1921.05.03

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 38η

Δευτέρα, 3η Μαΐου 1921

Προεδρία κ. Κ. ΑΡΓΑΣΑΡΗ ΛΟΜΒΑΡΔΟΥ

(Ὥρᾳ 6 μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλοῦνται νὰ προσέλθουν οἱ πληρεξούσιοι κ. κ. Ἰωάννης Λεωνίδας καὶ Νικόλαος Λεωνίδας νὰ ὁρκισθῶσιν. Προσκομισθέντος τοῦ Ἱεροῦ Εὐαγγελίου προσῆλθον οἱ πληρεξούσιοι Σπετσῶν κ. κ. Ἰωάννης Λεωνίδας καὶ Νικόλαος Λεωνίδας καὶ ὤμοσαν τὸν ὑπὸ τοῦ Συντάγματος τεταγμένον ὅρκον, ἔχοντα οὕτω: «Ὁρκίζομαι εἰς τὸ ὄνομα τῆς Ἁγίας, Ὁμοουσίου καὶ Ἀδιαιρέτου Τριάδος, ὅτι, πιστὸς εἰς τὸν Συνταγματικὸν Βασιλέα τῶν Ἑλλήνων Κωνσταντῖνον, θέλω ἐκπληρώσει τὰ τοῦ πληρεξουσίου καθήκοντα, ὅτι οὐδὲ θὰ προτείνω, οὐδὲ θὰ ψηφίσω τι ἀντιβαῖνον εἰς τὰς πεποιθήσεις μου καὶ ὅτι θὰ συντελέσω εἰς τὴν διαρρύθμισιν τοῦ πολιτεύματος, ὅπως ἐξασφαλισθῶσι τὰ δικαιώματα καὶ τὰ συμφέροντα τοῦ Ἔθνους καὶ τοῦ Λαοῦ».

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Συνέλευσιν τὰ ἑξῆς: Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης κ. Δ. Γούναρης διαβιβάζει αἴτησιν τοῦ Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν Ἀθηνῶν πρὸς ποινικὴν δίωξιν τοῦ πληρεξουσίου Λασηθίου Ἰωσὴφ Κουνδούρου. Παραπέμπεται εἰς τὴν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης ἐπιτροπήν, ὅπως ὑποβάλῃ τὴν ἔκθεσίν της. Ὁ Πρόεδρος τῆς κοινότητος Μπάνης ὑποβάλλει αἴτησιν μετὰ τῶν σχετικῶν δικαιολογητικῶν τῆς Σοφίας χήρας Κωνσταντίνου Ράμμου ἀνθυπολοχαγοῦ ζητούσης σύνταξιν. Ὁ Ἀναστάσιος Κενταζῖκος, ὑπογραμματεὺς τοῦ Πρωτοδικείου Λαμίας, ζητεῖ ὅπως ἐπεκταθῇ καὶ ἐπὶ τῶν κατωτέρων δικαστικῶν ὑπαλλήλων τὸ ἄρθρον 18 τοῦ νόμου 1865 τοῦ ἔτους 1919. Οἱ κάτοικοι Βαρυμπόπης ζητοῦσιν ἀρωγὴν διὰ τὰς καταστροφὰς ἅς ὑπέστησαν λόγῳ τῆς πεσούσης χαλάζης. Οἱ καπνεργάται Γεώργιος Μαρούδης, Ἀντώνιος Ξένος, Διονύσιος Λιβέρης καὶ Διον. Ρουκανᾶς, κάτοικοι Ζακύνθου, ἀπολυθέντες ἀπὸ τῆς 30ῆς Ἰουνίου 1920 ζητοῦσιν ἀποζημίωσιν. Ὁ Σύνδεσμος χηρῶν καὶ ὀρφανῶν ἀποστράτων ἀξιωματικῶν ζητεῖ αὔξησιν τῶν συντάξεων. Ὁ Σύνδεσμος παθόντων Λαμίας ζητεῖ ὅπως ἀντικατασταθῇ ὁ πληρεξούσιος κ. Εὐταξίας ἐκ τῆς ἐπιτροπῆς τῶν ἀποζημιώσεων. Ὁ Ροδιακὸς λαὸς δι’ ἐπανειλημμένων συλλαλητηρίων ἐξέφρασε τὸν πόθον του ὅπως ἑνωθῇ μετὰ τῆς μητρὸς Ἑλλάδος. Ὁ Κοσμᾶς Παπαδόπουλος ἱερεύς, Θωμᾶς Παπαδόπουλος, Χρ. Εὐαγγελίδης, Ι. Ἀνδρεόπουλος, Ζήσης Σκαμάγκας, Γ. Παπαδόπουλος, Α. Περδίκης, Μαρία Μπιστίκα καὶ Δημ. Παπαδόπουλος ζητοῦσιν ὅπως ἐκδοθῇ Β. Διάταγμα καὶ διανεμηθῶσιν αἱ γαῖαι ἐξ ἴσου εἰς αὐτούς. Οἱ ταμειακοὶ γραμματεῖς ζητοῦσιν ὅπως μεταρρυθμιζομένης τῆς ἀποφάσεως ἐπὶ τῆς διαβαθμίσεώς των ἀφομοιωθῶσι πρός τε τὸν μισθὸν καὶ τὸν βαθμὸν τῶν ἐφοριακῶν γραμματέων. Οἱ ταμειακοὶ γραμματεῖς καὶ δημόσιοι εἰσπράκτορες τοῦ ταμείου Βόλου παρακαλοῦσι τὴν Συνέλευσιν ὅπως τροποποιηθῇ ὁ νόμος 2494, ἀφομοιωθῇ δὲ καὶ ἐξισωθῇ τὸ μισθολόγιον ἁπάντων τῶν ὑπαλληλικῶν κλάδων. Οἱ πρωτοβάθμιοι (τέως τριτοβάθμιοι) Ἑλληνοδιδάσκαλοι Ν. Παπασταματίου, Α. Ἀλεξανδρῆς, Β. Βασιλείου καὶ Δ. Δασκαλάκης ζητοῦσι ν’ ἀναγνωρισθῶσιν ὡς δευτεροβάθμιοι καθηγηταὶ καὶ διαβαθμισθῶσι μὲ τὸν βαθμὸν γραμματέως Βʹ τάξεως. Ἡ Σουλτάνα χήρα Νικολάου Στέφου παρακαλεῖ ὅπως ὁ υἱός της τύχῃ ἀναστολῆς προσελεύσεως. Οἱ Ὑποδιδάσκαλοι περιφερείας Ἁλμυροῦ ζητοῦσιν ὅπως ἐπεκταθῇ καὶ ἐπ’ αὐτῶν τὸ ἄρθρον 5, ἐδάφιον 6 τοῦ νόμου 1242. Οἱ ἐλαιοπαραγωγοὶ Ζακύνθου παρακαλοῦσι τὴν Συνέλευσιν ὅπως ἐπιτραπῇ ἡ ἐκ τῆς νήσου αὐτῶν ἐξαγωγὴ ἐλαίου. Οἱ κτηματίαι τῆς ἐπαρχίας Σητείας παρακαλοῦσι τὴν Συνέλευσιν ὅπως ἀρθῇ ἡ ἀπαγόρευσις τῆς θήρας τῶν λαγωῶν, καθόσον ἐπιφέρουσι μεγίστας ζημίας εἰς τὰ σπαρτά. Ἡ Βασιλικὴ Τσάμη ζητεῖ ὅπως τῇ χορηγηθῇ σύνταξις παρὰ τοῦ Δημοσίου ἐκ δραχ. 300 μηνιαίως διὰ τὰς πρὸς τὸ Ἔθνος ὑπηρεσίας τῶν προγόνων της. Ὁ Νικόλαος Θεοδωρίδης ζητεῖ ὅπως τῷ χορηγηθῇ σύνταξις διὰ τὰς πρὸς τὸ Ἔθνος ὑπηρεσίας του. Οἱ ἐκ Ρωσσίας Ἕλληνες πρόσφυγες Γ. Σουσάνης καὶ Π. Ἰγγλεζέλης παρακαλοῦσιν ὅπως εἰς τὸ νέον ἐνοικιοστάσιον συμπεριληφθῇ καὶ ἡ κατὰ τὰ παρελθόντα ἔτη προϋπάρξασα διάταξις ἡ ἐπιτρέπουσα εἰς τοὺς ἐκ Ρωσσίας πρόσφυγας νὰ παραλαμβάνωσι τὰς ἐν Ἑλλάδι οἰκίας των πρὸς κατοικίαν των. Ἡ χήρα Σπυρίδωνος Μακροδημήτρη, κελευστοῦ, ζητεῖ ὅπως ἀναθεωρηθῇ ἡ ὑπ’ ἀριθ. 82566 ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν δι’ ἧς τῇ ἐχορηγήθη σύνταξις ἀπὸ 1ης Ἰανουαρίου 1920, ἐνῷ κατὰ τὸν νόμον ἔδει νὰ τῇ χορηγηθῇ ἀπὸ 10ης Μαρτίου 1916, ἐπιούσης τοῦ θανάτου τοῦ συζύγου της. Οἱ πρόκριτοι τῶν Μουσουλμάνων τοῦ νομοῦ Χανίων θεωροῦντες ἀνυπόστατα τὰ εἰς τὸν θρησκευτικὸν ἀρχηγὸν των ἀποδιδόμενα, ζητοῦσιν ὅπως ὁ ἔλεγχος τῶν σχετικῶν ἀποφάσεων τῶν παραπονουμένων, ἀφεθῇ εἰς τὰς ἁρμοδίας δικαστικὰς Ἀρχάς. Ὁ Πρόεδρος τῆς Μουσουλμανικῆς κοινότητος Χανίων καὶ Σφακίων Χουσεΐν Βέη Μπαλτατζῆ Ζαδὲ κάτοικος Χανίων, θεωρῶν ἀνυπόστατα τὰ εἰς τὸν θρησκευτικὸν ἀρχηγὸν καὶ ἱεροδικαστήν του ἀποδιδόμενα, ζητεῖ ὅπως ὁ ἔλεγχος τῶν σχετικῶν ἀποφάσεων τῶν παραπονουμένων ἀφεθῇ εἰς τὰς ἁρμοδίας δικαστικὰς Ἀρχάς. Ἡ χήρα Παναγιώτου Μοτσενίγου ζητεῖ ὅπως τῇ καταβληθῇ ἀποζημίωσις ἐκ δραχ. 100.000 διὰ τὸν φόνον τοῦ συζύγου της παρὰ στρατιωτῶν τοῦ σώματος Γύπαρη. Τὸ κατώτερον προσωπικὸν τῶν Τ.Τ.Τ. ὑποβάλλει ὑπόμνημα καὶ ζητεῖ τὴν ἀπὸ οἰκονομικῆς καὶ ἐν γένει ἀπὸ πάσης ἀπόψεως βελτίωσιν τῆς θέσεώς του. Ὁ Εὐάγγελος Σγοῦρος κάτοικος Ἀθηνῶν αἰτεῖται τὴν ἐπαναφοράν του εἰς τὴν ἐνεργὸν ὑπηρεσίαν τῆς Χωροφυλακῆς καὶ τὴν προαγωγήν του εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ. Τὸ ἐργατικὸν Κέντρον Ἀθηνῶν διαμαρτύρεται διὰ τὴν ἀνάμιξιν τῆς Ἀστυνομικῆς Διευθύνσεως Ἀθηνῶν εἰς τὰς διοικήσεις τῶν σωματείων καὶ ζητεῖ ὅπως περιφρουρηθῶσι τὰ συνταγματικὰ δικαιώματα τῶν ἐργατῶν ἀπὸ τῆς κυβερνητικῆς ὑπαλληλικῆς ἐπιβολῆς. Οἱ ἐν Ζακύνθῳ ἐργοστασιάρχαι κεραμοποιΐας ζητοῦσι τὴν ἄρσιν τῆς ἀπαγορεύσεως τῆς χρησιμοποιήσεως ὡς καυσίμου ὕλης πρὸς ἕψησιν τῶν κεράμων τῶν ἀκατεργάστων ἐλαιοπυρήνων τῆς Καραγκιόζας. Τὸ σωματεῖον καπνεργατῶν Βαρυμπόπης παρακαλεῖ τὴν Συνέλευσιν ὅπως ψηφίσῃ νόμον δι’ οὗ ν’ ἀπαγορεύηται ἡ ὑπὸ γυναικῶν ἐκτέλεσις ἐργασίας ἐν ταῖς καπναποθήκαις. Ὑπόδικοι φυλακῶν Κεφαλληνίας παραπονοῦνται ὅτι ἄνευ ἄλλης τινὸς ἀφορμῆς, ἀλλὰ διὰ πολιτικοὺς λόγους, ἐπροφυλακίσθησαν καὶ ζητοῦσιν ὅπως ἡ Κυβέρνησις ἐξετάσῃ τὴν ὑπόθεσίν των διοικητικῶς. Ὁ Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης κ. Δ. Γούναρης ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ ἀποζημιώσεως τῶν κατὰ τὰ ἔτη 1917– 1920 διὰ πολιτικοὺς λόγους παθόντων». Ὁ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν κ. Ν. Θεοτόκης ὑποβάλλει τὰ ἑξῆς σχέδια νόμου: 1) «Περὶ προσωρινῆς ἀπαλλαγῆς ἐκ τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας τῶν Μουσουλμάνων». 2) «Περὶ διακανονισμοῦ στρατιωτικοῦ βαθμοῦ εἰς τὸν διευθυντὴν τῶν σιδηροδρομικῶν δικτύων παρά τινι τῶν Στρατιῶν» καὶ 3) «Περὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων περὶ στρατιωτικῶν συντάξεων». Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν κ. Π. Μαυρομιχάλης ὑποβάλλει τὰ ἑξῆς σχέδια νόμου: 1) «Περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τῆς βʹ § τοῦ ἄρθρου 15 τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2126 νόμου». 2) «Περὶ προσθήκης ἐδαφίου εἰς τὸν νόμον ΔΠʹ περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ΓΩΝΕʹ περὶ συνδρομῶν καὶ ἑτέρων δαπανῶν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν». 3) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 30 Νοεμβρίου 1899 Β. Δ. περὶ ἐκτελέσεως τοῦ νόμου ΒΧΝΒʹ περὶ ναυτικῶν πειθαρχικῶν ποινῶν». 4) «Περὶ καταργήσεως διατάξεων τοῦ νόμου 535 περὶ ναυτικῆς στρατολογίας». 5) «Περὶ προσλήψεως πολιτικῶν ὀδοντιάτρων εἰς τὸ Β. Ναυτικόν». 6) «Περὶ κανονισμοῦ ἀρχαιότητος τῶν ὑπαξιωματικῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ». 7) «Περὶ κανονισμοῦ τῆς τροφῆς τῶν καταδίκων, ὑποδίκων καὶ τῶν διὰ φυλακίσεως τιμωρουμένων ἀνδρῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ», καὶ 8) «Περὶ κυρώσεως τῶν Β. Διαταγμάτων τῆς 25 Νοεμβρίου 1920 περὶ προσωρινῶν διατάξεων ἀφορωσῶν τὸν ὀργανισμὸν τῆς Σχολῆς τῶν Ν. Δοκίμων» καὶ τῆς 11 Δεκεμβρίου 1920 «περὶ τροποποιήσεων τοῦ ἀπὸ 25 Νοεμβρίου 1920 Β. Δ. περὶ προσωρινῶν διατάξεων ἀφορωσῶν τὸν ὀργανισμὸν τῆς Σχολῆς τῶν Ν. Δοκίμων». Ὁ Γ. Μπαλτατζῆς (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ τῶν Συμμάχων καὶ συνησπισμένων Δυνάμεων ἀφ’ ἑνὸς καὶ τῆς Οὑγγαρίας ἀφ’ ἑτέρου συνθήκης εἰρήνης τῆς 22 Μαΐου–4 Ἰουνίου–1920». Ὁ κ. Π. Πρωτοπαπαδάκης (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλει τὰ ἑξῆς νομοσχέδια: 1) «Περὶ καταβολῆς προμηθείας διὰ τὴν πληρωμὴν τῆς ὑπηρεσίας τοῦ δανείου σιδηροδρόμων Θεσσαλονίκης– Κωνσταντινουπόλεως» καὶ 2) «Περὶ ἐκδόσεως τῶν Ὀθωμανικῶν κωδίκων». Οἱ Ὑπουργοὶ τῆς Περιθάλψεως καὶ τῶν Οἰκονομικῶν κ.κ. Α. Καρτάλης καὶ Π. Πρωτοπαπαδάκης ὑποβάλλουσι σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν νόμων 808 καὶ 1173 περὶ συστάσεως πατριωτικοῦ ἱδρύματος Περιθάλψεως». Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας Π. Τσαλδάρης ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως ἀτμοπλοϊκῶν συμβάσεων διομολογηθεισῶν μεταξὺ τοῦ ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας Ὑπουργείου καὶ τῶν ἑξῆς ἀτμοπλοϊκῶν ἑταιρειῶν: 1) Τοῦ ἰδιοκτήτου τοῦ ὑπὸ Ἑλληνικὴν σημαίαν ἀτμοπλοίου «Πανδώρα». 2) Τῶν ἰδιοκτητῶν τοῦ ὑπὸ Ἑλληνικὴν σημαίαν ἀτμοπλοίου «Λίμνη». 3) Πανευβοϊκῆς ἀτμοπλοΐας. 4) Τῆς Θηραϊκῆς ἀτμοπλοΐας. 5) Τῆς Ἑλληνικῆς ἑταιρείας θαλασσίων ἐπιχειρήσεων 6) Τῶν ἰδιοκτητῶν τοῦ ὑπὸ Ἑλληνικὴν σημαίαν ἀτμοπλοίου «Αἴγινα». 7) Τῶν ἰδιοκτητῶν τοῦ ὑπὸ Ἑλληνικὴν σημαίαν ἀτμοπλοίου «Ἑλλήσποντος». 8) Τῆς Ἑλληνικῆς ἀτμοπλοΐας ἀδελφῶν Κ. Χατζηκωνσταντῆ. 9) Τῶν ἰδιοκτητῶν τοῦ ὑπὸ Ἑλληνικὴν σημαίαν ἀτμοπλοίου «Νίκη». 10) Τοῦ ἰδιοκτήτου τοῦ ὑπὸ Ἑλληνικὴν σημαίαν ἀτμοπλοίου «Καφηρεύς». 11) Τῆς Κρητικῆς ἀτμοπλοΐας «Π. Δαμουλάκη». 12) Τῶν ἰδιοκτητῶν τοῦ ὑπὸ Ἑλληνικὴν σημαίαν ἀτμοπλοίου «Ποσειδών». 13) Τῆς Ἠπειρωτικῆς ἀτμοπλοΐας. 14) Τῆς Κορινθιακῆς ἀτμοπλοΐας. 15) Τῆς ναυτικῆς ἑταιρείας «Ν. Τσαλαπάτα καὶ Γ. Καραμανώλη». 16) Τῆς ἀτμοπλοΐας «Ἰθάκη» καὶ 17) Τῆς Κυμαϊκῆς ἀτμοπλοΐας. Σήμερον εἶναι ἡμέρα συζητήσεως ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων, ἀλλ’ ἡ Ἐθνοσυνέλευσις προχθὲς ἐζήτησεν ὅπως εἰς τὴν πρώτην συνεδρίασιν συζητηθῇ κατεπειγόντως τὸ νομοσχέδιον «περὶ συναλλάγματος». Ἡ συνεδρίασις τῆς Παρασκευῆς ἐματαιώθη, ἐλλείψει ἀπαρτίας. Ἐρωτῶ τὴν Συνέλευσιν, ἐπιθυμεῖ ν’ ἀφήσωμεν σήμερον τὰς ἀναφορὰς καὶ ἐρωτήσεις;

§4ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§5Κ. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Ὄχι, ὄχι.

§6Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ Συνέλευσις καὶ ἄλλοτε ἔκρινεν, ὅτι δὲν δύναται ν’ ἀποφασίσῃ, ὅτι αἱ ἐρωτήσεις ἢ ἐπερωτήσεις ἀναβάλλονται. Δύναται μόνον νὰ μὴ γίνῃ ἡ ἐπ’ αὐτῶν συζήτησις, ἐφ’ ὅσον οἱ ἐγγεγραμμένοι εἴτε ἐρωτῶντες εἶναι οὗτοι εἴτε ἐπερωτῶντες δηλώσωσιν, ὅτι παραιτοῦνται τοῦ λόγου.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δι’ αὐτὸ ἠρώτησα τὴν Συνέλευσιν, ἀλλ’ ὁ κ. Λυκουρέζος ἔχει ἀντιρρήσεις.

Εἰσερχόμεθα ὅθεν εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς τῶν σιδηροδρομικῶν ὑπαλλήλων, οἵτινες εἰργάσθησαν κατὰ τὴν ἀπεργίαν ὁ κ. Σπηλιόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§8Γ. ΣΠΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ν’ ἀναβληθῇ, κύριε Πρόεδρε, λόγῳ τοῦ ἐπείγοντος τῆς ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συναλλάγματος».

§9Δ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Ὄχι, κύριε Πρόεδρε, διότι τὸ ζήτημα αὐτὸ τῶν σιδηροδρομικῶν, οἱ ὁποῖοι ἀναφέρονται, πρέπει νὰ λυθῇ. Ζητοῦσι νὰ τύχωσιν ἀμοιβῆς ἠθικῆς οἱ σιδηροδρομικοὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὴν ἀπεργίαν ἐξηκολούθησαν ἐργαζόμενοι. Φρονῶ, ὅτι ὄχι μόνον δὲν πρέπει νὰ τύχωσιν οὗτοι ἀμοιβῆς, ἀλλὰ καὶ ὅτι πρέπει νὰ τοὺς καταλογισθῇ τιμωρία διότι αὐτοὶ ἐβεβαίωσαν τὴν Κυβέρνησιν ψευδῶς, ὅτι ἦτο δυνατὸν αὐτοὶ οἱ 200 ἄνθρωποι νὰ ἐπαρκέσωσιν εἰς τὰς ἀνάγκας τῶν σιδηροδρόμων καὶ διὰ τῆς βεβαιώσεως αὐτῶν ταύτης ἐπέφερον μεγάλην ζημίαν εἰς τὸ Κράτος, διότι καὶ τροχαῖον ὑλικὸν κατεστράφη, ἀλλὰ καὶ αἱ μηχαναὶ ἀκόμη κατεστράφησαν, λόγῳ τῆς ἀνεπαρκείας τοῦ προσωπικοῦ τῶν ἐργοστασίων. Διὰ τοῦτο φρονῶ, ὅτι ὄχι μόνον δὲν πρέπει νὰ τοὺς δοθῇ ἀμοιβή, ἀλλὰ καὶ ὅτι πρέπει νὰ τιμωρηθῶσι.

§10Γ. ΣΠΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφοῦ δὲν ἀναβάλλεται ἡ ἐρώτησις, ὀφείλω καὶ ἐγὼ νὰ δηλώσω, ὅτι ἀντιθέτως πρὸς ὅσα ἐλέχθησαν ὑπὸ τοῦ κ. συναδέλφου, φρονῶ, ὅτι αἱ ἀπεργίαι ἀποτελοῦσι μάστιγα τῆς κοινωνίας καὶ διὰ τοῦτο φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ καταστῇ θεμελιώδης ἀρχή, θεμελιῶδες δόγμα ἡ ἠθικὴ ἀμοιβὴ καὶ ἠθικὴ βράβευσις τῶν ὑπαλλήλων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι πιστοὶ εἰς τὸν ὅρκον των καὶ εὐλαβεῖς εἰς τὸ καθῆκόν των ἀπέχουσι νὰ προκαλῶσιν πράγματα ἑκάστοτε ἐπὶ βλάβῃ τῆς κοινωνίας καὶ τοῦ Κράτους, ἀλλ’ ἵστανται ἀκλόνητοι εἰς τὰς θέσεις των μὴ παρασυρόμενοι ὑπὸ τῶν δημαγωγῶν καὶ ὡρισμένων ἀτόμων καὶ ἐπιβάλλεται νὰ ἀμειφθῶσιν οἱ τοιοῦτοι ὑπάλληλοι διὰ νὰ διδαχθῶσι καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι πίπτουσιν ἑκάστοτε θύματα τῶν διαφόρων ἀναρχικῶν στοιχείων τῆς χώρας.

§11Δ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Τοὺς ἀναρχικοὺς τοὺς κάμνετε σεῖς μὲ τὰς ἀγορεύσεις σας.

§12Γ. ΣΠΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπαίσιοι, μᾶς ἐφάγατε τὰ σπλάχνα μας.

§13Δ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ὑβρίζει τοὺς ἐργάτας. Δὲν ὑπάρχουν ἀναρχικοὶ ἐδῶ.

§14Γ. ΣΠΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀρκετά, ἀρκετά. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας ἵνα μετ’ ἐξαιρετικῆς εὐμενείας ἐξετάσῃ τὰ αἰτήματα ταῦτα (Χειροκροτήματα).

§15Π. Ι. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ἤμουν ἀπὼν κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς ἀπεργίας ἐκείνης, ἀλλὰ γνωρίζω ὅτι εἶχεν κακὸν ἀντίκτυπον ἡ ἀπεργία ἐκείνη ἥτις ἐγένετο καθ’ ἣν στιγμὴν ὕψιστα συμφέροντα τῆς χώρας διεκυβεύοντο. Νομίζω ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας ἔπρεπε νὰ σπεύσῃ ἀμέσως εἰς τὴν λῆψιν μέτρων πρὸς ἠθικὴν ἱκανοποίησιν ἐκείνων τῶν ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι συνετέλεσαν ὥστε νὰ μὴ διακοπῇ ἡ συγκοινωνία. Αἱ ἀμοιβαὶ δὲ αὐταί, αἱ ἠθικαί, πρέπει νὰ δίδωνται κατὰ τοιαύτας στιγμάς, εἰς τρόπον ὥστε τὸ Κράτος νὰ φαίνεται ἀμεῖβον τοὺς ὑπαλλήλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι λαμβάνουν ὑπ’ ὄψιν τὰ συμφέροντα τῆς χώρας, ἐνῷ δὲν λαμβάνουν ὑπ’ ὄψει αὐτὰ οἱ προϊστάμενοι τῶν ὑπηρεσιῶν. Παρουσιάσθη δὲ τὸ ἑξῆς περίεργον γεγονός, ὅτι προϊστάμενοι ὑπηρεσιῶν παρώτρυναν τοὺς ὑφισταμένους των εἰς ἀπεργίαν, διότι καθ’ ὃν χρόνον ἡ Συνέλευσις τοῦ προσωπικοῦ εἶχε συμφωνήσῃ καὶ εἶχε δεχθῇ τοὺς ὅρους τῆς Κυβερνήσεως, ἐν τούτοις ἡ ἀπεργία παρετάθη καὶ τὸ Ὑπουργεῖον ὤφειλε καὶ ὀφείλει νὰ ἐξετάσῃ τοὺς λόγους, δι’ οὓς παρετάθη, διότι δὲν ἀποκλείεται ἡ περίπτωσις, κατὰ τὴν ὁποίαν εἰσεχώρησαν ἐνέργειαι ἄσχετοι πρὸς τὴν ἐργατικὴν ἀλληλεγγύην. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ σοβαρῶς ὑπ’ ὄψει τὴν σύστασιν, ὅτι ἔπρεπε ἀφ’ ἑνὸς μὲν νὰ ἱκανοποιηθοῦν οἱ ὑπάλληλοι περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησα, ἀφ’ ἑτέρου δὲ νὰ ληφθῇ μέτρον ὅπως ἐκπέσωσι τῶν ἐμπιστευτικῶν θέσεων ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι κατεῖχον αὐτάς.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Ἀργυρόπουλος ἐπὶ ἀναφορᾶς ἐφέδρων ἀξιωματικῶν τοῦ Βασιλικοῦ Ναυτικοῦ.

§17Π. Ι. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§18Π. ΡΕΔΙΑΔΗΣ. Καὶ ἐγὼ ἐπικαλοῦμαι τὴν ἐπέμβασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν εἴτε νὰ εἰσηγηθῇ ἕνα μέτρον, τὸ ὁποῖον θὰ ἀποδώσῃ τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς ἀξιωματικούς, τοὺς προερχομένους ἀπὸ τὰς τάξεις τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν, νὰ τοὺς ἀποδώσῃ, λέγω, τὸ δικαίωμα νὰ προάγωνται, καθόσον οὗτοι εἶναι οἱ μόνοι ἐκ τῶν Ἑλλήνων ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι στεροῦνται τοῦ δικαιώματος τῆς προαγωγῆς.

§19Κ. ΣΤΕΡΓΙΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι γνωστὸν ὅτι πάντες οἱ ἀξιωματικοί, οἱ ἐξ ἀποστρατείας ἀνακαλούμενοι εἰς τὴν ἐνεργὸν ὑπηρεσίαν, πρὸ παντὸς οἱ ἐν τῷ στρατῷ τῆς ξηρᾶς, προήχθησαν, λαβόντες ἕνα, δύο καὶ τρεῖς βαθμούς. Περὶ τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Ναυτικοῦ, οἵτινες ἐκλήθησαν ἐκ τῆς ἀποστρατείας δὲν ἐλήφθη οὐδὲν μέτρον, πρόκειται δὲ περὶ ἐλαχίστων δέκα ἕως δώδεκα. Παρακαλῶ νὰ σταλῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν, ἵνα λάβῃ αὐτὴν ὑπ’ ὄψει του.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Χατζίσκος ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Συλλόγου παθόντων Λαμίας.

§21Δ. ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Ὡς πάντες γνωρίζετε, ἐπὶ τοῦ Βενιζελικοῦ καθεστῶτος διεπράχθησαν πλεῖστα ἀδικήματα προβλεπόμενα ὑπὸ τοῦ Ποινικοῦ νόμου. Κατὰ τὸ διάστημα ἐκεῖνο οἱ παθόντες δὲν ἠδύναντο νὰ ἐγείρωσιν τὰς σχετικὰς μηνύσεις καὶ οὕτω παρεγράφησαν πλεῖστα ἀδικήματα. Ὡς ἐκ τούτου ὁ σύλλογος τῶν παθόντων Λαμίας, διὰ τῆς ἀναφορᾶς αὐτῆς, ζητεῖ τὴν ἀναστολὴν τῆς παραγραφῆς. Θερμῶς συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν ταύτην καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ τὴν λάβῃ σοβαρῶς ὑπ’ ὄψει.

§22Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Μάλιστα, νὰ σταλῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Βλιάμος ἐπὶ ἀναφορᾶς Γεωργικοῦ Συνεταιρισμοῦ Καρλοβασίου.

§24Ν. ΒΛΙΑΜΟΣ. Διὰ τῆς ἀναφορᾶς ταύτης ἕν ἐκ τῶν σπουδαιοτέρων γεωργικῶν σωματείων ζητεῖ τὴν κατάργησιν τοῦ φόρου τῆς δεκάτης. Λαμβανομένου ὑπ’ ὄψει ὅτι τὸ σπουδαιότερον τῶν γεωργικῶν προϊόντων, ὁ καπνός, διανύει κρίσιν κρισιμωτάτην καὶ ὅτι ὁ φόρος τῆς δεκάτης εἶναι φόρος καταθλιπτικὸς καὶ ἀναχρονιστικός, νομίζω ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ ἀντικατασταθῇ δι’ ἄλλου φόρου καταλληλοτέρου. Τῷ 1877 ἐν Σάμῳ κατηργήθη ὁ φόρος τῆς δεκάτης καὶ ἐπεβλήθη ἀπό τινων ἐτῶν καὶ ἰδίως ἀφ’ ἧς ἐποχῆς ἤρχισεν τρομερὰ κρίσις τῶν καπνῶν. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ λάβῃ ὑπὸ σπουδαιοτάτην ἔποψιν τὴν δικαιοτάτην ταύτην ἀναφοράν, καὶ εἰ δυνατόν, νὰ δηλώσῃ ἂν σκέπτεται ν’ ἀντικαταστήσῃ τὸν φόρον αὐτόν.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Ν. Λεβίδης καὶ Κ. Δροσόπουλος ἐπὶ ἀναφορᾶς οἰκογενείας Μπουκουβάλα.

§26Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§27Κ. ΔΡΟΣΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§28Θ. ΛΥΜΠΡΙΤΗΣ. Εἶναι γνωστὸν ποῖαι εἶναι αἱ ὑπηρεσίαι, τὰς ὁποίας προσέφερεν ἡ οἰκογένεια Μπουκουβάλα. Δι’ αὐτὸ παρακαλῶ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ ἀναφορά, τὴν ὁποίαν συνιστῶ θερμῶς.

§29Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ τὴν ἀναφορὰν ταύτην πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, διότι νομίζω ὅτι εἶναι μία τῶν δικαιοτέρων αἰτήσεων, προκειμένου περὶ οἰκογενείας ἱστορικωτάτης. Ἐπαναλαμβάνω δὲ ὅ,τι καὶ εἰς ἄλλην συνεδρίασιν εἶπον περὶ ὁμοίου αἰτήματος πρὸς τὴν Συνέλευσιν, ὅτι θὰ ἦτο πατριωτικωτέρα πάσης ἄλλης ἡ δαπάνη τοῦ χρήματος τοῦ Δημοσίου πρὸς ἐνίσχυσιν τῶν ἱστορικῶν οἰκογενειῶν τοῦ ἀγῶνος, αἵτινες σήμερον εὑρίσκονται εἰς δυσχερῆ οἰκονομικὴν κατάστασιν, θὰ ἦτο μία πρᾶξις, ἡ μᾶλλον ἀναμνηστικὴ τοῦ ἀγῶνος ἐκείνου, ἐὰν συντελέσωμεν ὥστε αἱ οἰκογένειαι, αἱ ὁποῖαι συνετέλεσαν διὰ νὰ ὑπάρξῃ ἡ ἱερὰ ἐκείνη ἡμέρα, δυνηθοῦν νὰ ζήσωσιν εὔπορα.

§30Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἤμην καὶ ἐγὼ ἐγγεγραμμένος εἰς τὴν ἀναφορὰν ταύτην, ἀλλ’ ἐπειδὴ προηγεῖτο ἐμοῦ ὁ ἀξιότιμος ἐξ Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας συνάδελφος, ἀνέμενον νὰ ἔλθῃ πρῶτος αὐτὸς καὶ νὰ ἐπακολουθήσω ἐγὼ εἰς τὴν σύστασιν ταύτην. Ἀλλά, κύριε Πρόεδρε, ἐξ ἀφορμῆς τῆς συστάσεως ταύτης καὶ ἐξ ἀφορμῆς τῆς ἀναφορᾶς ταύτης, τὴν ὁποίαν καὶ ἐγὼ πάσῃ δυνάμει ὑποστηρίζω, νομίζω ὅτι ἐπῆλθεν ἡ στιγμὴ ὅπως τὸ Κράτος σκεφθῇ πρακτικώτερον ἐπὶ τοῦ σοβαρωτάτου τούτου ζητήματος. Ἤρκεσεν ἡ πρό τινων ἡμερῶν ὑποστήριξις παρ’ ἐμοῦ ἀναφορᾶς τῶν ἐγγόνων τοῦ Ρήγα Παλαμήδη, διὰ νὰ κατακλυσθῇ τὸ Γραφεῖον μου ἐξ ἀναφορῶν οἰκογενειῶν, αἵτινες πραγματικῶς προσήνεγκον κατὰ τὸν Ἱερὸν Ἀγῶνα τοῦ 21 πολυτιμοτάτας εἰς τὸ Ἔθνος ὑπηρεσίας. Τοῦτο ἀποδεικνύει τὴν λυπηρὰν καὶ ἀθλίαν κατάστασιν, ἐν ᾗ διατελοῦσιν οἱ ἀπόγονοι τῶν ἀειμνήστων ἐκείνων ἀνδρῶν. Ἤθελεν εἶσθαι εὐχῆς ἔργον, ἴσως δὲ ἤθελε πανηγυρισθῆ λαμπρότατα ἡ ἑκατοστὴ ἐπέτειος τῆς Ἐθνεγέρσεως, ἐὰν τὸ Κράτος ἐδέχετο νὰ μελετήσῃ καὶ νὰ προβῇ εἰς ἀπόφασιν περὶ τοῦ σπουδαιοτάτου τούτου ζητήματος. Ἐγὼ προχείρως ἤθελον συστήσῃ εἰς τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν, ἵνα ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως ἐκλέξῃ ἐπιτροπὴν ἐκ προσώπων γνωριζόντων τὴν Ἑλληνικὴν ἱστορίαν καὶ ἰδίᾳ τοῦ τμήματος ἐκείνου τοῦ Ἀγῶνος—νὰ μὴ συγκροτήσῃ τὴν Ἐπιτροπὴν ἐξ ἐκείνων, οἵτινες ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Πρόεδρον νὰ μετάσχωσι τῆς Ἐπιτροπῆς ταύτης, ἀλλ’ ὁ κ. Πρόεδρος, ὅστις ὑποτίθεται καὶ πέποιθα ὅτι γνωρίζει τίνες εἶνε οἱ γνῶσται τῆς ἱστορίας τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους καλύτερον παντὸς ἄλλου—ὁ κ. Πρόεδρος νὰ συστήσῃ ἐπιτροπὴν ἐκ μελῶν τῆς Συνελεύσεως, ὀλιγομελῆ ὅμως, διὰ νὰ φέρῃ ἀποτέλεσμα, ἥτις ἐπιτροπὴ νὰ μελετήσῃ τὰ πράγματα καὶ νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὸ Σῶμα καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὰς περὶ τοῦ ζητήματος τούτου γνώμας αὐτῆς. Ἄλλως τὸ γενόμενον σήμερον, τολμῶ νὰ εἴπω, ὅτι εἶναι ἐμπαιγμὸς πρὸς τοὺς ἀναφερομένους πρὸς τὸ Σῶμα τοῦτο, διότι στέλλουν οἱ δυστυχεῖς αὐτοὶ ἀπόγονοι τῶν ἀειμνήστων ἐκείνων ἀνδρῶν μίαν ἀναφοράν, ἐρχόμεθα δὲ ἡμεῖς κατὰ καθῆκον, ἐνίοτε δὲ ἴσως καὶ ἵνα φανῶμεν εὐάρεστοι, καὶ ὑποστηρίζομεν τὴν ἀναφορὰν ταύτην ἐν τῇ πεποιθήσει ὅτι οὐδὲν θὰ συντελεσθῇ.

§31Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Δὲν εἶνε ἔτσι.

§32Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Παρακαλῶ. Δὲν ὁμιλῶ περὶ συντελέσεως τοῦ νὰ δοθῶσι 100 ἢ 150 δραχμαὶ βοήθημα ἐφ’ ἅπαξ, διότι τοῦτο εἶνε ἀστεῖον, εἶναι δὲ ἴσως καὶ ἐξυβριστικὸν πρὸς τὴν μνήμην τῶν ἀειμνήστων ἐκείνων ἀνδρῶν. Ἐγὼ νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἐπέστη ὁ καιρός, ἵνα ἡ ἐπίσημος ἀντιπροσωπεία τοῦ Ἔθνους, μελετῶσα τὸ ζήτημα τοῦτο σοβαρῶς, ἴδῃ ποῖαι ἐκ τῶν οἰκογενειῶν τούτων πραγματικῶς εἶναι ἄξιαι ἀρωγῆς τινος. Δὲν ἐννοῶ νὰ μεταβάλωμεν καθ’ ὁλοκληρίαν τὴν ζωὴν τῶν δυστυχῶν αὐτῶν ὑπάρξεων, ἀλλ’ ὁπωσδήποτε τὸ Ἔθνος νὰ εὕρῃ τρόπον τινά, διὰ τοῦ ὁποίου, ἔστω καὶ δι’ ὀλίγων δραχμῶν, νὰ ἔλθῃ εἰς ἐπικουρίαν τοιούτων οἰκογενειῶν. Ἐνθυμοῦμαι, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἡ χήρα τοῦ ἀειμνήστου Ὀδυσσέως Ἀνδρούτσου, ὅταν ἐγὼ ἤμην μαθητὴς ἐν τῷ Γυμνασίῳ, ἐλάμβανε 45 δραχμὰς σύνταξιν τὸν μῆνα. Γνωρίζω ἀπογόνους τῶν μεγάλων ἀνδρῶν τῆς Ἐπαναστάσεως, τῶν ὁποίων οἱ πατέρες ἐδαπάνησαν ἑκατομμύρια δραχμῶν ἐκτὸς τοῦ αἵματος αὐτῶν—ὁ κύριος συνάδελφος, ὅστις ἀτενίζει πρὸς ἐμέ, γνωρίζει μίαν τοιαύτην οἰκογένειαν ἐκ Μακεδονίας— δὲν ἀναφέρω ὀνόματα διὰ νὰ μὴ θίξω τὴν μετριοφροσύνην ἢ τὴν φιλοτιμίαν τῶν ἀπογόνων τῶν μεγάλων ἐκείνων ἀνδρῶν, ἀλλὰ βεβαιῶ ὑμᾶς, κύριοι ἐν τῇ ἐπισημότητι τῆς λειτουργίας, τὴν ὁποίαν κατὰ τὴν στιγμὴν ταύτην ἐνασκῶ, ὅτι ὑπάρχουν οἰκογένειαι στραταρχῶν, νομαρχῶν, μεγάλων ἀνδρῶν τοῦ Ἀγῶνος, αἵτινες κατατρύχονται ὑπὸ τῆς πείνης καὶ πολλοὶ στεροῦνται καὶ αὐτοῦ τοῦ ἐπιουσίου ἄρτου, καὶ ἐὰν δὲν εὑρίσκοντο ἐκτάκτως καὶ ἑκάστοτε φιλότιμοί τινες οἰκογένειαι, οἵτινες νὰ ἔρχωνται εἰς ἐπικουρίαν τῶν οἰκογενειῶν ἐκείνων, σᾶς βεβαιῶ ὅτι ἠθέλομεν ἴδει αὐτὰς ἀποθνησκούσας ἐκ πείνης εἰς τὰς ὁδούς. Δὲν ἤθελον λάβει τὸν λόγον ἐν τῇ περιστάσει ταύτῃ. Κατὰ τὸν μακρὸν πολιτικόν μου βίον ἐν τῇ Αἰθούσῃ ταύτῃ πολλάκις, γενομένου λόγου περὶ τοιούτων οἰκογενειῶν, ἅπαξ μόνον ἐγὼ ἔλαβον τὸν λόγον, ὅταν ἐπρόκειτο περὶ τῆς οἰκογενείας τοῦ ἀειμνήστου στρατάρχου τῆς Ἑλλάδος Γ. Καραϊσκάκη. Εἶναι ἡ δευτέρα φορὰ ἢ ἡ τρίτη ἴσως κατὰ τὴν ὁποίαν ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τοῦτο ἀνέλαβον νὰ ὁμιλήσω, ἀνέλαβον δὲ νὰ ὁμιλήσω, διότι πέποιθα ὅτι αὐτὴ εἶναι ἡ ψυχὴ καὶ ἡ θέλησις ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους καὶ ἥτις δέον νὰ παρουσιασθῇ κατὰ τρόπον σοβαρὸν καὶ ἀποτελεσματικόν, τρόπος δὲ σοβαρὸς καὶ ἀποτελεσματικὸς εἶναι τὸ Σῶμα νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα, διαφωτίσῃ τοὺς ἀξιοτίμους κυρίους Ὑπουργοὺς καὶ νὰ προβῶμεν τέλος πάντων εἰς τὴν παροχὴν ὀλίγου ἄρτου εἰς οἰκογενείας τινας τοῦ ἀγῶνος, εἰς τοὺς πατέρας τῶν ὁποίων ὀφείλομεν ἡμεῖς τὴν τιμὴν ὅτι παρακαθήμεθα ἐν τῇ Αἰθούσῃ ταύτῃ.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Σουλιώτης Νικολαΐδης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς........

§34Κ. ΔΡΟΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. πληρεξούσιος ἔκαμε μίαν πρότασιν.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποίαν πρότασιν;

§36Κ. ΔΡΟΣΟΠΟΥΛΟΣ. Τῆς συστάσεως ἐπιτροπῆς. Τὸ κατ’ ἐμὲ συμφωνῶ εἰς τὴν πρότασιν ταύτην.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Συνέλευσις νὰ συσταθῇ ἐπιτροπὴ;

§38ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις, κ. Πρόεδρε.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Συνέλευσις δέχεται.

§40Ν. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Ὄχι κ. Πρόεδρε. Ἔχομεν ἀντίρρησιν· νὰ συζητηθῇ τὸ πρᾶγμα.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Νικολαΐδης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς Ἑλληνικῆς Γεωγραφικῆς Ἑταιρείας.

§42Α. ΣΟΥΛΙΩΤΗΣ ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Παρακαλῶ νὰ σταλῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, ἐννοῶν τὴν μεγάλην σημασίαν τοῦ πράγματος, θὰ πράξῃ ἐγκαίρως ὅ,τι πρέπει.

§43Θ. ΖΑΪΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Νὰ σταλῇ ἡ ἀναφορά.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Δ. Χατζῖσκος καὶ Ι. Κούσουλας ἐπὶ ἀναφορᾶς προέδρου Κοινότητος Μακρυκώμης.

§45Ι. ΚΟΥΣΟΥΛΑΣ. Θὰ παρακαλέσω ὑμᾶς, κ. Πρόεδρε, τὴν ἀναφορὰν ταύτην νὰ παραπέμψητε εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, τὸν ὁποῖον θὰ παρακαλέσω νὰ τὴν μελετήσῃ ἐπισταμένως καὶ νὰ τιμωρήσῃ αὐστηρῶς τοὺς δύο παρεκτραπέντας ἀξιωματικοὺς τῆς Χωροφυλακῆς, διότι τὸ παράπτωμα αὐτῶν εἶναι βαρύτατον καὶ μὴ ἐπιτρεπόμενον οὐδὲ ὑπὸ τῆς θέσεως, οὐδὲ ὑπὸ τοῦ ἀξιώματος αὐτῶν.

§46Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ποίαν ἀναφοράν;

§47Ι. ΚΟΥΣΟΥΛΑΣ. Εἶναι μία ἀναφορὰ τοῦ προέδρου τῆς Κοινότητος Μακρυκώμης διὰ τὸν προσβληθέντα δημοδιδάσκαλον ἐκ μέρους δύο ἀξιωματικῶν τῆς Χωροφυλακῆς.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κούσουλας ἐπὶ ἐρωτήσεώς του πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας.

§49Ι. ΚΟΥΣΟΥΛΑΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω, κ. Πρόεδρε, νὰ γίνῃ ἐπερώτησις καὶ νὰ τεθῇ πρώτη.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ τεθῇ πρώτη, ὄχι.

§51Ι. ΚΟΥΣΟΥΛΑΣ. Νὰ τεθῇ εἰς τὰς ἐπερωτήσεις τέλος πάντων διὰ νὰ τελειώσῃ, διότι εἶνε τώρα ὑπόθεσις τεσσάρων μηνῶν.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Κούσουλας παρακαλεῖ τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς Οἰκονομικῶν καὶ Ἐξωτερικῶν, ἵνα καταθέσωσιν εἰς τὴν Συνέλευσιν πίνακα ἐμφαίνοντα τοὺς παθόντας κατὰ τὰ Νοεμβριανὰ τοῦ 1916 μετὰ τῶν δοθεισῶν ἀποζημιώσεων προσέτι δὲ καὶ τὸν λόγον δι’ ὃν ἀπεζημιώθησαν.

§53Ι. ΚΟΥΣΟΥΛΑΣ. Εἶχεν ἀποφασισθῆ ἄλλοτε, κ. Πρόεδρε, νὰ δημοσιευθῇ ὁ κατάλογος τῶν λαβόντων ἀποζημίωσιν διὰ τὰ Νοεμβριανά, διὰ νὰ γίνῃ ἔλεγχος καὶ νὰ ἀποδειχθῇ ἐὰν αἱ δοθεῖσαι ἀποζημιώσεις ἦσαν δίκαιαι ἢ ἐδόθησαν ἀποζημιώσεις χωρὶς οἱ λαβόντες νὰ πάθωσι τίποτε, ἀλλ’ ὁ κατάλογος αὐτὸς δὲν ἐδημοσιεύθη ἀκόμη καὶ ἡ ἀπόφασις τῆς Συνελεύσεως, τοῦ νὰ δημοσιευθῶσι τὰ ὀνόματα τῶν λαβόντων τὰς ἀποζημιώσεις δὲν ἐξετελέσθη. Θὰ παρακαλέσω ὑμᾶς νὰ γίνῃ ἐπὶ τέλους αὐτὸς ὁ κατάλογος διότι πρόκειται περὶ ἑπτὰ ἑκατομμυρίων, εἶναι δὲ ἀνάγκη ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι τὰ ἔλαβον χωρὶς νὰ πάθωσί τι νὰ τὰ ἐπιστρέψωσιν εἰς τὸ Δημόσιον, διότι οἱ παθόντες ὑποφέρουσι καὶ κατεστράφησαν.

§54Γ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Ὑπεβλήθησαν εἰς τὴν Μικτὴν ἐπιτροπείαν τῶν ἀποζημιώσεων 6.500 περίπου αἰτήσεις ἀντιπροσωπεύουσαι ἀπαιτήσεις ἐν συνόλῳ 206.215.232.50 δραχμῶν, ἐπεδικάσθησαν δὲ διὰ τῶν ἀποφάσεων τῆς ἐπιτροπείας ταύτης εἰς τοὺς ἐνδιαφερομένους ποσὰ ὧν τὸ σύνολον ἀνέρχεται εἰς 6.995 629.50 δραχμάς. Οἱ σχετικοὶ πίνακες ἔχουσι κατατεθῆ πρὸ πολλοῦ εἰς τὸ γραφεῖον τῆς Ἐθνικῆς Συνελεύσεως καὶ ἔχουσι παραδοθῆ εἰς τὸν κ. Διευθυντὴν τῆς Βιβλιοθήκης τῆς Βουλῆς πρὸς μετάφρασιν ἐντολῇ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Συνελεύσεως.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἐμ. Θεοδωρίδης παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Συνέλευσιν, ἂν ἐξεδικάσθη ἢ ἄν τοὐλάχιστον συνεζητήθη ἡ αἴτησις τοῦ ἐκ Χανίων ἐμπόρου Μιχ. Α. Σφακιανάκη, ἡ ἐπιδοθεῖσα κατὰ τὸ 1920 εἰς τὴν διεύθυνσιν τῆς 2ας Στρατιωτικῆς περιφερείας Ἀθηνῶν, δι’ ἀπαίτησιν προερχομένην ἐκ τροφίμων καὶ ἄλλων εἰδῶν χορηγηθέντων ὑπ’ αὐτοῦ εἰς τὸ ἐν Χανίοις Σύνταγμα Στρατοῦ πρὸ τοῦ Σεπτεμβρίου τοῦ 1916.

§56Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Περισυλλέγω τὰ σχετικὰ ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως στοιχεῖα ἵνα διατάξω τὰ δέοντα ἐν καιρῷ.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Χατζιδάκης παρακαλεῖ τὸν κ. ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Συνέλευσιν, ἂν εὑρίσκεται εἰς τὴν θέσιν του ὁ Εἰσαγγελεὺς τοῦ Ἐφετείου Αἰγαίου καὶ τέως Ἀρεοπαγίτης Γιαμαλάκης ἢ εἶναι εἰς ἀποστολήν τινα, ἀπὸ τίνος ἐποχῆς καὶ πόσον λαμβάνει ἐκτὸς τοῦ μισθοῦ ἡμερήσιον ἐπίδομα· καθ’ ὃν χρόνον διετέλει Ἀρεοπαγίτης, ἦτο μέλος συμβουλίων Ἑταιρειῶν ἢ Ἱδρυμάτων καὶ τίνων καὶ πόσα ἀπελάμβανεν ἐξ ἑκάστου αὐτῶν καὶ ἐν συνόλῳ κατὰ μῆνα, ἄν ἐστάλη καὶ ἄλλοτε εἰς Μικρασίαν καὶ μὲ πόσην ἡμερησίαν ἀποζημίωσιν, πρὸς τίνα σκοπόν, διὰ πόσον χρόνον.

§58Ε. ΧΑΤΖΙΔΑΚΗΣ. Ἐπρόκειτο περὶ ἀποστολῆς διὰ τρεῖς μῆνας καὶ αὐτὸς ὑπερέβη τὸ ἕν καὶ ἥμισυ ἔτος.

§59Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Εἶνε δικαίωμά του νὰ παραμείνῃ. Ἐξήτασα τὸ ζήτημα.

§60Ε. ΧΑΤΖΙΔΑΚΗΣ. Ἠδύνατο νὰ εἶνε εἰς τὴν θέσιν του.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Ν. Καλαντζᾶκος καὶ Ι. Παπαλουκᾶς παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως εὐαρεστούμενος καταθέσῃ εἰς τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν τὸν φάκελλον τῆς ἐπιτροπῆς, ἥτις ὑπεβίβασε περὶ τοὺς 400 γενναίους ἐφέδρους ἀξιωματικοὺς εἰς τὴν τάξιν τοῦ στρατιώτου, καὶ κατάλογον τῶν ἀποταχθέντων γενικῶς ἐφέδρων ἀξιωματικῶν, ἵνα ἡ Ἐθνοσυνέλευσις κρίνῃ τὰς ἐγκληματικὰς πράξεις ἐπὶ τοῦ ὡρισμένου τούτου θέματος τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς καὶ τῆς τότε διοικούσης ὀλιγαρχίας προκειμένου νὰ ζητηθῶσιν εὐθῦναι παρὰ τῶν ἀνωτέρων ἐκείνων ἀξιωματικῶν, ὑπηρετούντων καὶ ἤδη εἰς τὸ στράτευμα.

§62Ν. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Ἡ ἐκλιποῦσα τυραννία, ἀφοῦ ἐξώρισε πολλοὺς ἐφέδρους ἀξιωματικοὺς ὑπεβίβασεν αὐτοὺς ἡ εἰδικὴ ἐπιτροπὴ ἐξ ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν εἰς τὴν τάξιν τοῦ στρατιώτου περὶ τοὺς 400, ἐνῷ αὐτοὶ ἀπέκτησαν τάς χρυσᾶς ἐπωμίδας κατὰ τοὺς πολέμους τοῦ 1912 καὶ 1913. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ διατάξῃ σύντονον ἀνάκρισιν κατὰ τῶν κυρίων αὐτῶν ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι ἐγένοντο ὑποτελεῖς τοῦ κόμματος ἐκείνου καὶ νὰ καταδιωχθῶσιν ἐπὶ παραβάσει καθήκοντος διὰ νὰ δώσωσι λόγον τῶν πράξεών των, διότι νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ φέρωσιν αὐτοὶ τὰς χρυσᾶς ἐπωμίδας.

§63Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Θὰ προβῶμεν εἰς σχετικὰς ἀποφάσεις.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Δ. Καζάκης, Θ. Λυμπρίτης καὶ Ν. Μαργαρίτης παρακαλοῦσι τὸν κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργόν, ὅπως οἱ ἐξ Ἀμερικῆς προσελθόντες ἀγύμναστοι τῶν Νέων Χωρῶν καὶ ἀνήκοντες εἰς κλάσεις ἀπολυθείσας, ἀπολυθῶσι τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ, ἐφόσον συνεπλήρωσαν τὴν νόμιμον τετράμηνον θητείαν καὶ μὴ ὑποχρεωθῶσιν οὗτοι εἰς πρόσθετον ὑπηρεσίαν λόγῳ τῆς ἐκπροθέσμου προσελεύσεώς των, καθόσον τὰ ἁρμόδια στρατολογικὰ γραφεῖα, ἑρμηνεύοντα στενῶς τὸ ἀπὸ 21 Ὀκτωβρίου 1920 σχετικὸν Διάταγμα, ἀρνοῦνται ν’ ἀπολύσωσιν αὐτοὺς, ἀδικαιολογήτως.

§65Θ. ΛΥΜΠΡΙΤΗΣ. Πρέπει νὰ γίνῃ διευκόλυνσις εἰς αὐτούς.

§66Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Τὸ ψηφισθὲν ἤδη νομοσχέδιον «περὶ ἀνυποτάκτων» προνοεῖ περὶ τούτων.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Χρηστάκης παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Γεωργίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Συνέλευσιν διατὶ ἐπαύθησαν οἱ γεωπόνοι εἰς τρόπον ὥστε σήμερον νὰ μένωσι κενὰ τὰ γραφεῖα Ἐποικισμοῦ ἐν Μακεδονίᾳ, ἰδίως ἀφοῦ ὑπάρχει τοσαύτη ἔλλειψις γεωπόνων ὥστε τὸ Κράτος καθημερινῶς νὰ προκηρύττῃ διαγωνισμοὺς πρὸς πρόσληψιν τοιούτων ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ, νὰ δαπανᾷ δὲ κατ’ ἔτος περὶ τὰς 200.000 δραχ. δι’ ὑποτροφίας ἐν Εὐρώπῃ.

§68Ι. ΧΡΗΣΤΑΚΗΣ. Περιμένω τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας.

§69Κ. ΤΕΡΤΙΠΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Οἱ γεωπόνοι αὐτοὶ εἶχον προσχωρήσει εἰς τὸ κίνημα, ἐξηκολούθησαν δὲ κατόπιν νὰ φέρωνται σκανδαλωδέστατα καὶ ἠναγκάσθη ἡ ὑπηρεσία νὰ τοὺς ἀπολύσῃ.

§70Ι. ΧΡΗΣΤΑΚΗΣ. Μερικοὶ εἶνε πολὺ κατάλληλοι ὑπάλληλοι καὶ τὸ Κράτος ἔχει ἀνάγκην αὐτῶν.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Βιτάλης ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς προαγωγῆς τῶν ὑπαξιωματικῶν τοῦ Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ καθὼς καὶ περὶ τῆς ἀποζημιώσεώς των.

§72Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Μετὰ τὴν ἐγγραφήν, κ. Πρόεδρε, ἔλαβον χώραν οἱ προβιβασμοί, ἑπομένως δὲν ἔχω παρὰ νὰ εὐχαριστήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, ὁ ὁποῖος ἐνήργησε τοὺς προβιβασμοὺς καὶ νὰ ἐκφράσω τὴν εὐγνωμοσύνην τῶν ὑπαξιωματικῶν ἐκείνων.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Στρᾶτος παρακαλεῖ τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Συνέλευσιν, ἄν τὸ θαλαμηγὸν «Νάρκισσος» εἶναι ναυλωμένον ἢ ἐπιτεταγμένον ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, πρὸ πόσου χρόνου, πρὸς τίνα σκοπὸν καὶ ἀντὶ πόσου ναύλου ἢ ἀποζημιώσεως, κατατεθῶσι δὲ ἀντίγραφα τῶν τυχὸν συνταχθέντων σχετικῶν συμβολαίων.

§74Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ζητοῦμεν μίαν πληροφορίαν ἄν τὸ θαλαμηγὸν «Νάρκισσος» εἶναι ἐπιτεταγμένον.

§75Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Θ’ ἀπαντήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας διότι ἐκεῖ ὑπάγεται.

§76Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει παρακαλῶ ν’ ἀλλαγῇ ἡ ἐπιγραφὴ καὶ νὰ παρακληθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ μᾶς πληροφορήσῃ ὅταν θὰ εἶναι ἕτοιμος.

§77Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐκ τοῦ προχείρου δύναμαι νὰ σᾶς εἴπω ὅτι δὲν εἶναι ἐπιτεταγμένον μόνον ὅτι λέγω ἐκ τοῦ προχείρου, διότι κακῶς ἀπευθύνεται ἡ ἐρώτησις πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν. Ὤφειλε ν’ ἀπευθύνεται πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Ἐπισιτισμοῦ.

§78Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἀπαντᾶ ὅτι δὲν εἶναι ἐπιτεταγμένον ταύτην τὴν στιγμήν, ἀλλὰ δυστυχῶς ἕνεκα τοῦ συστήματος, τὸ ὁποῖον ἐφαρμόζεται διὰ τὴν συζήτησιν τῶν ἐρωτήσεων καὶ ἐπερωτήσεων ἡ ἐρώτησις αὕτη ἔχει πρὸ τεσσάρων μηνῶν ὑποβληθῆ καὶ συζητεῖται σήμερον. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν εἰς προσεχῆ συνεδρίασιν νὰ μᾶς πληροφορήσῃ ἀπὸ πότε ἦτο ἐπιτεταγμένος καὶ πότε ἔληξεν ἡ ἐπίταξις τοῦ «Ναρκίσσου».

§79Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐγὼ γνωρίζω ὅτι ὁ «Νάρκισσος», δὲν ἦτο ἐπιτεταγμένος ὅταν ἤμην εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν. Δηλ. καθ’ ἥν ἐποχήν, μετὰ τὰς ἐκλογάς, ἦλθεν ἡ νέα κατάστασις τῶν πραγμάτων ὁ «Νάρκισσος» δὲν ἦτο ἐπιτεταγμένος.

§80Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐχρησιμοποιήθη εἰς διάφορα ταξείδια.

§81Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Πράγματι.

§82Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τότε θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐξεύρητε τὰ στοιχεῖα καὶ νὰ μᾶς πληροφορήσητε κατὰ ποῖον χρονικὸν διάστημα ἦτο ἐπιτεταγμένος ὁ «Νάρκισσος» καὶ ἀντὶ ποίου ποσοῦ πρὸ τῶν ἐκλογῶν;

§83Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Μετὰ τὰς ἐκλογὰς δὲν ἐχρησιμοποιήθη παρὰ μόνον δι’ ἕν ταξείδιον τοῦ κ. Καλογεροπούλου εἰς τὸ Πρίντεζι καὶ ἐπανῆλθεν, καὶ ἄλλην μίαν φορὰν κατὰ τὴν ἄφιξιν τοῦ Βασιλέως διὰ τὴν μετάβασιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου εἰς Ποσειδωνίαν.

§84Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὁ συνάδελφός μου ἔχει ὑποβάλει τὴν ἐρώτησιν αὐτήν, διότι ἔχει κινηθῆ ἡ περιέργειά του ἐκ τοῦ γεγονότος ὅτι ὁ «Νάρκισσος» ἐταξείδευε πολὺ χρόνον ἐν τῷ Αἰγαίῳ καὶ πρὸ τοῦ Νοεμβρίου, διότι εἶναι γνωστὸν ὅτι ἔκανε ἕνα μόνον ταξείδιον διὰ νὰ φέρῃ τὴν Α.Μ. τὴν Βασιλομήτορα.

§85Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἕνα πρὸ τῶν ἐκλογῶν καὶ μετὰ τὰς ἐκλογὰς ἕνα διὰ τὸν κ. Καλογερόπουλον καὶ κατὰ τὴν ἄφιξιν τοῦ Βασιλέως εἰς τὴν Κόρινθον.

§86Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Περὶ τούτου δὲν ζητοῦμεν πληροφορίας.

§87Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας). Δύναμαι νὰ προσθέσω τὰ ἑξῆς, ὅτι ὅταν διετέλουν Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, παρουσιάσθη λογαριασμὸς πρὸς πληρωμὴν δύο ταξειδίων τοῦ «Ναρκίσσου». Ἓν ταξείδιον ἀφεώρα τὸ ταξείδιον τῆς Α.Μ. τῆς Βασιλομήτορος, ἡ ὁποία ἤρχετο ἐδῶ κατὰ τὴν ἀσθένειαν τοῦ ἀειμνήστου Ἀλεξάνδρου, τὸ δὲ ἕτερον ἀφεώρα τοὺς ἐκπροσωποῦντας τὸ καθεστὼς ἐκεῖνο καὶ δὲν ἐδικαιολογεῖτο ποσῶς τὸ ταξείδιον. Ἐπρόκειτο δὲ περὶ μιᾶς ὑπερβολικῆς δαπάνης. Ἐνέκρινον τότε κατ’ ἀρχήν, διότι δὲν ἐπρόφθασα, τὸ ταξείδιον τῆς Βασιλομήτορος, ἀπέρριψα δὲ τὸ ἕτερον ταξείδιον ὡς ἀδικαιολόγητον. Ἐπρόκειτο δὲ περὶ ποσοῦ 250 χιλιάδων δραχμῶν ὑποθέτω, καὶ ἦτο ταξείδιον ἀναψυχῆς.

§88Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐπρόκειτο περὶ ναυλώσεως ἢ ἐπιτάξεως;

§89Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Νομίζω περὶ ναυλώσεως. Πάντως ἐπιφυλάσσομαι.

§90Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ τὰς καταθέσῃ ὅταν ἔχῃ πλήρεις τὰς πληροφορίας εἰς τὴν Συνέλευσιν. Ἐπίσης καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐπισιτισμοῦ, διότι καὶ ἐκεῖ πάντοτε ἐνεφανίσθη ὁ «Νάρκισσος».

§91Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δύναμαι νὰ σᾶς βεβαιώσω εἶναι ὅτι μοὶ παρουσίασαν ποσὸν ὑπερβολικὸν διὰ τὸν «Νάρκισσον» διὰ τὴν ἐντεῦθεν ἀπόδρασιν τοῦ κ. Βενιζέλου.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χατζηδάκης ἔχει τὸν λόγον.

§93Ε. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ. Ἡ ἀπάντησις, τὴν ὁποίαν κατέθεσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, εἰς τὴν πρὸ τεσσάρων μηνῶν ὑποβληθεῖσαν ἐρώτησίν μου διὰ τὰ ταξείδια τοῦ τέως κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς, περιέλαβεν δύο μηνῶν ταξείδια, ἐνῷ εἶναι γνωστὸν ὅτι ὁ κύριος αὐτὸς ἐπὶ τρία καὶ πλέον ἔτη καὶ εἰς τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν ἐταξείδευσε καὶ ἦλθε διὰ πολεμικοῦ, τὸ ὁποῖον εἶχεν εἰς τὴν διάθεσίν του ἐπὶ 2½ μῆνας. Ὑπάρχει καὶ ἄλλο σπουδαιότερον, ὅτι πλοῖον πολεμικόν, τὸ ὁποῖον περιεπόλει ἐν Δαρδανελλίοις διετάχθη νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Σάμον νὰ τὸν παραλάβῃ, ἐνῷ διήρκει ὁ πόλεμος. Περὶ αὐτῶν δὲν κάμνετε καμμίαν μνείαν. Λοιπὸν παρακαλῶ νὰ συμπληρωθοῦν αἱ πληροφορίαι ἀλλὰ ὄχι διὰ τὰ ταξείδια τῶν δύο μηνῶν, ἀλλὰ διὰ τὰ ταξείδια τῶν τριῶν καὶ πλέον ἐτῶν.

§94Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ἐπειδὴ ἐλείπατε προχθὲς ἠναγκάσθην νὰ καταθέσω γραπτῶς τὴν ἀπάντησιν. Περισσοτέρας πληροφορίας δὲν ἠδυνήθην νὰ συλλέξω, διότι ἡ ὑπηρεσία μόνον αὐτὰς ἔχει.

§95Ε. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ. Διὰ τὰ ἄλλα ἔτη 1918–1919;

§96Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Θὰ προσπαθήσωμεν νὰ εὕρωμεν καὶ τὰ ἄλλα ταξείδια τοῦ κ. τέως Προέδρου τῆς Βουλῆς.

§97Ε. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ. Εἶχεν ἐντολὴν ὁ Κυβερνήτης τοῦ πλοίου νὰ παραλαμβάνῃ τὸν τέως Πρόεδρον τῆς Βουλῆς εἰς τὰ ταξείδιά του καὶ ὅλους τοὺς φίλους του καὶ τοὺς ὑπαλλήλους.

§98Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Θὰ ζητήσωμεν τὸ ὄνομα τοῦ Κυβερνήτου καὶ θὰ σᾶς εἴπωμεν.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Λεβίδης ἔχει τὸν λόγον.

§100Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἔν τινι τῶν δωματίων τοῦ Βουλευτηρίου ὑπάρχει ὡραιότατον χρηματοκιβώτιον—ἀλλ’ ἄς μὴ ἀνησυχῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν διότι δὲν ἔχει χρήματα—ὑπάρχει ὡραιότατον χρηματοκιβώτιον καὶ ἀσφαλέστατον, τὸ ὁποῖον περιέχει ἐθνικὸν θησαυρόν. Περιέχει τουτέστιν ἐν χειρογράφῳ τὰ Συντάγματα τοῦ 1843 καὶ τοῦ 1864. Ταῦτα εἶναι καλῶς γεγραμμένα καὶ ὑπογεγραμμένα παρὰ τῶν ἀειμνήστων πατέρων ἡμῶν καὶ τότε πληρεξουσίων. Εἶναι δὲ δεδεμένα καὶ ἐν μεγίστῃ τάξει. Τὸ χρηματοκιβώτιον τοῦτο ἐπὶ τεσσαράκοντα ἔτη ἔμεινεν κεκλεισμένον, εὐτυχῶς, διὰ νὰ σωθοῦν τὰ κειμήλεια ταῦτα, διότι εἶχον χαθῆ αἱ κλεῖδες τοῦ χρηματοκιβωτίου τούτου. Μετὰ τεσσαράκοντα ἔτη, ὅταν ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ἐκλεγῶ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, συνεκρότησα ἐπιτροπὴν καὶ δι’ ἀντικλεῖδος ἀνοίξαμεν τὸ χρηματοκιβώτιον τοῦτο καὶ εὑρέθημεν πραγματικῶς πρὸ τοῦ ἐθνικοῦ αὐτοῦ θησαυροῦ. Ὁμοίως ἐν τῷ χρηματοκιβωτίῳ ἐκείνῳ ὑπάρχει καλλιτεχνικὸν μικρὸν χρηματοκιβώτιον ἐκ μετάλλου, ἐντὸς τοῦ ὁποίου φυλάττεται τὸ Σύνταγμα τοῦ 1843, τὸ χειρόγραφον, ἡ ὁρκωμοσία τοῦ Βασιλέως Ὄθωνος καὶ αἱ ὑπογραφαὶ ὅλων ἐκείνων τῶν ἀειμνήστων ἀνδρῶν. Καλύπτεται δὲ τὸ χρηματοκιβώτιον ἐκεῖνο, τὸ μικρόν, δὲν ἠξεύρω διὰ ποῖον λόγον, διὰ χρώματος φέροντος ὡραιότατον κῦνα. Τοιαύτην σημασίαν ἀπέδιδον οἱ πατέρες ἡμῶν εἰς τὰ ἐπίσημα κτήματα τοῦ Κράτους. Δύνανται οἱ κύριοι συνάδελφοι, τῇ ἀδείᾳ τοῦ κ. Προέδρου, νὰ ἴδωσι τὰ κειμήλια ταῦτα ὅταν θελήσωσι καὶ νὰ προσκυνήσωσι μάλιστα ταῦτα. Ὅταν ἡ παροῦσα Συνέλευσις συνῆλθε κατὰ τὴν πρώτην συνεδρίασιν αὐτῆς—δὲν κατηγορῶ τινὰ δι’ ὅσων λέγω—ἀλλ’ ἴσως ἐκ τῆς ἀκαταστασίας, ἡ ὁποία κατὰ τὴν ἡμέραν ἐκείνην ἐβασίλευεν, οἱ γραμματεῖς τοῦ Προεδρείου διένειμον πρὸς τοὺς κυρίους πληρεξουσίους φύλλα τινὰ ἀπεσπασμένα χάρτου, τὰ ὁποῖα ἔλεγον ὅτι εἶχον τὸν ὅρκον καὶ ὑπεγράφομεν εἰς τὰ φύλλα ταῦτα εἰκῇ καὶ τυχαίως. Τὶ ἐγένοντο τὰ φύλλα ταῦτα δὲν γνωρίζω, ἀλλὰ βεβαίως δὲν εἶναι τοῦτο ἀντάξιον τοῦ μεγάλου σκοποῦ τῆς Συνελεύσεως. Συνιστῶ λοιπὸν καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως νὰ παραγγείλῃ βιβλίον λαμπρῶς δεδεμένον. Ἐν τῷ βιβλίῳ τούτῳ νὰ ὁρισθῶσι οἱ νόμοι καὶ νὰ κληθῶσιν οἱ κύριοι πληρεξούσιοι νὰ θέσωσι τὰς ὑπογραφὰς αὑτῶν ἐκ νέου ἐν τῷ βιβλίῳ τούτῳ, διὰ νὰ διασωθῇ τὸ ἱστορικὸν γεγονὸς τῆς συγκλήσεως τῆς Συνελεύσεως ταύτης, ἡ ὁποία κατ’ ἐμὲ καὶ πολλὰ μεγάλα ἔργα μέχρι τοῦδε ἔπραξεν, καίτοι τινὲς διαφωνοῦσι περὶ τούτου, καὶ πολλὰ μεγάλα ἔργα εἶναι ἐντεταλμένη νὰ πράξῃ καὶ δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι θέλει πράξει. Ὅταν δὲ σὺν θεῷ ψηφισθῇ τὸ νέον Σύνταγμα τοῦ Κράτους πρέπει ἐπίσης ἐν λαμπρῷ κιβωτίῳ νὰ τεθῇ παραλλήλως πρὸς τὰ δύο προηγούμενα συντάγματα τοῦ Κράτους. Λέγω ταῦτα, κύριοι, διότι κατὰ τοὺς τελευταίους τούτους χρόνους ἐπικρατεῖ ποιά τις ἀταξία, διὰ τὴν ὁποίαν οὐδένα ὡρισμένως μέμφομαι, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποκρύψωμεν ὅτι ὑπάρχει κἄτι τι sans facon, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ ὑπάρχῃ εἰς ὁμαλὰ Κράτη.

§101Ε. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ. Τὸ Σύνταγμα τοῦ 1911;

§102Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Καὶ αὐτὸ ἔχει ἱστορικὴν ἀξίαν καὶ αὐτὸ ὑποθέτω ὅτι θὰ εὑρίσκεται ἐκεῖ ἄχρηστον ἴσως μετὰ τινας μῆνας, ἀλλ’ ὁπωσδήποτε χάριν τῆς ἱστορίας θὰ εὑρίσκεται καὶ πρέπει νὰ εὑρίσκεται ἐκεῖ. Ταῦτα πάντα, κύριε Πρόεδρε, εἰς ὀλίγας λέξεις ἐτόλμησα νὰ ὑποβάλω εἰς ὑμᾶς σὺν τῇ ὑπομνήσει εἰς τοὺς κ. Ὑπουργούς, τῶν ὁποίων ὁμολογῶ τὸ πολυάσχολον, ὅτι εἰσέτι δὲν εἶδον ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως νὰ δημοσιευθῶσι τὰ ψηφίσματα τῆς Ἐθνικῆς Συνελεύσεως, τὰ ὁποῖα, ὅπως ἄλλοτε, ἔλεγον, κατέχουσι πρωτεύουσαν θέσιν ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ κατὰ τὸ Σύνταγμα τοῦ 1864 ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως ἐδημοσιεύοντο τὰ ψηφίσματα, κατόπιν δὲ οἱ νόμοι καὶ τὰ Β. Διατάγματα. Ἐδῶ, κύριοι, ὑπάρχουσι ψηφίσματα σπουδαιότατα. Ὑπάρχει π. χ. τὸ ψήφισμα περὶ χαρακτηρισμοῦ τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως. Τί εἶναι αὐτὴ ἡ Ἐθνοσυνέλευσις, Συντακτικὴ ἢ Ἀναθεωρητική; Τὸ ψήφισμα τοῦτο δὲν εἶδον νὰ δημοσιευθῇ ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως. Ἔχω σημείωσίν τινα καὶ θὰ παρακαλέσω νὰ μοί δώσητε ἕνα ἐκ τῶν ὑμετέρων πολλῶν γραμματέων, ἵνα τὴν ἀντιγράψῃ—διότι βεβαίως ἐγὼ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὴν ἀντιγράψω— νὰ τὴν ἀντιγράψῃ καὶ τὴν παραπέμψω εἰς τοὺς κυρίους Ὑπουργοὺς, ὅπως φροντίσωσι τὰ ψηφίσματα τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως νὰ λάβωσι τὴν νόμιμον αὐτῶν ὕπαρξιν διότι ἐφ’ ὅσον δὲν δημοσιεύονται ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως εὑρισκόμεθα ἐκτὸς τοῦ πρέποντος.

§103Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Βεβαίως πρέπει νὰ δημοσιευθῶσιν.

§104Κ. ΑΡΓΑΣΑΡΗΣ ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ (Πρόεδρος τῆς Συνελεύσεως). Ὅσον ἀφορᾷ τὰ πρωτόκολλα τῆς ὁρκωμοσίας πληροφορῶ τὸν κ. πληρεξούσιον, ὅτι ὑπάρχουσι συγκεντρωμένα ἐν τῷ γραφείῳ καὶ φυλάσσονται μετὰ τῶν λοιπῶν ἐγγράφων. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ χρηματοκιβώτιον, περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησε, ὅταν παρέλαβον τὴν προεδρείαν, ἐζήτησα νὰ μοῦ παραδοθῶσιν αἱ κλεῖδες ὅπως ἐγένετο πάντοτε διὰ τακτικοῦ πρωτοκόλλου, ὑπὸ τοῦ προκατόχου μου. Δυστυχῶς, ἀνεκάλυψα ὅτι μέχρι τῆς ἐποχῆς τοῦ κ. Κατζουράκη, ἀντιπροέδρου, προεδρεύσαντος τῆς Βουλῆς, ἐγίνετο ἡ παράδοσις αὐτὴ ἀπὸ Προέδρου εἰς Πρόεδρον. Μετὰ ταῦτα ὅμως οὐδεμία παράδοσις, οὐδὲν πρωτόκολλον ἀναφέρεται. Ὅταν δὲ ἐζήτησα τὰς κλεῖδας, ἠγνοεῖτο καὶ ποῦ εὑρίσκοντο αὗται. Μετὰ ἔρευναν, κατώρθωσα νὰ ἀνακαλύψω τὰς κλεῖδας τοῦ χρηματοκιβωτίου εἰς χεῖρας κάποιου γραφέως, ἢ κλητῆρος τοῦ Ἀρείου Πάγου, ὁ ὁποῖος τὰς εἶχε παραλάβη, διότι ἐντὸς τοῦ χρηματοκιβωτίου, περιεκλείετο πρὸς φύλαξιν ἡ πολύτιμος δικογραφία τοῦ Εἰδικοῦ Δικαστηρίου.

§105Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Αἱ πολύτιμοι δικογραφίαι, διότι ἦσαν δύο.

§106Κ. ΑΡΓΑΣΑΡΗΣ ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ (Πρόεδρος τῆς Συνελεύσεως). Ἔλαβον τὰς κλεῖδας, ἠνέῳξα τὸ χρηματοκιβώτιον καὶ κατέγραψα τὰ εὑρεθέντα. Πρὸς τοῖς ἄλλοις δὲ εὑρέθησαν ἐν τῷ χρηματοκιβωτίῳ καὶ ἕν ἢ δύο κιβώτια περιέχοντα παράσημα καὶ μετάλλια διὰ τοὺς κ.κ. βουλευτὰς χρυσᾶ καὶ ἐπίχρυσα. Ἐζήτησα πληροφορίας, καὶ χαίρω διότι μοὶ δίδεται ἡ ἀφορμὴ ἵνα φέρω εἰς γνῶσιν τῆς Συνελεύσεως, ὅτι ὁ ἄλλοτε Πρόεδρος τῆς ἐκπεσούσης Βουλῆς καὶ τῆς ἀναστηθείσης κατόπιν τῆς 31ης Μαΐου κ. Σοφούλης εἶχε δώσει παραγγελίαν διὰ μιᾶς ἁπλῆς ἐπιστολῆς του εἰς κἄποιον ἐπιχειρηματίαν νὰ φέρῃ ἐξ Ἀμερικῆς 400, νομίζω, μετάλλια, ἐν εἴδει παρασήμων, διὰ τοὺς κ.κ. βουλευτὰς καὶ 400 μικρότερα σημεῖα ἀναγνωρίσεως διὰ τὴν μπουτονιέραν. Διὰ τὸ ποσὸν αὐτό, διὰ τὸ ὁποῖον δὲν διετάχθη οὐδεμία δημοπρασία οὔτε ἄλλη τήρησις οἱουδήποτε λογιστικοῦ τύπου ἢ ἀπόφασις κἄν τῆς Βουλῆς, εἰμὴ μόνον ἀναγραφὴ ὑπερόγκου κονδυλίου ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τῆς Βουλῆς, μοῦ ἐζητεῖτο νὰ διατάξω τὴν πληρωμήν. Ἐγὼ ἠρνήθην νὰ διατάξω τὴν πληρωμήν, διότι δὲν διέβλεπον τίποτε τὸ κανονικῶς γινόμενον, τὸ ὁποῖον νὰ μὲ ὑποχρέου νὰ ἀναγνωρίσω πρᾶξιν ἀντικανονικὴν ἐπὶ τῇ βάσει δύο μικρῶν ἐπιστολῶν, διὰ τῶν ὁποίων ἐζητεῖτο νὰ καταβάλῃ τὸ δημόσιον Ταμεῖον εἰς τὸν ἐργολάβον ἑκατὸν τόσας χιλιάδας δραχμῶν. Ἐγὼ ἠρνήθην, ὁ δὲ ἐργολάβος ἐστράφη δικαστικῶς, νὰ ζητήσῃ τὰ χρήματα. Ταῦτα εἶχον νὰ ἀνακοινώσω πρὸς τὴν Συνέλευσιν, ὅπως διατελῇ αὕτη ἐν γνώσει τῶν πραγμάτων. Ἐγὼ βεβαίως δὲν εἶμαι διατεθειμένος ποτὲ νὰ ἐξωφλήσω παραγγελίαν, ἀκύρως, παρατύπως καὶ ἀνωφελῶς γενομένην. Ὑπεύθυνος δὲ τῆς παραγγελίας ταύτης, ἂς θεωρηθῇ ὁ ἐνεργήσας αὐτὴν παρὰ τὰς διατάξεις τοῦ Νόμου. Παρὰ διαφόρων συναδέλφων ὑπεβλήθη πρότασις ὅπως προταχθῇ ἡ ὑπ’ ἀριθμὸν 65 ἐπερώτησις καὶ γενικευθῇ ἡ ἐπ’ αὐτῆς συζήτησις. Εἶναι ἡ ἐπερώτησις ἡ ἀφορῶσα τὸν κατάπλουν τοῦ θωρηκτοῦ «Ἀβέρωφ» εἰς Πειραιᾶ καὶ τὴν ἐν γένει κατάστασιν τοῦ Π. Ναυτικοῦ.

§107Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Παρακαλῶ ν’ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις, διότι ἔλαβον ἀργὰ γνῶσιν τῆς ἐπερωτήσεως.

§108Κ. ΤΥΠΑΛΔΟΣ. Δὲν δύναμαι νὰ ἀναβάλω τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τοῦ κατάπλου τοῦ θωρηκτοῦ «Ἀβέρωφ» καὶ μάλιστα ἔχω νὰ ἀναφέρω πρὸς ὑμᾶς ὅτι ὁ διοικητὴς αὐτοῦ ὑποναύαρχος κ. Δούσμανης, καταπλέων μεταξὺ Καλλιπόλεως καὶ Φαλήρου εὑρίσκετο ἐντὸς τῆς δικαιοδοσίας του. Εἰς Καλλίπολιν ἐστάλη μὲ διαταγὰς ἐλάχιστα προσαρμοζομένας πρὸς τὴν πραγματικότητα. Ἀπὸ τῆς Καλλιπόλεως ἀνέφερεν πρὸ 20 ὡρῶν πρὸς τὸν Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν γνωρίζων τὸν κατάπλουν τοῦ θωρηκτοῦ εἰς Φάληρον, διότι δὲν κατέπλευσε τοῦτο ἐν ἀγνοίᾳ τοῦ Ὑπουργοῦ. Ἀλλ’ ὁ ἐν τῷ Ὑπουργείῳ ὑποναύαρχος Ἠπίτης, ἀρχηγὸς τοῦ Ναυτικοῦ Ἐπιτελείου, ἐξ ἀντιζηλίας πρὸς τὸν Δούσμανην ἀντέστρεψε τὰ πράγματα. Ἡ συνοχὴ τοῦ Ὑπουργείου διὰ τοιαύτης τακτικῆς καταστρέφεται. Ἡ ἔλλειψις ἱκανότητος τῆς Ἀνωτάτης διευθύνσεως τοῦ Ὑπουργείου ὑποβοηθῇ τὰς τοιαύτας ἐκδηλώσεις. Ὁ Ὑποναύαρχος Δούσμανης, κυβερνήτης τοῦ «Ἀβέρωφ» κατὰ τὸν Βαλκανικὸν πόλεμον, προσήνεγκε σημαντικὰς ὑπηρεσίας. Ὁ κ. Ἠπίτης ἐπέβη ἤδη τοῦ Ἀβέρωφ ἀντικαταστήσας τὸν κ. Δούσμανην, ἀλλὰ συγχρόνως εἶναι καὶ Ἀρχηγὸς τοῦ Ναυτικοῦ Ἐπιτελείου.

§109Π. Κ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Τοιοῦτος διωρίσθη ἤδη ὁ κ. Μαλλικόπουλος, ὥστε δὲν κατέχει δύο θέσεις ὁ ὑποναύαρχος κ. Ἠπίτης. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ λεχθὲν ὑπὸ τοῦ κ. συναδέλφου εἰς τὴν Συνέλευσιν ὅτι ὁ ναύαρχος κ. Δούσμανης κατέπλευσεν εἰς τὸ Φάληρον κατόπιν συνεννοήσεως μὲ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν, εἶναι ἀπολύτως ἀνακριβές. Ὁ κ. Δούσμανης ἐτηλεγράφησε πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν καὶ ἐζήτησε τὴν ἄδειαν νὰ ἔλθῃ, τὸ δὲ Ὑπουργεῖον τοῦ ἀπήντησεν ὅτι δὲν ἠδύνατο νὰ ἔλθῃ πρὸς τὸ παρὸν δι’ ἐθνικοὺς λόγους. Ὁ κ. Δούσμανης διϊσχυρίσθη ὅτι δὲν ἠδυνήθη ν’ ἀναγνώσῃ σαφῶς τὸ τηλεγράφημα καὶ ἐζήτησεν ἐπανάληψιν, καὶ τοῦ ἐδόθη ἡ ἐπανάληψις καὶ οὗτος δὲν ἐζήτησε τρίτην ἐπανάληψιν καὶ ἑπομένως ἠνόησεν πολὺ καλῶς τὸ τηλεγράφημα. Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω περὶ τοῦ κ. Δούσμανη. Οὗτος ἐτιμωρήθη διὰ πειθαρχικοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους καθεὶς ἐξ ὑμῶν ἀντιλαμβάνεται.

§110Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Καὶ ἐπιεικῶς μάλιστα.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Πὼπ ἔχει τὸν λόγον.

§112Γ. ΠΩΠ. Ὁ ὑποναύαρχος κ. Δούσμανης, ἦλθεν εἰς τὸ Φάληρον ὅπως συνεννοηθῇ ἀπ’ εὐθείας μὲ τὴν Κυβέρνησιν διὰ σοβαρότατα ἐθνικὰ ζητήματα, τῶν ὁποίων ἡ λεπτότης δὲν ἐπιτρέπει νὰ συρθῶσιν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Ἐὰν ἡ συνεννόησις αὕτη ἐγίνετο ἐγκαιρότερον, δὲν θὰ εὑρισκόμεθα πρὸ πλήρους σχεδὸν ματαιώσεως τῆς ἀποστολῆς τοῦ ναυάρχου κ. Δούσμανη. Παρακαλῶ διὰ τοῦτο νὰ κατατεθῶσιν ὅλα τὰ σχετικὰ πρὸς τὴν ὑπόθεσιν ἔγγραφα καὶ πρὸ πάντων ἡ ἔκθεσις τοῦ ναυάρχου ἵνα γίνῃ συζήτησις.

§113Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ἠμπορῶ μόνον νὰ καταθέσω ἕν τηλεγράφημα τὸ τηλεγραφηθὲν εἰς ἀπάντησιν τοῦ τηλεγραφήματος τοῦ κ. Δούσμανη. Δὲν πιστεύω ὅμως νὰ ἔχητε τὴν ἀξίωσιν νὰ σᾶς καταθέσω ὁλόκληρον τὴν ἀλληλογραφίαν, ἡ ὁποία διημείφθη μεταξὺ τοῦ στόλου καὶ ἡμῶν.

§114Γ. ΠΩΠ. Δὲν ἐζήτησα τοιοῦτόν τι.

§115Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Αὔριον θὰ κατατεθῇ τὸ τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀρκετὰ σαφὲς, τὸ ὁποῖον τοῦ ἀπαγορεύει νὰ ἔλθῃ ἐνταῦθα, καὶ ἑπομένως ἐτιμωρήθη διὰ τὴν πρᾶξίν του ταύτην.

§116Κ. ΤΥΠΑΛΔΟΣ. Νὰ καταθέσητε τὰ σχετικὰ πρὸς τὸν ναύαρχον κ. Δούσμανην.

§117Γ. ΠΩΠ. Ἐγὼ τοὐλάχιστον, κύριε Πόρεδρε, θὰ ζητήσω κατάθεσιν ὡρισμένων ἐγγράφων, τῶν ὁποίων ἔκαμεν ὑπαινιγμοὺς ὁ ἀξιότιμος κ. Τυπάλδος, εὐρύτερον δὲ ἀνέπτυξα ἐγώ. Τὸ τηλεγράφημα περὶ τὸ ὁποῖον.....

§118Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Πῶς περιῆλθον εἰς ὑμᾶς τὰ τοιαῦτα ἔγγραφα; Πρόκειται περὶ ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα ὡς λέγετε, περιέχουσι λεπτοτάτας ὑποθέσεις τοῦ Κράτους, καὶ τὰ ὁποῖα δὲν ἠδύναντο νὰ ἐξέλθωσι τῶν χειρῶν ἐκείνων, μεταξὺ τῶν ὁποίων ἀντηλλάγησαν. Ποῖος εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος σᾶς παρέδωκεν τοιαῦτα ἔγγραφα καὶ ἐλάβατε γνῶσιν; Διότι δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰς οἱονδήποτε κάτοχον δημοσίων ἐγγράφων, ἐνεχόντων μάλιστα ὡς εἴπατε σεῖς, ὁ ὁποῖος τὰ εἴδατε, διότι ἐὰν δὲν ἴδετε, δὲν δύνασθε νὰ λέγητε τοιαῦτα πράγματα, τῶν ἐνεχόντων, λέγω, λεπτοτάτας ὑποθέσεις τοῦ Κράτους νὰ τὰ ἀνακοινώνῃ εἰς οἱονδήποτε μὴ ἁρμόδιον καὶ ἐκ τοῦ νόμου ἀνεύθυνον. Τοῦτο εἶναι ἔγκλημα προβλεπόμενον ὑπὸ ὡρισμένων διατάξεων τοῦ Ποινικοῦ Νόμου.

§119Γ. ΠΩΠ. Τὸ περιεχόμενον τῶν ἐγγράφων τούτων εἶναι γνωστὸν ἐν Κωνσταντινουπόλει, τὸ γνωρίζουσι οἱ πάντες καὶ μόνον ἡ Συνέλευσις τὸ ἀγνοεῖ. Δὲν πρόκειται ἑπομένως περὶ μυστικοῦ.

§120Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου δὲν ὡμίλησε περὶ οὐδενὸς μυστικοῦ, ὡμίλησε περὶ τούτου τοῦ πράγματος. Σεῖς εἴπατε, ὅτι ἔχετε γνῶσιν πραγμάτων, τῶν ὁποίων ἡ λεπτότης δὲν ἐπιτρέπει νὰ συρθῶσιν ἐν τῇ Αἰθούσῃ ταύτῃ. Τί ἐννοεῖ ἡ φρᾶσις ὑμῶν αὕτη; Ἐὰν πρόκειται περὶ πραγμάτων, τὰ ὁποῖα ἀγνοῶ ἐγὼ γνωρίζετε ὅμως ὑμεῖς καὶ λέγετε, ὅτι εἶναι ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα περιέχουσι πράγματα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ τηρηθῶσι μυστικά, νομίζετε, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ εἴπω πρὸς ὑμᾶς, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ λάβητε γνῶσιν τῶν ἐγγράφων τούτων, ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα κατὰ τὸν χαρακτηρισμὸν τὸν ἰδικόν σας, εἶναι ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ τηρηθῶσι μυστικά;

§121Γ. ΠΩΠ. Δὲν εἶπον αὐτό:

§122Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. (Πρωθυπουργός). Αὐτὸ εἶναι τὸ ἐξαγόμενον τοῦ λόγου σας ἐκτὸς ἂν θέλετε τώρα νὰ τὸ ἀλλάξητε.

§123Γ. ΠΩΠ. Εἶπον ὅτι ὑπάρχουν θέματα λεπτά, ἐπὶ τῶν ὁποίων εἷς πληρεξούσιος, τοὐλάχιστον ἐγώ, δὲν θὰ ἠδύνατο νὰ ἀπασχολήσῃ τὴν Συνέλευσιν, ἐφ’ ὅσον ἡ βούλησις ἢ ἡ πρωτοβουλία τῆς Κυβερνήσεως δὲν ἐπέτρεπε τοῦτο. Δὲν ὡμίλησα περὶ μυστικῶν ἐγγράφων, διότι δὲν πρόκειται περὶ τοιούτων.

§124Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὅλα τὰ ἔγγραφα τοῦ Κράτους δι’ ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος τὰ κατέχει ὡς λειτουργὸς αὐτῶν, εἶναι ἔγγραφα μυστικὰ καὶ δὲν ἐπιτρέπεται νὰ τὰ δώσῃ εἰς κανένα. Ὁ δημόσιος λειτουργὸς, ὁ ὁποῖος ἔχων τοιαῦτα ἔγγραφα τὰ παραδίδῃ εἰς τρίτον, διαπράττει ἔγκλημα, το ὁποῖον τιμωρεῖται κατὰ τὸν Ποινικὸν νόμον.

§125Π. Ι. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν θὰ παρακολουθήσω τὸν ἀξιότιμον προλαλήσαντα εἰς τὴν ἐξέτασιν τῶν ἐξόχως ἐθνικῶν καὶ πατριωτικῶν λόγων, οἱ ὁποῖοι ἐπιβάλλουν ἑκάστοτε εἰς ἕν θωρηκτὸν νὰ πηγαινοέρχεται διὰ συνεννόησιν μὲ τὴν Κυβέρνησιν. Ἐλέχθη ὅμως δὶς ὅτι ὑπῆρχε διαταγὴ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, νὰ καταπλεύσῃ τὸ θωρηκτὸν τοῦτο, τὸ ὁποῖον διὰ νὰ μετατοπισθῇ ἀπὸ Κωνσταντινουπόλεως εἰς Πειραιᾶ ἀπαιτεῖ 200 χιλιάδας δραχμῶν ἑκάστοτε, ἐὰν ὑπῆρχε τοιαύτη διαταγή, ὥστε ἐλευθέρως νὰ πηγαινοέρχεται μεταξὺ Κωνσταντινουπόλεως καὶ Πειραιῶς....

§126Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ἀπολύτως οὐδεμία τοιαύτη διαταγὴ ἐδόθη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ τηλεγραφήματος τοῦ κ. Δούσμανη, ἀπεστείλαμεν τὸ ἑξῆς τηλεγράφημα τὴν ἑβδόμην Ἀπριλίου: (Ἀναγινώσκει) «Εἰς ἀπάντησιν ὑμετέρου σχετικοῦ τηλεγραφήματος γνωρίζομεν ὑμῖν, ὅτι λόγῳ τῶν πολεμικῶν περιστάσεων δὲν ἐγκρίνομεν προσωρινὴν ὑμῶν ἀπουσίαν ἀπὸ τοῦ στόλου». Εἶναι σαφές, σαφέστατον. Καὶ ἐζητήθη πάλιν τὸ αὐτὸ καὶ ἐπαναλάβομεν τὴν ἀπάντησιν.

§127Π. Ι. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφοῦ λοιπὸν δὲν ὑπῆρχεν τοιαύτη διαταγή, καταπίπτει συνεπῶς τὸ σπουδαιότατον ἐπιχείρημα. Διότι ἐλέχθη ὅτι ὑπῆρχε τοιαύτη διαταγὴ τοῦ νὰ μετατοπίζεται ἐλευθέρως τὸ θωρηκτόν. Εἶναι δὲ εὐτύχημα, ὅτι δὲν ὑπῆρχεν τοιαύτη διαταγή, διότι θὰ ἦτο ἀπορίας ἄξιον ἐὰν ἑκάστοτε, δι’ οἱανδήποτε συνεννόησιν, οἱασδήποτε σημασίας, τὸ θωρηκτὸν μετετοπίζετο διὰ νὰ ἔλθῃ νὰ συνεννοηθῇ ὡς ἐὰν ὁ ἀσύρματος τηλέγραφος εἶχεν ἀποτύχει εἰς τὴν ἐφαρμογήν του. Κατὰ τὸν πόλεμον τοῦ 1912 ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἀξιότιμος κ. Στράτος γνωρίζει ὅτι νυχθημερὸν ἐγένοντο αἱ συνεννοήσεις διὰ τῶν τηλεγραφημάτων τοῦ ἀσυρμάτου’ προκειμένου λοιπὸν περὶ μιᾶς πληροφορίας, δὲν ἠδύνατο νὰ γίνῃ συνεννόησις, ἀλλὰ ἔπρεπε νὰ μετατοπίζεται τὸ θωρηκτὸν διὰ τὴν συνεννόησιν αὐτήν; Νομίζω, ὅτι τὸ πρᾶγμα δὲν ἔχει οὐδεμίαν σοβαρότητα. Ἀναμφισβητήτως πρόκειται περὶ μιᾶς ἀτυχοῦς ἐμπνεύσεως τοῦ ναυάρχου Δούσμανη, ὁ ὁποῖος πράγματι ἀναγνωρίζομεν ὁποίας ὑπηρεσίας ἔχει προσφέρει εἰς τὸ παρελθόν. Ἀλλὰ πρέπει νὰ ὁμολογηθῇ ὅτι γενικῶς μεταξὺ τῶν ἀξιωματικῶν ὑπάρχει μία ἰδέα, ὅτι δύναται καθ’ ἕνας νὰ εἶναι ὑπεράνω τῶν πάντων καὶ ὑπεράνω καὶ αὐτοῦ τοῦ ὑπευθύνου Ὑπουργοῦ. Διότι, λέγουν, ὁ ὑπεύθυνος Ὑπουργὸς δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ τοποθετῇ ὅποιον θέλει εἰς ἐμπιστευτικὰς θέσεις. Βεβαίως ὑπάρχει ἐν Γαλλίᾳ αὐτὴ ἡ ἀρχή, τὸ roulement, ἀλλὰ τοῦτο δὲν ἐφηρμόσθη ἐν στιγμαῖς δράσεως. Βεβαίως διὰ τὰς γενικὰς θέσεις ὁ περιορισμὸς οὗτος νὰ ὑπάρχῃ, ἀλλὰ μεταξὺ 40 καὶ 50 ἀξιωματικῶν τὸ δικαίωμα τοῦ Ὑπουργοῦ εἶναι ἀπόλυτον. Βεβαίως δὲν εἶμαι τῆς γνώμης, ὅτι δὲν πρέπει νὰ γίνεται διάκρισις καὶ ὅτι δὲν πρέπει νὰ λαμβάνηται ὑπ’ ὄψιν καὶ μία σειρὰ ἀρχαιότητος, ἀλλ’ ἤδη ὡς ἔγινεν τὸ ναυτικόν, εἶναι ἀδύνατον νὰ τηρηθῇ ἐπακριβῶς ἡ ἀρχαιότης, διότι ὑπάρχουν καὶ πληρεξούσιοι ἀξιωματικοί, καὶ ἄλλοι ἀπωλέσαντες τὴν σειράν των. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ὑπῆρξε μία παράβασις, διότι ὁ ὑποναύαρχος Δούσμανης ἠδύνατο, χρησιμοποιῶν τὸν ἀσύρματον ἢ ἐπιβαίνων ἐπὶ τέλους ἐπὶ ἑνὸς ἀντιτορπιλλικοῦ, νὰ καταπλεύσῃ ἐνταῦθα καὶ νὰ συνεννοηθῇ, ἀλλὰ νὰ μετατοπισθῇ μὲ ὁλόκληρον τὸ θωρηκτὸν ἐδῶ πρὸς συνεννόησιν, αὐτὸ εἶναι ἐντελῶς παράτυπον καὶ ἄστοχον.

§128Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Παρακαλῶ, κύριε Ὑπουργέ, ἐκλήθη ὁ κ. ὑποναύαρχος ἵνα δώσῃ ἐξηγήσεις; Διότι παραξενεύομαι πῶς εἷς ὑποναύαρχος τῆς περιωπῆς, τοῦ κ. Δούσμανη, ἀπεφάσισε νὰ ἐκτεθῇ εἰς ἕν τόσον ἀντιπειθαρχικὸν κίνημα, νὰ μεταφέρῃ ἕν θωρηκτόν, ὡς εἶναι ὁ «Ἀβέρωφ», ἵνα ἔλθῃ εἰς συνεννόησιν μὲ τὸν Ὑπουργόν.

§129Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Σᾶς προσθέτω, ὅτι ἐπὶ 24 ὥρας δὲν ἐνεφανίσθη κ. ναύαρχος ἵνα ἀναφέρῃ, ὡς ὤφειλε, διατὶ προσῆλθε, καὶ διὰ τοῦτο ἐτιμωρήθη.

§130Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ προσθέσω ὅτι ζητῶ, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ λάβῃ τοῦτο ὑπὸ σοβαρωτάτην ἔποψιν, νὰ γίνῃ τακτικὴ ἀνάκρισις πῶς τὰ ἔγγραφα αὐτὰ περιῆλθον εἰς χεῖρας τρίτων ἢ ἡ γνῶσις τῶν ἐγγράφων αὐτῶν. Συμφώνως πρὸς τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, δὲν ἀρκεῖ νὰ περιοριζώμεθα εἰς λόγους, πρέπει νὰ προβαίνωμεν εἰς πράξεις. Πῶς ἔγινε γνωστὸν ὅτι ὑπάρχουν ἔγγραφα τοιαύτης σημασίας καὶ μάλιστα σχέσιν ἔχοντα μὲ τοὺς ἀντιπροσώπους τῶν ξένων Δυνάμεων ἐν Κωνσταντινουπόλει; Καὶ ποῖος ἔδωκε καὶ ποῖος ἀνέγνωσε τὰ ἔγγραφα ταῦτα; Ζητῶ νὰ γίνῃ ἀνάκρισις ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου καὶ νὰ ἀσκηθῇ καὶ νὰ εἶναι ἀμείλικτος ἡ τιμωρία ἐναντίον ἐκείνου, ὁ ὁποῖος ἔκαμε χρῆσιν, χωρὶς νὰ ἔχῃ δικαίωμα, δημοσίων ἐγγράφων ἀναγομένων εἰς ἐθνικὰς ὑποθέσεις.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει ἄλλος τις τὸν λόγον;

§132Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν νομίζετε ὅτι ἡ συζήτησις πρέπει νὰ λήξῃ; Ἐφ’ ὅσον δὲν κατετέθησαν τὰ ἔγγραφα καὶ ἰδίως τὰ τηλεγραφήματα, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐρειδόμενοι θὰ στηρίξωμεν τὴν γνώμην ἐὰν καὶ κατὰ πόσον ὁ ὑποναύαρχος κ. Δούσμανης ἐξετέλει διαταγὴν ἢ ὄχι, ἀναχωρήσας ἐκ Κωνσταντινουπόλεως καὶ ἐλθὼν ἐνταῦθα, συζητοῦμεν μὲ τὸν ἀέρα κατὰ τὸ δὴ λεγόμενον. Ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν μᾶς ἀνέγνωσεν ἕν ἔγγραφον, ἐκ τοῦ ὁποίου ἐμφαίνεται ὅτι ἐπὶ παραβάσει τῆς διαταγῆς τοῦ Ὑπουργοῦ ἔφθασεν ἐνταῦθα. Οἱ ἀξιότιμοι προλαλήσαντες ἐβεβαίωσαν ὅτι ὄχι μόνον δὲν ὑπῆρχεν ἀπαγορευτικὴ διαταγή, ἀλλὰ τοὐναντίον ὑπῆρχε διαταγὴ τοῦ Ὑπουργείου ἐπιτρέπουσα τοῦτο. Τώρα, σᾶς παρακαλῶ, τὶ θέλετε νὰ καταλάβωμεν; Διὰ τοῦτο φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ κατατεθῶσι τοὐλάχιστον αὐτὰ τὰ ἔγγραφα καὶ κατόπιν νὰ ζητήσωμεν εὐθύνας ἐὰν καὶ ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει ἀμέλεια ἐν τῇ ἐκτελέσει τῶν καθηκόντων τοῦ κ. ὑποναυάρχου.

§133Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§135Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τὸ ζήτημα τῆς τιμωρίας τοῦ ὑποναυάρχου κ. Δούσμανη εἶναι ἐξεταστέον ἀπὸ πλειόνων τῆς μιᾶς ἀπόψεων. Ἕν ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἐθίγη ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου κ. πληρεξουσίου Κεφαλληνίας, τοῦ πρώτου ὁμιλήσαντος, εἶναι τὸ ζήτημα τῆς πειθαρχικῆς τιμωρίας, ἕνεκα ἀρνήσεως ὑπακοῆς εἰς διαταγὴν τοῦ Ὑπουργοῦ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς—ἐπιστοποιήθη καὶ ἐβεβαιώθη ἐκ τῆς ἀναγνώσεως τοῦ τηλεγραφήματος τὸ ὁποῖον ἀπέστειλεν πρὸς τὸν ὑποναύαρχον κ. Δούσμανην—ὅτι εἰς αἴτησιν τοῦ κ. ὑποναυάρχου ἵνα τῷ ἐπιτραπῇ νὰ καταπλεύσῃ εἰς Πειραιᾶ, ἀπήντησεν ἀρνητικῶς. Ὁ ἀξιότιμος κ. πληρεξούσιος Κεφαλληνίας εἶχεν ἀνακοινώσει ἤδη πρὸς τὴν Συνέλευσιν ὅτι προϋπῆρξε προφορικὴ διαταγὴ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν ἐπιτρέπουσα ἐλευθερίαν κινήσεων εἰς τὸν κ. ὑποναύαρχον. Θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ ἵνα διαφωνήσω πρὸς τὴν ἀνάγκην τῆς ἐξετάσεως ἄν ὑπῆρχε προγενεστέρα προφορικὴ διαταγή.

§136Π. Ι. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Πρόκειται περὶ ἐγγράφου διαταγῆς, ὄχι περὶ προφορικῆς.

§137Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν ἀπαντῶ εἰς ὑμᾶς, ἀλλ’ εἰς τὸν κ. Τυπάλδον. Προφορικὴ διαταγὴ προγενεστέρα, εἴτε παρὰ τοῦ αὐτοῦ Ὑπουργοῦ δοθεῖσα, εἴτε παρὰ τοῦ προκατόχου Ὑπουργοῦ, οὐδεμίαν ἔχει σημασίαν ἐφ’ ὅσον εἰς αἴτησιν νέαν περὶ ἀδείας κατάπλου εἰς Ναύσταθμον ἐδόθη νέα διαταγὴ ἀπαγορευτική. Ἡ ἀπαγόρευσις ἡ νέα καλύπτει πᾶσαν προηγουμένην συγκατάθεσιν. Ἀλλ’ ἤθελον παρακαλέσῃ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν ἐκτὸς τοῦ τηλεγραφήματος, τὸ ὁποῖον κατέθηκε, νὰ καταθέσῃ συγχρόνως εἰς τὴν πρώτην προσεχῆ συνεδρίασιν τῶν ἐπερωτήσεων καὶ τὸ τηλεγράφημα τοῦτο εἰλημμένον ἐκ τοῦ ἀρχείου τῆς ὑπηρεσίας τὴν ὁποίαν ἀνέλαβεν. Σπεύδω νὰ πληροφορήσω τὴν Συνέλευσιν περὶ τοῦ ζητήματος τούτου, ὄχι διότι ἔχω πληροφορίαν τινὰ παρ’ εἰουδήποτε, ἀλλὰ διότι προϋπάρξας Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν δίς, γινώσκω ποῖαι εἶναι αἱ δυσχέρειαι τῆς συνεννοήσεως τῆς τηλεγραφικῆς διὰ τοῦ ἀσυρμάτου, πόσαι παρεμβολαὶ γίνονται, πόσα λάθη μεταφραστικὰ γίνονται, πόσα λάθη μεταβιβαστικὰ γίνονται. Γινώσκω δὲ ἐπίσης, ἀποστείλας χιλιάδας τηλεγραφημάτων κατὰ τὸ διάστημα τοῦ πολέμου τῷ 1912, ποσάκις ἠναγκάσθην νὰ ἐπαναλάβω διὰ τὰ λάθη τοῦ ἀσυρμάτου τηλεγραφήματα, τὰ ὁποῖα ἐλαμβάνοντο περικεκομμένα καὶ ἐζητεῖτο ἀδιακόπως παρὰ τῶν παραληπτῶν πλοίων ἡ ἐπανάληψίς των. Ὁ δὲ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἐβεβαίωσεν ὅτι ἐζητήθη ἡ ἐπανάληψις. Γινώσκω ἐπίσης κἄτι τι ἄλλο πόσον εἶναι οἰκτρὸν κατασκεύασμα τὸ λεγόμενον κρυπτογραφικὸν λεξικὸν τοῦ Ναυτικοῦ, οἰκτρὸν κατασκεύασμα φραστικόν, διότι εἶναι κρυπτογραφικὸν λεξικόν, τὸ ὁποῖον ἔχει συνταχθῆ ἀπὸ τῆς ἐποχῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐν τῷ Ναυτικῷ ἐχρησιμοποιεῖτο καὶ ἡ ἱστιοπλοΐα. Καὶ ἠναγκαζόμην ὡς Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν νὰ κάμνω παραστάσεις ὁλοκλήρους διὰ νὰ δυνηθῶ νὰ ἀποδώσω τὰς διαταγὰς διὰ τοῦ ἀτελοῦς κρυπτογραφικοῦ λεξικοῦ. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν ἔχω τοιαύτην πεῖραν περὶ τῆς καταστάσεως τοῦ κρυπτογραφικοῦ λεξικοῦ τοῦ Ναυτικοῦ καὶ περὶ τῶν δυσκολιῶν, αἵτινες παρεμβάλλονται, εἴτε ἕνεκα κακῆς μεταφράσεως, εἴτε ἕνεκα κακῆς μεταδόσεως τῶν διαταγῶν ἕνεκα ἀδιαλείπτων παρεμβολῶν, αἱ ὁποῖαι μάλιστα ἐν Κωνσταντινουπόλει σήμερον εἶναι συνήθεις, διότι εἶναι ἐκεῖ ξένα πλοῖα πολλά, ἐφ’ ὅσον γινώσκω πόσαι εἶναι αἱ δυσκολίαι αὗται τῆς μεταβιβάσεως διὰ τοῦ ἀσυρμάτου, φρονῶ ὅτι δὲν εἶναι δυνατόν, ἵνα ἀποδώσωμεν τὸ δίκαιον ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, νὰ περιορισθῶμεν εἰς τὸ κείμενον τοῦ τηλεγραφήματος, οἷον κατήρτισεν αὐτὸ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ἀλλ’ εἶναι ἀνάγκη νὰ κατατεθῇ συγχρόνως καὶ τὸ κείμενον τοῦ τηλεγραφήματος, οἷον ἐλήφθη παρὰ τοῦ θωρηκτοῦ «Ἀβέρωφ», καὶ τότε μόνον εἶνε δυνατὸν νὰ πεισθῶ καὶ νὰ πεισθῇ καὶ ὁ κ. Ὑπουργός, ἂν τὸ τηλεγράφημα τοῦτο, τὸ κατ’ ἐπανάληψιν σταλέν, ἀπεδόθη εὐκρινῶς ὑπὸ τοῦ κρυπτογραφικοῦ λεξικοῦ καὶ ὑπὸ τοῦ ἀποδέκτου τοῦ «Ἀβέρωφ». Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν ἵνα κατὰ τὴν προσεχῆ συνεδρίασιν καταθέσῃ τὸ τηλεγράφημα καὶ ἐκ τοῦ ἀρχείου τοῦ «Ἀβέρωφ».

§138Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ὄχι κατὰ τὴν προσεχῆ συνεδρίασιν, διότι πρέπει νὰ ἀνατρέξωμεν εἰς τὸ πρωτόκολλον τοῦ «Ἀβέρωφ» καὶ ὁ «Ἀβέρωφ» τώρα εἶναι εἰς τὴν Κωνσταντινούπολιν.

§139Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, δὲν τὸ ἐγνώριζα, διότι ἡ λογοκρισία τὸ εἶχεν ἀποκρύψῃ (ἱλαρότης). Ἐν πάσῃ περιπτώσει φυσικὸν εἶναι ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ κάμῃ χρῆσιν τῆς προθεσμίας, τῆς ὁποίας ἔχει ἀνάγκην. Μάλιστα θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ τηλεγραφήσῃ εἰς τὸν «Ἀβέρωφ», ὅπου εὑρίσκεται—ἐγὼ δὲν θέλω νὰ μάθω ποῦ εὑρίσκεται....

§140Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Σᾶς εἶπον ἐν Κωνσταντινουπόλει.

§141Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. .... ἵνα ταχυδρομικῶς σταλῇ τὸ κείμενον τοῦ τηλεγραφήματος ἐκ τοῦ ἀρχείου τοῦ «Ἀβέρωφ».

§142Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχει ἡ ἔκδοσις κ. Στράτε, ὅτι δὲν ἐλήφθη ἀκριβὲς τὸ τηλεγράφημα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ;

§143Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, ἐγὼ δὲν εἶπον καμμίαν ἔκδοσιν, οὐδὲ γινώσκω καμμίαν ἔκδοσιν· καὶ ἤθελον παρακαλέσῃ ὑμᾶς, κ. συνάδελφε, νὰ μὴ θέλητε νὰ μὲ παρασύρετε εἰς ἔδαφος, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ προκαλέσῃ νέους κεραυνούς.

§144Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐναντίον ὑμῶν;

§145Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Αὐτά, τὰ ὁποῖα ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀνεκοίνωσεν εἰς τὴν Συνέλευσιν εἶναι ὀρθὰ καὶ δίκαια, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν οἱ ὑπάλληλοι τοῦ Κράτους, εἰς οἱανδήποτε βαθμίδα ἐν τῇ ἱεραρχίᾳ καὶ ἄν ἵστανται, —καὶ ὑπέχουν μείζονα εὐθύνην ἐφ’ ὅσον εἰς ἀνωτέραν βαθμίδα ἵστανται— δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ποιῶνται χρῆσιν ἐγγράφων τῶν ἀρχείων καὶ νὰ παραδίδωσι τὰ ἀρχεῖα αὐτὰ πρὸς ἀνάγνωσιν εἰς τὸν Α ἢ τὸν Β. Τοιαύτη πρᾶξις, ἐν ᾗ περιπτώσει ἤθελε γίνει, εἶναι ἀξιόποινος καὶ ἐν ᾗ περιπτώσει ἤθελε γίνει καὶ κακὴ χρῆσις τῶν ἐγγράφων, ἔτι μᾶλλον ἀξιόποινος. Διὰ τοῦτο ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τοῦτο, ἐπειδὴ πρέπει νὰ εἴμεθα ἐν τάξει, διότι χειριζόμεθα δημοσίαν καὶ οὐχὶ φιλικὴν ὑπόθεσιν, ὀφείλω νὰ συμφωνήσω μὲ τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ὅτι εἶναι ἐν ἀπολύτῳ δικαίῳ, ὅτι τὸ πρᾶγμα ἦτο ἄξιον νὰ προκαλέσῃ τὴν ὀργὴν αὐτοῦ, καθ’ ὃν τρόπον τὴν προεκάλεσεν. Ταῦτα λοιπὸν ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τὸ πειθαρχικόν. Ἔχω ἐπίσης νὰ παρατηρήσω καὶ τὸ ἄλλο. Θὰ ἐπαναλάβω τὰς παρατηρήσεις ἀκριβῶς, τὰς ὁποίας ἐποιήσατο ὁ ἀξιότιμος πληρεξούσιος Ἀργολιδοκορινθίας. Δηλαδὴ ἠρώτησε τὸν κ. Ὑπουργόν: Ἐκλήθη εἰς ἀπολογίαν ὁ κ. ὑποναύαρχος; Καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν ὅτι δὲν προσῆλθεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, καὶ διὰ τοῦτο ἐτιμώρησε τοῦτον. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ τῷ ὑποβάλω τὴν σύστασιν ὅτι προκειμένου περὶ πειθαρχικῆς διώξεως καὶ κατὰ τοὺς κανόνας τοῦ ναυτικοῦ καὶ τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς καὶ τοὺς κανόνας τοὺς ἰσχύοντας διὰ τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους, ἰσχύει τὸ αὐτὸ μέτρον, οὐδεὶς δύναται νὰ τιμωρῆται χωρὶς νὰ κληθῇ εἰς ἀπολογίαν. Εἰδικῶς δὲ προκειμένου περὶ ἑνὸς ὑποναυάρχου ἡ κλῆσις πρὸς παροχὴν ἐξηγήσεων—διότι ἡ κλῆσις πρὸς ἀπολογίαν εἶναι βαρὺ ἠθικὸν κτύπημα—ἡ κλῆσις πρὸς παροχὴν ἐξηγήσεων εἶναι ἐπιβεβλημένη, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τιμωρῆται εἷς ὑποναύαρχος, καθ’ ὃν τρόπον δύναται νὰ τιμωρηθῇ εἷς δίοπος. Ὀφείλει νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν του ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι ἡ τιμωρία ἑνὸς ὑποναυάρχου, πρὶν ἢ οὗτος δώσῃ ἐξηγήσεις καὶ πρὶν ἢ μορφωθῇ πλήρης πεποίθησις περὶ τοῦ ἀξιοκολάστου τῆς διαγωγῆς του ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς νομίζῃ, ὅτι αὕτη θεμελιοῖ τὴν πειθαρχίαν, ἐγὼ τοῦ λέγω ὅτι κλονίζει τὴν ἱεραρχίαν. Εἶναι εὐχάριστον βεβαίως διὰ τοὺς Ὑπουργοὺς νὰ προβαίνωσι μετὰ ταχύτητος κεραυνώδους, καὶ ἐπιβάλλωσι τὰς προσηκούσας τιμωρίας εἰς τοὺς ὑφισταμένους, καὶ τοῦτο εἶναι εὐχάριστον ἀπὸ ἀπόψεως πειθαρχικῆς, ὅταν ὅμως οἱ ὑφιστάμενοι ἀνήκουσιν εἰς ἀνώτερον στάδιον ὑπηρεσίας, ὅταν πρόκειται περὶ ὑποναυάρχου ὁ ὁποῖος εἶναι ὄχι μόνον πρόσωπον ἐμπεπιστευμένον στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν, ἀλλὰ καὶ πολιτικὴν ἐνέργειαν, διότι αὐτὴ εἶναι ἡ φύσις τοῦ ἀξιώματος, ὅταν, λέγω, οἱ φέροντες τοιοῦτον ἀξίωμα τιμωρῶνται δι’ αὐστηροτάτης ποινῆς, οἵα ἡ ποινὴ τῆς ἀργίας—ἐδῶ δὲ ἔχω νὰ παρατηρήσω καὶ τὰ ἑξῆς: Βλέπω γραφόμενα εἰς τὰς ἐφημερίδας ὅτι εἶναι ἐλαφρὰ ἡ ἐπιβληθεῖσα ποινή. Κύριοι, δι’ ἕνα ὑποναύαρχον καὶ ἡ ἁπλῆ παρατήρησις εἶνε βαρεῖα ποινή, ὄχι ἡ ποινὴ τῆς ἀργίας— ὅταν λοιπὸν τοιοῦτοι βαθμοὶ πλήττωνται διὰ τοιαύτης ποινῆς, πρέπει νὰ εἶναι πολὺ ἐρριζωμένη καὶ πλήρως μορφωμένη πεποίθησις καὶ τελείως ἠτιολογημένη ἡ ἀπόφασίς του, ἵνα προβῇ εἰς τοιαύτην ποινήν, διότι ἡ ὅλη ἱεραρχία τοῦ σώματος κλονίζεται ὅταν παρουσιάζεται ἡ εἰκὼν εἰς τοὺς ὑποδεεστέρους ὅτι ὁ προϊστάμενος ὑποναύαρχός των ἐτιμωρήθη διὰ τοιαύτης ποινῆς. Διὰ τοῦτο εἶπον ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ὤφειλε νὰ καλέσῃ εἰς ἀπολογίαν τὸν Ὑποναύαρχον, ἔστω καὶ ἐὰν δὲν προσῆλθεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον. Θὰ ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν ἵνα, καταθέτων τὸ τηλεγράφημα τὸ σχετιζόμενον μὲ τὴν ἄρνησιν παροχῆς ἀδείας, καταθέσῃ συγχρόνως καὶ τὴν ἀναμφισβητήτως ὑποβληθεῖσαν ἀναφορὰν παραπόνων, διότι δὲν ὑποθέτω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ ἰσχυρισθῇ ὅτι πρόκειται περὶ μυστικοῦ τῆς ὑπηρεσίας, ἀλλὰ πρόκειται περὶ ἐγγράφου δικαιολογητικοῦ, μὲ τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλει ἐκ τῶν ὑστέρων τὴν ἀπολογίαν του. Δὲν γνωρίζω ἄν ὑπεβλήθη τοιαύτη ἀναφορά, ἄν ὑπεβλήθη ὅμως θὰ παρακαλέσω νὰ κατατεθῇ καὶ αὐτὴ ἵνα ἴδωμεν καὶ τῆς ἄλλης μερίδος, ἢ μᾶλλον τοῦ τιμωρηθέντος τὴν ἀπολογίαν. Ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς ἕτερον ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ ἀξιότιμος πληρεξούσιος Κεφαλληνίας, ζήτημα σχετιζόμενον πρὸς τὴν Διοίκησιν τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου, ἀπήντησεν ὅτι ἔχει τὸ δικαίωμα τῆς ἀπολύτου ἐκλογῆς εἰς ἐμπιστευτικὰς θέσεις. Πρὶν ὅμως τούτου ἤθελον τὴν πληροφορίαν ἐὰν ὁ κ. Μαλλικόπουλος διὰ τοῦ Διατάγματος τοῦ διορισμοῦ του διωρίσθη Ἀρχηγὸς τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου ὁριστικῶς ἢ προσωρινῶς μέχρι τῆς ἄρσεως τοῦ κωλύματος τοῦ Ὑποναυάρχου Ἠπίτου.

§146Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Διωρίσθη ὁριστικῶς.

§147Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Εἶχον πληροφορηθῆ ὅτι διωρίσθη μὲ τὴν ἐπιφύλαξιν τῆς ἀντικαταστάσεώς του, ἤδη ὅμως εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ λάβω ὑπ’ ὄψει μου τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ἡ θέσις ὅμως τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου εἶναι θέσις ἐμπιστοσύνης τοῦ Κράτους, οὐχὶ ἐμπιστοσύνης προσωπικῆς τοῦ Ὑπουργοῦ, εἶναι δὲ θέσις ἀνωτάτης ἱεραρχίας, εἶναι δηλ. θέσις ὑποναυάρχου. Πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, κατὰ τὰ τελευταίας ἡμέρας τῶν συνεδριάσεων τῆς Συνελεύσεως, πρὶν ἢ ἀπέλθωμεν διὰ νὰ ἑορτάσωμεν τὸ Πάσχα, ἐψηφίσθη εἰς δευτέραν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον καὶ ὑποθέτω θὰ ἔγινε ἤδη καὶ νόμος, «περὶ κανονισμοῦ τῶν θέσεων καὶ τῆς ἱεραρχίας ἐν τῷ Ναυτικῷ», περιελήφθη δὲ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τούτῳ ἡ διάταξις, καθ’ ἥν ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου εἶναι γενικὸς ἀξιωματικός, ὑποναύαρχος. Γνωρίζω τώρα ἐγὼ ἐκ τῆς πείρας, τὴν ὁποίαν ἔχω, ὅτι ἐν τῷ ναυτικῷ αἱ θέσεις τῆς ἀνωτάτης ἱεραρχίας καὶ ἡ θέσις τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Στόλου, ἡ θέσις τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου καὶ ἡ θέσις τοῦ Διοικητοῦ τοῦ Ναυστάθμου, διὰ τοῦ νέου νόμου, ὅστις ἐψηφίσθη, ἐπλάσθησαν καὶ ἄλλαι θέσεις γενικῶν ἀξιωματικῶν, θέσεις δηλ. ξηρᾶς, ὅπως εἶναι λ. χ. ἡ θέσις τοῦ διοικητοῦ τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν· αἱ θέσεις αὗται ἐπλάσθησαν διὰ τοῦ νόμου, ὑφ’ ἃς περιστάσεις ἐπλάσθησαν καὶ οὐχὶ διότι ὑπῆρχεν ἡ γενικὴ ἀποδοχὴ ὅτι εἶναι ἀνάγκη ἡ διεύθυνσις τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν νὰ ἀπασχολῇ ἕνα ὑποναύαρχον, ἀλλ’ ἐξ ἀνάγκης νὰ δοθῇ ὑπηρεσία εἰς τὸν ὅλον ἀριθμὸν τῶν ὑποναυάρχων, οἵτινες ἐκ τῶν πολιτικῶν περιστάσεων προήχθησαν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦτον, ἡ δὲ ἱεραρχία θὰ ἀπῄτει ἵνα αἱ τρεῖς θέσεις, αἱ ἀπαιτοῦσαι πρότερον ὑποναύαρχον, καταληφθῶσιν ὑπὸ ἀντιναυάρχων. Ταῦτα ἐν παρόδῳ. Τὸ οὐσιῶδες ὅμως εἶναι ὅτι ἐφόσον ὁ νόμος καθιέρωσε θέσιν ὑποναυάρχου εἰς τὴν θέσιν τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν εἶχε τὴν ὑποχρέωσιν, συμμορφούμενος πρὸς τὸν νόμον, νὰ ἐκλέξῃ μεταξὺ τῶν 11 ὑποναυάρχων ἕνα καὶ νὰ τὸν θέσῃ εἰς τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅμως μεταξὺ τῶν 11 ὑποναυάρχων οὐδένα εὗρεν ἄξιον νὰ χρησιμοποιήσῃ εἰς τὴν θέσιν αὐτὴν καὶ κατέφυγεν εἰς ἕνα πλοίαρχον. Τοιουτοτρόπως τὸ Κράτος κηρύσσει τοὺς ὑποναυάρχους ἀνικάνους ἵνα ἐκτελέσωσιν ἐργασίαν, ἡ ὁποία ἀπαιτεῖ καὶ τὴν ἐμπιστοσύνην τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀτομικὰ προσόντα ὡς ἀξιωματικοῦ καὶ ὀργανωτοῦ, εἶναι δὲ τοῦτο πλῆγμα εἰς ὅλον τὸ σῶμα, ἂς εἴπωμεν, τῶν ὑποναυάρχων, τεράστιον ἀλλὰ καὶ διὰ τὸ κῦρος τοῦ ναυτικοῦ ὁλοκλήρου ὅταν ἀναγνωρίζητε ὅτι μεταξὺ 11 ὑποναυάρχων....

§148Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Δὲν εἶπον ἐγὼ τοιοῦτόν τι.

§149Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τὸ λέγω ἐγώ· ἐξάγω τὰ συμπεράσματα ἐκ τῆς δηλώσεώς σας. Ἐγὼ δὲν εἶπον ὅτι τὸ εἴπατε σεῖς, ἐγὼ λαμβάνω βάσιν τὴν δήλωσίν σας ὅτι διωρίσατε ὁριστικῶς τὸν πλοίαρχον Μαλλικόπουλον καὶ τὴν ἀπάντησιν, τὴν ὁποίαν ἐδώσατε εἰς τὸν κ. πληρεξούσιον Κεφαλληνίας ὅτι ἡ θέσις τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου εἶναι θέσις ἐμπιστοσύνης καὶ ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὰς δηλώσεις ταύτας καὶ ἐξ αὐτῶν ἐξάγω τὰ συμπεράσματά μου.

§150Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶπεν ὅτι εἶναι θέσις ἐμπιστοσύνης καὶ διορίζει ὅποιον θέλει, εἶπεν ὅτι εἶναι δικαίωμά του νὰ διορίσῃ ὅποιον θέλει.

§151Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Εἶπε θέσις ἐμπιστοσύνης.

§152Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Δὲν εἶπον τοιοῦτόν τι.

§153Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Πολὺ καλά, τότε ἡ ἑρμηνεία εἶναι ἰδική μου, ἀλλὰ στηρίζεται ἐπὶ τῶν δηλώσεων τῶν ἰδικῶν σας.

§154Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶπεν τοιοῦτόν τι ὁ κ. Ὑπουργός.

§155Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Εἶπον ὅτι εἶναι δικαίωμα τοῦ Ὑπουργοῦ.

§156Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Πολύ καλά. Τότε σᾶς λέγω ὅτι ἐφόσον πρόκειται περὶ δικαιώματος τοῦ Ὑπουργοῦ δὲν ἠδύνατο νὰ ἀσκηθῇ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς αὐθαιρεσίας· πρέπει νὰ στηρίζεται ἐπὶ ὑπολογισμῶν. Εἰς ὅλα τὰ Σώματα, ὅταν δὲν ὑπάρχῃ ὁ ἀνάλογος ἀριθμὸς, τότε ἀνατίθενται εἰς τοὺς κατωτέρους αἱ διοικήσεις. Αὐταὶ εἶναι αἱ ἀρχαὶ αἱ γενικαὶ αἱ διέπουσαι πᾶσαν ὑπηρεσίαν καλῶς ὠργανωμένην. Ὀφείλει τις ὅταν πλάττῃ ἀξιωματικοὺς νὰ τοποθετῇ τούτους εἰς ὀργανικὰς θέσεις.

§157Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ὅλοι οἱ ὑποναύαρχοι εἶναι τοποθετημένοι πλὴν τοῦ κ. Ραζικώτσικα, ὁ ὁποῖος ἦτο ἀσθενὴς ἐπὶ ἕξ μῆνας καὶ μόλις τώρα κατώρθωσε νὰ ἀναλάβῃ. Ὅλοι εἶναι τοποθετημένοι.

§158Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Καὶ ἐγὼ σᾶς λέγω ὅτι δὲν εἶναι ὅλοι τοποθετημένοι.

§159Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Πῶς δὲν εἶναι;

§160Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Θὰ συνεφώνουν πρὸς τὸ ἐπιχείρημα ἢ μᾶλλον πρὸς τὴν δήλωσίν σας, ἐὰν περιορίζεσθε ὑμεῖς εἰς τὴν τοποθέτησιν τῶν ἀξιωματικῶν ἐκτὸς τοῦ κύκλου τῶν ἀξιωματικῶν τῆς ἐνεργοῦ ὑπηρεσίας χωρὶς νὰ ἐξέλθητε τοῦ κύκλου τούτου καὶ νὰ στραφῆτε πρὸς ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀναλάβει καὶ ἄλλην ἰδιότητα. Ἐφόσον ἐστράφητε πρὸς ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀναλάβει ἄλλην ἰδιότητα δὲν δύνασθε νὰ λέγητε ὅτι οἱ ὑποναύαρχοι εἶνε τοποθετημένοι.

§161Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Καὶ πῶς τὸ ἠξεύρετε ὅτι δὲν ἐστράφην πρὸς αὐτούς;

§162Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἔχομεν δεδομένον ὅτι ἐπήρατε τὸν ὑποναύαρχον κ. Καλαμίδα καὶ τὸν διωρίσατε διοικητὴν τοῦ στόλου καὶ σᾶς συγχαίρω, διότι διωρίσατε λαμπρὸν ἀξιωματικόν. Ἔχετε ἐνταῦθα δύο ναυάρχους.

§163Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐκλέξωσιν οἱ ὑποναύαρχοι ποίαν θέσιν ἤθελον. Ἐπρότεινα νὰ ἀναλάβωσι θέσεις, ἀλλὰ δὲν ἤθελον.

§164Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὑποθέτω ὅτι δὲν ἐπροτάθη εἰς κανένα ὑποναύρχον. Ἐὰν εἴχατε ὑποναυάρχους ἀρχαιοτάτους, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς τὴν ὁδὸν τοῦ ἀντιναυάρχου, βεβαιότατα ἠθέλατε συμπληρώσει τὰς θέσεις αὐτάς. Συμπεραίνω λοιπόν, κ. Ὑπουργέ, ὅτι ὀρθότερον θὰ ἦτο, ἀντὶ νὰ ἔχητε ὑποναύαρχον διευθυντὴν τοῦ Γυμναστηρίου, νὰ ἐτοποθετούσατε τὸν ὑποναύαρχον αὐτὸν εἰς τὴν θέσιν τοῦ Γενικοῦ Ναυτικοῦ Ἐπιτελείου· οὕτω πράττοντες δὲν θὰ ἐτοποθετούσατε ἐκτὸς μάχης, οὕτως εἰπεῖν, ἐπιτελικῶς ὅλους τοὺς ὑποναυάρχους, διὰ τοὺς ὁποίους εὑρέθη εἰς τὴν ἀνάγκην ἡ Συνέλευσις νὰ ψηφίσῃ νόμον. Πρέπει νὰ τεθῶσιν εἰς ὑπηρεσίας, προτιμωμένων τῶν ὑπηρεσιῶν, αἵτινες κατὰ τοὺς ὀργανικοὺς νόμους εἶναι ὑπηρεσίαι ὑποναυάρχων. Ἐὰν δὲν πράξητε τοῦτο ἀδικεῖτε τὴν ὑπηρεσίαν καὶ πρὸ παντὸς πλήττετε καιρίως ὅλον τὸ κῦρος τῆς ἱεραρχίας ὅταν βλέπῃ, ὅτι τοποθετεῖτε εἰς τὴν θέσιν αὐτὴν ξένους. Ταῦτα ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα αὐτό. Εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ θίξω καὶ ἕτερον ζήτημα ἀφοῦ ἡ συζήτησις αὕτη ἤχθη εἰς τὸ μέσον, διότι γνωρίζω ποῖος εἶναι ὁ χαρακτὴρ ὁ πειθαρχικὸς τοῦ ὑποναυάρχου Δούσμανη. Ἐάν, κ. Ὑπουργὲ τῶν Ναυτικῶν, ἐπρόκειτο περὶ ἀνωτέρου ἀξιωματικοῦ, ὅστις εἶχε συνηθίσει ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ μὲ τὸ θέαμα τῆς ἀνυπακοῆς εἰς τὰς διαταγὰς τῶν προϊσταμένων του, τότε σᾶς διαβεβαιῶ ὅτι δὲν θὰ ἀνεμιγνυόμην καθόλου εἰς τὴν συζήτησιν, προκειμένου ὅμως περὶ ἀξιωματικοῦ, περὶ τοῦ ὁποίου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ εἷς Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ὅστις πρὸ τῆς πράξεως, διὰ τὴν ὁποίαν ἐτιμωρήθη νὰ πιστοποιήσῃ ὅτι ὁ ὑποναύαρχος Δούσμανης ἔδοσεν ἀφορμὴν εἰς τὰς ἀνωτέρας ἀρχάς...........

§165Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Καὶ τώρα ἀκόμη.

§166Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Μέχρι τῆς στιγμῆς καθ’ ἥν ἡ τιμωρία ὑπεβλήθη εἰς αὐτὸν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ κανεὶς Ὑπουργός, ὅστις νὰ πιστοποιήσῃ ὅτι ὁ ὑποναύαρχος Δούσμανης ἔδωκεν ἀφορμὴν εἰς δίωξιν.

§167Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δι’ αὐτὸ ὑπῆρξεν ἐπιεικὴς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν.

§168Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐγὼ δύναμαι νὰ διαβεβαιώσω ὅτι ὁ ὑποναύαρχος Δούσμανης εἶναι ἐκ τῶν ἀρίστων ἀξιωματικῶν τοῦ Ναυτικοῦ.

§169Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὅλοι τὸ ὁμολογοῦμεν.

§170Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Μάλιστα. Εὐλόγως λοιπὸν γεννᾶται εἰς ἐμὲ ἡ ἀπορία καὶ λέγω ὅτι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σκεφθῶ, ὅτι πολὺ καλὰ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν εὑρέθη πρὸ μιᾶς ἀπροσδοκήτου, αὐθαιρέτου πράξεως τοῦ ὑποναυάρχου Δούσμανη, παραλαβόντα τὸν «Ἀβέρωφ» καὶ ἐλθόντα εἰς Φάληρον. Διὰ νὰ εἶμαι δὲ ἐν τάξει, πρόκειται περὶ τῆς ἀφίξεώς του.

§171Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἑνιαία εἶναι ἡ πρᾶξις.

§172Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Εἶναι ἡ ἄφιξις τοῦ ναυάρχου Δούσμανη ἐναντίον τῶν διαταγῶν τοῦ Ὑπουργείου καὶ ἄφιξις τοῦ «Ἀβέρωφ».

§173Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Μία πρᾶξις. Τὴν ἔκαμεν αὐτὸς μίαν.

§174Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τὸ γεγονὸς εἶναι ὅτι ἀφῆκε τὴν θέσιν του ἄνευ διαταγῆς. Λοιπὸν γεννᾶται ἡ σκέψις, αὐτὸς ὁ ἀξιωματικός, ὁ ὁποῖος εὑρίσκετο ἐν Κωνσταντινουπόλει ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ στόλου κατὰ τὴν στιγμήν, καθ’ ἥν ὅλος ὁ στόλος ἐν Κωνσταντινουπόλει εὑρίσκετο ὑπὸ τὴν διοίκησίν του, διότι δὲν εἶχε γίνει ἡ διχοτόμησις τοῦ στόλου εἰς δύο μοίρας, ὁ ὑποναύαρχος αὐτὸς ἐτρελλάθη καὶ εἶχε τὴν εὐχαρίστησιν νὰ καταπλεύσῃ εἰς Φάληρον κάμνων αὐτὸ τὸ πραξικόπημα ἤ μήπως εἶχεν αἰτίας σοβαροτάτας, αἰτίας συνδεομένας πρὸς τὰς ὑπηρεσίας τοῦ Κράτους, αἱ ὁποῖαι ἐξηνάγκαζον αὐτὸν νὰ καταλείπῃ τὸ ἔδαφος τῆς δι’ ἀσυρμάτου συνεννοήσεως καὶ νὰ προέλθῃ εἰς τὸ ἀποτέλεσμα τῆς προφορικῆς συνεννοήσεως. Ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος δὲν γεννᾶται ζήτημα ὑποναυάρχου Δούσμανη πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον, τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον προκύπτει ἐκ τῆς τοιαύτης σκέψεως εἶναι ζήτημα διαχειρίσεως ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου ἐν ἐμπολέμῳ καταστάσει, εἶναι ζήτημα οὐχὶ πειθαρχικόν, ἀλλὰ κακῆς ἀντιλήψεως τοῦ Ὑπουργείου, τῆς ἐν γένει καλῆς παροχῆς ὁδηγιῶν καὶ διαταγῶν. Δὲν γνωρίζω τὶ ἐμεσολάβησε μεταξὺ Ὑπουργείου Ναυτικῶν καὶ ὑποναυάρχου Δούσμανη καὶ διὰ ποῖον λόγον ὁ ὑποναύαρχος Δούσμανης ἐθεώρησε καλὸν νὰ καταπλεύσῃ εἰς Πειραιᾶ, ἀλλὰ γνωρίζω ὅτι εἰς μίαν τῶν ἐνταῦθα ἐκδιδομένων ἑσπερινῶν ἐφημερίδων, ἡ ὁποία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀμφισβητηθῇ ὅτι δὲν διάκειται συμπαθέστατα πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν ὀνομάζω. Εἶναι ἡ ἐφημερὶς «Πρωτεύουσα», ἐν τῇ ὁποίᾳ ἐγράφη ἄρθρον διὰ τοῦ ὁποίου ἐχαρακτηρίσθη ὁ ὑποναύαρχος ὡς ἐγκαταλείψας τὴν θέσιν του ἐνώπιον τοῦ ἐχθροῦ. Ταῦτα ἔγραφεν πρὸ 15 ἡμερῶν, ἅμα τῇ ἐπιβολῇ τῆς τιμωρίας, καθ’ ἥν στιγμὴν μία ἐφημερίς, ἡ ὁποία δύναται νὰ θεωρηθῇ ὅτι δύναται νὰ ἀγρεύῃ πληροφορίας προσφερομένας ἐκ τῶν ἄνω ὅπως πάντοτε συμβαίνει· ὑπαρχούσης δὲ καὶ λογοκρισίας, ἀνέγραφε τοιαύτας πληροφορίας μὲ κεφαλαῖα μάλιστα γράμματα, καὶ δὲν ἔχω πρόχειρον τὸ φύλλον ἀλλ’ ὑπάρχει ἐν τῇ βιβλιοθήκῃ τοῦ Βουλευτηρίου. Τὶ ἔγινε διὰ τῆς τοιαύτης ἀναγραφῆς εἰς βάρος τοῦ ὑποναυάρχου αὐτοῦ; Καταγγέλλεται εἰς ὁλόκληρον τὸ Ἑλληνικὸν κοινὸν ὅτι ἐγκατέλειψε τὴν θέσιν αὐτοῦ ἐνώπιον τοῦ ἐχθροῦ καὶ ἐν ὥρᾳ πολέμου. Τὸ πρᾶγμα αὐτὸ, τὸ ὁποῖον κατηγγέλθη κατὰ τοῦ ἀξιωματικοῦ αὐτοῦ, εἶναι ἀκόμη βαρύτερον καὶ ἀπὸ τὴν τιμωρίαν, τὴν ὁποίαν ἐπέβαλλε ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν.

§175Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ναυτικῶν). Ἐγὼ, δὲν εὐθύνομαι.

§176Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν εὐθύνεσθε. Ἀλλὰ τὰ γραφόμενα δίδουσιν ἀφορμὴν εἰς τὴν σκέψιν καὶ τὴν ἐξέτασιν τῶν πραγμάτων καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει χωρὶς νὰ τίθενται τὰ ἀρχεῖα εἰς τὴν διάθεσιν τῶν ἀτόμων, ἔρχονται πλέον οἱ προσκείμενοι πρὸς τοὺς διαχειριζομένους τὴν ἐξουσίαν, ἀναγκάζουν πάντα ἄνθρωπον εὐσυνείδητον νὰ ζητήσῃ πληροφορίας καὶ νὰ ἴδῃ τὶ συμβαίνει ἐδῶ πέρα ὥστε νὰ κατηγορῆται ἕνας ἀξιωματικὸς, ὅστις προήχθη εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ πλοιάρχου ὡς ἀνδραγαθείσας ἐνώπιον τοῦ ἐχθροῦ, νὰ κατηγορεῖται ὅτι ἐγκατέλειπε τὴν θέσιν του ἐνώπιον τοῦ ἐχθροῦ. Ποῖος εἶναι ὁ ἐχθρός; Ὁ Τουρκικὸς στόλος ἢ ὁ Τουρκικὸς στρατός; Ποῖα εἶναι ἡ ἐντολὴ, τὴν ὁποίαν ἐξετέλει ὁ ὑποναύαρχος Δούσμανης καὶ ἐντεῦθεν ἡ ἐρώτησις τὶ ἐντολαὶ τοῦ ἐδόθησαν; Τοῦ ἐδόθησαν σαφεῖς ὁδηγίαι τὰς ὁποίας ἔπρεπε νὰ ἐκτελέσῃ; Μήπως ὁ τρόπος τοῦ καταρτισμοῦ τῶν ὁδηγιῶν ἦτο πλημμελής, μήπως ὁ τρόπος τῆς ἐκτελέσεως τῶν ὁδηγιῶν ἤγαγε τὸν ὑποναύαρχον εἰς τὴν δυσάρεστον θέσιν νὰ ἐνεργήσῃ οὕτω καὶ νὰ καταπλεύσῃ εἰς Φάληρον; Τοῦτο εἶναι τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι ζήτημα μεταξὺ τοῦ ὑποναυάρχου καὶ ὑμῶν ἀλλὰ εἶναι ζήτημα μεταξὺ τῆς Συνελεύσεως καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ. Διότι ὁ κ. ὑποναύαρχος δύναται νὰ παρακληθῇ νὰ φύγῃ ἀλλ’ ἡμεῖς ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ εἴπωμεν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργόν: Παρακαλοῦμεν καταθέσατε τὰ ἔγγραφα τὰ σχετικὰ πρὸς τὴν ἐντολὴν καὶ τὸν κατάπλουν τοῦ «Ἀβέρωφ». Διότι βεβαίως ἔχετε τὸ δικαίωμα ὡς Κυβέρνησις νὰ κρίνητε ἄν ἔγγραφα τινὰ ἢ ὅλα ἐπιτρέπεται νὰ κατατεθῶσιν ἄνευ βλάβης τῶν συμφερόντων τοῦ κράτους. Ἔχετε τὸ δικαίωμα, ἀλλὰ τὸ δικαίωμα τοῦτο τὸ ἔχετε μέχρις ἑνὸς σημείου, μέχρι τοῦ σημείου ἐκείνου κατὰ τὸ ὁποῖον κρατοῦντες τὰ ἔγγραφα ἐπὶ τῷ χαρακτηρισμῷ αὐτῶν ἐμπιστευτικῶν ματαιώνετε τὸν ἔλεγχον τὸν ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως γενόμενον. Διότι δὲν πρέπει νὰ λησμονῆτε ὅτι Ἐθνικὴ Συνέλευσις εἶναι σῶμα κυρίαρχον καὶ ἐλεγκτικὸν καὶ ὁ χαρακτηρισμὸς ὡρισμένων ἐγγράφων εἰς πᾶσαν ἐνέργειαν ὡς ἐμπιστευτικῶν χαρακτηριζομένων, παρακωλύει καὶ τὴν ἄσκησιν τοῦ ἐλέγχου καὶ φθάνωμεν μοιραίως εἰς τὸ συμπέρασμα νὰ ψηφίζωμεν τὰ νομοθετήματα ἡμῶν καὶ οὐχὶ νὰ παρακολουθῶμεν τὰς πράξεις ἡμῶν καὶ νὰ ἐλέγχωμεν ὑμᾶς. Διὰ τοῦτο λέγω πρὸς ὑμᾶς νὰ μὴ κάμνετε τοῦ δικαιώματος αὐτοῦ χρῆσιν μέχρι τοιούτου σημείου ὥστε νὰ δικαιούμεθα νὰ σᾶς κατηγορήσωμεν ὅτι παρακωλύετε τὸν ἔλεγχον, ἀλλ’ ἐὰν δὲν θέλετε νὰ καταθέσητε τὰ ἔγγραφα ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ συζητήσωμεν ἀλλὰ τότε θὰ ἐμφανισθῇ εἰς τὸ μέσον ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ θὰ εἴπῃ: πόθεν ἐλάβετε τὰς πληροφορίας σας; Καὶ τότε θὰ ἔλθῃ καὶ ὁ ἕτερος συνάδελφος ἐξ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας καὶ θὰ μᾶς εἴπῃ: ἁρπάσατε αὐτὸν καὶ ὁδηγήσατέ τον εἰς τὰς φυλακάς.

§177Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ θὰ τὸ ζητήσῃ ἐπιμόνως.

§178Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν δικαιοῦμαι νὰ σᾶς ἐρωτήσω πῶς θὰ ἐνεργηθῇ ὁ ἔλεγχος ὅταν τοιαῦτα ἔγγραφα ἡ μὲν Κυβέρνησις χαρακτηρίζει τὰ μὲν ἔγγραφα ἐμπιστευτικὰ καὶ δὲν τὰ καταθέτει, χαρακτηρίζει δὲ καὶ ὡς παραβάτας τῆς πειθαρχίας καὶ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἶναι δυνατὸν νὰ δώσουν τὰ ἔγγραφα πρὸς ἀνάγνωσιν. Ἀλλὰ δὲν ὑπάρχει καμμία ἀνάγκη νὰ δώσῃ κανεὶς ἔγγραφα πρὸς ἀνάγνωσιν· αἱ ἐνέργειαι εἰς τὰς ὁποίας προβαίνει πᾶν Κράτος εἶναι ἐμπιστευτικαὶ μέχρις ὡρισμένου χρονικοῦ σημείου καὶ μέχρις ὡρισμένης ἐκδηλώσεως τῶν ἐνεργειῶν. Μὴ νομίζετε ὅτι κρατοῦντες τὰ ἔγγραφα ἢ ἀπαγορεύοντες εἰς τοὺς πιθανοὺς κατόχους τῶν ἐγγράφων νὰ κάμουν χρῆσιν, παρακωλύετε τὴν γνῶσιν τῶν πραγμάτων παρ’ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ γινώσκουν τὰ πράγματα καὶ ἔχουν τὴν ἱκανότητα νὰ τὰ μανθάνουν. Πολλαὶ ἐνέργειαι ἔρχονται εἰς τὴν δημοσιότητα καὶ δὲν τὰς γινώσκομεν ἐξ ἀνακοινώσεως ἐγγράφων. Ἀλλὰ μὴ λησμονεῖτε, κύριοι, ὅτι ἡ μεταξὺ Κωνσταντινουπόλεως καὶ Ἀθηνῶν συγκοινωνία εἶναι καθημερινὴ καὶ δύναμαι νὰ σᾶς εἴπω, οὐχὶ σχετικὰς πληροφορίας πρὸς τὴν ὑπόθεσιν, ἀλλὰ πρὸς τὴν ὑπόθεσιν τῶν νηοψιῶν τὰς ὁποίας δύνασθε νὰ νομίζετε ὅτι γινώσκει μόνον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἀλλὰ τὰς ὁποίας γινώσκω καὶ ἐγώ. Ἀλλ’ ὅταν κατὰ τοιοῦτον τρόπον γινόσκωνται ὑποθέσεις τοῦ κράτους, ἡ τήρησις ὡς μυστικῶν ἐγγράφων τοιούτων, εἶναι ἄνευ πρακτικῆς σημασίας καὶ δὲν κάνει τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ συσκοτίζεται ἡ ἀλήθεια. Διότι εἰς τὰς κατὰ τοιοῦτον τρόπον γινωσκομένας πληροφορίας ἀναμιγνύεται καὶ ἡ φαντασία καὶ τότε ἡ ὑπόθεσις ἡ φαντασμαγορία ἡ ὁποία πολλάκις βλάπτει τὰ συμφέροντα τοῦ κράτους περισσότερον παρὰ ἀπὸ τὴν γνῶσιν τῆς πραγματικῆς ἀληθείας, ἀφαιρεῖ ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν τὸ μέσον νὰ δύναται νὰ ἐλέγξῃ, νὰ δύναται νὰ ὑποβάλῃ γνώμας καὶ νὰ δύναται νὰ συμβάλῃ καὶ αὐτὴ καθὼς καθ’ ἃ ἔχει καθῆκον εἰς τὴν ὅσον ἔνεστι εὐχερεστέραν διεξαγωγὴν τῶν ὑποθέσεων τοῦ κράτους πρὸς τὰς ὁποίας ἐνδιαφέρεσθε σεῖς, ὡς Κυβερνῆται, ἀλλ’ ἐνδιαφερόμεθα καὶ ἡμεῖς ὡς ἔχομεν ἐκ τοῦ πολιτεύματος καθῆκον.

§179ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μιαούλης ἔχει τὸν λόγον.

§180Α. ΜΙΑΟΥΛΗΣ. Ἤκουσα, κύριοι συνάδελφοι, ἐπανειλημμένως λεγόμενον ἐν τῇ Συνελεύσει, ὅτι πρέπει ἡ ἀνάθεσις ὑπηρεσίας εἰς τοὺς γενικοὺς ἀξιωματικοὺς νὰ γίνεται κατ’ ἀπόλυτον ἐκλογὴν τοῦ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργοῦ. Θὰ ἦτο παράλειψις ἂν δὲν καθίστων γνωστὸν εἰς τὴν Συνέλευσιν ὅτι ἡ ἐνάσκησις ἀπολύτου ἐκλογῆς εἰς ἀνάθεσιν ἀρχηγίας εἰς τοὺς γενικοὺς ἀξιωματικοὺς δὲν γεννᾷ τίποτε ἄλλο, παρὰ μόνον ἀντιζηλίας καὶ ἀποτέλεσμα τῶν ὁποίων ὑπῆρξε ἡ τιμωρία ἑνὸς ὑποναυάρχου, θὰ ἐπακολουθήσουν δὲ καὶ ἄλλα τοιούτου εἴδους κρούσματα. Νομίζω, κύριοι, ὅτι σήμερον εἶναι ἡ ἐποχὴ κατὰ τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ λήψουν αὐταὶ αἱ καταδιώξεις καὶ μάλιστα κατ’ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι κατεδιώχθησαν ἀρκετὰ ὥστε νὰ ἐλπίζουν ὅτι δὲν θὰ εὑρεθοῦν εἰς τὴν θέσιν εἰς τὴν περίπτωσιν ταύτην νὰ καταδιωχθῶσι πάλιν.

§181ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Ἀργυρόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§182Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἀπαντήσω ἐπὶ τριῶν σημείων τῆς ἀγορεύσεως τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας συναδέλφου καὶ ἀρχηγοῦ τοῦ Μεταρρυθμιστικοῦ κόμματος εἰπόντος ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν.........

§183Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις καὶ νὰ προσκομισθοῦν τὰ ἔγγραφα;

§184Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι. Θ’ ἀπαντήσω, λέγω, ἐπὶ τριῶν σημείων τῆς ἀγορεύσεως τοῦ προλαλήσαντος. Ἀνέφερεν ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν εἶχε καθῆκον νὰ καλέσῃ τὸν ὑποναύαρχον Δούσμανην εἰς ἀπολογίαν πρὶν ἢ ἐπιβάλῃ τὴν ποινήν. Κατὰ τοὺς κανονισμοὺς ὅταν πρόκειται περὶ πειθαρχικῆς ποινῆς, αὕτη ἐπιβάλλεται, μετὰ δὲ τὴν ἔκτισιν τῆς ποινῆς ὁ τιμωρηθεὶς ἔχει δικαίωμα νὰ ἀναφερθῇ. Ἀλλὰ συμφωνῶ πληρέστατα εἰς τοῦτο, ὅτι προκειμένου περὶ ὑποναυάρχου καὶ ἀρχηγοῦ στόλου ἀναμφισβητήτως τὸ Ὑπουργεῖον πρὶν ἢ ἐπιβάλλει οἱανδήποτε ποινὴν ὤφειλλε νὰ καλέσῃ τὸν ὑποναύαρχον, ἵνα λάβῃ παρ’ αὐτοῦ ἐξηγήσεις, ἐὰν δὲ δὲν τὸ ἔπραξε τοῦτο ὑπέπεσεν εἰς μίαν παράλειψιν. Ὁ ὑποναύαρχος ὑπέβαλεν ἀναφορὰν παραπονούμενος καὶ τοῦτο εἶναι δικαίωμα αὐτοῦ. Δεύτερον ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς τοποθετήσεως εἰς θέσιν ὀργανικὴν νεωτέρου ἔψεξε τὸ Ὑπουργεῖον, ὅτι διώρισεν εἰς τὴν θέσιν τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ ἐπιτελείου πλοίαρχον, ἐνῷ ἡ ὀργανικὴ θέσις εἶναι ὑποναυάρχου. Καὶ ἐρωτῶ τὸν ἄλλοτε ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργὸν κ. Στράτον ἐὰν δὲν προέβη εἰς τοιαύτας τοποθετήσεις, τὸ νὰ τοποθετήσῃ νεώτερον εἰς θέσιν ἀνωτέραν, δύναται νὰ ἀντικαταστήσῃ τὸν ἀνώτερον; Ἐγὼ ὀφείλω νὰ μὴ εἴπω τὰς λεπτομερείας τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς, διότι ἀποφεύγω ἐπιμελῶς, ἐπιμελέστατα νὰ ἀναμιγνύωμαι καὶ ἐπ’ ἐλάχιστον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν, διότι εἶμαι τῆς γνώμης ὅτι ὅταν εἰσέρχεται κανεὶς εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, πρέπει νὰ εἰσέρχεται ὑπευθύνως καὶ μὲ μίαν σιδηρᾶν χεῖρα. Ἐξωδίκως μόνον ἐπληροφορήθην τὰ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς καὶ εἰκάζω ὅτι ἐὰν δὲν ἐτοποθετήθη εἰς τὴν θέσιν τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ ἐπιτελείου ὑποναύαρχος, τοῦτο συνέβη διότι πιθανῶς τὸ Ὑπουργεῖον σκέπτεται ἵνα ὑπάρξῃ ἡ συνέχεια εἰς αὐτὴν τὴν ὑπηρεσίαν, καὶ πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἡ συνέχεια, ὅπως βραδύτερον ἐπανέλθῃ ὁ ὑποναύαρχος Ἠπίτης εἰς τὴν θέσιν του. Ἀλλὰ ἡ τοποθέτησις δὲν εἶνε προσωρινή. Ἔγινε διὰ Β. Διατάγματος καὶ εἶναι ὁριστική.

§185Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τοῦ προσώπου, πρόκειται περὶ τῆς πράξεως τῆς διοικήσεως. Ἄλλως τε σεῖς γνωρίζετε πόσον συμπαθῶς διάκειμαι πρὸς τὸν ὑποναύαρχον Ἠπίτην καὶ ποσάκις τὸν ὑπεστήριξα κατὰ τὸ στάδιόν του τὸ ναυτικόν. Πρόκειται περὶ τῆς τοποθετήσεως του εἰς δύο θέσεις. Κρίνεται ἀφ’ ἑνὸς ἀναγκαῖος ἵνα ἀναλάβῃ ἄλλην ὑπηρεσίαν καὶ στέλλεται εἰς αὐτὴν καὶ τοποθετεῖται ὡς ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου εἷς πλοίαρχος, ἵνα εὕρῃ ἑτοίμην τὴν θέσιν του ἅμα ἐπανέλθῃ.

§186Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω ὅτι ὁ ὑποναύαρχος Ἠπίτης εἶναι πρῶτος καὶ συνεπῶς ἡ τοποθέτησις του ὡς ἀρχηγοῦ τοῦ γενικοῦ Ἐπιτελείου εἶναι πλήρως δικαιολογημένη, ἀφοῦ εἶναι καὶ πρῶτος εἰς τὴν ἀρχαιότητα.

§187Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐφ’ ὅσον πηγαίνει ἀρχηγὸς τοῦ στόλου ὁ ἀρχαιότερος, νά πάῃ ὁ δεύτερος, ὁ τρίτος εἰς τὸ Ἐπιτελεῖον.

§188Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὀφείλει νὰ ὑπάρχῃ καὶ κἄποια συνέχεια καὶ κἄποια σχετικὴ μονιμότης ὅσον ἀφορᾷ τὸ γενικὸν Ἐπιτελεῖον.

§189Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἡ θεωρία τῆς συνεχείας ἐλλείπει. Συνέχεια θὰ ἦτο νὰ ἀνελάμβανεν ὁ ὑπαρχηγός.

§190Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ὑποθέτω, ὅτι ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον προσωρινῶς ἐτοποθετήθη εἷς πλοίαρχος εἶναι ὅπως ὁ ἀρχαιότερος ὑποναύαρχος τοῦ σώματος ἐπανέλθῃ εἰς τὴν θέσιν τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου, τὸ ὁποῖον εἶναι ὀρθὸν ἐφ’ ὅσον εἶναι ὁ πρῶτος καὶ ἡ θέσις τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου θεωρεῖται ἐκ τῶν πρωτίστων θέσεων, διότι ἀποτελεῖ τὴν ψυχὴν καὶ τὸν ὀφθαλμὸν τοῦ σώματος, ὀφείλω δὲ νὰ δηλώσω ὅτι τὰ προσωπικὰ μοῦ εἶναι ἀπολύτως ἀδιάφορα, ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἀπεξενώθην τοῦ ναυτικοῦ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ τρίτον θέμα περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησεν ὁ κ. προλαλήσας, τὸ τῆς τοποθετήσεως καὶ ἀνέφερεν καὶ ὡρισμένους διὰ τὴν τοποθέτησιν καὶ τῶν ἀξιωματικῶν ἐν ἐνεργείᾳ καὶ τῶν ἀξιωματικῶν ἐν ἐνεργείᾳ πληρεξουσίων ἦλθεν ἡ στιγμὴ τάχιστα νὰ διακοπῇ, ὅταν μόνος ἐγὼ ὑπεστήριξα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ συμβιβαστοῦ τῶν δύο ἀξιωμάτων ἀναστελλομένου τοῦ ἄρθρου 70 τοῦ Συντάγματος. Ταῦτα ἔχων ὑπ’ ὄψει ὑπεστήριξα καὶ εἶπον, ὅτι ὅσοι τῶν ἀξιωματικῶν καὶ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων θέλουσι νὰ ἐπανέλθωσι εἰς τὰ σώματά των ὀφείλουσι νὰ ἐπανέλθωσι, οἱ δὲ ἄλλοι νὰ μείνωσι ἐνταῦθα ὡς πληρεξούσιοι, διότι ἐγνώριζον ἀκριβῶς τί θὰ συνέβαινεν εἰς τὸ ναυτικὸν. Ὀφείλω νὰ εἴπω καὶ ἕτερόν τι, ὅτι προκειμένου περὶ τοποθετήσεων ἀσφαλῶς ὀφείλει τὸ Ὑπουργεῖον νὰ λαμβάνῃ ὑπ’ ὄψει τοὺς ἀξιωματικοὺς ἐν ἐνεργείᾳ τοὺς ὑπάρχοντας εἰς τὸ σῶμα, διότι, καὶ λυποῦμαι λέγων ταῦτα, διότι προσκρούω εἰς συναδέλφους ἐνταῦθα παρόντας, ἀλλ’ ἀναμφισβητήτως δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ἔχωμεν τὸ δικαίωμα νὰ ζητῶμεν ἐρχόμενοι ὡς πληρεξούσιοι θέσεις, τὰς ὁποίας θὰ πέρνῃ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος εἶναι ἐν ἐνεργείᾳ. Καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ὑπεστήριξα ὅταν συνεζητεῖτο τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο, ὅτι δὲν ἔπρεπεν οἱ ἀξιωματικοὶ καὶ οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι νὰ παραμένωσιν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Πρωτίστως τὸ Ὑπουργεῖον πρέπει νὰ λαμβάνῃ ὑπ’ ὄψει ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θὰ παραμένωσιν εἰς τὸ σῶμα καὶ οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐν ἐνεργείᾳ καὶ νομίζω ὅτι ἔπραξεν ἄσχημα ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν νὰ κάμῃ τοποθετήσεις ἀξιωματικῶν πληρεξουσίων τοσούτῳ μᾶλλον καθ’ ὅσον δὲν ἐπρόκειτο περὶ δράσεως. Καὶ εἰς ἐμὲ ἐπροτάθη ἡ διεύθυνσις μοίρας καὶ ἠρνήθην διότι δὲν ἐπρόκειτο νὰ ἀντιμετωπίσω κανένα ἐχθρόν. Ὅταν ἐπρόκειτο περὶ τούτου ἔπραξα τὸ καθῆκον μου.

§191Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Σεῖς δὲν φρονεῖτε ὅτι εἶναι ὑπηρεσία τὸ νὰ κάνῃ νηοψίας;

§192Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν φρονῶ ὅτι εἶναι ὑπηρεσία τὸ νὰ κάνω νηοψίας καὶ φρονῶ ὅτι τὸ καθῆκον μου ὡς πληρεξουσίου εἶναι ἀνώτερον ἀπὸ τὴν ὑπηρετικὴν ὑπηρεσίαν, τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ ἐκτελέσω, διότι δὲν πρόκειται νὰ ἀντιμετωπίσω κανένα ἐχθρὸν καὶ διὰ τοῦτο ὀφείλω νὰ ἀφήσω τὴν ἐνέργειαν καὶ ἐκτέλεσιν τῆς ὑπηρεσίας αὐτῆς εἰς τοὺς μονίμους ἐν ἐνεργείᾳ ἀξιωματικοὺς τοῦ ναυτικοῦ. Εἰς τὰ τρία αὐτὰ θέματα, τὰ ὁποῖα ἔθιξεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Αἰτωλοακαρνανίας συνάδελφος, ἐθεώρησα ὅτι εἶχον καθῆκον νὰ ἀπαντήσω καὶ ἐπιμένω ὑποστηρίζων, ὅτι κατόπιν τῆς παρατηρήσεως, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τὰς ἀκρυτομυθίας, αἱ ὁποῖαι ἐγίνοντο ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἔγγραφα, ὅτι ὀφείλει τὸ Ὑπουργεῖον νὰ συνεχίσῃ τὴν ἐνέργειάν του καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ μοὶ εἴπῃ ἐπ’ αὐτοῦ τὰς σκέψεις του καὶ τὰς ἀποφάσεις του. Διότι ἡ θεωρία ἡ ὁποία ἐξηνέχθη ὅτι ὑπάρχουν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν εἰδικότητα νὰ διεισδύσουν εἰς τὰ ἀρχεῖα καὶ ἔγγραφα καὶ ὑποθέσεις τοῦ δημοσίου καὶ τοῦ Ἔθνους, νὰ ἔρχωνται εἰς συζήτησιν εἰς τὰς πλατείας, ἐγὼ αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους μὲ αὐτὴν τὴν εἰδικότητα θὰ τοὺς ἐλάμβανον ἐκ τοῦ τραχήλου καὶ θὰ τοὺς ἔρριπτον εἰς τὰς φυλακάς, διότι ἀκριβῶς αὐταὶ αἱ ἰδέαι, αἱ ὁποῖαι ἐπεκράτησαν, συνετέλεσαν ὥστε εἰς τὸν τόπον μας οὐδὲν νὰ εἶναι μυστικὸν καὶ ναὶ μὲν ἐπὶ ἀρχαιοτάτων χρόνων τὸ μυστικὸν δὲν ἐφύετο ἐν Ἑλλάδι καὶ φυόμενον δὲν ηὐδοκίμει, ἀλλ’ ὁπωσδήποτε ἡ ἐξέλιξις πρέπει νὰ μᾶς ἐπιβάλῃ ὅπως τὴν στιγμήν, καθ’ ἣν μετὰ 100 ἔτη ὠργανώθημεν εἰς Κράτος, πρέπει νὰ εἴμεθα Κράτος δυνάμενον νὰ κρατήσῃ τὸ μυστικόν του. Ἐπαναλαμβάνω λοιπὸν τὴν σύστασίν μου καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ μοῦ δηλώσῃ ἄν πρόκειται ναὶ ἢ ὄχι νὰ διατάξῃ ἀνάκρισιν διὰ νὰ γνωσθῇ πῶς ἐγένοντο γνωστὰ τὰ ἔγγραφα αὐτὰ καὶ οἱ λόγοι οἱ ἐξόχως ἐθνικοί, οἱ ὁποῖοι ἐπέβαλον τὴν ἐδῶ παρουσίαν τοῦ θωρηκτοῦ «Ἀβέρωφ».

§193Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Σᾶς δηλῶ ὅτι θὰ ἐξετασθῇ τὸ ζήτημα.

§194Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἄλλο ἄν θὰ ἐξετασθῇ καὶ ἄλλο ἄν θὰ διαταχθῇ ἀνάκρισις. Ὁπωσδήποτε ἐπιμένω εἰς τὴν σύστασίν μου αὐτήν, διότι νομίζω ὅτι πρέπει νὰ δοθῇ ἓν παράδειγμα, ἰδίως εἰς τὸ ναυτικόν, ὅτι αἱ ὑποθέσεις αἱ ἐμπιστευτικαὶ δὲν δύνανται μὲ τὴν πρώτην δυσφορίαν, τὴν ὁποίαν ὑφιστάμεθα λόγῳ ἑνὸς μέτρου Κυβερνητικοῦ, νὰ ἔρχωνται εἰς τὴν δημοσιότητα, διότι νομίζομεν ὅτι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον εἴτε ἐκδικούμεθα εἴτε ἀπολογούμεθα.

§195Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Νὰ κατατεθοῦν τὰ ἔγγραφα τὰ σχετικὰ μὲ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν νηοψιῶν.

§196Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ἐφ’ ὅσον ἐπιτρέπεται θὰ κατατεθοῦν. Εἶπον ὅτι δὲν δύναμαι νὰ καταθέσω ὁλόκληρον τὴν ἀλληλογραφίαν, ἡ ὁποία διημείφθη μεταξὺ τοῦ στόλου καὶ τοῦ Ὑπουργείου.

§197Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δύνασθε νὰ καταθέσητε ὅμως κατ’ ἐπιλογήν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μὲ ἐνδιαφέρει φυσικὰ διὰ νὰ συζητήσω ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως εἶναι ἡ κατάθεσις τῶν ὁδηγιῶν, αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν εἰς τὸν «Ἀβέρωφ» πρὸς ἐνέργειαν καὶ τῶν περιστάσεων ὑφ’ ἃς εὑρέθη τὸ πλοῖον. Βεβαίως τοῦτο εἶναι ζήτημα ὁλοκλήρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐν συνεννοήσει θέλετε κανονίσει τὰ τῆς καταθέσεως τῶν ἐγγράφων.

§198ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περαιωμένη. Οἱ κ. κ. Π. Ρεδιάδης, Π. Ἀργυρόπουλος καὶ Ν. Λεβίδης παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Συνέλευσιν ποῖον εἶναι τὸ ναυτικὸν πρόγραμμα τῆς Ἑλλάδος.

§199Π. ΡΕΔΙΑΔΗΣ. Ὁ σκοπὸς τῆς ἐπερωτήσεως ἐξέλειπε διότι σκοπὸς αὐτῆς ἦτο νὰ προληφθῇ ἡ ἐκποίησις τῶν πλοίων, ἡ ὁποία εἶχεν ἀποφασισθῆ ὑπὸ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως, ἐπειδὴ εἴχομεν πεποίθησιν, ὅτι ἡ ἐκποίησις τῶν πλοίων θὰ ἦτο ἐπιβλαβὴς καὶ ἠθέλομεν νὰ μάθωμεν, ποῖον εἶναι τὸ ναυτικὸν πρόγραμμα, διὰ νὰ ἀποδείξωμεν ὅτι κακῶς ἀπεφασίσθη ἡ ἐκποίησις τῶν πλοίων. Ἀφ’ ἧς στιγμῆς ὅμως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἔκαμε τὴν δήλωσιν, ὅτι τὰ πλοῖα δὲν πρόκειται νὰ ἐκποιηθοῦν ἐπὶ τοῦ παρόντος καὶ ἀναστέλλεται ἡ ἐκτέλεσις τῆς ἀποφάσεως ταύτης, νομίζω ὅτι ἡ ἐπερώτησίς μου πρέπει νὰ διαγραφῇ.

§200ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Λεβίδης ἔχει τὸν λόγον.

§201Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐπερώτησις ἐπιγράφεται ὡς ἑξῆς: «ποῖον εἶναι τὸ ναυτικὸν πρόγραμμα τῆς Ἑλλάδος, ὅπερ εἶναι ἄγνωστον ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν». Ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, ἐδήλωσα συμμετοχὴν εἰς τὴν ἐπερώτησιν ταύτην, ὄχι διὰ νὰ ὑποστηρίξω τὴν συζήτησιν τῆς ἐπερωτήσεως, ἀλλὰ τοὐναντίον διὰ νὰ ὑποστηρίξω τὸ μὴ ἐπίκαιρον τῆς ἐπερωτήσεως. Διότι, κύριοι, τὸ ναυτικὸν πρόγραμμα τῆς Ἑλλάδος εἶναι τμῆμα τοῦ ὅλου ἐθνικοῦ ἡμῶν ζητήματος. Τὸ ὅλον ζήτημα εἶναι ποῖον εἶναι τὸ πρόγραμμα τῆς Ἑλλάδος καὶ ποῖον εἶναι τὸ ναυτικὸν πρόγραμμα τῆς Ἑλλάδος εἶναι τμῆμα τοῦ ὅλου ζητήματος. Ἀλλ’ ἐρωτῶ εἶναι περίστασις σήμερον ὅπως θέματα τοιαῦτα συζητηθῶσιν; Πᾶν ἄλλο. Τὰ θέματα ταῦτα βεβαίως θὰ συζητηθῶσιν, ἀλλὰ θὰ συζητηθῶσι πότε; Ὅταν ἐπέλθῃ ὁμαλότης τῆς πολιτικῆς καταστάσεως καὶ πρὸ πάντων τῆς διεθνοῦς καταστάσεως. Κυρίως ὅταν θὰ ὑποβληθῇ ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ κράτους, ὁπότε βεβαίως θὰ συζητηθῇ ποῖος εἶναι ὁ σκοπὸς καὶ τὸ πρόγραμμα τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους καὶ ὡς μερικότης θὰ ἔλθῃ ποῖος εἶναι ὁ σκοπὸς καὶ τὸ πρόγραμμα τὸ ναυτικὸν τῆς Ἑλλάδος. Ἴσως ἐπὶ τῇ περιστάσει ταύτῃ δὲν θὰ ἦτο τόλμημα ἐὰν ἠρώτα τις τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργόν, πότε τέλος πάντων θὰ ὑποβληθῇ ὁ Προϋπολογισμὸς τοῦ Κράτους. Ἐνδέχεται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μὴ θέλῃ ἢ νὰ μὴ δύναται νὰ ἀπαντήσῃ σήμερον, ἀλλ’ ὁπωσδήποτε ἐγὼ εὑρίσκομαι πρὸ αὐτῆς τῆς ἀπορίας. Δὲν κρύπτω ὅτι ἐπιθυμῶ νὰ μάθω πότε θὰ ὑποβληθῇ ὁ Προϋπολογισμὸς τῆς Ἑλλάδος, ἀλλὰ τέλος πάντων ἔχων καὶ πεποίθησιν εἰς τὰ φῶτα τοῦ διευθύνοντος τὰ οἰκονομικὰ τοῦ κράτους ἤθελον ἀπὸ τοῦδε παρακαλέσει αὐτόν, ὅστις βεβαίως καταγίνεται ἤδη εἰς τὴν σύνταξιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους, πρὸς Θεοῦ νὰ ἀποφύγῃ τὴν ὑποβολὴν προϋπολογισμοῦ οἷοι οἱ κατὰ τὰ τρία τελευταῖα ἔτη ὑποβληθέντες. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ ἐκτείνω τὸν λόγον διὰ νὰ εἴπω τίνος εἴδους κατασκεύασμα ἦσαν οἱ προϋπολογισμοὶ τῶν τελευταίων ἐτῶν, ὁμολογῶ ὅμως ὅτι χρειάζεται Δήλιος κολυμβητὴς διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὸ περίπλοκον ζήτημα τῆς μελέτης καὶ τῆς κρίσεως τῶν προϋπολογισμῶν, ὡς οὗτοι συνετάσσοντο. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν —δὲν εἶναι δὲ πράγματα αὐτά, τὰ ὁποῖα λέγω, εἶναι ἐνδείξεις τῆς συντάξεως τοῦ προϋπολογισμοῦ— νὰ σεβασθῇ αὐτὸς πλειότερον παντὸς ἄλλου —καὶ δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι θέλει σεβασθῆ— τὴν εἰδικότητα τῶν πιστώσεων, ἥτις κατὰ τὰ τελευταῖα ταῦτα ἔτη ἐξωβελίσθη ἐκ τῶν προϋπολογισμῶν τοῦ Κράτους. Γνωρίζετε δὲ πάντες ὑμεῖς οἱ ἔμπειροι περὶ τὰ τοιαῦτα τὶ ἐστὶ εἰδικότης τῶν πιστώσεων, ἐστὶ ἡ ἐγγύησις τῆς διαχειρήσεως τοῦ Δημοσίου χρήματος. Λάβετε τὰ ὀγκώδη τεύχη τῶν προϋπολογισμῶν τῶν τελευταίων ἐτῶν καὶ θέλετε ἴδει ἀναγραφόμενα 10 καὶ 15 ἑκατομμύρια διὰ γενικὰ ἔξοδα, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ ἡ διὰ τοῦ λογιστικοῦ νόμου ἀπαιτουμένη εἰδικότης τῶν πιστώσεων. Λάβετε αὐτὰ τὰ ὀγκώδη τεύχη τῶν προϋπολογισμῶν τῶν τριῶν τελευταίων ἐτῶν τοῦ Κράτους καὶ δὲν θέλετε ἴδει τὸ παλαιὸν ἐκεῖνο σύστημα κατὰ τὸ ὁποῖον ὀνομάζοντο αἱ θέσεις μία πρὸς μίαν ἑνὸς ἑκάστου τῶν Ὑπουργείων ὡς ἐπίσης καὶ τὰ ποσὰ δι’ ὧν αἱ θέσεις αὗται ἐπληρώνοντο. Θέλετε ἴδει ἕνα κυκεῶνα συγχύσεως καὶ ἀκαταστασίας διὰ νὰ γίνεται ἡ διαχείρησις τοῦ προϋπολογισμοῦ καθ’ ὃν τρόπον ἐγίνετο κατὰ τὸ παρελθὸν, κατὰ τὰ ἔτη τῆς ἀπαισίας ἐκείνης τυραννίας. Ἔχω τὴν πεποίθησιν, κ. Πρόεδρε, ὅτι ὁ διευθύνων τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Κράτους καὶ ἐν γένει ἡ Κυβέρνησις, μελετᾷ τὰ ζητήματα ταῦτα καὶ θέλει παρουσιάσει προϋπολογισμοὺς οἷοι παρουσιάζοντο ἄλλοτε ἐνώπιον τῶν ἐθνικῶν Σωμάτων. Εἰς τοὺς προϋπολογισμοὺς τῶν τριῶν τελευταίων ἐτῶν εὑρίσκεται παρὰ πόδας εἰς ἑκάστην σελίδα μὲ μικρὰ γράμματα παραπομπὰς εἰς τὸν Γʹ νόμον ἢ τὸν ΑΚΑʹ ἐπὶ παραδείγματι, διὰ νὰ ὑπάγητε δὲ νὰ εὕρηται ἕνα ἐκ τῶν νόμων τούτων πρέπει νὰ καταναλώσητε μίαν ὁλόκληρον ἡμέραν. Δὲν εἶναι ἐγγύησις αὐτὸ τῆς τιμίας διαχειρίσεως τῶν προϋπολογισμῶν, εἶναι φενάκη. Ἐν τοῖς προϋπολογισμοῖς τοῦ μέλλοντος πρέπει νὰ δεσπόζῃ ἡ παλαιὰ ἀρχὴ τῆς εἰδικότητος τῶν πιστώσεων, πρέπει νὰ κατονομάζωνται αἱ θέσεις μία πρὸς μίαν καὶ οἱ νόμοι οὐχὶ κατὰ στοιχεῖον μόνον, ἀλλὰ καὶ κατὰ σελίδα καὶ ἔτος τῆς ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως, ὥστε νὰ δυνάμεθα εὐχερῶς νὰ μελετήσωμεν. Ταῦτα πάντα ἴσως ὡς ἐν παρόδῳ, καίτοι δὲν εἶναι ἀκριβὴς ὁ χαρακτηρισμὸς ὅτι λέγονται ὡς ἐν παρόδῳ, ἀλλ’ ὅλα ταῦτα προέκυψαν ἐκ τοῦ ζητήματος, ὅτι δὲν εἶναι ἡ κατάλληλος στιγμὴ διὰ νὰ συζητήσωμεν ποῖον εἶναι τὸ ναυτικὸν πρόγραμμα τῆς Ἑλλάδος, διότι τὸ ναυτικὸν πρόγραμμα τῆς Ἑλλάδος εἶναι τὸ 1]12 τοῦ ὅλου προγράμματος τῆς Ἑλλάδος, ἐὰν 12 εἶναι τὰ Ὑπουργεῖα, διότι τελευταίως ἐχάσαμεν καὶ τὸν λογαριασμὸν τοῦ πόσα εἶναι τὰ Ὑπουργεῖα. Λοιπὸν ἐπαναλέγω ὅτι ἡ στιγμὴ δὲν εἶναι κατάλληλος καὶ τὸ κατ’ ἐμὲ δὲν θέλω μετάσχει τῆς συζητήσεως ταύτης, ἐὰν ὁ τρίτος συνάδελφος καὶ φίλος κ. Ἀργυρόπουλος ἤθελε συζητήσει τὴν ἐπερώτησιν ταύτην.

§202Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Παρῃτήθην.

§203Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἤθελον παρακαλέσει κ. Πρόεδρε τοὺς κ. κ. πληρεξουσίους, νὰ ἀναβάλωσι τὰς ἐπερωτήσεις διὰ τὴν προσεχῆ συνεδρίασιν τῶν ἐπερωτήσεων διότι εἶναι ἐπεῖγον τὸ ζήτημα τοῦ νομοσχεδίου τοῦ σχετικοῦ πρὸς τὸ συνάλλαγμα, πρέπει δὲ τοῦτο νὰ ἔλθῃ ὑπὸ συζήτησιν. Παρακαλῶ λοιπὸν αὐτοὺς νὰ παραιτηθῶσιν διὰ σήμερον τοῦ ἐλέγχου, χωρὶς νὰ θέλω μὲ τοῦτο νὰ ὑποτιμήσω τὴν ἐνέργειαν τοῦ ἐλέγχου τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ λόγῳ τοῦ ἐπείγοντος τοῦ μέτρου τοῦ σχετικοῦ πρὸς τὴν συναλλαγματικὴν κατάστασιν τῆς χώρας.

§204ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Συνέλευσις τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ;

§205Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε.

§206Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Διότι, κ. Πρόεδρε, δὲν πρέπει νὰ λησμονήσωμεν ὅτι εἴχομεν λάβει μίαν ἀπόφασιν τὴν 30ην Ἀπριλίου, ὅτι τὴν ἀπόφασιν ταύτην δὲν τὴν ἐξετελέσαμεν, ὅτι τὴν παραμονὴν τῆς 1ης Μαΐου ἐθεωρήσαμεν ὅτι ἦτο ἴσως ὀρθότερον νὰ τραπῶμεν πρὸς τοὺς κήπους τῶν περιχώρων, διὰ νὰ μετάσχωμεν καὶ ἡμεῖς τῆς ἑορτῆς, ἀντὶ νὰ εἴμεθα ἐνταῦθα νὰ συζητήσωμεν ζήτημα, τὸ ὁποῖον εἶναι σπουδαιότατον. Δι’ αὐτὸ παρακαλῶ, ὅπως, εἰ δυνατόν, εἰσέλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ προτεινομένου μέτρου, ἐὰν δὲ τοῦτο εἶναι ὀρθὸν ἢ ὄχι, τοῦτο εἶναι ἄλλο ζήτημα.

§207Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Παρενέβην εἰς τὴν συζήτησιν ὄχι διὰ νὰ ἀντιταχθῶ κατὰ τῆς αἰτήσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, τὴν ὁποίαν εὑρίσκω εὔλογον, διότι μέτρα ὅσα τὰ προταθέντα ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως δὲν ἐπιτρέπεται νὰ παραμένωσιν ἐπ’ ἄπειρον ἐκκρεμῆ πρὸς συζήτησιν.

§208Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Εἶναι καλύτερον νὰ μὴ ὑποβάλλωνται παρὰ ὑποβαλλόμενα νὰ μὴ ἔρχωνται ὑπὸ συζήτησιν.

§209Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Βεβαίως. Δὲν παρενέβην λοιπὸν δι’ αὐτό, ἀλλὰ παρενέβην διὰ νὰ ἀνατρέψω τὴν ἐρώτησιν τοῦ κ. Προέδρου πρὸς τὴν Συνέλευσιν.

§210Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ὅσα προσέθεσα, τὰ προσέθεσα διὰ νὰ δικαιολογήσω τὴν αἴτησίν μου· δὲν εἶχον παρατηρήσει ὅτι εἴχατε λάβει τὸν λόγον.

§211Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἄλλο ζήτημα, διότι προχθὲς δὲν ἐπήγαμεν ἡμεῖς νὰ δρέψωμεν, οὔτε ναρκίσσους, οὔτε ἴα. Δυστυχῶς δὲν ὑπελογίσθη καλῶς τὸ πρᾶγμα. Ἡμεῖς οἱ ὀλίγοι ἀντιπολιτευόμενοι παρευρισκόμεθα εἰς τὸ δωμάτιον τῆς διασκέψεως ἕτοιμοι πρὸς συζήτησιν, ὅταν ἐμάθομεν ὅτι ἐλύθη ἡ συνεδρίασις.

§212Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δυστυχῶς 10 ἄνθρωποι εἴμεθα.

§213Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Λυποῦμαι, ὄχι ὅμως δι’ ἡμᾶς. Ἐν πάσῃ περιπτώσει θὰ παρακαλέσω τὸ κ. Πρόεδρον τῆς Συνελεύσεως νὰ ἐρωτήσῃ τοὺς ἐγγεγραμμένους εἰς τὰς ἐρωτήσεις ἐὰν δέχωνται τὴν ἀναβολὴν, διότι ἀπόφασις τῆς Συνελεύσεως δὲν δύναται νὰ ληφθῇ.

§214Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Αὐτὸ τὸ ἔχομεν δηλώσει δεκάκις.

§215ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ ἠννόει ἡ ἐρώτησίς μου.

§216Ι. ΚΙΝΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ὑπ’ ἀριθ. 25 τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως ἐπερώτησις εἶναι ἐγγεγραμμένη ἀπὸ τριῶν ἤδη μηνῶν καὶ ἀφορᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας.

§217Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐπειδὴ ἡ ἐπερώτησις αὕτη ἀφορᾷ ἐμὲ παρακαλῶ αὐτῆς νὰ ἐπιτραπῇ ἡ συζήτησις, ἔστω καὶ ἐὰν ὅλαι αἱ ἄλλαι ἀναβληθῶσιν.

§218Ι. ΚΙΝΙΑΣ. Ὄχι δι’ αὐτὸ ἀλλὰ διότι εἶναι σοβαροτάτη καὶ ἀφορᾷ ὕψιστα συμφέροντα.

§219ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε κ. Κίνια, ἔχετε τὸν λόγον.

§220Ε. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ. Δὲν ἀφίνετε νὰ τὴν ἀναπτύξετε κατὰ τὴν προσεχῆ συνεδρίασιν τῶν ἐπερωτήσεων, ἀφοῦ ἔμεινε τρεῖς μῆνας;

§221Ι. ΚΙΝΙΑΣ. Εἶναι πολὺ ἐπείγουσα, ἄλλως καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐδήλωσεν, ὅτι δὲν ἔχει ἀντίρρησιν νὰ συζητηθῇ αὕτη.

§222Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ λάβετε ὑπ’ ὄψιν τὸ ἑξῆς· ὅτι ἡ ἐπερώτησίς σας ἔχει κατὰ σειρὰν τὸν ἀριθμὸν 25, ἐὰν οἱ προηγούμενοι ὑμῶν ἔχουν τὴν καλωσύνην νὰ παραιτηθῶσι, τότε ἄς παραιτηθοῦν διὰ νὰ προταχθῇ ἡ ἰδική σας.

§223ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Βεβαίως, βεβαίως.

§224Ι. ΚΙΝΙΑΣ. Παρῃτήθησαν ἵνα ἔλθῃ ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ συναλλάγματος.

§225Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἑπομένως πρέπει καὶ ὑμεῖς ν’ ἀκολουθήσητε τὸ παράδειγμά των.

§226Ι. ΚΙΝΙΑΣ. Ἀπὸ ἀπόψεως κανονισμοῦ δὲν ἕπεται, ὅτι ἐπειδὴ παρῃτήθησαν οἱ 24 ὑποχρεοῦται νὰ παραιτηθῇ καὶ ὁ 25ος, ἀλλ’ ἐπειδὴ ἡ Συνέλευσις ἐπιθυμεῖ ν’ ἀρχίσῃ ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου, παραιτοῦμαι καὶ ἐγὼ διὰ σήμερον.

§227ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπόν, δέχονται οἱ ἐγγεγραμμένοι διὰ τὰς ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ ἐπερωτήσεις ν’ ἀναβληθῶσι;

§228ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§229ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὥστε δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς ἀντιλέγων. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις ἵνα ἐπαναληφθῇ αὕτη τὴν 10ην μ.μ.

(Ὥρᾳ 9 μ.μ.)

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρᾳ 10.30′ μ.μ.)

§230ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱδρύσεως Συνδικάτου Τραπεζῶν». Ὁ κ. Χ. Βασιλακάκης ἔχει τὸν λόγον.

§231Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, κανεὶς βεβαίως δὲν ὀφείλει νὰ ψέξῃ τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἰδίως τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὅστις ἔσπευσε νὰ ἐπέμβῃ εἰς μίαν δημιουργηθεῖσαν κατάστασιν, τόσον ἀνώμαλον, ἡ ὁποία βεβαίως ἐκλόνισε ἀρκετὰ βαθέως τὴν οἰκονομικὴν ζωὴν τοῦ τόπου. Ἴσως ἐγὼ πρῶτος ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὑπέδειξα τὴν ἀνάγκην τῆς ἐπεμβάσεως τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῆς διεξαγομένης κερδοσκοπείας ἐπὶ τοῦ συναλλάγματος καὶ τῆς ἐνασκουμένης τρόπον τινὰ αἰσχροκερδείας ὑπὸ διαφόρων παραγόντων καὶ ἰδίως ὑπὸ τῶν Τραπεζῶν, ἀλλ’ ἀπὸ τοῦ σημείου τούτου, τοῦ νὰ τεθῇ ἔλεγχος ἐπὶ τῆς κερδοσκοπίας καὶ τῆς αἰσχροκερδείας τοῦ συναλλάγματος, μέχρι τοῦ νὰ μονιμοποιηθῇ ἡ ὅλη συναλλαγματικὴ ζωὴ τοῦ τόπου, ὑπάρχει μεγάλη διαφορά. Ἴσως εἶμαι ἐπηρεασμένος ὡς ἐκ τῶν ἀρχῶν μου τοῦ libre enchange καὶ αἱ γνῶμαί μου θὰ συγκρουσθῶσι πρὸς τὰς γνώμας τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τοῦτο, ἐν πάσῃ περιπτώσει θὰ τὸ ἐξετάσω καταλεπτῶς ἵνα πείσω τὴν Κυβέρνησιν.

§232Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Τὴν Συνέλευσιν.

§233Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Τὴν Συνέλευσιν καὶ τὴν Κυβέρνησιν πρὸ παντός, ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου της αὐτοῦ, ἐὰν ψηφισθῇ, θὰ καταλήξῃ εἰς ἀντίθετα ἀποτελέσματα τῶν ἐπιδιωκομένων. Καὶ ἐν πρώτοις ἂς ἐξετάσωμεν τί ἐπιδιώκεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ. Κατὰ τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν ἐπιδιώκεται ἡ ἀποκλειστικὴ ἐπὶ τῆς ὑπηρεσίας ταύτης διαχείρισις παντὸς κεφαλαίου εἰσαγομένου καὶ ἐξαγομένου ὑπὸ οἱανδήποτε μορφὴν κατὰ τὸ ἄρθρον πρῶτον, καὶ κατὰ τὸ ἄρθρον 2ον, ἡ ἀποκλειστικὴ ὠφέλεια τῆς ὑπηρεσίας ταύτης ἀπὸ ὅλην αὐτὴν τὴν διαχείρισιν. Ἐὰν ἐξετασθῇ τὸ νομοσχέδιον ἀπὸ ἀπόψεως δικαίου, βεβαίως εἶναι ἄδικον, διότι ἔρχεται ἡ Κυβέρνησις νὰ μονοπωλήσῃ τὴν ὅλην συναλλαγματικὴν κίνησιν τοῦ Κράτους καὶ νὰ τὴν παραδώσῃ εἰς χεῖρας ὡρισμένων Τραπεζῶν, καὶ τοῦτο εἰς βάρος ὅλων τῶν ἄλλων, οἱ ὁποῖοι ἀποζοῦν ἀπὸ τὴν κίνησιν αὐτήν. Ἀπὸ ἀπόψεως σκοπιμότητος, πάντως ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω τὴν ἁγνότητα τοῦ σκοποῦ, τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκει ἡ Κυβέρνησις, ἐν τούτοις εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐκφράσω ὅλους τοὺς φόβους μου, μήπως ἐπιτευχθοῦν ἀντίθετα τῶν ἐπιδιωκομένων ἀποτελέσματα καὶ ἀκόμη μὴ τυχὸν διὰ νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ἀναγκασθῇ ἡ Κυβέρνησις ὀλίγον κατ’ ὀλίγον νὰ προβαίνῃ εἰς τὴν λῆψιν μέτρων, τὰ ὁποῖα μοιραίως θὰ καταντήσουν νὰ φανῶσιν παρά πολὺ πιεστικά. Ἂς ἐξετάσωμεν λοιπὸν ἐὰν ἡ πτῶσις τῆς δραχμῆς ὀφείλεται εἰς τὴν αἰσχροκέρδειαν ἢ τὴν κερδοσκοπίαν. Κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου ἡ πτῶσις τῆς δραχμῆς δύναται νὰ χαρακτηρισθῇ ἀκριβῶς ὅπως δύναται νὰ χαρακτηρισθῇ καὶ ὁ λωποδύτης ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος νοῆται νὰ ἀφαιρέσῃ τὸ ὡρολόγιον ἐκείνου, ὁ ὁποῖος πίπτει κατὰ γῆς ριπτόμενος ἀπὸ ἕναν ἄλλον. Πρέπει νὰ ἐμποδίσωμεν ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος ρίπτει κατὰ γῆς τὸν ἄλλον διὰ νὰ φέρωμεν ἕνα ἀποτέλεσμα καὶ ὄχι συλλαμβάνοντες τὸν λωποδύτην ἀπὸ τὸν τράχηλον διὰ νὰ ἐμποδίσωμεν τὸν ἄλλον νὰ πίπτῃ κατὰ γῆς. Ὁ αἴτιος τῆς πτώσεως δὲν εἶναι ὁ λωποδύτης. Ὁ λωποδύτης εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος σπεύδει εἰς τὴν μάχην διὰ νὰ ἁρπάσῃ κάτι τι ἀπὸ τὰ πτώματα τὰ ὁποῖα πίπτουν εἰς τὸ πεδίον τῆς τιμῆς.

§234Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δὲν ἰσχυρίσθη κανεὶς ὅτι ὀφείλεται ἀποκλειστικῶς εἰς τὴν κερδοσκοπίαν. Εἰς τὴν κερδοσκοπίαν ὀφείλονται αἱ ἀπότομοι διακυμάνσεις καὶ γνωρίζετε κάλλιον ἐμοῦ, ὅτι δὲν ὑπάρχει τι ὀλεθριώτερον διὰ τὸν τόπον ἀπὸ τὰς ἀποτόμους διακυμάνσεις τοῦ συναλλάγματος.

§235Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Ναί, ἀλλὰ ἡμεῖς δὲν ἐρχώμεθα νὰ σταματήσωμεν μόνον τὰς ἀποτόμους διακυμάνσεις. Αἱ ἀπότομοι διακυμάνσεις καὶ ἡ αἰσχροκέρδεια δὲν κτυπᾶται δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου. Διότι ἀπό τίνας ἐγένετο τοῦτο; Κυρίως ἀπὸ τὰς Τραπέζας, ἑπομένως αἱ Τράπεζαι ἦσαν ὁ λύκος ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἔτρωγε τὰ πρόβατα. Σᾶς εἶπον δέσατε τὸν λύκον καὶ σεῖς ἐδέσατε τὰ πρόβατα.

§236Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἔχω τὴν ἰδέαν ὅτι δένω ὀλίγον καὶ τὸν λύκον.

§237Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Ὄχι, διότι τοῦ δίδετε τὸ μονοπώλιον τῆς ὅλης συναλλαγματικῆς κινήσεως καὶ τοῦ λέγετε φάγε, πίε καὶ ὅ,τι ἐκερδίθη καλῶς κερδισμένον.

§238Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Μάλιστα, ἀλλὰ τοῦ λέγω καὶ κάτι ἄλλο, τοῦ λέγω πρόσεχε καλά, διότι εἶμαι ἐδῶ καὶ ἵσταμαι ἀπὸ πάνω μὲ τὸ σπαθὶ τοῦ Δαμοκλέοντος.

§239Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Ναί, ἀλλὰ γνωρίζετε ὅτι ὁ κεφαλαιοῦχος εἶναι πολὺ ἐξυπνώτερος ἀπὸ οἱανδήποτε Κυβέρνησιν. Ὁ κεφαλαιοῦχος εἰς ὅλους τοὺς αἰῶνας ἀπεδείχθη ὅτι εἶναι τόσον πολὺ ἔξυπνος, ὥστε νὰ διέρχηται δι’ ἀδήλων πόρων πανταχόθεν, χωρὶς νὰ δύνασθε νὰ τὸν συλλάβητε.

§240Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Φρονεῖτε ὅτι αὐτὸς ὁ λύκος περὶ τοῦ ὁποίου ὁμιλεῖτε, εἶναι σήμερον πλέον ἐλεύθερος ἢ χάνει τὴν ἐλευθερίαν του ψηφιζομένου τοῦ νομοσχεδίου; Ἐγὼ φρονῶ ὅτι δὲν εἶναι σήμερον πλέον ἐλεύθερος.

§241Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Δὲν εἶμαι ἀντίθετος τοῦ κονσόρτιουμ, ἀλλ’ ὑπὸ τὸν ὅρον, τὸ κονσούρτιουμ αὐτὸ νὰ εἶνε ὑπὸ τὸν ἔλεγχον τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλ’ ὄχι ὡς μονοπώλιον. Νὰ εἶνε ὑποχρεωμένον νὰ κρατῇ μίαν τιμὴν συναλλάγματος, βασιζομένη εἰς τὴν πραγματικὴν ἀξίαν τῆς δραχμῆς, χωρὶς ὅμως νὰ ἔχῃ τὸ αἴσθημα τῆς ἀσφαλείας ὅτι κανεὶς ἄλλος δὲν εἶναι πλάγι του νὰ τὸν συναγωνίζεται. Ἀλλὰ τώρα μονοπωλεῖτε εἰς αὐτοὺς τοὺς παράγοντας μιὰ δουλειά, αὐτή, καὶ τοὺς λέγετε κάμετε ὅ,τι θέλετε, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς ποῖα στοιχεῖα θὰ λαμβάνῃ ὑπ’ ὄψει του ὥστε νὰ δύναται νὰ κανονίζῃ τὴν τιμὴν τῆς δραχμῆς καὶ νὰ μὴ ἀπατᾶται; Διότι θὰ ἔρχωνται αἱ διάφοραι Τράπεζαι καὶ θὰ σᾶς λέγουν, ἡ τιμὴ τῆς δραχμῆς εἶναι αὐτή, ὅταν θὰ ὀσφραίνωνται ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ ἔχει νὰ κάμῃ παραγγελίας, θὰ τὸ γνωρίζουν καλλίτερον ἀπὸ κάθε ἄλλον, ἴσως καὶ ἀπὸ τὸν Ὑπουργόν, διότι θὰ ἔχουσι πληροφορίας ἀσφαλεῖς καὶ θὰ καταβιβάζωσι τὸ συνάλλαγμα καὶ θὰ ἐπωφελοῦνται διότι ποῖος θὰ εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ ἔρχηται εἰς ἀντιπερισπασμὸν διὰ νὰ τὸν φοβοῦνται καὶ θὰ καταδικάζηται ἐρήμην ἡ κυβέρνησις νὰ πληρώνῃ τὴν τιμὴν τοῦ συναλλάγματος ἢ πρὸς πληρωμὴν τῶν τοκομεριδίων ἢ πρὸς πληρωμὴν διαφόρων προμηθειῶν.

§242Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Θὰ ἴδατε εἰς τὸ νομοσχέδιον, ὅτι ὑπάρχει μία ἐπιτροπὴ ἡ ὁποία ἀποτελεῖται ἀπὸ ἀντιπροσώπους τῶν Τραπεζῶν καὶ τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ Ἐπιτροπὴ αὐτὴ κανονίζει τὴν τιμὴν τοῦ συναλλάγματος· ποῖον θὰ ἔχῃ γνώμονα θὰ μοῦ εἴπητε; Ἀναμφισβητήτως τὸν νόμον τῆς προσφορᾶς καὶ τῆς ζητήσεως. Καὶ πῶς θὰ ἐξευρεθῇ; Εὐκολώτατα· ἐφόσον θὰ μένωσιν ἀποθέματα σημαίνει ὅτι ὑπάρχει μεγαλυτέρα προσφορὰ καὶ ἐφόσον ἐκκρέουσι τὰ ἀποθέματα θὰ ὑπάρχῃ μεγαλυτέρα ζήτησις. Ἡ ἐπιτροπὴ αὐτὴ θὰ εἶναι εἰς θέσιν ἑκάστοτε νὰ ἐκτιμήσῃ τὰς περιπτώσεις, νὰ ἐπιβάλῃ τὴν θέλησίν της ὑπὸ τὴν ἔποψιν τὴν κρατικὴν ἐννοῶ, ἀλλὰ καὶ ἐὰν δὲν ἤθελε νὰ ἐπιβάλῃ τὴν θέλησίν της τὸ νομοσχέδιον προνοεῖ περὶ αὐτοῦ καὶ ὑπάρχουσιν ἄλλα μέσα διὰ τῶν ὁποίων τὸ Κράτος νὰ ἐπιβάλῃ τὴν θέλησίν του εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἤθελον συνεχίσει τὴν ἀταξίαν.

§243Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Ναί, ἀλλ’ ἡ προσφορὰ καὶ ἡ ζήτησις πῶς θὰ διακρίνεται ἀφοῦ θὰ πρόκειται περὶ ἑνὸς consortium, τὸ ὁποῖον θὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ εἰσάγῃ καὶ νὰ ἐξάγῃ, ποῦ θὰ εἶναι ἡ προσφορὰ καὶ ἡ ζήτησις; Γιάννης θὰ κερνᾷ καὶ Γιάννης θὰ πίνῃ, μόνον τὸ consortium θὰ ἔχῃ προσφορὰν καὶ ζήτησιν, δὲν θὰ ὑπάρχῃ ἑπομένως ἀγορὰ ἐλευθέρα, τὸ ἐξωτερικὸν δὲν θὰ προσφέρῃ παρὰ μόνον εἰς τὸ κονσόρτσιουμ.

§244Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐφόσον ἡ προσφορὰ θὰ εἶναι μεγάλη κατὰ τοσοῦτον θὰ πίπτῃ ἡ ἀξία.

§245Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Πῶς θὰ ἐπέλθῃ ἡ προσφορὰ ἀφοῦ δὲν θὰ εἶναι δυνατὴ ἡ ἐξαγωγὴ τῶν προϊόντων παρὰ ὑπὸ ὅρους;

§246Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ ἀγοράσῃ συνάλλαγμα διὰ νὰ τὸ διαθέσῃ.

§247Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Μὲ τί θὰ τὸ ἀγοράσῃ;

§248Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Μὲ τὸ χαρτονόμισμα διὰ νὰ τὸ διαθέσῃ.

§249Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Ἐπιτοπίως; Ἐδῶ;

§250Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Μάλιστα. Ἀγοράζει τὸ συνάλλαγμα, τὸ ὁποῖον ἀντιπροσωπεύει τὰ ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς, γίνεται αὐτὸ πιστοῦχον, αὐτὸ ὅμως τὸ ἀγοράζει ὄχι διὰ νὰ τὸ φυλάξῃ, ἀλλὰ διὰ νὰ τὸ διαθέσῃ, πῶς; Θὰ τὸ διαθέσῃ δίδων αὐτὸ εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θέλουσι νὰ εἰσαγάγωσι διάφορα πράγματα. Δὲν εἶναι ἔτσι;

§251Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Μάλιστα.

§252Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Διότι λέγετε ποῦ εἶναι ἡ προσφορὰ καὶ ἡ ζήτησις, ἀπαντῶ ὅτι τὴν στιγμὴν ποῦ ἔχει ἀνάγκη νὰ διαθέσῃ δι’ αὐτούς, οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ ἀγοράσωσι διάφορα πράγματα, ἡ τιμή τὴν ὁποίαν προσφέρει, ἐπηρεάζει ἐπὶ τῆς τιμῆς διαφόρων πραγμάτων, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν προσφέρεται εἰς τιμὴν, μικρὰν τιμὴν δηλαδή, ἡ ὁποία συμφέρει εἰς τὴν εἰσαγωγὴν πάσης φύσεως πραγμάτων, τὰ πράγματα δὲν εἰσάγονται, τὸ κονσόρτσιουμ ἀναγκάζεται καὶ καταβιβάζει τὴν τιμήν. Ἀντιστρόφως τὸ κονσόρτσιουμ δὲν εὑρίσκει συνάλλαγμα ἢ ἔχει καὶ δὲν θέλει νὰ τὸ πωλήσῃ, ὑψώνει τὴν τιμήν, συνέπεια εἶναι ἡ ζήτησις τοῦ συναλλάγματος, ἡ τιμὴ τῶν διαφόρων εἰδῶν μειοῦται καὶ ἰδοὺ ἡ ζήτησις ἠλαττωμένη καὶ δὲν εἶναι Γιάννης κερνᾷ καὶ Γιάννης πίνει.

§253Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Δὲν ἤθελον νὰ χαριτολογήσω. Ἐλάβατε ὑπ’ ὄψει σας ὅτι ἔχομεν ἀρκετὸν ποσὸν συναλλάγματος.

§254Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶπον ἀρκετόν.

§255Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Ἐὰν αὐτὴ ἡ προσφορὰ λήξῃ ποῦ θὰ εὕρῃ τὸ περιπλέον.

§256Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Πῶς θὰ λήξῃ;

§257Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Διότι ἡ ἐξαγωγή μας εἶναι ὡρισμένη καὶ σήμερον ἔχει πάρα πολὺ ἐλαττωθῇ, δὲν ἀφίνομεν τὰ λάδια μας νὰ ἐξέλθωσιν ἢ ἄν ἐξέλθωσι πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἐγγύησις. Ἡ ἐξαγωγὴ δεσμεύεται φοβερά. Γνωρίζετε τὶ ἐστὶν ἐμπόριον, τοῦτο ἅμα εὕρῃ ἐλάχιστον ἐμπόδιον σταματᾷ.

§258Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Πιέζει πρὸς ἔξοδον.

§259Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Ἐὰν ἐξέλθῃ τὸ ἐμπόρευμα, εἶσθε βέβαιος ὅτι ὅλη ἡ ἀξία τοῦ ἐμπορεύματος θὰ εἰσέλθῃ; Ἐγὼ γνωρίζω τὸν νόμον τοῦ Γρυζώ. Ἐγὼ στέλνω λάδια, θὰ ὑποχρεωθῇ δὲ ἡ κυβέρνησις νὰ φέρῃ ὀπίσω τὴν ἀξίαν τοῦ ἐμπορεύματος. Ἐγὼ ὁ ὁποῖος ἐξάγω 100 τόννους λάδι θὰ κάμω τὰ ἀδύνατα δυνατά, ἐὰν τὸ λάδι πωληθῇ 130 δραχμὰς τὰς 30 δραχμὰς θὰ τὰς εὕρω εἰς τὸ ἐξωτερικόν, θὰ γράψω εἰς τὸν ἀντιπρόσωπόν μου.

§260Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Θὰ γίνῃ εἰς τὸ ἔσχατον δυνατόν.

§261Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὅριον.

§262Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Διότι θὰ ὑποχρεωθῶσιν οἱ ἐξαγωγεῖς νὰ ὑποστῶσιν ὡρισμένας διατυπώσεις.

§263Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Σεῖς εἴπατε ὅτι θὰ λάβετε μέτρα.

§264Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἡμεῖς δὲν ἰσχυριζόμεθα ὅτι αὐτὸ εἶναι καλόν, ἡμεῖς ἰσχυριζόμεθα ὅτι εἶναι ἀναγκαῖον κακόν, εὐθὺς ὡς ἀναχωρήσητε ἐξ αὐτῆς τῆς ἰδέας ὅλα τὰ ἐπιχειρήματα σας πίπτουν.

§265Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Ἀναγκαῖον κακὸν εἶναι ἁπλῶς ἕνα consortium εἰς τρόπον, ὥστε νὰ ρυθμίζῃ τὸ Συνάλλαγμα καὶ νὰ ἔρχεται εἰς ἐπικουρίαν πρὸς τὸν λαόν, ὅπως δὲ σήμερον ἔχουσιν αἱ Τράπεζαι θὰ δώσῃ τὴν ἄδειαν νὰ ἀγοράζουν πρὸς 70 καὶ νὰ πωλῶσι πρὸς 77.

§266Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δὲν θὰ γίνεται τοῦτο τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ὑπάρχῃ ἡ ἐπιτροπὴ καὶ θὰ λέγῃ ποῦ πᾶτε, σταθῆτε.

§267Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Πρέπει νὰ τεθῇ φραγμὸς εἰς τὴν κερδοσκοπίαν καὶ εἰς τὴν αἰσχροκέρδιαν, ἡ ὁποία γίνεται εἰς βάρος τοῦ λαοῦ. Ἡ ἐφημερὶς τοῦ χρηματιστηρίου ἔχει ὑπολογίσει τὰ διάφορα κέρδη ἐκ τοῦ συναλλάγματος εἰς 200.000.000.

§268Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Εἶπον ὅτι τὰ κέρδη τῶν Τραπεζῶν τοῦ 1920 ἀνέρχονται εἰς 170.000.000, ἀξεκκαθάριστα ἐξ ὅλων τῶν ἐργασιῶν.

§269Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Ἐγὼ σᾶς εἶπον τὴν πηγήν. Ἡ ἐφημερὶς τοῦ χρηματηστηρίου, ἡ ὁποία γράφεται ἀπὸ εἰδικούς, ἴσως θὰ ἔλαβε πληροφορίας ἀπὸ ὅλους τοὺς Τραπεζίτας ὅτι ἐν Ἑλλάδι ἐπραγματοποιήθησαν κέρδη 200.000.000, ὅλοι οἱ ὁποῖοι διεχειρίσθησαν τὸ ζήτημα τοῦ Συναλλάγματος ἴσως αὐτοὶ ἐκαρπώθησαν τὰ 200.000.000, βλέπετε δὲ ὅτι ὑπάρχει κέρδος 30%, ἑπομένως τὶ νὰ κερδίσῃ ἡ παραγωγὴ καὶ τὶ νὰ ἀπολαύσουν οἱ καταναλωταί;

§270Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἤθελον νὰ εἴπω ὅτι τὸ ἕν ἐκ τῶν 12 τραπεζιτικῶν ἱδρυμάτων δὲν ἐδημοσίευσεν ἰσολογισμόν, θὰ τροποποιήσω δὲ τὴν διάταξιν, ἐκ τῶν ἕνδεκα δὲ αὐτῶν προκύπτει ὅτι κατὰ τὸ 1920 εἰσεπράχθησαν ἀκαθάριστα κέρδη 170.000.000. Τοῦτο λέγω διὰ νὰ θέσω τὰ πράγματα εἰς τὴν θέσιν των, δηλαδὴ νὰ εἴμεθα ἀκριβεῖς δὲν ἐννοῶ διὰ τούτου ὅτι τὰ κέρδη εἶναι μικρά, τονίζω δὲ ὅτι εἶναι κολοσσιαῖα ἔν τινι δὲ θίγουσι τὴν αἰσχροκέρδιαν, διότι καθ’ ἣν στιγμὴν ὁ παντοπώλης παραπέμπεται εἰς τὸ δικαστήριον, διότι πωλοῦσεν δέκα λεπτὰ ἐπὶ πλέον κατ’ ὀκᾶν τὰ φασόλια οἱ ἄλλοι κερδίζουν ἑκατομμύρια.

§271Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Ἐγὼ κατὰ τοῦτο διαφωνῶ ὅτι μὲ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα λαμβάνονται τῆς μονοπωλήσεως τοῦ Συναλλάγματος καὶ τῆς ἀπαγορεύσεως τῆς εἰσαγωγῆς καὶ ἐξαγωγῆς παντὸς κεφαλαίου καὶ ὑπὸ οἱανδήποτε μορφήν, θὰ γίνωσι πολλὰ ἄτοπα. Εἰς τὸ ἄρθρον 1 βλέπω ὅτι ἀπαγορεύεται ἡ εἰσαγωγὴ ἔστω καὶ τῶν δραχμῶν καὶ ἀπὸ τὰς στρατιωτικῶς κατεχομένας χώρας.

§272Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Τὸ διατὶ τὸ γνωρίζετε.

§273Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Μάλιστα, τὴν ἄδειαν ποῖος θὰ τὴν ἔχῃ; Θὰ τὴν ἔχῃ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα;

§274Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ὑποτεθείσθω ὅτι ἐγὼ θέλω νὰ ἔλθω ἐκ Σμύρνης ἐνταῦθα, καὶ ἔχω 2.000 ἢ 3.000 ἢ 5.000, θὰ φθάσω εἰς τὸ Τελωνεῖον ὅπου αὐτὰ τὰ χρήματα θὰ κατασχεθῶσιν καὶ τὴν ἑπομένην ἡμέραν θὰ ἀποφανθῇ ἡ ἐπιτροπὴ ἐὰν πρέπει νὰ μοὶ ἀποδοθῶσιν ἢ ὄχι ἢ θὰ μεταφερθῶσιν ἐκεῖ.

§275Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Λοιπὸν αὐτὸ σημαίνει ὅτι ἀπαγορεύετε κατ’ ἀρχὴν τὴν εἰσαγωγὴν δραχμῶν εἰς τὴν Ἑλλάδα ἀπὸ τὴν Σμύρνην. Λοιπὸν ἐγὼ, ὁ ὁποῖος εἶμαι ἔμπορος, εἶμαι Τραπεζίτης, ὁ ὁποῖος ἔχω σήμερον εἰς χεῖράς μου 50.000 δραχ. τὶ θὰ τὰς κάμω; Νὰ τὰς στείλω εἰς τὴν Ἀμερικήν; Δὲν μπορῶ. Θὰ μοῦ τὰς κατάσχουν. Θὰ ἀναγκασθῶ νὰ πάρω ἄδειαν ἀλλὰ διὰ νὰ πάρω τὴν ἄδειαν χρειάζονται διατυπώσεις, χρειάζεται χρόνος, χρειάζονται ἔξοδα. Θὰ μοῦ δοθῇ ἡ ἄδεια, θὰ τὰ δώσω εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα θὰ τὰ πάρῃ ἀλλὰ θὰ κερδίσῃ κἄτι τι. Ἀλλ’ ἐγὼ ὅταν βλέπω ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα θὰ κερδίσῃ, ὅτι δὲν μπορῶ ἐλευθέρως νὰ τὰ στείλω θὰ τὸ ἀποφύγω νὰ τὸ κάμω. Τὸ καλὸν νόμισμα διώχνει τὸ κακόν.

§276Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Νομίζω ὅτι, ψηφιζομένου τοῦ νομοσχεδίου δεσμεύεται ὁπωσδήποτε καὶ ὁ λύκος, πρᾶγμα ὅπερ δὲν δύνασθε ν’ ἀρνηθεῖτε.

§277Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Φοβοῦμαι ὅτι θὰ καταλήξετε εἰς τοῦτο τὸ ἀποτέλεσμα καὶ σᾶς εἶπον τὸν λόγον· πρῶτον, ἐπειδὴ δὲν ἐπιτρέπεται ἡ εἰσαγωγὴ κεφαλαίων εἰς οἱανδήποτε περίπτωσιν θέλει κανεὶς καὶ ὁπότε θέλει, βεβαίως ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ εἰσαγάγῃ ἕνα κεφάλαιον εἰς τὴν Ἑλλάδα θὰ τὸ ἀποφύγῃ. Καὶ κυρίως εἶναι τὸ μεταναστευτικὸν χρῆμα. Γνωρίζω ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως μετανάστας, οἱ ὁποῖοι σκέπτονται νὰ μεταφέρωσι τὰ κεφάλαιά των εἰς τὴν Ἑλλάδα ἵνα ἐργασθῶσιν, γνωρίζω καὶ ἀρκετοὺς οἱ ὁποῖοι μὴ εὑρόντες ἐδῶ εὐκαιρίαν ἵνα δράσωσιν ἔλαβον τὸ χρῆμα των καὶ ἀνεχώρησαν.

§278Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐγὼ λέγω ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ συμβῇ αὐτὸ τὸ ὁποῖον φοβεῖσθε καὶ τὸ φοβοῦμαι καὶ ἐγώ, δηλαδὴ τὸ ὅτι εἶναι δυνατὸν τινὲς φοβούμενοι τὸν ἀποκλεισμὸν τῶν κεφαλαίου των νὰ ἀποφύγουν τὸν εἰσαγωγήν, ἀλλὰ τοῦτο εἶναι ἕνα κακὸν τὸ ὁποῖον εἶναι δύσκολον νὰ ἀποφύγωμεν. Δύο λοιπὸν κακῶν προκειμένων τὸ μὴ χεῖρον βέλτιστον. Ἐρευνητέον ποῖον εἶναι ἐκ τῶν δύο κακῶν τῶν προκειμένων τὸ μὴ χεῖρον. Λοιπὸν ἐν περιπτώσει καθ’ ἥν πρόκειται περὶ εἰσαγωγῆς δραχμῶν αἱ ὁποῖαι διὰ τῆς μεθόδου αὐτῆς θὰ χάσουν πᾶσαν ἀξίαν, προτιμότερον εἶναι νὰ περιορισθῇ ἡ εἰσαγωγὴ τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ καὶ νὰ εἶναι ποσόν, τὸ ὁποῖον νὰ ἔχῃ κἄποιαν ἀξίαν.

§279Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Θέλω νὰ εἴπω ὅτι ἐνῷ θὰ δώσητε τὴν ἔννοιαν τῆς alarne εἰς τὸ κεφάλαιον νὰ μὴ εἰσάγεται, ἐξ ἄλλου —ἔτσι εἶναι ἡ ἀντίληψίς μου—, διότι, νομίζω ὅτι δὲν ὑπάρχει τὶ περισσότερον εὔθικτον ἀπὸ τὸ κεφάλαιον καὶ ἐξ ἄλλου ἐξακολουθῶ νὰ ἐμμένω εἰς τὰς γνώμας μου.

§280Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπὶ τῆς ἀναμφισβητήτου ἀρχῆς τῆς εὐθυξίας τοῦ κεφαλαίου σᾶς ἀναφέρω τὸ ζήτημα τῶν διακυμάνσεων. Ἀπὸ τὴν στιγμὴν βεβαίως ποῦ ἤρχισε ἡ πρὸς τὰ ἄνω τροπὴ τοῦ συναλλάγματος μετὰ τρομακτικῶν ὑψώσεων, ἐσταμάτησε πᾶσα ἀποστολὴ καὶ ἦτο φυσικόν, διότι οὐδεὶς θὰ ἔστελλε ὅταν ἔβλεπε τὴν δραχμὴν ἐκπίπτουσαν, μίαν παρατήρησιν, ἐπὶ τῆς ὁποίας ἐφιστῶ τὴν προσοχήν σας. Δεύτερον τὸ χρῆμα ἐρχόμενον ἐξ Ἀμερικῆς δὲν ἔρχεται εἰς τὴν Ἑλλάδα διὰ νὰ ἐξαχθῇ καὶ πάλιν ἐξ Ἑλλάδος ἢ διὰ ν’ ἀποπειραθῇ ἐπιχείρησιν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἔρχεται διὰ νὰ τοποθετηθῇ παγίως εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἔρχεται ἐδῶ, προηγεῖται τοῦ μετανάστου, ὁ ὁποῖος βαθμηδὸν θέλει νὰ ἐπανέλθῃ, ἐν πάσει περιπτώσει ἔρχεται διὰ νὰ χρησιμεύσῃ ὡς βάσις στερεᾶς περιουσίας ἐν Ἑλλάδι τὴν ὁποίαν διαχειρίζεται πρὸς τὸ παρὸν τὸ νομικὸν πρόσωπον. Δὲν πρόκειται λοιπὸν νὰ ὑποστῶ φόβον ἐκ τῆς δυσκολίας τῆς ἐξαγωγῆς, διότι δὲν θὰ σκεφθῶ περὶ ἐξαγωγῆς.

§281Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψει μας τοὺς ὑπολογισμοὺς τῆς Ἐφημερίδος τοῦ Χρηματιστηρίου καθ’ οὕς αἱ Τράπεζαι ἐκέρδισαν ἐκ τοῦ Συναλλάγματος 170 ἑκατομμύρια δραχμῶν κατὰ τὸ 1920, δυνάμεθα νὰ καταλήξωμεν εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι διὰ τῆς μονοπωλήσεως τοῦ Συναλλάγματος ὡς τοῦτο καθιεροῖ τὸ νομοσχέδιον, οὐδὲν θέλει ἐπιτευχθῇ. Ἡ Τουρκικὴ λίρα ἀνέβηκε σήμερον εἰς 6.50 καθ’ ἃς ἔχω πληροφορίας ὅτι εὑρίσκετο εἰς 7.30 παράδες. Βλέπετε λοιπὸν ποῦ ἠμπορεῖτε νὰ λάβητε μέτρα τοιαύτης φύσεως. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐμποδίσητε τόσας συναλλαγὰς καὶ τόσα συμφέροντα, διότι βεβαίως ἀποβλέπετε καὶ εἰς τοῦτο νὰ συγκρατηθῇ καὶ ἡ δραχμὴ, ἀλλ’ αὐτὴ καθ’ ἑαυτὴν ἡ τιμὴ τῆς δραχμῆς θὰ ἦτο πολὺ ἀνωτέρα ὅπως εἶναι ἄνευ τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα λαμβάνετε καὶ θὰ εἶναι πολὺ κατωτέρα μὲ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα λαμβάνετε. Σᾶς λέγω ὅτι θὰ δοθῇ ἡ ἔννοια τῆς alarne τοῦ κακοῦ νομίσματος. Ἤδη ἔχω πληροφορίας ὅτι ἀφ’ ὅτου ἐγνώσθη ἡ ψήφισις τοιούτου νόμου ἐξήχθησαν ἄφθονα τὰ εἰς χρυσὸν χαρτιά, τὰ ὁποῖα εἴχομεν ἐδῶ καὶ τὰ κατείχομεν, ἐτρόμαξεν ὁ κόσμος, πῶς ἡ Κυβέρνησις λαμβάνει αὐτὰ τὰ μέτρα. Ὁ καθένας θέλει τὴν εὐκολίαν του καὶ πρὸ πάντων σήμερον, διότι ἄν αὐτὰ τὰ μέτρα τὰ ἐλαμβάνατε ἐν καιρῷ πολέμου ὅτε ὅλαι αἱ Δυνάμεις εἶχον τὰ αὐτὰ μέτρα, θὰ ἐδικαιολογεῖτο τοῦτο ἀλλὰ σήμερον ἕν μικρὸν Κράτος ἡ Ἑλλὰς μόνον, ἐν μέσῳ τῆς Εὐρώπης νὰ λαμβάνῃ τοιαῦτα μέτρα, ὅταν ἐκρίθη ἀναγκαῖον νὰ ἀρθοῦν ἐξ ὅλων τῶν Εὐρωπαϊκῶν Κρατῶν, εἶναι κάτι τὸ ὁποῖον δὲν θὰ ἀγάγῃ εἰς τὸ ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον λίαν ἀξιεπαίνως ἐπιδιώκετε.

§282Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἔχετε ζητήσει μέτρα.

§283Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Νὰ ἀρκεσθῆτε εἰς ἕνα ἔλεγχον δι’ ἑνὸς Consortium τῶν Τραπεζῶν, νὰ τοὺς ὁρίσητε τὸ chart καὶ νὰ ἔχητε καὶ τοὺς ἄλλους παράγοντας, οἱ ὁποῖοι νὰ ἐπιβλέπωσι διὰ τὰς καταχρήσεις.

§284Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Διὰ νὰ ἐννοήσω τὸ μέτρον σας οἱ ἄλλοι παράγοντες ποῖοι εἶναι;

§285Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Οἱοιδήποτε Τραπεζῖται.

§286Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Σταθῆτε. Τὸ οἱαδήποτε δὲν εἶναι συνεννόησις. Λέγετε ὅτι πρέπει νὰ κάμωμεν τί;

§287Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Εἶπον ὅτι τὸ Consortium, ὅπως τὸ ἐσκέφθητε εἶναι πολὺ καλὸν νὰ τὸ ἔχετε ὡς ἕνα....

§288Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὄχι «ὡς ἕνα» τὶ θέλετε νὰ κάμωμεν;

§289Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Νὰ κάνετε αὐτὸ ποῦ κάνετε ἀλλ’ ὄχι ὡς μονοπώλιον.

§290Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὶ νὰ κάνωμεν;

§291Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Ὅτι ἔχομεν ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα νὰ τὸ κάμουν ὅλαι αἱ ἄλλαι, ἀλλὰ νὰ μὴ τοὺς ἐπιτρέψητε νὰ δίδουν avance ἀπὸ ἐπάνω εἰς τὸ συνάλλαγμα.

§292Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Διατὶ νὰ γίνουν μέλη τοῦ Consortium αἱ Τράπεζαι ὅταν θὰ δύνωνται ἀπ’ ἔξω νὰ κάμουν ὅ,τι θέλουν;

§293Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Ἀκριβῶς νὰ μὴ μποροῦν.

§294Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἄρα μονοπώλιον.

§295Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Ὄχι.

§296Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ Τράπεζα α, β, γ θὰ ἀγοράζῃ καὶ θὰ πωλῇ συνάλλαγμα.

§297Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Διὰ λογαριασμὸν τοῦ Consortium.

§298Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Τότε εἶναι μονοπώλιον.

§299Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Ὄχι, θὰ ἀγοράζω καὶ ἐγὼ καὶ ὁ ἄλλος.

§300Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Σεῖς θὰ ἠμπορῆτε νὰ ἀγοράζητε;

§301Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Ὅλος ὁ κόσμος.

§302Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἄρα καὶ αἱ Τράπεζαι, αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦν τὸ Consortium θὰ ἠμποροῦν νὰ ἀγοράζουν ἀνεξαρτήτως τοῦ Consortium.

§303Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Μάλιστα.

§304Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Τότε τὶ νὰ τὸ κάμωμεν τὸ Consortium;

§305Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Δὲν θὰ ἀγοράζουν διὰ ἰδικόν των λογαριασμὸν ἀλλὰ διὰ τὸ Consortium.

§306Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἀφοῦ σεῖς διὰ λογαριασμὸν σας θὰ ἀγοράζετε διατὶ αἱ τράπεζαι θὰ ἀγοράζουν διὰ τὸ Consortium; Ἄν σεῖς καὶ ἐγὼ ἀγοράζομεν ἀγοράζουν καὶ αἱ Τράπεζαι ἐπίσης ἐλευθέρως, ἄν ὅμως εἰσέλθουν εἰς τὸ Consortium τότε δὲν ἀγοράζουν ἢ καὶ τότε ἀγοράζουν;

§307Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Διατὶ νὰ μὴ ἀγοράζουν;

§308Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Καὶ γὼ σᾶς ἐρωτῶ ποῖον εἶναι τὸ σύστημά σας; Θέλετε νὰ ἀγοράζουν καὶ νὰ πωλοῦν ἀφοῦ εἰσέλθουν εἰς τὸ Consortium ἢ ὅταν εἰσέλθουν εἰς τὸ Consortium νὰ ἀγοράζουν μόνον διὰ λογαριασμὸν τοῦ Consortium;

§309Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Μόνον διὰ λογαριασμὸν τοῦ Consortium θὰ ἀγοράζουν.

§310Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Λοιπὸν μία Α Τράπεζα μόλις μπῇ εἰς τὸ Consortium χάνει τὸ δικαίωμα νὰ ἀγοράζῃ δι’ ἀτομικὸν λογαριασμόν.

§311Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Βεβαίως· ὅταν συνεταιρισθῶ μὲ ἕνα ἄλλον δὲν θὰ δικαιοῦμαι νὰ κάμω ἐργασίας παρὰ διὰ συνεταιρικὸν λογαριασμόν.

§312Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Φρονεῖτε ὅτι ὑπὸ τοιούτους ὅρους θὰ μείνῃ καμμιὰ Τράπεζα, ὅταν θὰ χάσῃ τὸ δικαίωμα νὰ ἀγοράζῃ καὶ νὰ πωλῇ ἐνῷ ἄν μείνῃ ἀπ’ ἔξω θὰ ἔχῃ ἐλευθερίαν;

§313Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Θὰ ἀγοράζῃ ἀλλὰ θὰ τοὺς συναγωνίζεται τὸ Consortium τὸ ὁποῖον θὰ εἶναι ἰσχυρόν.

§314Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Εἰς τὰς 12 Τραπέζας θὰ προσθέσωμεν μίαν δεκάτην τρίτην, τὸ Consortium.

§315Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Χωρὶς τὸ μονοπώλιον καμμία Τράπεζα δὲν θὰ εἰσέλθῃ εἰς τὸ Consortium, διότι θὰ κάνῃ τὴ δουλειά της ὅπως σήμερον ἀφ’ οὗ τὰς κατηγορεῖτε ὅτι πορίζονται κέρδη ἀθέμιτα πολλά.

§316Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Θὰ τοὺς ἀπαγορευθοῦν αὐτὰ τὰ κέρδη.

§317Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Διατὶ δὲν θὰ μποῦν εἰς τὸ Consortium καὶ δὲν θὰ βάλουν ἕνα ἄλλον κύριον νὰ ἀγοράζῃ;

§318Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Διατί;

§319Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Διότι θὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ ἀγοράζῃ ἐλευθέρως ἐνῷ ἐκεῖνοι δὲν θὰ ἠμποροῦν.

§320Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Εἷς τρίτος ἐκτὸς τοῦ Consortium δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ κάμῃ συναγωνισμὸν εἰς τὸ Consortium ἐκτὸς ἄν τοῦτο θέλῃ νὰ ἀγοράζῃ κάτω ἀπὸ τὴν ἀξίαν ἢ νὰ πωλῇ ἐπάνω, διότι ἄν πωλῇ σύμφωνα μὲ τὴν τιμὴν τῆς γενικῆς προσφορᾶς τὸ Consortium, τὸ ὁποῖον θὰ εἶναι ἰσχυρότερον βεβαίως, θὰ ἠμπορῇ νὰ συναγωνίζεται τοὺς ἄλλους.

§321Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Εἶναι χειροπέδες ἢ ὄχι τὸ Consortium;

§322Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Βεβαίως εἶναι, διότι θὰ εἴπητε εἰς τὰς Τραπέζας ὅτι δὲν θὰ σᾶς ἐπιτρέπωμεν νὰ σκυλεύσητε τὸ πτῶμα.

§323Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Τὸ Consortium ἀποτελεῖ διὰ τὰς Τραπέζας αἱ ὁποῖαι μετέχουν κάποιον φραγμὸν εἰς τὴν κερδοσκοπικὴν τῶν Τραπεζῶν τάσιν. Διατὶ λοιπὸν θὰ μετάσχῃ τοῦ Consortium μία Τράπεζα ἐφ’ ὅσον δὲν θὰ εἶναι ὑποχρεωμένη;

§324Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Ἐγὼ δὲν σᾶς λέγω ὅτι θὰ μποῦν ἀπὸ ὑποχρέωσιν, ἄν θέλουν νὰ μποῦν ἀπὸ συμφέρον.

§325Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Σεῖς ἀφ’ ἑνὸς μὲν ὅτι τοῦτο εἶναι περιορισμός των καὶ ἀφ’ ἑτέρου δέχεσθε, δέχεσθε ὅτι εἰμπορεῖ νὰ εἶναι συμφέρον νὰ εἰσέλθουν.

§326Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Διότι δὲν θὰ τοὺς ἐπιτρέπεται νὰ κάμουν ὅ,τι κάνουν σήμερον. Θὰ τοὺς ἀπαγορευθῇ νὰ κάνουν avance ἐπάνω στὸ συνάλλαγμα, θὰ τοὺς ἀπαγορευθοῦν νὰ πωλοῦν λίρες ἀέρα, θὰ τοὺς ἐπιτραπῇ νὰ πωλοῦν συνάλλαγμα, ἐφ’ ὅσον ἔχουν καὶ ὄχι ὅταν δὲν ἔχουν καὶ ὅταν μία Τράπεζα δεθῇ χειροπόδαρα καὶ μείνῃ μόνη θὰ τὴν συμφέρῃ νὰ μπῇ εἰς τὸ Consortium διὰ νὰ μὴ χάσουν τὰ κέρδη. Εἶναι μία ἀντίληψις κάπως δύσκολος. Ἀλλὰ σεῖς κύριοι, πρόκειται νὰ ἀπαγορεύσητε τὴν κερδοσκοπίαν. Πῶς θὰ ἀπαγορευθῇ; Ἐγὼ εἶμαι κερδοσκόπος συναλλάγματος, δὲν θὰ δύναμαι νὰ ἀγοράζω ἐφ’ ὅσον δὲν δίδω τὸ ὅλον κεφάλαιον. Τὸ συνάλλαγμα διεκυμάνθη διότι μὲ μιὰ, δυό, τρεῖς δραχμὰς ἠγόραζα λίρες. Νὰ ἀπαγορευθῇ τὸ ἐπὶ προθεσμίᾳ συνάλλαγμα εἰς τὸ Χρηματιστήριον.

§327Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Αὐτὸ ἀπαγορεύεται.

§328Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Καὶ εἰς τὰς Τραπέζας.

§329Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ σᾶς εἴπω ὅτι εἶναι ἀπηγορευμένον.

§330Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Ἐν τούτοις ὅλαι αἱ τράπεζαι τὸ διεξάγουν.

§331Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ὄχι.

§332Σ. ΒΑΛΑΩΡΙΤΗΣ. Εἰς τὸ Χρηματιστήριον δὲν γίνονται συναλλαγαί.

§333Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Δὲν γίνονται μέσα, ἀλλὰ γίνονται ἀπ’ ἔξω.

§334Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Μᾶς ἐπληροφόρησαν ὅτι ὑπῆρχε πρὸ πολλοῦ ἀπαγόρευσις, ἀλλ’ αὕτη δὲν ἐπέφερε κανὲν ἀποτέλεσμα, ἴσως μάλιστα ἐπεδείνωσε τὴν κατάστασιν.

§335Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Νὰ σᾶς εἴπω. Βεβαίως μία ἀπαγόρευσις φέρει πάντοτε ἕνα πανικόν, καὶ βεβαίως ἐπεδείνωσε τὴν κατάστασιν. Ἐνόσῳ εἰς τὸ Χρηματιστήριον γίνεται κερδοσκοπία ἐπὶ συναλλάγματος μὲ μίαν avance πολὺ μικράν, πάντοτε θὰ φέρῃ ἀποτελέσματα ἀντίθετα.

§336Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐγὼ δὲν σᾶς ἐννόησα. Θέλετε νὰ ἔχητε controle. Ἤκουσα αὐτὸ τὸ ἐπιχείρημα καὶ τὸ ἐθεώρησα σοβαρὸν καὶ δεόμενον κάποιας ἀντικρούσεως. Τώρα λέγετε διατὶ θέλετε νὰ ἔχωσι τὰ κέρδη αὐταὶ αἱ Τράπεζαι, καὶ δὲν ἐπιτρέπεται καὶ εἰς ἄλλους, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι τυχὸν ἀποθέματα συναλλάγματος νὰ λάβωσι μέρος ἐν ἴσῃ μοίρᾳ μὲ τὸ Consortsium; Αὐτὸ δὲν τὸ δέχομαι.

§337Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε. Ἐὰν θέλῃ κανεὶς νὰ λάβῃ μέρος καὶ ἔχει κεφάλαια δὲν θὰ τοῦ ἀπαγορευθῇ αὐτό.

§338Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Τοῦ ἀπαγορεύεται.

§339Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Βεβαίως τοῦ ἀπαγορεύεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλ’ ἐγὼ νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ τοῦ ἀπαγορευθῇ. Πρέπει νὰ κάμητε ἕνα ἰσχυρὸν συνδυασμὸν μὲ τὰ διάφορα Τραπεζικὰ ἱδρύματα, τὰ ὁποῖα νὰ συγκρατοῦν τὴν διακύμανσιν τοῦ συναλλάγματος. Μόνον ἐὰν κάμητε αὐτὸ θὰ φέρητε ἀποτέλεσμα, ἐφόσον ὅμως φρονεῖτε ὅτι θὰ ἐπιτύχητε τοῦτο διὰ τῆς ἀπαγορεύσεως ἐξαγωγῆς καὶ εἰσαγωγῆς παντὸς κεφαλαίου καὶ διὰ τῆς ἀπαγορεύσεως ἐνεργείας συναλλαγματικῆς κινήσεως ἀπὸ πάντα ἄλλο, φοβοῦμαι ὅτι δὲν θὰ φέρητε τὸ προσδοκόμενον ἀποτέλεσμα.

§340Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δὲν ἔχω ἀπαγόρευσιν, ἔχω ἔλεγχον ἐπὶ τῆς εἰσαγωγῆς καὶ ἐξαγωγῆς τῶν κεφαλαίων, ἐπιτυγχανόμενον διά τινων ἀπαγορεύσεων. Ἔχω συνεπῶς οἰκονομίαν συναλλάγματος. Ἔχω ἐξ ἄλλου ἀσφαλῶς ἐπίβλεψιν ἐπὶ τῆς κερδοσκοπίας καὶ ἐπίβλεψιν ἐπὶ τῆς σπατάλης, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ περιορίσω τὴν σπατάλην διὰ τῆς ἀπαγορεύσεως τῆς εἰσαγωγῆς εἰδῶν τινων.

§341Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Βεβαίως εἶμαι σύμφωνος ὡς πρὸς τὰ εἴδη πολυτελείας πρὸ παντός.

§342Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Διὰ τοῦτο μετὰ τόσης θέρμης ὑποστηρίζω τὸ νομοσχέδιον.

§343Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Τὸ νὰ ἀπαγορεύσητε τὴν εἰσαγωγὴν εἰδῶν πολυτελείας κανεὶς δὲν θὰ εἴπῃ τὸ ἐναντίον, ἀλλὰ τὸ νὰ ἀπαγορεύσητε τὴν εἰσαγωγὴν κεφαλαίων ὑπὸ οἱανδήποτε μορφὴν ἀπὸ οἱονδήποτε, τοῦτο τὸ κακίζω. Διότι εἷς τρίτος ἔχων κεφάλαια εἰς τὴν Ἀγγλίαν καὶ θέλων νὰ τὰ εἰσαγάγῃ θὰ εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ ὑπάγῃ εἰς τὸ Consortsium.

§344Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δὲν θὰ χάσῃ. Ἀλλὰ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἔχει τὰ κεφάλαιά του καὶ θέλει νὰ τὰ ἐξαγάγῃ κατὰ παράβασιν τῶν νόμων δὲν θὰ δυνηθῇ.

§345Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Θὰ δυνηθῇ κύριε Ὑπουργέ.

§346Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Διότι ὑπάρχουσι οἱ κακόβουλοι, οἱ ὁποῖοι προσεπάθησαν νὰ κάμωσιν ἀθρόαν ἐξαγωγήν. Εἶναι καὶ τοῦτο μία νέα ἐφεύρεσις. Δι’ αὐτὸ ὁμιλῶ καὶ περὶ κακοβουλίας.

§347Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Βεβαίως ὑπάρχουσι κακόβουλοι, καὶ ἠμπορῶ νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἐκ μέρους ὡρισμένων κύκλων Κωνσταντινουπόλεως, Παρισίων καὶ Λονδίνου καὶ Ρώμης ὑπάρχει κακοβουλία, διότι ὑπάρχει εἰς τὸ μέσον ἡ πολιτική, εἶνε τὰ ὄργανα τοῦ Σφόρτσα, τῶν Γάλλων κεφαλαιοκρατῶν, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι σκοπὸν καὶ συμφέρον νὰ μειώσωσι τὴν τιμὴν τῆς δραχμῆς μας.

§348Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ὁμιλῆτε οὕτω διὰ τοὺς συμμάχους μας;

§349Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Ἐγὼ θὰ ἐπροτίμων νὰ εἴχομεν ἐχθροὺς τοὺς Ἰταλοὺς παρὰ συμμάχους, διότι τότε θὰ εἴχομεν ἀφ’ ἑνὸς τὴν ἕνωσιν τοῦ Ἑλληνισμοῦ, καὶ ἀφ’ ἑτέρου τὴν βοήθειαν τῆς Γαλλίας, Ἀγγλίας καὶ Ἀμερικῆς. Διότι σήμερον ἡ Ἰταλία τροφοδοτεῖ τὴν Τουρκίαν μὲ πολεμοφόδια, διὰ θαλάσσης μεταφέρουσα αὐτὰ τὴν στιγμήν, καθ’ ἣν ἡμεῖς εἴμεθα κύριοι τῆς θαλάσσης, χάρις εἰς τὴν Ἰταλίαν δὲν μᾶς ἐπιτρέπονται οὔτε νηοψίαι οὔτε εἰς τὴν Κωνσταντινούπολιν οὔτε εἰς τὸν Πόντον ὅπου πηγαίνουν οἱ Ἰταλοὶ καὶ βγάζουν τὰ πολεμοφόδια ἐφοδιάζοντες τὸν Κεμάλ.

§350Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον γνωρίζω, εἶναι ὅτι ὁμιλῶ περὶ τῶν Ἑλλήνων ἐχθρῶν τῆς Ἑλλάδος.

§351Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Νὰ σᾶς εἴπω: Ἐγὼ δὲν παραδέχομαι ὅτι ὑπάρχουσι ἐχθροὶ τῆς Ἑλλάδος. Ἐγὼ κατ’ ἀρχὴν τὸν θεωρῶ ἕκαστον πατριώτην, καὶ ποτὲ δὲν κατηγόρησα κανένα ὡς ἀντιπατριώτην. Πιθανὸν νὰ ὑπάρχουσιν ἀντιλήψεις διάφοροι, ἀλλ’ οὐδέποτε εἶναι δυνατὸν νὰ θέσω εἰς ἀμφιβολίαν τὸν πατριωτισμὸν οἱουδήποτε Ἕλληνος, διότι ὅπου ἐπῆγα τὸν πατριωτισμὸν τῶν Ἑλλήνων τὸν εἶδα, ἤκουσα δὲ καὶ Ἄγγλους καὶ Γάλλους καὶ Ἀμερικανοὺς νὰ θαυμάζουν τὸν πατριωτισμὸν τῶν Ἑλλήνων. Δι’ αὐτὸ δὲν νομίζω ὅτι ὑπάρχουσιν ἀντιπατριῶται.

§352Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἀλλὰ ἐγὼ δὲν ἠμπορῶ ὡς Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ λησμονήσω, ὅτι, καθ’ ἣν στιγμὴν ὡς ἀποτέλεσμα αἰσχρᾶς κερδοσκοπίας ἀνυψοῦτο ἡ τιμὴ τῆς λίρας, εἰς διάφορα γραφεῖα ἤνοιγον φιάλας καμπανίτου ἑορτάζοντες οἱ Ἕλληνες αὐτοὶ τὸ τοιοῦτον γεγονός, καὶ δὲν δύναμαι νὰ μὴ εἴπω ὅτι εἶνε κατάπτυστοι οἱ Ἕλληνες οὗτοι.

§353Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Ἐὰν ἔκαμνον τοιοῦτόν τι, νομίζω, ὅτι πιπτούσης τῆς τιμῆς τῆς δραχμῆς πίπτει καὶ ἡ τιμὴ τῆς Ἑλλάδος.

§354Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ὁ Ἑλληνικὸς δὲ λαὸς εἶχεν ἐννοήσῃ τόσον βαθέως τὸ νέον αὐτὸ δηλητήριον τῶν Ἑλλήνων ἐχθρῶν τῆς Ἑλλάδος, ὥστε, ἐνῷ ἄλλοτε ἔλεγεν, ὅτι ἀνέκτα τὴν κυριαρχίαν του, «ἔρχεται», οὕτω καὶ νῦν, ὅταν κατέπεσεν αὐτὸ τὸ παιγνίδι, ἐφώναζεν: «ἔπεσεν».

§355Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴπατε προηγουμένως ὅτι τὰ ξένα Κράτη ἔλαβον περιοριστικὰ μέτρα, διὰ νὰ μὴ φυγαδευθῇ ὁ χρυσὸς ἐκ τῆς χώρας των. Ἀπαντῶ: Γνωρίζετε ὅτι ἡμεῖς ἐφοδιάζομεν τὸν Μουσταφᾶ Κεμὰλ μὲ συνάλλαγμα; Διότι τοῦτο εἶναι πιστοποιημένον καὶ ἀπεδείχθη, ἀνεφέρθη δὲ καὶ εἰς τὴν συζήτησιν ἡ ὁποῖα ἐγένετο μεταξὺ εἰδημόνων εἰς τὸν ἐμπορικὸν σύλλογον.

§356Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, κύριε συνάδελφε, ὅτι ἡ λίρα ἡ τουρκικὴ ἐβαστάχθη χάρις εἰς τὴν δραχμὴν τὴν Ἑλληνικήν. Ὑπάρχουσι χίλιαι δύο περιπτώσεις, καθ’ ἃς δύναται τὸ κεφάλαιον νὰ διαρρέῃ χωρὶς νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ ἀντιληφθῇ τις. Π.χ. ἡ Ἁρμοστεία εἰς Κωνσταντινούπολιν ὅταν ἔχῃ ἀνάγκην νὰ κάμῃ πληρωμὰς τί κάμνει; Διὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης πωλεῖ δραχμὰς καὶ εὑρίσκει λίρας. Αὐτὰς τὰς λίρας τὰς χρειάζεται διὰ τὸν στρατὸν, διότι εἶναι πολλὰ μέρη, ὅπου δὲν εἶναι δυνατὴ ἡ χρησιμοποίησις τῆς δραχμῆς. Βεβαίως καὶ αὐτὸ εἶναι εἷς τρόπος ἐφοδιασμοῦ τοῦ Κεμάλ. Βεβαίως αὐτὸ εἶναι εἷς τρόπος ἐνισχύσεως τοῦ Κεμάλ, ἀλλὰ μοιραίως, δὲν πιστεύω νὰ γίνεται ἀπὸ σκοποῦ, διότι βεβαίως ὑπάρχει ἡ πεποίθησις εἰς ὅλους τοὺς Ἕλληνας εἰς τὴν Μικρὰν Ἀσίαν, καὶ τοῦτο τὸ γνωρίζω, διότι καὶ ἐγὼ ἐκεῖθεν κατάγομαι, ὅτι ἐὰν δὲν εἴχομεν τὸν Ἑλληνικὸν στρατὸν εἰς τὴν Ἀσίαν, βεβαίως ἡ λίρα θὰ ἦτο πολὺ περισσότερον ἐκπεσμένη ἢ ὅσον εἶναι σήμερον. Ἀλλὰ σᾶς λέγω εἶναι κεφάλαιον, δὲν δύνασθε νὰ τὸ συγκρατήσητε, δὲν βλέπει ἐχθρούς, δὲν βλέπει φίλους, βλέπει μόνον κέρδος.

§357ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Τὸ κεφάλαιον δὲν ἔχει πατρίδα.

§358Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Δὲν ἔχει πατρίδα, δὲν ἔχει ἐθνικότητα τὸ κεφάλαιον. Βλέπετε πολλοὺς κεφαλαιούχους, πολὺ πατριώτας, ἑτοίμους νὰ προσφέρωσι καὶ ἕν ἑκατομμύριον διὰ τὴν Πατρίδα, οἱ ὁποῖοι διὰ τῆς κινήσεως τοῦ κεφαλαίου των, χωρὶς νὰ θέλωσιν ἐνισχύουσι τὸν ἐχθρὸν. Δι’ αὐτὸ σᾶς λέγω, ὅτι διὰ τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα προτείνετε, δὲν θὰ ἐπιτύχητε ὅ,τι ζητεῖτε, ἡ δραχμή μας μᾶλλον θὰ πέσῃ, διότι θὰ περιφραχθῇ ἐκεῖ εἰς τὴν Τουρκίαν, δὲν θὰ ἔχῃ ἐλευθέραν δρᾶσιν, ὅπως σήμερον. Ἐνῷ ἐπιτρέπομεν τὴν κυκλοφορίαν τῆς δραχμῆς μας ἐν Σμύρνῃ καὶ τὴν ἐξάγομεν ἐκεῖ διὰ νὰ ἐνεργήσωμεν τὰς ἐκεῖ πληρωμάς, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπαγορεύσωμεν νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα; Πῶς εἶναι δυνατόν, ὅταν τις ἐπανέρχεται ἐκ Σμύρνης ἔχων μεθ’ ἑαυτοῦ 4.000 ἢ 5.000 δραχμῶν, τοῦ νομίσματος τοῦ τόπου, τὸ ὁποῖον ἐντεῦθεν ἐξῆλθε, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ τῷ ἀπαγορεύσωμεν νὰ ἐπαναφέρῃ τὸ χρῆμα τοῦτο εἰς τὸ ἐσωτερικὸν καὶ νὰ τὸν θέτωμεν εἰς τὴν διάθεσιν τῆς ἀστυνομίας καὶ νὰ τὸν καταδιώκομεν ποινικῶς;

§359Π. Ι. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Μοὶ ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν, κύριε Συνάδελφε; Ἀναφέρατε, ὅτι, ἄν τὰ ξένα κράτη διαρκοῦντος τοῦ πολέμου ἔλαβον αὐστηρὰ περιοριστικὰ μέτρα ἐλέγχου ἐπὶ τῆς ἐξαγωγῆς τοῦ συναλλάγματος, ἔπραξαν τοῦτο, ἵνα μὴ ἐφοδιάζωσι τοὺς ἐχθροὺς αὐτῶν. Γνωρίζετε, ὅτι ἡμεῖς ἐφοδιάζομεν τὸν Κεμὰλ μὲ συνάλλαγμα; Διὰ πρακτόρων του συνάζει τὸ ἑλληνικὸν χαρτονόμισμα εἰς τὰ ἐν Μικρᾷ Ἀσίᾳ παρ’ ἡμῶν κατειλημμένα μέρη. Οὗτοι ἐρχόμενοι ἐνταῦθα προμηθεύονται συνάλλαγμα εἰς διάθεσιν τοῦ Κεμάλ. Ἰδοὺ τὶ ἐλέχθη κατὰ τὴν συνέλευσιν τὴν γενομένην ἐν τῷ ἐμπορικῷ συλλόγῳ. «Ὁ κ. Γεωργιάδης παρατηρεῖ, ὅτι ἐκτὸς τῶν λεχθέντων συντρέχει καὶ ἄλλος σπουδαῖος λόγος, ὅπως τεθῇ τέρμα εἰς τὴν κατάστασιν ταύτην καὶ ἐπιβληθῇ ὁ ἔλεγχος συναλλάγματος. Βεβαιοῖ, ὅτι εἶναι τελείως πιστοποιημένον, ὅτι ἐκ τῶν ὑπὸ κατοχὴν μερῶν συνάζονται παρὰ πρακτόρων τοῦ Κεμὰλ αἱ δραχμαὶ καὶ εἰσαγόμεναι ἐν Ἑλλάδι διὰ τραπεζιτῶν καὶ ἄλλων Ἑλλήνων, μετατρέπονται εἰς συνάλλαγμα, οὕτω δὲ ἀσυναισθήτως ἡμεῖς οἱ Ἕλληνες παρέχομεν τὸ συνάλλαγμα εἰς τὸν Κεμάλ, δι’ οὗ οὗτος κατὰ μέρας διεξάγῃ τὸν πόλεμον ἐκεῖνον τῆς Ἑλλάδος.

§360Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Ἐγὼ σᾶς εἶπον, ὅτι αὐτό, τὸ ὁποῖον ζητεῖτε νὰ ἐμποδίσητε δὲν θὰ ἐμποδισθῇ. Δὲν εἶναι ὁ τρόπος αὐτὸς ἐκεῖνος, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐμποδίσητε μίαν τοιαύτην ἐκροὴν συναλλάγματος. Τὸ συνάλλαγμα θὰ ἐκρέῃ ἐξ Ἑλλάδος, ἀλλὰ δὲν θὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ εἰσρεύσῃ πλέον. Σᾶς εἶπον, ὅτι τὸ καλὸν νόμισμα διώχνει τὸ κακόν, καὶ θὰ θεωρηθῇ ἡ δραχμὴ κακὸν νόμισμα, ἐφ’ ὅσον δὲν κυκλοφορεῖ ἐλευθέρως. Δι’ αὐτὸ ἔκρινα καλὸν νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως καὶ τῆς Κυβερνήσεως, ἵνα συζητηθῇ εὐρύτατα τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, καὶ μὴ φέρῃ ἀλλοῖα ἀποτελέσματα, ἀπὸ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐπιδιώκομεν. Θὰ ἤθελον νὰ γίνῃ τὸ κονσόρτσιουμ, θὰ ἤθελον νὰ ἐπιτραπῇ εἰς αὐτὸ νὰ παρακολουθῇ τὴν πραγματικὴν τιμὴν τῆς δραχμῆς καὶ ἐπὶ τῆς πραγματικῆς τιμῆς αὐτῆς τῆς δραχμῆς, ἡ ὁποία θὰ εἶναι καὶ τὸ ὅριον τῆς ἐκτιμήσεως πρὸς τὸ νόμισμά μας, τῆς ὑπὸ τοῦ ἐξωτερικοῦ διδομένης, νὰ ἀγοράζῃ καὶ πωλῇ συνάλλαγμα, καὶ νὰ πωλῇ ὄχι μὲ τὸ κέρδος, τὸ ὁποῖον ἔχει σήμερον, ἀλλὰ νὰ ὁρισθῇ ἕν 1, 2% ἀνάλογον ἐκείνου εἰς τὸ ὁποῖον θὰ ἀγοράζῃ. Αὐτὸ πρέπει νὰ ἐπιδιωχθῇ καὶ νὰ μὴ ἐπιτραπῇ νὰ πωλεῖται συνάλλαγμα ἐπὶ προθεσμίᾳ καὶ νὰ τιμωρῶνται αἱ τράπεζαι, αἱ ὁποῖαι θὰ ἔπραττον τοιοῦτον ἔργον. Ἐφ’ ὅσον δὲ τὸ κονσόρτσιουμ αὐτὸ ἤθελεν ἀποκτήσει περισσότερον κέρδος νὰ ὁρισθῇ πόσον θ’ ἀπομένῃ εἰς τὰς τραπέζας καὶ τὸ ὑπόλοιπον νὰ λαμβάνῃ τὸ Κράτος. Διότι σήμερον βλέπετε, ὅτι εἰς ὅλας τὰς τραπέζας μεταχειρίζονται τὸν πολίτην μὲ μίαν αὐθαιρεσίαν, ἡ ὁποία δὲν ὑπάρχει ἀλλαχοῦ. Δέχονται καταθέσεις κεφαλαίων εἰς τὰ ὁποῖα δίδουν τόκον 2½ ἢ 3% καὶ δανείζουν μὲ 7 καὶ 8 τοῖς ἑκατόν, ἐνῷ ἀλλαχοῦ παρέχουν τόκον καταθέσεων 3% παρέχουν δάνεια πρὸς 5%. Τὸ χρῆμα, τὸ ὁποῖον διαχειρίζονται δὲν εἶναι ἰδικόν των, διατὶ νὰ μὴ δίδουν ἀνάλογον τόκον μὲ τὸ placement, τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται εἰς τὰ ταμεῖα των.

§361Α. ΜΑΤΕΣΙΣ. Ἐπιτρέπετε μίαν ἐρώτησιν, κ. πληρεξούσιε;

§362Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Μάλιστα.

§363Α. ΜΑΤΕΣΙΣ. Ἐὰν ἐνόησα καλῶς, ζητεῖτε νὰ περιορίσητε τὰς ἐντὸς τῆς ἡμέρας διακυμάνσεις τοῦ συναλλάγματος.

§364Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Ἀκριβῶς.

§365Α. ΜΑΤΕΣΙΣ. Κατὰ ποῖον τρόπον, διά τίνος μεθόδου προτείνετε νὰ γίνῃ αὐτό;

§366Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Ἡ μέθοδος εἶναι ἡ ἑξῆς. Ποία εἶναι ἡ τιμὴ τῆς λίρας εἰς τὸ χρηματιστήριον τοῦ Λονδίνου; 52 δραχμὰς π.χ. Θὰ ἀγοράζουν 51, δὲν θὰ ἀγοράζουν 45 καὶ θὰ πωλοῦν 60. Αἱ διακυμάνσεις ἐντὸς τῆς ἡμέρας εἰς τὰς Τραπέζας εἶνε φοβεραί, π.χ. ἔχετε σεῖς μίαν κατάθεσιν ἐν Ἀγγλίᾳ 1000 λιρῶν εἰς τὰς χεῖρας τῆς Α Τραπέζης καὶ λέγετε, αὐτὰς τὰς 1000 λίρας θέλω νὰ τὰς λάβω εἰς δραχμὰς καὶ σᾶς δίδει 50.000 δραχμάς· πηγαίνετε εἰς τὸ ἄλλο guichet καὶ λέγετε πωλῶ 50000 δραχμάς, πόσον ἔχει ἡ λίρα; 54 δραχμάς. Ἐκεῖ τὰς ἐπώλησα, ἐδῶ τὰς ἠγόρασα.

§367Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐκεῖ ἀναμφισβητήτως ἐμφαίνεται ἐν ὅλῃ τῇ εἰδεχθείᾳ αὑτῆς ἡ αἰσχροκέρδεια. Αὐτὸ εἶναι ἀναμφισβήτητον, εἶπον δὲ προχθὲς εἰς τὴν Συνέλευσιν, ὅτε εἶχον τὴν τιμὴν νὰ εἰσηγηθῶ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἀπὸ τοῦ βήματος, ἐκεῖ, ὅτι εἰς μίαν Τράπεζαν εὗρον τὴν αὐτὴν πρωΐαν ἀγορὰν φράγκου 131, πώλησιν 163.

§368Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Αὐτὸ ἀκριβῶς πρέπει νὰ ἐπιδιωχθῇ. Μόνον αὐτὴ ἡ αἰσχροκέρδεια ὅταν κατασταλῇ δι’ ἑνὸς νομοθετικοῦ μέτρου καταλλήλου τέλος πάντων, βεβαίως αἱ διακυμάνσεις τῆς τιμῆς τῆς δραχμῆς δὲν θὰ λαμβάνωσιν αὐτὰς τὰς διαστάσεις καὶ βεβαίως τότε οἱ ἁπλοϊκοὶ δὲν θὰ παρασύρωνται, διότι ἕνας ἁπλοϊκὸς πηγαίνει καὶ ἀγοράζει 1000 Ἀγγλικὰς λίρας. 1000 Ἀγγλικαὶ λίραι κάμνουν 60.000 δραχ. Πῶς θὰ ἀγοράσῃ αὐτάς;

§369Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Αὐτὸ ὅταν ἀπαγορευθῇ, ἡ διακύμανσις συναλλάγματος θὰ λείψῃ.

§370Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Βεβαίως καὶ αὐτὸ τὸ προβλέπετε, ἀλλὰ λέγω, ἀφ’ οὗ τὸ προβλέπετε αὐτό, καὶ μέχρις αὐτοῦ ἐὰν σταθῆτε, μοὶ φαίνεται ὅτι δὲν θὰ φέρετε τὸ ποθούμενον ἀποτέλεσμα. Ἄλλως σᾶς εἶπον καὶ ἐπαναλαμβάνω ὅτι πολὺ φοβοῦμαι ὅτι θὰ καταλήξητε εἰς ἀντίθετα ἀποτελέσματα. Εὔχομαι νὰ διαψευσθῶ.

§371ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λ. Τσουκαλᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§372Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, τὸ συνάλλαγμα ἀποτελεῖ τὴν βάσιν τῆς κανονικῆς συναλλαγῆς καὶ ὑπάρξεως πάσης χώρας.

§373Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Κύριε συνάδελφε, μοὶ ἐπιτρέπετε;

§374Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Εὐχαρίστως.

§375Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Διὰ τοῦ γραφείου τῆς Βουλῆς ἔχετε ὑποβάλλει, κ. συνάδελφε, σημείωμα διὰ τοῦ ὁποίου ζητεῖτε τὴν κατάθεσιν μερικῶν ἐγγράφων. Ἀτυχῶς δὲν εἶμαι ἀκόμη εἰς θέσιν νὰ καταθέσω τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ζητεῖτε, διότι πρόκειται περὶ κολοσσιαίας ἐργασίας, παρ’ ὅλον δὲ τὸν ἐπιδειχθέντα ζῆλον τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ προσκομισθῶσι τὰ ἔγγραφα μέχρι σήμερον. Διὰ τοῦτο θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὲ συγχωρήσητε προκειμένου περὶ πράγματος μὴ ἐξαρτωμένου ἐκ τῆς θελήσεώς μου.

§376Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Εὐχαρίστως, κύριε Ὑπουργέ. Ἐπεθύμουν μόνον νὰ σᾶς παρακαλέσω ἄν εἶναι δυνατὸν μερικὰ ἐξ αὐτῶν τῶν ἐγγράφων, ἰδίως τὰ ἀφορῶντα τὸ ἀπόθεμα, νὰ μᾶς καταθέσητε, ὑπὸ τὴν αἵρεσιν βεβαίως ὅτι θὰ σᾶς τὰ ἐπιστρέψωμεν.

§377Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Εἶμαι εὐτυχὴς ὅτι μοὶ ἀπευθύνετε τοιαύτην αἴτησιν. Φρονῶ ὅτι τὰ ἔγγραφα τὰ ὁποῖα ζητεῖτε ἀνήκουσιν εἰς τὴν δημοσιότητα καὶ ὅτι δύναται ἐλευθέρως πᾶς τις νὰ λάβῃ γνῶσιν αὐτῶν. Τοῦτο ἐθεώρησα τοσούτῳ μᾶλλον ἐπάναγκες νὰ τονίσω, καθόσον εὑρέθην πρὸς ἑνὸς «οὐλτιμάτουμ» τῶν Τραπεζῶν, αἱ ὁποῖαι ἐτόλμησαν, καὶ τονίζω τὴν λέξιν, ἐτόλμησαν, λησμονοῦσαι ὅλας τὰς ἀηδίας εἰς τὰς ὁποίας καταφεύγουσι, ν’ ἀπευθύνωσιν εἰς τὴν προϊσταμένην αὐτῶν ἀρχήν, τὸ Ὑπουργεῖον, ἔγγραφον ἐξ οὗ προκύπτει ὅτι ἀποκρύπτουσι τὰς ἐργασίας αὐτῶν. Καὶ ἐρωτῶ· ὁποῖον τὸ συμφέρον τῆς ἀποκρύψεως τῶν ἐργασιῶν αὐτῶν καθ’ ἣν στιγμὴν ὑπάρχει νόμος, ὁ ὁποῖος ὑποχρεοῖ αὐτὰς εἰς δημοσίευσιν τοῦ ἰσολογισμοῦ των, ὁ ὁποῖος πρέπει νὰ εἶναι τὸ κάτοπτρον τῶν ἐργασιῶν αὐτῶν; Ἀλλὰ τὴν ἀπάντησιν δὲν ἠθέλησα νὰ τὴν δώσω καθ’ ὅ εἶχον δικαίωμα, ἴσως καὶ ὑποχρέωσιν, πρὸς τὰς Τραπέζας δι’ ἐγγράφου μου. Ἤθελον νὰ τὴν περιβάλω διὰ τοῦ κύρους τῆς Συντακτικῆς Συνελεύσεως καὶ νὰ δώσω τὴν ἀπάντησιν ταύτην ἐν τῇ Αἰθούσῃ ταύτῃ καὶ εἶμαι εὐτυχής, ἐπαναλαμβάνω, διότι μοὶ δίδετε τὴν εὐκαιρίαν ν’ ἀπευθύνω εἰς αὐτὰς τὴν ἀπάντησιν ταύτην.

§378ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ποῖαι εἶναι αἱ Τράπεζαι αὐταί, κύριε Ὑπουργέ;

§379Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Εἶναι αἱ ἕνδεκα Τράπεζαι αἱ ἰδιωτικαί, αἱ ἀνώνυμοι Ἑταιρεῖαι, αἱ λειτουργοῦσαι ἐν Ἑλλάδι, αἱ ὁποῖαι μοὶ ἀπηύθυναν αὐτὸ τὸ ἔγγραφον, καθ’ ἣν στιγμήν, καὶ εἶναι καθῆκόν μου νὰ εἴπω τοῦτο, οἱ ἰσολογισμοί τοὺς ὁποίους δημοσιεύουσι, καὶ εἰς τοὺς Νόμους τοὺς γραπτοὺς ἀντίκεινται, καὶ ἀτυχῶς καὶ εἰς τοὺς ἠθικοὺς Νόμους τοὺς ἀγράφους, διότι διὰ τῶν ἰσολογισμῶν αὐτῶν ἕν καὶ μόνον ἐπιδιώκουσι, πῶς νὰ καταστρατηγήσωσι τὸν Νόμον, πῶς ν’ ἀποκρύψωσι τὴν ἀλήθειαν, πῶς νὰ περιβάλλωσι διὰ μιᾶς ὁμίχλης τὰς πράξεις αὐτῶν, ὥστε νὰ μὴ δύναται πᾶς ὀφθαλμὸς νὰ διαβλέπῃ τὰ λαμβάνοντα χώραν ὄπισθεν τῶν θυρίδων.

§380Ε. ΧΑΤΖΙΔΑΚΗΣ. Δὲν ὑπάρχει Νόμος περὶ Ἀνωνύμων Ἑταιρειῶν;

§381Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Μοὶ λέγουσιν ὅτι πρόκειται περὶ καταστάσεως φύσεως ἀπολύτως ἐμπιστευτικῆς. Πῶς εἶναι φύσεως ἀπολύτως ἐμπιστευτικῆς; Ἔχω τὴν πεποίθησιν βαθέως ἐρριζωμένην, ὅτι τὰ ἔργα τῶν Τραπεζῶν, αἱ ὁποῖαι διαχειρίζονται περιουσίας τῆς Κοινωνίας, δικαιοῦται πᾶς πολίτης νὰ γνωρίζῃ καὶ ὅτι καὶ ὁ τελευταῖος τοῦ Παλαιοῦ Στρατῶνος κατάδικος ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐλέγχῃ τὰς πράξεις αὐτῶν, εἶναι δὲ πολὺ πεπλανημένοι οἱ Τραπεζῖται αὐτοί, ἐὰν νομίζωσιν ὅτι εἶναι διατεθειμένος ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ τοῖς συγχωρήσῃ τοιαῦτα ὄντως θλιβερὰ ὀλισθήματα.

§382Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Εἶμαι εὐτυχής, κύριοι πληρεξούσιοι, διότι ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Ὑπουργὸς μὲ προέλαβεν. Ἀκριβῶς ἐπιθύμουν νὰ ὑποβάλω μίαν ἐρώτησιν εἰς τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐὰν ποτὲ ἔλαβε τοὺς ἰσολογισμοὺς τῶν τραπεζῶν καὶ ἐὰν ἐνόησέν τι ἐκ τῶν ἰσολογισμῶν, διότι συντάσσονται ἰσολογισμοί, οἱ ὁποῖοι ὡς πολὺ ὀρθῶς εἶπεν, φύρδην μίγδην ἀνακατεύουν ὅλα τὰ κονδύλια καὶ παρουσιάζουν δῆθεν πρὸς ἔλεγχον τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Οἰκονομίας αἱ Τράπεζαι ἰσολογισμόν, ὁ ὁποῖος εἰς οὐδὲν ἄλλο χρησιμεύει παρὰ νὰ συγκαλύπτῃ τὰ ἐγκλήματα τὰ τιμωρούμενα κατὰ τὴν γνώμην μου καὶ ποινικῶς, διότι ἐνῷ ὑπάρχει νόμος περὶ αἰσχροκερδείας, ὁ ὁποῖος τιμωρεῖ πάντα, ὅστις ἤθελε φωραθῇ τοκογλύφος, ὁριζομένου δὲ ὑπὸ τοῦ νόμου τοῦ τόκου εἰς 9%, προκειμένου περὶ Τραπεζῶν, αὗται διὰ τῶν συγκεχυμένων αὐτῶν ἰσολογισμῶν καλύπτουσι κολασσιαῖα κέρδη, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀληθῶς ἀπίστευτον νὰ ἀναζητήσῃ κανεὶς εἰς οἱανδήποτε ἐπιχείρησιν.

§383Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Παρακαλῶ κ. συνάδελφε. Ἀκριβῶς διότι κατέφυγον εἰς ὑπολογισμὸν ὡμίλησα δικαίως, μεθ’ ἧς ὡμίλησα πικρίας, διότι ἐπὶ παραδείγματι ἔχω εἰς χεῖράς μου τὸν ἰσολογισμὸν μιᾶς τῶν Τραπεζῶν καὶ ἀνέγνωσα καὶ ἀναγινώσκω εἰς τὸν Ἰσολογισμὸν αὐτὸν τὰ ἑξῆς (ἀναγινώσκει) «Ἐνεργητικόν. Ταμεῖον εἰς Τράπεζα 500.000». Τὶ θὰ εἰπῇ αὐτό Ταμεῖον καὶ Τράπεζα; Πληροῖ αὐτὸ τὴν ἀξίωσιν τοῦ νόμου τοῦ νὰ φαίνωνται ἐκ τοῦ ἰσολογισμοῦ αἱ πράξεις τῆς Τραπέζης; Ἠρώτησα εἰδικούς, διότι ὁμολογῶ ὅτι δὲν εἶμαι εἰδικός, δυνατὸν νὰ πλανῶμαι, καὶ βλέπω ἀπορίαν πανταχόθεν. Προβαίνω καὶ ἀναγινώσκω «Δημόσιον καὶ Σύμμαχοι Κυβερνήσεις 37.393.789». Τὶ εἶναι αὐτά, ἐρωτῶ καὶ πάλιν τοὺς εἰδικούς, ἀλλὰ σηκώνουν τοὺς ὤμους καὶ εὑρίσκονται εἰς ἀδυναμίαν νὰ μοὶ ἀπαντήσωσιν. Προβαίνω περαιτέρω. «Τράπεζαι καὶ Τραπεζῖται Ἐξωτερικοῦ καὶ Ἐπαρχιῶν, πρὸς εἴσπραξιν 11.300.000». Ἐρωτῶ τὶ εἶνε αὐτά, εἶναι συνάλλαγμα αὐτό; Δὲν ἠξεύρουν. Αὐτὸς εἶναι ὁ τρόπος, μὲ τὸν ὁποῖον συντάσσονται οἱ ἰσολογισμοὶ τῶν Τραπεζῶν τῶν ἑδρευουσῶν ἐν Ἑλλάδι. Καὶ ὑπόσχομαι τοῦτο, ὅτι εὐθὺς ὡς δυνηθῶ, ἐὰν ἡ Συνέλευσις θελήσῃ νὰ μὲ ἐνισχύσῃ εἰς τὸ ἔργον τοῦτο, θὰ ζητήσω νὰ ληφθῇ μέτρον ὅπως τοῦ λοιποῦ οἱ ἰσολογισμοὶ συντάσσονται κατὰ τὸ πρότυπον, τὸ ὁποῖον θὰ ὑποδείξῃ εἰς τὰς Τραπέζας τὸ Ὑπουργεῖον.

§384Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν ἔχετε τὸ προσωπικὸν τὸ κατάλληλον ἵνα ὀργανώσετε αὐτό, τὸ ὁποῖον λέγετε.

§385Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐὰν αὐτό, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. πληρεξούσιος, ἀποτελῇ μομφὴν πρὸς ἐμέ εἶμαι ἕτοιμος νὰ ἀπαντήσω. Ἐὰν ἀποτελῇ σύστασιν τότε θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ παρατηρήσω μόνον ὅτι τὸ ἔργον τοῦ σχηματισμοῦ καταλλήλου προσωπικοῦ τὸ ἤρχισα ἤδη καὶ ἐντὸς ὀλίγου θὰ τὸ ἀποπερατώσω καὶ ὅτι οἱ ὑπάλληλοι τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας θὰ ἵστανται εἰς τὸ ὕψος τῆς θέσεώς των, ὥστε νὰ μὴ δύνανται, νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε μίαν λαϊκὴν ἔκφρασιν, νὰ «τσιλιπουρδίζουν» οἱ διάφοροι διευθυνταὶ τῶν Τραπεζῶν.

§386Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὁ νόμος περὶ ἀνωνύμων Ἑταιρειῶν καὶ ὁ ὀργανισμὸς τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καθιστᾷ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἁπλῶς κηδεμονικὸν ἐπὶ τῶν ἀνωνύμων ἑταιρειῶν. Τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας εἶναι ὁ φυσικὸς προστάτης καὶ τῶν Τραπεζῶν καὶ τῶν συμφερόντων τοῦ κόσμου ἀπέναντι τῶν Τραπεζῶν. Δὲν εἶναι ὅμως διαχειριστὴς οὔτε διοικητὴς τῶν Τραπεζῶν, ὥστε νὰ τοὺς δίδῃ καὶ τύπους ἰσολογισμῶν. Ὁ νόμος ὁρίζει μὲ ποῖα στοιχεῖα καταρτίζῃ τὸν ἰσολογισμὸν καὶ ποίας διατυπώσεις εἶνε ὑποχρεωμέναι αἱ Τράπεζαι νὰ τηρῶσι. Ἀπόκειται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον νὰ ἐλέγξῃ τὰς Τραπέζας κατὰ πόσον τηρῶσι τὸν νόμον. Εἶπον δὲ πρὸς ὑμᾶς ὅτι ὀφείλετε, ὅταν θέλητε νὰ ἐπέμβητε περισσότερον εἰς τὰς Τραπέζας, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἐγὼ ἀπεύχομαι, ὀφείλετε νὰ ὀργανώσετε τὸ Ὑπουργεῖον σας καταλλήλως. Δὲν θέλω νὰ σᾶς ἐλέγξω διὰ τὸ προσωπικὸν τοῦ Ὑπουργείου, ἀλλὰ θέλω νὰ ὑποδείξω ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον, τὸ ὁποῖον θέλει νὰ ἐπιληφθῇ τοιούτου ἔργου τοσοῦτον πολυσχειδοῦς, καὶ τοσοῦτον λεπτοῦ, θίγοντος τὰ ἰδιωτικὰ συμφέροντα, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιλαμβάνεται τοιούτων ἔργων ἄνευ συγκροτήσεως ὁλοκλήρου συμβουλίου καὶ συνεργείου εἰδικῶν προσώπων. Δὲν εἶναι δυνατὸν οἱοσδήποτε ὑπάλληλος, ἔστω καὶ καλῶς κατηρτισμένος, ἐφόσον ἔχει μόνον τὴν διοικητικὴν μόρφωσιν, νὰ ἐπιληφθῇ τοιούτου ἔργου, εἰς τὸ ὁποῖον εἶναι ἀκατάλληλος. Κ’ ἐνθυμεῖσθε τὸ πάθημα τῶν ὑπαλλήλων σας εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, διότι οἱ ὑπάλληλοι οὗτοι εἶναι ἄπειροι εἰς τοιούτου εἴδους ἐργασίας οὐχὶ ἐκ πταίσματός των ἀλλ’ ἐκ τῆς φύσεως τῆς μορφώσεώς των. Ἑπομένως θὰ εὑρεθῆτε εἰς τὴν ἀνάγκην διὰ νὰ προβῆτε π. χ. εἰς τὸν ἔλεγχον τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης νὰ λάβητε τὰς ὁδηγίας τῆς ἰδίας καὶ δὲν θὰ κάμετε τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ γίνετε καταγέλαστοι. Τοῦτο λέγω χωρὶς νὰ θίξω ἄτομα, τῶν ὁποίων ἀναγνωρίζω τὴν διοικητικὴν μόρφωσιν, ἀλλὰ οἱ ὁποῖοι στεροῦνται τῆς πείρας καὶ τῶν φώτων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα χρειάζονται εἰς τοιούτου εἴδους ἐργασίας. Τοιοῦτοι δὲ ὑπάλληλοι δύνανται νὰ γίνωσι θύματα καὶ τῆς ἀγνοίας αὐτῶν καὶ νὰ θυσιάσωσι καὶ τὰ κοινωνικὰ συμφέροντα. Ταῦτα ἤθελον νὰ συστήσω πρὸς ὑμᾶς καὶ οὐχὶ νὰ στραφῶ εἰς ἔλεγχον τοῦ προσωπικοῦ σας, διὰ τὸ τὸ ὁποῖον νομίζω ὅτι δὲν ἔχω κανένα λόγον. Ἠθέλησα μόνον νὰ καταστήσω τὴν προσοχὴν ὑμῶν ἐναργεστέραν διὰ τὴν ὀργάνωσιν τῆς ὑπηρεσίας σας, διότι ἀκριβῶς τὸ ἔργον ὑμῶν ὡς Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὡς καὶ τὸ ἔργον παντὸς Ὑπουργοῦ εἶναι τοῦτο, ἡ ὀργάνωσις τοῦ ἐλέγχου, ἡ τακτοποίησις τῆς ὑπηρεσίας πρὸς ἐνάσκησιν τοῦ ἐλέγχου καὶ οὐχὶ ἡ κατηγορία ἡ δημοσία ἐναντίον ὅλων τῶν Τραπεζιτικῶν ἱδρυμάτων τῆς χώρας, πλὴν τῆς Ἐθνικῆς ἐπὶ δολοπλοκίᾳ τῶν ἰδιωτικῶν συμφερόντων. Τοῦτο δὲν θὰ ἔπραττον ἐγὼ εἰς τὴν θέσιν ὑμῶν χωρὶς νὰ ἔχω τὰς ἀποδείξεις καὶ τὰ μέσα τοῦ κολασμοῦ, διότι ἄλλως κλονίζω τὴν δημοσίαν πίστιν καὶ τὰ ἰδιωτικὰ συμφέροντα.

§387Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Οὐδόλως θίγεται διὰ τοῦ ἐλέγχου ἡ πίστις τῶν πιστωτικῶν ἱδρυμάτων τῆς χώρας, ἀλλ’ ἀπεναντίας ἐμπεδοῦται περισσότερον αὕτη.

§388Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἐξετάζοντες κύριοι, τὰ κέρδη τῶν διαφόρων Τραπεζῶν ἀνευρίσκομεν αὐτὰ ὑπεράγαν κερδοσκοπικά, εἴς τινας φθάνοντα τὰ 1000 ἐπὶ τοῖς ἑκατόν, ἐνῷ κατὰ τὸν περὶ τοκογλυφίας νόμον κέρδος πλέον τῶν 9% ὑπάγεται ποινικὴν δίωξιν. Τὰ τῶν Τραπεζῶν ἀφίνονται ἄνευ ἐλέγχου. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ τῆς συγγραφῆς τῶν ἰσολογισμῶν ἔχω νὰ παρατηρήσω ὅτι αἱ Τράπεζαι δημοσιεύουσιν ἰσολογισμοὺς συγκεχυμένους, ἐκ τῶν ὁποίων οὐδεὶς οὐδὲν δύναται νὰ ἐννοήσῃ, πράττουσι δὲ τοῦτο ὅπως καλύπτωσι τὰς ἐκ τοῦ συναλλάγματος κερδοσκοπίας εἰς βάρος τοῦ αἵματος τοῦ πενομένου λαοῦ καὶ θεωρῶ ἐπιβαλλομένην τὴν ψήφισιν αὐστηροτάτου νόμου περιορίζοντος τὴν αἰσχροκέρδειαν ταύτην. Λαμβάνοντες ὑπ’ ὄψιν κύριοι, τὴν τελευταίαν ὑπερτίμησιν τοῦ συναλλάγματος καὶ τὰ προμνησθέντα κακὰ δὲν δυνάμεθα εἰμὴ νὰ συμπεράνωμεν ὅτι δέον νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν τὰ ὑπομνήματα τοῦ Ἐμπορικοῦ συλλόγου καὶ τοῦ Ἐμπορικοῦ ἐπιμελητηρίου, ἅτινα ἔχουσιν ἐπ’ αὐτοῦ τὴν πρώτην λέξιν καὶ ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἄν ἔλαβε ταῦτα ὑπ’ ὄψιν καὶ ἄν προτίθεται νὰ προβῇ εἰς τροπολογίαν.

§389Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Μάλιστα καὶ θὰ προβῶ εἰς τροπολογίας.

§390Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Τότε ἀναβάλλω τὴν συνέχισιν τῆς ἀγορεύσεώς μου διὰ τὴν βʹ ἀνάγνωσιν, ὅτε θὰ προσκομισθῶσιν αἱ τροπολογίαι ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§391ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀργυρόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§392Π. Ι. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κατεφέρθημεν, κύριοι, ἀρκούντως τελευταίως ὡς καὶ κατὰ τὴν σημερινὴν συνεδρίασιν κατὰ τῶν κερδοσκόπων πολιτῶν καὶ κερδοσκόπων Τραπεζῶν διὰ τὴν ὕψωσιν τοῦ συναλλάγματος ὡς ἐὰν τὸ πολίτευμα εἶχεν ἀναθέσει εἰς τοὺς κερδοσκόπους νὰ ἐπαγρυπνῶσι καὶ νὰ περιφρουρῶσι τὰ συμφέροντα τῆς Κοινωνίας καὶ τοῦ Κράτους. Τὴν φροντίδα ταύτην τὸ πολίτευμα ἀνέθεικεν ὑπευθύνως εἰς αὐτὸ τοῦτο τὸ Κράτος. Διότι θεωροῦμεν ὅτι τὸ Κράτος εἶναι ὁ ἠθικὸς αὐτουργὸς τῆς ἐκ τοῦ συναλλάγματος διεξαχθείσης κερδοσκοπίας. Ἡ θεωρία τῆς ἐλευθερίας τοῦ συναλλάγματος εἶναι ἀναμφισβητήτως θεωρία ἠθικὴ δικαία καὶ ὀρθή, εἰς ἀπολύτως ὁμαλὰς περιστάσεις, ἀλλ’ ἀποβαίνει φιλοσοφικὴ θεωρία, ἀντίθετος πρὸς τὴν πραγματικότητα ἀντίθετος πρὸς τὰ συμφέροντα μιᾶς χώρας ὅταν αὕτη διατελῇ ὑφ’ ἅς συνθήκας διατελεῖ ἡ ἡμετέρα χώρα. Ἀπὸ τῆς ἀνόδου τῆς μερίδος ἡμῶν εἰς τὴν ἀρχὴν ἤρθησαν οἱ περιορισμοὶ καὶ ἐκράτησεν ἡ ἐλευθέρα εἰσαγωγὴ παντὸς εἴδους ἐμπορεύματος καὶ ἰδίως ἐμπορευμάτων πολυτελείας, εἴδομεν δὲ κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος καὶ κατὰ τὸ διάστημα τῶν μηνῶν αὐτῶν ὅτι ἡ εἰσαγωγὴ τῶν τοιούτου εἴδους ἐμπορευμάτων ἦτο μεγίστη. Ἀφ’ ἑτέρου ἐκράτησε τὸ ἀνεξέλεγκτον τῆς χρησιμοποιήσεως τοῦ πηγάζοντος συναλλάγματος ἐκ τῆς ἐξαγωγῆς ἐμπορευμάτων, ἡ μὴ ῥύθμισις τῆς εἰσαγωγῆς τοῦ συναλλάγματος τῶν μεταναστῶν καὶ τῆς ναυτιλίας ὥστε νὰ εἰσάγεται νέον ὑγιὲς νόμισμα, ὅπως συνέβη ἐν Ἰταλίᾳ ὅπου τοιοῦτον μέτρον ἐλήφθη διὰ τὴν εἰσαγωγὴν ἰδίως ἐξ Ἀμερικῆς τοῦ χρήματος τοῦ μεταναστευτικοῦ, καὶ τέταρτον ἡ μὴ ἐλευθέρα ἐξαγωγὴ παντὸς προϊόντος καὶ ἐμπορεύματος. Ἀφ’ ἑτέρου ηὐξήθησαν αἱ δαπάναι τοῦ Κράτους καὶ συνεπῶς ηὔξησεν ἡ ἐκ τούτου ἐξαγωγὴ συναλλάγματος ἐνῷ ἡ ἐσωτερικὴ παραγωγὴ τῆς χώρας ἠλαττώθη, καὶ ἐκ τῆς μὴ κατ’ ἀνάγκην ἐντατικῆς καλλιεργείας ἡ ὁποία εἶχε γίνῃ κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη τοῦ πολέμου ἐμειώθη καὶ λόγῳ τῆς γεωργικῆς πολιτικῆς τῆς ἀπαλλοτριώσεως τῶν κτημάτων, ἡ ὁποία συνετέλεσε ὥστε νὰ μὴ καλλιεργήσῃ κανεὶς τὰ κτήματα. Καὶ διερωτῶμαι: Μήπως οἱ Κυβερνήσεις ἐπρόκειτο νὰ ἐγκαταλήψωσι τὸν ἀγῶνα ἐν Μικρᾷ Ἀσίᾳ; Μήπως ἐπρόκειτο νὰ κλείσωμεν τὰς ἀγορὰς ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ διὰ τὰς ἀνάγκας τῶν στρατῶν; Μήπως ἐπρόκειτο νὰ ἀπολύσωμεν πάσας τὰς ἡλικίας τῶν ἐφέδρων καὶ νὰ περιορίσωμεν τὸν στρατὸν εἰς τὸ ἐλάχιστον; Μήπως ἐπρόκειτο νὰ παύσωμεν τὰς διὰ τὸν στρατὸν ἀγορὰς παντὸς εἴδους ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ; Μήπως ἐπρόκειτο νὰ παύσωμεν τρώγοντες ἄρτον καὶ συνεπῶς ν’ ἀγοράζωμεν καὶ μετακομίζωμεν τὸν σῖτον ἐξ Ἀμερικῆς; Πολλοῦ γε καὶ δεῖ. Ἐπρόκειτο ἀντιθέτως νὰ αὐξήσωμεν τὰς δαπάνας, νὰ αὐξήσωμεν τὰς ἀγορὰς ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ λόγῳ τῶν ἀναγκῶν τοῦ στρατοῦ ἡμῶν καὶ τοῦτο, καθ’ ὅν χρόνον τὰ ἀποθέματα τὰ ἐκ τοῦ νόμου ΓΜΒʹ ἦσαν ἐξηντλημένα ὡς εἶναι γνωστὸν καὶ εὑρισκόμεθα εἰς τὴν ἀνάγκην ν’ ἀγοράσωμεν συνάλλαγμα καὶ ἦσαν ἐξηντλημένα ἐξ ἀσυγνώστου σφάλματος τῆς προεκλογικῆς Κυβερνήσεως ἡ ὁποία ἐξήντλησε τὴν πηγὴν αὐτήν, ἀντὶ νὰ ἀγοράζῃ συνάλλαγμα τὴν ἐξήντλησε διὰ νὰ κρατῇ τὴν δραχμὴν τεχνικῶς ὑψηλὰ ἵνα ἀποδείξῃ τὴν οἰκονομικὴν εὐρωστίαν τῆς χώρας ἔχουσα ὑπ’ ὄψιν νὰ ἀποτύχῃ δι’ αὐτοῦ ἐξωτερικὸν μέγα δάνειον. Ἀλλ’ ἀναμφισβητήτως ἐπρόκειτο περὶ μιᾶς ἐν μέρει ψευδοῦς καταστάσεως, αἱ δὲ ψευδεῖς αὐταὶ καταστάσεις δὲν εἶναι μακρᾶς διαρκείας. Ἐπρόκειτο δὲ ἐν γένει ν’ αὐξήσωμεν καὶ τὰς δαπάνας τοῦ Κράτους, ἐκ τῆς ἠθικῆς καὶ ἐθνικῆς ὑποχρεώσεως ἥν εἴχομεν τὸ μὲν νὰ ἐντείνωμεν τὴν στρατιωτικὴν ἡμῶν προσπάθειαν τὸ δὲ νὰ ἐπαναφέρωμεν τὰς χιλιάδας τῶν ἀξιωματικῶν καὶ πολιτικῶν ὑπαλλήλων, τοὺς ὁποίους τὸ ἐκπεσὸν καθεστὼς εἶχε ρίψῃ ὡς ἀχρήστους εἰς τοὺς δρόμους. Ἐπὶ πλέον ἐπηκολούθησεν ὡς γνωστὸν ἡ διακοίνωσις περὶ οἰκονομικοῦ ἀποκλεισμοῦ καὶ συνεπῶς ἡ μὴ παρ’ ἡμῶν διάθεσις τῶν εἰς πίστωσίν μας ὑπολειπομένων ποσῶν ἐκ τῶν δανείων τῶν εὑρισκομένων ἐν Ἀμερικῇ καὶ Ἀγγλίᾳ. Καὶ πάντες ἡμεῖς, οἱ μὴ παθολογικῶς αἰσιοδοξοῦντες, γνωρίζομεν περὶ τίνος ἐπρόκειτο καὶ τὶ τοῦτο ἐσήμαινεν διὰ τὴν οἰκονομικὴν ζωὴν τῆς χώρας μας. Ἐν τέλει ἦλθε πρὸ ἡμῶν ἡ σύμβασις τοῦ δανείου μετὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἤ μᾶλλον ἡ ἀναγκαστικὴ κυκλοφορία χαρτονομίσματος 550.000.000. Κατόπιν τούτου ἐρωτῶ τὶ ἀνεμείναμεν κατὰ τοὺς διαδοχικοὺς αὐτοὺς σταθμοὺς διὰ τὴν λῆψιν μέτρων ἐλέγχου ἐπὶ τοῦ συναλλάγματος; Φρονῶ κύριοι, ἀδιστάκτως ὅτι οὐδὲν τῶν μέτρων τῶν περιοριστικῶν τῆς προεκλογικῆς Κυβερνήσεως ὤφειλε νὰ ἀρθῇ, ἄλλως τε ἡ παροῦσα Κυβέρνησις ἠδύνατο κάλλιστα νὰ κενοτομήσῃ καὶ θὰ ἦτο μία μεγάλη κενοτομία νὰ ἐφήρμοζε τὰ μέτρα ἐκεῖνα, ἀλλὰ νὰ τὰ ἐφήρμοζε ἐντίμως καὶ ἀμερολήπτως καὶ ὄχι ὅπως ἡ προεκλογικὴ Κυβέρνησις πλουτίζουσα τοὺς φίλους της καὶ πτωχεύουσα τοὺς ἐχθρούς της.

§393Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ὀφείλω νὰ σᾶς ὑπομνήσω ὅτι ἡ ἄρσις τοῦ ἐλέγχου τοῦ συναλλάγματος ἐπῆλθεν ἀπὸ τὴν προεκλογικὴν Κυβέρνησιν ἀπὸ τῆς 20ῆς Ἰανουαρίου 1920. Τῷ 1918, λόγῳ τῶν περιοριστικῶν μέτρων ἐπὶ τοῦ συναλλάγματος καὶ τῆς εἰσαγωγῆς καὶ ἐξαγωγῆς ἐμπορευμάτων, ἡ κερδοσκοπία ἐστράφη ἐν τῷ χρηματιστηρίῳ πρὸς τὰς μετοχικὰς ἀξίας, ἀλλὰ τοῦτο ἐνδιέφερε τὰ ἄτομα καὶ οὐχὶ ἀμέσως τὸ Κράτος. Τὰ περιοριστικὰ μέτρα ἤρθησαν καὶ ἡ κερδοσκοπία τῶν πολιτῶν ἐστράφη πρὸς τὸ συνάλλαγμα. Καὶ τ’ ἀποτελέσματα ἀποθαυμάζομεν ἤδη κεχηνότες. Γνωρίζομεν ὅτι οἱ Τραπεζῖται ἦσαν κεκηρυγμένοι κατὰ τῶν περιοριστικῶν μέτρων, ἀλλὰ τοῦτο καὶ μόνον ἤρκει ἄνευ βαθυτέρας ἐξετάσεως τοῦ πράγματος, ὅπως ἡ Κυβέρνησις ἀκολουθήσῃ τὴν ἀντίθετον ὁδόν. Ἄν ἔχωμεν κατ’ ἀρχὴν ἀντίρρησίν τινα, εἶναι αὕτη ὅτι προτιμοῦμεν ἔλεγχον ἀπόλυτον ὑπὸ ἐπιτροπῆς τοῦ Κράτους, ἐνισχυομένης δι’ ἀντιπροσώπων τοῦ ἐμπορικοῦ καὶ βιομηχανικοῦ κόσμου, παρὰ τὴν σύστασιν τοῦ Συνδικάτου τῶν Τραπεζῶν, διότι γνωρίζομεν τὶ συμβήσεται. Τὸ διὰ τοῦ ὑποβληθέντος νομοσχεδίου σύστημα θὰ μειώσῃ, ἀλλὰ δὲν θὰ ἀναιρέσῃ τὸ κακόν. Μειονέκτημα δὲ τοῦ νομοσχεδίου θεωροῦμεν τὴν θεσπιζομένην μεγάλην δικαιοδοσίαν καὶ ἀνάμιξιν τοῦ Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, διότι θὰ ὑποβάλληται οὗτος εἰς μεγάλας καὶ ἀπασχολητικὰς ὑπηρεσίας. Εἰδικῶς ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου ἔχω παρατηρήσεις τινάς. Τὸ ἄρθρον 2 λέγει τὰ ἑξῆς (ἀναγινώσκει). Ὑποστηρίζεται ἀπὸ τὰ ἐπιμελητήρια καὶ ἀντιπροσώπους τοῦ ἐμπορικοῦ συλλόγου ὅτι ἡ ζημία πρέπει νὰ βαρύνῃ τὸ Κράτος καὶ δίδωσι τὴν ἔννοιαν εἰς τρόπον ὥστε μετὰ πλειοτέρου θάρρους οἱ τραπεζῖται νὰ προβαίνωσιν εἰς τὴν ἀγορὰν τοῦ συναλλάγματος ὁσάκις ὑπάρχει προσφορά. Τοῦτο βεβαίως εἶναι ὑπερβολικόν, ἀλλὰ νομίζω ὅτι πρέπει τὸ Κράτος κατ’ ὡρισμένον ποσοστὸν νὰ συμμετέχῃ εἰς τὰς ζημίας ἕνεκα τοῦ λόγου αὐτοῦ. Ἐὰν τὸ Κράτος ἠδύνατο νὰ ἔχῃ ἀπόθεμα συναλλάγματος θὰ ἤμην τῆς γνώμης, ὅτι ἔπρεπε νὰ συμπράξῃ ἀφ’ ἧς στιγμῆς συνδημιουργεῖται διὰ τῶν Τραπεζῶν τὸ συνδικάτον αὐτὸ νὰ συμπράττῃ εἰς εἰσφορὰν καὶ καθ’ ὡρισμένον ποσοστὸν νὰ ἔχῃ καὶ εἰς τὰς ζημίας καὶ τὰ κέρδη Ἐπειδὴ ὅμως ὡς γνωστὸν δὲν ὑπάρχει τοιοῦτον ἀπόθεμα ἐὰν συμμετεῖχεν κατά τι εἰς τὰς ζημίας, τοῦτο θὰ συνετέλει, εἰς τρόπον ὥστε πράγματι μετὰ περισσοτέρου θάρρους νὰ προβαίνωσιν εἰς ἀγορὰς ὁσάκις παρουσιάζονται προσφοραὶ καὶ ἐκ τοῦ λόγου ὅτι οὕτω δημιουργεῖται τὸ ἀλληλέγγυον μεταξὺ τοῦ Κράτους καὶ τοῦ Συνδικάτου.

§394Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Νὰ μετέχῃ κερδῶν καὶ ζημιῶν.

§395Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐφ’ ὅσον δὲν μετέχει, πῶς θὰ μετέχῃ τῶν ζημιῶν; Αἱ Τράπεζαι θὰ προσφέρωσιν ἐνῷ τὸ Κράτος τὶ θὰ εἰσφέρῃ;

§396Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Προσφέρει τὸ κῦρος του.

§397Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Αἱ Τράπεζαι δὲν θὰ ἤθελον τὴν ἀνάμιξιν τοῦ κύρους τοῦ Κράτους.

§398Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία δι’ αὐτό.

§399Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐδῶ γίνεται ἕνα συνδικᾶτον καὶ λέγει ὁ κ. Ὑπουργὸς, σεῖς μόνον θὰ εἰσφέρετε, ἐγὼ δὲν θὰ εἰσφέρω καὶ θὰ συμμετέχω τῶν κερδῶν. Δὲν εἶναι ἠθικὸν διὰ τὸ Κράτος νὰ εἰσχωρῇ εἰς τοιαῦτα κέρδη.

§400Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἔχομεν τὸν νόμον περὶ ἐπιτάξεων. Ὁ νόμος αὐτὸς ἀπὸ τὶ ὑπαγορεύεται; Ἀπὸ τὴν ἀνάγκην. Προέχον εἶναι τὸ συμφέρον τοῦ συνόλου.

§401Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ ἐπιτάξητε τὰς τραπέζας, νὰ τὰς κάμετε κρατικὰς καὶ νὰ ἐργάζωνται ἐν ὀνόματι καὶ ἐν τῷ συμφέροντι τοῦ Κράτους.

§402Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐφ’ ὅσον θὰ ἐζητεῖτο νὰ μετέχῃ τὸ Κράτος τῶν ζημιῶν θὰ ἔπρεπε κατ’ ἀνάγκην νὰ μετέχῃ τῶν κερδῶν. Δὲν μετέχει τῶν κερδῶν ὀρθῶς δι’ οὕς λόγους ἐξετέθη, ἀλλὰ διὰ τοὺς αὐτοὺς λόγους δὲν μετέχει τῶν ζημιῶν.

§403Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἦτο ἀνάγκη τὸ Δημόσιον νὰ εἶναι ἀλληλέγγυον διὰ τὰς ζημίας ἀκριβῶς δι’ ὅν λόγον ἐξήγησα, ὅτι ἐφ’ ὅσον αἱ Τράπεζαι θὰ φοβοῦνται ὅτι ἄν προβοῦν εἰς ἀγορὰς εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστοῦν ζημίας θὰ εἶναι λίαν δειλαὶ καὶ συνεπῶς ἀποθέματα δὲν θὰ εἰμποροῦν νὰ ὑπάρξουν καὶ ἕτερον ζήτημα εἶναι ἄν θὰ θελήσουν νὰ λάβουν μέρος ὑπὸ τοιούτους ὅρους.

§404Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἄν αἱ Τράπεζαι αἱ μετέχουσαι τοῦ Συνδικάτου φοβοῦνται τὴν αὐθαίρετον διατίμησιν τῆς τιμῆς τοῦ συναλλάγματος, τότε βεβαίως δὲν θὰ εἰσρέουν ἀποθέματα διότι θὰ φοβοῦνται, ἀλλὰ τοιοῦτος φόβος δὲν προκύπτει ἐκ τῆς διατυπώσεως τοῦ νομοσχεδίου, διότι εἰς τὴν ἐπιτροπὴν μετέχουν αἱ Τράπεζαι αἱ ἴδιαι ὡς καὶ τὸ Κράτος, εἶναι δὲ πιθανὸν ὅτι θέλομεν εὑρεθῆ πρὸ αὐθαιρέτου διατιμήσεως τῆς τιμῆς τοῦ συναλλάγματος, ἡ τιμὴ θὰ διατιμᾶται ἀναλόγως τῆς προσφορᾶς καὶ ζητήσεως.

§405Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ αὐθαιρέτου διατιμήσεως, δὲν θὰ προβαίνουν εἰς τὴν ἀγορὰν ἐκ τοῦ φόβου μήπως ζημιωθοῦν.

§406Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Καὶ θὰ λείψῃ ὁ φόβος αὐτὸς διότι θὰ πρόκειται νὰ μετάσχῃ τῆς ζημίας καὶ τὸ Δημόσιον; Μήπως διότι θὰ δύνανται νὰ εἴπουν, ὕπαγε ἡ ψυχή μου μετὰ τῶν ἀλλοφύλων, θὰ τὰς κάμῃ νὰ μὴ φοβοῦνται; Θὰ τὸ ἠνόουν τὸ ἐπιχείρημά σας ἄν προέκυπτεν ἀσφάλειά τις διὰ τὰς Τραπέζας.

§407Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι τὸ ἀλληλέγγυον, διότι καὶ ἡ τιμὴ τοῦ συναλλάγματος θὰ ἐξαρτᾶται ἐκ πολλῶν γεγονότων, τὰ ὁποῖα θὰ γνωρίζουν ἡ Κυβέρνησις ἤ οἱ ἀντιπρόσωποί της εἰς τὸ Συνδικάτον καὶ συνεπῶς ἡ συμμετοχὴ τοῦ Κράτους εἰς τὰς ζημίας θὰ συντελῇ ὥστε ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ Κράτους νὰ ἔχῃ γνώμην καὶ περὶ τῆς ἀγορᾶς συναλλάγματος εἰς ὡρισμένην τιμήν.

§408Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Αὐτὸ ἤθελον νὰ τονίσω εἰς ἀπάντησιν τοῦ μέρους αὐτοῦ τοῦ ὑπομνήματος τοῦ ἐμπορικοῦ Ἐπιμελητηρίου, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ δεχθῇ οὔτε δύναται νὰ δεχθῇ συμμετοχὴν εἰς τὰς ζημίας δεδομένου μάλιστα ὄντως ὅτι δὲν δύναται νὰ ἔχῃ συμμετοχὴν εἰς τὰ κέρδη.

§409Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει πολὺ φοβοῦμαι ὅτι θὰ συμβῇ αὐτὸ τὸ ὁποῖον φοβοῦνται.

§410Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἑτέραν παρατήρησιν ὑμῶν, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας δικαιοῦται νὰ ὁρίζῃ τὰς Τραπέζας, τοῦτο ἀκριβῶς εἶναι τὸ ἐχέγγυον τῆς καλῆς λειτουργίας τοῦ νόμου.

§411Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν εἰσφορὰν ἑκάστης.

§412Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Παρατηρήσατε τὴν διατύπωσιν.

§413Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. «Τὸ ποσὸν τῆς τοιαύτης ἐκ μέρους ἑκάστης Τραπέζης συνεισφορᾶς πρὸς ἀποδοχὴν ταύτης ἐν τῷ Συνδικάτῳ ὑπόκειται εἰς τὴν ἔγκρισιν τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας». Ἡ διατύπωσις δὲν εἶναι σαφὴς ἄν ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὁρίζῃ τὸ ποσὸν τῆς εἰσφορᾶς ἤ ἄν ὑπόκειται εἰς τὴν κρίσιν δὲν εἶναι τὸ ἴδιον, εἶναι διάφορον καὶ ἀκριβῶς ἤθελον μίαν ἐξήγησιν ἐπ’ αὐτοῦ· θὰ ὁρίζῃ ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας τὴν εἰσφοράν; ἤ ποῖος θὰ τὴν ὁρίζῃ καὶ θὰ ἐγκρίνῃ ὁ Ὑπουργός;

§414Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἡ Τράπεζα ἔχῃ ἀπόθεμα 5 ἑκατομ. συνάλλαγμα, τὸ ὁποῖον θὰ προκύψῃ ἐξ ἐρεύνης, καὶ προσφέρει ἕν διὰ νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὸ Συνδικάτον· ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας δύναται νὰ εἴπῃ δὲν σὲ δέχομαι μὲ τὴν συνεισφορὰν τοῦ ἑνὸς ἑκατομμυρίου, θὰ σὲ δεχθῶ ἄν συνεισφέρῃς 2, 3, 4 ἤ 5 ἑκατομμύρια.

§415Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐρωτῶ θὰ ὁρίζῃ ὁ Ὑπουργὸς ναὶ ἤ ὄχι;

§416Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἀναμφισβητήτως, ἀφοῦ τὸ λέγει τὸ ἄρθρον.

§417Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ προσέρχεται ἑκάστη Τράπεζα καὶ θὰ λέγῃ ἔχω τόσον ἀπόθεμα καὶ δέχομαι νὰ λάβω μέρος συνεισφέρουσα τόσα.

§418Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐγώ τὸ ἐννοῶ ἄλλως. Θὰ ἔλθῃ μία Τράπεζα καὶ θὰ εἴπῃ θέλω νὰ συνεισφέρω καὶ νὰ λάβω μέρος εἰς τὸ Συνδικάτον, ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας θὰ ἐρωτήσῃ ποῖον εἶναι τὸ ἀπόθεμά σας; Ἂς ὑποθέσωμεν τὸ ἀπόθεμα α. τὶ δίδεις ἐκ τοῦ ἀποθέματος τὸ ½, τὸ ⅓, τὸ ὅλον; Ἄν θεωρήσῃ ὁ Ὑπουργὸς ὅτι αὐτὸ τὸ ὁποῖον προσφέρει καὶ ἐπιμένει τὸ τέταρτον ἤ τὸ ὄγδοον τοῦ αʹ δὲν εἶναι ἐπαρκὲς θὰ εἴπῃ, ἐπειδὴ ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἡ ἔγκρισις τῆς μετοχῆς εἰς τὸ Συνδικάτον, θὰ εἴπῃ aurevoir δὲν σὲ δέχομαι εἰς τὸ Συνδικάτον, ὁρίστε νὰ μείνῃς ἀπ’ ἔξω νὰ κάνῃς τὸν ἰδιώτην καὶ ὅπως θὰ πηγαίνω ἐγὼ καὶ σεῖς εἰς τὸ Συνδικάτον ἵνα ἐνεργοῦμεν πράξεις οὕτω καὶ αὐτὴ θὰ καταφεύγῃ ὡς ἰδιώτης εἰς τὸ Συνδικάτον. Αὐτὸ ἀποτελεῖ τὴν ἐγγύησιν τῆς καλῆς λειτουργίας τοῦ νόμου, διότι ἄν ἀφήνετο πλήρης ἐλευθερία εἰς τὰς Τραπέζας νὰ μετέχουν, δι’ ὅσης εἰσφορᾶς ἤθελον νομίσῃ ὀρθὸν νὰ μετέχουν, τότε τὸ πρᾶγμα θὰ ἦτο λίαν ἐλλειπές.

§419Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ νομίζω ὅτι πρέπει διὰ νόμου νὰ ὁρίσητε τὸ ποσὸν, διότι θὰ ἔχετε καὶ ἐκβιασμούς, αὐτὸ δὲ τὸ aurevoir, τὸ ὁποῖον θὰ εἴπητε εἰς μίαν, μήπως ἀναγκασθῆτε νὰ τὸ πῆτε εἰς πολλὰς καὶ δὲν μετάσχῃ καμμία Τράπεζα, διότι δὲν εἶναι εὔκολον τὸ aurevoir νὰ τὸ λέγετε καὶ ἄν τὸ εἰπῆτε εἰς μίαν ἐξεύρετε τὴν ὑπάρχουσαν ἀλληλεγγύην.

§420Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἀλλὰ τότε νομίζω ὅτι θὰ ἐδικαιοῦτο τὸ Κράτος νὰ φύγῃ ἐκ τῆς ἀρχῆς, τὴν ὁποίαν ἐξέθηκα ὅτι δὲν εὐνοεῖ τὸ Κράτος νὰ ἀντικαταστήσῃ τὴν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν εἰς τὴν ὑπόθεσιν τοῦ συναλλάγματος, ἀλλὰ νὰ ἀφήσῃ τὴν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν νὰ πρωτοστατῇ, αὐτὸ δὲ νὰ ρυθμίζῃ καὶ ἐπιβλέπῃ ὁσάκις εἶναι ἀνάγκη, καὶ θὰ ἀναγκασθῇ τότε τὸ Κράτος νὰ λάβῃ μέτρα ἐπεμβάσεως ἀπ’ εὐθείας.

§421Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ἐλπίζω νὰ συμβῇ αὐτὸ διὰ νὰ ἀναγκασθῆτε νὰ καταλήξετε νὰ γίνῃ ἐπιτροπὴ τοῦ Κράτους, ἡ ὁποία νὰ ἔχῃ ἀντιπροσώπους.

§422Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ εἶμαι σύμφωνος μὲ τὴν θεωρίαν τῆς συμμετοχῆς τοῦ Δημοσίου εἰς τὰς ζημίας. Εἰς τὶ ἀποβλέπει διὰ τοῦ νομοσχεδίου κυρίως ἡ Κυβέρνησις; Εἰς τὴν ἐλάττωσιν τῆς ἀξίας τοῦ συναλλάγματος, ἥτις θὰ ἔχῃ ἀντίκτυπον μέγαν εἰς τὴν κοινωνίαν καὶ εἰς τὸ ἐμπόριον. Ἀλλὰ διὰ τοῦ ἄρθρου 3 τὶ γίνεται; Ἑκάστη τῶν Τραπεζῶν ἀγοράζει συνάλλαγμα, ἀλλ’ ἀγοράσασα εἰς τὴν τάδε ἀξίαν εἶναι ἐνδεχόμενον μετὰ 3 ἤ 4 ἡμέρας νὰ εὑρίσκηται εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ τὸ πωλήσῃ εἰς κατωτέραν τιμήν, ἀποβλέπουσα δ’ εἰς τὴν ζημίαν τὴν γενομένην καὶ γενησομένην θὰ διστάσῃ νὰ πωλήσῃ καὶ θὰ χαθῇ μία ὑπερτέρα ἀξία. Εἶναι συμφέρον ἀπέναντι μιᾶς ἐλαχίστης ζημίας νὰ μὴ πραγματοποιηθῇ μέγα μέρος τοῦ δημοσίου; Δι’ αὐτὸ παρακαλῶ μέχρι τῆς βʹ συζητήσεως νὰ μελετηθῇ τὸ ὑποβληθὲν ὑπόμνημα, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀπαύγασμα σοβαρᾶς μελέτης ὁλοκλήρου τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου, ὅστις ἀγρυπνεῖ τόσον διὰ τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου ὅσον καὶ τὰ ἴδια αὑτοῦ συμφέροντα. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα καλλίτερον.

§423Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπιμένω νὰ τονίσω ὅτι θὰ εἶναι πολὺ προτιμότερον διὰ τὸ Κράτος, διὰ τοῦ νόμου νὰ ὁρισθῇ τὸ ποσοστὸν τῆς συμμετοχῆς. Θὰ ἔφθανον νὰ εἴπω ὅτι κατόπιν τόσων κεραυνῶν, οἱ ὁποῖοι ἐξεσφενδονίσθησαν κατὰ τῶν Τραπεζῶν, ἠμποροῦσε νὰ ὁρισθῇ ὅτι τὰ κέρδη, τὰ ὁποῖα θὰ εἶνε ἐντὸς ὡρισμένης προθεσμίας, νὰ κατατίθενται. Δὲν φθάνω μέχρις αὐτοῦ, ἀλλὰ νομίζω ὅτι τὸ ποσοστὸν πρέπει νὰ ὁρισθῇ διὰ τοῦ νόμου, διότι τότε δὲν θὰ ἀρχίσῃ ἡ συζήτησις μεταξὺ Τραπεζῶν καὶ Κράτους, τὸ ὁποῖον ἀναμφισβητήτως θὰ φέρῃ τὸ Κράτος εἰς πολλὴν δυσχέρειαν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας θὰ πεισθῇ περὶ τούτου μετ’ ὀλίγας ἡμέρας, ὅταν θὰ ἔλθῃ εἰς τὸ πρᾶγμα. Εἰς τὸ ἄρθρον 4 ἔχω μίαν παρατήρησιν· λέγει ὅτι (ἀναγινώσκει). «Τὸ Γενικὸν Συμβούλιον θὰ διοικῆται ὑπὸ μελῶν τῶν ὁποίων προεδρεύει ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἤ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, οἵτινες ἀμφότεροι εἰσὶ μέλη τοῦ Συμβουλίου τούτου». Κατὰ τὴν γνώμην μου θὰ ἐπεθύμουν οἱ Ὑπουργοὶ νὰ μὴ εἶναι μέλη τοῦ Συμβουλίου, διὰ τοὺς ἑξῆς λόγους. Δὲν ἤθελον τὴν παρουσίαν τῶν Ὑπουργῶν ἐκεῖ, διότι νομίζω ὅτι ἡ Ἀνωτάτη ἀρχὴ θὰ ἔπρεπε νὰ μείνῃ ἐκτός, διὰ νὰ ἔχῃ τὸ βέτο, διότι τὸ νὰ συναποφασίζῃ ὁ Ὑπουργὸς μετὰ τῶν μελῶν τοῦ Συμβουλίου ἐπὶ τῶν ζητημάτων αὐτῶν, τείνει κανεὶς νὰ πιστεύσῃ ὅτι ὁ Ὑπουργὸς θὰ παρασύρεται ὑπὸ τῆς πλειοψηφίας, ἡ δὲ πλειοψηφία θὰ εἶναι ἐκ τῶν Τραπεζιτῶν, καὶ οἱ Ὑπουργοὶ ὁσηνδήποτε εἰδικότητα καὶ ἄν ἤθελον ἔχῃ περὶ τὰ τοιαῦτα ζητήματα, τὸ κῦρος τῶν Τραπεζιτῶν περὶ τὰ θέματα ταῦτα θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ παρασύρῃ τὸν Ὑπουργόν, καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ποῦ θὰ γίνῃ ἡ προσφυγή; Εἰς ποίαν ἀρχήν; Εἶναι πολὺ προτιμότερον νὰ ἀντιπροσωπεύωνται οἱ δύο Ὑπουργοί, καὶ αὐτοὶ νὰ μένουν ἐκτὸς ὡς ἀνωτάτη ἀρχή, ἡ ὁποία θὰ ἔχῃ τὸ βέτο τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ θελήσῃ νὰ ἐπέμβῃ. Ἡ 3 § τοῦ ἄρθρου 6 εἶναι κατ’ ἐμὲ ἡ σπουδαιοτέρα διάταξις τοῦ νομοσχεδίου, εἶναι ἡ διάταξις ἐκείνη, ἡ ὁποία θὰ κανονίσῃ τὴν εἰσαγωγὴν τῶν ἐμπορευμάτων. Εἴδομεν εἰς ὅλα τὰ μέρη τοῦ κόσμου τὶ προπαγάνδα γίνεται διὰ τὴν περιστολὴν τῆς καταναλώσεως, ἰδίως ὅσον ἀφορᾷ τῶν εἰδῶν πολυτελείας. Δι’ αὐτῆς τῆς διατάξεως θὰ ἔλθῃ τὸ Συνδικᾶτον καὶ τὸ Κράτος, καὶ θὰ ἔχῃ τὴν ἄμεσον ἐπίβλεψιν εἰς τρόπον οὐ μόνον νὰ ἐμποδίσῃ τὴν εἰσαγωγὴν τῶν εἰδῶν πολυτελείας, ἀλλὰ καὶ νὰ περιορίσῃ αὐθαιρέτως τὴν κατανάλωσιν, καὶ νομίζω ὅτι τοιοῦτον πνεῦμα πρέπει νὰ κρατήσῃ, αὐθαιρέτως νὰ περιορισθῇ ἡ κατανάλωσις καὶ αὐτῶν ἀκόμη τῶν εἰδῶν τῆς πρώτης ἀνάγκης, ὥστε νὰ περιορισθῇ ἡ κατανάλωσις ὑπὸ τῶν πολιτῶν, τὸ ὁποῖον θὰ ἀποτελέσῃ οἰκονομίαν τῆς χώρας. Ἀλλὰ διατίθεμαι ἀπολύτως ἀντιθέτως εἰς τὴν διατυπουμένην διάταξιν, ὅπως οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν Ἐμπορικῶν Ἐπιμελητηρίων, τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου καὶ τοῦ Συνδέσμου τῶν Βιομηχάνων καὶ Βιοτεχνῶν ἔχωσι συμβουλευτικὴν ψῆφον. Εἶναι γνωστὸν ὅτι, ὅταν τις ἔχῃ συμβουλευτικὴν ψῆφον, ἰδίως δὲ ὁ Ἕλλην, δὲν παίρνει τὸ πρᾶγμα κατάκαρδα καὶ ἀδιαφορεῖ.

§424Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Εἰς αὐτὸ ἔχετε δίκαιον, καὶ ὀφείλω νὰ δηλώσω ὅτι ἀποδέχομαι τὴν τροπολογίαν σας.

§425Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως, διότι ἡ Κυβέρνησις ἀπ’ ἐναντίας ὀφείλει νὰ τοὺς παρακαλέσῃ νὰ λάβουν μέρος, διότι, ἄς μὴ πλανᾶται ἡ Κυβέρνησις, ἐν ᾗ περιπτώσει οἱ ἔμποροι δὲν θελήσουν νὰ συντελέσουν εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ μέτρου αὐτοῦ, δὲν θὰ φέρῃ τὰ ἀποτελέσματα του. Γνωρίζουν τὰς μεθόδους, γνωρίζουν τὰ πρόσωπα, γνωρίζουν τὰ τερτίπια ὅλα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦνται εἰς τρόπον, ὥστε νὰ καταστρατηγηθοῦν αἱ διατάξεις, καὶ ἰδίως ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἐμπορικὰς πράξεις ἐξαγωγῆς συναλλάγματος. Γνωρίζομεν κατὰ τὸ παρελθὸν ἐπὶ τῆς προεκλογικῆς Κυβερνήσεως τὶ συνέβαινεν, ὅπου ὑπῆρχεν στιγμὴ τρομοκρατίας καὶ ὅπου ἕκαστος ἐφοβεῖτο. Ἐν τούτοις εἶχον γίνῃ πρακτορεῖα καὶ δακτυλογραφίας καὶ παρουσιάζοντο ὡρισμένοι ἄνθρωποι καὶ ἔπαιρνον συνάλλαγμα ὡς δῆθεν ἔμποροι. Τὸ αὐτὸ θὰ συμβῇ καὶ τώρα. Βεβαίως ὡς πρὸς τὴν πλειοψηφίαν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ὑπάρχει ἕν μειονέκτημα. Πολὺ ὀρθῶς ὁρίζει τὸ νομοσχέδιον ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ εἶναι τετραμελής, διότι δὲν πρέπει νὰ εἶναι πολυμελής, διότι διαχειρίζεται ζητήματα λεπτά, ζητήματα ἐχεμυθείας, διότι ἀσφαλῶς θὰ γνωρίζῃ πράγματα καὶ μυστικὰ διάφορα, καὶ πρέπει νὰ εἶναι ὀλιγομελὴς ἡ Ἐπιτροπή, καὶ διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι ἐὰν προστεθοῦν τὰ τέσσαρα αὐτὰ ἐμπορικά, οὕτως εἰπεῖν μέλη, γίνεται πολυμελής. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἄς τὸ κανονίσῃ διὰ νὰ μὴ ἔχῃ αὐτὸ τὸ μειονέκτημα ἤ ἄς γίνῃ καὶ ἑξαμελὴς καὶ ἡ πλειοψηφία νὰ μὴ εἶναι εἰς τοὺς ἐμπόρους.

§426Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ὅσον ἀφορᾷ τὰς Τραπεζικὰς ἐπιχειρήσεις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μετέχωσιν οἱ ἔμποροι, δὲν ἔχουσι κανὲν συμφέρον νὰ μετέχουν.

§427Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τῆς Ἐπιτροπῆς.

§428Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἡ Ἐπιτροπὴ διευθύνει τὴν ὅλην ἐπιχείρησιν. Τὸ νομοσχέδιον δίδει συμβουλευτικὴν ψῆφον μόνον διὰ τὸ ζήτημα τῶν ἐργασιῶν καὶ τῆς χορηγήσεως τοῦ συναλλάγματος. Δηλαδὴ θὰ παρουσιάζωμαι ἐγὼ καὶ θὰ λέγω ὅτι ἔχω ἀνάγκην νὰ εἰσαγάγω ἄλευρα καὶ θέλω τόσον συνάλλαγμα καὶ θὰ μοῦ δώσῃ τὴν ἄδειαν. Ἐκεῖ, λέγω, ὅτι ἔχουσι συμβουλευτικὴν ψῆφον οἱ ἔμποροι, καὶ ἐδῶ προσθέτω, ὅτι ὀρθῶς νομίζω ὅτι ζητεῖ τὸ ἐμπορικὸν ἐπιμελητήριον νὰ μὴ ἔχουσι συμβουλευτικὴν ψῆφον ἀλλὰ πραγματικήν, καὶ τοῦτο ὑπόσχομαι νὰ δεχθῶ διὰ τροπολογίας. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι δὲν ἔχουσι τὸ δικαίωμα νὰ μετέχουσι τῆς ἐπιτροπῆς οἱ ἔμποροι ὅσον ἀφορᾷ τὰς τραπεζικὰς ἐπιχειρήσεις.

§429Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ποίας ἐπιχειρήσεις;

§430Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Π. χ. τοῦ καθορισμοῦ τῆς τιμῆς τοῦ συναλλάγματος.

§431Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὥστε μόνον διὰ τὰς ἐμπορικὰς πράξεις θὰ συμμετέχουν.

§432Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Μόνον διὰ τὰς ἐμπορικάς.

§433Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴμεθα σύμφωνοι. Εἰς τὸ ἄρθρον 7 δευτέρα παράγραφος βλέπω μίαν ἀπαγόρευσιν, ἡ ὁποία δικαιώνει μίαν παρατήρησιν, τὴν ὁποίαν εἶχον κάμει πρὸ ἡμερῶν. Ἀπαγορεύεται ἡ μετατροπὴ τῶν εἰς δραχμὰς καταθέσεων παρὰ τὰς ἐν Ἑλλάδι Τραπέζας εἰς συνάλλαγμα ξένου νομίσματος, πρὸς κατάθεσιν ἐν τῷ ἐσωτερικῷ ἤ τῷ ἐξωτερικῷ. Κατὰ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς συμβάσεως μετὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τοῦ δανείου ἠγέρθην μὲ σχετικὴν δειλίαν, διότι δὲν εἶμαι πολὺ οἰκεῖος περὶ τὰ ζητήματα αὐτὰ, διὰ νὰ εἴπω τί, τὸ ὁποῖον ἦτο ἀποτέλεσμα σκέψεως μᾶλλον ἤ μελέτης, ὅτι ὑπάρχουσι Τράπεζαι, αἱ ὁποῖαι οὐ μόνον τὰς καταθέσεις ἀλλὰ καὶ αὐτὰ τὰ ἀποθέματα μετατρέπουσιν εἰς συνάλλαγμα, καὶ ὅτι τοῦτο δὲν εἶναι ὀρθὸν, διότι ἀφ’ ἑνὸς μὲν πρέπει νὰ καθορισθῇ ὥστε πέραν ὡρισμένου ποσοστοῦ νὰ εἶναι ὑποχρεωμέναι νὰ τὰ καταθέτωσιν εἰς δραχμὰς, διότι ὁ προορισμὸς τῆς Τραπέζης δὲν εἶναι μόνον νὰ εὐημερῇ ἀλλὰ καὶ νὰ σκέπτηται ποῖος εἶναι ὁ καταλληλότερος τρόπος διὰ νὰ ἐξυπηρετήσῃ ἑαυτήν, ἀλλὰ νὰ ἐξυπηρετῇ καὶ ἕνα κοινωνικὸν σκοπόν. Καὶ ὅταν εἶπον τοῦτο ἠγέρθη ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ κ. Στράτος καὶ μὲ ἐπέκριναν, τὶ εἶναι αὐτὰ ποὺ λέγετε, δὲν εἶναι εὐτύχημα ὅλαι αἱ τράπεζαι νὰ ἔχωσι τὰς καταθέσεις των εἰς ὑγιὲς νόμισμα. Καὶ ἐγὼ ἀναγνωρίζων, ὅτι οἱ ἐπικρίναντες με εἶναι εἰδικώτεροι ἐμοῦ εἰς τὰ τοιαῦτα οἰκονομολογικὰ ζητήματα, ἐνόμισα, ὅτι ἐπλανώμην, καὶ ἐσιώπησα. Ἀλλ’ ἤδη βλέπω, ὅτι ἡ παρατήρησίς μου ἦτο ὀρθὴ καὶ χαίρω, ὅτι διὰ τῆς διατάξεως αὐτῆς γίνεται ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐζήτησα καὶ μοὶ δίδεται ἡ εὐκαιρία νὰ πάρω τὸ αἷμα πίσω. Διὰ τοῦ ἄρθρου 7 ἀπαγορεύονται τὰ δάνεια ἐπὶ ἐνεχύρῳ συναλλάγματος. Νομίζω, ὅτι ἡ ἀπαγορευτικὴ αὕτη διάταξις πρέπει νὰ ἀπαλειφθῇ· πρέπει ν’ ἀφίεται εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν νὰ κρίνῃ ἐπὶ τῶν ἑκάστοτε ἐμφανιζομένων περιπτώσεων διότι ὑπάρχουσι καὶ περιπτώσεις, κατὰ τὰς ὁποίας θὰ πρέπῃ νὰ ἐπιτραπῶσι τοιαῦτα δάνεια ἐπὶ ἐνεχύρῳ συναλλάγματος. Γνωρίζομεν ὅτι γίνονται καταχρήσεις ἐν τῷ θέματι τούτῳ, ἀλλὰ θὰ παρουσιασθῶσι περιπτώσεις, καθ’ ἅς θὰ εἶναι ἀπαραίτητον νὰ ἐπιτραπῇ τὸ τοιοῦτον ἐνέχυρον, ἄς ἀφεθῇ εἰς τὴν κρίσιν τῆς Ἐπιτροπῆς, διότι ἄν εἷς ἔμπορος ἔχει μίαν τοιαύτην κατάθεσιν, τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ χρησιμοποιήσῃ μετὰ δύο, τρεῖς, τέσσαρας μῆνας, δὲν εἶναι δίκαιον ἐὰν λάβῃ ἀνάγκην δανείου νὰ στερηθῇ τοῦ δικαιώματος νὰ ἐπιτύχῃ τοῦτο ἐνεχειριάζων τὴν εἰς συνάλλαγμα κατάθεσίν του. Ἄλλως τε δὲν μειοῦται παντελῶς ἡ ἰσχὺς τῆς διατάξεως αὐτῆς, ἐὰν ἀφεθῇ εἰς τὴν κρίσιν τῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία θὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ μὴ ἐπιτρέψῃ ἐὰν κρίνῃ ὅτι δὲν δικαιολογεῖται ἐπαρκῶς ἡ παροχὴ τῆς ἀδείας.

§434Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δύναμαι νὰ δεχθῶ εἶναι τοῦτο: Ἀρχὴ θεμελιώδης τῆς Κυβερνήσεως εἶναι, ὅτι δάνεια ἐπὶ ἐνεχύρῳ συναλλάγματος θὰ ἀπαγορευθῶσι ριζικῶς, τοιαύτη συναλλαγὴ θὰ κηρυχθῇ ἀνύπαρκτος, ἄλλως τε καὶ αὐτὸ τὸ ἐμπορικὸν ἐπιμελητήριον καὶ ὁ ἐμπορικὸς σύλλογος δὲν ζητοῦσι τοιοῦτόν τι. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ζητοῦσιν οἱ ἔμποροι καὶ φρονῶ, ὅτι ἔχουσι δίκαιον εἶναι ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐκκαθάρισιν, τῶν ἤδη ὑπαρχόντων δανείων ἐπὶ ἐνεχύρῳ συναλλάγματος, ζητοῦσι νὰ μὴ ὑπάρχῃ προθεσμία μηνός, ἀνανεουμένη κατὰ ἕνα ἤ δύο μῆνας, ὡς ζητεῖ τὸ νομοσχέδιον, ἀλλὰ ν’ ἀφεθῇ εἰς τὴν κρίσιν τῆς ἐπιτροπῆς τὸ ζήτημα ὅσον ἀφορᾷ τὴν προθεσμίαν. Νομίζω, ὅτι ἡ αἴτησις αὕτη τῶν ἐμπόρων εἶναι ὀρθή.

§435Π. Ι. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι πρόκειται ὀλίγον περὶ πείσματος, διότι εἶναι ἀπολύτως τὸ αὐτὸ πρᾶγμα, εἶναι προτιμότερον εἰς τοὺς νόμους νὰ μὴ τίθενται τοιαῦται ἀπαγορευτικαὶ διατάξεις. Ἐκτὸς τούτου, εἴπατε, ὅτι δὲν ἐζητήθη τοῦτο. Ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου ἐπιστολὴν ἀπευθυνομένην πρὸς ὑμᾶς, ὑπογεγραμμένην ἀπὸ ἀντιπροσώπους, οἱ ὁποῖοι λέγουν, ὅτι δάνεια ἐπὶ ἐνεχείρῳ συναλλάγματος πρέπει νὰ ἀπαγορεύωνται ἄνευ τῆς ἐγκρίσεως τῆς ἐπιτροπῆς, διότι θὰ παρουσιασθῶσι περιπτώσεις τοιαῦται, εἶναι δὲ ἀπολύτως ὀρθὸν νὰ ἀφίνεται εἰς τὴν κρίσιν τῆς ἐπιτροπῆς ἡ σχετικὴ ἄδεια. Ἐπίσης πρέπει νὰ ληφθῇ πρόνοια νὰ αὐξηθῇ τὸ διὰ τοὺς ταξειδεύοντας ἐπιτρεπόμενον ποσὸν καὶ νὰ μὴ ὁρισθῇ τὸ ποσὸν ὡς ἦτο κατὰ τὸ παρελθόν. Ἐπίσης νὰ παρασχεθῶσι καὶ σχετικαὶ εὐκολίαι εἰς τοὺς ἔχοντας τὴν οἰκογένειάν των εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ἵνα μὴ ὑποχρεῶνται εἰς ἀτελευτήτους διατυπώσεις διὰ νὰ ἀποστείλωσιν εἰς αὐτὴν τὸ ἀναγκαῖον ποσὸν πρὸς ζωάρκειαν. Τρίτον ἀναφέρεται, ὅτι δύναται ν’ ἀπαγορευθῇ διὰ Β. Διατάγματος ἡ ἐξ Ἑλλάδος ἐξαγωγὴ ἐγχωρίων προϊόντων καὶ ἐμπορευμάτων, ἐφ’ ὅσον δὲν εἰσάγεται προκαταβολικῶς ἡ ἀξία αὐτοῦ εἰς ἐξωτερικὸν συνάλλαγμα ἢ δὲν παρέχεται ἐγγύησις περὶ τῆς ἐντὸς ὡρισμένης προθεσμίας εἰσαγωγῆς εἰς τὴν Ἑλλάδα ἴσης ἀξίας ἐξωτερικοῦ συναλλάγματος.

§436Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Αὐτὸ παρενοήθη.

§437Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ «προκαταβολικῶς» πρέπει νὰ λείψῃ.

§438Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ὄχι, ἡ ἐπιτροπὴ θὰ κρίνῃ. Δύναται εἰς ὡρισμένην περίπτωσιν νὰ ὑπάρξῃ ἀνάγκη τῆς πληρωμῆς τοῦ ἀντιτίμου προκαταβολικῶς. Ἀλλ’ ἐνταῦθα λέγομεν ὅτι παρέχεται ἐγγύησις, εἰς ἄλλο ἄρθρον ὁρίζεται, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ κανονίζει τὰς ἐγγυήσεις. Ὥστε δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ τοιοῦτος κίνδυνος.

§439Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δύναται νὰ ὑπάρξῃ διότι τὸ συνάλλαγμα θὰ τὸ λάβῃ ὁ ἔμπορος ὅταν παρουσιάσῃ τὴν φορτωτικήν. Πῶς θὰ τὸ δώσῃ προκαταβολικῶς; Ἐκτὸς ἄν εἰς χεῖρας δύο τριῶν συγκεντρωθῇ καὶ σχηματισθῇ ἕν τράστ. Πρόκειται π.χ. τὸ ἔλαιον τῆς ἐσοδείας μου νὰ προπωλήσω πρὸ τριῶν ἤ τεσσάρων μηνῶν, ἄν παραμείνῃ αὐτὴ ἡ διάταξις θὰ φθάσωμεν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα νὰ ἐμποδίσωμεν τὴν ἐξαγωγήν.

§440Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Ἐνταῦθα, κύριε Ὑπουργέ, λέγετε, ὅτι διὰ Διατάγματος δύναται ν’ ἀπαγορευθῇ, χωρὶς νὰ κάμνητε οὐδεμίαν μνείαν περὶ ἐπιτροπῆς.

§441Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἀπολύτως ἀνεφάρμοστος.

§442Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Κατὰ τοιοῦτον τρόπον ἐμποδίζεται ἡ εἰσαγωγὴ ἐμπορεύματος τὸ ὁποῖον εἰσάγεται μὲ τὴν προϋπόθεσιν ὅτι εἰς ἕν χρονικὸν διάστημα θὰ αὐξηθῇ ἡ τιμή του.

§443Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τοῦ καπνοῦ τὸ ὁποῖον εἶναι τὸ σπουδαιότερον καὶ διὰ τοῦτο ὁρίζωμεν ὅτι αἱ προθεσμίαι κανονίζονται ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς. Ἄς ὑποθέσωμεν ὅτι θέλετε νὰ ἐξαγάγετε καπνὸν εἰς Γερμανίαν, θὰ ὑπάγετε εἰς τὸ Συνδικάτον τῶν καπνῶν καὶ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν καὶ θὰ εἴπητε, ἐγὼ θέλω νὰ ἐξαγάγω καπνόν. Τὴν πρᾶξιν τῆς πωλήσεως θὰ ἐπιβλέπῃ ἡ Τράπεζα καὶ θὰ γνωρίζῃ ἡ Τράπεζα μετὰ τρίμηνον ἐὰν ἐπωλήθη ἤ ὄχι. Ἐὰν ἐπωλήθη ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔχει νὰ κάμῃ τὸ Συνδικάτον εἶναι νὰ ἀσφαλίσῃ τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ συναλλάγματος τοῦ ἀντιπροσωπεύοντος τὴν ἀξίαν τοῦ καπνοῦ. Ἐὰν τοὐναντίον δὲν ἐπωλήθη, ὁ ἔμπορος θὰ ὑπάγῃ εἰς τὸ Συνδικάτον καὶ θὰ εἴπῃ, μοῦ ἐδώσατε μίαν προθεσμίαν τρίμηνον διὰ νὰ πωλήσω τὸν καπνόν μου, πέρασαν οἱ τρεῖς μῆνες καὶ δὲν μπόρεσα νὰ τὸν πωλήσω. Τὶ συνάλλαγμα νὰ εἰσαγάγω; Πρέπει νὰ εἶναι παράφρονες οἱ ἄνθρωποι τῆς ἐπιτροπῆς διὰ νὰ μὴ δώσουν ἄλλο συνάλλαγμα.

§444Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ «προκαταβολικῶς» τὶ γίνεται; Εἶναι ἕνα πρᾶγμα περιττὸν καὶ ἀνεφάρμοστον, τὸ ὁποῖον δὲν πρέπει νὰ συμπεριλαμβάνεται εἰς τοὺς νόμους.

§445Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἡ διάταξις αὕτη ὑπῆρχεν εἰς τὸν νόμον τοῦ προεκλογικοῦ καθεστῶτος καὶ οὐδεὶς ποτὲ εἶπεν ὅτι ἡ διάταξις εἶναι ἐξωφρενική, καὶ ἐλειτούργησε.

§446Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχω τὴν γνώμην ὅτι τότε ἐτέθη ἀκριβῶς διὰ νὰ ἀποτελέσῃ ἀκριβῶς λόγον πιέσεως καὶ ἐξαιρέσεως καὶ δὲν θέλω ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μας νὰ λεχθῇ τοιοῦτόν τι, διότι δὲν γνωρίζω μεθαύριον ἄν θὰ παρουσιασθῇ κανεὶς ἔμπορος ἀντίθετος.

§447Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δὲν ἔχω ἀνάγκην νὰ τοῦ εἴπῃ αὐτό, ἄν θέλῃ νὰ τὸν πιέσῃ, θὰ τῷ εἴπῃ, κύριε δὲν σοῦ δίδω ἄδειαν θέλω ἐγγύησιν 100.000.

§448Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τέλος πάντων ἐγὼ τὸ θεωρῶ ἐντελῶς περιττὸν. Καὶ διὰ νὰ καταλήξω θὰ ἀναφέρω τι, τὸ ὁποῖον ἴσως φανῇ ἄσχετον μὲ τὸ θέμα, ἀλλὰ εἶναι σχετικώτατον, διότι πρόκειται περὶ μεταφορᾶς σίτου ἐξ Ἀμερικῆς. Κατέπλευσεν ἕν τῶν πλοίων, ἐκ τῶν ὁποίων ἡ συμμαχικὴ Ἐπιτροπὴ τῶν ἐπανορθώσεων μᾶς παρεχώρησεν, ἕν τῶν 12 πλοίων. Περὶ τῶν πλοίων αὐτῶν τοῦ ὁποίων τὴν ὑπόθεσιν διεπραγματεύθην ἐγὼ ἐν Λονδίνῳ καὶ περὶ τῶν ὁποίων εἷς τῶν συναδέλφων ἔχει ὑποβάλῃ ἐπερώτησιν, ὅταν ἔλθῃ ἡ στιγμὴ θὰ ὁμιλήσω περὶ αὐτῶν καὶ θὰ ἀναφέρω τὸν τρόπον καθ’ ὅν διεσώθη ἡ περιουσία αὕτη τοῦ Κράτους. Ἐπὶ τοῦ παρόντος θὰ εἴπω μόνον ὅτι τὸ πλοῖον αὐτό, τὸ ὁποῖον κατέπλευσε καὶ τὸ ὁποῖον εἶναι τὸ μεγαλείτερον, διότι ἔχει ἐκτόπισμα 12.000 τόννων καὶ χωριτικότητα 8.500, ἀκούω νὰ γίνηται λόγος καὶ ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, περὶ πωλήσεως. Ἐὰν τυχὸν σᾶς γίνῃ εἰσήγησις ὅτι τὸ πλοῖον αὐτὸ ἐξοδεύει πολλὰ κάρβουνα καὶ πρέπει νὰ πωληθῇ νὰ ἀρνηθῆτε ἀπολύτως μέχρις ὅτου γίνῃ ἡ διαφωτιστικὴ συζήτησις ἐνταῦθα, περὶ τῶν πλοίων τοῦ Κράτους, τὰ ὁποῖα θὰ ἔλθουν ἐκ Λονδίνου καὶ θὰ ἀποφασισθῇ τότε τὶ θὰ γίνῃ μὲ τὰ πλοῖα αὐτά. Ἐγὼ περὶ αὐτῶν ἔχω ἀποκρυσταλλωμμένην γνώμην. Ἐπὶ τοῦ παρόντος σᾶς λέγω ὅτι τὸ πλοῖον αὐτὸ δύναται νὰ μεταφέρῃ 8.000 τόννους σίτου δωρεὰν διὰ τὸ Κράτος καὶ ἐπειδὴ ἠμπορεῖ νὰ κάμῃ 7 ταξείδια κατ’ ἔτος, δύναται νὰ μεταφέρῃ 56.0000 τόνους δωρεάν. Ἐξηγῶ δὲ διατί. Τὸ πλοῖον αὐτὸ διοικεῖται τώρα ἀπὸ ἀξιωματικοὺς τοῦ ναυτικοῦ καὶ ἀπὸ πληρώματα τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ γίνῃ εὐθὺς ὡς καταπλεύσουν καὶ διὰ τὰ ἄλλα. Ἀπὸ τοὺς ἐπιβάτας τῆς Α καὶ Β θέσεως θὰ βγοῦν τὰ ἔξοδα τοῦ πλοίου.

§449Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἶνε ἐπιβατικόν;

§450Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπερωκεάνειον. Εἶναι γνωστὸν ὅτι εἶναι τὸ μεγαλείτερον, τὸ ὁποῖον μᾶς παρεχωρήθη, τὸ ὁποῖον προσωρινῶς δύναται, ὅπως γίνεται σκέψις, νὰ γίνῃ νοσοκομεῖον διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ στρατοῦ, ἀλλὰ προκαταβολικῶς ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἐπειδὴ γνωρίζω ἐγὼ τὶ ὑπέστην ἐκεῖ πέραν, καὶ ἐπὶ πλέον τονίζω ὅτι δυνάμεθα διὰ τοῦ πλοίου αὐτοῦ καὶ μόνον νὰ μεταφέρωμεν 56.000 τόννους σίτου ἐτησίως δωρεάν, διότι ἀπὸ τοὺς ἐπιβάτας αʹ καὶ βʹ θέσεως θὰ βγαίνουν τὰ ἔξοδα, οἱ δὲ ἀξιωματικοὶ καὶ τὰ πληρώματα πληρώνονται πάντως ὑπὸ τοῦ Κράτους, ἡ δὲ τιμὴ τοῦ γαιάνθρακος, ὡς γνωρίζετε, κατέπεσε καὶ δὲν θὰ ἐξοδεύῃ περισσοτέρους ἀπὸ 2.000 τόννους δι’ ἕκαστον ταξείδιον. Ἐπειδὴ αὐτὰ εἶνε σχετικὰ μὲ τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ σίτου καὶ συνεπῶς τοῦ συναλλάγματος ἔλαβον ἀφορμὴν νὰ ποιήσωμαι τὴν σύστασιν αὐτήν.

§451ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Δὲν τὸ παρελάβομεν;

§452Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι, αὐτὸ ἦλθεν ἀπ’ εὐθείας. Εἶναι τὸ μόνον, τὸ ὁποῖον δὲν παρελάβομεν εἰς ξένον λιμένα, κατέπλευσε πρό τινος καὶ ἐπέβησαν αὐτοῦ ἀξιωματικοὶ καὶ πληρώματα τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ. Τὰ ἄλλα παρεδόθησαν εἰς Ἀγγλικοὺς καὶ Ὁλλανδικοὺς λιμένας καὶ περὶ αὐτῶν θὰ ὁμιλήσω, ὅταν ἔλθῃ ἡ σειρὰ τῆς ἐπερωτήσεως, διότι διεπραγματεύθη τὴν ὑπόθεσιν ὁ κ. ἀρχηγὸς τῆς ἀποστολῆς καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ μοὶ ἔκαμον τὴν τιμὴν νὰ μοὶ ἀναθέσωσι τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν καὶ τὴν διεξήγαγον προσωπικῶς καὶ μὲ ἐνίσχυσαν ὑστερώτερον.

§453ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μομφερᾶτος ἔχει τὸν λόγον.

§454Α. ΜΟΜΦΕΡΑΤΟΣ. Φρονῶ, κύριοι, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο δημιουργεῖ καταπτόησιν εἰς τὴν ἀγοράν, διότι ἀπαγορεύει τὴν ἐξαγωγὴν καὶ ἑπομένως πλήττει τὴν εἰσαγωγήν. Κρατεῖτε τὸν χρυσόν, ἀλλὰ διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ κ. Ὑπουργὲ ἀπαγορεύετε τὴν εἰσαγωγὴν χρυσοῦ, θὰ συντελέσητε δὲ δι’ αὐτοῦ εἰς τὸ κλείσιμον τῶν Τραπεζῶν. Αἱ δηλώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ κατὰ τὴν ἑσπέραν ταύτην θὰ ἔχωσι μεγάλας συνεπείας.

§455ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Μερκούρης ἔχει τὸν λόγον.

§456Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Δύο λέξεις κύριε Πρόεδρε. Ἤθελον νὰ συστήσω εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν ὅτι θὰ ἦτο ἀπαραίτητος διὰ τὴν λειτουργίαν τὴν ἐντελῶς εἰλικρινῆ ἐκ μέρους τῶν Τραπεζῶν νὰ ὁρισθῇ ἡ συμμετοχὴ ἑκάστης Τραπέζης εἰς τὸ consortium. Ἐπίσης νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἐπιτραπῇ ἡ συμμετοχὴ ἰδιωτῶν οἵτινες διαθέτουν εἴτε ἐν τῷ ἐσωτερικῷ εἴτε ἐν τῷ ἐξωτερικῷ συνάλλαγμα ξένον εἰς χρυσόν. Διὰ τοῦ μέσου τούτου θὰ κατορθώσητε νὰ συγκρατήσητε ἐν τῇ χώρᾳ ἀρκετὸν ποσὸν χρυσοῦ καὶ δὲν θὰ ὑπάρχῃ καὶ δόλος. Ἐπίσης νομίζω ὅτι τὸ συμβούλιον τὸ διευθύνον ἕνα τοιοῦτον περίπλοκον ὀργανισμόν, ὅπως εἶναι αὐτὸς τὸν ὁποῖον δημιουργεῖ τὸ νομοσχέδιον δὲν θὰ ἐπαρκῇ ἄν δὲν ἔχῃ μόνιμον διοίκησιν νὰ παρακολουθῇ τὰ τοῦ συναλλάγματος, τὰ ὁποῖα εἶναι τόσον εὐαίσθητα καὶ πρέπει λεπτὸν πρὸς λεπτὸν νὰ τὰ παρακολουθῇ. Ἐν τέλει θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅπως δεχθῇ νὰ λείψῃ ἡ ἀπαγόρευσις τῶν ἐπὶ ἐνεχείρῳ τοῦ συναλλάγματος δανείων, διότι ἐξ αὐτῶν ἀποζῇ πολὺς κόσμος, ὁ ὁποῖος δυστυχῶς εὑρέθη μὲ ξένον συνάλλαγμα εἰς τὰς χεῖρας του, τὸ ὁποῖον ἔπεσε λόγῳ τῶν ἀναγκῶν τοῦ πολέμου.

§457Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Θὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὰς γενομένας παρατηρήσεις καὶ εἰς τὴν βʹ συζήτησιν θὰ δηλώσωμεν ποίας ἐκ τῶν προταθεισῶν θέλομεν δεχθῆ.

§458Ν. ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Μίαν σύστασιν δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται κάτοχοι τῶν ξένων τσέκ, ἄν εἰμπορεῖτε νὰ τοὺς ὑποχρεώσητε νὰ καταθέσουν τὰ ξένα αὐτὰ νομίσματα ἤ τὰ τσὲκ μὲ τὴν τιμὴν τῆς ἡμέρας τὴν ὁποίαν θὰ ὁρίσῃ τὸ Συνδικάτον, διότι ὑπάρχει πολὺς κόσμος, ὁ ὁποῖος εὑρέθη μὲ αὐτὰς τὰς κερδοσκοπικὰς πράξεις.

§459Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Θὰ τὰ πωλήσωσιν εἰς τὸ Συνδικάτον εἰς τὴν τιμήν, τὴν ὁποίαν θὰ ἔχουν ὅταν θὰ τὰ παρουσιάσουν.

§460Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Βεβαίως, δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ τὸ τονίσωμεν αὐτό.

§461Α. ΜΟΜΦΕΡΑΤΟΣ. Εἰς τὰ δάνεια τὰ ἐξωτερικὰ τὰ κουπόνια πληρώνονται εἰς Παρισίους, εἰς Λονδῖνον κλπ. Τώρα τί θὰ γίνῃ; Δὲν νομίζετε ὅτι προσβάλλονται συμβάσεις ὑπάρχουσαι.

§462Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ὄχι μόνον, δὲν τὸ νομίζω ἀλλ’ ἔχω δηλώσεις, ὅτι δὲν προσβάλλονται ἀπὸ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐνόμισαν ὅτι προσβάλλονται, ἄν ἐσταμάτα ἐκεῖ ἡ ἐρώτησίς σας θὰ εἶχε σημασίαν ἀλλὰ δὲν σταματᾶ ἐκεῖ, λέγει «πασῶν τῶν πράξεων τούτων ἐνεργηθησομένων μόνον διὰ μέσου τοῦ Συνδικάτου τοῦ παρόντος νόμου».

§463Α. ΜΟΜΦΕΡΡΑΤΟΣ. Ἰδοὺ λοιπὸν τὶ παραβιάζετε σεῖς!

§464Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Τὶ παραβιάζομεν;

§465Α. ΜΟΜΦΕΡΡΑΤΟΣ. Μοὶ ἐπιτρέπει ἡ σύμβασις τοῦ δανείου νὰ λάβω τὸ τοκομερίδιον καὶ νὰ μεταβῶ εἰς τὴν Ἀγγλίαν;

§466Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μάλιστα, εἶνε ἐμπόρευμα αὐτό.

§467Α. ΜΟΜΦΕΡΡΑΤΟΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ τὸ ἐξοφλήσω εἰς τὸ Λονδῖνον;

§468Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Βεβαίως, εἰς τὸ Λονδῖνον θὰ τὸ ἐξοφλήσητε.

§469ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περαιωμένη. Δέχεται ἡ Συνέλευσις ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον;

§470ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα, Μάλιστα. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον).

§471Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ μᾶς πληροφορήσῃ πότε θὰ γίνῃ ἡ δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου τούτου καὶ ἄν εἶνε δυνατὸν, νὰ διανεμηθοῦν πρότερον ὅσαι τροπολογίαι ἤθελον ὡρίσθη ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ἀναγκαῖαι.

§472Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου θὰ γίνῃ τὴν Τετάρτην, δὲν πρόκειται δὲ ἡ Κυβέρνησις νὰ ὑποβάλῃ ἄλλας τροπολογίας, εἰμὴ ὅσας κατὰ τὴν συζήτησιν ἐδήλωσα ὅτι ἀποδέχομαι ἐκ τῶν παρατηρήσεων τῶν κ.κ. πληρεξουσίων.

§473Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἤθελον ἐπίσης εὐλαβῶς νὰ ὑποβάλω τὴν ἑξῆς παράκλησιν. Τὸ θέαμα τῶν συνεδριάσεων ἡμῶν εἶναι ἥκιστα ἐποικοδομητικόν. Ἐκ τῶν 360 μελῶν τοῦ Σώματος ἐλάχιστοι εἴμεθα παρόντες, ἡ δὲ ἀπαρτία ὑφίσταται μόνον διότι ἡμεῖς θέλομεν νὰ ὑφίσταται. Πρέπει νὰ ἀντιληφθοῦν οἱ κ.κ. συνάδελφοι ὅτι δὲν διῃρέθημεν εἰς δύο κατηγορίας, τῶν ἔξω τοῦ Κοινοβουλίου διασκεδαζόντων καὶ μὴ ἐρχομένων ἐνταῦθα νὰ ἐργασθῶσι, καὶ τῶν ἐντὸς τοῦ Κοινοβουλίου ἐργαζομένων. Ἐὰν ἔλαβον ἐντολὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ νὰ τὸν ἀντιπροσωπεύσωσιν ἐν τῇ Αἰθούσῃ ταύτῃ, πρέπει νὰ ἔρχωνται τακτικῶς καὶ ἀνελλιπῶς. Ἐπειδὴ δὲ γνωρίζω ὅτι τοῦτο εἶναι πταῖσμα τῶν ἀτόμων καὶ οὐχὶ τῶν πολιτικῶν μερίδων, δηλῶ ὅτι τὸ θέαμα τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνεται ἀνεκτόν, τῆς Συνελεύσεως συνεδριαζούσης ἐν μὴ ἀπαρτίᾳ, καὶ ὅτι θὰ ὑποβάλλω τακτικῶς καὶ διαρκῶς ἐνστάσεις περὶ μὴ ἀπαρτίας.

§474ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις ἵνα ἐπαναληφθῇ αὕτη τὴν 5ην μ.μ. αὔριον. (Ὥρᾳ 2.30′ π.μ.)