1920.09.01

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 77η

τῆς 1ης Σεπτεμβρίου 1920

Προεδρία κ. Θ. ΣΟΦΟΥΛΗ

(ὥρα 5.30′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ Συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικὰ τῆς 29 Αὐγούστου. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς 29ης Αὐγούστου).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: —Ὁ Γεωργικὸς Πιστωτικὸς Συνεταιρισμὸς Ζαπαντίου παρακαλεῖ ὅπως ἀρθῇ ἡ συνθετικὴ φορολογία ἐπὶ τοῦ καπνοῦ. —Τὸ Σωματεῖον τῶν Σιγαροποιῶν καὶ Καπνεργατῶν ὑποδεικνύει μερικὰς τροποποιήσεις ἐν τῷ νομοσχεδίῳ περὶ ρυθμίσεως τῶν ἐργατικῶν σχέσεων ἐν τῇ καπνοβιομηχανίᾳ. —Οἱ κάτοικοι Καρδίτσης παρακαλοῦσιν ὅπως ἐγκριθῇ τὸ σχέδιον ἐπισκευῆς τῶν ἐκεῖ στρατώνων, πρὸς μεταφορὰν τῶν φυλακῶν. —Οἱ κατάδικοι τῶν φυλακῶν Τρικκάλων παρακαλοῦσιν ὅπως μειωθῇ ὁ χρόνος τῆς ποινῆς των. —Οἱ κάτοικοι κάτω Βλασίας παρακαλοῦσιν ὅπως μὴ συγχωνευθῇ μὲ ἄλλας μονὰς ἡ ἀρχαιοτάτη μονὴ Βλασίας. —Οἱ πρόσφυγες Ἕλληνες ἐκ Ρωσσίας παρακαλοῦσιν ὅπως τοῖς χορηγηθῇ δάνειον ἐξ 100,000 δραχμῶν. —Οἱ Μουσουλμάνοι τῆς ἐπαρχίας Μαργαριτίου εὑρισκόμενοι εἰς οἰκονομικὴν δυσπραγίαν λόγῳ μὴ καταβολῆς γεωμόρου ὑπὸ κολλίγων παρακαλοῦσιν ὅπως ληφθῇ πρόνοια περὶ αὐτῶν. —Οἱ σταφιδέμποροι Πατρῶν καὶ Καλαμῶν ὑποδεικνύουσι μερικὰς τροποποιήσεις εἰς τὸ νομοσχέδιον περὶ παρακρατήσεως. —Οἱ κατάδικοι Καλαμίου Κρήτης παρακαλοῦσιν ὅπως ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῶν Ἐθνικῶν γεγονότων τοῖς δοθῇ χάρις. —Τὸ Ἐμπορικὸν Ἐπιμελητήριον Πατρῶν ὑποβάλλει μερικὰς τροποποιήσεις εἰς τὸ νομοσχέδιον περὶ παρακρατήσεως. —Ἡ Θεοδωροῦλα Παπαδάκη, τὸ γένος Γιαννάρου, θυγάτηρ τοῦ φονευθέντος ἐν Λιασκαβικίῳ Θωμᾶ Γιαννάρου, παρακαλεῖ ὅπως τῇ ἀπονεμηθῇ βοήθημά τι.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Καραπάνος ἔχει τὸν λόγον.

§4Π. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Κύριοι βουλευταί, τὴν θαυμασίαν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς, ἀποτελοῦσαν βαθυτάτην καὶ φιλοσοφικὴν ἀνασκόπησιν τῆς μακραίωνος ἐξελίξεως τῆς Ἑλληνικῆς Φυλῆς, Πινδάρειον δ’ ἐν ταὐτῷ ᾠδὴν πρὸς τὸ δαιμόνιον Ἑλληνικὸν πνεῦμα καὶ τὴν Ἑλληνικὴν ψυχήν, ἔργον δὲ θαυμασμοῦ πρὸς τὴν Μεγαλουργὸν διάνοιαν τοῦ Μεγάλου Κυβερνήτου, ὀφείλει ν’ ἀναγνώσῃ σύμπας ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς ἀπ’ ἄκρου εἰς ἄκρον τῆς δοξασθείσης Πατρίδος, ἀλλὰ καὶ οἱ πέραν τῶν ἀπωτέρων ὁρίων τοῦ Κράτους παραμείναντες ἀδελφοὶ ἡμῶν, διότι ἀποτελεῖ Ἐθνικὸν Εὐαγγέλιον χρήσιμον νὰ φωτίσῃ κάθε Ἑλληνικὴν ψυχήν. Φρονῶν ὅτι ἀνταποκρίνομαι εἰς τὴν ὁμόφωνον γνώμην τῆς Βουλῆς, λαμβάνω τὴν τιμὴν ὅπως προτείνω τὴν καθ’ ἅπασαν τὴν Χώραν δημοσίευσιν καὶ τοιχοκόλλησιν τῆς ἱστορικῆς ταύτης ἀγορεύσεως, καὶ τὴν διανομὴν αὐτῆς εἰς τοὺς πολίτας τῆς Μεγάλης Ἑλλάδος. (Ζωηραὶ ἐπιδοκιμασίαι καὶ Χειροκροτήματα). (Ἡ Βουλὴ δέχεται τὴν πρότασιν ταύτην).

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τοῦ προσωπικοῦ τῶν ὑπαλλήλων τῶν πολιτικῶν Ὑπουργείων». (Ψηφίζεται τὸ σύνολον) Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τοῦ τρόπου τῆς ἐνεργείας τῶν προβιβασμῶν ἐν τῷ σώματι τῆς χωροφυλακῆς». (Ψηφίζεται τὸ σύνολον) Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναγραφῆς ἐτησίως ἐκτάκτου πιστώσεως διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς ἀσφαλείας τοῦ Κράτους». (Ψηφίζεται τὸ σύνολον) Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐξήσεως τῶν ἐκπτώσεων ἐλαχίστου συντηρήσεως τῆς φορολογίας τῶν καθαρῶν προσόδων διὰ τοὺς ἐκ τῆς Βουλγαρικῆς κατοχῆς παθόντας μονίμους κατοίκους τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας». (Ψηφίζεται τὸ σύνολον) Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγγυήσεως τοῦ Κράτους πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος, διὰ χορήγησιν Δανείου εἰς τὸν Γενικὸν Συνεταιρισμὸν τῶν Στρωμνιτσιωτῶν καὶ περὶ ἐποικισμοῦ αὐτῶν ἐν Ἑλλάδι». (Ψηφίζεται τὸ σύνολον) Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναγραφῆς πιστώσεων εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν διὰ ἐπισκευὰς καὶ ἐπεκτάσεις δημοσίων κτιρίων Καπνεργοστασίων». (Ψηφίζεται τὸ σύνολον) Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τρόπου διακανονισμοῦ ἀπαιτήσεων τρίτων ἀμφισβητουμένων παρὰ τῶν Στρατιωτικῶν ἀρχῶν». Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσαρτήσεως τῆς Θράκης εἰς τὴν Ἑλλάδα». (Ψηφίζεται τὸ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τῆς προτάσεως νόμου «περὶ μετατροπῆς τοῦ εἰς θέσιν Λειβάδια ἕλους τῆς νήσου Πάρου εἰς ἰχθυοτροφεῖον». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§6Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ παρακαλέσω νὰ προτιμηθῇ τὸ 21ον «περὶ παραχωρήσεως ἐσοδείας τῶν καλλιεργουμένων γαιῶν».

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Συζήτησις ἐπὶ τοῦ προυπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τῶν Ὑπουργείων Ἐσωτερικῶν, Περιθάλψεως, Ἐπισιτισμοῦ, Δικαιοσύνης, Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῶν εἰδικῶν Ταμείων Ἐπαρχιακῆς καὶ Δημοτικῆς ὁδοποιΐας, Κληροδοτημάτων, Ἐθνικοῦ Στόλου, Ἀντιφυλοξερικῆς Ἀμύνης, Παρακαταθηκῶν καὶ Δανείων καταστάσεως καὶ συντηρήσεως κλπ. Διδακτηρίων χρήσεως 1920–1921». (Γίνονται δεκτοὶ δι’ ἀναστάσεως κατὰ κεφάλαια καὶ ἄρθρα οἱ εἰδικοὶ προϋπολογισμοὶ τῶν ἐξόδων τῶν ἄνω ὑπηρεσιῶν τῆς χρήσεως 1920–1921).

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διὰ τὴν ψήφισιν τοῦ συνόλου τῶν προϋπολογισμῶν αὐτῶν θέλει διεξαχθῆ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ἐφ’ ἑνὸς ἑκάστου τούτου. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ λέγουσι «Ναί». Οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν «Ὄχι». Παρακαλοῦνται νὰ προσέλθωσιν ὡς ψηφολέκται οἱ κ. κ. Ν. Ξηρὸς καὶ Γ. Σταμάτης. Ἄρχεται ἡ ψηφοφορία. (Διενεργεῖται ἡ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τῶν βουλευτῶν κ. κ. Ν. Ξηροῦ καὶ Γ. Σταμάτη, τοῦ κ. Γραμματέως ἐκφωνοῦντος τὰ ὀνόματα τῶν κ. κ. βουλευτῶν κατὰ περιφερείας καὶ κατὰ τὸ κάτωθι πρωτόκολλον ψηφοφορίας):

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει τὶς μὴ ψηφοφορήσας; (Οὐδεὶς ἀπαντᾷ). Ἄρχεται ἡ διαλογή. (Διενεργεῖται ἡ διαλογὴ ὑπὸ τῶν ψηφολεκτῶν).

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπερατώθη ἡ διαλογὴ (ἀναγινώσκει)· Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 135 ἅπαντες ὑπὲρ ἑνὸς ἑκάστου τῶν ἀνωτέρω προϋπολογισμῶν. Ἑπομένως ἐγένοντο δεκτοὶ οἱ προϋπολογισμοὶ οὗτοι τῶν ἐξόδων χρήσεως 1920–1921. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παραχωρήσεως τῆς γεωργικῆς ἐσοδείας εἰς τοὺς κολλίγους καλλιεργουμένων γαιῶν». Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει τὸν λόγον.

§11Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Θέλω ν’ ἀπαντήσω εἰς δύο παρατηρήσεις τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ Λαρίσσης. Ὁ κ. βουλευτὴς Λαρίσσης μὴ θέλων νὰ γίνῃ ἡ παραχώρησις τῆς ἐσοδείας εἰς τοὺς συνεταιρισμούς, ἀλλ’ ἀπ’ εὐθείας εἰς τοὺς κολλήγους εἶναι συνεπὴς εἰς τὴν ἀντιπάθειαν, τὴν ὁποίαν αἰσθάνεται κατὰ τῶν συνεταιρισμῶν καὶ ἡ Κυβέρνησις εἶναι συνεπὴς ἐπιμένουσα εἰς τὴν ἀνάγκην τῆς δημιουργίας τῶν συνεταιρισμῶν, διότι ἡ ἀποδοχὴ τῆς αἰτήσεως αὐτῆς θὰ ἐδημιούργη δυσχερείας. Ἡ ἄλλη παρατήρησις τοῦ κ. βουλευτοῦ Λαρίσσης εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὴν μὴ ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου ἐπὶ τῶν μικρῶν κτημάτων ἅτινα εἶναι προσηρτημένα μεταξὺ μεγαλυτέρων κτημάτων. Ἐπὶ πλέον συνεζήτησα μὲ τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν ἂν ἔπρεπε νὰ γείνουν δεκταὶ ἤ ὄχι αἱ παρατηρήσεις τοῦ κ. βουλευτοῦ ἀλλὰ κατελήξαμεν ὅτι δὲν πρέπει νὰ γείνουν δεκταὶ διότι ἂν πρόκειται περὶ ἑνὸς κολληγικοῦ κτήματος μικροτέρου τῶν 1.000 στρεμμάτων τότε θὰ ἔχῃ ἐφαρμογὴν ὁ νόμος, ἂν δὲ πρόκειται περὶ κτήματος 70 στρεμμάτων, τὸ ὁποῖον ἔχει ἕξ ἢ ἑπτὰ κολλήγους νὰ ἀποκλείεται τότε νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Ζαβιτζιᾶνος ἔχει τὸν λόγον.

§13Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Ἀκριβῶς ἐπὶ τῶν σημείων αὐτῶν συμφωνῶ μετὰ τοῦ κ. βουλευτοῦ Λαρίσσης, ἀκριβῶς εἰς τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον ἐφημόσθη μέχρι τοῦδε. Ἀκριβῶς μὲ τὴν ἐξαίρεσιν κτημάτων, τὰ ὁποῖα εἶναι κατώτερα τῶν 1.000 στρεμμάτων ὑπάρχει μία διάταξις, ἡ ὁποία ἐξαιρεῖ τῆς ἀπαλλοτριώσεως τὰ κατώτερα τῶν 1.000 στρεμμάτων, αὐτὸ εἶναι ὀρθὸν καὶ ἐπρόκειτο ν’ ἀσφαλισθοῦν τὰ μικρὰ ἰδιόκτητα κτήματα κατὰ τὸν νόμον, διότι ἄλλως θὰ ἦτο ἀδίκημα. Εἰς τὴν πρᾶξιν ὅμως δὲν ἐξηρέθη οὔτε ἕνα καὶ γνωρίζω διατί, διότι ἐθεωρήθησαν πάντοτε περιβεβλημμένα καὶ ἐφ’ ὅσον εἶναι περιβεβλημμένα δὲν τὰ ἐξαιρεῖ ὁ νόμος καὶ ἑπομένως δὲν ἔχει ἐφαρμογὴν ἡ διάταξις αὕτη.

§14Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Προκειμένου περὶ αὐτοκαλλιεργουμένου κτήματος διὰ τὸ ὁποῖον ὑπάρχει ὅλη ἡ συμπάθειά μας, μᾶς λέγουν ὅτι τοὺς τὸ πέρνομεν. Ἀλλὰ δὲν τοὺς πέρνομεν, τὸ ἀντικαθιστῶμεν διὰ κτήματος τοῦ μεγαλυτέρου τσιφλικίου, τὸ ὁποῖον κεῖται πλησίον, δὲν τοῦ στεροῦμεν αὐτοῦ τὴν ποσότητα τοῦ κτήματος.

§15Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Ἀλλὰ τὸ πρᾶγμα ἔγκειται ἀλλοῦ, ὑπάρχουν οἰκογένειαι, αἱ ὁποῖαι ἔχουν ἕνα μικρὸν κτῆμα ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἀποζοῦν, αὐταὶ αἱ οἰκογένειαι δὲν ἐπροστατεύθησαν, ἐνῷ πραγματικῶς ὑπάρχει διάταξις προστατευτική.

§16Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Δὲν τοῦ ἄφισαν τὸ κτῆμά του.

§17Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Αὐτὰ δὲν ἀνήκουν εἰς τὸ παρὸν νομοσχέδιον, ἀνήκουν εἰς τὸ ἄλλο.

§18Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Ἀνήκουν κατὰ τοῦτο. Παρετήρησα πολὺ ὀρθῶς ὅτι ἐνῷ τὰ κτήματα αὐτὰ ἐξαιροῦνται ἐκ τοῦ ἄλλου νόμου θὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος αὐτὸς, διότι ὁ νόμος αὐτὸς πλὴν τοῦ κυρίου σκοποῦ τὸν ὁποῖον προτίθεται ἔχει καὶ ἄλλην διάταξιν τροποποιοῦσαν ἐν μέρει τὸν νόμον καὶ σκοποῦσα τὴν εὐχερεστέραν ἀποκατάστασιν. Δὲν εἶναι θεμελιώδης, ὑπάρχει ὅμως καὶ μία διάταξις ἡ ὁποία ὑπάρχει καὶ εἰς τὸ ἀρχικὸν σχέδιον καὶ ἐτροποποιήθη ἡ ὁποία νομίζω ὅτι πρέπει ν’ ἀπαληφθῇ. Ἡ διάταξις αὐτὴ εἶναι ἡ ἑξῆς τοῦ ἄρθρου 13 καὶ λέγει (ἀναγινώσκει) «ἡ καταβλητέα εἰς τὸν ἰδιοκτήτην ..........................κλπ.». Δηλαδὴ ὁρίζει ἕνα τρόπον ἐκτιμήσεως σαφῆ. Τὸν τρόπον τῆς ἐκτιμήσεως λέγει ἐξαιρετικῶς ἠμπορεῖ νὰ προσδιορίσῃ καὶ κατὰ στρέμμα εἰς περιστάσεις, αἱ ὁποῖαι ἤθελαν κριθῇ ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας διότι εἶναι καὶ ἐπικίνδυνος καὶ ἄδικος. Διότι μέσα εἰς αὐτὸ τὸ κτῆμα ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρχουν καὶ στρέμματα μεγαλυτέρας ἀξίας καὶ στρέμματα ἐλαχίστης ἀξίας. Ἑπομένως νομίζω ὅτι εἶναι ἐπικίνδυνον.

§19Α. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχει διατάξεις περιοριστικάς.

§20Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Ὄχι, ἀλλ’ ὁ ἰδιοκτήτης στερεῖται τοῦ κτήματός του. Ὁπωσδήποτε αὐτὴ εἶναι ἡ παρατήρησις ἡ τελευταῖα ἡ ὁποία δὲν ἀφορᾷ οὔτε τὴν ἀποκατάστασιν οὔτε τίποτε ἄλλυ, ἀλλὰ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ γείνῃ μία διασάφησις. Πρόκειται διὰ τὰς ὁμολογίας τὰς ἐκδιδομένας διὰ τὰς ἀποζημιώσεις. Κατὰ τὸ ἄρθρον 46ον τοῦ νόμου ὑπάρχει μία διάταξις ὅτι «ὁσάκις ἡ ἀποζημίωσις καταβάλλεται εἰς ὁμολογίας αἱ ἀπαιτήσεις..................κλπ.». Ἡ διάταξις αὐτὴ ἐτέθη ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἀκόμη ποῦ ἐξεδόθησαν τὰ διατάγματα τῆς Θεσσαλονίκης καὶ εἶναι σαφὴς διότι ἔπρεπε ἢ νὰ παραμείνῃ τὸ χρέος εἰς βάρος τοῦ κτήματος καὶ δὲν τὸ ἤθελεν ὁ νόμος ἢ ἔπρεπε διὰ τοῦ ὁμολογιακοῦ νὰ πληρωθοῦν αὐταί. Ἡ διάταξις αὐτὴ ἐπανελήφθη εἰς ὅλους τοὺς νόμους τοὺς μεταγενεστέρους καὶ ὑπάρχει καὶ ἐδῶ. Ἀλλ’ ἐν τῇ ἐφαρμογῇ ἐγέννησεν μίαν ἀμφιβολίαν, τὴν ἑξῆς ὅτι αὐτὴ ἡ ἀποζημίωσις καταβάλλεται εἰς τὴν περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁλόκληρον τὸ ποσὸν πληρώνεται εἰς ὁμολογίας καὶ ὄχι εἰς μέρος. Ἄν γείνῃ δεκτὴ ἡ ἑρμηνεία θὰ λυθῇ ἡ ἀμφιβολία διότι δὲν ὑπάρχει οὔτε μία περίπτωσις τοῦ νὰ καταβληθῇ ὁλόκληρον τὸ ποσὸν εἰς ὁμολογίας. Νομίζω ὅτι ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ τροποποιηθῇ ὁ νόμος ὑπὲρ τῶν κολλίγων ἐφ’ ὅσον μάλιστα δὲν θίγεται κανεὶς νὰ γείνῃ μία ἑρμηνευτικὴ δήλωσις. Ἢ θὰ μείνῃ τὸ χρέος εἰς βάρος τοῦ κτήματος ἢ θὰ πληρωθῶσι τὰς ὁμολογίας των δι’ ὀνομαστικῶν ἀξιῶν.

§21Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ζαβιτζιᾶνον αὔριον εἰς τὰς 4 ἐὰν ἔχῃ τὴν καλωσύνην νὰ ἔλθῃ εἰ τὸ Προεδρεῖον, θὰ ἔλθῃ καὶ ὁ κ. Γαρδικιώτης καὶ ὁ κ. Γενικὸς γραμματεὺς τοῦ Ὑπουργείου νὰ τὰ συζητήσωμεν ἵνα μείνωμεν σύμφωνοι.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Γκέκας ἔχει τὸν λόγον.

§23Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Ὅπως ἀντελήφθην κ. Πρόεδρε ὑμεῖς ἐδώσατε τὴν ἐξήγησιν. Μὲ μόνην τὴν διαφορὰν ὅτι ἴσως αἱ πληροφορίαι, αἱ ὁποῖαι σᾶς ἐδόθησαν εἶναι ἐσφαλμέναι διὰ τὴν περιφέρειαν τοῦ νομοῦ Λαρίσης. Διότι εἰς ἔκτασιν ἐλάσσονα τῶν 1000 στρεμμάτων ἢ 800 δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχωσι ποτὲ περισσότεροι τοῦ ἑνὸς κολλήγοι. Θὰ εἶναι σπάνιον τὸ παράδειγμα τὸ νὰ ὑπάρχουν δύο. Τὸ ἀδίκημα θὰ εἶναι νὰ ἀφήσωμεν τὸν ἤδη ἰδιοκτήτην ἄνευ τροφῆς. Αὐτοὶ ὅλοι εἶναι χωρικοὶ ἐξελιχθέντες εἰς μικροϊδιοκτήτας καὶ μετατοπισθέντες εἰς τὰς πόλεις, καὶ ἀποζῶσιν ἐκ τοῦ εἰσοδήματος, τὸ ὁποῖον λαμβάνουν. Τώρα μὲ τὴν προσωρινὴν ἐκτίμησιν δὲν θὰ τοὺς δώσωμεν οὔτε τὸ ἐνοίκιον τῆς καλύβης, ἐνῷ διδομένης τῆς ὁριστικῆς ἐκτιμήσεως θὰ πάρῃ τὴν ποσότητα τὴν χρηματικὴν καὶ δὲν ἔχῃ τις νὰ σκεφθῇ περὶ τῆς μελλούσης ἀποκαταστάσεως του. Ὅσον ἀφορᾷ ἡ ἄλλη παρατήρησις εἶναι διὰ τοὺς συνεταιρισμοὺς δὲν εἶναι τόσον ἐκ τῆς ἰδέας, τὴν ὁποίαν ἔχω ὅτι δὲν βλέπω ὅτι εἶναι δυνατὸν ἡ πραγματοποίησις ἢ μᾶλλον ἡ ἐπιτυχία συνεταιρισμοῦ παραγωγικοῦ, ἀλλὰ ἄλλος λόγος μὲ ἀναγκάζει εἰς τὸ νὰ προτείνω τὴν ἀπάλειψιν τῆς διατάξεως τοῦ συνεταιρισμοῦ καὶ οὗτος εἶναι ὅτι δὲν ἔχει κανένα λόγον.

§24Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἵνα γίνῃ εὐκολώτερον ὅλη ἡ διαδικασία.

§25Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Γίνεται δυσκολώτερον. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ὅταν εἶχεν τὴν τιμὴν νὰ προτείνῃ τὴν ἀπάλειψιν τῆς διατάξεως ἐκ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ προσωρινῶς δημιουργοῦντος δύο συνεταιρισμοὺς ἐκτὸς τοῦ κτήματος ἔδωκε τὴν ἑρμηνείαν ὅτι τοῦτο πράττει ἵνα προστατεύσῃ τοὺς ἰδιοκτήτας δηλαδὴ τὴν ἀξίωσιν τῶν ἰδιοκτητῶν πρὸς λῆψιν τῆς προσωρινῆς ἀποζημιώσεως. Ὁ συνεταιρισμὸς ὅπως τὸν δημιουργεῖ τὸ νομοσχέδιον ἔχει τὸν μοναδικὸν προορισμὸν ὅτι δέχεται τὴν ἐσοδείαν νὰ τὴν πάρωσι οἱ καλλιεργηταί. Δηλαδὴ νὰ παραλάβῃ τὴν ἐσοδείαν ὁ συνεταιρισμὸς καὶ νὰ πληρώσῃ τὸν ἰδιοκτήτην καὶ νὰ κατανείμῃ μεταξύ των τὸ εἰσόδημα. Νομίζω ὅτι ὅλα αὐτὰ δύνανται νὰ λήψωσι καὶ νὰ διατηρηθῇ ἡ ἑξῆς διάταξις, ὅτι, διὰ τὴν ἄσκησιν τοῦ διαικώματος τῆς ἐπιλογῆς τῆς λήψεως τῆς ἐσοδείας νὰ ἀποφαίνεται ὁ συνεταιρισμὸς ἢ τὰ ⅔ ἢ καὶ τὸ ⅓ ἢ καὶ τὸ ἥμισυ καὶ νὰ κάμωσι δήλωσιν ὅτι τὴν ἐσεδείαν τοῦ κτήματος τοῦ καλλιεργουμένου παρ’ ἡμῖν θὰ τὴν λάβωμεν ἡμεῖς, δηλαδὴ θὰ ἐξασκήσωμεν τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον θὰ μᾶς δώσῃ ὁ νόμος. Ἄλλη οἱαδήποτε ἀνάμιξις ἐπιφέρει μεγάλην περιπλοκήν. Δὲν πρέπει καθόλου νὰ ἀναμείξωμεν τὸν συνεταιρισμόν. Ἡ μεσολάβησις αὐτὴ πρέπει νὰ λείψῃ. Δὲν εἶναι δυνατὸν ποτὲ εἷς χωρικός, ὅπως ὑπεστήριξε πρὸ ἡμερῶν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, νὰ φανῇ ἀσκεπὴς πρὸς τὸν ἰδιοκτήτην διότι θὰ γίνεται ἡ πληρωμὴ κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς συγκομιδῆς ἢ εἰς εἶδος ἢ εἰς χρῆμα. Ἐὰν δώσωμεν τὸ δικαίωμα νὰ ἀναμιγνύωνται οἱ συνεταιρισμοὶ θὰ φέρωμεν μεγάλας περιπλοκάς. Ἐγὼ συναινῶ νὰ διατηρηθῇ ὁ συνεταιρισμὸς ὡς πρὸς τὰ κύρια σημεῖα τοῦ κανονισμοῦ τῆς ἀποζημιώσεως. Ἐγὼ βλέπω τὸ ἀντίθετον ἀποτέλεσμα ἀπὸ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπιδιώκομεν, διότι προκειμένου περὶ ἀνθρώπων ἁπλοϊκῶν, γεωργῶν, πρέπει ὅσον τὸ δυνατὸν νὰ ἁπλοποιοῦνται ὅλαι αἱ ἐργασίαι, καὶ αἱ ἐνέργειαι αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ γίνωσιν. Τὸ ἁπλούστερον εἶναι νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα ὁ χωρικὸς νὰ ἀποφασίζῃ πῶς θὰ ἀσκήσῃ τὸ δικαίωμά του. Ἐν τέλει ἀντὶ νὰ ἀσχολοῦνται εἰς τὴν εὕρεσιν κεφαλαίων καλὰ εἶναι αὐτὸς νὰ κανονίζῃ τὸ προϊόν του μὲ τὸν ἰδιοκτήτην. Ἐνῷ ἐὰν ὑποτεθῇ ὅτι ὁ ἰδιοκτήτης θὰ ἔχῃ ὑπερβολικὰς ἀξιώσεις ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀξίαν τοῦ πράγματος ὁ κίνδυνος τοῦ καταφύγῃ εἰς δικαστήρια ἀναγκάζει τὸν ἰδιοκτήτην νὰ θυσιάσῃ ἕν ἢ δύο λεπτά. Εἶναι τόσον ἁπλοῦν τὸ πρᾶγμα ὥστε θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχω ἐκ μέρους τῆς ὑπηρεσίας εὐχαριστίας, διότι προτείνω αὐτὴν τὴν ἁπλοποίησιν, ὅσον ἀφορᾷ τὴν προστασίαν τῶν ἰδιοκτητῶν. Φρονῶ λοιπὸν ὅτι πρέπει νὰ διατηρηθῇ ὁ συνεταιρισμὸς μόνον ὡς πρὸς τὰς δηλώσεις, ὡς πρὸς τὴν τιμήν, ἀλλὰ νὰ μὴν πάῃ εἰς τὸ ἁλῶνι τοῦ χωρικοῦ νὰ τοῦ πάρῃ τὸ εἰσόδημα ἵνα ἴδῃ τί θὰ χρεωστᾷ καὶ νὰ τὰ δώσῃ αὐτός.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπούσδρας, ἔχει τὸν λόγον.

§27Δ. ΜΠΟΥΣΔΡΑΣ. Ἐπὶ τοῦ 15ου ἄρθρου ..........

§28Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἐὰν ὑπάρχουν τροπολογίαι δώσατέ τας εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας ἵνα τὰς συζητήσωμεν.

§29Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Ἐπὶ τοῦ αʹ ἐδαφίου ἤθελα τὸ ἑξῆς: .................................

§30Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Δώσατέ τας εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἵνα τὰς συζητήσωμεν.

§31Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Τὸ νομοσχέδιον δὲν ὁρίζει πότε πρέπει νὰ γίνῃ ἡ δήλωσις ἐκ μέρους τῶν χωρικῶν. Πάντως πρέπει νὰ ὁρισθῇ μία προθεσμία.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται ἡ περαιτέρω ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου συζήτησις ὅπως συγκεντρωθῶσι καὶ μελετηθῶσιν αἱ προτεινόμεναι τροπολογίαι. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ περὶ ἐκλογῆς Βουλευτῶν νόμου ΧΜΑʹ τῆς 17ης Σεπτεμβρίου 1877 ὡς μετερρυθμίσθη ὑπὸ μεταγενεστέρων νόμων». Ὁ κ. Γ. Πὼπ ἔχει τὸν λόγον.

§33Γ. ΠΩΠ. Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ὑπάρχει περίπτωσις, ἡ ὁποία ἐνδιαφέρει ἐμὲ προσωπικῶς. Θὰ παρακαλέσω νὰ ἀναβληθῇ ἵνα παρίσταται καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως.

§34Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Νὰ μὴ ἀναβληθῇ ἀλλὰ σᾶς παρακαλῶ ὅπως ἀναπτύξητε τὴν γνώμην σας.

§35Γ. ΠΩΠ. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἰσάγει τροπολογίαν θίγουσαν ἐμὲ προσωπικῶς ἀναμένω δὲ ἐπὶ πολλὰς ἡμέρας ἤδη ἀπάντησιν, ἡ ὁποία δὲν μοὶ ἐδόθη εἰσέτι. Ὅπως ἐνθυμεῖσθε ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐδήλωσεν ὅτι θὰ ἦτο μεγίστη ἀτιμία ἡ κυβερνητικὴ παρέμβασις εἰς τὰς ἐκλογάς.

§36Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Παρακαλῶ κ. Πρόεδρε ὅπως ἀναβληθῇ τὸ νομοσχέδιον ἵνα κατορθωθῇ νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῇ βάσει πασῶν τῶν πληροφοριῶν αἵτινες ἐζητήθησαν. Πρὸ ὀλίγου ἔλαβα τηλεγράφημα δι’ οὗ μοὶ ἀναγγέλεται ὅτι ἐστάλησαν ταχυδρομικῶς αἱ ζητηθεῖσαι πληροφορίαι καὶ τοιουτοτρόπως δυνάμεθα αὔριον νὰ συζητήσωμεν τὸ νομοσχέδιον ἐπὶ παρουσίᾳ καὶ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται ἡ περαιτέρω ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου συζήτησις. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 1729 περὶ ἐπαναφορᾶς ἀξιωματικῶν κλπ». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μελετῶν ὑπονόμων καὶ ὑδρεύσεως τῶν πόλεων Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναθεωρήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν μελετῶν ὑδρεύσεως τῶν Ἀθηνῶν, Πειραιῶς καὶ Περιχώρων ἐκ τῶν ὑδάτων Στυμφαλίας καὶ ἐκτελέσεων δοκιμαστικῶν ἔργων πρὸς ἐμπλουτισμὸν τοῦ σημερινοῦ ὑδραγωγείου, ὡς καὶ ἐκπονήσεως μελετῶν ἐξυγιάνσεως (ὑπονόμων) τῶν αὐτῶν πόλεων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀποζημιώσεως τῶν ὑποστάντων ζημίας κατὰ τὴν λαϊκὴν ἐξέγερσιν τῆς 31 Ἰουλίου 1920». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 8 Φεβρουαρίου 1919 Ν. Δ. «περὶ ἀξιωματικῶν παρανόμως ἀπουσιαζόντων εἰς τὸ ἐξωτερικόν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τακτοποιήσεως ἀποδοχῶν καὶ λοιπῶν ὀφειλῶν τῶν ἐκ Γερμανίας ἐπανακαμψάντων ἀξιωματικῶν καὶ τῶν ὁδοιπορικῶν αὐτῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον)

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις ἵνα ἐπαναληφθῇ αὕτη τὴν 5ην μ. μ. αὔριον. (Ὥρᾳ 7 μ. μ.)