὸς ἀνήκει εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν νόμων τῶν ἀριθμουμένων κατὰ ἑκατοντάδας. Οὐδεὶς μέχρι τοῦδε ἀπεφάνθη ὅτι οἱ νόμοι αὐτοὶ εἶναι ἄκυροι καὶ ἀνίσχυροι. Ἑπομένως ὁ νόμος καὶ κατὰ τὴν συνείδησιν τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως, μέχρι τοῦδε μὴ ἀντιθέτως ἐκδηλωθείσης, ἰσχύει. Τὸ δὲ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας τοῦ ὁποίου μόλις πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ προΐσταμαι, τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας εἶναι ὑποχρεωμένον νὰ ἐφαρμόζῃ ἕνα νόμον ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχει καταργηθῇ. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἔχει ὑποβληθῇ ἕτερον νομοσχέδιον ἀντικαθιστὸν τὸν νόμον αὐτόν. Ἀλλ’ ἀνεξαρτήτως τοῦ ὅτι εἰς τὴν βάσιν σχεδὸν συμφωνοῦν τὰ δύο νομοσχέδια, ἀνεξαρτήτως τοῦ γεγονότος αὐτοῦ ἡ ὑπηρεσία, τοὐλάχιστον ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῶν ἰδικῶν μου, δὲν ἔπαυσε νὰ ἐφαρμόζῃ τὸν νόμον, ἀλλ’ ἐφαρμόζει αὐτὸν καθ’ ὅσον ζητεῖται ὑπ’ ἐκείνων πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ ὁποίου εἶναι. Ἐλπίζω, ὅτι τὸ νέον νομοσχέδιον θὰ ἰσχύσῃ καὶ πρὸς τὰ μοναστηριακὰ κτήματα, σήμερον ὅμως δὲν δυνάμεθα παρὰ ἐν τῷ μέτρῳ τῶν ἀναγκῶν νὰ ἐφαρμόσωμεν τὸν νόμον αὐτόν.

§132Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀληθῶς ὁ νόμος 2052, περὶ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ ὁποίου ἔλαβον ἀφορμὴν νὰ ἐπερωτήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, εἶναι ἐκ τοῦ κύκλου τῶν ἐπαναστατικῶν νόμων, τῶν νόμων δηλαδὴ τῆς ψευδοβουλῆς. Ἀλλὰ δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία, ὅτι οἱ νόμοι οὗτοι εἶναι αὐτοδικαίως ἄκυροι καὶ ἀνίσχυροι. Περὶ τούτου δὲν ἀμφισβητεῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ οὔτε δύναται νὰ τὸ ἀμφισβητήσῃ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς λέγει ὅτι ἐφαρμόζει τὸν νόμον, διότι τὸν ἐφήρμοσε ὁ προκάτοχός του, καὶ διότι δὲν ἐπῆλθεν ἀπόφασις τῆς Συνελεύσεως ἀκυροῦσα τοὺς νόμους αὐτούς.

§133Π. ΣΤΑΪΚΟΣ. Δὲν μᾶς λέγετε διατὶ εἶναι ἄκυρος ὁ νόμος αὐτὸς διὰ νὰ γνωσθῇ εἰς τὴν Συνέλευσιν;

§134Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Διότι θὰ πρέπει νὰ γνωρίζῃ ἡ Συνέλευσις, ὅτι ὁ νόμος ἐκεῖνος εἶναι ἄκυρος, ὁ ὁποῖος ψηφίζεται παρὰ τὰς διατάξεις τοῦ Συντάγματος. Ὁ νόμος 2052 καὶ ὅλοι οἱ νόμοι τῆς ψευδοβουλῆς δὲν ἦσαν οὔτε κατὰ τὸ Σύνταγμα, οὔτε ὑπὸ Βουλῆς Συνταγματικῆς, οὔτε ὑπὸ τοῦ Βασιλέως Κωνσταντίνου κεκυρωμένοι. Διότι ἀπὸ τὴν ψευδοβουλήν, ἡ ὁποία ἀπὸ τῆς συστάσεως αὐτῆς τὴν 12 Ἰουλίου, ὄχι ἀπὸ τῆς γενέσεως της, συνεστήθη ἀκύρως, ἦτο μία ὁμὰς ἐπαναστατῶν, ἡ ὁποία ἐνομοθέτει. Καὶ νομίζετε ὅτι, αὐτὴ ἡ νομοθεσία εἶναι ἔγκυρος; Διὰ τοῦτο εἶναι αὐτοδικαίως ἄκυρος.

§135Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Στασιασταί, ὄχι ἐπαναστάται.

§136Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπαναστάται ἐγκληματικοί, διότι ἡ ἐπανάστασις τοῦ Βενιζέλου εἶναι ἐπανάστασις ἐγκληματική, διότι ἡ ἐπανάστασις τοῦ Βενιζέλου δὲν εἶχε κανὲν δικαίωμα νὰ νομοθετήσῃ. Ἡ ἐπανάστασις τοῦ Βενιζέλου εἶχε ὑποχρέωσιν ὅταν ἦλθεν ἐδῶ νὰ κάνῃ Ἐθνοσυνέλευσιν, εἶχε ὑποχρέωσιν νὰ προκαλέσῃ τὴν λαϊκὴν ψῆφον. Ἔπρεπε νὰ προκαλέσῃ Ἐθνοσυνέλευσιν ἀπὸ τῆς 14 Ἰουλίου 1917.

§137Π. ΣΤΑΪΚΟΣ. Φρονῶ, ὅτι εἶναι ἄκυρος καὶ δι’ ἕτερον λόγον, ὅτι δὲν φέρει τὴν ὑπογραφὴν τοῦ Βασιλέως.

§138Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Συμφωνεῖτε μαζί μου. Εἶναι λοιπὸν ἀναντιρρήτως αὐτοδικαίως ἄκυροι καὶ ἐκπλήττομαι μὲ τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, ὁ ὁποῖος λέγει ὅτι δὲν ἠκυρώθη ὁ νόμος καὶ ἐφ’ ὅσον δὲν ἠκυρώθη πρέπει νὰ ἐφαρμόζηται. Λάθος. Διότι τὸ αὐτοδικαίως ἄκυρον δὲν ἔχει καμμίαν ἀνάγκην ἀκυρώσεως. Αὐτὸ τοῦτο τὸ Διάταγμα, διὰ τοῦ ὁποίου ὁ Βενιζέλος ἀνέτρεπε τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν καὶ ἐγκατεστάθη ἐδῶ νομοθετῶν μὲ τοὺς συνενόχους του, αὐτὸ τὸ Διάταγμα, λέγει ἡ Βουλὴ ἡ ὁποία συνέρχεται τῆς 31 Μαΐου, θὰ ἀποφασίσῃ ὑπὸ τὴν ἔγκρισιν τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως. Καὶ ἐρωτῶ· ποία ἔγκρισις ἦλθε, ἡ ὁποία νὰ εἴπῃ ὅτι ἡ νομοθεσία αὐτὴ εἶναι ἔγκυρος; Δὲν ἐπιτρέπεται λοιπὸν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐπικαλῆται τὸ ἀξίωμα τοῦ ὅτι πρέπει νὰ ἀκυρωθοῦν οἱ νόμοι αὐτοί, διότι ἡ Κυβέρνησις τῆς 4ης Νοεμβρίου ἀνεγνώρισε αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγομεν σήμερον καὶ ἡ δικαιοσύνη ἰδίως ἡ ἀνωτάτη ἐπανῆλθε εἰς τὴν θέσιν της καὶ ἀπεκατεστάθη ἡ ἀνεξαρτησία τῆς δικαιοσύνης. Τὸ ὀφείλομεν εἰς τὴν ἀρχὴν τὴν ὁποίαν ἐδέχθη ἡ Κυβέρνησις ὑπὸ τὸν ἀείμνηστον Ράλλην ὅτι εἶναι αὐτοδικαίως ἄκυροι ὅλοι οἱ νόμοι καὶ διὰ τοῦτο ἐπανῆλθεν ὁ Ἄρειος Πάγος, ἐπανῆλθον ἀνώτεροι δικαστικοὶ καὶ ἔφυγον ἀπὸ τὰς θέσεις εἰς τὰς ὁποίας εἶχεν ἀναβιβάσει πολλοὺς ἐξ αὐτῶν, ἡ ἐπανάστασις.

§139ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ἡ στάσις,

§140Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἐπανάστασις ἡ ἐγκληματικὴ διότι ἡ ἐπανάστασις τοῦ Βενιζέλου εἶναι παράβασις τῶν ἄρθρων τοῦ ποινικοῦ νόμου, περὶ ἐσχάτης προδοσίας. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἐπανάστασις τοῦ Βενιζέλου καὶ ἀπόρροια τῆς ἐπαναστάσεως αὐτῆς εἶναι ἡ νομοθεσία τῆς ψευδοβουλῆς. Καὶ ἐπαναλαμβάνω, ἔχει εὐθύνην ἡ Κυβέρνησις ἐφαρμόζουσα τοὺς νόμους αὐτοὺς ἀφοῦ μάλιστα αὐτὴ ἡ ἰδία Κυβέρνησις ὑπὸ τὸν ἀείμνηστον Ράλλην ἀνεγνώρισε καὶ ἄνευ οὐδεμιᾶς ἀκυρώσεως ὑπὸ τῆς Συνελεύσεως οὐδὲ κἂν Διατάγματος ἀκυρωτικοῦ. Ὀρθώτατα ὁ ἀείμνηστος Ράλλης εἶπεν νὰ ἐπανέλθωσι οἱ ἀρεοπαγῖται καὶ ἀπεκατέστησε τὸν Ἄρειον Πάγον εἰς τὴν θέσιν του. Καὶ ἐπανῆλθον πρόεδροι πρωτοδικῶν, ἀνώτεροι εἰσαγγελεῖς καὶ λοιποί. Καὶ ὅταν ἕνεκα παραλείψεών τινων τὰς ὁποίας ἔχει τὸ Διάταγμα τῆς ἀποκαταστάσεως τῆς δικαιοσύνης, παρετήρησα εἰς τὸν ἀείμνηστον Ράλλην: κύριε Πρόεδρε, αὐταὶ αἱ ἐλλείψεις δὲν νομίζετε ὅτι εἶναι διορθωτέαι, διότι δὲν ἀνταποκρίνονται εἰς τὴν ἀνάγκην τῆς παλινορθώσεως τῆς δικαστικῆς ἐξουσίας τὸ Διάταγμα σας; Μοῦ λέγει· ἔχεις δίκαιον, ἀλλὰ νὰ λάβῃς ὑπ’ ὄψιν σου τοῦτο, ἐκεῖνο, καὶ ἐκεῖνο δηλαδὴ ἰδίως καὶ κυρίως τὴν κατάστασιν τοῦ δικαστικοῦ προσωπικοῦ κατὰ τὴν 4ην Νοεμβρίου καὶ ἀνεγνώρισα τὰς παρατηρήσεις τοῦ ἀειμνήστου Ράλλη καὶ ἀφοῦ τὸν συνεχάρην διὰ τὴν ἔκδοσιν τοῦ Διατάγματος ἀπέσυρα τὰς κρίσεις μου περὶ πλημμελείας αὐτοῦ. Ἀλλά, κύριε Ὑπουργέ, δὲν ἔχετε ἀνάγκην νὰ ἔλθῃ ἡ Συνέλευσις καὶ νὰ σᾶς εἴπῃ ὅτι εἶναι ἄκυροι, οἱ νόμοι οἱ ὁποῖοι εἶναι αὐτοδικαίως ἄκυροι. Καὶ ἔχει εὐθύνας ἡ Κυβέρνησις ἐφαρμόζουσα τοὺς νόμους αὐτούς. Ἔχετε ἐδῶ τὸ προηγούμενον αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶπον περὶ τῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ δικαστικοῦ προσωπικοῦ ἀλλ’ ἔχετε καὶ τὸ προηγούμενον τὸ ἀληθὲς τιμητικώτατον διὰ τὴν Κυβέρνησιν τῆς ἀποκαταστάσεως τῆς Ἐκκλησίας. Ὅλοι οἱ νόμοι τῆς ψευδοβουλῆς καὶ ὅλα τὰ διατάγματα τοῦ ἀειμνήστου Ἀλεξάνδρου ὅλα ἐθεωρήθησαν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ὀρθώτατα ὅτι εἶναι αὐτοδικαίως ἄκυρα καὶ ἐπανῆλθεν ἡ ἐκκλησία πρὸς τιμὴν σας εἰς τὴν θέσιν της χωρὶς νὰ ζητήσῃ κανεὶς ἀκύρωσιν τῶν ἀκύρων Διαταγμάτων.

§141Ε. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ. Τὰ δικαστήρια τοὺς ἐφήρμοζαν τοὺς νόμους;

§142Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τώρα ἤθελον νὰ εἴπω αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐρωτᾷ ὁ κ. πληρεξούσιος. Τὰ δικαστήρια δυστυχῶς δὲν ἦσαν εἰς τὸ ὕψος τῆς θέσεώς των. Ὁ Ἄρειος Πάγος μέχρι τοῦδε δὲν ἀπεφάνθη. Εἶμαι βέβαιος, ὑπερβέβαιος ὅτι ἐάν τις τῶν νόμων τῆς ψευδοβουλῆς ἔλθῃ ἐνώπιον τοῦ Ἀρείου Πάγου, ὁ Ἄρειος Πάγος θὰ εἴπῃ δὲν δικάζω. Δὲν ὑπάρχει νόμος καὶ δὲν δύναται νὰ εἴπῃ ἄλλο τί, διότι δυνάμει τῆς ἀνυπαρξίας τῶν νόμων αὐτῶν, νόμων ἀπόρων δικάζει καὶ στέκεται εἰς τὴν θέσιν του σήμερον ὁ Ἄρειος Πάγος. Διότι κανεὶς νόμος δὲν ἦλθε ἵνα εἴπῃ εἰς τοὺς ἀρεοπαγίτας ἐπανέλθετε. Ἦλθον διὰ διαταγῆς τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας νομίμως καὶ συνταγματικῶς ἐνεργούσης, διότι σεῖς εἶσθε οἱ ἐκτελεσταὶ τῶν νόμων καὶ σεῖς ἔχετε ὑποχρέωσιν ἐὰν εἶναι ἀντισυνταγματικὸς νὰ διατάξητε νὰ μὴ ἐκτελεῖται. Σεῖς ἔχετε ὑποχρέωσιν νὰ ἐφαρμόζεται αὐτούς. Ἐὰν ἡ δικαιοσύνη, κύριοι πληρεξούσιοι, ἦτο εἰς τὴν θέσιν της κατὰ τὴν 14ην Ἰουνίου ὅτε ἡ ἐπανάστασις ἐγκαθιδρύθη ἐν Ἀθήναις, ἡ ἐπανάστασις θὰ ἐξέλειπεν μετὰ 24 ὥρας. Διότι ὑπέκυψε ἡ δικαστικὴ ἐξουσία δι’ αὐτὸ ἡ ἐπανάστασις ἐπεκράτησεν καὶ δι’ αὐτὸ ἔγινε τυραννία. Καὶ δι’ αὐτὸ ἔκαμεν ὅσα ἔκαμεν αἴσχιστα, ὀλεθριώτατα καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τῆς τυραννίας, διότι εἶχον τὴν δικαιοσύνην ὑπὲρ αὐτῶν, διότι ὁ Ἄρειος Πάγος δὲν ἠσχύνθη, ὁ Ἄρειος Πάγος ὅπως τὸν συνέστησε ὁ Βενιζέλος, δὲν ἠσχύνθη νὰ εἴπῃ ὅτι εἶναι ἔγκυρος ἡ Βενιζελικὴ νομοθεσία, ὅπως καὶ δὲν ἠσχύνθησαν δικαζομένων τῶν Ὑπουργῶν ἐνώπιον τοῦ Ἀρείου Πάγου διὰ ζήτημα ἁρμοδιότητος, δὲν ἠσχύνθησαν οἱ ἀρεοπαγῖται ἐκεῖνοι μεταξὺ τῶν ὁποίων δὲν ἠξεύρω ἄν ὑπάρχουν σήμερον τινὲς εἰς τὴν ἕδραν τοῦ Ἀρείου Πάγου, νὰ εἴπουν ὅτι καλῶς τοὺς παρέπεμψεν ὁ Βενιζέλος καὶ δὲν εἶχον δικαίωμα αὐτοὶ οἱ ἴδιοι νὰ ἐξετάσωσι τὴν ἰδικήν των ἁρμοδιότητα, τὸ στοιχειωδέστερον τῶν πραγμάτων τὸ ὁποῖον εἶχον νὰ κάμωσι.

§143Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἐπιτρέπετε μίαν ἐρώτησιν;

§144Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁρίστε.

§145Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἀληθῶς πρόκειται περὶ νόμων ψηφισθέντων ὑπὸ Βουλῆς διαλελυμένης.

§146Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπὸ μὴ Βουλῆς καὶ ὑπὸ μὴ Βασιλέως.

§147Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ναί. Δὲν ἔχω διαφωνίαν. Πρόκειται ὅμως καὶ σᾶς παρακαλῶ ἀπ’ αὐτῆς τῆς ἀπόψεως νὰ ἐξετάσητε τὸ ζήτημα, πρόκειται περὶ μιᾶς πραγματικῆς καταστάσεως δημιουργηθείσης δι’ αὐτῶν τῶν διαφόρων ἀκύρων νόμων. Καὶ νὰ σᾶς εἴπω ἕν παράδειγμα. Ἔγινεν ἕνας νόμος καὶ μεταξὺ τῶν ἄλλων διαφόρων ἀκύρων περὶ διαζυγίου. Ἐφηρμόσθη, ἐπῆλθον διαζύγια καὶ οἱ διαζευχθέντες σύζυγοι συνῆψαν ἄλλον γάμον. Μία τοιαύτη ἀκύρωσις τὶ ἀποτέλεσμα θὰ εἶχεν; Τὸ φέρω ὡς παράδειγμα ὄχι διὰ νὰ σταθῶ ἐκεῖ ἀλλὰ διὰ νὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον ὁ ὁποῖος εἶναι τελείως μελετημένος εἰς τὸ ζήτημα, νὰ ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς δημιουργηθείσης ἐκ τῆς μακροχρονίου ἐφαρμογῆς τῶν ἀκύρων αὐτῶν νόμων, διὰ νὰ προβῶμεν κανονικῶς εἰς τὴν συζήτησιν.

§148Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐξ αὐτῆς τῆς ἀπόψεως ὑπέβαλον πρὸ μηνῶν πρότασιν ψηφίσματος, διότι πρόκειται περὶ πράξεως ἐχούσης συντακτικὸν χαρακτῆρα, περὶ τῆς νομοθεσίας αὐτῆς. Καὶ ἐνῷ διὰ τοῦ πρώτου ἄρθρου τοῦ ψηφίσματος ἔλεγον ὅτι μὴ ἐπελθούσης τῆς ἐγκρίσεως τῆς Συνελεύσεως, ὑφ’ ἥν ἔγκρισιν εἶχε γίνει ἡ νομοθεσία αὐτή, δὲν εἶναι ἐφαρμοστέα, ἀλλὰ διὰ τοῦ δευτέρου ἄρθρου ἔρχομαι καὶ ἐξετάζω αὐτὴν τὴν ἄποψιν, τὴν ὁποίαν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀρκαδίας συνάδελφος καὶ πρώην Ὑπουργὸς μᾶς ἀνέφερε. Διότι ἀληθῶς δὲν ἀρκεῖ νὰ εἴπωμεν ὅτι ὁ νόμος αὐτὸς περὶ διαζυγίου, τὸν ὁποῖον ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος πληρεξούσιος ἐξ Ἀρκαδίας εἶναι ἄκυρος καὶ ὅτι οἱ διαζευχθέντες ἀκύρως διεζεύχθησαν καὶ ὅτι δύνανται νὰ ἐπανέλθουν εἰς τὰς πρώτας αὐτῶν κοίτας.

§149Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Εἶναι ἡ νέα σύζυγος ποῦ δὲν ἀφίνει.

§150Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔλεγον διὰ τοῦ δευτέρου ἄρθρου τοῦ ψηφίσματος ὅτι εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν ἀπόκειται νὰ ἐφαρμόσῃ τοῦτον ἢ ἐκεῖνον τὸν νόμον, τοιουτοτρόπως δὲ ἠθέλησα νὰ δώσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἔδαφος Συνταγματικόν, ἔδαφος Συντακτικὸν, διότι σήμερον τὶ γίνεται; Ἐφαρμόζει ἡ Κυβέρνησις νόμους ὡς τὸν 2052 καὶ ἄλλους πολλούς, τοὺς ἐφαρμόζει χωρὶς νὰ εἶναι ἔγκυροι καὶ ἀναλαμβάνῃ εὐθύνην νὰ ἐφαρμόζῃ καὶ νὰ ἀφίνῃ νὰ ἐφαρμόζωνται νόμοι καὶ νὰ δημιουργῶνται σχέσεις καὶ νὰ προκύπτουν συμφέροντα καὶ νὰ γεννῶνται ἐνοχικαὶ καὶ πραγματικαὶ ἄπειραι συμβάσεις ἐπὶ τῇ βάσει νόμων ἀκύρων καὶ ὅταν ἔλθῃ ποτὲ ἐνώπιον τοῦ Ἀρείου Πάγου ἡ συζήτησις τῶν ψευδονόμων αὐτῶν, βεβαίως ὁ Ἄρειος Πάγος θὰ τοὺς ἀκυρώσῃ. Ἠθέλησα διὰ τῆς προτάσεως αὐτῆς, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλλον, νὰ δώσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἕν ἔδαφος συντακτικόν, ἕν ἔδαφος νομιμότητος καὶ εἶπον τὰ πράγματα εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Πρωθυπουργόν, ὁ ὁποῖος, ὁμολογῶ, ἐφάνη προσέξας εἰς τὸ ζήτημα, ἀλλ’ ἕνεκα τῶν ἐκτάκτων περιστάσεων καὶ διότι ἦτο ἡ ἐποχὴ καθ’ ἥν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Εὐβοίας ἡγέτης ἔφευγεν εἰς τὸ Λονδῖνον, μὲ παρεκάλεσε τότε ὁ κ. Πρωθυπουργὸς νὰ ἀφήσω νὰ συζητηθῇ μετὰ τὴν ἐπιστροφὴν ἐκ Λονδίνου. Λέγω λοιπὸν ἐν τῷ ἄρθρῳ δευτέρῳ, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀπορεῖ ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀρκαδίας συνάδελφος, ὅτι ὀφείλει ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία νὰ ἐπιμεληθῇ περὶ διορθώσεως τῶν γενομένων, νὰ ἔλθῃ καὶ νὰ εἴπῃ ἡ Συνέλευσις διὰ τὰ ἀποτελέσματα τῶν ἀκύρων νόμων. Εἶναι ἄλλος νόμος τερατώδης, ἐπιζημιώτατος διὰ τὴν ἰδιοκτησίαν, ἐπιζημιώτατος διὰ τὸ προικῶον δίκαιον ὅπου ἦλθε καὶ ἐπέτρεψε τὴν ἐκποίησιν τῶν ἀδιατιμήτων καὶ εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα ἔγινε μία λεηλασία τῶν ἀδιατιμήτων.

§151Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Γνωρίζετε διατὶ ἐγένετο ὁ νόμος αὐτός;

§152Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔμαθον ὅτι ἐπρόκειτο περὶ ἑνὸς «ἡμετέρου», ὅστις ἤθελεν νὰ πωλήσῃ τὴν προῖκα του. «Ἡμετέρου» ἐννοῶ ἀπὸ τὸ κόμμα, τοῦ ὁποίου τὴν ἐπωνυμίαν ἐγὼ δὲν θέλω οὔτε νὰ προφέρω.

§153Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Δὲν τὰ εἰξεύρετε τὰ ζητήματα καλῶς, διότι εἶσθε ἀπὼν τῶν Ἀθηνῶν, καὶ ἄν θέλητε, ἀφήσατέ με νὰ συντρέξω ὑμᾶς. Ἰδοὺ περὶ τίνος ἐπρόκειτο. Ὑπεβλήθη εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον δι’ οὗ ἐπετρέπετο ἡ ἐκποίησις, ἡ ἡ ὑποθήκευσις ἀδιατιμήτων προικώων, ἥτις κατὰ τοῦ νόμου, ὡς γνωρίζετε, δὲν ἐπετρέπετο εἰμὴ συνεπείᾳ πολυσχιδοῦς καὶ δυσχερεστάτης διαδικασίας, ὁ νόμος δὲ οὗτος ἦτο Ρωμαϊκός, καὶ ἐχρησίμευε πρὸς προστασίαν τῶν ἀτυχῶν γυναικῶν. Ὑπέβαλε νομοσχέδιον Ὑπουργὸς ἐκ τῆς Κυβερνήσεως Βενιζέλου.

§154ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Ποῖος;

§155Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Εἶναι γνωστότατος.

§156ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Νὰ τὸν ἀναφέρητε.

§157Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ὁ Ὑπουργὸς τότε τῆς Δικαιοσύνης εἶχε πεπαλαιομένον τινὰ οἰκίσκον ἐν Λαμίᾳ. Ὁ οἰκίσκος αὐτὸς συνώρευε πρὸς κτῆμά τι ἐκεῖ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἀλλ’ ὁ οἰκίσκος αὐτὸς δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐκποιηθῇ, διότι ἦτο ἀδιατίμητος. Εἰσῆλθεν ὁ νόμος, ἐψηφίσθη, καὶ δυνάμει τοῦ νόμου τούτου ὁ οἰκίσκος ἐκεῖνος διενεμήθη καὶ ἀντηλλάγη πρὸς μίαν λαμπροτάτην οἰκίαν, ἀνήκουσαν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν κειμένην ἐν Ἀθήναις καὶ ἐπὶ τῆς ὁδοῦ Ρηγίλλης καὶ τοιουτοτρόπως ὁ τότε Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης—αὐτοὶ οἵτινες ὑβρίζουσιν ἡμᾶς ἀκόμη ὡς φαυλοκράτας—κατώρθωσε δι’ ἑνὸς τοιούτου καὶ ἐνυποθήκου συνδυασμοῦ νὰ γένηται κύριος οἰκίας ἐντὸς τῶν Ἀθηνῶν ἀξίας σήμερον 500 χιλιάδων δραχμῶν, πωλήσας καὶ ἀνταλλάξας ἐρείπιον, ὅπερ εὑρίσκετο ἐν τῇ Λαμίᾳ ὡς ἀδιατίμητον αὐτοῦ.

§158ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Πῶς τὸ ἔκαμεν ἡ Τράπεζα;

§159Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Δὲν ἠξεύρω. Ἐγὼ δὲν κωλύομαι νὰ ὁμιλήσω καίτοι πρόκειται περὶ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, διότι οὐδενὸς ἔχω ἀνάγκην. Εἶμαι ὀφειλέτης, ἀλλὰ πληρώνω τοὺς τόκους. (Γέλωτες καὶ χειροκροτήματα).

§160Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁπωσδήποτε αὐταὶ αἱ ἀπαλλοτριώσεις εἶναι ἄκυροι ἀλλὰ θεὸς φυλάξει νὰ εἴπωμεν εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἠγόρασαν ὅτι ἠγόρασαν ἀκύρως καὶ εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐπώλησαν, ὅτι ἐπώλησαν ἀκύρως καὶ ἠμποροῦν οἱ ἀγορασταὶ νὰ κάμουν δίκην νὰ πάρουν πίσω τὰ χρήματά των καὶ οἱ ἰδιοκτῆται νὰ πάρουν πίσω τὸ πωληθέν. Αὐτὸ εἶναι ἔργον τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ πρῶτον ἔργον τὸ ὁποῖον ἔχει νὰ κάμῃ ἡ Ἐθνοσυνέλευσις νὰ ἀνορθώσῃ τὰ ἐρείπια τὰ ὁποῖα προῆλθον εἰς τὴν κοινωνίαν καὶ τὸ Κράτος, ἀπὸ τὴν ἐπανάστασιν τοῦ Βενιζέλου διὰ τῆς ἐπαναστατικῆς νομοθεσίας. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, δὲν ἔχει κατ’ ἀκολουθίαν τῶν ὅσων εἶπον καὶ τὰ ὁποῖα πιστεύω, ὅτι ἐπιδοκιμάζει, δὲν ἔχει ἀνάγκην νὰ περιμένῃ καμμίαν ἀκύρωσιν διὰ νὰ μὴ ἐφαρμόζῃ τὸν νόμον 2052, νόμον, ὁ ὁποῖος κατεδικάσθη ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν διὰ τοῦ ὑποβεβλημένου, ἐνώπιον ὑμῶν νέου νομοσχεδίου παρὰ ἀγροτικῆς νομοθεσίας. Διότι διὰ τοῦ νέου νομοσχεδίου, τοῦ ἐνώπιον ὑμῶν ὑποβληθέντος ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, ὁ νόμος αὐτὸς κηρύττεται ρητῶς καὶ καθαρῶς ἐπαναστατικὸς ἢ ἄκυρος, ἀφίνω καὶ τὸ ἄλλο ζήτημα θὰ ἐξετασθῇ εἰς ἄλλην περίπτωσιν, ὅταν θὰ συζητήσωμεν τὸν νόμον περὶ ἀγροτικῆς νομοθεσίας, ὅτι ὁ νόμος 2052 ἠστόχησε τελείως εἰς τὸν σκοπὸν τὸν ὁποῖον ἐπεδίωκε, τελείως ἀπέτυχε; καὶ ὁμολογεῖ ἡ Κυβέρνησις τοῦτο. Σημειώσατε, ὅτι διὰ τοῦ νόμου αὐτοῦ ἡ Κυβέρνησις ἡ ἐπαναστατική, ἐνόμισε ὅτι θὰ ἐκέρδιζε ψήφους ἄν ἐπέτρεπε τὴν ἀπαλλοτρίωσιν τῶν μοναστηριακῶν κτημάτων, καὶ διὰ 3 ἤ 4 ἄρθρων ἔδωκε τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς Ὑπουργοὺς τῶν Ἐσωτερικῶν, τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Γεωργίας, εἰς μὲν τῶν Ἐσωτερικῶν διὰ τὰ κτήματα τοῦ Δημοσίου εἰς τὸν τῶν Ἐκκλησιαστικῶν διὰ τὰ μοναστηριακὰ καὶ τῶν τῆς Γεωργίας διὰ τὰ ἰδιωτικὰ καὶ εἶπεν ἔχει τὸ δικαίωμα ὁ Ὑπουργὸς νὰ διαλύῃ τὰς μισθώσεις τῶν μοναστηριακῶν κτημάτων καὶ νὰ τὰς δίδῃ ἐκεῖ ὅπου θέλει αὐτός. Αὐταὶ εἶναι διατάξεις νόμου, κύριοι πληρεξούσιοι. Δι’ αὐτὸ τώρα τὸ νέον καθεστὼς εὑρίσκεται πρὸ διαλύσεων μισθώσεων καὶ ἀπαλλοτριώσεων ἀγροτικῶν μοναστηριακῶν κτημάτων γενομένων τὸ 1920, καὶ ἦλθε καὶ εἶπεν, ἐδῶ π.χ. εἰς τοὺς χωρικοὺς οἱ ὁποῖοι δικαιότατα, καὶ εὐγλωτότατα καὶ ἀξιότατα τὸν ἐπλήρωσαν μὲ τὸ παραπάνω, εἶπεν εἰς τὰ μαντρόσκυλα τοῦ κ. Λεβίδου πάρετε τὰ μοναστηριακὰ κτήματα. Καὶ ἐγενήθησαν δίκαι, καὶ θὰ γεννηθῶσι καὶ ἄλλαι. Ἡ Σύνοδος, ἡ Ἐκκλησία, ἀποκατασταθεῖσα παρεπονέθη δι’ αὐτὴν τὴν κατάστασιν καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἔστειλεν ἓν ἔγγραφον, κύριοι πληρεξούσιοι, εἰς τὴν Ἱερὰν Σύνοδον, διὰ τὸ ὁποῖον σᾶς βεβαιῶ, χωρὶς νὰ θέλω ν’ ἀστειευθῶ ὁ Λενὶν θὰ ἀπεκαλύπτετο πρὸ τοῦ κ. Τερτίπη, ὁ δὲ Τρότσκυ θὰ τοῦ ἔδιδε τὸ χέρι.

§161Χ. ΚΑΡΑΣ. Διαμαρτυρόμεθα ὡς συνεργάται τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Δὲν ἀνήκομεν εἰς τὴν τάξιν τῶν μπολσεβίκων.

§162Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι ἐξ Ἀττικῆς εὐλόγως διακόπτουν, διότι ἐν Ἀττικῇ..........

§163Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ ἐπὶ πολλῶν θεμάτων ἐπέκτασις τῆς συζητήσεως ὄχι πολὺ σχετικῶν πρὸς ἄλληλα, προκαλεῖ διάφορα ζητήματα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συγχωνευθῶσιν εἰς μίαν καὶ μόνην συζήτησιν.

§164Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, ἡ ἐπερώτησίς μου εἶναι ἐπὶ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου 2052.

§165Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν πρόκειται περὶ τοῦ περιεχομένου τοῦ νόμου. Σεῖς ὑποστηρίζετε ὅτι ὁ νόμος αὐτός, καὶ ὅλοι οἱ νόμοι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, εἶναι νόμοι οἱ ὁποῖοι δὲν πρέπει νὰ λαμβάνωνται ὑπ’ ὄψει. Οἷον εἶναι τὸ θέμα τῆς συζητήσεως, δὲν εἶναι τὸ περιεχόμενον τοῦ νόμου.

§166Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ λέγω, ὅτι κατὰ μείζονα λόγον, δὲν πρέπει νὰ ἐφαρμόζηται αὐτός, διότι εἶναι ἐπιβλαβέστατος εἰς τὰ δημόσια συμφέροντα.

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθη πρότασις, ὑπογεγραμμένη ὑπὸ δέκα πληρεξουσίων, ὅπως ἡ συζήτησις γενικευθῇ. Ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἔχει τὸν λόγον.

§168Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριοι, ὁ κ. πληρεξούσιος Κυκλάδων ἔχει ὑποβάλλει μίαν πρότασιν ἡ ὁποία θὰ ἔλθῃ κατὰ τὴν προσήκουσαν καὶ διὰ τοῦ Κανονισμοῦ ὡρισμένην σειράν της εἰς συζήτησιν. Ὅταν θὰ ἔλθῃ εἰς συζήτησιν, ἕκαστος ἐκ τῶν κ. κ. συναδέλφων θὰ ἔχῃ ἀφορμὴν νὰ ἐκφράσῃ περὶ αὐτῆς τὴν γνώμην του. Ἡ πρότασις τοῦ κ. ἐκ Κυκλάδων συναδέλφου ἀποβλέπει περὶ τοῦ κύρους ἤ μὴ τῆς νομοθεσίας περὶ τῆς ὁποίας ὡμίλησε.

§169Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰδικῶς περὶ τοῦ νόμου 2052.

§170Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὅταν θὰ ἔλθῃ ἡ πρότασις ἐκείνη, θὰ συζητηθῇ τὸ θέμα. Τὸ ἄν εἷς νόμος τῆς ἐποχῆς ἐκείνης πρέπει νὰ ἰσχύῃ, δὲν εἶναι θέμα ἐπερωτήσεως, διότι εἶναι θέμα γενικόν, τὸ ὁποῖον θὰ συζητηθῇ ἐξ ἀφορμῆς τῆς προτάσεως τὴν ὁποίαν ἔχει ὑποβάλλει ὁ κ. συνάδελφος, διότι δὲν εἶναι ὀρθὸν διὰ μιᾶς ἐπερωτήσεως νὰ συζητηθῇ τὸ ζήτημα τοῦτο. Τὸ ζήτημα τοῦτο θὰ γίνῃ ἀντικείμενον μιᾶς ἀποφάσεως τῆς Συνελεύσεως, δὲν εἶναι ἀντικείμενον ἐλέγχου ἤ μιᾶς ἐπερωτήσεως. Καὶ ἄλλοτε ἔλαβον ἀφορμὴν νὰ ἐπικρίνω τὴν γενικὴν βάσιν, ἐκείνην τὴν ὁποίαν ὑπέδειξε καὶ ὁ κ. συνάδελφος ἐξ Ἀρκαδίας, ὅτι εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον νὰ παραδεχθῇ τις ὅτι μία νομοθεσία, ἀποτελουμένη ἀπὸ ἑκατοντάδας νόμων, ἀπὸ χιλιάδας νόμων, ρυθμίσασα τὰς ἐννόμους σχέσεις ἐπὶ σειρὰν τριῶν, τεσσάρων ἐτῶν, νὰ διαγραφῇ διὰ μιᾶς μονοκονδυλιᾶς. Ἀνεξαρτήτως πάσης ἄλλης σκέψεως, εὑρισκόμεθα πρὸ ἀπολύτου ἀδυναμίας τοιοῦτο τι νὰ ἐπιχειρήσωμεν. Εἶναι δὲ τοσοῦτον βέβαιον ὅτι ὑπάρχει ἡ ἀδυναμία αὐτή, ὥστε γνωρίζομεν καὶ ἐκ τῆς ἱστορίας ὅτι εἰς πολὺ ἁπλουστέραν περίπτωσιν εὑρεθέντες ἄνθρωποι κατ’ ἐξοχὴν ἀφοσιωμένοι, προσηλωμένοι, εἰς τὸ κῦρος τῆς ἀρχῆς, οἱ Ρωμαῖοι, προκειμένου περὶ ἑνὸς Πραίτορος, ὁ ὁποῖος ἐπ’ ἐλάχιστον χρόνον ἤσκησε τὸ πραιτορικὸν δίκαιον, κατὰ τὸ ὁποῖον τοῦτο δὲν περιέλαβε χιλιάδας νόμων ἀλλὰ μόνον μερικὰς δικαστικὰς ἀποφάσεις, ὅταν ἀνεκάλυψαν ὅτι δὲν ἠδύνατο νὰ εἶναι ἐκεῖνος Πραίτωρ, εἶπον ὅτι αὐτὸς παύει νὰ εἶναι Πραίτωρ, ἀλλ’ ὅ,τι ἔκαμε, καλῶς ἔκαμε. Εἶναι λοιπὸν φυσικῶς ἀδύνατον, νὰ γίνῃ ἡ κατάργησις τῶν νόμων ἀσυζητητεί! Ἀνέφερεν ὁ κ. συνάδελφος πρὸ ὀλίγου, τὴν περίπτωσιν τῶν διαζυγίων. Θὰ εἴπητε ὅτι τὰ διαζύγια τὰ γενόμενα εἶναι ἄκυρα, ὅτι οἱ γάμοι οἱ γενόμενοι εἶναι ἄκυροι, καὶ τὰ ἐξ αὐτῶν τέκνα ἄκυρα. (Ἱλαρότης). Δὲν εἶναι δυνατὰ πράγματα αὐτά. Ἀνέφερεν ὁ κ. συνάδελφος τὰ τῆς ἀπαγορεύσεως τῆς ἀπαλλοτριώσεως. Θὰ εἴπωμεν ὅτι τὰ κτήματα, τὰ ὁποῖα ἠγόρασαν διάφοροι ἄνθρωποι, θὰ τὰ ἐπιστρέψωσιν ὀπίσω εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι τὰ ἐπώλησαν. Κύριοι, εἶναι φυσικῶς ἀδύνατα πράγματα αὐτά. Ὁ κ. συνάδελφος λέγει ὅτι ὑπάρχει ἡ διόρθωσις. Ποία; Νὰ θέσωμεν κάτω αὐτοὺς τοὺς νόμους καὶ ἡ Συνέλευσις νὰ ὁρίσῃ ποίους ἀπὸ τοὺς νόμους αὐτοὺς θέλει νὰ κρατήσῃ καὶ ποίους δὲν θέλει. Σᾶς ἀπαντῶ. Ἀντιστρόφως πρέπει νὰ γίνῃ τὸ πρᾶγμα. Κυρώσατε ὅλους αὐτοὺς τοὺς νόμους, τοὺς ὁποίους θέλετε νὰ κρατήσητε, ἐὰν δὲ θέλετε καὶ μετ’ ἀναδρομικῆς δυνάμεως, καὶ μεταβάλετε ἐκείνους τοὺς νόμους τοὺς ὁποίους δὲν θέλετε νὰ κρατήσητε. Δὲν δύνασθε νὰ θέσητε κάτω χιλίους νόμους καὶ νὰ ἀποφασίσητε ποῖοι θὰ μείνωσι καὶ ποῖοι θὰ χαλάσωσι, διότι ὑποθέτω ὅτι τὸ ἔργον αὐτὸ πρέπει σοβαρῶς νὰ τὸ ἐπιχειρήσῃ ἡ Συνέλευσις. Εἰπέτε μοι ποῖος ἀπὸ σᾶς εἰς οἱονδήποτε χρονικὸν διάστημα, δύναται νὰ μελετήσῃ αὐτοὺς τοὺς χιλίους νόμους καὶ ποίους ἐξ αὐτῶν καὶ ποίας ἐκ τῶν διατάξεων αὐτῶν καὶ μετὰ ποίων τροπολογιῶν τῶν διατάξεων αὐτῶν θὰ κρατήσῃ ἢ θὰ ἀκυρώσῃ. Εἶναι φυσικῶς ἀδύνατα πράγματα αὐτά, ἐπαναλαμβάνω, καὶ δὲν πρέπει, φρονῶ νὰ δημιουργῶμεν ζητήματα ἐκεῖ ὅπου δὲν ὑπάρχουσιν.

§171Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχουσι.

§172Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ὑπάρχουσι διόλου. Αὐτὰ θὰ τὰ συζητήσωμεν ὅταν ἔλθῃ ἡ πρότασις. Τὸ μόνον ζήτημα τὸ ὁποῖον δύναται νὰ συζητηθῇ, εἶναι τοῦτο. Θὰ ἐπιφυλαχθῇ ἡ Συνέλευσις, ἀφοῦ κυρώσῃ ὅλους αὐτοὺς τοὺς νόμους, νὰ καταργήσῃ ἐκείνους ἐξ αὐτῶν τοὺς ὁποίους ἤθελεν νομίσει καταργητέους, καὶ ἐκείνους δὲ τοὺς ὁποίους ἤθελε νομίσει καταργητέους νὰ τοὺς καταργήσῃ καὶ μετὰ ἀναδρομικῶν ἀποτελεσμάτων. Δύναται νὰ τὸ κάμῃ καὶ αὐτό. Δύναται νὰ λέγῃ τις κἄτι τι, ἀλλὰ ὅταν ἔλθῃ εἰς τὴν ἐφαρμογὴν θὰ ἴδῃ τὸ ἀδύνατον. Μὴ ταράσσωμεν δὲ τὰς σχέσεις τῆς Κοινωνίας εἰς τὰς συναλλαγάς, διότι ἐὰν ἀνέλθωσιν ἄλλοι δέκα ἐπὶ τοῦ βήματος καὶ εἴπωσι αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος ἐκ Κυκλάδων, θὰ γεννηθῇ ἡ ἐντύπωσις εἰς τὴν Κοινωνίαν ὅτι εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ κάμωμεν καὶ αὐτὸ τὸ ὁποῖον ζητεῖ ὁ κ. συνάδελφος.

§173Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὶ ζητῶ;

§174Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Νὰ κηρύξωμεν ἄκυρον ὅλην τὴν νομοθεσίαν.

§175Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ποτέ.

§176Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐὰν τοῦτο πράξωμεν, ἐὰν ὁμιλήσωσιν ὑπὸ τὸ αὐτὸ πνεῦμα καὶ ἕτεροι συνάδελφοι, τὶ θὰ ἐπέλθῃ; Θὰ ἀρχίσῃ ὁ κόσμος ἔξω νὰ ἐρωτᾷ. Τὶ συναλλαγὴν κάμνω ἐγώ; Συναλλάσσομαι ἐπὶ τῇ βάσει ἑνὸς νόμου καὶ κάμνω τὴν συναλλαγὴν αὐτήν; Εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ἔλθῃ μία Βουλὴ αὔριον νὰ ἀκυρώσῃ ὅλους αὐτοὺς τοὺς νόμους καὶ τὰς συναλλαγάς. Ἐνῶ δὲ εὑρισκόμεθα πρὸ ἀδυνάτου τῆς ἐπιχειρήσεως, ἥν ὑποδεικνύει ὁ κ. συνάδελφος, δημιουργοῦμεν, ἐὰν ἐπεκταθῇ ἡ τοιαύτη ἀξίωσις, μίαν διαταραχὴν εἰς τὰς συναλλαγὰς καὶ τὰς σχέσεις τῶν ἀνθρώπων δυναμένην νὰ ἔχῃ ὀλέθρια ἀποτελέσματα. Σᾶς παρακαλῶ, λοιπόν, ἀφήσατε αὐτὴν τὴν συζήτησιν, μὴ γεννᾶτε τοιούτου εἴδους ζητήματα. Θὰ ἔλθῃ ἡ πρότασις τοῦ κ. συναδέλφου καὶ θὰ τὴν συζητήσωμεν καὶ θὰ ἀκούσωμεν τὰς γνώμας του. Εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ μείνῃ μόνος. Οὐδεὶς ἄλλος θὰ τὸν ὑποστηρίξῃ. Ἀλλὰ μὴ φαινώμεθα ὅτι συζητοῦμεν τοιαῦτα θέματα, διότι διαταράσσομεν τὰς συναλλαγάς. Μὲ συγχωρεῖτε, διότι χωρὶς ἴσως νὰ πρέπει εἰσῆλθον εἰς τὴν οὐσίαν τοῦ ζητήματος καὶ ὑπέδειξα αὐτὰ τὰ ὁποῖα ὑπέδειξα. Τὸ ἔπραξα δὲ ἀκριβῶς διὰ νὰ μὴ γεννηθῇ ἡ ἐντύπωσις ὅτι μένουσιν ἐν ἀμφιβόλῳ σχέσεις καὶ συναλλαγαί, αἱ ὁποῖαι δὲν πρέπει νὰ εἶναι ἐν ἀμφιβόλῳ, διότι τοῦτο ἀποτελεῖ νοσηρότητα εἰς τὴν κοινωνικὴν κατάστασιν καὶ δὲν ἔχομεν λόγους νὰ δημιουργῶμεν διὰ τῆς ἀμφιβολίας τὴν νοσηρότητα αὐτήν. (Ραγδαῖα χειροκροτήματα).

§177Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς δὲν ἦτο εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς ἀγορεύσεώς μου καὶ διὰ τοῦτο ὑπέλαβεν ὅτι ἐγὼ συνεζήτησα ἐπὶ τῆς προτάσεως τοῦ ψηφίσματος περὶ τῆς ἐπαναστατικῆς νομοθεσίας, ἐν ᾧ ἐγὼ συνεζήτησα καὶ προεκάλεσα ἐπερώτησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας διὰ τὸν νόμον 2052.

§178Α. ΑΡΓΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἐπιτρέπετε;

§179Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁρίστε.

§180Α. ΑΡΓΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἀκριβῶς ἡ ἐπερώτησις αὐτὴ ἔρχεται εἰς ἀντίθεσιν πρὸς τὴν πρότασιν τοῦ ψηφίσματός σας, διότι ἐν ᾧ διὰ τοῦ ψηφίσματός σας ὁρίζετε δύο κατηγορίας νόμων καὶ διὰ τὴν πρώτην ἀκόμη κατηγορίαν, ἡ ὁποία δὲν θίγει πολὺ ἰδιωτικὰ συμφέροντα ζητεῖτε καὶ τότε πρᾶξιν ἀκυρώσεως τῶν νομοθετημάτων ἐκείνων, ἔρχεσθε καὶ ὁμιλῆτε περὶ νόμου, τὸν ὁποῖον ἀναγκαίως θέλετε ὑπαγάγῃ εἰς τὴν δευτέραν κατηγορίαν, καὶ ζητεῖτε παρὰ τῆς Ἐκτελεστικῆς Ἐξουσίας σεῖς, ὁ ὁποῖος ἀνεγνωρίσατε πρᾶξιν τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως διὰ τὰ νομοθετήματα ἐκεῖνα, ζητεῖτε, λέγω, παρὰ τῆς Ἐκτελεστικῆς Ἐξουσίας νὰ ἔλθῃ αὐτὴ αὐθαιρέτως νὰ εἴπῃ: δὲν ἰσχύει αὐτὸς ὁ νόμος, δὲν δύναμαι νὰ τὸν ἐφαρμόσω. Αὐτὸ ζητεῖτε διὰ τῆς ἐπερωτήσεώς σας.

§181Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, τὸ ψήφισμα, ὡς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος πληρεξούσιος ἐξ Ἀρκαδίας, ἔχει δύο ἤ τρία ἄρθρα. Τὸ πρῶτον εἶνε ὅτι μὴ ἐπελθούσης τῆς ἐγκρίσεως τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως—ὑπὸ τὸν ὅρον δὲ τῆς ἐγκρίσεως τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως ἐψηφίσθησαν οἱ νόμοι αὐτοὶ—οἱ νόμοι αὐτοὶ εἶνε ἄκυροι. Διὰ τοῦ δευτέρου δὲ ἄρθρου δίδω τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Ἐκτελεστικὴν Ἐξουσίαν, ἁρμοδίαν διὰ τὴν ἐφαρμογὴν καὶ ἐκτέλεσιν τῶν νόμων, νὰ εἴπῃ αὐτὸν τὸν νόμον τὸν ἐκτελῇ.

§182Α. ΑΡΓΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Θεωρεῖτε λοιπὸν ἀναγκαίαν τὴν ἐπέμβασιν τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας.

§183Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὸ χέρι τῆς Κυβερνήσεως εἶνε. Καὶ διὰ τοῦτο λέγω ἐπειδὴ δὲν εἶνε δυνατὸν σχέσεις, αἱ ὁποῖαι ἐγεννήθησαν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν νόμων αὐτῶν τῶν ἀκύρων νὰ τὰς ἀκυρώσωμεν, ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία πρέπει νὰ ἔλθῃ καὶ νὰ κανονίσῃ τὰ τῶν ἀκυροτήτων αὐτῶν. Ἐγὼ δὲ εἰδικῶς ἐπανέρχομαι καὶ ἐρωτῶ διὰ τὸν νόμον 2052, διότι ὁ νόμος 2052 εἶνε ὄχι μόνον ἄκυρος, ἀλλὰ καὶ ἡ ἐφαρμογὴ αὐτοῦ ἐξακολουθεῖ νὰ γίνεται ἐπὶ ζημίᾳ τῶν συμφερόντων τοῦ δημοσίου.

§184Α. ΑΡΓΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Αὐτὸ εἶνε ἄλλο ζήτημα.

§185Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ σᾶς εἶπον. Καὶ διὰ τοῦτο σᾶς εἶπον καὶ πρὶν ἤ ἔλθῃ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ὅτι σεῖς σφάλλεσθε, κατ’ ἐμὲ, ἐφαρμόζοντες νόμον τοιοῦτον διὰ τὰ Μοναστηριακὰ κτήματα. Δὲν ἀδικῶ τὴν Κυβέρνησιν, οὐδὲ τὸν κ. Πρωθυπουργόν, διότι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ῥητῶς εἶπεν ὅτι πρέπει νὰ συζητηθῇ τὸ πρᾶγμα. Καὶ μάλιστα σᾶς λέγω ὅτι μετὰ τὴν ἐπάνοδον τοῦ κ. Καλογεροπούλου ἐκ Λονδίνου ἐμείναμεν σύμφωνοι νὰ συζητηθῇ. Κατόπιν αἱ περιστάσεις δὲν ἐπέτρεψαν. Θέλω νὰ εἴπω ὅτι ἡ ἀντίληψις τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ εἰπῶντος ὅτι ἐγὼ ζητῶ τὴν ἀκύρωσιν δι’ ὅλα τὰ νομοθετήματα τῆς ψευδοβουλῆς χωρὶς νὰ λάβωμεν καὶ τὸ μέτρον τῆς διορθώσεως τῆς ἀκυρότητος ταύτης, δὲν εἶνε ἀκριβής. Καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν ἐπὶ τῇ ἀφορμῇ αὐτῇ νὰ θελήσῃ νὰ συζητήσωμεν τὸ ταχύτερον, διὰ νὰ λείψῃ αὐτὴ ἡ ἀνώμαλος κατάστασις, ἀνωμαλίας κοινωνικῆς, ἀνωμαλίας νομοθετικῆς.

§186Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Μάλιστα.

§187Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν τῷ μεταξὺ δὲ νὰ μὴ ἐφαρμόζεται ὁ νόμος αὐτὸς 2052.

§188ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λ. Τσουκαλᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§189Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Μετὰ τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ὅτι ἡ ἐπερώτησις θὰ ἔλθῃ εἰς συζήτησιν καθ’ ὡρισμένην ἡμέραν, προφανῶς ἐγὼ ἀποσύρω τὴν πρότασιν. Τὸ ζήτημα τοῦτο εἶναι ζήτημα ὑψίστης σπουδαιότητος, εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ ἀνατρέψῃ αὐτὴν ταύτην τὴν ὑπόστασιν τοῦ Κράτους. Ἐὰν δεχθῶμεν, ὅτι ἡ Βουλὴ ἐψήφισε τοὺς νόμους, τότε καταπίπτουσι καὶ πᾶσαι αἱ πράξεις τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργῶν. Φαντασθῆτε τὶ θὰ γίνῃ εἰς ἕν Κράτος, τὸ ὁποῖον θὰ ἀκυρώσῃ ὅλους τοὺς νόμους. Ὁμολογῶ, ὅτι δὲν ἔχω ὅλα τὰ φῶτα τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, οὔτε τοῦ ἀξιοτίμου τέως Ὑπουργοῦ ἐκ Κυκλάδων. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι πρέπον νὰ σκεφθῶμεν τοιοῦτόν τι, διότι πρέπει νὰ καταρρίψῃ αὐτὴν τὴν ὑπόστασιν τοῦ Κράτους. Φρονῶ ἀδιστάκτως, ὅτι ἡ πρότασις αὐτὴ τὸ ταχύτερον πρέπει νὰ ἔλθῃ εἰς συζήτησιν καὶ νὰ νομιμοποιηθῶσιν αὐταὶ αἱ πράξεις. Τὴν πρότασιν τὴν ἀποσύρω.

§190ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ ὑπαρχούσης πλέον προτάσεως περὶ γενικεύσεως τῆς συζητήσεως λόγῳ τοῦ ὅτι ἀπεσύρθη αὕτη, λύεται ἡ συνεδρίασις ἵνα ἐπαναληφθῇ αὕτη τὴν 5ην μ.μ. αὔριον. (Ὥρα 8.10′ μ.μ.).