1921.04.09

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 34η

Παρασκευὴ 9ης Ἀπριλίου 1921

Προεδρία κ. Κ. ΑΡΓΑΣΑΡΗ ΛΟΜΒΑΡΔΟΥ

Ὥρα 5.50′ μ.μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Τὰ πρακτικὰ δὲν ἐτυπώθησαν ἀκόμη. Ὑποθέτω, ὅτι διαρκούσης τῆς συνεδριάσεως θὰ προσκομισθῶσιν καὶ θὰ ἀναγνωσθῶσιν. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Συνέλευσιν τὰ ἑξῆς: Ὁ πληρεξούσιος κ. Σολομὼν Μετράνης τηλεγραφεῖ ἐξ Ἀδριανουπόλεως ὅτι κροῦσμα ἐμφανισθὲν ἐκεῖ κατὰ Ἰσραηλιτῶν κατεστάλη παραχρῆμα ὑπὸ τῶν Ἑλληνικῶν Ἀρχῶν, ἐφ’ ᾧ ἡ Ἰσραηλιτικὴ Κοινότης ἐκφράζει τὰς εὐχαριστίας αὐτῆς πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Ὁ Μητροπολίτης Φιλαδελφείας κ. Χρυσόστομος τηλεγραφεῖ τὰ ἑξῆς: (ἀναγινώσκει). Πρόεδρον Ἐθνοσυνελεύσεως Ἀθήνας Κατὰ τὴν ἐν τῇ Ἐθνοσυνελεύσει ἀνάπτυξιν τῶν κατὰ τῶν Ἑλλήνων Τουρκικῶν θηριωδιῶν, ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς Ἀϊδινίου καὶ περιχώρων κατάπληκτος εἶδεν ἀπόλυτον σιγὴν ἐπὶ τῶν φρικαλέων γεγονότων τῆς περιφερείας μας ἀπὸ 10 μέχρις 20 Ἰουνίου 1919. Τὸ Ἀϊδίνιον, ἡ περικαλλὴς ἑστία τοῦ Ἑλληνισμοῦ, κεῖται σωρὸς ἐρειπίων, πυρποληθὲν καθ’ ὁλοκληρίαν. Περιουσίαι διηρπάγησαν, γυναῖκες ἠτιμάσθησαν, τρεῖς χιλιάδες γυναικοπαίδων κατεσφάγησαν, ὀκτακόσια γυναικόπαιδα ἐξωρίσθησαν εἰς τὸ ἐσωτερικὸν καὶ μόλις τὸ ⅓ τούτων ἐπιζῶσι. Τὰ αὐτὰ συνέβησαν ἐν ἁπάσαις τοῖς πέριξ κοινότησι καὶ δὴ εἰς Νασλῆ ἀπὸ 10 μέχρι 15 Ἰουνίου 1920. Ἡ πλουσία αὕτη πόλις ἐπυρπολήθη, μέγα μέρος τοῦ πληθυσμοῦ ἠτιμάσθη, κατεσφάγη, παρθένοι ἐνεκλείσθησαν εἰς τὰ χαρέμια. Οἱ ἐναπομείναντες ἀποθνήσκουσιν ἐν ἐξορίᾳ εἰς τὸ ἐσωτερικόν, στερούμενοι ἐνδυμάτων καὶ τροφῆς. Οἱ Ἕλληνες τῶν χωρίων Δενιζλῆ καὶ Σαράκιοϊ ἀνερχόμενοι εἰς 12 χιλιάδας μετὰ τὴν δολοφονίαν τῶν προκρίτων, ἀπογυμνωθέντες τῶν περιουσιῶν των μετετοπίσθησαν εἰς τὴν νησῖδα Ἐγερδίρ, ὑπερπληρωθεῖσαν τάφων. Λεπτομερῆ ἔκθεσιν ἐγκαίρως διεβίβασα πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὰ Πατριαρχεῖα. Καιρὸς νὰ ὑψώσητε φωνὴν πρὸς σωτηρίαν τῶν ἐναπολειπομένων. Ἐπεκαλέσθημεν ἄνευ ἀποτελέσματος τὴν φιλάνθρωπον ἐπέμβασιν τῶν Συμμάχων καὶ τοῦ Ἀμερικανικοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ πρὸς ἐξεύρεσιν μέσου ἀποστολῆς τῶν ἀφθόνως παρὰ τῆς Ἁρμοστίας παρεχομένων βοηθημάτων. Ἐκλιπαροῦμεν, διακηρύξατε πρὸς τὸν πεπολιτισμένον κόσμον τὰς θηριωδίας ταύτας, ἀφαιρεσάσας παρὰ τῶν Τούρκων τὸ δικαίωμα κυριαρχίας ἐπὶ τοῦ Ἑλληνισμοῦ τοῦ Μαιάνδρου, ἑτοίμου εἰς πᾶσαν θυσίαν πρὸς περιφρούρησιν τῆς ἐλευθερίας ὑπὸ τὴν αἰγίδα τῆς Μητρὸς Ἑλλάδος. Μητροπολίτης Φιλαδελφείας Χρυσόστομος»

§2Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὸ ἐκδοθησόμενον τεῦχος τῶν ἀποφάσεων τῆς Συνελεύσεως, τὸ ὁποῖον θὰ περιλαμβάνῃ ὅλας τὰς ἀγορεύσεις τῶν διωγμῶν τοῦ Ἑλληνισμοῦ ἐν Μικρᾷ Ἀσίᾳ καὶ τῇ λοιπῇ Τουρκίᾳ, προτείνω νὰ περιληφθῇ καὶ τὸ τηλεγράφημα τοῦτο τοῦ Μητροπολίτου Φιλαδελφείας Χρυσοστόμου, περὶ τῶν διωγμῶν τοῦ Ἑλληνισμοῦ, καὶ τὸ ὁποῖον καθιστᾷ γνωστὰ ὅλα τὰ ἐγκλήματα, τὰ ὁποῖα ναὶ μὲν εἶναι γνωστά, ἀλλὰ πρέπει νὰ περιληφθῇ εἰς τὸ τεῦχος διότι ὄντως ἐν τῇ Συνελεύσει οὐδεὶς τῶν ἀγορευσάντων ἀνέμενεν ν’ ἀκούσῃ ὅλα αὐτά.

§3Κ. ΚΟΥΡΤΙΔΗΣ. Πρέπει πάλιν νὰ γίνῃ θέμα συζητήσεως γενικωτέρας. Εἰς ἐποχὴν δέ, καθ’ ἣν σφάζονται οἱ ἀδελφοί μας, γίνονται συνομιλίαι ἰδιαίτεραι ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης.

§4Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Ἐνόσῳ βλέπουν, ὅτι ὅσον περισσοτέρους χριστιανοὺς σφάζουν, τόσον περισσοτέραν προστασίαν εὑρίσκουν μεταξὺ τῶν ἐν Εὐρώπῃ Χριστιανῶν, θὰ ἐξακολουθήσουν νὰ σφάζουν. Πρέπει ἡ Συνέλευσις νὰ μὴ περιωρισθῇ μόνον εἰς τὴν ἔκδοσιν τοῦ τεύχους περὶ τῶν διωγμῶν, οἱ ὁποῖοι εἶναι γνωστοί, ἀλλὰ νὰ προβῇ καὶ εἰς τὴν ἀποστολὴν ἐπιτροπῆς οἱασδήποτε, ἔστω καὶ κοινοβουλευτικῆς, διὰ νὰ ἀποδείξῃ, ὅτι οἱ Εὐρωπαῖοι δὲν κάμνωσι τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ ἐξωθοῦσι τὸν Τουρκικὸν ὄχλον εἰς τὸ νὰ σφάζῃ.

§5Κ. ΚΟΥΡΤΙΔΗΣ. Δὲν πρέπει νὰ παρέρχονται ἀδιαμαρτύρητα τοιαῦτα γεγονότα Ἐθνικῆς φύσεως.

§6Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Συνέλευσις ἀπεδέξατο τὴν ἐκτύπωσιν;

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ὁ πληρεξούσιος κ. Ἄγγ. Ἀγγελόπουλος ὑποβάλλει προσθήκην ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 3 Δεκεμβρίου 1920 Νομοθ. Διατάγματος περὶ ἐπαναφορᾶς τῶν ἀπολυθέντων μονίμων ὑπαλλήλων κλπ.». Οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου Πουλιάνα τῆς Ἐπαρχίας Ἐλασσόνος ζητοῦσιν ὅπως διὰ νόμου ἀποδοθῶσιν αὐτοῖς τὰ ὑπὸ συγχωρικῶν των καταληφθέντα κτήματά των, ἅτινα ἐγκατέλιπον φεύγοντες τὴν Τουρκικὴν τυραννίαν κατὰ τὸ 1912. Ὁ Κωνσταντῖνος Χαρατσάρης ζητεῖ τὴν ἀπονομὴν δικαίου εἰς τὴν μνήμην τοῦ τουφεκισθέντος ἀξιωματικοῦ υἱοῦ του. Τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τοῦ Σωματείου Καπνεργατῶν Χίου διαμαρτύρεται διὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νόμου 2525, τοῦ ἀποκλείοντος ὁριστικῶς τὴν ἀποζημίωσιν πολλῶν ἐργατῶν. Οἱ εἰς μόνιμον διαθεσιμότητα καὶ παθόντες ἐν πολέμῳ ταγματάρχης Ἠλ. Δικαιάκος καὶ λοχαγοὶ Ἀθ. Μπατσικάρας καὶ Ἀνδρ. Περίχαρος ζητοῦσι τὴν ἐπαναφορὰν τοῦ νόμου 680 «περὶ κατατάξεως ἀξιωματικῶν παθόντων ἐν ὑπηρεσίᾳ.» Οἱ πληρεξούσιοι Δράμας διαμαρτύρονται διότι αἱ Στρατ. Ἀρχαὶ παρέπεμψαν εἰς τὰς φυλακὰς πολλοὺς ὁμογενεῖς των καὶ παρακαλοῦσιν ὅπως ληφθῶσι τὰ κατάλληλα μέτρα πρὸς ἀπαγόρευσιν τοιούτων γεγονότων. Οἱ δημοτικοὶ ὑπάλληλοι τῶν δήμων Ἄρτης ζητοῦσι τὴν μονιμοποίησιν καὶ ἀφομοίωσίν των πρὸς τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους. Ἔφεδροι ἀξιωματικοὶ καὶ ὑπαξιωματικοὶ ἐκ τῶν μονιμοποιηθησομένων τοῦ πίνακος Β καὶ μετασχόντων τοῦ Ἠπειρωτικοῦ ἀγῶνος, αἰτοῦνται ὅπως υἱοθετηθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ παροχῆς ἀμοιβῆς καὶ περὶ μονιμοποιήσεως αὐτῶν, ἐπειδὴ ἔμεινεν ἀνεκτέλεστον τοῦτο, διαλυθείσης τῆς τότε Βουλῆς. Ἡ Καπνεργατικὴ Ὁμοσπονδία τῆς Ἑλλάδος παρακαλεῖ τὴν Συνέλευσιν ὅπως ἐγκρίνει τὸ ὑπὸ τῆς Γενικῆς Συνομοσπονδίας ἐργατῶν ὑποβληθὲν ὑπόμνημα. Ἡ Πανελλαδικὴ Ὁμοσπονδία ἐργατῶν ἠλεκτρισμοῦ, ἠλεκτροκινήσεως καὶ φωταερίου, αἰτεῖται τὴν ἀποδοχὴν τῶν ὑπὸ τῆς Γενικῆς Συνομοσπονδίας τῶν Ἐργατῶν τῆς Ἑλλάδος ὑποβληθέντων αἰτημάτων. Οἱ ἐν Λαρίσῃ ἀπόστρατοι ὑπαξιωματικοὶ αἰτοῦνται τὴν αὔξησιν τῆς συντάξεώς των, τὴν ἀφομοίωσίν των μετὰ τῶν ἐν ἐνεργείᾳ τοιούτων, ὅσον ἀφορᾶ τοὺς ναύλους αὐτῶν ταξιδευόντων, τὸν κατὰ προτίμησιν διορισμὸν των ὡς σιδηροδρομικῶν ὑπαλλήλων, ἀναλόγως τῆς ἱκανότητος ἑκάστου, καὶ ὅπως οἱ στρατιωτικοὶ ἰατροὶ τῆς περιφερείας των ὑποχρεῶνται νὰ ἐπισκέπτωνται δωρεὰν τὰ τυχὸν ἀσθενοῦντα μέλη τῶν οἰκογενειῶν των. Ἡ Πανελλήνιος Ἕνωσις καπνεργατῶν αἰτεῖται τὴν ἀποδοχὴν τοῦ ὑπομνήματος τοῦ ὑποβληθέντος ὑπὸ τῆς Γενικῆς ἐργατικῆς Συνομοσπονδίας, ἵνα οὕτως ἀνακουφισθῇ ἡ ἐργατικὴ τάξις. Οἱ ἐφημέριοι τῆς Δωρίδος αἰτοῦνται ὅπως ληφθῇ πρόνοια διὰ τὴν οἰκονομικὴν τοῦ κατωτάτου κλήρου βελτίωσιν. Ἡ Δημήτρω χήρα Γεωργίου Θεοδωρακοπούλου εὑρισκομένη εἰς οἰκονομικὰς δυσχερείας, λόγῳ τῆς ἀπωλείας τοῦ υἱοῦ της Κωνσταντίνου, ἐπαρχιακοῦ ταμίου εἰς Μεσαρᾶ τῆς Κρήτης, φονευθέντος ὑπὸ τοῦ φρουροῦντος τὸ ταμεῖον χωροφύλακος, αἰτεῖται ὅπως τῇ χορηγηθῇ ἀνάλογος χρηματικὴ βοήθεια. Πτυχιοῦχοι τῆς σχολῆς Γυμναστῶν αἰτοῦνται ὅπως ὀνομασθῶσιν ἔφεδροι ἀνθυπασπισταὶ ἤ τουλάχιστον ὅπως τοῖς ἐπιτραπῇ νὰ εἰσαχθῶσιν εἰς τοὺς ἐκπαιδευτικοὺς οὐλαμούς, ἐφ’ ὅσον συγκεντροῦσι τ’ ἀπαιτούμενα πρὸς τοῦτο προσόντα. Κάτοικοι Σολοβέτου παραπονοῦνται διὰ τὴν κακοποίησιν ἣν ὑπέστησαν ὑπὸ τῶν στρατιωτῶν τοῦ ἀποσπασματάρχου ἀνθυπασπιστοῦ Παναγιώτου Ἀναστασοπούλου καὶ αἰτοῦνται τὴν τιμωρίαν αὐτῶν. Ὁ Γ. Β. Νίκας, κάτοικος τοῦ χωρίου Λιπάρτα τοῦ τέως Δήμου Ἅρτας, παρακαλεῖ τὴν Συνέλευσιν, ὅπως λάβῃ νομοθετικὴν πρόνοιαν περὶ τῶν μονογενῶν υἱῶν, ὅπως οὗτοι μεταφέρωνται εἰς τὴν βʹ σειρὰν τῆς ἐφεδρείας, ἵνα μὴ ἐν περιπτώσει ἀτυχήματος αὐτῶν ἐν καιρῷ πολέμου ἐξαφανίζηται ὁλόκληρος ἡ οἰκογένεια αὐτῶν, ἣν ἐκπροσωποῦσιν Ἡ Γεωργικὴ Ἕνωσις Μακεδονίας αἰτεῖται τὴν ἄρσιν τοῦ ἐνοικιοστασίου τῶν βοσκῶν. Ἡ χήρα Ἑλένη Μ. Ἐξαρχοπούλου αἰτεῖται ὅπως οἱ υἱοὶ τῶν φονευθέντων ἢ θανόντων ἐν πολέμῳ καὶ προστάται οἰκογενείας μεταφερθῶσιν εἰς τὴν βʹ σειρὰν τῆς ἐφεδρίας. Ὁ Ἠλίας Χριστοδούλου, δημοδιδάσκαλος Πέτα Ἅρτας, αἰτεῖται ὅπως λογισθῇ ὡς χρόνος ὑπηρεσίας τὸ τρίμηνον καθ’ ὃ ἐπαύθη. Οἱ σιδηροδρομικοὶ ὑπάλληλοι, οἱ μείναντες πιστοὶ εἰς τὰ καθήκοντα αὐτῶν κατὰ τὴν τελευταίαν ἀπεργίαν, αἰτοῦνται ὅπως ληφθῶσιν ὑπὲρ αὐτῶν μέτρα ἀνακουφιστικά. Οἱ ἐν ταῖς φυλακαῖς τοῦ Ρίου κρατούμενοι κατάδικοι μέχρι πέντε ἐτῶν παρακαλοῦσι τὴν Συνέλευσιν ὅπως διατάξῃ τὴν ἐκ τῶν φυλακῶν τούτων μεταφοράν των εἰς ἄλλην, ὡς διατρέχοντες τὸν κίνδυνον τοῦ θανάτου ὑπὸ τῶν ἐν αὐταῖς κρατουμένων βαρυποίνων συναδέλφων των. Οἱ κάτοικοι τῶν κοινοτήτων Γοράνης, Ποταμιᾶς, Κουρτσάνας, Ἄρνης καὶ Πολοβίστας παρακαλοῦσι τὴν Συνέλευσιν διὰ τὴν ἀνασύστασιν τῆς Μονῆς Γολατῆς κειμένης, ἐν μέσῳ τῆς ἀνατολικῆς κλιτύος τοῦ Ταϋγέτου, ὡς ἱδρυθείσης ἀπὸ αἰώνων καὶ χρησιμοποιουμένης ὡς διαμέσου θρησκευτικοῦ καὶ ἀνακουφιστικοῦ σταθμοῦ πάντων τῶν εἰς αὐτὴν προσερχομένων. Οἱ κηδεμόνες τῶν μαθητῶν τοῦ Σχολείου Τσαγκαράδων παραπονοῦνται δι’ ἔλλειψιν δημοδιδασκάλου, φονευθέντος τοῦ πρώην τοιούτου Κοτζιᾶ. Τὸ Σωματεῖον ὑποδηματεργατῶν Ἀγρινίου αἰτεῖται τὴν ὑποστήριξιν τοῦ παρὰ τῆς Γενικῆς Συνομοσπονδίας ἐργατῶν τῆς Ἑλλάδος ὑποβληθέντος ὑπομνήματος. Ὁ Ξάνθος Χατζῆ–Ξάνθος, κάτοικος Θάσου, αἰτεῖται τὴν τροποποίησιν τοῦ νόμου 2325 περὶ ἀποζημιώσεως τῶν σιγαροποιῶν, εἰς τρόπον ὥστε ν’ ἀπολαύσωσι τοῦ εὐεργετήματος καὶ οἱ μὴ προλαβόντες νὰ ἐνεργήσωσιν ἐντὸς τῆς ὁριζομένης προθεσμίας. Ἀπολυθέντες δημόσιοι ὑπάλληλοι ὑπὸ τοῦ πρώην καθεστῶτος αἰτοῦνται ὅπως ψηφισθῇ ὁ σχετικὸς νόμος περὶ ἐπαναφορᾶς αὐτῶν εἰς ἃς θέσεις πρότερον κατεῖχον. Ἡ Πανελλήνιος ὀδοντοϊατρικὴ ἑταιρεία ὑποβάλλει παρατηρήσεις τινὰς ἐπὶ τοῦ ὑποβληθέντος νομοσχεδίου περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ ὀδοντιατρικοῦ Σχολείου. Ὁ σύνδεσμος ὑδροπωλητῶν Πειραιῶς παρακαλεῖ τὴν Συνέλευσιν ὅπως ὁ νόμος περὶ Κυριακῆς ἀναπαύσεως ἐπεκταθῇ διὰ νομοθετικοῦ Διατάγματος καὶ δι’ αὐτούς. Τὸ σωματεῖον καπνεργατῶν Δράμας, αἰτεῖται τὴν ἀποδοχὴν πάντων τῶν αἰτημάτων τῶν ὑποβληθέντων ὑπὸ τῆς Γενικῆς Ἐργατικῆς Συνομοσπονδίας. Ὁ Ἀλέξανδρος Κουτσόπουλος, γραφεὺς τοῦ Πρωτοδικείου Λαρίσης, αἰτεῖται τὴν πληρωμὴν καθυστερουμένων ἀποδοχῶν, ἀφ’ ἧς στιγμῆς εἰσῆλθεν εἰς τὴν ἐφεδρείαν τοῦ στρατοῦ. Ὁ Μ. Μαγγίβας, ἀπόστρατος Ταγματάρχης, ὑποβάλλει ὑπόμνημα περὶ τοῦ ζητήματος τῆς χειραφετήσεως τῆς γυναικὸς. Οἱ Χασὰν Γιακοὺπ καὶ Τσαβὴτ Χουσέτη, ὑπόδικοι κρατούμενοι εἰς τὰς ἐν Ἄρτῃ φυλακὰς, αἰτοῦνται ὅπως ληφθῇ μέριμνα ἵνα ἐκδικασθῇ ἡ ὑπόθεσίς των καὶ λήξῃ ἡ ἐπὶ ἕξ ἔτη παρατεινομένη ὑποδικία των. Οἱ κάτοικοι Φλωρίνης αἰτοῦνται ὅπως ληφθῇ μέριμνα ἵνα διαταχθῇ τὸ ἐκεῖσε κτηματικὸν γραφεῖον ν’ ἀπόσχῃ πάσης ἐπεμβάσεως σχετιζομένης πρὸς τὴν ἀνάληψιν ὑπὸ τὴν κατοχὴν αὐτῶν τῶν ὑπὸ διαφόρων Μουσουλμάνων ἀγορασθέντων παρ’ αὐτῶν οἰκιῶν. Ὁ κατάδικος Γεώργιος Βουρλιᾶς, δικασθεὶς ὑπὸ τῶν κακουργιοδικῶν Ναυπλίου εἰς 19 ἐτῶν πρόσκαιρα δεσμὰ κατὰ τὸ ἔτος 1909, αἰτεῖται βασιλικὴν χάριν. Ὁ πρόεδρος τῶν κτηνοτρόφων Βερροίας παρακαλεῖ ὅπως παραταθῇ τὸ ἐνοικιοστάσιον βοσκῶν. Ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἐργατικοῦ Κέντρου Κερκύρας αἰτεῖται ἀφομοίωσιν τῆς Κερκύρας μετὰ τῶν πόλεων Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς διὰ τὴν πληρωμὴν τοῦ χορηγουμένου σίτου. Οἱ ἀδελφοὶ Ζιμάλη καὶ Σία αἰτοῦνται ἀποζημίωσιν 45,000 δραχμῶν, καθόσον τὸ ἐν Λιμένι τῆς Σάμου ἐργοστάσιον αὐτῶν ἤργησεν ἐπὶ ἕν ἔτος, καταληφθὲν ὑπὸ τοῦ Στρατοῦ. Ἡ Γεωργικὴ Ἕνωσις Βαθέος τῆς Σάμου αἰτεῖται τὴν κατάργησιν τοῦ φόρου τῆς δεκάτης ἐπὶ τοῦ καπνοῦ. Ἡ Σταυρίτσα Β. Ρηγίνου παρακαλεῖ τὴν Συνέλευσιν ὅπως χορηγηθῇ εἰς αὐτὴν ἀποζημίωσις ἐκ δραχμῶν 27.975 καὶ λεπτῶν 90 διὰ τὸν ἐμπρησμὸν ὑπὸ τῶν Τούρκων κατὰ τὸ 1908 τῶν ἐν Σάμῳ δύο οἰκιῶν της. Ἡ Καλλιόπη Ν. Μαθιοῦ ἐκ Σάμου αἰτεῖται τὴν ἀποφυλάκισιν τοῦ υἱοῦ της στρατιώτου καταδικασθέντος ἐπὶ λιποταξίᾳ ὑπὸ τοῦ τέως καθεστῶτος. Ὁ κ. Ἰωάννης Ἀρβανιτόπουλος, κάτοικος Πατρῶν, αἰτεῖται ὅπως τῷ ἀποδοθῶσιν 130.000 δραχμαὶ δι’ ἀποζημίωσίν του, ἐπειδὴ λόγῳ πολλῶν περιπετειῶν, ἃς ὑπέστη κατὰ τὸ πρώην καθεστώς, δὲν ἠδυνήθη νὰ ἐκμεταλλευθῇ τὰς κατόπιν ἐντολῆς τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως, τότε Διαδόχου, ληφθείσας κινηματογραφικὰς ταινίας κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν δύο πολέμων 1912–1913. Ὁ Δικηγορικὸς Σύλλογος Τριπόλεως αἰτεῖται ὅπως οἱ ἐπιστρατευθέντες δικηγόροι χρησιμοποιηθῶσιν ἐν τῷ στρατεύματι συμφώνως πρὸς τὴν εἰδικότητα αὐτῶν ὡς ἔφεδροι ἀξιωματικοὶ τῆς Στρατιωτικῆς Δικαιοσύνης ἤ τῆς Χωροφυλακῆς. Ὁ Δικηγορικὸς Σύλλογος Γυθείου αἰτεῖται ὅπως τροποποιηθῇ ὁ ὑποβληθησόμενος νόμος περὶ ἐκδικάσεως τῶν αἰτήσεων ἀποζημιώσεως παθόντων. Ὁ Δημήτριος Σωτηρόπουλος, ἐργοστασιάρχης καὶ κάτοικος Πατησίων, αἰτεῖται τὴν τροποποίησιν τοῦ νόμου 1642 περὶ φορολογίας τῆς αὐτομάτου ὑπερτιμήσεως τῆς ἀκινήτου ἰδιοκτησίας. Ὁ δήμαρχος Κομοτηναίων (Γκιουμουλτζίνης) ὑποβάλλει ψήφισμα τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, δι’ οὗ τοῦτο ἀποδοκιμάζει τὰ ὑπὸ τῶν τριῶν Μουσουλμάνων πληρεξουσίων δημοσιευθέντα εἰς τὴν ἐφημερίδα «Προγκρέ», ἐν σχέσει πρὸς τὸ Θρακικὸν ζήτημα, ὡς ψευδῆ καὶ ἀνυπόστατα, καὶ διαδηλοῖ τὴν ἐκτίμησίν του διὰ τὴν Ἑλληνικὴν Διοίκησιν. Ὁ Εὐστράτιος Κουλουμβάκης, τέως Νομάρχης, ἐξ ἀφορμῆς διαδόσεων, ὅτι ἀνώτεροι ὑπάλληλοι τοῦ τέως καθεστῶτος διείποντο ὑπὸ δίψης ἀσβέστου πρὸς τὸ χρῆμα καὶ θιγόμενος διὰ τοῦτο, παρακαλεῖ τὴν Συνέλευσιν ὅπως μεριμνήσῃ ἵνα ληφθῶσι καταδιωκτικὰ μέτρα ἐναντίον τῶν τοιούτων τέως ὑπαλλήλων καὶ ἐξαιρετικῶς τῶν πολιτευομένων, τυχὸν ἐνόχων ἀνόμου καὶ ἀνηθίκου χρηματισμοῦ, ἤ ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει κατὰ τῶν συκοφαντῶν. Ἐργατικὰ Σωματεῖα Κερκύρας διαμαρτύρονται διὰ τὴν πρόσθετον φορολογίαν τοῦ ἄρτου, ἥτις ἐξαιρετικῶς μόνον τὴν Κέρκυραν βαρύνει. Ὁ Ἱερὸς Σύλλογος Φαρσάλων αἰτεῖται τὴν αὔξησιν τῆς μισθοδοσίας τῶν ἱερέων, τὴν σύστασιν εἰδικῶν Ἐκκλησιαστικῶν Ταμείων, ἐξ ὧν νὰ μισθοδοτοῦνται, καὶ ὅπως ὁ μισθὸς οὗτος ὁρισθῇ διὰ νόμου. Ὁ Μιλτ. Μαγγίβας, ἀπόστρατος ταγματάρχης τῶν Μεταγωγικῶν, ὑποβάλλει ὑπόμνημα, δι’ οὗ αἰτεῖται τὸν προβιβασμόν του, ὡς ἀδικηθεὶς κατὰ τοὺς προβιβασμοὺς τῆς 25–26 Σεπτεμβρίου 1913. Ὁ Σύνδεσμος Ραπτεργατῶν αἰτεῖται ὅπως ἀπαλλαγῶσι τῆς φορολογίας τῆς καθαρᾶς προσόδου οἱ βιοπαλαισταὶ ραπτεργάται. Ὁ Σύνδεσμος καπνεργατῶν Χανίων αἰτεῖται τὴν ὑποστήριξιν τοῦ ὑπομνήματος τοῦ ὑποβληθέντος ὑπὸ τῆς Ὁμοσπονδίας τῶν ἐργατῶν. Ὁ ἐν ἀποστρατείᾳ ταγματάρχης τοῦ Οἰκονομικοῦ κ. Χρῆστος Κοντογιάννης αἰτεῖται ὅπως συμπεριληφθῇ εἰς τὸ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχέδιον περὶ ἐπαναφορᾶς τῶν ἀπολυθέντων ὑπαλλήλων ὡς ἀπολυθεὶς ἐπὶ τῆς πρώην Κυβερνήσεως ἀπὸ τῆς θέσεως τοῦ ἐλεγκτοῦ παρὰ τῷ εἰδικῷ ἐλεγκτηρίῳ δαπανῶν πολέμου. Ἡ Γενικὴ Διοίκησις τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας ὑποβάλλει ψήφισμα τοῦ χριστιανικοῦ λαοῦ Δράμας περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἡμιγυμνασίου. Ὁ Νομάρχης Θεσσαλονίκης ὑποβάλλει ἀναφορὰν τοῦ ἐκ Βερροίας Χρ. Φουρκιώτου αἰτουμένου τὴν παροχὴν βοηθήματος, καθόσον στερηθεὶς οὗτος τοῦ υἱοῦ του, εὑρίσκεται ἐν οἰκονομικῇ δυσχερείᾳ. Ὁ Κωνστ. Στυλιανίδης, κατάδικος Σάμου, αἰτεῖται ὅπως τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν καταβάλῃ αὐτῷ δραχ. 3681, καθόσον δὲν ἐνοικιάσθη ἡ οἰκία του ὡς Καπνεργοστάσιον παρὰ τὰς γενομένας ἐπισκευὰς αὐτῆς. Οἱ Μάντση, Δέδες καὶ Νικήτας, ἐργοστασιάρχαι ὑφασμάτων ἐν Βερροίᾳ, αἰτοῦνται ἀφ’ ἑνὸς μὲν κατάργησιν τοῦ εἰσαγωγικοῦ δασμοῦ τοῦ μαλλίνου στημονίου, ἀφ’ ἑτέρου δὲ τὴν ἐπιβολὴν προστατευτικοῦ δασμοῦ εἰς τὰ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰσαγόμενα γαϊτάνια. Κάτοικοι τῆς κοινότητος Βοστινίτσης τοῦ τέως δήμου Ὑαίας τῆς ἐπαρχίας Δωρίδος αἰτοῦνται ὅπως τὸ ἀπὸ ἐτῶν ἡμιτελὲς οἴκημα τοῦ δημοτικοῦ Σχολείου ἐπισκευασθῇ. Κάτοικοι τοῦ χωρίου Παραμυθίας αἰτοῦνται τὴν συμπλήρωσιν τοῦ διδακτικοῦ προσωπικοῦ τοῦ δημοτικοῦ σχολείου. Ὁ Ἐμμανουὴλ Σωτηριάδης, ἀπόστρατος ὑπολοχαγὸς τοῦ πεζικοῦ, αἰτεῖται νὰ τῷ δοθῇ μέρισμα τοῦ Μετοχικοῦ ταμείου διὰ τῆς μεταρρυθμίσεως τοῦ σχετικοῦ νόμου. Ἡ Καλλιόπη χήρα Γ. Ἀνεζίνη, ἐκ Σάμου, αἰτεῖται ἀνάλογον σύνταξιν, καθόσον ὁ σύζυγός της ἀπεβίωσε κατὰ τὸ 1916 λόγῳ τῶν κακουχιῶν τοῦ πολέμου. Ἡ χήρα Μαρία Χρυσάκη παρακαλεῖ τὴν Συνέλευσιν ὅπως τῇ χορηγηθῇ πρὸς συντήρησιν αὐτῆς τε καὶ τοῦ ἀνηλίκου τέκνου της μηνιαία σύνταξις ἐκ δραχμῶν τριακοσίων, ὡς συζύγου τοῦ Α. Χρυσάκη, νομικοῦ συμβούλου Σάμου δολοφονηθέντος ὑπὸ τοῦ Νικολ. Μώρου ἐν τῇ ἐκπληρώσει τοῦ καθήκοντός του. Ὁ τέως δημοδιδάσκαλος Πέτρος Μάμαλης ἐκ Κεφαλληνίας αἰτεῖται τὸν ἐπαναδιορισμόν του. Ἡ Εὐγενία χήρα Μ. Ζαμπούνη ὑπαλλήλου πολιτικοῦ ἐκ Σάμου αἰτεῖται αὔξησιν τῆς συντάξεώς της. Οἱ φοιτηταὶ καὶ φοιτήτριαι τῆς Ὀδοντοϊατρικῆς Σχολῆς αἰτοῦνται τὴν ψήφισιν τοῦ περὶ ὀργανώσεως τῆς Ὀδοντιατρικῆς Σχολῆς ὑποβληθέντος νομοσχεδίου. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν κ. Ν. Θεοτόκης ὑποβάλλει τὰ ἑξῆς νομοσχέδια. 1) «Περὶ τακτοποιήσεως δαπανῶν στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας μέχρι τέλους τοῦ ἔτους 1917». 2) «Περὶ χορηγίας, ἐφάπαξ, ποσοῦ πρὸς συμπλήρωσιν τοῦ ἐν τῷ ταμείῳ Ἐθνικῆς Ἀμύνης ὑπάρχοντος ὑπολοίπου δυνάμει τοῦ νόμου ΓΧΞΖʹ πρὸς ἀναδιοργάνωσιν τῆς πυροσβεστικῆς ὑπηρεσίας». 3) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 21 Δεκεμβρίου 1920 νομοθετικοῦ Βασιλικοῦ Διατάγματος περὶ ἀνασυντάξεως τοῦ Σώματος τῆς Στρατιωτικῆς Δικαιοσύνης». 4) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 21 Δεκεμβρίου 1920 νομοθετικοῦ Βασιλικοῦ Διατάγματος περὶ ἀπαλλαγῆς ἀπὸ τῶν ποινῶν τῆς λιποταξίας καὶ ἀνυποταξίας» καὶ 5) «Περὶ τρόπου ἐξακριβώσεως τῶν ἡλικιῶν τῶν κτηνῶν μένων τὴν Ἑλληνικὴν ἰθαγένειαν ἀπὸ τοῦ ἔτους 1913». Ὁ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας κ. Ι. Δ. Ράλλης ὑποβάλλει τὰ ἑξῆς σχέδια νόμων: 1) «Περὶ τοῦ παρὰ τῇ Ἐθνικῇ Τραπέζῃ τῆς Ἑλλάδος Βασιλικοῦ Ἐπιτρόπου» καὶ 2) «Περὶ ἀναπληρώσεως τῶν στρατευομένων ὑπαλλήλων τῆς μέσης ἐμπορικῆς ἐκπαιδεύσεως» (Κηρύσσονται κατεπείγοντα καὶ ψηφίζονται κατ’ ἀρχήν). Ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπαναφορᾶς τῶν ἀπολυθέντων μονίμων ὑπαλλήλων κλπ.» οἱ πληρεξούσιοι κ.κ. Ν. Καμπάνης, Δ. Κρεμέζης, Δ. Παναγιώτου, Ι. Κούσουλας, Ν. Τσιριγώτης, Π. Κοσονάκος Ἄγγ. Ἀγγελόπουλος, Χρ. Καρᾶς, Κ. Στεργιόπουλος, Γ. Ραδινὸς καὶ Σ. Ἀλεξιάδης, αἵτινες θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῇ. Οἱ πληρεξούσιοι κ.κ. Δ. Δαγκλῆς, Α. Θεολογίτης καὶ Ν. Καλέλης ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ στρατιωτικῆς ὑποχρεώσεως τῶν ἀνυποτάκτων καὶ λιποτακτῶν». Πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ν. Λεβίδης.

§8Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἡ ἑνδεκαμελὴς ἐπιτροπὴ τῶν εἰσηγητῶν τοῦ πολιτεύματος ἐπεράτωσεν τὴν ἐργασίαν αὑτῆς ἐπὶ ἄρθρων 22 τοῦ συντάγματος. Μετὰ τοῦτο δὲ ἐκάλεσεν τὴν ὁλομέλειαν τῆς ἐπιτροπῆς, εἰς τὴν ὁποίαν ἔλαβεν τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσῃ τὴν ἐργασίαν αὐτῆς, ἥτις παρὰ τῆς ὁλομελείας ἐνεκρίθη. Πρόκειται δὲ ἐν τῷ καταλλήλῳ χρόνῳ νὰ ὑποβάλωμεν ἐνώπιον τοῦ Σώματος τὴν ἐργασίαν ταύτην τῆς ἑνδεκαμελοῦς ἐπιτροπῆς, ὅπως καὶ τῆς ἐπιτροπῆς τῆς ὁλομελείας. Ἀλλὰ εἰσέτι δὲν ἐκρίθη πρόσφορος ἡ στιγμὴ πρὸς ὑποβολὴν τῆς ἐργασίας ταύτης. Ἐν τούτοις, παραδόξως, εἴδομεν σήμερον εἰς τινας τῶν ἐφημερίδων δημοσιευόμενον τὸ ἐπίσημον κείμενον τῆς ἐργασίας τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ 22 ἄρθρων τοῦ συντάγματος. Δὲν ἀρκεῖ δὲ ὅτι ἐδημοσιεύθη τὸ κείμενον τοῦτο, ἀλλὰ συνοδεύεται καὶ ὑπὸ σχολίων, σχολίων μάλιστα ἅτινα δύνανται νὰ προκαλέσωσιν τὴν ὀργὴν τινῶν ἐκ τῶν μελῶν, διότι χωρὶς τὸ πρᾶγμα νὰ συζητηθῇ, ἐκθέτουσι τὰ μέλη ταῦτα ἐνώπιον τοῦ γυναικείου φύλλου ὅλης τῆς Ἑλλάδος. Ἤθελεν λοιπὸν εἶσθαι καὶ ἀνευλάβεια πρὸς τὸ Σῶμα καὶ πρὸς τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν, ἐάν, εἴτε ὁ πρόεδρος, εἴτε ὁ γραμματεὺς τῆς ἐπιτροπῆς, εἴτε οἱονδήποτε μέλος αὐτῆς, παρέδιδεν τὴν ἐργασίαν ταύτην εἰς τὸν τύπον καὶ μάλιστα ὄχι εἰς ὅλας τὰς ἐφημερίδας, ἀλλὰ ἰδιαιτέρως εἰς δύο, πρὶν ἢ τὸ σχέδιον τοῦτο ὑποβληθῇ ἐνώπιον τοῦ σώματος.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα· δὲν κατετέθη τίποτα ἐδῶ.

§10Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἡμεῖς δέ, οἱ ὁποῖοι ὁπωσδήποτε ἔχομεν πεῖραν τινὰ τῶν κοινοβουλευτικῶν συνηθειῶν καὶ εὐλαβούμεθα τὰς κοινοβουλευτικὰς συνηθείας, θὰ ἦτο ἀδύνατον, λέγω, εἰς ἡμᾶς νὰ δώσωμεν εἰς τὸν τύπον τὴν ἐργασίαν ταύτην, πρὶν λάβομεν τὴν τιμὴν νὰ παρουσιάσωμεν αὐτὴν ἐνώπιον τοῦ Σώματος. Ὤφειλον δὲ νὰ ἀνακοινώσω ταῦτα πρὸς τὸ Σῶμα, ὅπως μὴ παρεξηγηθῶμεν. Τὶς ἔδωσεν τὴν ἐργασίαν ταύτην; Εἶναι δύσκολον νὰ τὸ εὕρῃ τις. Βεβαίως οἱ ὑπάλληλοι οἱ ἐργαζόμενοι παρ’ ἡμῖν δὲν ἔδωσαν τὴν ἐργασίαν ταύτην, διότι αὐτοὺς διακρίνει ἄκρως σεβασμὸς πρὸς τὴν ἐπιτροπὴν καὶ εἶναι πραγματικῶς τηρηταὶ αὐστηρότατοι τῶν καθηκόντων αὐτῶν. Πιθανὸν ἐκ τοῦ τυπογραφείου, πιθανὸν, δὲν ἠξεύρω πῶς. Ποῦ νὰ παρακολουθήσῃ τις τὰ διαβήματα τῶν διαφόρων ἰχνηλατῶν τοῦ τύπου, οἵτινες εἶναι ἐμπειρότατοι περὶ τὸ ἀνευρίσκειν πᾶν ὅτι εἶναι εἰς αὐτοὺς χρήσιμον; Ἀλλὰ ἐγὼ ὀφείλω νὰ δηλώσω ὅτι τοῦτο ἐγένετο ἐν ἀγνοίᾳ καὶ τοῦ προέδρου καὶ τοῦ γραμματέως καὶ τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§12Γ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω σχέδιον νόμου, «περὶ προσθήκης διατάξεων εἰς τὸ ἄρθρον 37 τοῦ ἐν ἰσχύϊ προξενικοῦ νόμου». Μὲ τὰ Κράτη μὲ τὰ ὁποῖα εὑρισκόμεθα εἰς ἐμπόλεμον κατάστασιν κατὰ τὸν Εὐρωπαϊκὸν πόλεμον, καθὼς καὶ μὲ τὰ νέα Κράτη, τὰ ὁποῖα τώρα ἐσχηματίσθησαν, δὲν ὑπάρχουσιν ἐμπορικαὶ συνθῆκαι καὶ ἑπομένως εἶναι ἠναγκασμέναι αἱ προξενικαὶ ἀρχαὶ νὰ ἐκδίδωσιν πιστοποιητικά, διὰ νὰ μὴ φθάνωσιν μέχρις Ἑλλάδος ἐμπορεύματα, τὰ ὁποῖα προέρχονται ἀπὸ Κράτη, μεθ’ ὧν δὲν ὑπάρχουν ἐμπορικαὶ συνθῆκαι. Διὰ τὰ πιστοποιητικὰ καταβάλλονται τέλη ἀρκετὰ σπουδαῖα καὶ τὰ τέλη αὐτὰ κατὰ τὸν ὑφιστάμενον προξενικὸν νόμον, ἰδίως ἐκεῖ ὅπου ὑπάρχουσιν προξενικὰ ταμεῖα, τὰ τέλη αὐτὰ εἰσπράττουσιν ὁλόκληρα οἱ κύριοι πρόξενοι. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ὑποβάλλομεν νομοσχέδιον, κατὰ τὸ ὁποῖον ἐκ τῶν τελῶν τῶν εἰσπραττομένων τὰ 15% θὰ μένωσιν εἰς τὸν πρόξενον, τὰ δὲ λοιπὰ ὑπὲρ τοῦ δημοσίου ταμείου. Θὰ παρακαλέσω, κύριε Πρόεδρε, νὰ εὐαρεστηθῇ ἡ Συνέλευσις νὰ κηρυχθῇ κατεπεῖγον, διότι πρόκειται περὶ εἰσπράξεως καὶ νὰ ψηφισθῇ καὶ κατ’ ἀρχήν. (Κηρύσσεται κατεπεῖγον καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν).

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Οἱ κ.κ. Δ. Χατζίσκος, Ι. Κούσουλας, Ι. Παπαλουκᾶς, Α. Εὐταξίας, Α. Παπαθανασίου, Ν. Κρίτσας, Ι. Γιαννόπουλος, Δ. Κουκουλέτσος, Κ. Στεργιόπουλος, Δ. Τσιτσάρας Λ. Τσουκαλᾶς, Ν. Δ. Λεβίδης, Λ. Μάτεσις, Γ. Μερκούρης καὶ Κ. Οἰκονομίδης, συνιστῶσιν ἀναφορὰν τοῦ Ταξιάρχου Ἀρχανιώτου, πατρὸς τοῦ ἐν Ταράτσᾳ ἐπὶ τοῦ Βενιζελικοῦ καθεστῶτος τυφεκισθέντος λοχίου Ἀρχανιώτου, κατοίκου Σπερχειάδος, αἰτουμένου ὅπως ἐπεκταθῇ τὸ εὐεργέτημα τοῦ νόμου 425 περὶ μεταφορᾶς τῶν τριῶν υἱῶν του, ὑπηρετούντων ἤδη ἐν τῷ στρατῷ εἰς τὴν βʹ σειρὰν ἐφεδρείας.

§14Ι. ΚΟΥΣΟΥΛΑΣ. Ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ ἀναβάλλεται ἐπ’ ἄπειρον· πρόκειται νὰ ἐπεκταθῇ τὸ εὐεργέτημα τοῦ ἄρθρου 41 τοῦ νόμου 425, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τοὺς ἀδελφοὺς τῶν ἐν πολέμῳ φονευθέντων καὶ εἰς τοὺς ἀδελφοὺς τῶν τυφεκισθέντων.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Χατζίσκος ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§16Δ. ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Ὁ ἀναφερόμενος Ταξιάρχης Ἀρχανιώτης εἶναι πατὴρ τυφεκισθέντος. Πρὸ καιροῦ ἔχει ὑποβάλλει αἴτησιν, διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖ ὅπως τὸ εὐεργέτημα τοῦ νόμου 425, κατὰ τὸ ὁποῖον μεταφέρονται εἰς τὴν δευτέραν σειρὰν ἐφεδρείας οἱ ἀδελφοὶ τῶν ἐν πολέμῳ φονευθέντων, ἐπεκταθῇ καὶ εἰς τοὺς ἀδελφοὺς τῶν τυφεκισθέντων. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι μεγάλη ἡ αἴτησις πατρὸς τυφεκισθέντος, δεδομένου ὅτι δὲν ἀποτελεῖ τίποτε ἄλλο, εἰμὴ μίαν ἠθικὴν ἱκανοποίησιν εἰς τὸν ἀδελφὸν τοῦ τυφεκισθέντος.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Παπαθανασίου ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§18Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ. Καὶ ἐὰν δὲν ἐπρόκειτο νὰ ληφθῇ γενικὸν μέτρον ὡς πρὸς τὸ ἀντικείμενον αὐτό, εἰδικῶς εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν πρέπει νὰ ληφθῇ μέτρον, διότι ὁ τυφεκισμὸς ἐγένετο διὰ λόγους ἁπλῶς σκοπιμότητος χωρὶς νὰ ὑπάρξῃ οὐδεμία ἀπόδειξις, διότι ἦτο μία πρᾶξις τῆς τότε ἐποχῆς γενομένη διὰ λόγους, τοὺς ὁποίους γνωρίζομεν. Δὲν ὑπῆρχεν ὁ τυφεκισθεὶς Ἀρχανιώτης οὔτε κἄν εἰς τὸν στρατόν μας, ἐδόθη ἀπὸ ἐδῶ ἡ διαταγὴ νὰ τοὺς τουφεκίσουν μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ τρομοκρατήσουν τὸν κόσμον. Ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ὁ τυφεκισθεὶς κατὰ τὴν ἑσπέραν, καθ’ ἣν ἐγένετο τὸ παιδαριῶδες ἐκεῖνο κίνημα, ἐξετέλει ἐπιθεώρησιν καὶ εὑρίσκετο ἐντὸς τῆς πόλεως, μετὰ δὲ τὴν ἐπιθεώρησιν ἐκοιμήθη εἰς τὸν στρατῶνα ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος δὲν εἶχε μετάσχει τοῦ κινήματος καὶ ἐνῷ ὑπῆρχον αὐταὶ αἱ ἀποδείξεις, ἐνῷ ἔσπευσε νὰ εἰδοποιήσῃ τὴν οἰκογένειαν τοῦ Συνταγματάρχου διὰ νὰ μὴ κακοποιηθῇ ἀπὸ τοὺς στρατιώτας, ἐν τούτοις ἐτυφεκίσθη ὡς ἀρχηγὸς καὶ ὁδηγός, διότι κατὰ τὴν κειμένην νομοθεσίαν οὕτως ἔπρεπε νὰ γείνῃ. Ὁ δ’ ἕτερος τυφεκισθεὶς Γιαννακόπουλος τὴν ἑσπέραν ἐκείνην ἐκοιμᾶτο ἐντὸς τῆς πόλεως καὶ ὅταν ἔγινε τὸ κίνημα εἰδοποιήθη καὶ ἐφύλαξε τὸν Μέραρχον τὴν ἑσπέραν ἐκείνην, καὶ ὅμως ἐτυφεκίσθη καὶ ἐκεῖνος ὡς ἀρχηγὸς καὶ ὁδηγὸς μόνον καὶ μόνον διότι εἶχεν ἀντιβενιζελικὰ φρονήματα. Ἑπομένως νομίζω ὅτι καὶ ἂν δὲν πρόκειται νὰ ληφθῇ γενικὸν μέτρον, ἐπιβάλλεται εἰς τὴν συγκεκριμένην αὐτὴν περίπτωσιν ἡ λῆψις εἰδικοῦ μέτρου.

§19Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πρέπει νὰ ληφθῇ μέτρον καὶ ἐναντίον αὐτῶν τῶν δολοφόνων.

§20Ι. ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, κατὰ τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1918 οἱ στρατιῶται τοῦ Συντάγματος Λαμίας ἐμφορούμενοι ὑπὸ τῶν ἰδεῶν, τῶν ὁποίων ἐνεφορεῖτο ὅλος ὁ Ἑλληνικὸς Λαός, ὅτι ἡ πολιτικὴ κατεύθυνσις τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης ἀπέβλεπεν οὐχὶ εἰς ἐξυπηρέτησιν τῶν Ἐθνικῶν συμφερόντων, ἀλλ’ εἰς ἐσωτερικὴν κομματικὴν ἐπικράτησιν, ἔκαμον κίνημα διὰ τοῦ ὁποίου δὲν ἔπραξαν τίποτα ἄλλο ἤ νὰ διαμαρτυρηθοῦν κατὰ τῆς ἀσκουμένης πολιτικῆς, καθ’ ὅν τρόπον ἠσκεῖτο ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης. Διὰ τὸ κίνημα τοῦτο δὲν κατηγορήθησαν οἱ στρατιῶται, οἱ ὁποῖοι διέπραξαν ἀδικήματα ἀλλ’ οἱ πολιτευόμενοι τοῦ νομοῦ, οἱ ἀνήκοντες εἰς τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ὥρισαν τὰς κεφαλάς, αἱ ὁποῖαι θὰ ἔπιπτον ἀπὸ ἑκάστην ἐπαρχίαν, αἱ κεφαλαὶ δὲ αὗται ἐξελέγησαν ἀπὸ τοὺς μᾶλλον ἀθωοτέρους, οἱ ὁποῖοι ὅμως ἦσαν προσωπικοὶ ἐχθροὶ τοῦ τότε ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης κ. Τσιριμώκου. Καὶ αἱ κεφαλαὶ ἔπεσαν, κατεδικάσθησαν τὰ παιδιὰ αὐτὰ εἰς θάνατον καὶ παριστάμεθα ὡς μάρτυρες εἰς τὰ στρατοδικεῖα, τὰ ὁποῖα τοὺς κατεδίκαζον χωρὶς τίποτε νὰ ἀποδεικνύηται καὶ ἐτυφεκίσθησαν εἰς τὴν Ταράτσαν ἐνώπιον ὅλου τοῦ κόσμου. Πρῶτος ἐτυφεκίσθη ὁ Ἀρχανιώτης, ἕνας πανύψηλος νέος ἄριστος, ὁ ὁποῖος ὡς ἐπιλοχίας εἶχεν ἐπιδείξει τὰ ἀνδρικά του αἰσθήματα κατὰ τοὺς πολέμους τοῦ 1912 καὶ 1913 καὶ ὁ ὁποῖος οὐδὲν ἄλλο ἔπραξε παρὰ ὅτι ἦτο προσωπικὸς ἐχθρὸς τοῦ Τσιριμώκου, καταγόμενος ἐκ τῆς ἰδιαιτέρας αὐτοῦ ἐπαρχίας. Ἕτερος τυφεκισθεὶς εἶναι ὁ Παπαδογιῶργος ἐχθρὸς καὶ αὐτὸς τοῦ Τσιριμώκου, κατὰ τὴν δίκην τοῦ ὁποίου ἤμην παρὼν καὶ δὲν ἀπεδείχθη τίποτε ἐκ τῆς διαδικασίας, οὔτε δι’ αὐτὸν οὔτε διὰ τὸν ἐπίσης καταδικασθέντα Γιαννακόπουλον. Τοιαῦται ἦσαν αἱ καταδικαστικαὶ ἀποφάσεις καὶ διὰ τοὺς ἄλλους.

§21ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Ἔτσι ἐδίκαζον παντοῦ.

§22Ι. ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ. Ἄν τὰ ἄλλα στρατοδικεῖα κατεδίκασαν αὐστηρῶς, τὸ τῆς Λαμίας δύναμαι νὰ βεβαιώσω ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως ὅτι κατεδίκασεν τελείως ἀδίκως καὶ ἐν γνώσει μάλιστα τῆς ἀθωότητος τῶν καταδικαζομένων. Ἀναφέρω μάλιστα ὅτι ὁ ἀρχηγὸς κινήματος δὲν κατεδικάσθη εἰς θάνατον, διότι ἐπλήρωσε 20.000 δραχ. δὲν ἐξεύρω ποῦ, καὶ ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς ζητεῖ μετὰ τὴν πρώτην Νοεμβρίου νὰ καταγγείλῃ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι τοῦ ἐπῆραν τὰς 20.000 δραχμάς. Ὁ ἀρχηγὸς δὲν κατεδικάσθη εἰς θάνατον καὶ κατεδικάσθησαν οἱ στρατιῶται τοῦ κινήματος. Τοιαῦται ἦσαν αἱ ἀποφάσεις τοῦ Στρατοδικείου. Βεβαίως ὅλοι ἀδίκως κατεδικάσθησαν, ἀλλ’ εἰς τὴν Λαμίαν κατεδικάσθησαν κατὰ τρόπον τρομακτικόν.

§23Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ. Ποῖοι ἦσαν οἱ Στρατοδίκαι, ἠξεύρετε;

§24Ι. ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ. Ὁ Ταβουλάρης ἦτο ὁ Πρόεδρος τοῦ στρατοδικείου.

§25Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἠξεύρετε ποῖος ἦτο ὁ γραμματεὺς τοῦ στρατοδικείου;

§26Ι. ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ. Δὲν ἐνθυμοῦμαι.

§27Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἦτο ὁ υἱὸς τοῦ Τσιριμώκου.

§28Ι. ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ. Ὁ Ἀρχανιώτης αὐτός, ὁ πατὴρ ἑνὸς τῶν τουφεκισθέντων κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, ἔχει τρία παιδιὰ τώρα εἰς τὸν στρατὸν, τὸ ἕνα τῆς κλάσεως 1916, τὸ ἄλλο τοῦ 1918 καὶ τὸ ἄλλο τοῦ 1920. Καὶ τί ζητεῖ παρ’ ἡμῶν; Ζητεῖ τὸ εὐεργέτημα, τὸ ὁποῖον παρέχει ὁ νόμος εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ἀδελφὸν φονευθέντα ἐν πολέμῳ ἢ ἐκ μολυσματικῶν νόσων, ἓν ἀπὸ τὰ παιδὰ αὐτοῦ νὰ τεθῇ εἰς τὴν δευτέραν σειρὰν ἐφεδρείας, ἀφ’ οὗ τόσον ἀδίκως ἐφονεύθη τὸ ἄλλο.

§29Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῖος ὑπεστήριξε τὴν κατηγορίαν εἰς τὸ Στρατοδικεῖον.

§30Ι. ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ. Ὁ Βασιλικὸς ἐπίτροπος.

§31Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῖος;

§32Ι. ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ. Δὲν τὸν ἐνθυμοῦμαι καλῶς.

§33Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ. Τὴν κατηγορίαν τὴν ὑπεστήριξε ὁ τέως εἰσαγγελεὺς Ἀθηνῶν Φωτάκης, ὁ ὁποῖος μὴ ἔχων γεγονότα ἐπὶ τῶν ὁποίων νὰ βασισθῇ εἶπεν, ὅτι διὰ λόγους σκοπιμότητος καὶ Ἐθνικοὺς πρέπει νὰ καταδικασθοῦν. Καὶ ὅταν ἐγὼ τοῦ εἶπον ὅτι αἱ κεφαλαὶ δὲν πρέπει νὰ πίπτωσιν διὰ λόγους σκοπιμότητος, δὲν ἐγνώριζε τί νὰ εἴπῃ, διότι εἶχε ἀποδειχθῇ πλήρης ἡ ἀθῳότης των, διότι ἐν ᾧ τοὺς κατηγόρησεν ὡς μετασχόντας τοῦ κινήματος, ἀπεδείχθη ὅτι οὗτοι ὄχι μόνον δὲν εἶχον μετάσχει, ἀλλὰ καὶ ἦσαν ἐν τῇ πόλει καὶ ἐλάμβανον καὶ μέτρα πρὸς ματαίωσιν τοῦ κινήματος.

§34Ι. ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ. Διὰ νὰ γίνῃ τοῦτο ἀπαιτεῖται νομοθετικὴ διάταξις, ἥτις σήμερον δὲν ὑπάρχει. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ὑποβάλῃ Νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου νὰ ἐπιτραπῇ τὸ εὐεργέτημα τοῦτο καὶ εἰς τοὺς υἱοὺς τῶν τυφεκισθέντων, ὥστε νὰ λαμβάνουν καὶ αὐτοὶ τὸ εὐεργέτημα αὐτό. Ὑποθέτω δὲ ὅτι καὶ λόγῳ τῆς πολιτικῆς ἀξίας τοῦ πράγματος ἡ Συνέλευσις καὶ εἰς ψήφισμα ἠδύνατο νὰ προβῇ, ἄν ἦτο σύμφωνος ἡ Κυβέρνησις.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Εὐταξίας ἔχει τὸν λόγον.

§36Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὰ ὄργια, τὰ ὁποῖα ἐγένοντο εἰς τὸν νομὸν Φθιώτιδος καὶ ἰδιαιτέρως εἰς τὴν ἐπαρχίαν Λαμίας εἶναι ἀπερίγραπτα. Οὐδαμοῦ ἀλλαχοῦ τῆς Ἑλλάδος ἔλαβον χώραν τοιαῦτα ὄργια. Εἴχομεν οὐ μόνον τυφεκισμούς, ἀλλὰ καὶ ἐμπρησμοὺς ἀναμιμνήσκοντας τὰ ὄργια τοῦ Ἀλῆ Πασᾶ, ὅλοι δὲ οἱ παθόντες μάτην ἀναμένουσι μέχρι τῆς στιγμῆς οἱανδήποτε ἀποζημίωσιν ἐκ μέρους τῆς Πολιτείας, καὶ ὅλοι αὐτοί, κύριοι, εἶναι ἐκεῖνοι πρὸς τοὺς ὁποίους προσεφέρθη ἡ πρώην Κυβέρνησις νὰ τοὺς ἀφήσῃ ἐλευθέρους ὑπὸ τὸν ὅρον νὰ μεταβάλωσιν τὰ πολιτικὰ αὐτῶν φρονήματα καὶ ἀπέκρουσαν μετὰ γενναιότητος τοῦτο, ἀποδεχόμενοι μόνον παρὰ τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης, ἡ ὁποία θὰ ἀντεπροσώπευε τὰ πολιτικὰ αὐτῶν φρονήματα ἱκανοποίησιν. Καὶ ὅμως μέχρι τῆς σήμερον δὲν κατωρθώθη εἰς τοὺς δυστυχεῖς αὐτοὺς νὰ δοθῇ καμμία ἀποζημίωσις. Εἷς τῶν ἡγετῶν τῆς στάσεως ἐκείνης, ὁ Γεώργιος Κουτσούρης, ὁ ὁποῖος κατεδικάσθη εἰς θάνατον καὶ ἐρρίφθη εἰς τὰς φυλακὰς τοῦ Ἰτζεδίν, ἡ δὲ οἰκογένειά του περιεφέρετο εἰς τοὺς δρόμους, ἄχρι τῆς στιγμῆς αὐτῆς δὲν τοῦ ἐδόθη οὔτε μία μικρὰ προκαταβολὴ ἀπέναντι οἱασδήποτε ἀποζημιώσεως αὐτοῦ, διὰ τὰ δεινοπαθήματα καὶ τὰς καταστροφάς, ἅς ὑπέστη, καθ’ ὅν χρόνον ἑκατομμύρια ὅλα δίδονται ἢ πρόκειται νὰ δοθῶσιν εἰς τοὺς δῆθεν παθόντας κατὰ τὰ Νοεμβριανὰ καὶ εἰς ἄλλους παθόντας. Ἀφ’ οὗ λοιπὸν δὲν ἐστάθη δυνατὸν νὰ τοὺς δοθῇ ἡ παραμικροτέρα ἀποζημίωσις, τοὐλάχιστον νὰ δοθῇ εἰς αὐτοὺς τὸ εὐεργέτημα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δίδεται εἰς τοὺς ἀδελφοὺς θανόντων ἐν πολέμῳ, ἀφ’ οὗ αὐτοὶ ἔχουσιν ἀδελφοὺς δολοφονηθέντας, ὅπως εἷς τοὐλάχιστον ἐκ τῶν ἀδελφῶν τεθῇ εἰς τὴν δευτέραν σειρὰν ἐφεδρείας. Νομίζω, κύριοι, ὅτι ἡ πρότασίς μου εἶναι δικαιοτάτη καὶ ὅτι ὅλοι σας θὰ συνησθάνθητε τὴν δικαίαν ἀγανάκτησιν ἐναντίον τῶν κακουργημάτων ἐκείνων καὶ ὅτι θὰ εἶσθε σύμφωνοι ὅπως ὡς μικρά τις ἀμοιβή, δοθῇ εἰς αὐτοὺς τὸ εὐεργέτημα τῆς ὑπαγωγῆς εἰς τὴν διάταξιν ταύτην.

§37Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ δοθῇ σύνταξις εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν φονευθέντων.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Γιαννόπουλος ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§39Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους ἀνέφερον οἱ ἀξιότιμοι προλαλήσαντες εὑρίσκω, ὅτι ἡ ἀναφορὰ αὕτη πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὑπό τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Ἄλλωστε πρόκειται περὶ ὀλίγων μόνον ἀδελφῶν τυφεκισθέντων κατὰ τὰς περιστάσεις αὐτάς, τὰς ὁποίας ἀνέπτυξαν οἱ κ. συνάδελφοι. Γνωρίζω καὶ ἐκ τῆς περιφερείας, τὴν ὁποίαν ἀντιπροσωπεύω, ὅτι καὶ κατὰ τῶν στρατευσίμων τοῦ 12ου Συντάγματος, ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη μετῆλθε τὰ αὐτὰ μέσα. Ἑπομένως δὲν βλέπω δικαιολογημένην τὴν ὑπομονήν, τὴν ὁποίαν δεικνύει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν διὰ νὰ μὴ ὑποβάλῃ τοιαύτην πρότασιν, ὅπως τύχωσιν τοῦ εὐεργετήματος αὐτοῦ στρατεύσιμοι ἀδελφοὶ τυφεκισθέντων, πρόκειται περὶ 10–15 ἐν ὅλῳ.

§40Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶμαι καὶ ἐγὼ ἐγγεγραμμένος ὅπως συνηγορήσω ὑπὲρ τῆς δικαιοτάτης ταύτης ὑποθέσεως. Καὶ λαμβάνω τὴν τόλμην νὰ συνηγορήσω ὑπὲρ αὐτῆς, διὰ νὰ ἐπεκτείνω τὸ ζήτημα καὶ περὶ ἄλλων. Ἤδη ἀπὸ πολλῶν μηνῶν κατέθηκα ἐρώτησιν ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως πρὸς τοὺς ἁρμοδίους Ὑπουργούς, ἥτις εἶναι ἐγγεγραμμένη ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων ὑπ’ ἀριθ. 167, ἀλλ’ εἴτε ἕνεκα ὡς ἐκ τῶν πολλῶν ἀσχολιῶν αὐτῶν, εἴτε ὡς ἐκ τῶν πολιτικῶν περιστάσεων, δὲν ἠδυνήθην νὰ λάβω ἀπάντησιν ἐπὶ τῶν ἐρωτημάτων μου. Τὰ ἐρωτήματα μου περιεστρέφοντο εἰς τὸ ἑξῆς: Νὰ δηλωθῇ ἐπὶ τέλους εἰς τὴν Συνέλευσιν, πόσος εἶναι ὁ ἀριθμὸς τῶν τυφεκισθέντων, ἤ μᾶλλον τῶν παρὰ τῶν στρατοδικείων δολοφονηθέντων. Ἐγὼ ἐπὶ τυραννίας, καίτοι ὁμολογῶ ὅτι δὲν διεκρινόμην τέλος πάντων διὰ τὴν ἀποφασιστικότητα, ἐτόλμησα ὅμως νὰ δημοσιεύσω πίνακα ἐπισημότατον, τὸν ὁποῖον ἐκράτουν διὰ τὰ ἱστορικὰ καὶ πολιτικὰ ἀπομνημονεύματά μου, καὶ ὁ πίναξ αὐτὸς ἀναφέρει 87 ὅλους τυφεκισθέντας ὑπὸ τῶν στρατοδικείων ἀξιωματικούς, ὑπαξιωματικοὺς καὶ στρατιώτας. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον αὐτοί. Αὐτοὶ εἶναι ἐκεῖνοι, τοὺς ὁποίους ἐγὼ ἠδυνήθην νὰ συλλέξω καὶ μάθω τὰ ὀνόματα αὐτῶν· ἀριθμοῦνται εἰς ἑκατοντάδας. Ἑπομένως τὸ ζήτημα ἐκτείνεται. Δὲν πρόκειται μόνον περὶ τοῦ παθόντος Ἀρχανιώτη. Πρέπει νὰ ἱκανοποιηθῶσιν πάντες ἐκεῖνοι, οἵτινες εἶχον τὴν τιμὴν νὰ εἶναι συγγενεῖς καὶ κληρονόμοι τῶν τυφεκισθέντων, ὅπως, ἐὰν ποτὲ ἀναφανῇ τοιαύτη τυραννία ἐν Ἑλλάδι, περὶ τοῦ ὁποίου ἐγώ, ἀμφιβάλλω, νὰ εὑρεθῶσι καὶ τότε ἡρωικοὶ πολῖται οἵτινες νὰ ἀντιτάξωσι τὰ στήθη, ἐναντίον τοιαύτης θρασείας ἀποπείρας. Ἑπομένως παρεκάλεσα καὶ ἐκ τῆς ἀφορμῆς ταύτης ἐπίσης καὶ πάλιν παρακαλῶ ὅπως κατατεθῇ πίναξ ἐνώπιον τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως, ἐμφαίνων τοὺς τυφεκισθέντας, ἀνερχομένους εἰς 87 περίπου. Διότι, κύριοι, ὅταν ταῦτα κατατεθῶσιν καὶ ἡ Συνέλευσις ἀναλάβει νὰ συζητήσῃ περὶ μιᾶς ἑκάστης τῶν ὑποθέσεων αὐτῶν, τότε καὶ μόνον θέλει πεισθεῖ ὅλος ὁ κόσμος ὅτι πρόκειται περὶ καθαρᾶς δολοφονίας, τότε καὶ μόνον θὰ πεισθῇ ὁ κόσμος πόσον ἐψεύδετο εἷς κατάπτυστος διπλωματικὸς ὑπάλληλος ἐν Παρισίοις, ὅστις ἐν τῇ ἐπισημότητι τῆς ἀρχῆς του, ὡς πρέσβυς τῆς Ἑλλάδος, ὁ Ρωμάνος, διαβεβαίου τὸν πολιτικὸν κόσμον, ὅτι πέντε μόνον παλιάνθρωποι κατεδικάσθησαν ὑπὸ τῶν δικαστηρίων. Ἔχω εἰς χεῖρας μου τὴν ἐφημερίδα «Matin», ἐν τῇ ὁποίᾳ ἐβεβαίου ἐν τῇ ἐπισημότητι τῆς ἀρχῆς του, ὅτι πέντε παληάνθρωποι κατεδικάσθησαν ὑπὸ τῶν στρατοδικείων. Ἐγὼ δὲ ἀπαντῶν οὐχ εἰς αὐτόν, ἀλλ’ εἰς τὸ δημοσίευμά του, διότι εἰς αὐτὸν δὲν θὰ ἐδεχόμην νὰ ἀπαντήσω, (χειροκροτήματα), ἐβεβαίουν ὅλα ἐξ ἰδιωτικῆς μου ἐργασίας ἀνεπισήμου καὶ μεμαρτυρημένης, διότι, ὡς ἄλλοτε εἶπον πρὸς ὑμᾶς, ὅτι ἔχω ἕν ἐλάττωμα, νὰ εἶμαι, ὡς λέγουν οἱ Γάλλοι, πάντοτε documenté ἐβεβαίουν δι’ ἀριθμῶν, δι’ ὀνομάτων, δι’ ἀποφάσεων στρατοδικείων, ὅτι ἐγὼ μόνον ἐγνώριζον ὅτι 87 ὅλοι ἀξιωματικοί καὶ στρατιῶται ἐτυφεκίσθησαν ὑπὸ τῶν στρατοδικείων. Νὰ ἀναφέρω κύριοι, πρὸς ὑμᾶς λεπτομερείας; Νὰ σᾶς ἀναφέρω ὅτι δύο λοχίαι, ὀλίγον προτοῦ τουφεκισθῶσι, παρεκάλεσαν τὸν ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ ἀποσπάσματος νὰ μὴ τουφεκισθῶσι μὲ ὅπλα Μάνλιχερ, διότι τὰ Μάνλιχερ εἶναι τὰ ὅπλα, μὲ τὰ ὁποῖα εἰς τοὺς δύο πολέμους ἐπολέμησαν, ἀλλὰ νὰ τοὺς κάμῃ τὴν χάριν νὰ τοὺς τουφεκίσῃ μὲ ὅπλα Γκρά; Νὰ σᾶς ἀναφέρω, κύριοι, ὅτι γυνή τις ἐκ Κηφισσιᾶς ἔπεσε γονυκλινὴς ἐνώπιον τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ ἀποσπάσματος καὶ παρεκάλεσεν αὐτὸν ἐπί τινας στιγμὰς νὰ τὴν ἀφήσῃ νὰ πλησιάσῃ διὰ νὰ ἀποχαιρετίσῃ τὸν σύζυγόν της μέλλοντα νὰ τουφεκισθῇ καὶ ἡ κόρη τῆς ἀτυχοῦς αὐτῆς γυναικὸς εὑρισκομένη εἰσέτι εἰς Κηφισσιάν, δεκαέτις κόρη, εἶναι ἔκτοτε, κύριοι, φρενοβλαβής; Νὰ σᾶς ἀναφέρω, κύριοι, ὅτι ὑπάρχει Διάταγμα τοῦ 1861, τὸ ὁποῖον διαγράφη τὸν τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον ἐκτελεῖται ὁ τουφεκισμός, καὶ ὅτι τὸ Διάταγμα τοῦτο πὺξ καὶ λὰξ κατεπατεῖτο καὶ ἐτυφεκίζοντο οἱ ἅγιοι ἐκεῖνοι στρατιῶται γονυπετεῖς πυροβολούμενοι ἐκ τῶν νώτων, ἐν ᾧ τὸ Διάταγμα ρητῶς λέγει ὅτι κατὰ πρόσωπον πυροβολοῦνται οἱ μέλλοντες νὰ τυφεκισθῶσι καὶ ἄν θέλωσι, τοὺς δένουσι τοὺς ὀφθαλμούς; Τὶ νὰ εἴπῃ τις πρῶτον καὶ τὶ ὕστερον; Ὄλα αὐτά, κύριοι, βεβαίως ὡς ἐκ τοῦ πολυασχόλου αὐτῆς ἡ Κυβέρνησις δὲν ἠδυνήθη νὰ προσκομίσῃ εἰς τὴν Ἐνθοσυνέλευσιν, ἴσως συνετέλεσε καὶ ἡ ἐξωτερικὴ πολιτική. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατόν, ὁσάκις δίδεται ἀφορμὴ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, νὰ μὴ καταγγέλλωνται αἱ στυγεραὶ αὐταὶ πράξεις, αἱ ἀνόσιαι αὐταὶ πράξεις αἱ ἀντισυνταγματικαὶ καὶ ἀπάνθρωποι, αἱ ἐμποιοῦσαι ὄνειδος καὶ αἶσχος εἰς τοὺς πρωτεργάτας αὐτῶν. (Χειροκροτήματα).

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μάτεσις ἔχει τὸν λόγον.

§42Α. ΜΑΤΕΣΙΣ. Ἐκ τῶν χωρῶν, αἵτινες ἰδιαζόντως ἐδοκιμάσθησαν, ἐκτὸς τῆς Φθιωτιδοφωκίδος εἶναι καὶ ἡ Ἀττικοβοιωτία. Τὰ θύματα εἶναι γνωστότατα καὶ ἀποτελοῦσιν εὐγενεῖς μορφὰς στρατιωτικὰς καὶ πολιτικάς. Δὲν ἔχω νὰ προσθέσω τι πλέον εἰς ὅσα τόσον εὐγλώττως ἐλέχθησαν. Φρονῶ ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη ἀπόψε νὰ γίνῃ ψήφισμα, διότι ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν θὰ λάβῃ τάχιστα μέριμναν περὶ ἱκανοποιήσεως τῶν αἰτήσεων τῶν συγγενῶν τῶν δυστυχῶν καὶ εὐγενῶν ἐκείνων θυμάτων.

§43Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, καὶ ἐγὼ συνηγορῶ διὰ τὴν ἀναφορὰν ταύτην καὶ συνιστῶ θερμῶς καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ δώσῃ ἰδιαιτέραν προσοχήν.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λ. Τσουκαλᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§45Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, θερμότατα συνιστῶ καὶ ἐγὼ εἰς τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως λάβῃ τὰ κατάλληλα μέτρα διὰ τὴν ἱκανοποίησιν τῶν θυμάτων αὐτῶν. Θὰ ἦτο ἴσως ἄχαρι τὸ ἔργον, ἄν ἤθελον νὰ προσθέσω τι εἰς ὅσα λίαν εὐγλώττως ἀληθῶς οἱ ἀξιότιμοι προλαλήσαντες εἶπον. Δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία καὶ πάντες γνωρίζομεν, ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ὑπῆρξαν θύματα μιᾶς θηριωδίας καὶ ὅτι τὸ κράτος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐγκαταλείψῃ ταῦτα. Οὐχὶ παράβασις τῶν νόμων καὶ τοῦ καθήκοντος ὑπῆρξεν, ἀλλ’ ἁπλῶς ἐκδίκησις καὶ σκοπιμότης πρὸς τρομοκράτησιν τοῦ κόσμου. Θερμότατα, ἐπαναλαμβάνω, συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν ταύτην καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως συντόμως λάβῃ τὰ κατάλληλα μέτρα.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Στρᾶτος ἔχει τὸν λόγον.

§47Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐπειδὴ ἡ τῆς ἀναφορᾶς τοῦ Ταξιάρχου Ἀρχανιώτου ἀνάπτυξις ἔλαβε γενικώτερον οὕτως εἰπεῖν χαρακτῆρα καὶ ἔχω ὑποβάλει ὁμοίαν ἀναφορὰν τοῦ πατρός τοῦ ὑπολοχαγοῦ Κατατσάρη, τυφεκισθέντος ἀγρίως ἐν Λαρίσσῃ ζητῶ τὴν ἄδειαν τῆς Συνελεύσεως νὰ παρέμβω ἀπόψε διὰ νὰ μὴ τὴν ἀπασχολήσω αὔριον ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος.

§48ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§49Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Προσκομίζω εἰς τὴν Συνέλευσιν ἀποδείξεις τῆς κακοηθείας, τῆς ἀφθάστου κακοηθείας τῶν δικαστῶν, οἵτινες φέροντες τὴν ἔντιμον στολὴν τοῦ Ἕλληνος στρατιώτου ἠτίμασαν αὐτήν, δολοφονήσαντες ἕνα ὑπολοχαγὸν ὑπὸ τύπον δίκης. Ἀναγινώσκω ἐπιστολὴν οὐχὶ φίλου ἡμῶν, ἀλλὰ πολιτευομένου ἐγκριτοτάτου, πρώην βουλευτοῦ, ἀνήκοντος εἰς τὰς τάξεις τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, ὅστις ὑπῆρξε συνήγορος τοῦ Κατατσάρη κατὰ τὴν δίκην αὐτοῦ. Θὰ σᾶς ἀναγνώσω τὸ περιεχόμενον τῆς ἐπιστολῆς, διότι ἐζήτησα πληροφορίας παρ’ αὐτοῦ ἀκριβῶς ἐπὶ τῶν συμβάντων κατὰ τὴν δίκην καὶ ἡ ἀπάντησις ἔχει οὕτω (Ἀναγινώσκει) «Ἔλαβον τὴν ὑμετέραν ἐπιστολὴν καὶ προθύμως ἀπαντῶ εἰς αὐτὴν .................κλπ.») Καὶ παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ζητήσῃ ἐκ τοῦ ἀρχείου τοῦ στρατοδικείου Λαρίσης τὴν ἀποστολὴν τῆς δικογραφίας.

§50ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Ἄν ὑπάρχῃ.

§51Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐθεώρησα καλὸν νὰ ἀναγνώσω πρὸς τὴν Συνέλευσιν τὴν ἐπιστολὴν ταύτην, διότι ὡς προερχομένη ἀπὸ προσώπου μὴ ἀνήκοντος εἰς τὸ στρατόπεδον ἡμῶν, ἀλλὰ εἰς τὸ στρατόπεδον τῶν ἀντιπάλων μας, φέρει τὴν μεγαλυτέραν ἀπόδειξιν τῶν τραγικῶν ἐκείνων σκηνῶν, τῶν ὁποίων ἔπεσαν θύματα ἔντιμοι ἀξιωματικοί, δολοφονηθέντες ὑπὸ ἀναξίων δικαστῶν.

§52Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργός τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ὅτε ἀπὸ Σκοπέλου μετεφερόμεθα μετὰ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου ἐξ Ἀρκαδίας κ. Τριανταφυλλάκου εἰς Λάρισσαν, συνεταξειδεύομεν ἀπὸ Βόλου εἰς Λάρισσαν μετὰ τοῦ τότε Ἀρχηγοῦ τῆς Χωροφυλακῆς κ. Τσαμπούλα ἀνωτέρου ἀξιωματικοῦ τῆς χωροφυλακῆς ἐκ τῶν μεταβάντων εἰς τὸ κίνημα. Αὐτὸς δὲ ἐν συνομιλίᾳ μετὰ τοῦ κ. Τριανταφυλλάκου ἐβεβαίωσεν, ὅτι ἡ καταδίκη τοῦ συνταγματάρχου Γιαννετάκη καὶ ὁ τυφεκισμὸς αὐτοῦ, ὑπῆρξε πρωτοφανοῦς ἀγριότητος.

§53Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Καθ’ ὅμοιον τρόπον, κύριοι, ἐδολοφονήθη μία ὁλόκληρος ὁμὰς εὐζώνων, καταγομένων ἐκ τοῦ αὐτοῦ χωρίου Τσοκάνι, καὶ ἕν χωρίον ὁλόκληρον ἐβυθίσθη εἰς τὸ πένθος ἐκ τῆς δολοφονίας αὐτῆς. Τολμοῦν δὲ ὄργανα τινα δημοσιογραφικὰ νὰ ὁμιλοῦν ἐναντίον ἡμῶν, συνηγορούντων ὑπὲρ τῶν οἰκογενειῶν καὶ τῆς μνήμης τῶν δολοφονηθέντων θυμάτων, λέγοντες περὶ ἡμῶν ὅτι συνηγοροῦμεν ὑπὲρ λιποτακτῶν. Ἄν ἦσαν λιποτάκται ἐξ ἀνανδρίας οἱ ἄνθρωποι ἐκεῖνοι, σήμερον ἀποδεικνύουν μαχόμενοι, ὅτι ἠξεύρουν νὰ ἀποθνήσκουν ὑπὲρ τῆς Πατρίδος. Ἄν ὑπῆρχον πολῖται, οἱ ὁποῖοι δὲν ἠνόουν νὰ ὑποκύψουν εἰς ἄνομον ἐξουσίαν, αὐτοὶ εἶναι ἄξιοι τιμῆς, καὶ ἐφ’ ὅσον ἐδολοφονήθησαν ὑπὸ τῆς ἐξουσίας ἐκείνης, εἶναι ὀρθὸν νὰ μεριμνήσῃ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις ὄχι μόνον ὑπὲρ τῶν οἰκογενειῶν των, ἀλλὰ καὶ περὶ ἀναστηλώσεως τῆς τιμῆς αὐτῶν, διότι εἶναι ἐγγεγραμμένοι εἰς τὰ μητρῷα τὰ στρατιωτικὰ ὡς τυφεκισθέντες ἐπὶ προδοσίᾳ κατὰ τῆς Πατρίδος. Ὥστε εἶναι ἀνάγκη ὄχι μόνον διὰ τὰς οἰκογενείας τῶν οὕτω θανατωθέντων νὰ μεριμνήσωμεν, ἀλλὰ νὰ ὑποβληθῇ καὶ σχέδιον ψηφίσματος, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἐπανορθωθῇ ἡ μνήμη ἐκείνων τῶν ἀνδρῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ καὶ ἐκείνων τῶν ἄλλων πολιτῶν, οἵτινες δὲν ἔφερον μὲν τὴν στρατιωτικὴν στολήν, ἀλλ’ ἐδολοφονήθησαν ὡς μετὰ στρατιωτῶν συμπράττοντες, οἱ ὁποῖοι ἐδολοφονήθησαν ὑπὸ τῆς δικαστικῆς ἐξουσίας ἐντολῇ τῶν διεπόντων πολιτικῶν. Περὶ τούτων εἶναι ἀνάγκη νὰ μεριμνήσῃ ταχέως ἡ Κυβέρνησις, διότι οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἔπεσαν ἐν τῷ ἀγῶνι, τοῦ ὁποίου ἡμεῖς εἴμεθα νικηταί, πρέπει ἄν μή τι ἄλλο τοὐλάχιστον νὰ τύχωσιν ἐντίμου μνείας.

§54Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Τὸ ζήτημα αὐτὸ μᾶς ἀπασχολεῖ πρὸ καιροῦ καὶ μελετῶμεν ἵνα ἴδωμεν ἐὰν ὁ νόμος 425 δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ ἐπὶ τῆς περιπτώσεως τῆς προκειμένης ἄνευ μερίμνης ἄλλης νομοθετικῆς. Νομίζω ὅτι εἶναι τοῦτο δυνατόν, ἐν ᾗ ὅμως περιπτώσει τὸ τοιοῦτον δὲν καταστεῖ ἐφικτόν, τότε θὰ προσαγάγω σχέδιον νόμου πρὸς ἀφομοίωσιν τῆς περιπτώσεως ταύτης, πρὸς τὰς περιπτώσεις τὰς προβλεπομένας διὰ τοῦ νόμου 425. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ δεύτερον ζήτημα τοῦ καταλόγου τῶν θανατωθέντων στρατιωτικῶν, πρέπει νὰ δηλώσω, ὅτι δὲν ἐδώσαμεν ἀκόμη τὸν κατάλογον, τὸν ὁποῖον μᾶς ἐζήτησεν ἡ ἐπιτροπὴ διότι πλεῖσται ὅσαι δικογραφίαι τῶν στρατιωτικῶν, ἰδίως ἐν ταῖς ἐπαρχίαις, ἔχουσιν ἐξαφανισθεῖ. Προσπαθῶ νὰ φέρω πραγματικὸν κατάλογον, ἀλλ’ ἀτυχῶς ὅταν ἐζήτησα τὰς δικογραφίας, ἔλαβον τὴν ἀπάντησιν, ὅτι ὁλόκληροι δικογραφίαι ἔχουσιν ἐξαφανισθεῖ.

§55Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἤθελον παρακαλέσῃ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν σὺν τῇ ἐρεύνη πρὸς ἀνεύρεσιν τῶν δικογραφιῶν, νὰ διατάξῃ ἔρευναν εἰς τὸ ἀρχεῖον τοῦ Σώματος Στρατοῦ Ἀθηνῶν, πρὸς ἀνεύρεσιν καὶ κατάθεσιν ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως τῶν στοιχείων, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐβασίσθη ὁ τότε ἀρχιστράτηγος Παρασκευόπουλος, ἵνα τὴν ἐπαύριον τῆς ἐκρήξεως τῆς ἀτυχοῦς ἐκείνης σκηνῆς τῆς Λαμίας, ἡ ὁποία τόσα τραγικὰ εἶχεν ἀποτελέσματα, προβῇ ἀμέσως εἰς δημοσίαν διακήρυξιν ὅτι οἱ πολιτευόμενοι Μπαλτατζῆς, Ράλλης, Τσαλδάρης, Τριανταφυλλᾶκος ἦσαν ἔνοχοι ἐσχάτης προδοσίας καὶ συνέλαβεν αὐτοὺς καὶ τοὺς ἀπέστειλεν εἰς Σκόπελον δίκην ἀλητῶν. Εἶναι ἀνάγκη νὰ εὑρεθῶσι τὰ στοιχεῖα ταῦτα, ἵνα ἀποδειχθῇ ποίου εἴδους ἀσυνειδησία ἐβασίλευε εἰς τὸ τότε Σῶμα Στρατοῦ καὶ εἰς τὸ πρόσωπον τοῦ τότε ἀρχιστρατήγου. Μεταξὺ δὲ τῶν ἐπικινδύνων στοιχείων εἰς τὴν ἀσφάλειαν τοῦ τότε καθεστῶτος ἐτέθησαν ὑπὸ κράτησιν καὶ ἀπηλάθησαν μετά τινας ἡμέρας ἕξ γυναῖκες, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ ἡ σύζυγός μου.

§56Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Θὰ παρεκάλουν νὰ κατετίθετο ἡ δικογραφία ἡ ἀφορῶσα τὸν Καλαμαρᾶν καὶ Χατζόπουλον διὰ νὰ ἐξετασθοῦν δύο ἀποφάσεις, αἱ ὁποῖαι μαρτυροῦν ἄφθαστον πράγματι δικαστικὴν θρασύτητα. Ἡ μία τοῦ Ἀναθεωρητικοῦ καὶ ἡ ἑτέρα τοῦ Ἀρείου Πάγου. Διότι ἦλθεν ἕν ἀνώτατον δικαστήριον τὸ Ἀναθεωρητικόν, τὸ ὁποῖον εἶπε, τίποτε περισσότερον τίποτε ὀλιγώτερον, ὅτι αἱ Ἀθῆναι ἀποτελοῦν ζώνην στρατιωτικῶν ἐπιχειρήσεων καὶ ἀπέρριψε τὸ ἔνδικον μέσον τὸ ἀσκηθὲν κατὰ τῆς ἀποφάσεως τοῦ Στρατοδικείου. Κατόπιν ἦλθεν ὁ Ἄρειος Πάγος ὁ ὁποῖος ἐνῷ ἠδύνατο νὰ σταματήσῃ πράγματι τὴν ἀπειλουμένην παράβασιν τοῦ Νόμου καὶ ἠδύνατο νὰ ἀναχαιτίσῃ τὴν θανατικὴν ἐκτέλεσιν τὴν ἄδικον κατὰ τῶν δύο αὐτῶν ἀξιωματικῶν, ἀπέρριψε τὴν αἴτησιν, τῇ μειοψηφίᾳ μόνον ἑνὸς Ἀρεοπαγίτου τοῦ Σάββα, καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον παρέδωκεν εἰς τοὺς δημίους τοὺς δύο αὐτοὺς ἀξιωματικούς. Μόλον ὅτι ἔκρινεν ὅτι ἡ ἀπόφασις τοῦ Ἀναθεωρητικοῦ ἦτο προφανῶς παράνομος, ἐν τούτοις ὠχυρώθη εἰς τὸ ὅτι τάχα εἶναι ἀπαράδεκτος ἡ αἴτησις ἀναιρέσεως καὶ τὴν ἀπέρριψε διὰ τοῦτον τὸν λόγον.

§57Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ὁ Ἄρειος Πάγος εἶπε τὰ ἑξῆς: (ἀναγινώσκει) «ἐφόσον ἐκ τῆς δικογραφίας προκύπτει ὅτι καθωρίσθη στρατιωτικὴ ζώνη ἐν τῷ Νομῷ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας κλπ.» .......................... Καὶ ἐν τούτοις ἐνῷ ὁ Ἄρειος Πάγος ἀπεφήνατο ὅτι κακῶς τὸ Στρατοδικεῖον ἐθεώρησεν ὡς στρατιωτικὴν ζώνην τὴν περιφέρειαν τῶν Ἀθηνῶν, ἵνα συμφωνήσῃ μὲ τὸ γράμμα τὸ νεκρὸν τοῦ νόμου, δῆθεν ἀπέρριψε τὴν αἴτησιν ἀναιρέσεως καὶ τὸ βράδυ ἐξεδόθη ἡ ἀπόφασις καὶ τὸ πρωῒ ἐτουφέκισαν τοὺς δύο αὐτοὺς ἀξιωματικούς.

§58Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Θὰ ἦτο λοιπὸν ἀνάγκη νὰ κατατεθῇ ἡ δικογραφία αὐτὴ καὶ νὰ κατατεθῇ ἐπίσημον ἀντίγραφον καὶ τῆς ἀποφάσεως τοῦ Ἀναθεωρητικοῦ καὶ τῆς ἀποφάσεως τοῦ Ἀρείου Πάγου, εἰς τρόπον ὥστε νὰ δυνηθῇ καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὡς ἐπίσης καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, νὰ ἀσκήσωσι τὸν προσήκοντα ἔλεγχον.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν θέλετε νὰ εἴμεθα ἐντὸς τοῦ Κανονισμοῦ καὶ θέλετε νὰ συζητηθῇ δεόντως θέμα, τὸ ὁποῖον ἔχει πολλὰς τραγικὰς σελίδας, νομίζω ὅτι ὁ τρόπος, καθ’ ὃν διεξάγεται ἡ συζήτησις, εἰς πᾶν ἄλλο συντελεῖ ἢ εἰς τὸ νὰ παραστήσωμεν τὴν ἀληθῆ εἰκόνα τῶν γεγονότων, περὶ τῶν ὁποίων ὁμιλεῖτε. Ἄς ὁρισθῇ ἡμέρα πρὸς συζήτησιν, διότι ἄν πρόκειται νὰ συζητηθῇ τὸ θέμα κατὰ παράβασιν τοῦ Κανονισμοῦ, ἐγὼ δὲν ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ δώσω πλέον τὸν λόγον· θέλετε νὰ ὁμιλήσητε αὐθαιρέτως;

§60Κ. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Ἐγὼ θέλω νὰ συμπληρώσω.

§61Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός.). Πρόκειται περὶ ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων. Ἐπελήφθημεν μιᾶς ἀναφορᾶς. Ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς ταύτης εἶναι διατεθειμένοι νὰ λάβουν τὸν λόγον πλεῖστοι συνάδελφοι. Ὁμολογῶ ὅτι τὸ θέμα εἶναι θέμα, τὸ ὁποῖον εἶναι φυσικὸν νὰ προκαλέσῃ εὐρυτέραν συζήτησιν, ἀλλὰ ἡ συζήτησις αὐτὴ ἡ εὐρυτέρα γίνεται ἐντελῶς ἀπαρασκεύως, ἀπροειδοποιήτως καὶ παρὰ τὸν Κανονισμόν. Ἡ ὥρα τῶν ἀναφορῶν παρῆλθεν. Ἤδη δὲν εἶναι δυνατὸν πλέον νὰ ἐξακολουθήσῃ συζήτησις, ἐπὶ τῆς ὁποίας κατὰ τὸν Κανονισμὸν οὐδεὶς δύναται νὰ λάβῃ τὸν λόγον, οὔτε πρότασις περὶ γενικεύσεως τῆς συζητήσεως ἔλαβε χώραν. Κατὰ συνέπειαν παρακαλῶ τοὺς κ.κ. συναδέλφους νὰ τερματισθῇ ἡ συζήτησις καὶ εἰς οἱανδήποτε ἄλλην συνεδρίασιν δυνάμεθα νὰ ἐπιληφθῶμεν τοῦ θέματος.

§62Κ. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Δὲν πρόκειται νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τοῦ θέματος, ἀλλὰ οἱ κ.κ. συνάδελφοι ἔθιξαν θέμα, τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ ἀναπτυχθῇ πλήρως εἰς τὴν Συνέλευσιν. Παρελήφθη ἕν μικρὸν μέρος, τὸ οὐσιαστικώτερον, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης θὰ ἐπιτύχῃ τὴν ἀπόφασιν τοῦ Ἀρείου Πάγου. Δύο ἡμέρας πρὸ τῆς συζητήσεως τῆς ὑποθέσεως διὰ Νομ. Διατάγματος ἠλάττωσε τὸν ἀριθμὸν τῶν κατὰ νόμον ἀποτελούντων τὴν ὁλομέλειαν καὶ τοῦτο εἶναι τὸ μεγαλείτερον σκάνδαλον.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας εἰσερχόμεθα

εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ

ΕΡΓΑΣΙΑΣ

§64Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Πρὸ 4 ἤ 5 ἡμερῶν κατετέθη εἰς τὴν Συνέλευσιν ἕν σχέδιον ψηφίσματος συνταχθὲν παρὰ τῆς Κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς διὰ τὴν ἀποζημίωσιν τῶν παθόντων. Νομίζω, ὅτι εὐθὺς μὲ τὴν μεταβολὴν τὴν κυβερνητικήν, ἥτις ἐγένετο, θὰ ἦτο δυνατὸν οἱ παθόντες νὰ τύχωσιν ἀποζημιώσεως, ὅπως ἔτυχον καὶ οἱ παθόντες διὰ τὰ Νοεμβριανά. Σᾶς βεβαιῶ δὲ ὅτι, ἀφ’ ἧς ἡμέρας συνεστήθη ἡ ἐπιτροπή, ἡμεῖς ἔχομεν σωρείαν αἰτήσεων ὑπὸ τῶν παθόντων, ἀλλ’ ἡμεῖς εἴχομεν ἐντολὴν ὑπὸ τῆς Συνελεύσεως νὰ συντάξωμεν ἕν σχέδιον, δυνάμει τοῦ ὁποίου θὰ ἦτο δυνατὸν τὸ μέγα αὐτὸ ζήτημα νὰ λυθῇ αἰσίως. Νομίζω, ὅτι ἡ Συνέλευσις ὀφείλει νὰ συζητήσῃ τὸ σχέδιον τοῦ ψηφίσματος τούτου καὶ ἄν ἀποδέχεται αὐτὸ ἔχει καλῶς, ἄλλως νὰ τὸ ἀπορρίψῃ διὰ νὰ ἀπαλλαγῶμεν καὶ ἡμεῖς πάσης εὐθύνης, διότι οἱ παθόντες ἐξακολουθοῦν νὰ λέγωσιν ὅτι ἐξ ὑπαιτιότητος ἡμῶν γίνεται τοῦτο. Δὲν ἔχομεν τὴν ἀξίωσιν ὅπως ἡ Συνέλευσις καλὰ καὶ σώνει τὸ ψηφίσῃ, ἀλλὰ ἐὰν ἔχῃ ὀρθοτέραν γνώμην, ἄς γίνῃ ἀσπαστὴ αὕτη. Ὁπωσδήποτε ἡμεῖς ἐννοοῦμεν νὰ ἀπαλλαγῶμεν πάσης εὐθύνης.

§65Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ σχέδιον, περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησεν ὁ κ. συνάδελφος, κατετέθη πρὸ 3 ἤ 4 ἡμερῶν εἰς τὴν Συνέλευσιν, ὀφείλομεν δὲ νὰ ὁμολογήσωμεν ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ εἰργάσθη καὶ ἐτελείωσε τὸ ἔργον της μετὰ πάσης προσοχῆς, ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἐπειδὴ εἰς τὸ στάδιον τῶν ἐργασιῶν, εἰς ὅ εὑρισκόμεθα, δὲν ὑπολείπονται παρὰ δύο συνεδριάσεις, τῆς Δευτέρας καὶ Τρίτης, νομίζω, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι εἶναι ἀναγκαῖον ὅπως λάβῃ ἡ Συνέλευσις τὴν ἀπόφασιν, ἵνα κατὰ τὴν πρώτην συνεδρίασιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας, μετὰ τὰς διακοπάς, ἐγγραφῇ πρῶτον εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν.

§66Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ θεωρηθῇ κατεπεῖγον.

§67Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Μάλιστα.

§68Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐπειδὴ τὴν προσεχῆ Δευτέραν ἔχω σκοπὸν νὰ φέρω τὸν λόγον ἐπὶ ἐθνικῶν ζητημάτων, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν ἵνα καταθέσῃ ἢ δημοσιεύσῃ διὰ τοῦ γραφείου τοῦ Τύπου τὴν ἀκριβῆ περίληψιν τῶν τελευταίων δηλώσεων τοῦ πρωθυπουργοῦ τῆς Ἀγγλίας κ. Λόϋδ–Τζώρτζ. Ἐπίσης παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ ἀνακοινώσῃ, ἐὰν ἔχῃ πληροφορίας, περὶ τῆς Ἰταλοκεμαλικῆς συμβάσεως, περὶ τῆς ὁποίας τόσα παρεισέφρυσαν ἐν τῷ Εὐρωπαϊκῷ Τύπῳ. Τὴν Δευτέραν παρακαλῶ νὰ ἐγγραφῶ πρῶτος εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων. Ἐπίσης καθιστῶ γνωστὸν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ὅτι κατόπιν τῆς δημοσιότητος, εἰς ἣν περιῆλθον διάφορα στρατιωτικὰ πράγματα ἐκ τῆς ἀνακοινώσεως τοῦ κ. Στρατηγοῦ καὶ τῆς σήμερον δημοσιευθείσης συνεντεύξεως τοῦ στρατηγοῦ κ. Τρικούπη, θέλω φέρει τὸν λόγον καὶ εἰδοποιῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ἵνα εἶναι ἕτοιμος πρὸς συζήτησιν.

§69Κ. ΔΡΟΣΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ νὰ ἐγγραφῶ καὶ ἐγὼ.

§70Γ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἀπαντῶν εἰς τὸν ἀξιότιμον πληρεξούσιον ἐξ Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσω πρὸς τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν ὅτι μοὶ διεβιβάσθη μὲν ἐν ἀνοικτῷ τηλεγραφήματι περίληψις τῶν δηλώσεων τοῦ Πρωθυπουργοῦ τῆς Μεγάλης Βρεττανίας, περὶ ὧν ὡμίλησεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, ἀλλ’ ἡ περίληψις αὕτη ἦτο ἀνεπαρκὴς καὶ ἥκιστα συντελεστικὴ εἰς τὴν ἀκριβῆ ἀντίληψιν τῶν ἐκ τῶν δηλώσεων ἐννοιῶν. Παρεκάλεσα ἤδη τὴν ἡμετέραν ἐν Λονδίνῳ Πρεσβείαν, ὅπως τοῦ λοιποῦ πᾶσαν συζήτησιν καὶ πᾶσαν δήλωσιν ἐν ταῖς Βουλαῖς τῆς Μεγάλης Βρεττανίας μοὶ τηλεγραφῇ ἐν ἐκτάσει καὶ ἀκριβῶς καὶ ἄνευ τῆς συνήθους εἰς τὰ τηλεγραφήματα περικοπῆς λέξεων. Θὰ ἐπαναλάβω δὲ τὴν παράκλησιν ἀπόψε, ὅπως τὸ ἀκριβὲς κείμενον τῶν δηλώσεων τοῦ κ. Λόϋδ Τζώρτζ μοὶ τηλεγραφηθῇ ἀμέσως, ἵνα τὸ καταθέσω κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς προσεχοῦς Δευτέρας. Ἐν σχέσει δὲ πρὸς τὸ ἕτερον θέμα τὸ θιγὲν ὑπὸ τοῦ αὐτοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου καὶ τὸ ἀναφερόμενον εἰς τὴν ἀναγραφεῖσαν ἐν ταῖς ἐφημερίσιν εἴδησιν περὶ ὑπάρξεως συμβάσεως μεταξὺ Ἰταλικῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ Κεμάλ, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσω πρὸς τὴν Συνέλευσιν ὅτι μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης οὐδεμίαν ἔχω περὶ ταύτης πληροφορίαν πρὸς ἀνακοίνωσιν.

§71Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Παρακαλῶ ὅπως ἐν τῷ μεταξὺ ζητηθῶσι πληρέστεραι πληροφορίαι, ἵνα κατὰ τὴν προσεχῆ Τρίτην τοὐλάχιστον γένηται ἡ ἐπ’ αὐτῶν σχετικὴ συζήτησις.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ πρακτικὰ διενεμήθησαν εἰς τοὺς κ. πληρεξουσίους. Νὰ ἐπιτρέψητε ν’ ἀναγνωσθοῦν. (Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικά).

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίρρησις ἐπὶ τῶν πρακτικῶν;

§74Π. Ι. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν δίδεται καμμία προσοχὴ εἰς τὴν σύνταξιν τῶν πρακτικῶν καὶ τῶν περιλήψεων, αἱ ὁποῖαι γίνονται. Δὲν ἀρκεῖ ὅτι γίνονται παραλήψεις, ἀλλὰ γίνονται καὶ διαστρεβλώσεις. Διὰ τὸ μέρος, τὸ ὁποῖον μὲ ἀφορᾷ, θὰ κάμω διόρθωσιν, τὴν ὁποίαν θὰ δώσω.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Νὰ τὸ διορθώσητε ὅπως κρίνητε καὶ νὰ τὸ δώσητε.

§76Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Χθὲς ὑπεβλήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον καὶ ἐψηφίσθη κατ’ ἀρχήν. Ἐν τούτοις δὲν φαίνεται οὔτε εἰς τὰ ἐπίσημα πρακτικά, οὔτε πουθενά.

§77Χ. ΜΗΤΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ὡς πρὸς τοῦτο ἐπιτρέπετε νὰ προσθέσω μίαν παρατήρησιν, ὅτι ὅπως διατυπώνωνται τὰ πρακτικὰ θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον νὰ καταργηθοῦν τελείως, οἰκονομίας χάριν, διότι δὲν ἀντιλαμβάνεται κανεὶς, τίποτα ἀπὸ τὰ πρακτικά. Ἄν ἐξαιρέσῃ κανεὶς τοὺς λόγους τῶν κ. Ὑπουργῶν, ὡς πρὸς τοὺς ὁποίους ὑπάρχει κἄποια ἀκριβολογία, δὲν ἀνευρίσκει κανεὶς οὔτε τὸν ἑαυτόν του. Καὶ ἄλλο σχετικὸν ὡς πρὸς τοῦτο. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Συνελεύσεως, νὰ προσέξῃ, διότι τὸ ζήτημα ἀπόκειται εἰς τὴν δικαιοδοσίαν του, νὰ λάβῃ μία πρόνοιαν διὰ τοὺς δημοσιογράφους, οἱ ὁποῖοι εἶναι τοποθετημένοι ἐπὶ τοῦ ταβανίου σχεδόν, καὶ δὲν ἀκούουσιν τίποτε. Ἐκ τούτου προέρχεται τὸ ἑξῆς μέγα κακόν, ὅτι δὲν δίδεται τίποτε εἰς τὰς ἐφημερίδας, αἱ ὁποῖαι ἐπὶ τέλους κατὰ τὴν παρατήρησιν, τὴν ὁποίαν εἰς ἐμὲ ἔκαμαν, παρῃτήθησαν τελείως τῆς ὑπηρεσίας αὐτῆς, τὰ πρακτικὰ δὲ τὰ τοιαύτης ποιότητος εἶναι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα δῆθεν ἐξυπηρετοῦν τὴν δημοσίαν γνώμην. Τὸ πρᾶγμα εἶναι παγκάκιστον, διότι εἶναι ἁμαρτία ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς νὰ ἔχῃ πρὸ αὐτοῦ μίαν Ἐθνοσυνέλευσιν, πρὸ τῆς ὁποίας πρόκεινται, ὡς πρὸ ἀνατομικῆς τραπέζης, ὅλα τὰ ζητήματα καὶ ἐν τούτοις δὲν μανθάνει τίποτε. Οἱ κ. δημοσιογράφοι δὲν ἀκούουσιν τίποτε. Ἤθελον λοιπὸν σᾶς παρακαλέσει νὰ μεριμνήσητε σπουδαίως, ἄν εἶναι δυνατόν, νὰ τοὺς τοποθετήσητε χαμηλότερον. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ εἶναι τόσον ὑψηλά. Ἀπολύτως τίποτε δὲν μανθάνει ὁ λαός, διότι ἡμεῖς δὲν ἀναγνωρίζομεν ἑαυτοὺς ἐν τοῖς γραφομένοις.

§78Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Προκειμένου περὶ τῶν ἐπισήμων πρακτικῶν, πρέπει νὰ γίνῃ διάκρισις μεταξὺ ἐπισήμων πρακτικῶν καὶ ἐστενογραφημένων πρακτικῶν. Τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ κατὰ τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 84 περιλαμβάνουν τὰς ἀποφάσεις τῆς Βουλῆς, τὰς ἀνακοινώσεις καὶ συνοπτικῶς μόνον τὰς ἀγορεύσεις. Δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ νὰ περιλαμβάνωνται ὅλα τὰ λεγόμενα, ὅλαι αἱ ἀγορεύσεις. Ἑπομένως ἄν ἀναγράφηται ἐν τοῖς πρακτικοῖς γνώμη ὅλως διόλου διάφορος τῆς ἀναπτυχθείσης ὑπὸ τοῦ κ. πληρεξουσίου, ὀρθὴ ἡ παρατήρησις καὶ δέον τὸ Προεδρεῖον νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν εἰς τὸν κ. συντάκτην τῶν πρακτικῶν ἵνα προσέχῃ. Ἀλλὰ μέχρι τοῦδε δὲν ἠκούσθη οὐδὲν παράπονον κανενὸς πληρεξουσίου κατὰ τοῦ συντάκτου. Ἔχω τὴν γνώμην ὅτι τὰ πρακτικὰ καλῶς συντάσσονται, ἐπεθύμουν δὲ καὶ περιληπτικώτερον νὰ συντάσσωνται, διότι τὸ ἀκριβὲς κείμενον τῶν λεγομένων ἐν τῇ Συνελεύσει ἀναγράφεται ἐν τοῖς ἐστενογραφημένοις πρακτικοῖς καὶ δύνανται οἱ κ. πληρεξούσιοι ν’ ἀξιώσωσι νὰ γράφωνται ἐκτενέστερον τὰ ἐνταῦθα ἐκτιθέμενα ὑπ’ αὐτῶν καὶ τὴν καθ’ ἡμέραν δημοσίευσιν τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν. Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς κ. δημοσιογράφους, τὸ νὰ μὴ γράφουν πολλὰ πράγματα δὲν εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ βαρύνῃ τοὺς κ. δημοσιογράφους. Φρονῶ δὲ ὅτι οἱ κ. δημοσιογράφοι, ἀνεξαρτήτως τῶν πολιτικῶν ἀποχρώσεων, ἐξεπλήρωσαν καὶ ἐκπληροῦν τὰ καθήκοντα ὡς πρὸς τὴν ἀναγραφὴν τῶν γινομένων ἐν τῇ Συνελεύσει ἐντελῶς ἀνεπηρεάστως. Εἰς ἄλλην ἐποχὴν δὲν ἀνεγράφοντο κἄν τὰ ὀνόματα βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι ἀντετίθεντο κατὰ τῆς κρατούσης μερίδος. Ἄν γίνωνται παραλήψεις, γίνωνται πρὸς τὸ συμφέρον ἡμῶν τῶν πληρεξουσίων.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ διατυπωθέντα παράπονα, πρῶτον ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου πληρεξουσίου ἐξ Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας κ. Καρπετοπούλου, πληροφορῶ αὐτὸν ὅτι τὸ νομοσχέδιον, περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησε, περιέχεται ἐν τοῖς πρακτικοῖς καὶ ὀρθῶς ἐψηφίσθη, ὅσον ἀφορᾷ δὲ τὰ ὑπὸ τοῦ ἐξ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας κ. συναδέλφου διατυπωθέντα παράπονα τῶν δημοσιογράφων, διαβεβαιῶ αὐτόν, ὅτι οὐδέποτε μοὶ διεβιβάσθη παρ’ οὐδενὸς δημοσιογράφου παράπονον. Ἀλλὰ πλὴν τούτου γινώσκει ὁ κ. συνάδελφος ὅτι οἱ κ. δημοσιογράφοι ἔχουν ὡς ἐπικουρικὸν καὶ διαφωτιστικὸν τῶν συζητήσεων ἐν τῇ Συνελεύσει τὸ καθ’ ἑκάστην ἑσπέραν διδόμενον εἰς αὐτοὺς δελτίον τοῦ Τύπου. Δὲν περιμένουν, λοιπόν, ἀπὸ τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ νὰ καταχωρίσουν τὰ πρακτικὰ εἰς τὰς ἐφημερίδας των, διότι θὰ ἦτο κατόπιν ἑορτῆς. Καθ’ ἑκάστην συντάσσεται δελτίον τοῦ Τύπου καὶ διανέμεται εἰς τὰς ἐφημερίδας πρὸς συμπλήρωσιν τῶν ὅσων ἀντελήφθησαν ἀπὸ τοῦ θεωρείου. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ παράπονα τοῦ κ. Ἀργυροπούλου, περὶ μὴ ἀκριβοῦς ἀποδόσεως τῶν παρ’ αὐτοῦ λεχθέντων, τὸν παρακαλῶ καὶ αὖθις νὰ διατυπώσῃ τὰ λεχθέντα καὶ θὰ διορθωθῶσιν τὰ πρακτικά. Δέχεται ἡ Συνέλευσις ὅπως κυρωθῶσι τὰ πρακτικὰ μετὰ τὰς διορθώσεις ταύτας;

§80ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα. (Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ ὡς διωρθώθησαν).

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ

ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Κατηρτίσθη εἰδικὴ στρατιωτικὴ ἐπιτροπή, εἰς τὴν ὁποίαν θέλουσι παραπεμφθῇ τὰ ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν κατατεθέντα νομοσχέδια, τὰ ἑξῆς. 1) «Περὶ ἀναθεωρήσεως τῆς ἀποφάσεως τῶν ἀποστρατευθέντων αὐτεπαγγέλτως ἀξιωματικῶν κλπ.». 2) «Περὶ κυρώσεως τοῦ Νομοθετικοῦ Διατάγματος τῆς 15 Δεκεμβρίου 1920, περὶ ἀποκαταστάσεως ἀξιωματικῶν τοῦ στρατοῦ εἰς τὴν ἀρχαιότητά των». 3) «Περὶ προσόντων προβιβασμοῦ ὑπαξιωματικῶν ἐνεργοῦ καὶ ἐφέδρου στρατοῦ κλπ.» καὶ 4) «Περὶ συγχωνεύσεως λόχου ὑποψηφίων Εὐελπίδων κλπ». Ἐνισχύεται δὲ ἡ Ἐπιτροπὴ διὰ τῶν κ.κ. Γ. Ἀλεξάνδρου, Π. Ἰακ. Ἀργυροπούλου, Ν. Βάρβογλη, Χ. Γρολλίου Π. Δαγκλῆ, Κ. Δροσοπούλου, Γ. Καρπετοπούλου, Ἀνδρ. Μιαούλη καὶ Λυκ. Τσουκαλᾶ, ἥτις παρακαλεῖται ὅπως ὑποβάλῃ τὸ ταχύτερον τὰς ἐκθέσεις αὐτῆς. Συζήτησις ἐπὶ τοῦ σχεδίου τῆς ἀπαντήσεως εἰς τὸν Βασιλικὸν Λόγον.

§82Γ. ΠΩΠ. Παρακαλῶ ὅπως δηλωθῇ ὑπὸ τῆς πλειονοψηφίας ἄν θεωρῇ αὕτη τυπικὴν ἁπλῶς τὴν ἀπάντησιν, ὁπότε δὲν ὑπάρχει λόγος πρὸς εὐρεῖαν συζήτησιν, μὴ ἐπιτρεπομένην ἄλλωστε ὡς ἐκ τῶν περιστάσεων.

§83Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Οὐδεὶς ὑπάρχει ἐγγεγραμμένος ὅπως ὁμιλήσῃ.

§84Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐδήλωσα ὅτι δὲν προτιθέμεθα, ἡμεῖς τοὐλάχιστον, νὰ συζητήσωμεν, διότι θεωροῦμεν ὅτι ἡ συζήτησις παρέλκει, δεδομένου ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἧς τὴν γνώμην ἐκπροσωπεῖ ὁ Βασιλικὸς Λόγος, δὲν ὑφίσταται πλέον. Προκειμένου περὶ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, ὅταν θὰ ἀκούσωμεν τὰς πολιτικὰς εἰσηγήσεις, τότε θὰ συζητήσωμεν. Ἤδη εἶναι ζήτημα ἐθιμοτυπικῆς εὐλαβείας πρὸς τὸ Στέμμα νὰ δοθῇ ἀπάντησις, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μείνῃ ἄνευ ἀπαντήσεως ὁ Βασιλεύς, ὅστις παρέσχε τὴν τιμήν, κατὰ τὰ κοινοβουλευτικῶς εἰθισμένα, νὰ ἀναγνώσῃ τὸν Βασιλικὸν Λόγον.

§85Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε Πρόεδρε, δὲν ὑπάρχει κανεὶς ἐγγεγραμμένος. Ὁ κ. Μομφερᾶτος παρῃτήθη, ὁ κ. Νικολαΐδης εἶναι ἀπών, ὁ κ. Λυκουρέζος ἁπλῆν ἀνάγνωσιν τοῦ κειμένου πρόκειται νὰ κάμῃ.

§86Κ. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Ὡς μέλος τῆς ἐπιτροπῆς διὰ τὴν ἀπάντησιν εἰς τὸν Βασιλικὸν Λόγον, ἔχω καθῆκον νὰ εἰσηγηθῶ εἰς τὴν Συνέλευσιν τὸ σχέδιον τῆς πλειοψηφίας, τῆς ὁποίας καὶ ἐγὼ ἀποτελῶ μέλος, διότι ὅλα τὰ ἄλλα μέλη κατέχουν τὴν θέσιν τοῦ Ὑπουργοῦ, ὡς ἐπίσης καὶ τὴν ἀπάντησιν, τὴν ὁποίαν τὰ μέλη τῆς μειοψηφίας διετύπωσαν. Καὶ τὰ δύο σχέδια ἔχουν διανεμηθῇ. Ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς ἀναγνώσω τὸ κείμενον τοῦ σχεδίου, νὰ διορθώσωμεν τὰς λέξεις ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι λόγῳ τοῦ χρόνου εἶναι ἐπιβεβλημένον νὰ διορθωθοῦν. Ἐπιτρέψατέ μοι ἵνα σᾶς ἀναγνώσω τὸ σχέδιον τῆς μειοψηφίας: (Ἀναγινώσκει). Οὕτω ἐπὶ λέξει ἔχει τὸ σχέδιον. Τὸ σχέδιον τῆς μειοψηφίας κατὰ τὴν γνώμην μου ἔχει παραλλαγὰς μόνον εἰς τὰς τυπικὰς ἐκφράσεις, οὐσιαστικῶς, καὶ ἐν τῇ μιᾷ ἀπαντήσει καὶ ἐν τῇ ἄλλῃ καταδεικνύονται τὰ αὐτὰ ζητήματα καὶ ἡ αὐτὴ κατεύθυνσις, τὴν ὁποίαν ὀφείλομεν πάντες νὰ χαιρετίσωμεν ὡς μίαν ἀναγνώρισιν τῆς ἀφοσιώσεως καὶ τῆς ἀγάπης, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἔχωμεν εἰς τὸν Ἀνώτατον Ἄρχοντα, τὸν Βασιλέα, καὶ τῶν ἀρρήκτων δεσμῶν, μετὰ τῶν ὁποίων ὅλοι ἀπὸ κοινοῦ βαδίζομεν ἐπὶ τὴν πραγμάτευσιν τῶν ἑλληνικῶν ἰδεωδῶν.

§87Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Εἰς τὸ σχέδιον τῆς Ἐπιτροπῆς τῆς πλειοψηφίας εἶμαι τελείως σύμφωνος. Προκειμένου περὶ τῆς γʹ παραγράφου, καθ’ ἣν γίνεται λόγος περὶ τῆς «εὐρείας λαϊκῆς ἐντολῆς, ἀπορροίας τῶν γεγονότων τῆς τελευταίας τετραετίας, ἥτις καθιστᾷ ἐφικτὴν τὴν προσήκουσαν διαρρύθμισιν τοῦ πολιτεύματος ἐπὶ βάσεων ἀπολύτως λαϊκῶν, κατὰ τὰς σήμερον κρατούσας ἀντιλήψεις καὶ ἀνάγκας», ἐφ’ ὅσον ἐκ τῆς φράσεως ταύτης ἐξάγεται ἡ ἀντίθεσις μεταξὺ τῆς σήμερον διακυβερνήσεως τοῦ Κράτους, ψήφῳ τοῦ λαοῦ, πρὸ τὴν ἐπὶ τριετίαν διακυβέρνησιν αὐτοῦ, παρὰ τὴν ψῆφον τοῦ λαοῦ, εἶμαι σύμφωνος. Ἐφ’ ὅσον ἐκ τῶν φράσεων τούτων προκύπτει ἡ ἔννοια ἀποδοχῆς τῶν γνωμῶν καὶ εἰσηγήσεων, τὰς ὁποίας ἐν τῇ Συνελεύσει ἀκροθιγῶς εἰσέτι, διὰ δημοσίου λόγου ὅμως, ἀνέπτυξε ὁ κ. Πρωθυπουργός, ὡς ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, προκειμένου περὶ τῶν γνωμῶν τούτων σχετιζομένων πρὸς τὴν εὐρεῖαν λαϊκὴν ἐντολήν, τείνουσαν δὲ πρὸς ἀνάπτυξιν ὡρισμένου προγράμματος περὶ τὸν σύνδεσμον τῆς Πολιτείας, εὑρισκόμενος ἐν πλήρει ἀντιθέσει, ἐπιφυλάσσω τὴν γνώμην μου, ἥτις θέλει ἀναπτυχθῇ κατὰ τὴν οἰκείαν συζήτησιν τῶν συνταγματικῶν διατάξεων.

§88Α. ΜΑΤΕΣΙΣ. Ἐκεῖ ποὺ λέγει «κατὰ τὸ πλεῖστον μέρος», εἰς τὴν βʹ παράγραφον, νὰ τεθῇ «κατὰ μέγα μέρος».

§89Κ. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Μάλιστα, καὶ ἐγὼ συμφωνῶ.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Συνέλευσις τὴν τροποποίησιν αὐτήν;

§91ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ σχέδιον τῆς ἀπαντήσεως εἰς τὸν Βασιλικὸν Λόγον τῆς πλειονοψηφίας ἔχει οὕτω: (ἀναγινώσκει). «Βασιλεῦ: Ἡ Γʹ ἐν Ἀθήναις Συντακτικὴ τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις, εὐτυχής, διότι περιλαμβάνει ἤδη εἰς τοὺς κόλπους της καὶ ἀντιπροσώπους τῶν ἄρτι ἐλευθερωθεισῶν χωρῶν, πιστῶς διερμηνεύουσα τὰ πλημμυροῦντα πᾶσαν ἑλληνικὴν καρδίαν αἰσθήματα ἀφοσιώσεως καὶ ἀγάπης πρὸς τὸν μαρτυρικῶς ὑπὲρ τοῦ λαοῦ Του δεινοπαθήσαντα Βασιλέα, χαιρετίζει μετὰ χαρᾶς ἀνεκφράστου τὴν εἰς τὴν πατρῴαν γῆν ἐπάνοδον Αὐτοῦ. Τὰ προαιώνια δίκαια τοῦ Ἑλληνισμοῦ κατὰ μέγα μέρος ἐπραγματώθησαν, χάρις εἰς τὴν ἔνδοξον δρᾶσιν τοῦ στρατευθέντος Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, τὰς θυσίας συμπάσης τῆς Φυλῆς καὶ τὴν εὐμένειαν τῶν μεγάλων ἡμῶν Συμμάχων, πρὸς τοὺς ὁποίους βαθεῖαν τὸ Ἔθνος αἰσθάνεται εὐγνωμοσύνην. Πράγματι, ἡ εὐρεῖα ἡμῶν λαϊκὴ ἐντολή, ἀπόρροια τῶν γεγονότων τῆς τελευταίας τετραετίας, καθιστᾷ ἐφικτὴν τὴν προσήκουσαν διαρρύθμισιν τοῦ πολιτεύματος ἐπὶ βάσεων ἀπολύτως λαϊκῶν, κατὰ τὰς σήμερον κρατούσας ἀντιλήψεις καὶ ἀνάγκας. Ἐν τῷ νομοθετικῷ αὐτῆς ἔργῳ ἡ Συνέλευσις θὰ παράσχῃ τῇ Κυβερνήσει ἀμέριστον τὴν ὑποστήριξιν αὐτῆς, πρὸς διαρρύθμισιν τῆς τε Διοικήσεως καὶ τῶν οἰκονομικῶν τοῦ Κράτους καὶ τῆς Χώρας, ὅπως οὕτως ἀπροσκόπτως προβῇ αὕτη ὁμονοοῦσα εἰς τὴν συντέλεσιν τοῦ ἐθνικοῦ καὶ ἐκπολιτιστικοῦ προορισμοῦ της. Οὐδεμία δύναται νὰ χωρήσῃ ἀμφιβολία ὅτι ἡ λαϊκὴ Ἀντιπροσωπεία θὰ χορηγήσῃ πάντα τ’ ἀναγκαῖα μέσα, ὅπως ἀχθῇ εἰς αἴσιον πέρας ὁ ἐν τῷ Μικρασιατικῷ μετώπῳ ἀγών, ὃν ἀγωνίζεται ὁ ἡρωϊκὸς ἡμῶν Στρατός. Ἡ στοργὴ καὶ ὁ ἐνθουσιασμός, δι’ ὧν περιβάλλει ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς τὸν ἐθνικὸν τοῦτον ἀγῶνα, ἐξασφαλίζουσι τὴν εὐτυχῆ αὐτοῦ ἔκβασιν, δι’ ἧς πραγματοῦνται τὰ ἰδεώδη τῆς φυλῆς ἡμῶν καὶ ἐξυπηρετοῦνται τὰ κοινὰ ἡμῶν καὶ τῶν μεγάλων μας Συμμάχων συμφέροντα. Ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς σύμπας, ἀποφασισμένος νὰ συμπράττῃ εἰλικρινῶς μετὰ τῶν μεγάλων Συμμάχων ἡμῶν, πέποιθεν, ὅτι οὕτως ἐξυπηρετεῖ τὰ κοινὰ συμφέροντα καὶ ἐπισπᾷ τὴν πρὸς ἡμᾶς πεποίθησιν, τὴν ἀσφαλῶς ἄγουσαν εἰς ἐμπέδωσιν καὶ συνέχισιν ἀγαθωτάτων πρὸς αὐτοὺς σχέσεων. Ἐν τῇ συμμαχίᾳ ἡμῶν μετὰ τῆς δικαίως μεγαλυνθείσης ἡρωϊκῆς ἡμῶν συμμάχου Σερβίας καὶ τῷ ἐκ τῶν προσφάτων συνθηκῶν πλασθέντι καθεστῶτι, ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς εὑρίσκει κραταιὰν ἐγγύησιν τῆς ἐν τῇ Χερσονήσῳ τοῦ Αἵμου διατηρήσεως ποθητῆς εἰρήνης καὶ ἐξασφάλισιν τῶν ἐθνικῶν δικαίων τῶν οἰκούντων αὐτὴν λαῶν. Τὰ εὐτυχῆ γεγονότα τῶν τελεσθέντων γάμων τοῦ Διαδόχου τοῦ Ἑλληνικοῦ Θρόνου μετὰ τῆς Θυγατρὸς τοῦ Βασιλέως τῆς Ρουμανίας, καὶ τοῦ Διαδόχου τῆς Ρουμανίας μετὰ τῆς Βασιλόπαιδος Ἑλένης, συσφίγγουσι τὰς ἐγκαρδίους σχέσεις πρὸς τὸ ἔνδοξον καὶ ἰσχυρὸν Βασίλειον τῆς Ρουμανίας. Τὸ στυγνὸν πένθος, ὅπερ τοσοῦτον καιρίως καὶ ἀδοκήτως ἔπληξε τὴν Δυναστείαν, συνεμερίσθη σύσσωμος ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ἀγήρως δὲ θὰ παραμείνῃ ἡ μνήμη τοῦ θανόντος ἐν τῇ ἐκτελέσει τῶν πρὸς τὴν Πατρίδα καθηκόντων πολυκλαύστου γόνου τοῦ Βασιλικοῦ Οἴκου. Ἐπὶ τούτοις θερμοτάτας ἀναπέμπομεν πρὸς τὸν Ὕψιστον εὐχὰς ὑπὲρ τῆς Ὑμετέρας Μεγαλειότητος καὶ τοῦ Βασιλικοῦ Αὐτῆς Οἴκου». Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σχέδιον τῆς πλειονοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς ἀπαντήσεως εἰς τὸν Βασιλικὸν Λόγον, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ψήφισμα).

§93Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ παρακαλέσω τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργὸν ὅπως ἀποδεχθῇ νὰ ἀναβάλῃ πρῶτον τὸ νομοσχέδιον τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως διὰ νὰ συζητηθῇ καὶ ψηφισθῇ μετὰ τὰς ἑορτάς. Τὸ ζήτημα εἶναι σπουδαιότατον καὶ δὲν δύναται νὰ ψηφισθῇ τὴν στιγμὴν ταύτην.

§94Γ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν εἰς τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως, τοσούτῳ μᾶλλον καθόσον μόλις ἐτυπώθη καὶ διενεμήθη τὸ σχέδιον καὶ δὲν ἔχει μελετηθῇ δεόντως ὑπὸ τῆς Συνελεύσεως.

§95Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι σπουδαιότατον καὶ χρῄζει βεβαίως ἐμβριθοῦς μελέτης. Θὰ παρεκάλουν νὰ συσταθῇ μία ἐπιτροπή, ἡ ὁποία νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα τοῦτο καὶ ἡ ὁποία νὰ ἀπαρτίζηται οὐ μόνον ἐκ πληρεξουσίων, ἀλλὰ καὶ ἐξ ἄλλων εἰδικῶν καὶ ἀναγκαίων προσώπων.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ ὀδοντιατρικοῦ σχολείου». Ὁ κ. Α. Εὐταξίας ἔχει ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον.

§97Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἀπὸ εἰκοσαετίας καὶ ἐπέκεινα, κύριοι, ἔπαυσα ἐσχολούμενος εἰδικώτερον ἐπὶ τὰ θρησκευτικὰ καὶ ἐκπαιδευτικὰ ζητήματα, ἐπειδὴ ὅμως ἡ Συνέλευσις μοῦ ἔκαμε τὴν τιμὴν νὰ μὲ ἐκλέξῃ μέλος τῶν ἐπιτροπῶν ἐπὶ τῆς Ἐκπαιδεύσεως καὶ τῶν θρησκευμάτων, καὶ πιθανὸν πολλοὶ νεώτεροι νὰ ἀγνοῶσιν ὅτι ἄλλοτε ποτὲ ἠσχολήθην καὶ ἐγὼ περὶ τὰ τοιαῦτα ζητήματα, εἶμαι ἠναγκασμένος, λαμβάνων ἀφορμὴν ἐκ τοῦ τοιούτου νομοσχεδίου, νὰ ἀποδείξω ὅτι εἶμαι εἰς θέσιν ἀκόμη νὰ συζητήσω περὶ τῶν τοιούτων ζητημάτων. Ἤκουσα, κύριοι, ὅτι συνεστήθη ἐπιτροπὴ παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας, ὅπως μελετήσῃ τὸν ὑπάρχοντα ὀργανισμὸν τοῦ Πανεπιστημίου καὶ συντάξῃ καὶ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν νέον τοιοῦτον ὀργανισμόν, ἔμαθον δὲ μάλιστα ὅτι εὑρίσκεται ἐν τῇ ἀποπερατώσει ἡ ἐργασία αὕτη. Διὰ τοῦτο ἐξενίσθην, ὅταν εἶδον ὅτι ὑπεβλήθη εἰς τὴν Συνέλευσιν νομοσχέδιον περὶ συστάσεως ὀδοντιατρικοῦ σχολείου. Εἰς τὰ πλεῖστα Πανεπιστήμια τῆς Εὐρώπης, κύριοι, ἰδίως ἐν Γερμανίᾳ, τῆς ὁποίας τὸν ἐκπαιδευτικὸν ὀργανισμὸν ἔχομεν ἡμεῖς ὡς πρότυπον διὰ τὸν ἡμέτερον ὀργανισμόν, δὲν ὑπάρχουσιν ἰδιαίτερα ὀδοντοϊατρικὰ σχολεῖα. Ἡ ὀδοντοϊατρικὴ εἶναι εἷς κλάδος τῆς ἰατρικῆς ἐπιστήμης καὶ ὅπως ὑπάρχουσιν ἐργαστήρια διὰ διαφόρους ἄλλους κλάδους τῆς ἰατρικῆς ἐπιστήμης, λ.χ. ἐργαστήρια Ἀνατομικῆς, ἐργαστήρια Φυσιολογίας, ἐργαστήρια Παθολογικῆς Ἀνατομίας καὶ τὰ τοιαῦτα, ὑπάρχουσιν καὶ ἰδιαίτερα ἐργαστήρια διὰ τὴν ὀδοντοϊατρικήν, ὀνομαζόμενα laporatoria ἢ instituta. Αὐτὸ συμβαίνει, κύριοι, καὶ εἰς τὰ περισσότερα Πανεπιστήμια. Εἰς τὸ Πανεπιστήμιον τοῦ Βερολίνου, εἰς τὸ Πανεπιστήμιον τῆς Λειψίας, τῆς Βιέννης, τῆς Βουδαπέστης καὶ εἴς τινα Πανεπιστήμια τῆς Ἰταλίας ὀφείλουσιν οἱ μέλλοντες ὀδοντοϊατροὶ νὰ σπουδάσωσι τὴν ἰατρικὴν ἐπιστήμην, ὡς καὶ πάντες οἱ ἄλλοι σπουδασταί, ἀσχολούμενοι δὲ καὶ εἰς τὸν κλάδον τοῦτον, λαμβάνουσι καὶ ἰδιαίτερον πτυχίον. Οὐδεμία λοιπόν, ἀνάγκη, ὅπως ἡ ἡμετέρα ἐκπαίδευσις ἱδρύσῃ ἰδιαιτέραν ὀδοντοϊατρικὴν σχολήν. Συμβαίνει τοῦτο ἐν Ἀμερικῇ, ἀλλ’ ἐν Ἀμερικῇ τὰ τοιαῦτα ἱδρύματα συνιστῶνται ὑπὸ ἰδιωτῶν, εἶναι συνεταιρισμοί, ἰδιωτικὰ ἱδρύματα, τὰ ὁποῖα συνιστῶνται εἴτε ἀπὸ πόλεις, εἴτε ἀπὸ κοινότητας ἢ ἰδιώτας, οὐχὶ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Τὰ Κράτη ἐκεῖ, καίτοι ἔχουν μεγάλους προϋπολογισμοὺς δισεκατομμυρίων πολλῶν, δὲν ἐσκέφθησαν ποτὲ νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς ἰδιαιτέραν δαπάνην, ἵνα ἱδρύσωσιν ἰδιαιτέρας ὀδοντοϊατρικὰς σχολάς. Ἐὰν καὶ παρ’ ἡμῖν εὑρίσκετο ὁμογενής τις ζάπλουτος, ὁ ὁποῖος νὰ διαθέσῃ χρῆμα διὰ τὴν τοιαύτην σχολήν, ἠδύνατο νὰ συστηθῇ. Ἐφ’ ὅσον ὅμως δὲν εὑρίσκεται τοιοῦτος χορηγός—εἶναι ἐλεύθεροι οἱ ἰδιῶται νὰ συστήσωσι τοιαῦτα ἐργαστήρια—ἀλλὰ τὸ Κράτος νὰ ἀναλαμβάνῃ, ὑφ’ ἃς οἰκονομικὰς συνθήκας διατελοῦμεν σήμερον, νὰ ἱδρύσῃ τοιαύτην σχολήν, τὸ θεωρῶ ἄσκοπον, ἄν μὴ ἐπιζήμιον. Διὰ τὸ νομοσχέδιον ἐν πρώτοις θὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις, ὡς πρὸς τὴν νομοθετικὴν αὐτοῦ διασκευήν. Ἀναγράφονται ἐν αὐτῷ ὡς νομοθετικαὶ διατάξεις, διατάξεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι πράγματι νομοτελεστικαὶ καὶ δὲν ἀναγράφονται κατ’ ἐξοχὴν νομοθετικαὶ διατάξεις. Δὲν ὁρίζονται προσόντα, ἐνῷ ὁ προσδιορισμὸς τῶν προσόντων εἶναι διάταξις νομοθετική. Ἐπιφυλάσσεται δὲ ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅπως διὰ Β.Δ., ἔστω καὶ ἐφ’ ἅπαξ ἐκδιδομένου, ὁρίσῃ τὰ προσόντα τοῦ καθηγητοῦ τοῦ ὀδοντοϊατρικοῦ σχολείου. Καὶ θὰ παρετήρησε καὶ ὁ ἴδιος, ὅτι ἅμα τοῦτο ἐγένετο γνωστόν, οἱ διάφοροι ὀδοντοϊατροὶ ἔσπευσαν νὰ ὑποβάλωσι διαμαρτυρίαν καὶ νομίζω ὅτι ἔχουσι δίκαιον. Πρέπει ἐκ τῶν προτέρων νὰ καθορισθῶσι τὰ προσόντα ταῦτα καὶ νὰ γίνῃ εὐρεῖα συζήτησις ἐνταῦθα περὶ αὐτῶν, διότι τότε μόνον θὰ ἔχωμεν ἀσφάλειαν περὶ τούτων. Ἀλλὰ προχωρεῖ καὶ περαιτέρω καὶ ὁρίζει δίδακτρα καὶ ἐξέταστρα, τὰ ὁποῖα θὰ καθορίζονται ἑκάστοτε διὰ διατάγματος, συντασσομένου ἐπὶ τῇ βάσει γνωμοδοτήσεως τῆς οἰκείας σχολῆς. Κυρίως πρόκειται περὶ φορολογίας καὶ δὲν ἠξεύρω ἐάν τις ἐξ ὑμῶν δύναται νὰ ἔχῃ τὴν γνώμην, ὅτι ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία πρέπει νὰ λαμβάνῃ τὸ δικαίωμα νὰ ὁρίζῃ φορολογίαν. Κύριοι, ἐὰν δὲν ἀρκῇ εἷς καθηγητὴς, ἄς διορισθῶσι δύο, τρεῖς, ἀλλὰ τὸ νὰ θέλῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἐκτὸς τῶν εἰδικῶν καθηγητῶν τῆς ὀδοντοϊατρικῆς νὰ ἀναθέτῃ ἐπὶ μισθῷ τὴν διδασκαλίαν καὶ ἄλλων βοηθητικῶν μαθημάτων, τὰ ὁποῖα ἔχουσιν οἱ σπουδασταὶ τὴν εὐκολίαν νὰ ἀκούσωσι παρὰ τοῖς εἰδικοῖς καθηγηταῖς τοῦ Πανεπιστημίου, τοῦτο, νομίζω, ὅτι εἶναι μία πολυτέλεια μεγάλη, μία δαπάνη περιττή.

§98Κ. ΔΡΟΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι ὀφείλω νὰ διαμαρτυρηθῶ κατὰ τῆς προκειμένης συζητήσεως. Καθ’ ἣν στιγμὴν τόσα ἄλλα σπουδαῖα ζητήματα ἔχομεν νὰ συζητήσωμεν, κατατριβόμεθα ἐπὶ τοιούτου ζητήματος, ὅλως δευτερευούσης σημασίας.

§99Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Καὶ λέγω ἀκόμη ὅτι δὲν πρόκειται μόνον ἐκ τῆς δαπάνης τῆς προερχομένης ἐκ τοῦ τοιούτου νομοσχεδίου, ἀλλὰ πρόκειται καὶ περὶ μιᾶς κακῆς ἀρχῆς. Δὲν ἐσκέφθην ποτὲ νὰ ἀνατεθῇ ἐπὶ μισθῷ ἡ διδασκαλία, ὅλων τῶν βοηθητικῶν μαθημάτων, ἀλλ’ ὡς γίνεται πανταχοῦ καὶ παρ’ ἡμῖν ἀκόμη, οἱ φοιτηταὶ μιᾶς σχολῆς δύνανται νὰ ἀκούωσιν ὅλα τὰ μαθήματα τὰ διδασκόμενα ἐν τῷ Πανεπιστημίῳ, χωρὶς τὸ Κράτος νὰ ὑποβάλλητε εἰς ἰδιαιτέραν δαπάνην, παρέχον ἐπιμίσθια κλπ. Δὲν ἐννοῶ, λοιπόν, διατὶ χάριν τοῦ ὀδοντοϊατρικοῦ σχολείου νὰ διδάσκωνται ἰδιαιτέρως ὑπὸ τῶν καθηγητῶν τῆς Ἀνατομικῆς, τῆς Φυσιολογίας, τῆς Μικροβιολογίας τὰ σχετικὰ μαθήματα, λαμβανόντων τῶν καθηγητῶν τούτων ἐπιμίσθιον ἀπὸ 100 μέχρι 300 δραχμῶν. Καὶ μὴ ἀμφιβάλλετε ὅλων τούτων τὸ ἐπιμίσθιον θὰ καταλήξῃ εἰς τὰς τριακοσίας δραχμὰς. Ἐκ προχείρου ὑπολογισμοῦ συνήγαγον ὅτι πρόκειται νὰ ἐπιβαρυνθῇ ὁ Προϋπολογισμὸς τοῦ Κράτους κατὰ 80 ἢ 90.000 δραχμῶν ἐτησίως, ἀλλ’ ἐκτὸς τῆς δαπάνης ταύτης θὰ γίνῃ καὶ μία κακὴ ἀρχὴ καὶ ὅλοι οἱ ἄλλοι κλάδοι θὰ ζητήσωσι νὰ ἔχωσιν ὅμοιον ἐπιμίσθιον. Δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ἡ κατάλληλος ὥρα καὶ ἐπὶ τῇ ὑποθέσει ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ἐγκαθιδρυθῇ ἐν Ἑλλάδι ἕν τοιοῦτον σχολεῖον, δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ἡ κατάλληλος ὥρα πρὸς τοῦτο, σήμερον, ἤτοι καθ’ ὅν χρόνον ἔχομεν ἔλλειμμα τοῦ Προϋπολογισμοῦ περὶ τὰ 100.000.000, διὰ δὲ τοῦ ὑποβληθέντος Προϋπολογισμοῦ αὐξάνει τὸ ἔλλειμμα τοῦτο κατὰ 200.000.000, καθ’ ὅν χρόνον κατὰ τὴν τελευταίαν τριετίαν τὸ δημόσιον χρέος ἀνῆλθεν εἰς ἓξ δισεκατομμύρια, καθ’ ὅν χρόνον εἴμεθα ἠναγκασμένοι ν’ αὐξάνωμεν ἑκάστοτε τὴν ἀναγκαστικὴν κυκλοφορίαν. Καὶ ἐφθάσαμεν ἀπὸ 500.000.000 τὴν ἀναγκαστικὴν κυκλοφορίαν εἰς δύο δισεκατομμύρια καὶ διὰ τῆς νέας ἐκδόσεως τραπεζογραμματίων θὰ φθάσωμεν εἰς τὰ δύο δισεκατομμύρια πεντακοσίας χιλιάδας. Ἐκ τούτων δὲ ὅλων ἔχομεν τὴν πτῶσιν τῆς δραχμῆς, ἔχομεν τὴν ὑπερτίμησιν τοῦ ξένου συναλλάγματος. Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ· ἐν ᾗ δὲ περιπτώσει νομίζει ἀπαραίτητον τὴν σύστασιν τοῦ σχολείου τούτου, ν’ ἀναβάλῃ ταύτην εἰς ἄλλην καλυτέραν περίστασιν καὶ εὐθετώτερον χρόνον. (Χειροκροτήματα).

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Χρηστομᾶνος ἔχει τὸν λόγον.

§101Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Κύριοι, θὰ εἶμαι πολὺ σύντομος. Τὸ προκείμενον νομοσχέδιον δύναταί τις νὰ τὸ συζητήσῃ καὶ κατ’ ἀρχὴν καὶ εἰς τὰ ἄρθρα. Παρατηρῶ δὲ ὅτι τοῦτο μὲ τὴν σειράν του ἦτο δωδέκατον καὶ ἀνῆλθε καὶ ἔγινε τέταρτον, ἐνῷ ἕτερα νομοσχέδια, πολὺ σπουδαιότερα, κατῆλθεν πολὺ κάτω εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν, ὅπως τὸ πολὺ σπουδαῖον νομοσχέδιον περὶ χωροφυλακῆς, τὸ ὁποῖον ἀπὸ ἕβδομον ἔγινε τριακοστὸν τέταρτον.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατ’ ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως.

§103Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Δὲν λέγω τὸ ἐναντίον. Λοιπόν, ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου φρονῶ, ὅτι δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἐπιτακτικὴ ἀνάγκη διὰ τὴν ψήφισιν τοιούτου νομοθετήματος. Καὶ ἄν ἀναγνώσῃ τις τὴν αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν, θὰ ἴδῃ ὅτι αὐτὴ λέγει (ἀναγινώσκει) «Ἰδίᾳ ἡ ἔλλειψις ἐπαρκοῦς εἰδικοῦ διδακτικοῦ προσωπικοῦ καθιστᾷ τὴν μόρφωσιν τῶν ἐν αὐτῷ σπουδαζόντων φοιτητῶν, οὐ μόνον ἀνεπαρκῆ, ἀλλ’ αὐτόχρημα πλημμελῆ». Ἀλλὰ καὶ κατὰ τὰ λοιπὰ τῆς ὀργανώσεως τοῦ Σχολείου τούτου σημεῖα, πολλαὶ παρουσιάζονται ἀτέλειαι καὶ πολλὰ τὰ κενά, ὧν τὴν θεραπείαν ἐπιδεικνύει τὸ προκείμενον νομοσχέδιον. Ἡ ἀνάγκη τῆς ψηφίσεως αὐτοῦ εἶναι ἄμεσος καὶ ἐπιτακτική». Καὶ ἐπειδὴ εὑρισκόμεθα ἤδη εἰς τὸν μῆνα Ἀπρίλιον καὶ τελειώνουσιν τὰ μαθήματά των, νομίζετε ὅτι ἐντὸς δύο μηνῶν θὰ ἐπιτελεσθῇ αὐτὴ ἡ μεταβολὴ τῆς μορφώσεως; Νομίζω ὅτι αὐτὸ ἤδη ἀποτελεῖ μίαν ἀντίθεσιν, ἐὰν δὲ ἔλθωμεν κατόπιν εἰς τὰ καθ’ ἕκαστα τοῦ νομοσχεδίου, παρατηροῦμεν ὅτι ἐν τῷ πρώτῳ ἄρθρῳ λέγεται ὅτι τὸ Ὀδοντοϊατρικὸν σχολεῖον εἶναί τι αὐτοτελές, ἐνῷ κατὰ τὸν ὀργανισμὸν τοῦ Πανεπιστημίου τὸν ἰσχύοντα, τὸ Ὀδοντοϊατρικὸν σχολεῖον εἶναι παράρτημα τοῦ Πανεπιστημίου καὶ οὐχὶ τι αὐτοτελές. Ἔπειτα παρατηρεῖ τις ὅτι τὸ Ὀδοντοϊατρικὸν σχολεῖον ἀποτελεῖται ἀπὸ ἕνα σύλλογον καθηγητῶν, οἱ ὁποῖοι εἶναι τακτικοὶ καθηγηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου, οἱ ὁποῖοι συνερχόμενοι ἐκλέγουσιν τὸν πρόεδρον αὐτοῦ, καὶ τὸν διευθυντὴν τοῦ Ὀδοντοϊατρικοῦ σχολείου. Συνεπῶς ὁ Διευθυντὴς αὐτοῦ τοῦ Ὀδοντοϊατρικοῦ σχολείου θὰ εἶναι πρόεδρος τοῦ συλλόγου, διευθυντὴς τοῦ Ὀδοντοϊατρικοῦ σχολείου, συγχρόνως δὲ καὶ τακτικὸς καθηγητὴς τοῦ Πανεπιστημίου. Καὶ συνεπῶς διευθυντὴς καὶ τῶν ἐργαστηρίων τῶν περιλαμβανομένων εἰς τὸ ἄρθρον 3. Ὥστε θὰ ἔχῃ τόσην πολλὴν ἐργασίαν αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος, εἰς τὴν ὁποίαν θὰ εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐπαρκέσῃ. Ἔπειτα εἰς τὸ ἄρθρον 3 παρατηρεῖ τις ὅτι γίνεται μέριμνα περὶ μισθοδοσίας εἰδικῆς, ὅτι οἱ καθηγηταὶ αὐτοῦ θὰ λαμβάνωσιν εἰδικὸν μισθόν, ἐνῷ τοὐναντίον δὲν λαμβάνεται καμμία πρόνοια, ὅπως κάμωσι καὶ εἰδικὸν μάθημα. Ὑπάρχει δὲ ἡ πιθανότης ὅτι οἱ φοιτηταὶ τῆς Ὀδοντοϊατρικῆς σχολῆς θὰ μεταβαίνωσιν εἰς τὰ μαθήματα τῶν τακτικῶν καθηγητῶν, θὰ ἀκούωσιν τὰ μαθήματα, θὰ λαμβάνεται δὲ ἴσως μισθοδοσία εἰδικὴ διὰ μάθημα, τὸ ὁποῖον δὲν ἐγένετο εἰδικῶς. Ἔπειτα εἰς τὸ αὐτὸ ἄρθρον παρατηρεῖ τις ὅτι προσαρτᾶται εἰς αὐτὸ ἡ ἕδρα τῆς στοματολογίας. Ἕως τώρα εἰς τὴν Ἰατρικὴν σχολὴν εἴχομεν ἐκτάκτους ἕδρας τῆς στοματολογίας καὶ νοσημάτων τῶν ὀδόντων, τώρα ἀφῃρέθησαν οἱ ὀδόντες ἀπὸ τὴν Ἰατρικὴν σχολὴν καὶ ἔμεινε τὸ στόμα νωδόν. Ἀφῃρέθη δὲ ὁλόκληρος διεύθυνσις ἀπὸ τὸν καθηγητὴν καὶ τοῦ ἐδόθη ἕν θεωρητικὸν μάθημα στοματολογίας. Παρατηρῶ, ἐὰν προχωρήσω παρὰ κάτω, ὅτι εἰς τὸ ἄρθρον 4....... Ἀλλὰ νομίζω ὅτι αἱ ἕδραι τοῦ Πανεπιστημίου πρέπει νὰ εἶναι ἑδραῖαι εἰς τὸ Πανεπιστήμιον καὶ δὲν προσαρτῶνται δεξιὰ καὶ ἀριστερά, οἱ καθηγηταὶ δυνατὸν τὸ πολὺ νὰ λάβωσιν ἐντολὴν νὰ διδάσκωσιν ἔστω καὶ ἐπὶ ἐπιμισθίῳ, εἰς ἄλλας ἕδρας, ἀλλὰ αἱ ἕδραι παραμένουσιν σταθεραί. Αὐτὸ γίνεται ἴσως διὰ τὸν λόγον ἵνα ὀνομασθοῦν καὶ αἱ εἰδικαὶ ἕδραι. Ἔγιναν λοιπὸν δύο ἕδραι εἰδικαί, τὰς ὁποίας καταλαμβάνωσιν, ὅπως λέγῃ τὸ νομοσχέδιον, εἰδικοὶ καθηγηταί, οἱ ὁποῖοι λαμβάνουσιν καὶ μισθὸν ἐκτάκτου καθηγητοῦ καὶ συνεπῶς ἀσφαλῶς, ἀφοῦ λέγονται εἰδικοὶ καθηγηταὶ καὶ ἔχουσιν ἕδραν καὶ λαμβάνουσιν μισθὸν ἐκτάκτου καθηγητοῦ, βεβαίως εἶναι ἀκαδημαϊκοὶ διδάσκαλοι καὶ συνεπῶς ἀπῄτει τις νὰ ἔχουσιν καὶ ἀκαδημαϊκὰ προσόντα. Διότι ὄχι μόνον, ὅπως εἶπεν ὁ ἔντιμος προλαλήσας, πρέπει νὰ ὑπάρχουν προσόντα, ἀλλὰ καὶ νὰ ὁρισθοῦν διὰ νόμου. Αὐτὸ εἶναι περιττόν, ἀφοῦ ὑπάρχουσιν εἰς τὴν γενικὴν νομοθεσίαν τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ Πανεπιστημίου τὰ προσόντα τῶν καθηγητῶν. Τὰ προσόντα δὲ ταῦτα εἶναι τὸ ἀπολυτήριον τοῦ Γυμνασίου, τὸ διδακτορικὸν δίπλωμα, ὡρισμέναι ἐργασίαι ἐπιστημονικαί, αἱ ὁποῖαι θὰ καταστήσωσιν τὸν ὑποψήφιον κατάλληλον ἵνα καταλάβῃ ἕδραν, ἐνῷ εἰς τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ δὲν βλέπει τις νὰ ὁρίζωνται προσόντα, ἀλλὰ λέγει ἁπλῶς ὅτι διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος θὰ ὁρισθοῦν τὰ προσόντα. Εἰς τὸ 5ον ἄρθρον εὑρίσκει τις ὅτι ὁ ἴδιος αὐτός, ὁ ὁποῖος θὰ γίνῃ εἰδικὸς καθηγητὴς καὶ θὰ ἔχῃ τὸν τίτλον καὶ τὸν μισθὸν ἐκτάκτου καθηγητοῦ γίνεται συγχρόνως καὶ διευθυντὴς τοῦ Ἰατρείου καὶ τοῦ ἐργαστηρίου τῆς Ὀδοντοϊατρικῆς, συνεπῶς θὰ ἔχωμεν δύο διευθυντάς, ἕνα διευθυντὴν τοῦ συλλόγου τῶν καθηγητῶν καὶ ἕνα ἰδιαίτερον διευθυντὴν τοῦ Ἰατρείου καὶ τοῦ ἐργαστηρίου.

§104Π. ΡΕΔΙΑΔΗΣ. Ἐφ’ ὡρισμένον χρόνον;

§105Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Ὁ εἷς διὰ τρία ἔτη, ὁ δεύτερος εἶναι διαρκής. Λοιπὸν αὐτοὶ οἱ δύο διευθυνταὶ θὰ ἔχωσιν τὰ αὐτὰ καθήκοντα, ὥστε θὰ συγκρούωνται οἱ δύο εἰς τὸ αὐτὸ σχολεῖον. Ἐπειδὴ δὲ τὸ ἰατρεῖον εἶναι κυρίως ἡ ψυχὴ ὁλοκλήρου τῆς Ὀδοντοϊατρικῆς σχολῆς, διότι δὲν ὑπάρχουσι κλῖναι ἄλλαι ἀλλὰ διέρχονται οἱ ἀσθενεῖς, ὁ δεύτερος διευθυντὴς θὰ εἶναι ἡ ψυχὴ τοῦ καταστήματος, ὁ ὁποῖος θὰ εἶναι εἰδικὸς καθηγητής, καὶ δὲν θὰ ἔχῃ κανὲν προσόν. Διότι μόνον τὰ προσόντα διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος θὰ ὁρισθῶσιν. Ἔπειτα θὰ ὑπάρχωσιν καὶ ἐπιμεληταί, περὶ τῶν ὁποίων ὑπάρχει γενικὴ νομοθεσία τοῦ Πανεπιστημίου κατὰ τίνα τρόπον γίνονται ἐπιμεληταί. Καὶ ὅταν δὲν ἀπαιτοῦνται διὰ τοὺς καθηγητὰς νὰ ἔχωσιν προσόντα, ὑποθέτω ὅτι καὶ διὰ τοὺς ἐπιμελητὰς δὲν θὰ ἀπαιτῆται τοιοῦτον πρᾶγμα, ἀφοῦ εἶναι κατώτεροι τῶν καθηγητῶν. Ἐνῷ εἰς τὸν ὀργανισμὸν τοῦ Πανεπιστημίου ἀπαιτοῦνται διὰ τοὺς ἐπιμελητὰς εἰδικὰ προσόντα δηλ., ἢ νὰ εἶναι διδάκτορες ἢ νὰ ἔχωσιν εἰδικὰς γνώσεις.

§106Π. ΡΕΔΙΑΔΗΣ. Διατὶ ἀναφέρετε τὸ ἀπολυτήριον, ἀφοῦ λέγονται διδάκτορες;

§107Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Ὁ μέλλων καθηγητὴς δύναται νὰ μὴ εἶναι διδάκτωρ, ὅταν εἶναι διδάκτωρ δὲν ὑπάρχει καμμία ἀντίρρησις, διότι προϋποτίθεται τὸ ἀπολυτήριον τοῦ Γυμνασίου. Ὑπάρχουσιν πτυχιοῦχοι τῆς Ὀδοντοϊατρικῆς σχολῆς, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι διδάκτορες, διὰ νὰ λάβωσιν τὸν τίτλον τοῦ διδάκτορος ἀπαιτοῦνται ἀπολύτως νὰ ἔχωσιν ἀπολυτήριον Γυμνασίου καὶ νὰ ἔχωσι φοιτήσῃ ὅλα τὰ ἑξάμηνα, ἄλλως δὲν δύνανται νὰ λάβωσι τὸν τίτλον τοῦ διδάκτορος. Συνεπῶς οἱ ἐπιμεληταὶ τοῦ Ὀδοντοϊατρικοῦ σχολείου θὰ εἶναι τίτλῳ καὶ μισθῷ ἰσότιμοι πρὸς τοὺς ἐπιμελητὰς τοῦ Πανεπιστημίου, ἀλλὰ δὲν θὰ ἔχωσιν τὰ αὐτὰ προσόντα καὶ ἀσφαλῶς θὰ ἀδικοῦνται οἱ ἐπιμεληταὶ τῶν ἄλλων σχολῶν τοῦ Πανεπιστημίου. Ἀλλὰ ὑπάρχουν καὶ ἄλλα τρωτά, ἰδίως εἰς τὸ ἄρθρον 7ον, τὸ ὁποῖον λέγει ὅτι διὰ νὰ λάβῃ τις τὴν ἄδειαν τοῦ ἐξασκεῖν τὸ ἐπάγγελμα εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ εἶναι ἐγγεγραμμένος εἰς τὸ Πανεπιστήμιον, νὰ ἔχῃ λάβῃ τὸ πτυχίον καὶ συγχρόνως νὰ ἔχῃ ἀπολυτήριον Γυμνασίου. Ἐνῷ εἰς τὸ ἄρθρον 8 δὲν ζητεῖται ἀπολυτήριον, ἐὰν ὁ πτυχιοῦχος ἐντὸς ἑνὸς ἔτους ἔλθῃ ἐξ Εὐρώπης καὶ ἔχῃ πτυχίον εὐρωπαϊκόν. Εἶναι δὲ γνωστὸν ὅτι ὑπάρχουν πολλαὶ σχολαὶ εὐρωπαϊκαὶ ὀδοντοϊατρικαί, αἱ ὁποῖαι δίδουσιν τὰ πτυχία ἐπὶ ἀμοιβῇ ἄνευ φοιτήσεως καὶ συνεπῶς θὰ γίνηται μία ἀδικία μεγάλη ἐὰν εἷς ἀπορριφθεὶς ἐδῶ ἀπὸ τὸ Γυμνάσιον προστρέξῃ εἰς τὴν Εὐρώπην καὶ ἐντὸς ὀλίγου χρονικοῦ διαστήματος λάβῃ πτυχίον ἀπὸ ξένην Ὀδοντοϊατρικὴν σχολὴν καὶ εὕρῃ τὸν συμφοιτητήν του, κατὰ πολὺ ἀνώτερον εἰς τὰ ἄλλα μαθήματα, ἴσως τὸν εὕρῃ ἀκόμη φοιτητήν.

§108ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Δύναται καὶ κατὰ παραγγελίαν νὰ λάβῃ τὸ πτυχίον.

§109Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Καὶ κατὰ παραγγελίαν καὶ τηλεγραφικῶς. Ἐπίσης παρατηρῶ εἰς τὸ τελευταῖον ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου ὅτι καταργεῖται τὸ ἄρθρον 20 τοῦ νόμου 2506, διὰ τοῦ ὁποίου ἐπετρέπετο ἕως τώρα εἰς Ὀδοντοϊατροὺς νὰ ἀσκήσωσιν τὸ ἐπάγγελμά των. Πρέπει αὐτὴ ἡ διάταξις νὰ λείψῃ ἀπ’ ἐδῶ, διότι θὰ ἀδικηθοῦν ὅλοι οἱ παλαιότεροι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουσιν πτυχία τοῦ ἰδικοῦ μας Πανεπιστημίου καὶ ἀσκοῦσιν σήμερον τὸ ἐπάγγελμά των. Ἐν γένει παρατηρῶ ὅτι τὸ νομοσχέδιον δὲν εἶναι καλῶς μελετημένον, θὰ εἶχον δὲ νὰ παρατηρήσω ὅτι τοιαῦτα νομοσχέδια, θίγοντα εἴτε τὴν ἐκπαίδευσιν εἴτε τὴν δημοσίαν ὑγείαν, θὰ ἦτο καλὸν νὰ παρεπέμποντο προηγουμένως εἰς ἐπιτροπάς. Αὐτὸς ἴσως εἶναι εἷς λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον αἱ ἐπιτροπαὶ ἠχρηστεύθησαν διότι δὲν στέλλονται τὰ νομοσχέδια εἰς ἐπιτροπὰς ἵνα γνωμοδοτήσωσι ἐπ’ αὐτῶν. Δύναμαι δὲ νὰ σᾶς εἴπω ὅτι μέχρι τοῦδε ἀποτελῶν μέλος τῆς ὑγειονομικῆς ἐπιτροπῆς καὶ τῆς ἐπιτροπῆς τῆς δημοσίας ἐκπαιδεύσεως οὐδὲ ἅπαξ ἀπεστάλη εἰς ἡμᾶς νομοσχέδιόν τι, οὐδὲ ἅπαξ ἐκλήθημεν ἵνα συνεδριάσωμεν.

§110Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Ποῖος τὸ ἔχει παρασκευάσει ἐπὶ τέλους τὸ νομοσχέδιον.....

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως ἔχει τὸν λόγον.

§112Θ. ΖΑΪΜΗΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Κύριοι πληρεξούσιοι, θέλω ἀπαντήσει ἐν πρώτοις εἰς τὸν κ. Εὐταξίαν, ὁ ὁποῖος ἀπὸ γενικωτέρας ἀπόψεως ἠθέλησε νὰ ἐξετάσῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, καὶ λέγω τὰ ἑξῆς. Διὰ τοῦ πανεπιστημιακοῦ νόμου ἱδρύθη ὀδοντοϊατρικὸν σχολεῖον, τὸ ὁποῖον προσηρτήθη εἰς τὸ Πανεπιστήμιον. Καὶ ἐδῶ προσηρτημένον θεωρεῖται, τὸ δὲ «αὐτοτελὲς» δὲν σημαίνει τίποτε ἄλλο, παρὰ ὅτι ἀποκτᾷ μίαν ἰδίαν ὀντότητα, διότι πραγματικῶς δὲν εἶχε τοιαύτην. Εἰς τὸ ὀδοντοϊατρικὸν αὐτὸ σχολεῖον ἦτο εἷς καὶ μόνος καθηγητής, ὁ ὁποῖος ὤφειλε νὰ διδάσκῃ τρεῖς τάξεις συλλήβδην. Συνεπῶς ἡ ἐργασία ἐχώλαινε καὶ ὁ καθηγητὴς ἐγίνετο νευρικός. Ὅταν ἀνέλαβα τὸ Ὑπουργεῖον εὗρον μίαν κατάστασιν, ἡ ὁποία ὀλίγον ἀπεῖχεν ἀπὸ συμπλοκῆς μεταξὺ φοιτητῶν καὶ καθηγητοῦ. Ἐλήφθη τὸ μέτρον νὰ γίνῃ ἕνας ἐπιμελητὴς καὶ ἔγινε κάποιο σχετικὸν διάταγμα περὶ προσόντων καὶ διαγωνισμοῦ, εἰς τὸ ὁποῖον προσῆλθεν εἷς, ὁ ὁποῖος καὶ ἐπέτυχε καὶ διωρίσθη. Ἀλλὰ μόλον τοῦτο ἡ κατάστασις δὲν ἐβελτιώθη. Ὁ καθηγητὴς καὶ οἱ φοιτηταὶ εὑρέθησαν εἰς διάστασιν, ὁ δὲ καθηγητὴς αὐτὸς εἶχε ἕξ ψήφους καὶ ἐννοεῖτε ὅτι ἅμα αὐτὸς ἔδιδε ἕξ μηδενικά, οἱ ἄλλοι καθηγηταὶ τῶν βοηθητικῶν μαθημάτων εἶχον ἀπὸ μίαν καὶ ἔτσι ἐματαίωνε τὴν ἐξέτασιν τοῦ φοιτητοῦ καὶ δὲν ἠδύνατο νὰ λάβῃ πτυχίον.

§113ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Δυνάμει τίνος νόμου εἶχε ἕξ βαθμούς;

§114Θ. ΖΑΪΜΗΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Ὑπῆρχε κάποιο διάταγμα, τὸ ὁποῖον τοῦ ἔδιδε ἕξ βαθμούς. Ἡ κατάστασις λοιπὸν ὠξύνετο. Ἔκλεισα τὸ σχολεῖον ἐπὶ 15 ἡμέρας, κατόπιν πάλιν εἶδα ὅτι ἐπέκειτο ῥῆξις καὶ τὸ ἔκλεισα πάλιν, ὁ δὲ καθηγητὴς κατήγγειλε τοὺς φοιτητὰς εἰς τὸν εἰσαγγελέα.

§115Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἔβαλε καὶ μπράβους νὰ κακοποιήσουν τοὺς φοιτητὰς καὶ ἐπενέβη ἡ ἀστυνομικὴ ἀρχὴ διὰ νὰ τοὺς σώσῃ.

§116Θ. ΖΑΪΜΗΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Τὶ νὰ πρωτοθυμηθῶ; Ἤρχοντο οἱ φοιτηταὶ κλαίοντες καὶ μοῦ ἐζήτουν νὰ μὴ χάσουν τὸ ἔτος, διότι ἦσαν πτωχοὶ βιοπαλεσταί. Τέλος πάντων ἐπειδὴ ἐγὼ δὲν ἤθελα νὰ λάβω πρωτοβουλίαν, ἀπηύθυνα εἰς τὴν Ἰατρικὴν σχολὴν ἐρώτημα καὶ τοὺς εἶπον, κύριοι, σᾶς παρακαλῶ νὰ μοὶ ὑποβάλητε, ποῖα μέτρα νομίζετε ὅτι πρέπει νὰ λάβω, διὰ νὰ λειτουργήσῃ τὸ σχολεῖον αὐτὸ καὶ νὰ ἀποβῇ καρποφόρον. Μοὶ ὑπέδειξαν λοιπὸν τὰ μέτρα αὐτά, τὰ ὁποῖα ἔχω ἐν τῷ νομοσχεδίῳ. Ὁ ἀξιότιμος κ. Εὐταξίας, εἶπεν ὅτι εἰς τὴν Γερμανίαν εἶναι προσηρτημένον εἰς τὸ Πανεπιστήμιον. Μάλιστα, καὶ ἡ ἀνατομία εἶνε προσηρτημένη, ἀλλὰ εἴχομεν δύο ἐπιμελητάς, δύο βοηθοὺς καὶ ἕνα κλητῆρα. Ἔπρεπε, λοιπόν, αὐτὸ τὸ σχολεῖον, ἅπαξ ἱδρυθέν, νὰ λειτουργήσῃ. Εἰς τὸ σχολεῖον αὐτὸ ἀποσπῶνται καὶ καθηγηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου.

§117Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἡ ἔννοιά σας εἶναι ὅτι διδάσκονται καὶ ἄλλα μαθήματα, ἀλλὰ ἡ λέξις «ἀποσπῶνται» σημαίνει ἀφαίρεσιν.

§118Θ. ΖΑΪΜΗΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Αὐτὰ εἶναι μαθήματα, τὰ ὁποῖα εἶνε ἀναγκαῖα εἰς τὸν ὀδοντοϊατρόν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ὀδοντοϊατρός, ἄν δὲν ἔχῃ γνώσεις τῆς ἀνατομίας τῶν ὀδόντων, τοῦ στόματος, ἐπίσης ἄν δὲν ἔχῃ φυσιολογικὰς γνώσεις, ἐπίσης ἄν δὲν ἔχῃ συφιλιδικάς, διότι πολλάκις ἡ σύφιλις ἐγκαθίσταται εἰς τὸ στόμα, εἰς τὴν γλῶσσαν. Ἐπίσης ἄν δὲν ἔχῃ χειρουργικὰς γνώσεις, διότι πολλάκις ἀναφύονται εἰς τὸ στόμα νεοπλάσματα καὶ πολλάκις εἶδα ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἐξεδοντιάστηκαν τελείως ἀπὸ τὸ ἕνα μέρος καὶ τέλος προσῆλθον εἰς ἐμὲ καὶ εἶδα ὅτι εἶχαν καρκῖνον. Ὅλα αὐτά, λοιπόν, τὰ μαθήματα ὀφείλουν νὰ τὰ γνωρίζουν. Ἀλλ’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐσκέφθην, εἶναι τὸ ἑξῆς, ὁ κύκλος ὁ ἀνατομικὸς διαρκεῖ δύο ἔτη, διότι ὁ καθηγητὴς θὰ διδάξῃ πρῶτον θεωρίαν, ὕστερα θὰ ἔλθῃ εἰς τοὺς συνδέσμους, μετὰ τοῦτο εἰς τὴν μυιολογίαν, κατόπιν εἰς τὴν νευρολογίαν. Λοιπὸν οἱ φοιτηταὶ τοῦ σχολείου εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ ἀκούσουν ὅλα τὰ ἀνατομικὰ δύο ἔτη, διὰ νὰ ἠμπορέσουν νὰ μάθουν καὶ ἐκεῖνο τὸ κομμάτι ποὺ τοὺς ἐνδιαφέρει. Διότι ὁ ὀδοντοϊατρὸς δὲν ἔχει ἀνάγκην νὰ μάθῃ τὴν ἀνατομίαν τῆς χειρὸς καὶ τοῦ ποδός, αὐτὸς ἔχει ἀνάγκην νὰ μάθῃ τὴν φυσιολογίαν τῶν ὀδόντων. Δι’ αὐτὸ λοιπὸν εἶπον ὅτι δὲν τοὺς ἀποσπᾶ τοὺς καθηγητάς, ἀλλὰ τοὺς παρακαλεῖ νὰ ἀποτελέσουν καὶ αὐτοὶ μέρος τοῦ ὀδοντοϊατρικοῦ σχολείου καὶ νὰ διδάσκουν ἐπὶ ὡρισμένας ὥρας τοὺς φοιτητὰς τῆς ὀδοντοϊατρικῆς. Αὐτὸ τὸ τοὺρ τοῦ μαθήματος δὲν δύναται νὰ διαρκέσῃ περισσότερον ἀπὸ ἕνα ἤ δύο μῆνας. Τρεῖς μῆνας θὰ πάρῃ ἕκαστος τῶν καθηγητῶν 900 δραχμάς, διότι πλέον τῶν 300 δραχμῶν τὸν μῆνα δὲν δύναται νὰ λάβῃ ὁ καθηγητής. Ἀλλά, κύριοι, ἔχει μερικὰ ἔξοδα τὸ ὀδοντοϊατρικὸν σχολεῖον, ἀλλὰ σᾶς βεβαιῶ ὅτι πρὶν παρέλθῃ ἕν ἔτος τὸ ὀδοντοϊατρικὸν σχολεῖον εἶναι εἰς θέσιν νὰ συντηρῇ ἐν αὐτῷ τοὺς καθηγητάς, τοὺς ἐπιμελητάς, τοὺς ὀδοντοτεχνίτας, οἱ ὁποῖοι θὰ εἶναι εἰς τὸ ἵδρυμα καὶ τοὺς ὑπηρέτας καὶ ἐν γένει μετὰ 7–8 ἔτη ἐλπίζω ὅτι θὰ ἀποκτήσῃ τὸ ἵδρυμα τοῦτο καὶ οἴκημα, διότι πῶς συντηροῦνται τὰ καταστήματα αὐτά, τὰ ὁποῖα ἔχομεν καὶ τὰ ὀνομάζομεν Αἰγινήτειον καὶ Ἀρεταίειον; Οὕτω καὶ αὐτὸ τὸ σχολεῖον δὲν θὰ δέχεται δωρεάν, ἀλλὰ διὰ τὸν κόσμον τὸν τελείως εὐποροῦντα θὰ δέχεται αὐτὸν μὲ πολὺ μέτριον τίμημα, μὲ τὸ μέτριον λοιπὸν αὐτὸ τίμημα, ὅσον μέτριον καὶ ἄν ὑποτεθῇ θὰ καταντήσῃ ὅταν λειτουργήσῃ τὸ σχολεῖον αὐτό, ὡς ἐλπίζω, κανονικῶς ν’ ἀνταποκριθῇ ὄχι μόνον εἰς τὰ ἰδικά του ἔξοδα, ἀλλὰ νὰ χορηγήσῃ καὶ βοηθήματα καὶ εἰς τὸ Πανεπιστήμιον καὶ εἰς ἄλλα φιλανθρωπικὰ καταστήματα. Καὶ ταῦτα μὲν ὡς πρὸς τὸ ὀδοντοϊατρικὸν σχολεῖον καὶ ὡς πρὸς τὰ ἔξοδα χάριν τῶν ὁποίων κινδυνεύει ὁ Προϋπολογισμὸς νὰ ἐπιβαρυνθῇ. Καθόσον ἀφορᾷ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ κ. Χριστομάνος (ἀναγινώσκει): Ὁρίζει λοιπὸν τὸ νομοσχέδιον ὅτι διὰ νὰ ἐγγραφῇ τις φοιτητὴς πρέπει νὰ ἔχῃ τὰ προσόντα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἔχῃ καὶ διὰ νὰ ἐγγραφῇ τις φοιτητὴς τῆς Ἰατρικῆς, δηλ. ἀπολυτήριον γυμνασίου ἀπὸ σήμερον. Ὁ διευθυντὴς τοῦ σχολείου, διὰ τὸν ὁποῖον ὁ κ. Χρηστομάνος ἐπέστησε τὴν προσοχήν, ὅτι εἶναι μέγα σφάλμα, ὀφείλει νὰ εἶναι ὁ καθηγητὴς τῆς ὀδοντοϊατρικῆς. Ἀλλὰ μεθ’ ὅσα ἐξέθηκα ὑμῖν καὶ μεθ’ ὅσα γνωρίζω οἱ καθηγηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου, τὰ γνωρίζει δὲ καλλίτερον ὁ κ. Χρηστομάνος.........

§119Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Ἀλλὰ δι’ ἕν πρόσωπον πρέπει νὰ ἀλλάξῃ ὁ νόμος καὶ νὰ γίνῃ πλημμελὴς ἡ νομοθεσία;

§120Θ. ΖΑΪΜΗΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Δὲν δύναμαι νὰ μετακινήσω, θὰ τὸ εἴπω καὶ πάλιν. Κάμνω τὴν οἰκονομίαν αὐτὴν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ὅτι οἱ καθηγηταὶ τῆς Ἰατρικῆς σχολῆς, οἱ ὁποῖοι θὰ διδάσκωσι καὶ εἰς τὸ ὀδοντοϊατρικὸν σχολεῖον ἀποτελοῦν σύλλογον τοῦ ὀδοντοϊατρικοῦ σχολείου, αὐτοὶ θὰ ἐκλέγουν ἕνα διευθυντὴν τοῦ σχολείου καὶ ἕνα πρόεδρον, ὁ ὁποῖος θὰ εἶναι καὶ πρόεδρος τοῦ Συλλόγου. Δὲν θὰ τὸν ἐπιβαρύνω τὸν καθηγητὴν τόσον πολύ. Καθόσον ἀφορᾷ τὰ περὶ ὀδοντοϊατρῶν τεχνητῶν εἶπον ὅτι ἐκ τῶν ὀδοντοϊατρῶν τῶν διορισθησομένων ὡς ὀδοντοϊατρῶν, καθηγητῶν τοῦ ὀδοντοϊατρικοῦ Σχολείου ὡς θέλετε, διδασκάλων τοῦ ὀδοντοϊατρικοῦ Σχολείου ὡς θέλετε, ὀδοντοτεχνιτῶν, ἐξ αὐτῶν θὰ διευθύνῃ ὁ ἀρχαιότερος καθηγητής. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ὁ Διευθυντής, θὰ εἶναι ὁ ἀρχαιότερος καθηγητής.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Στράτος ἔχει τὸν λόγον.

§122Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὅταν ἐδηλώθη εἰς τὴν Συνέλευσιν, ὅτι αὐτὸς ὁ κύριος ἀνεστάτωσε τοὺς φοιτητάς, ὅτι ἐπενέβη ἡ εἰσαγγελία, ὅταν ἠκούσαμεν ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον ἐξ Ἀττικοβοιωτίας πληρεξούσιον ὅτι εἰσήγαγε μπράβους διὰ νὰ κτυπήσῃ τοὺς φοιτητὰς μέσα εἰς τὴν αἴθουσαν τῆς διδασκαλίας καὶ ὅτι πρόκειται περὶ προσώπου, τὸ ὁποῖον ἐὰν μὲν ἔχῃ ἱκανότητα οὐχ’ ἧττον εἶναι ἀνάγωγον διὰ τὴν Σχολὴν, ἕνεκεν δὲ ἐλλείψεως προσωπικῆς ἱκανότητος δὲν ἀπολαμβάνει δεόντως τοῦ σεβασμοῦ ὑπὸ τῶν διδασκομένων, πρέπει νὰ συμπληρώσητε τὴν διάταξιν τοῦ νομοσχεδίου. Καὶ γνωρίζετε τὸν κύριον αὐτὸν ὅτι δὲν ἔχει τὰ προσόντα ὅταν βάζῃ μπράβους.

§123Θ. ΖΑΪΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Εἶναι ἰατρός.

§124Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Θὰ τὸν τοποθετήσητε εἰς μίαν θέσιν, ὥστε νὰ ἀναπτύξῃ πελατείαν καὶ θὰ καταλήγῃ εἰς τὸ νὰ σπάῃ τὰ δόντια.

§125Θ. ΖΑΪΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Παιδείας). Τὸ μάθημά του θὰ εἶνε καθαρῶς φιλολογικόν.

§126Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Σεβαστέ μοι φίλε, ἡ προσβολὴ ἐγένετο ἀπόψε, διότι τὸν ἐδικαιολογήσατε καὶ σεῖς καὶ ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικοβοιωτίας συνάδελφος, ὥστε ἐτελείωσεν αὐτὸς ὁ κύριος.

§127Δ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Ἐνθυμεῖσθε, κ. Ὑπουργέ, ὅτι ὅταν ἐπανεστάτησαν οἱ φοιτηταὶ καὶ μοὶ ἀνέθεσαν νὰ μεσολαβήσω πλησίον σας διὰ νὰ κλεισθῇ ἡ Σχολή, ὑμεῖς ἐν τούτοις ἐπιμένατε νὰ μένῃ ἀνοικτὴ καὶ συνέβησαν λυπηρὰ ἐπεισόδια. Ὅπως εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος παρεισέφρυσαν μπράβοι, οἱ ὁποῖοι ἤγειραν μαγγούρας διὰ νὰ κτυπήσωσι τοὺς φοιτητὰς καὶ κατόπιν ὅταν εἶσθε κλινήρης, λόγῳ ἀσθενείας, σᾶς ἔστειλα τὴν κάρταν μου καὶ σᾶς εἶπον διὰ τὸ συμφέρον καὶ διὰ τὸ γόητρον τοῦ Πανεπιστημίου πρέπει νὰ κλείσῃ ἡ Σχολή. Εἶναι δυνατὸν μὲ τοιοῦτον καθηγητὴν νὰ ὑπάρχουν καλὰ γλέντια μὲ τοὺς φοιτητάς;

§128Θ. ΖΑΪΜΗΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Κύριοι, εἰσέρχομαι εἰς τὰ προσόντα. Ὀφείλω νὰ χωρίσω τὰ προσόντα. Ἐν τῷ νόμῳ δὲν προέβην διὰ τὸν ἑξῆς λόγον ὅτι ἀφοῦ ἅπαξ ἀπετάθην εἰς τὸ ὀδοντοϊατρικὸν Σχολεῖον διὰ νὰ μοῦ εἴπῃ τὶ ἀπαιτεῖται, ἐπιφυλάσσομαι καὶ πάλιν νὰ ἀποταθῶ εἰς τὸ ὀδοντοϊατρικὸν Σχολεῖον τῶν καθηγητῶν ἰατρῶν διὰ νὰ ὁρίσῃ τὰ προσόντα. Ὅπως ἔχουν ὁρισθῇ τὰ προσόντα διὰ τοὺς ἐπιμελητὰς διὰ διαγωνισμοῦ, θὰ ἀπαιτήσωμεν τὸ ἴδιον καὶ διὰ τοὺς καθηγητάς. Ἄν νομίζητε ὅτι πρέπει νὰ ὁρισθοῦν ἐν τῷ νόμῳ, δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν.

§129Θ. ΣΚΟΥΦΟΣ. Τὸ ἐρώτημα, τὸ ὁποῖον ἐστείλατε πρὸς τὸν Σύλλογον τὸν Ἰατρικὸν καθορίζει εἰς τὴν ἀπάντησιν, τὴν ὁποίαν σᾶς ἔδωκε, τὸν τρόπον, εἰδικῶς δὲ σᾶς ἀπήντησε ὅτι πρέπει νὰ ἔχουν δίπλωμα Ἰατρικῆς.

§130Θ. ΖΑΪΜΗΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Τὸ λέγει, ἀλλὰ μὲ δίπλωμα Ἰατρικῆς δὲν ὑπάρχουν.

§131Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Ὑπάρχουν.

§132Θ. ΖΑΪΜΗΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Δύο ἤ τρεῖς.

§133Θ. ΣΚΟΥΦΟΣ. Τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν θέλομεν νὰ καταβιβάσωμεν τὸ ὕψος τοῦ Πανεπιστημίου εἰς ἰδιωτικὴν σχολήν, τότε ἐπιτρέπεται νὰ συντάσσητε νόμους εἰς τοὺς ὁποίους νὰ μὴ τίθενται προσόντα.

§134Θ. ΖΑΪΜΗΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Ἀπήντησα ὅτι δὲν ἔχω δυσκολίαν νὰ ὁρίσω τὰ προσόντα ἐν τῷ νόμῳ, ἀλλὰ νὰ θέσω ἐν τῷ νόμῳ ὅτι πρέπει νὰ εἶναι ἰατροὶ οἱ ὀδοντοτεχνῖται, διότι περὶ τοιούτων πρόκειται καὶ οὐχὶ περὶ καθηγητῶν ἤ διδασκάλων, νομίζω ὅτι εἶναι περιττόν, ἄλλωστε δὲ δὲν ὑπάρχουν τοιοῦτοι. Ἐκ τῶν ὀδοντοϊατρῶν, τοὺς ὁποίους ἔχομεν, οὔτε 5% δὲν εἶναι ἰατροί. Ἐκτὸς τούτου δὲν θέλω νὰ περιορίσω καὶ τοὺς καθηγητὰς τοῦ Πανεπιστημίου, ἐνώπιον τῶν ὁποίων θὰ γίνῃ ὁ διαγωνισμός, εἰς ἕνα ἀριθμὸν πολὺ μικρόν. Ὅλοι ἐπίσης γνωρίζετε ὅτι ὑπάρχουν ὀδοντοτεχνῖται, οἱ ὁποῖοι εἶναι πολὺ καλύτεροι ἀπὸ τοὺς ἰατροὺς τῆς ὀδοντοϊατρικῆς.

§135Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐγὼ ἔχω προσωπικὴν πεῖραν.

§136Θ. ΖΑΪΜΗΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Καὶ ἐγὼ τὸ ἴδιον. Ὁ Λεύκοβιτς δὲν γνωρίζω ἄν εἶναι ἰατρός, ἀλλὰ μοῦ ἔκανε δόντια, τὰ ὁποῖα δὲν μοῦ τὰ ἔκανε κανείς.

§137Ι. ΚΟΥΣΟΥΛΑΣ. Ἄλλο τὸ τεχνικὸν καὶ ἄλλο τὸ ἐπιστημονικόν. Ὁ ἰατρὸς πρέπει νὰ εἶναι ἐπιστήμων καὶ νὰ ὁρισθοῦν τὰ προσόντα, ἄλλο ὁ τεχνίτης.

§138Θ. ΖΑΪΜΗΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Μὰ τεχνίτας χρειαζόμεθα.

§139Α. ΜΑΤΕΣΙΣ. Ὁ ἐπιστήμων θὰ διδάξῃ τὴν ἐπιστήμην του, ἀλλ’ ὁ μαθητὴς πρέπει νὰ μάθῃ καὶ τέχνην καὶ ὁ τεχνίτης θὰ διδάξῃ τέχνην. Ἁπλούστατα πράγματα.

§140Θ. ΖΑΪΜΗΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Αὐτοὶ λέγονται ὀδοντοτεχνῖται.

§141Θ. ΣΚΟΥΦΟΣ. Ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ὁμιλεῖτε περὶ «εἰδικῶν καθηγητῶν». Ἄς τεθῇ ὅτι πρόκειται περὶ τεχνιτῶν, περὶ μαστόρων, διὰ νὰ εἴμεθα σύμφωνοι.

§142Θ. ΖΑΪΜΗΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Κάνετε τὴν τροπολογίαν σας.

§143Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Θὰ θέσητε τὸν περιορισμὸν τοῦ διαγωνισμοῦ;

§144Θ. ΖΑΪΜΗΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Ναί.

§145Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τότε εἰς τὴν 2αν ἀνάγνωσιν νὰ ὑποβληθοῦν αἱ τροπολογίαι καὶ μάλιστα ὅταν θὰ εἶναι ὡς βάσις ὁ διαγωνισμὸς φεύγει ἀπὸ τὸ νομοσχέδιον ὁ προσωπικὸς χαρακτήρ. Ἐπίσης βάλετε ὡς προσὸν τὸ πτυχίον ὀδοντοϊατρικῆς σχολῆς εὐρωπαϊκῆς καὶ εἴμεθα ἐν τάξει.

§146Θ. ΣΚΟΥΦΟΣ. Ἐντὸς 24 ὡρῶν δύνανται νὰ πάρουν τέτοια διπλώματα.

§147Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Νὰ ὑποβληθοῦν αἱ τροπολογίαι καὶ νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις, διότι διὰ τῆς διαλογικῆς συζητήσεως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καταλήξωμεν εἰς ἀποτέλεσμα. Ἄς τελειώσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τὴν εἰσήγησίν του.

§148Θ. ΖΑΪΜΗΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Ἦλθον λοιπόν, πολλοὶ ὀδοντοϊατροὶ καὶ μοῦ εἶπον ὅτι τοὺς ἀποκλείω. Ἠθέλησα λοιπόν, νὰ ἐπιτρέψω εἰς ὅλους αὐτοὺς νὰ διαγωνισθοῦν, διότι δὲν ἐνόμιζον ὅτι ἦτο ὀρθὸν ν’ ἀποκλεισθοῦν.

§149Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ γίνωνται διὰ διαγωνισμοῦ.

§150Θ. ΖΑΪΜΗΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Βεβαίως καὶ δὲν θὰ τὸν κάνω ἐγὼ, ἀλλὰ θὰ τὸν κάνουν οἱ καθηγηταὶ τῆς Ἰατρικῆς Σχολῆς. Ὑπάρχει καὶ μία διάταξις, ἡ ὁποία δὲν γνωρίζω ἄν πρέπῃ νὰ τροποποιηθῇ, καὶ μάλιστα μοῦ εἶπον ὅτι ὑπάρχει καὶ ἀντίφασις. Διότι λέγει τὸ νομοσχέδιον, διὰ νὰ γραφῇ κανεὶς εἰς τὸ ὀδοντοϊατρικὸν σχολεῖον, θὰ γραφῇ ὅπως γράφωνται καὶ οἱ ἄλλοι φοιτηταί. Ἀλλ’ ἐδῶ λέγουν ὅτι ἐντὸς ἑνὸς ἔτους ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος νόμου οἱ φοιτηταὶ θὰ παρουσιασθοῦν εἰς ἐξετάσεις πρακτικὰς εἰς τὸ ὀδοντοϊατρικὸν σχολεῖον, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἑνὸς εἴδους πτυχίον σχολείου ἀνεγνωρισμένου. Τὸ ἔθεσα δὲ αὐτό, διότι ἐσκέφθην ὅτι εἶναι ἑπόμενον νὰ σπουδάζουν εἰς τὴν Εὐρώπην μερικοὶ καὶ θὰ ἦτο κακὸν ὅταν ἔλθουν νὰ τοὺς ἀποκλείσωμεν νὰ δώσουν ἐξετάσεις καὶ διὰ νὰ τοὺς ἐπιτραπῇ θὰ ἔπρεπε νὰ γραφοῦν ἀπὸ τὴν ἀρχήν. Ἦλθαν ὅμως καὶ μοῦ εἶπον ὅτι αὐτὸ δὲν πρέπει νὰ γραφῇ. Μὰ τὶ σᾶς μέλλει καὶ εἶναι 7–8. Διότι εἰς χώρας τινάς, ἀδιάφορον, ὑπάρχουν σχολεῖα ἀνεγνωρισμένα μὲν ὑπὸ τοῦ Κράτους, ἀλλὰ μὴ πανεπιστημιακά, ἰδιωτικαὶ σχολαί, καὶ αἱ σχολαὶ ἐκεῖναι δίδουν δι’ ἀλληλογραφίας δίπλωμα. Μοῦ εἶπον δὲ ὅτι ζητοῦν 2.500 δραχ. διὰ νὰ τοὺς δώσουν. Ἐσκέφθην ὅτι αὐτὸ δὲν εἶναι καλὸν καὶ σκέπτομαι νὰ τροποποιήσω τὸ νομοσχέδιον, ὅτι οὗτοι διὰ νὰ ἔχωσι τὸ δικαίωμα νὰ δίδωσι ἐξετάσεις νὰ φέρουν ἐπαρκεῖς ἑξαμηνιαίας ἐγγραφάς. Αὐτή, κύριοι, εἶναι ἡ ἱστορία τοῦ ὀδοντοϊατρικοῦ σχολείου, ἡ ὁποία ἐγέννησε τὸ νομοσχέδιον αὐτό. Διότι εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς συνεστήθη κακῶς καὶ ἀφέθη νὰ λειτουργῇ κακῶς καὶ μέχρι σήμερον. Ἐγὼ δὲν τὸ ὑπέβαλον τώρα τὸ νομοσχέδιον. Τὸ ἔχω ὑποβάλει πρὸ δύο μηνῶν καὶ πλέον καὶ εἶχα ζητήσει νὰ προταχθῇ, μὲ τὴν ἐλπίδα νὰ ψηφισθῇ διὰ νὰ δυνηθοῦν ν’ ἀρχίσουν τὰ μαθήματά των.

§151Ε. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ. Ἔχω ὑποβάλει μίαν τροπολογίαν, ἡ ὁποία δὲν ἐτυπώθη. Εἶναι ἡ ἰδία τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Αὐτὴν τὴν τροπολογίαν ἤθελον νὰ ὑποστηρίξω.

§152Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Δύο λέξεις θὰ εἴπω ἵνα συγχαρῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας διὰ τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ νομοσχεδίου. Τὸ θάρρος νὰ ἀπευθύνω τὸ ἐγκώμιον εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τὸ ἀντλῶ ἀπὸ τὰς ὀλίγας γνώσεις, τὰς ὁποίας ἔχω περὶ τῆς περιωπῆς εἰς ἣν ἔφθασεν ἡ ὀδοντοϊατρικὴ ἐπιστήμη εἰς τὴν Ἀμερικήν. Ἡ ὀδοντοϊατρικὴ ἐπιστήμη, κύριε Πρόεδρε, ἀπεσπάσθη, δύναμαι νὰ εἴπω, τελείως ἀπὸ τὴν καθαρῶς Ἰατρικὴν καὶ οὕτω ηὐδοκίμησεν. Ἡ σπουδαιότης τῆς ἐπιστήμης αὐτῆς δὲν πρέπει νὰ διαφύγῃ κανενὸς πολίτου. Ἐν Ἀμερικῇ βάσις τῆς δημοσίας ὑγείας θεωρεῖται ἡ καλὴ ἄσκησις τῆς ὀδοντοϊατρικῆς ἐπιστήμης, δι’ αὐτὸ νομίζω, ὅτι ἡ Συνέλευσις πρέπει νὰ ἐπικροτήσῃ τὴν ἀρχὴν καὶ νὰ φθάσῃ τὸ ταχύτερον εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου.

§153Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐν Ἀμερικῇ ὑφίσταται τοιαύτη σπουδαιότης, ἀλλ’ ὄχι καθ’ ὅν τρόπον συνιστᾶται ὑπὸ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, ὅταν αὐτὴ ἡ περίφημος ὀδοντοϊατρικὴ σχολὴ πρόκειται νὰ ἔχῃ δύο εἰδικοὺς καθηγητὰς καὶ τούτους μὴ κεκτημένους οὐδὲ ἀπολυτήριον Γυμνασίου, καθ’ ὅν χρόνον θὰ διδάσκωσιν τοὺς φοιτητάς, οἱ ὁποῖοι ἀπαραίτητον προσὸν ἔχουσι τὸ ἀπολυτήριον τοῦ Γυμνασίου. Λοιπὸν ἐν Ἀμερικῇ αἱ τοιαῦται σχολαί, καὶ σᾶς ἀναφέρω ὡς παράδειγμα τὴν ὀδοντοϊατρικὴν σχολὴν τοῦ Σικάγου, ἥτις ἔχει 9 εἰδικοὺς καθηγητὰς τῆς ὀδοντοϊατρικῆς καὶ 6 καθηγητὰς τῶν γενικῶν μαθημάτων. Ἔχει 9 ὑφηγητὰς ὀδοντοϊατροὺς καὶ ἔχει καὶ 9 βοηθοὺς ὀδοντοϊατρούς. Λοιπὸν ἔρχεσθε τώρα ἐν Ἑλλάδι νὰ κάμετε ὀδοντοϊατρικὴν σχολὴν μόνον καὶ μόνον, ὅπως ἐν τῷ μέσῳ τῶν οἰκονομικῶν δυσκολιῶν εἰς τὰς ὁποίας εὑρισκόμεθα σήμερον, αὐξήσωμεν αὐτὰς κατὰ 90.000 τὸ ἔτος ἵνα ἔχωμεν δύο καθηγητάς. Ὅλα τὰ ἔχει ἡ Κατινίτσα μόν’ ὁ Φερετζὲς τῆς λείπει. Διορίσατε καθηγητὰς εἰς τὴν ὀδοντοϊατρικὴν σχολὴν νὰ διδάσκουν, ἀλλ’ ὄχι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον. Εἶμαι, λοιπόν, ἐναντίον τοῦ νομοσχεδίου, πρῶτον, διότι αἱ οἰκονομικαὶ περιστάσεις δὲν ἐπιτρέπουν τοιαύτας δαπάνας καὶ δεύτερον, διότι δὲν ἔχομεν τὸ κατάλληλον προσωπικὸν ἵνα διδάσκῃ εἰς τοιαύτας σχολάς.

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1ον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι) Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1, 2, 3, καὶ 4).

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 5ον (ἀναγινώσκει).

§156Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. Ἡ παθολογικὴ ἀνατομία εἶναι περιττὴ εἰς τὸ 3ον ἄρθρον, τοὐναντίον λείπει κλινικὴ παθολογία.

§157Θ. ΖΑΪΜΗΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Ὑποβάλετε τροπολογίαν νὰ τὴν λάβω ὑπ’ ὄψει.

§158Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ Πανελλήνιος ὀδοντοϊατρικὴ ἑταιρεία ὑπέβαλεν εἰς τὴν Συνέλευσιν ἓν ὑπόμνημα λίαν ἐμπεριστατωμένον. Τώρα βεβαίως δὲν ἀναλαμβάνω νὰ ἀναπτύξω ὅλας τὰς ἰδέας, τὰς ὁποίας περιέχει τὸ ὑπόμνημα, ἀλλ’ ἤθελον παρακαλέσει τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Ἐκπαιδεύσεως, ὅπως ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 4ου τῆς παραγράφου 2ας λάβῃ ὑπ’ ὄψει του τὴν παράγραφον τρίτην τοῦ ὑπομνήματος, ἡ ὁποία ἔχει ὡς ἑξῆς. (Ἀναγινώσκει) «Εἰδικὸς καθηγητὴς.................κλπ.».

§159Θ. ΖΑΪΜΗΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Τὴν ἔχομεν τὴν πρότασιν αὐτήν.

§160Θ. ΣΚΟΥΦΟΣ. Μὲ τὴν προσθήκην, ἐκτὸς τοῦ διαγωνισμοῦ, ὅτι οἱ ὑποψήφιοι πρέπει νὰ εἶναι διδάκτορες τοῦ Πανεπιστημίου μας.

§161Θ. ΖΑΪΜΗΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Ὄχι.

§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 5ον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 5 ἀναγινώσκονται δὲ καὶ γίνονται δεκτὰ καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 2332 τῆς 25 Ἰουνίου 192) «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου περὶ προσθέτων τελῶν».

§163Π. Ι. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εὑρίσκω δικαίας τὰς παρατηρήσεις τὰς περιεχομένας εἰς ὑπόμνημα ὑποβληθὲν ἤδη, κατὰ τὰς ὁποίας ὁ τρόπος τῆς εἰσπράξεως τοῦ φόρου διὰ τοῦ ἐνσήμου εἶναι ἀνεφάρμοστος, διότι οἱ ἀγορασταὶ δυστρόπως ἔχουσι πρὸς τὴν καταβολὴν καὶ τοῦ προσθέτου τέλους καὶ θὰ ἦτο προτιμότερον ἂν ὁ φόρος εἰσεπράττετο ἐπὶ τῶν εἰδῶν τῆς πολυτελείας, δι’ αὐξήσεως τοῦ δασμολογίου.

§164Α. ΜΑΤΕΣΙΣ. Θὰ εἶχον νὰ προσθέσω ὅτι διὰ τὸν Ἑλληνικὸν χαρακτῆρα ὁ τρόπος αὐτὸς τῆς εἰσπράξεως εἶναι ἐντελῶς ἀκατάλληλος. Πρέπει ὁ ἔμπορος καθ’ ἣν στιγμὴν πωλεῖ νὰ μεταβάλλεται εἰς χωροφύλακα καὶ εἰσπράκτορα τοῦ Δημοσίου καὶ νὰ ἀπαιτῇ ἀπὸ τὸν ἀγοραστὴν νὰ πληρώσῃ τὸ τέλος διὰ νὰ τοῦ ἐκδώσῃ διπλότυπον. Βεβαίως ὅταν ἐπέλθῃ τοιαύτη διαμόρφωσις τοῦ Ἑλληνικοῦ χαρακτῆρος ὥστε πᾶς τις νὰ ὑποτάσσηται εὐκόλως, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ διατηρηθῇ τὸ ἰσχύον σύστημα. Ἐπὶ τοῦ παρόντος παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μεταβάλῃ τὸ πρᾶγμα, ὥστε νὰ μὴ ἐπέρχηται μεγίστη δυσχέρεια εἰς τὰ καταστήματα τῶν ἐμπόρων καὶ διὰ νὰ μὴ καταλήξωμεν εἰς καθημερινὰς ρήξεις, μεταξὺ ἀγοραστῶν καὶ ἐμπόρων, αἱ ὁποῖαι θὰ καθιστοῦν ἀναγκαίαν τὴν προσέλευσιν τῆς Ἀστυνομικῆς ἀρχῆς διὰ νὰ λύῃ τὰς διαφοράς.

§165Ι. ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ. Ἐγὼ θεωρῶ ὅτι καλῶς ἔχει ἡ διάταξις τοῦ νομοσχεδίου, καθ’ ὅσον νομίζω ὅτι τὸ διὰ ταύτης εἰσαγόμενον σύστημα ἐφηρμόσθη καὶ ἐπέτυχε. Ἐπεθύμουν μόνον ὡς πρὸς τὸ ψηφισθὲν πρῶτον ἄρθρον, ἐκτελῶν ἐντολὴν τοῦ κυνηγετικοῦ συλλόγου Λαμίας, νὰ ἐκφράσω τὰς εὐχαριστίας αὐτοῦ καὶ τῶν κυνηγῶν τῆς Ἑλλάδος διὰ τὴν ταχεῖαν εἰσαγωγὴν καὶ ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου.

§166Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Καὶ εἰς ἐμέ, κύριε Πρόεδρε, παρουσιάσθη τὸ ὑποβαλὸν τὸ ὑπόμνημα σωματεῖον καὶ ὁμολογῶ ὅτι ἔδειξα προθυμίαν ὅταν παρουσιάσθην καὶ τοὺς εἶπον ὅτι θὰ μελετήσω μετὰ πολλῆς προσοχῆς τὸ ζήτημα καὶ ἐκάλεσα τὰς ἁρμοδίους ὑπηρεσίας, αἱ ὁποῖαι εἶχον ἀντιρρήσεις. Κυριωτέρα τῶν ἀντιρρήσεων ἦτο ὅτι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐζήτουν οἱ ἀδαμαντοπῶλαι καὶ οἱ ἀργυροχρυσοχόοι, νὰ τεθῇ δηλαδὴ δασμὸς, ὁ ὁποῖος νὰ πληρώνηται εἰς τὰ Τελωνεῖα, ἦτο σχεδὸν ἀδύνατον νὰ γίνῃ, διότι τὰ εἴδη αὐτὰ δύνανται μετὰ περισσῆς εὐκολίας νὰ εἰσάγωνται χωρὶς νὰ λαμβάνωσι γνῶσιν οἱ τελωνειακοὶ ὑπάλληλοι καὶ διὰ τοῦτο μετὰ λύπης μου ἠναγκάσθην νὰ ἐπιμείνω εἰς τὴν διατύπωσιν τοῦ νομοσχεδίου, παρορῶν καὶ τὴν ἐλπίδα, τὴν ὁποίαν ἔδωκα πρὸς τοὺς παρουσιασθέντας, ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ λάβω ὑπ’ ὄψει τὰς παραστάσεις των.

§167Π. Ι. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ μὴ περιλαμβάνωνται αἱ φαρμακευτικαὶ εἰδικότητες.

§168Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Καὶ ἐγὼ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἐξαιρεθῶσιν αἱ φραμακευτικαὶ εἰδικότητες. Ἡ διάταξις διακρίνει τὴν περίπτωσιν πωλήσεως πολυτίμων εἰδῶν, πωλήσεως ἀρωμάτων καὶ φαρμακευτικῶν εἰδικοτήτων. Ὑπάρχουσιν ὅμως φαρμακευτικαὶ εἰδικότητες, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀπαραιτήτως ἀναγκαῖαι.

§169Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Κύριε Πρόεδρε, συμφωνῶ νὰ διαγραφῶσιν αἱ λέξεις αἱ ἀφορῶσαι τὰς φαρμακευτικὰς εἰδικότητας.

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὥστε διαγράφονται. Ὁ κ. Γ. Ἀναστασόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§171Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, δι’ ὅσων εἴπατε ἀνωμολογήσατε τὸ δυσχερὲς τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου. Αἱ πρῶται ἐντυπώσεις σας ἐπὶ τῶν δικαίων παρατηρήσεων καὶ γνωμῶν τῶν ἐμπόρων εἶναι ὅτι ἦσαν δίκαιαι καὶ ἐκαλέσατε τὴν ὑπηρεσίαν σας καὶ ἐδώκατε τὰς σχετικὰς ὁδηγίας. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ἀναγγείλω εἰς ὑμᾶς ὅτι ἀπὸ τοῦ Ἰουνίου, καθ’ ὅν μῆνα ἐγένετο τὸ νομοσχέδιον τοῦτο νόμος, κατέστη ἀνεφάρμοστος, διότι ἐγένετο κατόπιν σκέψεως εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ποῦ πρέπει τὸ ἔνσημον νὰ τεθῇ, εἰς τὸ Τελωνεῖον, κατὰ τὴν στιγμὴν τὴν ὁποίαν γίνεται ἡ ἀγορά, ἤ συλλήβδην ἐπὶ τῶν φορτωτικῶν τοιούτων εἰδῶ; Δὲν ἐξευρέθη ὁ τρόπος. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχω τὴν τιμὴν νὰ εἴπω, ἐκπροσωπῶν τὴν γνώμην τὴν ἐμπορικὴν τῶν Ἀθηνῶν, εἶναι ὅτι δὲν ἀποκρούουσι οἱ ἔμποροι τὴν φορολογίαν ἀλλὰ τὸν τρόπον καὶ διὰ τοῦτο λέγω ὅτι ἡ πρώτη παράγραφος τοῦ ἄρθρου 2 ἠδύνατο νὰ γίνῃ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον: «Ἡ εἴσπραξις κλπ. ἐνεργεῖται καθ’ ὅν τρόπον εἰδικώτερον διὰ διατάγματος θέλει κανονισθῇ». Καὶ ἑπομένως ὁ μὲν φόρος πίπτει ὁ δὲ τρόπος τῆς ἐφαρμογῆς ἀφίεται εἰς ὑμᾶς, κ. Ὑπουργέ, καὶ εἰς ἐπιτροπὴν μικτήν, ἥτις θέλει συσταθῇ Ὑμεῖς, κ. Ὑπουργέ, ἔχετε ἀνάγκην νὰ θέσητε φορολογίαν, καὶ οὐδεὶς τὴν ἀπέκρουσε, οὔτε οἱ ἔμποροι. Ἀλλὰ ὁ τρόπος ἐφαρμογῆς ἐγέννησε δυσφορίαν εἰς τὸ ἐμπόριον διότι εἰς τὸ τέλος ἑκάστου μηνὸς ἕκαστος ἔμπορος πρέπει νὰ ἔχῃ εἰδικὴν ὑπηρεσίαν καὶ ἑπομένως νὰ ὑφίσταται πρόσθετον δαπάνην, ἵνα ὑποβάλῃ πίνακα ὅλων τῶν ἐνσήμων.

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Συνέλευσις ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον;

§173ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα. Μάλιστα (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον)

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ χορηγίας πιστώσεως εἰς βάρος τοῦ Προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τῆς χρήσεως τοῦ οἰκονομικοῦ ἔτους 1920–1921». Ἐπ’ αὐτοῦ ὁ κ. Α. Εὐταξίας ἔχει τὸν λόγον.

§175Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Δὲν εἶναι, βεβαίως, ἡ ὥρα κατάλληλος, ἵνα λαμβάνων κανεὶς ἀφορμὴν ἐκ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἐπεκτείνῃ τὸν λόγον καθόλου ἐπὶ τῆς οἰκονομικῆς ἡμῶν καταστάσεως. Ὁπωσδήποτε ὅμως ἐνόμισα ἀπαραίτητον νὰ ὑποβάλω παρατηρήσεις τινάς, αἱ ὁποῖαι θὰ δώσουν ἀφορμὴν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, τουλάχιστον μετὰ τὰς διακοπάς, νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν ὡς οἷόν τε ἀκριβὲς σημείωμα περὶ τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως τοῦ Κράτους, καὶ τῆς Χώρας, συγχρόνως δέ, εἰ δυνατόν, νὰ ὑποδείξῃ καὶ τὰ μέτρα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα σκέπτεται ἡ Κυβέρνησις καθόλου νὰ λάβῃ πρὸς ἀντιμετώπισιν τῶν σημερινῶν περιστάσεων. Ἄλλοτε, κύριοι, εἴχομεν ἔλλειμμα μόλις 10–12 ἑκατομμυρίων, εἴχομεν συναλλαγματικὴν διαφορὰν μόλις 10% καὶ τότε εἶχεν ἐξεγερθῇ ἡ Κοινὴ Γνώμη, ἠναγκάσθη ἡ Κυβέρνησις νὰ παραιτηθῇ, τὴν διεδέχθη ἄλλη, ἡ ὁποία ἐπίσης παρῃτήθη καὶ ἦλθεν ἡ Κυβέρνησις, τῆς ὁποίας εἶχον τὴν τιμὴν νὰ εἶμαι καὶ ἐγὼ μέλος καὶ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Τὴν τετάρτην ἤ πέμπτην ἡμέραν μετὰ τὴν κατάρτισιν τοῦ Προεδρείου, ἅμα τῇ Συνόδῳ τῆς Βουλῆς, ἐζητήθη λόγος παρ’ ἐμοῦ ὅτι δὲν παρηρχόμην ἐπὶ τὸ βῆμα νὰ ἐκθέσω τὸ πρόγραμμα τὸ οἰκονομικὸν τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ τῷ ὄντι, κύριοι, παρῆλθον τὸ βῆμα μετὰ ὀκτὼ ἡμέρας καὶ ἐξέθεσα τὸ πρόγραμμα τὸ οἰκονομικὸν τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὑπέβαλον εἰς τὴν Βουλὴν σωρείαν νομοσχεδίων, διὰ τῶν ὁποίων ἀντιμετωπίζετο ἡ οἰκονομικὴ κατάστασις. Τώρα, βεβαίως, δὲν πρόκειται περὶ ἐλλειμμάτων 10–12 ἑκατομμυρίων, πρόκειται περὶ ἐλλειμμάτων ἑκατοντάδων ἑκατομμυρίων, τώρα εἰσήλθομεν εἰς τὸ δισεκατομμύριον. Οὔτε ἦτο δυνατὸν νὰ ἔχωμεν τὴν ἀξίωσιν παρὰ τῆς Κυβερνήσεως ὅπως ἐντὸς 5–10 ἡμερῶν ἐμφανισθῇ ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως καὶ ἐκθέσῃ τὸ πρόγραμμα αὐτῆς τὸ οἰκονομικὸν καὶ ἐνδείξῃ τὰ μέτρα ἐκεῖνα, διὰ τῶν ὁποίων δυνάμεθα νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὴν κατάστασιν αὐτήν. Ἐγὼ ἀναγνωρίζω τὰς τόσας δυσκολίας πρὸ τῶν ὁποίων εὑρέθη ἡ Κυβέρνησις καὶ διὰ τοῦτο οὐδεμίαν ἐκφράζω μομφήν, διότι μέχρι τῆς στιγμῆς αὐτῆς δὲν ὑπέβαλε τὸ πρόγραμμα αὐτῆς, ἀλλ’ ἐλπίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν λίαν προσεχῶς θὰ ὑποβάλῃ τὰ μέτρα ἐκεῖνα, διὰ τῶν ὁποίων νομίζει ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντιμετωπισθῇ ἡ κατάστασις. Ὁμολογῶ, κύριοι, ὅτι ἔμεινα κατάπληκτος ἅμα ἔλαβον ἀνὰ χεῖρας τὸ προκείμενον νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου βλέπω ὅτι ὁ Προϋπολογισμὸς τῶν ἐξόδων τῆς χρήσεως 1920–1921 ἐπιβαρύνεται προσθέτως διὰ 290.000.000, ἀλλὰ διὰ τῶν δηλώσεων, τὰς ὁποίας ὑπέβαλεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν σήμερον, προσεγγίζομεν τὰ 300.000.000.

§176Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἶμαι πεπεισμένος ὅτι θὰ ὑπερβῶμεν κατὰ πολὺ τὰ 300.000.000, διότι αὐτὰ τὰ πρόσθετα εἶναι ζήτημα ὀλίγων ὡρῶν.

§177Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν λέγει ὅτι θὰ ὑπερβῶμεν τὰ 300.000.000, ἐγὼ δὲ συνεχίζων τὸν λόγον μου παρατηρῶ ὅτι ἄλλοτε, ὁσάκις ἐπλησιάζομεν τὰ 150.000.000 ἐν συνόλῳ τῶν ἐξόδων τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ἐφρίττομεν.

§178Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἐφθάσαμεν ποτὲ τὰ 150.000.000.

§179Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἀλλὰ ποῦ ἐφθάσαμεν διὰ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ 1920–1921; Τὰ μὲν ἔσοδα αὐτοῦ προϋπελογίσθησαν εἰς 1,169,000,000, ἐκ τῶν ὁποίων τακτικὰ μὲν ἔσοδα ἦσαν μόλις καὶ μετὰ βίας 600,000,000, τὰ δὲ λοιπὰ ἦσαν ἔκτακτα ἔσοδα, δηλαδὴ ἐκκρεμῆ. Ὥστε πραγματικὰ ἔσοδα ἦσαν αὐτά. Εἰς πόσον δὲ προϋπελογίσθησαν τὰ ἔξοδα; Εἰς 2.150.000.000. Τὸ βέβαιον εἶναι, κύριοι, ὅτι ὅλοι ἐπιστεύσαμεν ὅτι προεβλέποντο ὅλαι αὐταὶ αἱ δαπάναι, κυρίως διότι θὰ ἐξηκολούθει ὁ πόλεμος ὁ ἐν Μικρᾷ Ἀσίᾳ, ὅτι θὰ εὑρισκόμεθα εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἐπιστρατεύσωμεν καὶ ἄλλας ἡλικίας. Καὶ δι’ αὐτὸ εἴδομεν αὐτό, ὅτι, ἐνῷ ὁ Προϋπολογισμὸς τοῦ 1919–1920 ὑπελόγιζεν 1,500,000,000, ὁ Προϋπολογισμὸς τοῦ 1920–1921, ἐπὶ τῇ προβλέψει ὅτι θὰ ἐξηκολούθει ὁ πόλεμος καὶ θὰ ἐγίνετο πρόσκλησις καὶ ἄλλων ἡλικιῶν, ἀνῆλθεν εἰς 2,150,000,000. Ἰδίως ἡ διαφορὰ παρατηρεῖται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν. Ἐνῷ δηλαδὴ εἰς τὰ 1919–1920 προϋπελογίζοντο τὰ ἔξοδα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν εἰς 391.000.000, εἰς τὸ 1920– 1921, ἐπὶ τῇ προβλέψει ὅτι θὰ ἔχωμεν ἐπιστράτευσιν καὶ ἄλλων ἡλικιῶν, προϋπελογίσθησαν τὰ ἔξοδα εἰς 950,000,000. Ἐν τῷ μεταξὺ ὅμως, κύριοι, ἡ Κυβέρνησις ἔκρινεν ὅτι ἔπρεπε ὄχι νὰ ἐπιστρατεύσῃ νέας ἡλικίας, ἀλλὰ καὶ νὰ ἀποστρατεύσῃ καὶ ἑπομένως πᾶς τις ἀνέμενε τὰ ἔξοδα αὐτὰ νὰ ἐλαττωθῶσι, νὰ ἔχωμεν δηλαδὴ περίσσευμα ἐκ τοῦ Ὑπουργείου τούτου. Ἀλλὰ βλέπομεν ὅτι, πλὴν τῶν 950 ἑκατομυρίων τῶν ἀναγραφέντων ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ, ζητοῦνται τώρα ἀναπληρωματικαὶ πιστώσεις ἀκόμη 200.000.000, ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν προβλέπει ὅτι ἴσως ἀπαιτηθῶσι καὶ ἄλλαι. Καλόν, ἐπιμένω, θὰ ἦτο τὸ παρὸν νομοσχέδιον νὰ παρεμπέμπετο εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ἡ ὁποία εἶναι ἡ μόνη ἐκ τῶν ἐπιτροπῶν τῆς Συνελεύσεως, ἡ ὁποία λειτουργεῖ καὶ εἰς τὴν ὁποίαν ἐπεκράτησε συνήθεια μέχρι τοῦδε νὰ ὑποβάλληται πᾶν τοιοῦτον νομοσχέδιον καὶ νὰ μὴ συζητῆται ἐν τῇ Συνελεύσει, ἐὰν δὲν προσαχθῇ ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Ἴσως ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ Προϋπολογισμοῦ θ’ ἀπηυθύνετο εἰς τὰς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας καὶ θὰ ἐζήτει διαφόρους ἐξηγήσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ διηκόλυνον τὴν συζήτησιν. Παραδόξως μάλιστα, ἐνῷ τὸ νομοσχέδιον ἔχει ἀναλυτικοὺς πίνακας τῶν διαφόρων ἀναπληρωματικῶν πιστώσεων, τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν λ.χ. ἔχει ὁλοκλήρους σελίδας τοιούτων πινάκων, τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν ἐπίσης, τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης, εἰς τὰ ὁποῖα μάλιστα πρόκειται περὶ ποσῶν ὄχι πολὺ μεγάλων, εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, διὰ τὸ ὁποῖον ζητοῦνται ἀναπληρωματικαὶ πιστώσεις 200 ὅλων ἑκατομμυρίων, οὐδεμία λεπτομέρεια ἀναγράφεται, οὐδεμία ἀνάλυσις γίνεται διὰ νὰ ἠξεύρωμεν ποῦ ἔλειψαν αἱ πιστώσεις καὶ ποῦ πρόκειται νὰ διατεθῶσιν. Ὑπὸ πολλὰς ἐπόψεις κρίνω ἀναγκαῖον νὰ ἔχωμεν ἀναλυτικὸν πίνακα καὶ αὐτοῦ τοῦ Ὑπουργείου. Δὲν θέλω νὰ εἰσέλθω εἰς ἄλλας πολλὰς λεπτομερείας. Ἄλλοτε, κύριοι, ἐγένετο πολὺς λόγος διὰ τὴν ἐξόγκωσιν τῶν δαπανῶν συνεπείᾳ δημιουργίας θέσεων ἐπὶ θέσεων, καὶ ἐνομίζαμεν πάντες ὅτι ἡ μεταβολὴ τοῦ καθεστῶτος θὰ εἶχεν ἀναγκαίαν συνέπειαν τὴν κατάργησιν αὐτῶν τῶν περιττῶν θέσεων, ὡς παράδειγμα δὲ τῆς τοιαύτης σπατάλης τοῦ δημοσίου χρήματος ἀνεφέρετο ἰδίως τὸ Γενικὸν Λογιστήριον. Ὅταν προϊστάμην τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τὸ Γενικὸν Λογιστήριον ἠρίθμει 60 μόνον ὑπαλλήλους μετὰ τοῦ ὑπηρετικοῦ προσωπικοῦ, ἡ δὲ δαπάνη αὐτοῦ ἀνήρχετο εἰς 78.000 δραχμῶν. Ἔκτοτε, κύριοι, τὸ προσωπικὸν τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου ὑπερέβη τοὺς 600. Διὰ μόνον δὲ τὰ ἐνοίκια ἀναγράφει ὁ Προϋπολογισμὸς 140.000 δραχμῶν καὶ διὰ τῆς παρούσης πιστώσεως ζητεῖται ἀκόμη αὔξησις αὐτῆς τῆς πιστώσεως κατὰ 35.000 δραχμῶν. Δηλαδὴ ἄλλοτε ὁλόκληρον τὸ Γενικὸν Λογιστήριον μὲ ὅλον τὸ προσωπικὸν καὶ ὅλας τὰς δαπάνας ἀπῄτει 78.000 δραχμῶν, ἤδη μόνον δι’ ἐνοίκια χρειάζονται 145 χιλιάδες, ἡ ὅλη δὲ δαπάνη τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου ἀνέρχεται ἀντὶ τῶν 78.000 εἰς 1.790.000 καὶ ζητεῖται ἀκόμη ἀναπληρωματικὴ πίστωσις δι’ ἔξοδα γραφείου καὶ ἐνοίκια 87.000 δραχμῶν. Νομίζω, κύριοι, ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν ἡ ὑπηρεσία νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις τινὰς τοῦ τί συμβαίνει.

§180Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Εἰς τὰ 1909 ἐνθυμεῖσθε πόσοι ἦσαν οἱ ὑπάλληλοι τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου;

§181Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τὸ ὅλον 60 μὲ τὸ ὑπηρετικὸν προσωπικόν.

§182Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Δέκα ὀκτὼ ἦσαν τῷ 1899, πέρυσι δὲ καθ’ ἅ μοὶ ἀνεκοινώθη ἐγένοντο 600.

§183Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐγένετο ἀναδιοργάνωσις τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου καὶ ηὐξήθη τὸ προσωπικὸν εἰς 90, διότι ἐζήτησεν ὁ κ. Κορομηλᾶς τὴν προσθήκην αὐτὴν διὰ νὰ καταστήσῃ ἐνήμερον τὸ Λογιστήριον καὶ δημοσιεύει κατ’ ἔτος τοὺς ἀπολογισμούς. Διῄρεσε δὲ τὴν ἐργασίαν καὶ διώρισεν ἄλλο προσωπικὸν διὰ τὴν σύνταξιν τῶν ἀπολογισμῶν παρῳχημένων ἐτῶν καὶ ἐπεξέτεινε τὸν ἀριθμὸν τοῦ προσωπικοῦ διὰ τὴν τρέχουσαν ὑπηρεσίαν. Μὲ ὅλα ταῦτα κατωρθώθη μέχρι τοῦ 1916 νὰ συνταχθῶσι δύο μόνον ἀπολογισμοὶ τοῦ 1912 καὶ 1913. Τότε ἡ νέα διεύθυνσις εἶπεν ὅτι εἶναι ἀδύνατον μὲ τὸ ὑπάρχον προσωπικὸν νὰ κάμωμεν αὐτὴν τὴν ἐργασίαν καὶ ἐδέησε νὰ αὐξηθῇ τὸ προσωπικὸν εἰς 290 μὲ τὴν διαβεβαίωσιν ὅτι θὰ εἴχομεν τακτικοὺς ἀπολογισμούς, ἀλλ’ ἔκτοτε οὐδὲν συνετάχθη καὶ μένομεν ἀκόμη μὲ τὸν ἀπολογισμὸν τοῦ 1913.

§184Ε. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ. Καὶ ἀπὸ τὸν κ. Λεκατσᾶν δὲν συνετάχθη ἄλλος ἀπολογισμός;

§185ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὄχι. Κύριοι, ὑπάρχει ἐκκρεμὴς ἐπερώτησις ὑποβληθεῖσα εἰς τὴν Συνέλευσιν παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Κερκύρας συναδέλφου κ. Θεοτόκη ἀπὸ μηνῶν, διὰ τῆς ὁποίας ἐζητήθη νὰ κατατεθῇ εἰς τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν πίναξ ἐμφαίνων πόσον ἦτο τὸ δημόσιον ἡμῶν χρέος μέχρι τῆς καθόδου τῆς ἐπαναστατικῆς Κυβερνήσεως ἐκ Θεσσαλονίκης εἰς Ἀθήνας καὶ εἰς ποῖον ποσὸν ἀνῆλθε μέχρι τέλους τοῦ 1920. Βεβαίως, ἔπρεπε νὰ ὑποβληθῇ αὐτὴ ἡ κατάστασις, ἀλλὰ θὰ τὸν παρεκάλουν νὰ γίνῃ σύγκρισις τῶν ἀποτελεσμάτων καὶ Προϋπολογισμῶν μέχρι τοῦ ἔτους 1909, ἐν συγκρίσει πρὸς τὸ ἔτος 1917 καὶ τούτου πρὸς τὸ 1920, διότι ἐξ αὐτοῦ θὰ συναγάγωμεν τί μᾶς ἐστοίχισεν ὄχι μόνον ἡ δεκαετία ἀπὸ τοῦ 1910 καὶ ἐντεῦθεν, ἀλλὰ ἰδίως ἡ τελευταία τετραετία. Δύναμαι νὰ σᾶς εἴπω προχείρως ὅτι μέχρι τοῦ 1909 τὸ δημόσιον ἡμῶν χρέος ἀνήρχετο μετὰ βίας εἰς 270 ἑκατομμύρια. Ἀπὸ δὲ τοῦ 1910 μέχρι τοῦ 1916 λήγοντος, ὁπότε εἴχομεν τοὺς δύο μεγάλους Βαλκανικοὺς πολέμους καὶ εἴχομεν ἐπιστράτευσιν οὐχὶ 150,000 ἢ 200,000 ἀνδρῶν, ἀλλ’ ὑπὲρ τὰς 300,000 κατὰ τὸν αὐτὸν δὲ χρόνον προσεκτήσαμεν τὰ δύο μεγάλα θωρηκτὰ καὶ τὸ καταδρομικὸν «Ἕλλη», κατὰ τὸν αὐτὸν χρόνον ὑπέστημεν τὰς μεγάλας δαπάνας τῆς ἐπιστρατεύσεως τοῦ 1915–1916, καὶ δι’ ὅλα αὐτά, κύριοι, ἐδέησε νὰ δαπανήσωμεν περὶ τὰ 700–800 ἑκατομμύρια καὶ οὕτω μέχρι τέλους τοῦ 1916 τὸ δημόσιον ἡμῶν χρέος ἀνήρχετο εἰς 1.700,000,000. Ποῦ δὲ ἔφθασεν αὐτὸ μέχρι τοῦ τέλους 1920; Ὁ κ. Διοικητὴς τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, δὲν ἠξεύρω πόθεν λαβὼν τὴν πληροφορίαν, κατὰ τὴν τελευταίαν λογοδοσίαν του πρὸς τοὺς μετόχους, εἶπεν ὅτι τὸ δημόσιον ἡμῶν χρέος ἀνέρχεται τώρα εἰς 4.200.000.000. Καθ’ οὓς ὑπολογισμούς, κύριοι, ἔχω κάμει ἐγώ, μέχρι αὐτῆς τῆς στιγμῆς ὑπερβαίνει τὰ 6.000.000.000. Δὲν θέλω νὰ εἰσέλθω τώρα εἰς λεπτομερείας, ἀλλὰ θὰ ἐπεθύμουν νὰ μάθω ἂν εἰς τὰ 4.200.000.000 συμπεριλαμβάνωνται ὅλα τὰ προσωρινὰ δάνεια τῆς Τραπέζης μέχρι τέλους, ἂν εἰς αὐτὰ περιλαμβάνεται ἡ χρέωσις ἐκ μέρους τῆς Τραπέζης εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Ἐπισιτισμοῦ, ἡ ὁποία ἔχει ἀνέλθει ἤδη εἰς 200.000.000, ἐὰν εἰς αὐτὰ συμπεριλαμβάνωνται τὰ ἑκατομμύρια ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ζητεῖ νῦν ἡ Ἀντὰντ παρ’ ἡμῶν διὰ τὴν προμήθειαν ὑλικοῦ πολέμου καὶ ἄλλων εἰδῶν τοῦ ἐπισιτισμοῦ. Βεβαίως, κύριοι, πρὶν δὲν ἦτο γνωστὸν ἂν εἴμεθα ὀφειλέται εἰς τὴν Ἀντὰντ ἢ ὄχι, διότι ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις, φαίνεται, ἐνόμιζεν ὅτι ὅλον τὸ ὑλικὸν πολέμου, τὸ ὁποῖον ἐχορηγήθη εἰς αὐτήν, καὶ τὰ ἄλλα εἴδη ἐπισιτισμοῦ, ἐδίδοντο δωρεάν.

§186Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὑπάρχει σύμβασις.

§187Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Κατὰ τὴν σύμβασιν ἐκείνην μετὰ τὸ τέλος τοῦ πολέμου θὰ ἐξητάζετο ἡ οἰκονομικὴ κατάστασις τῆς Ἑλλάδος καὶ ἂν εὑρίσκετο ὅτι ἀντεῖχε, τότε θὰ τὰ κατέβαλλεν, ἀλλὰ ἡ τότε Κυβέρνησις, ἐνόμιζεν ὅτι ἐπρόκειτο περὶ δωρεᾶς καὶ δὲν ἐκράτει λογαριασμὸν κἂν τῶν εἰδῶν τούτων, ὅταν αἴφνης τελευταῖον, προκειμένου περὶ ἀποδόσεως εἰς τὴν Κυβέρνησιν εἰς ἢ τὴν Τράπεζαν 266,000,000, τὰ ὁποῖα κατεβλήθησαν κατὰ τὴν ἀρχικὴν σύμβασιν εἰς τὰ Γαλλικὰ στρατεύματα ἐν Μακεδονίᾳ, ἡ Γαλλικὴ Κυβέρνησις, ἠρνήθη νὰ δεχθῇ τὸ σχετικὰ δικαιολογητικά, προφασιζομένη ὅτι τὰ συνεψήφισεν ἀπέναντι τοῦ χρέους ἡμῶν διὰ τὴν παροχὴν ὑλικοῦ πολέμου.

§188Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν τὸ εἶπεν αὐτό.

§189Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Αὐτὸ ἐγράφη εἰς τὰς ἐφημερίδας.

§190Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἐτέθη τοιοῦτον ζήτημα.

§191Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Θὰ ἦτο καλὸν νὰ μὴ ἐτίθετο τὸ ζήτημα αὐτό, διότι δὲν ἐτέθη.

§192Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Λοιπὸν δὲν ἔχομεν καμμίαν ὀφειλὴν ἐξ αὐτοῦ τοῦ ὅρου;

§193Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἐτέθη τοιοῦτον ζήτημα.

§194Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργός τῶν Οἰκονομικῶν). Ἔχομεν λογαριασμούς....

§195Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπ.). Δὲν ἐτέθη τοιοῦτον ζήτημα.

§196Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἔχομεν λογαριασμοὺς ἀμοιβαίους, ἀλλὰ τοιοῦτον ζήτημα, ὡς τὸ θέτετε δὲν ἐτέθη, δηλαδὴ δὲν ἐκάμναμε τραβήγματα, τὰ ὁποῖα νὰ μᾶς ἀρνηθῇ νὰ τὰ πληρώσῃ οὐδὲ ἡ Τράπεζα.

§197Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Αὐτὸ ἐγράφη εἰς τὰς ἐφημερίδας.

§198Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀλλὰ δὲν εἶναι ὀρθόν.

§199Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐντεῦθεν ἐδόθη ἀφορμὴ ὅπως γραφῇ ὅτι εἷς τῶν πρεσβευτῶν τῆς Ἀντὰντ προέβη εἰς παραστάσεις καὶ εἶπεν ὅτι τὸ χρέος αὐτὸ ἀνέρχεται εἰς 800 τόσα ἑκατομμύρια.

§200Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ποῖον χρέος;

§201Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐγένετο μία σύμβασις, ἐκτὸς τῆς ἄλλης συμβάσεως περὶ χορηγίας οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως ἐξ 750,000,000, ἔγινε μία ἄλλη σύμβασις, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Ἀντὰντ ἀνελάμβανε νὰ χορηγήσῃ εἰς ἡμᾶς ὑλικὸν πολέμου καὶ διάφορα εἴδη ἐπισιτισμοῦ.

§202Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τὸ ἠξεύρω.

§203Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Καὶ ὅτι μετὰ τὸ πέρας τοῦ πολέμου θὰ ἐξητάζετο ἡ οἰκονομικὴ κατάστασις τῆς Ἑλλάδος καὶ ἂν ἀντεῖχεν οἰκονομικῶς ἡ Ἑλλὰς θὰ ἐζητεῖτο τοῦτο, ἄλλως ὄχι. Ἐντεῦθεν ἐγεννήθη τὸ ζήτημα αὐτό. Ἐλέχθη ὅτι ἀπέναντι τῶν καταβληθέντων εἰς τὰ Γαλλικὰ στρατεύματα ἐν Μακεδονίᾳ ἐζητήθησαν τραβήγματα, ἀπὸ τῆς Γαλλικῆς Τραπέζης καὶ ἡ Γαλλικὴ Κυβέρνησις ἀπήντησεν ὅτι αὐτὰ τὰ συνεψήφισαν εἰς τὸ χρέος ἡμῶν ἐκ τῆς παροχῆς ὑλικοῦ πολέμου. Αὐτὸ ἐγράφη εἰς τὸν Τύπον.

§204Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Αὐτὸ τὸ ζήτημα δὲν ἐτέθη, ἀλλ’ ἔμαθον ὅτι ὑπεβλήθη λογαριασμὸς λεπτομερὴς πρὸς ἀναγνώρισιν καὶ ἀποδοχὴν ὑπὸ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως.

§205Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὅταν τὰ πράγματα μᾶς ἐδόθησαν.

§206Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἡ Γαλλικὴ Κυβέρνησις μᾶς ἐγνωστοποίησεν ὅτι ὁ ἰδικός σας λογαριασμὸς ἀνέρχεται εἰς αὐτὸ τὸ ποσόν. Τίποτε ἄλλο.

§207Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ Γαλλικὴ Κυβέρνησις ἑκάστην φορὰν ποῦ παρεδίδοντο αὐτὰ τὰ πράγματα, ἔδιδε μίαν κατάστασιν, ἡ ὁποία ὑπεγράφετο ἀπὸ τὰς Ἑλληνικὰς ἀρχὰς τὰς παραλαμβανούσας, καὶ εἶχον αὐτὰς τὰς ἀποδείξεις. Ὅλας αὐτὰς τὰς ἀποδείξεις τὰς ἀνέγραφεν εἰς δύο κατάστιχα καὶ ἔλεγον οἱ ὑπ’ ἀριθμὸν δεῖνα, δεῖνα κλπ. καὶ ἔστειλεν ἐδῶ τὰ δύο αὐτὰ κατάστιχα μὲ ὅλας τὰς ἀποδείξεις, δηλαδὴ ἔγινεν ἕνας ὁλοκληρωτικὸς λογαριασμός.

§208Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ὄχι ἐντελῶς ὁλοκληρωτικός.

§209Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Παρελάβομεν ὅσα παρελάβαμεν καὶ εἶπον: ἀντὶ νὰ ἔχω ὅλους αὐτοὺς τοὺς λογαριασμούς, νὰ μοῦ ἀναγνωρίσητε ὅτι παρελάβετε αὐτὰ τὰ εἴδη. Ἐδῶ ἔγινε μία ἐξέλεγξις καὶ ἐκ τῆς ἐξελέγξεως αὐτῆς ἐξήχθη ὅτι τινὲς τῶν λογαριασμῶν ἔληξαν καὶ ἀφῃρέθησαν καὶ ἐξηκριβώθησαν ὅσαι ἀποδείξεις ἦσαν ἐν πλήρει τάξει καὶ ἀνεγνωρίσθη ὅτι αὐτὰ τὰ πράγματα καὶ ἄλλα, τὰ ὁποῖα ἀκόμη δὲν ἐξεκαθαρίσθησαν, παρελάβομεν. Τίποτε ἄλλο.

§210Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἀλλ’ ἐπειδὴ δὲν ἐμφαίνει τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν μόνον..........

§211Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε συνάδελφε, ἐπιτρέπετε; Συζητεῖτε περὶ τῆς οἰκονομικῆς μας καταστάσεως μὴ λαμβάνοντες ὑπ’ ὄψει σας μεμονωμένας ἐνδείξεις.

§212Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὄχι μεμονωμένας ἐνδείξεις, ἀλλὰ ζητῶ ἵνα ἐν καιρῷ τῶν διακοπῶν παρασκευάσῃ ἡ Κυβέρνησις μίαν ἀκριβῆ εἰκόνα τῆς οἰκονομικῆς μας καταστάσεως καὶ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῆς ὑποδείξῃ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα σκέπτεται νὰ λάβῃ πρὸς ἀντιμετώπισιν αὐτῆς διὰ νὰ προκληθῇ ἐν τῇ Ἐθνοσυνελεύσει μία εὐρεῖα συζήτησις περὶ αὐτῆς.

§213Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἀκριβὴς μελέτη περὶ τῆς οἰκονομικῆς μας καταστάσεως, δυναμένη νὰ χρησιμεύσῃ ὡς βάσις συζητήσεως περὶ τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ληφθοῦν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ, ὄχι μόνον ἐλλείψει χρόνου, ἀλλὰ καὶ ὡς ἐκ τῆς ρευστότητος τῶν πραγμάτων, καὶ ἑπομένως δὲν δυνάμεθα νὰ ἐπιληφθῶμεν τοῦ θέματος τῆς τακτοποιήσεως τῶν οἰκονομικῶν τῆς Χώρας καὶ τῆς θέσεως τῶν βάσεων τῆς οἰκονομικῆς διαρρυθμίσεως τῶν πραγμάτων, πρὶν ἢ γίνῃ δυνατὸν ἡ κατάστασις νὰ ἔχῃ μίαν σταθερότητα ἤ τε ἐκ τοῦ παρελθόντος ἢ ἐκ τοῦ ἐνεστῶτος.

§214Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἀλλὰ κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι εἶναι καιρὸς ὁπωσδήποτε νὰ ἀσχοληθῇ ἡ Συνέλευσις ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ.

§215Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ Συνέλευσις δύναται νὰ ἀσχοληθῇ περὶ παντὸς ζητήματος, περὶ τοῦ ὁποίου θέλει οἱονδήποτε τῶν μελῶν αὐτῆς ν’ ἀσχοληθῇ.

§216Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Καθ’ ὃν χρόνον ἔχομεν τὴν καταπληκτικὴν αὐτὴν αὔξησιν τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους, καθ’ ὃν χρόνον ἔχομεν τὴν καταπληκτικὴν αὐτὴν αὔξησιν τῶν χρεῶν τῶν δημοσίων, τὰ ὁποῖα κυρίως συνίστανται οὐχὶ εἰς χρυσόν, ἀλλ’ εἰς τραπεζικὰ γραμμάτια καὶ τὰ ὁποῖα ἀπὸ 250,000,000 εἰς τὰ ὁποῖα ἀνήρχοντο πρὸ τοῦ πολέμου, σήμερον ὑπερβαίνει ἡ ἔκδοσις αὐτῶν τὰ 2,000,000,000 καὶ προσεχῶς θὰ ὑπερβαίνει τὰ 2,500,000,000....

§217Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Καὶ λόγῳ τῆς ἐλλείψεως χρόνου καὶ λόγῳ τῆς ρευστότητος τῆς ὅλης καταστάσεως δὲν δύναται νὰ καταρτισθῇ ἤδη τοιαύτη μελέτη. Διὰ νὰ μὴ εἴπω ὅτι ἡ Ἑλλὰς εὑρίσκεται εἰς πόλεμον καὶ ἡ διαχείρησις τῶν οἰκονομικῶν τοῦ Κράτους γίνεται οὕτως ὥστε νὰ μὴ δύναται νὰ δοθῇ καμμία εἰκών, αἱ οἰκονομικαὶ ὅμως δυνάμεις τῆς Ἑλλάδος εἶναι τοιαῦται ὥστε νὰ ἀποκλείωσι πᾶσαν ἀπαισιόδοξον σκέψιν. Δὲν φρονῶ ὅτι εἶναι κατάλληλος ἡ στιγμὴ διὰ νὰ προκληθῇ συζήτησις ἐπὶ τῶν οἰκονομικῶν. Τονίζω μόνον ὅτι αἱ οἰκονομικαὶ δυνάμεις τῆς Χώρας εἶναι τοιαῦται ὥστε οὐδεμίαν εἰς οὐδένα νὰ ἐπιτρέπωσι οἱανδήποτε ἀπαισιοδοξίαν.

§218ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Συνέλευσις ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον μὲ τὰς γενομένας τροπολογίας ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ;

§219ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα Μάλιστα. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον, ἀναβαλλομένης τῆς ψηφίσεως τοῦ συνόλου λόγῳ τῶν τροπολογιῶν).

§220ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως τμήματος Προσωπικοῦ παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας».

§221Π. ΡΕΔΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὸ ἄρθρον 3 ὑποβάλλω μίαν τροπολογίαν, διὰ τῆς ὁποίας ζητῶ ὅπως ἡ Διεύθυνσις τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας μὴ περιληφθῇ εἰς τὸ νομοσχέδιον. Παρακαλῶ ὅπως γίνῃ ἀποδεκτὴ παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἡ τροπολογία αὕτη.

§222Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἤθελον συστήσῃ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ν’ ἀποδεχθῇ τὴν τροποποίησιν, τὴν ὁποίαν εἰσηγήθη ὁ ἐκ Κυκλάδων ἀξιότιμος συνάδελφος. Ὅσα εἶπεν εἰς ἀπάντησιν ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν μὲ ἔπεισαν περὶ τῆς ἀπολύτου ὀρθότητος τῆς γνώμης του. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀπήντησεν εἰς τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον ἐκ Κυκλάδων ὅτι ἔχει ἀνάγκην ἑνὸς τμηματάρχου τοῦ προσωπικοῦ, εἰς τὸν ὁποῖον νὰ ὑπάγηται ἡ ὅλη κίνησις τοῦ προσωπικοῦ διὰ νὰ δύναται ὁ Ὑπουργὸς νὰ γινώσκῃ τὶ γίνονται τὰ τμήματα τὰ διάφορα. Φρονῶ ὅτι ἡ ἀναγνώρισις μιᾶς τοιαύτης ἀρχῆς ἐν τῇ διοικήσει ἑνὸς Ὑπουργείου εἶναι βλαβερά, διότι ὁ Ὑπουργὸς ἔχει ἁρμόδιον προσωπικόν, εἶναι ὑπεύθυνος, ἐργάζεται καὶ παρακολουθεῖ τὴν διοίκησιν τῶν κλάδων, δὲν εἶναι δυνατὸν ὅμως νὰ παραδεχθῇ τις μίαν ἀρχήν, ὅτι ὑπεράνω ὅλων τῶν κλάδων τῶν ὑπευθύνων διοικήσεων τάσσεται ἄλλος τμηματάρχης διὰ νὰ παρακολουθῇ αὐτούς. Τοῦτο εἶναι ἀνατροπὴ τῆς ἱεραρχίας. Δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ Ὑπουργὸς νὰ ἔχῃ ἴδιον τμηματάρχην διὰ νὰ ἐλέγξῃ ἄλλον τμηματάρχην, πρέπει νὰ τὸν ἐλέγξῃ ὅταν δὲν ἔχῃ ἐμπιστοσύνην εἰς τὸν διευθύνοντα. Μάλιστα γεννᾶται τὸ ἄτοπον, ὅτι ἐνῷ πρόκειται περὶ διευθύνσεως, ἡ ὁποία κατ’ ἐμὲ πρέπει νὰ ἀναχθῇ εἰς Ὑπουργεῖον λίαν προσεχῶς, δὲν ὁμιλῶ περὶ προσώπου, ἀλλὰ νομίζω ὅτι ὁ κλάδος αὐτὸς εἶναι τόσον σπουδαῖος καὶ τοσοῦτον στενῶς συνδέεται πρὸς τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν τοῦ τόπου, ὥστε ἐὰν κατὰ τὴν διεξαγωγὴν τῶν πολιτικῶν πραγμάτων τῆς Χώρας γίνῃ ὁπωσδήποτε δεκτὸς ὁ θεσμὸς αὐτὸς, ἀσφαλῶς πρέπει νὰ ἀναχθῇ εἰς Ὑπουργεῖον. Σήμερον διευθύνεται ἡ ὑπηρεσία ὑπὸ διευθυντοῦ καὶ ὑπεράνω τοῦ διευθυντοῦ τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας τάσσεται ὁ τμηματάρχης τοῦ προσωπικοῦ. Ἀλλὰ πρόκειται περὶ ἱεραρχίας, ἡ ὁποία δὲν ἔχει τὴν σημασίαν τῶν λοιπῶν κλάδων τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Πρόκειται περὶ κλάδων, περὶ ὑπηρεσίας, ἡ ὁποία διακλαδοῦται καθ’ ὅλον τὸ Κράτος, διότι ἔχει ὅλους τοὺς λιμένας καὶ ἔχει τὸν ἰδιώνυμον χαρακτῆρα τὸν ναυτικόν, ὥστε ἐὰν σήμερον δὲν προσκρούσῃ εἰς τὴν διεύθυνσιν ὑπὸ πολιτικοῦ πάντως θὰ προσκρούσῃ εἰς σύστημα κατὰ τὸ ὁποῖον ἕνας τμηματάρχης θὰ ἐλέγχῃ τὸν διευθυντήν. Ὁ δὲ κύριος Ὑπουργὸς διὰ ἰδιαιτέρας διατάξεως τοῦ νομοσχεδίου δὲν ἀποκρούει τὴν ἀρχὴν του νὰ ἀποχωρίσῃ τὴν ὑπηρεσίαν.

§223Γ. ΑΡΑΠΗΣ. Καὶ ἐγώ, κ. Πρόεδρε, ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὅπως ἀποδεχθῇ τὴν ὑπὸ τοῦ κ. συναδέλφου ὑποβαλλομένην τροπολογίαν καὶ δεχθῇ ὅπως μὴ συμπεριληφθῇ εἰς τὸ νομοσχέδιον ἡ Διεύθυνσις τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας.

§224Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Εἶναι ἀδύνατον, κ. Πρόεδρε, νὰ δεχθῶ τὴν τροπολογίαν ταύτην. Λόγῳ τῆς μεγάλης σπουδαιότητος τοῦ τμήματος τῆς Ἐμποτικῆς Ναυτιλίας, διαχειριζομένου μίαν κολοσσιαίαν ὑπηρεσίαν, ἂν ἐδεχόμην τὴν τροπολογίαν ταύτην θὰ ἀπεμακρυνόμην τελείως τοῦ σκοποῦ τοῦ νομοσχεδίου, ὅστις εἶναι ὅπως ὑπάρχῃ ἑνιαῖος ἔλεγχος ὅλων τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου.

§225Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Πρόκειται περὶ ζητήματος καλῆς διοικήσεως τοῦ προσωπικοῦ, περὶ προσωπικοῦ ζητήματος δὲν πρόκειται. Ὅσα ἀνέφερεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, περὶ ὁμοιομόρφου διοικήσεως δὲν εἶναι ἐντελῶς ἀκριβῆ δι’ ὅλας τὰς ὑπηρεσίας καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας δὲν ἔπρεπε νὰ κάμῃ σύγχισιν τῆς διοικήσεως τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, πρὸς τὴν διοίκησιν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Τὸ τῆς διοικήσεως τοῦ Ναυτικοῦ ἀποτελεῖται καθ’ ὅλα ἀπὸ ἀξιωματικοὺς τοῦ Ναυτικοῦ διαφόρων κλάδων. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι δὲν ὑπάρχει πλέον ἐκεῖ τμῆμα προσωπικοῦ, ἀλλὰ διοίκησις ὑπηρεσιῶν. Δὲν ὑπάρχει τμῆμα προσωπικοῦ, τὸ ὁποῖον νὰ τίθεται ὑπεράνω τῶν διευθύνσεων. Ὑπάρχουσι τρεῖς διευθύνσεις.

§226Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἡ διεύθυνσις τῆς διοικήσεως ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν τὶ ἔχει ὑπὸ τὴν δικαιοδοσίαν της;

§227Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὁλόκληρον τὴν κίνησιν τοῦ προσωπικοῦ.

§228Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Συνεπῶς εἶναι ἀνωτέρα ἡ ἐπίβλεψις τοῦ προσωπικοῦ.

§229Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Βεβαίως, ἀλλ’ εἶναι ἕνα σήμερον καὶ ἔχει ὡς εἰσηγητὴν τῆς διοικήσεως τοῦ προσωπικοῦ διευθυντὴν καὶ ὄχι τμηματάρχην, καὶ γνωρίζετε πολὺ καλὰ ὅτι δὲν δύναται νὰ προβῇ εἰς τοποθετήσεις ἀξιωματικῶν τεχνικῶν ὑπηρεσιῶν ἄνευ συμφώνου γνωμοδοτήσεως τοῦ ἐπιτελείου καὶ τοῦ συμβουλίου τῶν τεχνικῶν ὑπηρεσιῶν καὶ ἑπομένως οὔτε καὶ ἐκεῖ δύναται νὰ κανονίσῃ τὰ πρόσωπα τοῦ Ὑπουργείου ἄνευ προηγουμένης γνωμοδοτήσεως τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν. Εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ἐπίσης, εἶναι διεύθυνσις προσωπικῆς ὑπηρεσίας, ἀλλ’ εἶναι καὶ διευθυνταὶ τῶν διαφόρων ὅπλων καὶ ὅταν πρόκειται περὶ ἑνὸς ἀξιωματικοῦ τοῦ Πυροβολικοῦ κάμνει εἰσήγησιν ὁ διευθυντὴς τοῦ Πυροβολικοῦ· ὅταν πρόκειται περὶ ἑνὸς ἀξιωματικοῦ τοῦ Μηχανικοῦ, ὁ διευθυντὴς τοῦ Μηχανικοῦ.

§230Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας;

§231Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἄν θέλετε νὰ λάβητε παράδειγμα τὸν ὀργανισμὸν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας, τότε δὲν σᾶς συγχαίρω. Διατὶ παίρνετε αὐτὸ ὡς ὑπόδειγμα, ἀφοῦ ἠμπορεῖτε νὰ πάρετε καλύτερον ὑπόδειγμα;

§232Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Μὰ ὁ συνάδελφός μου Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας δὲν ὑπέβαλε τροποποιήσεις διὰ νὰ διορθώσῃ τὸν ὀργανισμὸν τοῦ Ὑπουργείου του.

§233Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἄν δὲν προῆλθεν εἰς τροποποιήσεις τοῦ κειμένου ὀργανισμοῦ, τοῦτο συμβαίνει διότι ἴσως δὲν τοῦ ἔμεινεν ὁ καιρὸς ν’ ἀσχοληθῇ εἰς τὸν ὀργανισμὸν τοῦ Ὑπουργείου. Διατὶ δὲν παίρνετε τὸν ὀργανισμὸν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος λειτουργεῖ πολὺ καλύτερα, ἀντὶ τοῦ νεοτεύκτου αὐτοῦ ὀργανισμοῦ; Τοιαῦτα διδάσκει ἡ ἱστορία τῶν Ὑπουργείων. Καὶ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐκκλησιαστικῶν δὲν ἔχει τμῆμα προσωπικοῦ. Ὥστε βλέπετε ὅτι ἡ ἱστορία τῶν Ὑπουργείων ἀνατρέπει τὴν θεωρίαν σας. Εἰδικῶς δὲ προκειμένου περὶ τοῦ Ὑπουργείου τοῦ ἰδικοῦ σας, δὲν νομίζω ὅτι ὑπάρχει, κράτος ἐν κράτει ὅταν ἕνας διευθυντὴς τῆς ἐμπορικῆς ναυτιλίας διοικεῖ τὸν κλάδον τῇ ὑπογραφῇ ὑμῶν. Κράτος ἐν κράτει θὰ ὑπῆρχε, ἂν ὁ ὀργανισμὸς τοῦ Ὑπουργείου τοῦ ὑμετέρου ἀνέθετε εἰς τὸν διευθυντὴν νὰ διοικῇ τὸν κλάδον ἄνευ τῆς ὑπογραφῆς τοῦ Ὑπουργοῦ. Τότε θὰ ἦτο κράτος ἐν κράτει. Ἀλλ’ ὅταν διευθύνῃ ὁ διευθυντὴς τῇ ὑπογραφῇ τοῦ Ὑπουργοῦ, τότε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραδεχθῶμεν κράτος ἐν κράτει. Εἰς ἕνα Ὑπουργεῖον θὰ ὑπάρχουν τμήματα ἢ διευθύνσεις καὶ κατ’ ἀνάγκην θὰ παραδεχθῶμεν τμηματάρχας ἢ διευθυντὰς καὶ οἱ διευθυνταὶ θὰ ἔχουν περισσότερα δικαιώματα ἀπὸ ἕνα τμηματάρχην. Ἄν ἡ θεωρία σας ἦτο ὀρθή, τότε ὅλα τὰ Ὑπουργεῖα διευθύνονται κατ’ ἀνάγκην ἀπὸ τοὺς διευθυντὰς καὶ τότε θὰ ὑπάρχῃ παντοῦ κράτος ἐν κράτει. Ὁμολογῶ ὅτι ἡ θεωρία, τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, συνδέεται πρὸς τὸ σύστημα τῶν διευθυντῶν, ἑπομένως ἐγὼ ἐλέγχων ὑμᾶς νομίζω ὅτι καὶ ἡ θεωρία σας δὲν εἶναι σύμφωνος καὶ πρὸς τὴν θεωρίαν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Καὶ κάνω τὴν δήλωσιν ταύτην διὰ νὰ ἐλέγξω τὸν Ὑπουργὸν καὶ ἀγαπητὸν φίλον διότι νομίζω ὅτι εἶναι ἐν πλάνῃ. Κράτος ἐν κράτει δημιουργεῖται ὅταν εἷς ἀνώτερος βαθμοῦχος τίθεται ὑπὲρ τοὺς ἄλλους. Δὲν χάνῃ τὴν εὐθύνην ὁ Ὑπουργὸς ὅταν ἀντὶ νὰ συνεργάζεται μεθ’ ἑνὸς διευθυντοῦ συνεργάζεται μεθ’ ἑνὸς τμηματάρχου. Μόνον ὅταν ὁ ὑπουργὸς δέχεται εἰσηγήσεις παρὰ κατωτέρου βαθμούχου ἐναντίον ἀνωτέρου, τότε καὶ ἡ ἱεραρχία χαλαροῦται καὶ ἡ ἅμιλλα τῶν ὑπηρεσιῶν. Καὶ ἀπὸ αὐτὸ τὸ ὀλίσθημα ἤθελον νὰ τὸν προφυλάξω, εἰς τὸ ὁποῖον τὸν ἄγει τὸ νομοσχέδιον καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ σπεύσῃ ν’ ἀπαλλαγῇ πειραματιζόμενος δι’ ἑνὸς Βασιλικοῦ Διατάγματος. Ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς λέγει ὅτι αὐτὸ τὸ ἄρθρον 3, τὸ ὁποῖον μοῦ δίδει τὸ δικαίωμα νὰ μεταβάλλω τὴν κατάστασιν ἐπ’ ὀλίγον χρόνον, ἔπρεπε νὰ σᾶς πείσῃ νὰ μὴν ἔχετε ἀντιρρήσεις. Εἶναι ὡς νὰ μᾶς λέγετε ὅτι, δόσατε τὴν ἄδειαν νὰ κάνω ἕνα μικροβιολογικὸν ἐργαστήριον καὶ ἂν τὰ πειράματα εἶναι σύμφωνα μὲ τὰς γνώμας μου ἔχει καλῶς, κανονίζω τὰ πράγματα ἐφ’ ὅσον ζητεῖτε κοινοβουλευτικὴν ἄδειαν πρέπει νὰ ἔχητε πλήρη τὰ πορίσματα διὰ νὰ μεταβληθῇ ἡ αἴτησις εἰς ἄδειαν. Ἐφ’ ὅσον ὅμως δὲν ἔχετε πλήρη τὰ πορίσματα, τότε νὰ σᾶς διορίσωμεν ἀντὶ τοῦ κ. Σάββα ἄλλον καθηγητὴν τῆς μικροβιολογίας.

§234Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δὲν δύναμαι νὰ ἀποδεχθῶ τὴν τροπολογίαν ταύτην.

§235Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Λανθάνεται ὁ κ. Ὑπουργὸς τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν συζητῶ περὶ τῆς ὀρθότητος τοῦ νομοσχεδίου νὰ τὰ βάζει μὲ τὸν ἀπόντα διευθυντὴν τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας. Τὶ σχέσιν ἔχει ὁ ὑπάλληλος, ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι παρών, πρὸς ἐμέ, ὁ ὁποῖος συζητῶ καὶ πρὸς τὸν νόμον ἀκόμη. Ἐγὼ εἶπον, ὅτι εἶμαι τῆς γνώμης ὅτι πρέπει νὰ λείψῃ ἐξ ἀρχῆς ὅλη αὐτὴ ἡ προσωπικὴ διάταξις, διότι τὸ πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι τόσον σοβαρόν, προκειμένου περὶ 3 ἢ 4 προσώπων ἄλλων κλάδων, ἄλλων διευθύνσεων, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔχουσι παρὰ ἐλάχιστον προσωπικόν, ἐπὶ τοσοῦτον εἶναι σοβαρόν, ὅταν πρόκειται περὶ κλάδου, ὁ ὁποῖος διακλαδοῦται καθ’ ὅλην τὴν Χώραν. Ἐν γένει, λέγω, εἶναι ἀντίθετος πρὸς τὴν ἵδρυσιν ἰδίου τμήματος τοῦ προσωπικοῦ καὶ τὴν διεύθυνσιν διὰ τοῦ τμήματος τούτου τοῦ προσωπικοῦ διαφόρων διακλαδώσεων τοῦ Ὑπουργείου, διότι εἶναι ἀδύνατον νὰ ἔχητε διοίκησιν ὁμαλὴν καὶ ἐλέγχουσαν τοὺς ὑφισταμένους, ὅταν ὁ προϊστάμενος τῆς ὑπηρεσίας δὲν εἶναι δυνατὸν αὐτὸς νὰ εἶναι ὁ ὑπεύθυνος εἰσηγητὴς παρὰ τῷ Ὑπουργῷ τῶν μέτρων τῶν πειθαρχικῶν, διότι μόνον ὁ προϊστάμενος τῆς ὑπηρεσίας, εἰς τὸν ὁποῖον εἶναι ἀνατεθημένα τὰ καθήκοντα μόνος αὐτὸς δύναται νὰ παρακολουθῇ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων, διότι ἡ ὑπηρεσία τῆς ἐμπορικῆς ναυτιλίας εἶναι τεχνικὴ καὶ μόνον, ὑπηρεσία. Πῶς εἶναι δυνατὸν ἕνας, ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει σχέσιν μὲ τὴν ναυτιλίαν, νὰ ἐλέγχῃ τὸ προσωπικὸν, νὰ κρίνῃ πειθαρχικῶς περὶ αὐτοῦ, νὰ προτείνῃ τοποθετήσεις ὅταν δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν, οὔτε πεῖραν πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν; Λοιπὸν ὁ ἁρμόδιος καὶ μόνος ἵνα κανονίζῃ τὰ τοῦ προσωπικοῦ καὶ ὡς εἰσηγητὴς παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ ὑπεύθυνος, εἶναι οὗτος ὅστις γινώσκει τοὺς ἀξιωματικούς, φροντίζων καὶ τοποθετῶν εἰς ἑκάστην θέσιν τὸν ἁρμόδιον καὶ ἱκανώτατον ἀξιωματικόν. Οὕτω μόνον δύναται νὰ εὐδοκιμήσῃ ἡ ὑπηρεσία. Ἀλλοίμονον, ἐὰν εἰς ὑπηρεσίαν τινὰ, τὴν εἰσήγησιν, τὴν ὁποίαν ὑποβάλλει ὁ διευθυντὴς ἀνατρέπει εἷς προσωπάρχης καὶ μάλιστα, ὅπως εἰξεύρωμεν τὰ πρόσωπα καὶ τὸν ἐθνικὸν ἡμῶν χαρακτῆρα· δυστυχῶς εἶναι ἴδιον τῶν κατωτέρων, τῶν βοηθῶν, νὰ προκαλῶσιν ἐμπόδια εἰς τοὺς κατὰ βαθμὸν ἀνωτέρους, ἵνα δημιουργῶσιν πάντοτε ζητήματα εἰς αὐτούς. Ὅταν λοιπὸν τοποθετῆτε ἕνα τμηματάρχην μὲ κοινὰ προσόντα τμηματάρχην, δίπλωμα νομικῆς, νὰ διευθύνῃ τὰ τῆς κινήσεως τοῦ προσωπικοῦ τοιαύτης τεχνικῆς μορφώσεως καὶ ἀνάγκης καὶ τοιούτων βαρυτάτων εὐθυνῶν, τότε ὁ τμηματάρχης δὲν θὰ πράττῃ τίποτε ἄλλο, παρὰ θὰ πηγαίνῃ εἰς τὸ δεξιὸν οὖς τοῦ Ὑπουργοῦ, ἵνα εἰσηγῆται τὰ ἀντίθετα παρὰ ὅσα εἰς τὸ ἀριστερὸν οὖς θὰ εἰσηγῆται ὁ διευθυντὴς καὶ τότε ἀντὶ νὰ ἔχῃ δύο χεῖρας θὰ ἔχῃ δύο ὦτα ἵνα ἀκούῃ ἀμφοτέρους.

§236Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ 3 ἄρθρου ὑποβάλλω μίαν τροπολογίαν, διὰ τῆς ὁποίας ζητῶ ὅπως, ἀφαιρεθῇ ἡ ἐν τῷ ἄρθρῳ τούτῳ ὑπάρχουσα δυνητικὴ διάταξις περὶ Βασιλικοῦ Διατάγματος.

§237Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Τὴν τροπολογίαν ταύτην τοῦ κ. συναδέλφου ἀποδέχομαι, κ. Πρόεδρε.

§238ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 1ον (ἀναγινώσκει).

§239ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Δεκτὸν δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ αʹ ἄρθρον, ἀναγινώσκονται δὲ καὶ ψηφίζονται καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου, ὡς ἐτροποποιήθησαν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ).

§240ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διεξαγωγῆς ἐξετάσεων ἐν τῷ Πολυτεχνείῳ». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παρατάσεως τῶν προθεσμιῶν ἐγγραφῆς εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους καὶ καταλόγους βιβλιαρίων κατὰ τὸ ἔτος 1921)». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον, ἀναβαλλομένης τῆς ψηφίσεως τοῦ συνόλου). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 1364 τῆς 29ης Μαΐου 1918».

§241Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Εἰς τὸ τέλος τῆς δευτέρας σελίδος εἰς τὴν τελευταίαν παράγραφον τοῦ ἄρθρου 2 ἀναγράφεται, ὅτι εἰς τὰς διατάξεις τοῦ νόμου 1706 τοῦ 1919 ὑπάγονται καὶ οἱ δικαιούμενοι νὰ γίνωσι μέτοχοι τοῦ Μετοχικοῦ Ταμείου καὶ τελέσαντες τὸν γάμον των μέχρι τῆς ἰσχύος τοῦ παρόντος, ἄνευ τῆς προτέρας ἐκδόσεως ἀδείας νυμφεύσεως διὰ Β. Διατάγματος ἢ Διαταγῆς τοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργοῦ κλπ. Ἡ διάταξις αὕτη εἶναι ἀδίκως σκληρά, διότι ἡ στρατιωτικὴ ἄδεια τοῦ γάμου εἶναι ἄδεια πειθαρχικῆς μορφῆς· δὲν συνεπάγεται ἡ ἔλλειψις αὐτῆς τὴν ἀκύρωσιν τοῦ γάμου.

§242Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Μάλιστα, θὰ τὸ μελετήσωμεν.

§243Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Καὶ θὰ ἦτο καλόν, κατὰ τὴν ἀνατύπωσιν τοῦ νομοσχεδίου, νὰ διαιρεθῇ ἡ παράγραφος αὕτη εἰς περιόδους μικροτέρας. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 1 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 2).

§244Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὴν τρίτην παράγραφον κάτι λείπει.

§245Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Ἴσως εἶναι παράλειψις ἢ λάθος τῆς ἀντιγραφῆς.

§246Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ αὐξηθῇ τὸ ἐπίδομα τῶν χηρῶν καὶ ὀρφανῶν.

§247Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Μάλιστα. Προσθέσατε ἀκόμη καὶ τὰ ἑξῆς: Ὑποστρατήγου 600 δραχμαί, Ἀντιστρατήγου 700 δραχμαί. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον)

§248ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀποδοχῶν τῶν ἀνακληθέντων ἀξιωματικῶν, ὑπαξιωματικῶν κλπ. τοῦ Β. Ναυτικοῦ». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως τῶν ἄρθρων 2 καὶ 3 τοῦ νόμου 2495 τῆς 10 Σεπτεμβρίου 1920». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν.) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 21 Δεκεμβρίου 1920 Νομοθετικοῦ Διατάγματος «περὶ ὁρισμοῦ τῶν ὀργανικῶν θέσεων τῶν Ὑποναυάρχων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ σχεδιαστῶν τοῦ Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 21 Δεκεμβρίου 1920 Νομοθετικοῦ Διατάγματος περὶ ἀπαλλαγῆς ὑπὸ τῶν ποινῶν τῆς λιποταξίας καὶ ἀνυποταξίας ὑπαξιωματικῶν, ναυτῶν κλπ. τοῦ Β. Ναυτικοῦ». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐξήσεως τῆς εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν κεχορηγημένης παγίας προκατοβολῆς». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 1275 «περὶ προσωρινοῦ διακανονισμοῦ ὑδρονομῆς, διὰ τῶν ἀρδευτικῶν ὑδάτων τοῦ χειμάρρου Γλαύκου Λεύκας τῆς μεσημβρινῆς πεδιάδος Πατρῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 104 «περὶ προσόντων καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων νόμων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπαναφορᾶς τῶν παρανόμως ἀπολυθέντων ὑπαλλήλων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τοῦ τρόπου ἐξακριβώσεως τῶν ἡλικιῶν τῶν κτησαμένων τὴν Ἑλληνικὴν ἰθαγένειαν ἀπὸ τοῦ ἔτους 1913».

§249Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, κ. Πρόεδρε, ἔχω μίαν ἀπορίαν νὰ σᾶς διατυπώσω. Εἰς τὸ 1ον ἄρθρον ὁμιλεῖτε περὶ ἐξακριβώσεως τῆς ἡλικίας τῶν κτησαμένων τὴν Ἑλληνικὴν ἰθαγένειαν. Τὶ ἐννοεῖτε; Πρόκειται περὶ τοῦ 1913; Εἰς τὸ κείμενον τοῦ ἄρθρου δὲν ἔχετε τὴν ἡμερομηνίαν. Εἰς τὸν τίτλον μόνον τοῦ νομοσχεδίου εἶναι.

§250Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἶναι λάθος.

§251Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἀλλὰ τὸ μέτρον αὐτὸ θέλετε νὰ τὸ λάβετε διὰ τοὺς ἀθρόως προκτησαμένους τὴν Ἑλληνικὴν ἰθαγένειαν;

§252Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὄχι, δὲν ἐννοῦμεν τὴν ἀθρόαν πολιτογράφησιν.

§253Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τίνας ἐννοεῖτε;

§254Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὅλους, ὅσοι κτησάμενοι τὴν Ἑλληνικὴν ἰθαγένειαν διὰ διαφόρων ἐγγραφῶν, ἀνέγραψαν ἡλικίαν ἀνωτέραν τῆς πραγματικῆς.

§255Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐννοεῖτε τοὺς κτησαμένους τὴν Ἑλληνικὴν ἰθαγένειαν ἐκ τῆς Ὀθωμανικῆς ἰθαγενείας;

§256Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὄχι. Γενικῶς.

§257Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Εἶναι ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι κανονικῶς ἐκτήσαντο τὴν Ἑλληνικὴν ἰθαγένειαν ἐξ ἰθαγενείας Γαλλικῆς, Γερμανικῆς κλπ. τὴν ὁποίαν εἶχον, λοιπὸν θὰ ὑποβάλετε αὐτοὺς εἰς μίαν ἐξέτασιν; Γνωρίζομεν πολὺ καλὰ ὅτι ἐγένοντο ἄτοπα περὶ τὰς ἐγγραφὰς, διότι πολλοὶ ἤθελον ν’ ἀποκτήσωσι ψῆφον, ἀλλ’ οὐχὶ καὶ ὑποχρέωσιν στρατιωτικήν.

§258Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Διὰ τοὺς ἀποκτήσαντας τὴν Ἑλληνικὴν ἰθαγένειαν δι’ ἀθρόας πολιτογραφήσεως, δὲν ὁμιλοῦμεν.

§259Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ αὐτῶν. Πρόκειται περὶ τῶν ἄλλων. Ἀλλὰ νὰ ὁρίσητε τὴν ἐπικράτειαν ἐξ ἧς μεταβάλλει τὴν ἰθαγένειαν.

§260Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶμαι ὑποχρεωμένος. Θὰ διατάξῃ τὸ Ὑπουργεῖον.

§261Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὁ Ὑπουργὸς δὲν εἶναι πάντοτε ὁ ἴδιος.

§262Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὅποιος καὶ ἄν εἶναι δὲν εἶναι αὐθαιρεσία. Ὁ νόμος ἔχει καλῶς καὶ ἄν ἐφαρμοσθῇ εἰς ἐκείνους, περὶ τῶν ὁποίων ὁμιλεῖτε, δὲν κάμνει ἀδικίαν. Ἄλλως τε τὰ μέτρα δὲν εἶναι ὀχληρά.

§263Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὀχληρότατα, διότι κατ’ ἀρχὰς θέτουν τὸ ἄτομον ὡς ψευδές.

§264Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ Πολιτεία δὲν προσβάλλει κανένα ἐὰν ἀξιοῖ ἀπόδειξιν διὰ τὴν δήλωσιν, τὴν ὁποίαν ποιεῖται. Ἐὰν σεῖς μεταβῆτε αὔριον εἰς δικαστήρια καὶ κάμετε μίαν δήλωσιν, ὀφείλετε νὰ προσαγάγητε τὰ πιστοποιητικὰ περὶ τῆς ἡλικίας σας. Δὲν σᾶς προσβάλλει ὁ δικαστὴς ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος σᾶς ζητεῖ πιστοποιητικόν. Ὥστε μὴ ὁμιλῶμεν περὶ προσβολῶν. Δεύτερον, οἱ χῆροι, περὶ τῶν ὁποίων ὁμιλεῖτε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γεννηθῇ ἀμφιβολία ὅτι θὰ προσαγάγουν καὶ τὰς ἀποδείξεις των, ὅσαι δύνανται ἐξ αὐτῶν, διότι ἄν ἀποκτήσῃ τις τὴν Ἑλληνικὴν ἰθαγένειαν θἄχῃ καὶ ληξιαρχικὰς πράξεις. Ἐξ ἄλλου αὐτὸ δὲν ἔχει καμμίαν ὀχληρότητα δι’ αὐτόν, διότι αὐτοὶ θὰ ἔχουν καὶ ἐπισήμους πράξεις, τὸ δὲ μέτρον θὰ ἐφαρμοσθῇ ἐκεῖ ὅπου ὑπάρχει ἀνάγκη, γνωρίζετε δὲ κάλλιον ἐμοῦ ὅτι πλεῖστοι, ἐξ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι προῆλθον ἀπὸ τὴν ἐπικράτειαν, τὴν ὁποίαν ἔχετε καὶ σεῖς ὑπ’ ὄψει, ὅσοι ἦλθον ἐνταῦθα, εἶχεν διαφόρους ἰθαγενείας καὶ ψευδοϊθαγενείας.

§265Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Εἰς αὐτὸ εἶμαι σύμφωνος· ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θέλω νὰ παρατηρήσω, εἶναι ἡ ἐνόχλησις, διότι ἡ Πολιτεία δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐνοχλῇ τοὺς πολίτας ἐξ αἰτίας ἀτελείας τῶν νόμων αὐτῆς.

§266Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶναι ἐνόχλησις, ἀλλὰ ὅλη ἡ ζωὴ εἶναι μία σειρὰ ἐνοχλήσεων.

§267Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἡ ἐμφάνισις τοῦ πολίτου εἰς τὸν δήμαρχον διὰ τὴν ἡλικίαν του εἶναι ἐνόχλησις.

§268ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Συνέλευσις ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον;

§269ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα. Μάλιστα. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον)

§270ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συγχωνεύσεως λόχου ὑποψηφίων Εὐελπίδων καὶ ἀπαρτίσεώς του ὡς αʹ τάξεως Στρατιωτικοῦ σχολείου Εὐελπίδων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ βελτιώσεως τοῦ μισθοῦ τῶν δημοτικῶν στρατολόγων». (Ψηφίζετε κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανισμοῦ τῆς ὑπηρεσίας τῶν παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐσωτερικῶν τμήματος τῆς Ἀστυνομίας τῶν πόλεων, τῶν γραφείων τῆς Κεντρικῆς Ἀστυνομικῆς Σχολῆς, Ἀρχηγείου Ἀστυνομίας καὶ Ἀστυνομικῶν Διευθύνσεων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μεταθέσεως εἰς τὴν Χωροφυλακὴν ἀνδρῶν τοῦ στρατεύματος». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀπροβλέπτων ἐξόδων Στρατοῦ». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κανονισμοῦ ἐξόδων παραστάσεων τῶν ἐν τῇ Ναυτικῇ βάσει Κωνσταντινουπόλεως ὑπηρετούντων ἀξιωματικῶν, ὑπαξιωματικῶν καὶ ναυτῶν κλπ.». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περ ἐγκρίσεως πιστώσεως 10.000.000 πρὸς περίθαλψιν τῶν ἐκ Καυκάσου προσφύγων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παρακρατήσεως 50% ὑπὲρ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου ἐκ τοῦ ἀντιτίμου τῶν εἰς Γερμανίαν εἰσερχομένων ἐμπορευμάτων».

§271Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ ἁρμοδίου κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, διότι τὸ ἀναγραφόμενον παρακρατητέον ποσοστὸν εἶναι μέγα καὶ θ’ ἀποβῇ εἰς βάρος τῆς Ἑλλάδος.

§272Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Συμφωνῶ ἀπολύτως πρὸς τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. συναδέλφου καὶ παρακαλῶ ὅπως ἀναβληθῇ τελειωτικῶς τὸ νομοσχέδιον, διότι προβλέπω ὅτι τὰ ἀπειλούμενα ἀντίποινα θὰ ἐκσπάσωσιν εἰς βάρος τῆς Ἑλλάδος καὶ οὐχὶ τῆς Γερμανίας.

§273Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Διὰ λόγους συμμαχικῆς ἀλληλεγγύης δὲν δύναται ν’ ἀναβληθῇ τὸ νομοσχέδιον. Δέχομαι ὅμως ἀπόψε τὴν ἀναβολὴν τοῦ νομοσχεδίου, ὄντος δεκτικοῦ συζητήσεως τοῦ ζητήματος τῆς μειώσεως τοῦ ποσοστοῦ.

§274Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἀντὶ νὰ ἐπιβάλωμεν ἀντίποινα θὰ ὑποστῶμεν.

§275Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Μάλιστα. Δυστυχῶς δὲν δυνάμεθα νὰ μὴ δεχθῶμεν, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ δεχθῶμεν, τὸ ζήτημα εἶναι νὰ καταστήσωμεν τὸ πρᾶγμα ἀνετώτερον.

§276Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Εἶναι δυνατὸν νὰ καταστήσωμεν γνωστὸν εἰς τοὺς Συμμάχους, τοὺς ὁποίους δὲν θέλωμεν νὰ ἐξερεθίσωμεν, ὅτι διὰ τὴν Ἐθνικὴν Οἰκονομίαν τῆς Ἑλλάδος εἶναι μέτρον, τὸ ὁποῖον θὰ ἐπιφέρῃ πλῆγμα εἰς ἡμᾶς καὶ οὐχὶ εἰς τοὺς Γερμανούς. Ὡς ἔχουσι τὰ τσὲκ τῆς ἐπισυναλλαγῆς φέρουν ἕν πλῆγμα εἰς τὸ ἐμπόριον τὸ εἰσαγωγικὸν ἐν Ἑλλάδι.

§277Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ὄχι μόνον εἰς τὸ εἰσαγωγικὸν ἀλλὰ καὶ εἰς τὸ ἐξαγωγικόν.

§278Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἀναμφισβητήτως καὶ εἰς τὸ ἐξαγωγικόν. Ἤθελον παρακαλέσει, ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ κατατεθῶσιν τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα συνετέλεσαν εἰς τὸ μέτρον αὐτό.

§279Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Μετὰ τὰς παρατηρήσεις τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἀναβληθῇ ἡ ἐπιψήφισις τοῦ νομοσχεδίου δι’ αὔριον.

§280ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐξήσεως τῆς δαπάνης, τῆς ὁρισθείσης διὰ Γραφεῖα ζημιῶν ἐκ τοῦ κατὰ ξηρὰν καὶ κατὰ θάλασσαν πολέμου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ἐν Μαδρίτῃ τῇ 30 Νοεμβρίου 1920 (ν. ἡμ). διομολογηθείσης ἀναθεωρήσεως τῆς παγκοσμίου ταχυδρομικῆς συμβάσεως μετὰ τοῦ συναφοῦς αὐτῇ κανονισμοῦ ἐκτελέσεως». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ἐν Μαδρίτῃ τῇ 30 Νοεμβρίου 1920 (ν. ἡμ.) διομολογηθείσης ἀναθεωρήσεως τῆς συμβάσεως περὶ ἀνταλλαγῆς ταχυδρομικῶν δεμάτων καὶ τοῦ συναφοῦς αὐτῇ κανονισμοῦ ἐκτελέσεως». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπανορθώσεως ἀδικημάτων λαβόντων χώραν εἰς τὸ Στρατιωτικὸν Σχολεῖον Εὐελπίδων κατὰ τὰς εἰσιτηρίους ἐξετάσεις καὶ κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ἐκπαιδεύσεως». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 16 Δεκεμβρίου 1920 Νομοθετικοῦ Διατάγματος περὶ κατατακτηρίων ἐξετάσεων τῆς Α.Β.Υ. τοῦ Βασιλόπαιδος Παύλου κλπ. καὶ τοῦ ἀπὸ 21 Δεκεμβρίου 1920 Νομοθετικοῦ Διατάγματος περὶ βαθμολογίας τῆς Α. Β.Υ. τοῦ Βασιλόπαιδος Παύλου δοκίμου σημαιοφόρου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 1520 περὶ τεχνικῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Στρατεύματος». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀποζημιώσεως τῶν δημάρχων καὶ παρέδρων τῶν κοινοτικῶν συμβουλίων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον)

§281ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ πληρεξούσιοι κ.κ. Λ. Κανακάρης Ροῦφος, Α. Μάτεσις καὶ Ι. Γιαννόπουλος ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐπαναφορᾶς ἀπολυθέντων ὑπαλλήλων». Ὁ πληρεξούσιος κ. Α. Χρηστομᾶνος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀδοντιατρικοῦ Σχολείου». Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Συνέλευσιν ὅτι αὔριον ἐν τῷ Ναῷ τῆς Μητροπόλεως θέλει γίνῃ τελετὴ περὶ ἀνακηρύξεως εἰς ἅγιον τοῦ Ἐθνομάρτυρος Πατριάρχου Γρηγορίου τοῦ Εʹ καὶ παρακαλῶ ὑμᾶς, ὅπως παρευρεθῆτε ἐν τῇ τελετῇ τούτῃ. Λύεται ἡ συνεδρίασις ἵνα ἐπαναληφθῇ αὕτη τὴν 5 μ.μ. τῆς προσεχοῦς Δευτέρας. (Ὥρᾳ 12 μεσονύκτιον).