1920.05.22

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 68η

τῆς 22ας Μαΐου 1920

Προεδρία κ. Θ. ΣΟΦΟΥΛΗ

(Ὥρᾳ 5.30′ μ. μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως).

§2Α. ΚΡΙΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τῶν πρακτικῶν. Ἔχω τὸ ἑξῆς παράπονον, κ. Πρόεδρε, κατὰ τοῦ συντάσσοντος τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ ἀφ’ ἑνὸς καὶ τοῦ συντάσοντος τὸ Δελτίον τοῦ Τύπου ἀφ’ ἑτέρου. Εἰς ὅλας τὰς ἐφημερίδας ἀνέγνωσα σήμερον τὶ ὑπεστήριξεν ἕκαστος τῶν βουλευτῶν καὶ τὶ ἀπάντησιν ἔλαβεν ἀπὸ τοὺς κ. Ὑπουργούς. Ἐγὼ χθὲς ἔκαμα ἀρκετὸν λόγον διὰ τὴν προαγωγὴν τῶν ἀνθυπασπιστῶν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπομοιράρχου, εἶχε δὲ τὴν καλωσύνην ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ μοὶ ἀπαντήσῃ διὰ μακρῶν καὶ κατέληξεν εἰς τὸ νὰ συστήσῃ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα, καὶ ὅτι ἐγὼ ἐπρότεινα νὰ δοθῇ παράτασις προθεσμίας εἰς τὴν ἰσχὺν τοῦ πίνακος διὰ τὴν προαγωγὴν τῶν ἐπιτυχόντων εἰς τὰς ἐξετάσεις ἀνθυπασπιστῶν. Ἐν τούτοις οὐδὲ λέξις ἀπολύτως ἀπὸ τὸν συντάσσοντα τὰ πρακτικὰ καὶ ἀπὸ τὸν συντάσσοντα τὸ Δελτίον τοῦ Τύπου ἐγράφη δι’ αὐτὸ τὸ ζήτημα.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε βουλευτά, τὸ Δελτίον τοῦ Τύπου περιέχει ὅλα αὐτὰ ἀλλὰ δὲν εἶναι ὑποχρεωτικὸν διὰ τὰς ἐφημερίδας. Δὲν δυνάμεθα νὰ ὑποχρεώσομεν τὰς ἐφημερίδας νὰ δημοσιεύωσι ὁλόκληρον τὸ Δελτίον τοῦ Τύπου. Δημοσιεύουν ὅσα θέλουν αὐταὶ ἐκ τοῦ Δελτίου.

§4Α. ΚΡΙΑΡΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατόν.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφοῦ σᾶς λέγω.

§6Α. ΚΡΙΑΡΗΣ. Ναὶ καὶ καλὰ θέλετε νὰ ὑποστηρίξετε τὸν ὑπάλληλόν σας, ἐνῷ ἠδύνατο νὰ λεχθῇ ὅτι θὰ ἔγινε λάθος καὶ θὰ διορθωθῇ. Λοιπὸν ἐγὼ ἔχω τὴν ἀπαίτησιν, κ. Πρόεδρε, αὐτά, τὰ ὁποῖα εἶπον χθὲς νὰ τεθοῦν εἰς τὸ αὐριανὸν Δελτίον.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἐν περιλήψει. Εἰς τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικὰ εἶναι ἐν ἐκτάσει. Ἐν τῷ αὐτῷ μέτρῳ, ἐν τῷ ὁποίῳ καταχωρίζονται καὶ αἱ ἀγορεύσεις τῶν ἄλλων βουλευτῶν εἶναι καὶ ἡ ἰδική σας. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ ἐξαίρεσις δι’ ὑμᾶς.

§8Α. ΚΡΙΑΡΗΣ. Δὲν ἔχει καθόλου τεθῇ τὸ ὄνομά μου. Σᾶς παρακαλῶ νὰ διατάξητε τὸν συντάκτην τοῦ Δελτίου νὰ περάσῃ τὰ χθὲς λεχθέντα εἰς τὸ αὐριανὸν δελτίον τοῦ Τύπου.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. (Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικά).

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Οἱ λειτουργοὶ τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως Βόλου παρακαλοῦσιν ὅπως ληφθῇ μέριμνα περὶ τῆς οἰκονομικῆς αὐτῶν ἐνισχύσεως. Οἱ σμυριδορύκται Βοθρίου παρακαλοῦσιν ὅπως μὴ ψηφισθῇ νομοσχέδιον περὶ ἐγκαταστάσεως μηχανικῶν μέσων μεταφορᾶς σμύριδος. Ὁ ἐν Θεσσαλονίκῃ σύλλογος ἐφέδρων Κρητικῆς Χωροφυλακῆς παρακαλεῖ ὅπως τοῖς χορηγηθῇ ἐφάπαξ ἐπίδομα.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν κ. Κ. Ρακτιβὰν ὑποβάλλει τὰ κάτωθι σχέδια νόμου: 1) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ΓΝΣΤʹ τῆς 20 Μαρτίου 1920 περὶ ἀπολυμαντηρίων». 2) «Περὶ παροχῆς ἀδείας εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν πρὸς σύναψιν συμβάσεως διὰ τὴν ἐγκατάστασιν ταξιμέτρων ἐπὶ ἀγοραίων ἁμαξῶν καὶ αὐτοκινήτων». Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας κ. Α. Παπαναστασίου ὑποβάλλει τὰ κάτωθι σχέδια νόμου: 1) «Περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ΓΤΝΖʹ τοῦ 1909 καὶ 1020 τοῦ 1917 περὶ ἐξυγιάνσεως τοῦ Νέου Φαλήρου κλπ.». 2) «Περὶ συστάσεως εἰδικοῦ Ταμείου Μόρνου». Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν ὅπως θεωρηθοῦν κατεπείγοντα καὶ ψηφισθοῦν κατ’ ἀρχήν.

§12ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα. (Κηρύσσονται κατεπείγοντα καὶ ψηφίζονται κατ’ ἀρχήν).

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως κ. Δ. Δίγκας ὑποβάλλει τὰ κάτωθι νομοσχέδια: 1) «Περὶ ἐνοριακῶν ναῶν καὶ ἐφημερίων», καὶ 2) «Περὶ ἐνοριακῆς εἰσφορᾶς». Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν κ. Α. Γρίβας ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 1729». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Π. Καραπᾶνος, Α. Παπαζαχαρίου, Γ. Σταμάτης κλπ. ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανώσεως τῆς Ἐθνικῆς Βιβλιοθήκης». Ὁ βουλευτὴς κ. Θ. Γούσκος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανώσεως τῆς Ἐθνικῆς Βιβλιοθήκης». Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Ξηρὸς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παραχωρήσεως μεταλλείου χρυσοῦ Ἀβρὲτ Χισάρ». Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Χρυσοστάλης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τῶν ἐκπαιδευτικῶν νόμων 1381, 1422, 997 κλπ.».

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Οἱ κ. κ. Δ. Χρυσοστάλης καὶ Ι. Πισπιρῆς ἐπὶ ὑπομνήματος τοῦ συλλόγου τῶν δημοδιδασκάλων Ἰωαννίνων.

§15Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ εἰς τὴν Βουλὴν ὑποβληθὲν ὑπόμνημα τῶν δημοδιδασκάλων Ἰωαννίνων, εἶναι ἕν ἐμπνευσμένον ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον ἐνέπνευσεν ἡ ἰδεολογία καὶ ἡ ἀφοσίωσις εἰς τὸ καθῆκον εἰς τοὺς λειτουργοὺς τῆς Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως. Πρέπει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας νὰ τὸ λάβῃ ὑπ’ ὄψει του καὶ νὰ κανονίσῃ, εἰ δυνατὸν τοὺς μισθοὺς των ἀναλόγως τῆς τάξεως, ὡς ὑποστηρίζεται ἐν τῷ ὑπομνήματι αὐτῶν.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πισπιρῆς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§17Ι. ΠΙΣΠΙΡΗΣ. Θὰ παρακαλέσω, κύριε Πρόεδρε, ὅπως τὸ ὑπόμνημα αὐτὸ τῶν δημοδιδασκάλων Ἰωαννίνων ἀποσταλῇ εἰς τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας καὶ παρακαλῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ὅπως λάβῃ αὐτὸ ὑπ’ ὄψιν. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων δὲν εἶναι ἡ πρώτη οὐδὲ ἡ δευτέρα φορά, κατὰ τὴν ὁποίαν ἔπραξεν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον τῆς ἐπιβάλλει τὸ καθῆκον, ὁσάκις νόμος τις, δημοσιευθεὶς ἐκρίθη ὅτι ἔχει κενὰ τινὰ, αὐτὴ αὕτη ἡ ἰδία ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων πρώτη ἦλθε καὶ ἐτροποποίησεν καὶ ἐδιώρθωσεν αὐτόν. Ἐνθυμοῦμαι μάλιστα, ὅτι καὶ ἰδιαίτερος νόμος εἰσήχθη ἐνταῦθα πρὸ δύο ἐτῶν, προκειμένου περὶ ἑνὸς ἀνωτέρου ἀξιωματικοῦ τοῦ στρατοῦ. Ἐλπίζω, ὅτι ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας μετὰ τὴν μελέτην, τὴν ὁποίαν παρακαλῶ νὰ κάμῃ ἐπὶ τοῦ ὑπομνήματος, θὰ δώσῃ εὐήκοον οὖς εἰς τὰ δίκαια καὶ λογικὰ αἰτήματα τῶν δημοδιδασκάλων Ἰωαννίνων, οἱ ὁποῖοι, ἐν ᾧ ἄλλοτε εἶχον θέσιν, οἵαν ἔχει ὁ εἰρηνοδίκης ἀπὸ ἀπόψεως μισθοῦ, ἤδη θεωροῦσιν ἑαυτοὺς ὑποβιβαζομένους, χωρὶς νὰ εἰσέλθω εἰς τὰ καθ’ ἕκαστον, διότι τὸ ὑπόμνημα εἶναι ἀρκετὰ ἐκτενές, οὐδὲ ὁ χρόνος μοὶ ἐπετρέπει, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅπως λάβῃ αὐτὰ ὑπ’ ὄψει καὶ διορθώσῃ ὅ,τι εἶναι δυνατὸν νὰ διορθωθῇ.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Δαγκλῆς ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ τραυματίου Φραγκίσκου Γαβριὴλ.

§19Δ. ΔΑΓΚΛΗΣ. Πρόκειται, κύριε Πρόεδρε, περὶ ἑνὸς ἀναπήρου, ἀπολέσαντος κατὰ τὸν πόλεμον τὸ δεξιόν του πόδι καὶ τραυματισθέντος εἰς τὴν κεφαλήν. Ὁ ἀνάπηρος αὐτὸς εἶχεν ὑποβάλλει μίαν αἴτησιν νὰ τῷ ἐπιτραπῇ νὰ κάμῃ ἕνα περίπτερον, διότι ἔχει πολυμελῆ οἰκογένειαν καὶ δύο ἀδελφάς. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ ἐγκρίνῃ τὴν αἴτησιν καὶ διέταξε τὸν Νομάρχην καὶ τὸν Νομομηχανικὸν καὶ ἐξέλεξαν ἓν μέρος ὄπισθεν τοῦ ναοῦ τοῦ Ἁγίου Χαραλάμπους προσωρινῶς. Εἰς τὴν τοποθέτησιν τοῦ περιπτέρου ἀντέστη ὁ σεβασμιώτατος Μητροπολίτης, ὡς ἀναφέρει ἡ ἀναφορά.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πετρακάκος ἔχει τὸν λόγον ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ αἴτησιν τοῦ Μιχ. Δημητρακοπούλου.

§21Δ. ΠΕΤΡΑΚΑΚΟΣ. Ὑποβάλω τὴν αἴτησιν αὐτὴν καὶ παρακαλῶ, ὅπως ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γκλαβᾶς, ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφοράν.

§23Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Τὴν καταθέτω εἰς τὸ Προεδρεῖον, ὅπως ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Καρπετόπουλος, ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Κουτσοποδίου Ἄργους, παραπονουμένων διὰ τὴν συχνὴν παρὰ τὸν νόμον ἀπόλυσιν ἀγροφυλάκων.

§25Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καταθέτω ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Κουτσοποδίου Ἄργους, ἡ ὁποία παρακαλῶ νὰ διαβιβασθῇ εἰς τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας. Πλησιάζει τὸ τέλος τοῦ γεωργικοῦ ἔτους καὶ ἕνεκα τῶν ἀπολύσεων τῶν ἀγροφυλάκων δὲν κατορθώνουν νὰ ἔχουν ἀγροφυλακὴν, τὰ δὲ κτήματα μένουν ἐκτεθειμένα.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Μ. Μανασάκης καὶ Μ. Σακλαμπάνης, ὅπως καταθέσωσι καὶ ἀναπτύξωσι πρότασιν νόμου περὶ ἀγωνιστῶν καὶ τραυματιῶν ἀνεγνωρισμένων ὑπὸ τῆς τέως Κρητικῆς Πολιτείας.

§27Μ. ΜΑΝΑΣΑΚΗΣ. Κατὰ τὸν νόμον 1849 τῆς τέως Κρητικῆς Πολιτείας ἐκανονίσθη ὅπως οἱ ἄποροι ἀγωνισταί, αἱ χῆραι καὶ τὰ ὀρφανὰ αὐτῶν καὶ οἱ καταστάντες ἀνίκανοι πρὸς ἐργασίαν κατὰ τοὺς Κρητικοὺς ἀγῶνας λάβωσι τὸ ποσὸν τῶν 70.000 δραχμῶν, τὸ ὁποῖον δὲν ἐπληρώθη ὑπὸ τῆς τέως Κρητικῆς Πολιτείας, ἀλλὰ κατακρατεῖται κατὰ ποσοστὰ ἀπὸ τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους. Τὸ ποσὸν λοιπὸν αὐτό, ὡς εἶπον, δὲν λαμβάνουν οἱ ἀγωνισταὶ καὶ οἱ ἀνίκανοι καὶ αἱ χῆραι· δὲν ἐπληρώθη ὑπὸ τοῦ δημοσίου ταμείου, ἀλλὰ κατακρατεῖται κατὰ 1% ἀπὸ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Εἶχεν ὁρισθῆ δὲ τότε ὅπως οἱ ἀγωνισταὶ πρώτης τάξεως λαμβάνουσιν 26 δραχμὰς ἐτησίως, οἱ ἀγωνισταὶ δευτέρας τάξεως 18 δραχμὰς ἐτησίως καὶ οἱ τρίτης τάξεως 15 δραχμὰς ἐτησίως. Ὡσαύτως οἱ τραυματίαι, αἱ χῆραι καὶ τὰ ὀρφανὰ θὰ λαμβάνουσιν ἐτησίως, τῆς μὲν πρώτης τάξεως 22 δραχμάς, τῆς δὲ τρίτης δραχμὰς 12, δηλαδὴ ὡρίσθη τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον θὰ ἐλάμβανον αὐτοὶ μὴ εἶναι ἀνώτερον σχεδὸν τῶν δύο δραχμῶν κατὰ μῆνα. Ἐννοεῖται, ὅτι τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ δοθῇ εἰς τοὺς ἀγωνιστὰς αὐτούς, οἵτινες ἐθυσιάσθησαν ὑπὲρ τῆς πατρίδος, εἶναι πολὺ μεγαλείτερον, ἀλλὰ ἡ Κρητικὴ Πολιτεία ἔχουσα ἄλλας σοβαρὰς ἀνάγκας καὶ μὴ θέλουσα νὰ ἀνοίξῃ τοιαύτην θύραν, διότι οἱ δικαιοῦχοι θὰ ἦσαν πάρα πολλοὶ καὶ οἱ ἀγωνισταὶ καὶ αἱ χῆραι πάμπολλοι, ὥρισε νὰ δοθῇ κάτι εἰς τοὺς ἀγωνιστὰς ὄχι εἰς ὅλους, ἀλλὰ κυρίως εἰς τοὺς ἔχοντας ἀνάγκην, εἰς τοὺς τραυματίας καὶ εἰς τὰς χήρας. Διὰ δὲ τοὺς ἔχοντας οἰκονομικὴν εὐπορίαν ὡρίσθη, ὅτι θὰ ἐδίδετο ἠθικὴ ἱκανοποίησις ἥτις δὲν ἐδόθη, ὑπάρχει ὅμως εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ λαοῦ καὶ τῶν ἰδίων. Ἀλλὰ κυρίως πρόκειται περὶ τῶν ἀπόρων, οἵτινες ὁμολογουμένως ὑποφέρουν. Ἀγωνισταὶ τοῦ 66 καὶ τοῦ 97, οἵτινες λόγῳ τῆς ἐκπληρώσεως τῶν πατριωτικῶν των καθηκόντων ἔχασαν τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἀποκτήσουν περιουσίαν ἐπαρκῆ, ὅπως ζήσουν, πένονται. Παρουσιάσθη δὲ περίπτωσις, καθ’ ἣν ἕνας Ἐμμανουὴλ Σαριδάκης τὸ ὄνομα, πρὸ 6 μηνῶν ἀπέθανεν ὄχι μόνον ἀπὸ γῆρας, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ πεῖναν, διότι γνωρίζομεν, ὅτι ἐτρέφετο ἀπὸ τὴν φιλανθρωπίαν τῶν πολιτῶν. Ἀνέμενον τὸ ἑξάμηνον διὰ νὰ τὸ λάβουν (διότι καθ’ ἑξάμηνον ἐπληρώνετο τὸ ἐπίδομα) διὰ νὰ λάβουν δηλαδὴ 9 δραχμὰς, ἀλλὰ ἀπὸ τοῦ 1914 καὶ ἐντεῦθεν μετὰ τὴν ἀφομοίωσιν καὶ πρὸ πάντων ἔπειτα ἀπὸ τὸ 1916, ὁπότε ἐπῆλθεν ὁ διχασμὸς παρῆλθον δύο ἔτη χωρὶς νὰ πάρουν τὴν δόσιν τῶν 9 δραχμῶν τὸ ἑξάμηνον. Τὸ ἴδιον δὲ συμβαίνει ὄχι μόνον διὰ τοὺς ἀγωνιστὰς πρώτης τάξεως, ἀλλὰ καὶ τοὺς τῆς δευτέρας καὶ τρίτης καὶ διὰ τὰς χήρας. Ἔχομεν σωρείαν τοιούτων θυμάτων τῶν ἐπαναστάσεων. Εἰς τὰς Ἀρχάνας κατὰ τὸ 97 ἔπεσαν 15–20, ἐκ τῶν ὁποίων οἱ πλεῖστοι ἦσαν ἄποροι καὶ αἱ χῆραι αὐτῶν πένονται καὶ κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς Κρητικῆς Πολιτείας δὲν ἦτο καιρὸς νὰ ἐπέλθῃ πλήρης ἱκανοποίησις αὐτῶν καὶ οὕτως ἐθεωρήθη τὸ ἐπίδομα ὅτι ἦτο μᾶλλον τιμητικόν. Ἀλλὰ σὺν τῷ χρόνῳ μετὰ τὰς τελευταίας ἐκστρατείας καὶ πρὸ πάντων ἡ κρατήσασα ἀντίληψις κατὰ τοὺς τελευταίους πολέμους κατὰ τοὺς ὁποίους τὸ Κράτος ἐπῆλθε μετὰ πολλῆς γενναιότητος ἀρωγὸν εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν ἐφέδρων ὅπως καὶ εἰς τὰ θύματα, νομίζομεν ὅτι ἡ σκληρότης, ἡ ὁποία ἐπεδείχθη πρὸς τοὺς ἀγωνιστὰς τῶν Κρητικῶν ἀγώνων δὲν ἐπιτρέπεται νὰ παραταθῇ ἐπὶ πλέον καὶ ὅτι ἐπιβάλλεται ἀπολύτως νὰ παρέχεται εἰς αὐτοὺς τὸ ποσὸν τῶν 30 δραχμῶν κατὰ μῆνα, τὸ ὁποῖον δίδεται καὶ εἰς τοὺς ἐφέδρους στρατιώτας. Μάλιστα πρέπει νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψιν ὅτι τὸ στοιχεῖον τῆς ἀπορίας ἐκρίθη τότε ἀπαραίτητον καὶ διὰ τοῦτο πολὺ αὐστηραὶ ἐφάνησαν αἱ ἐπιτροπαί, αἱ ὁποῖαι καθώρισαν τοὺς συνταξιούχους. Λέγω καὶ τοῦτο, ὅτι τὰ θύματα τῶν ἐπαναστάσεων τοῦ 1866 καὶ 1897 σχεδὸν ἐξέλιπαν ἐκ τῶν 21 αʹ τάξεως τοῦ νομοῦ Λασηθίου εἶχον ἀποθάνει μέχρι τοῦ Ἰανουαρίου 1919 οἱ ὀκτώ, ἐκ τῶν 23 βʹ τάξεως εἶχον ἀποθάνει οἱ 9 καὶ ἐκ τῶν 118 γʹ τάξεως οἱ 49. Νομίζω λοιπὸν ὅτι καιρὸς εἶναι νὰ ἐκλείψῃ αὐτὴ ἡ σκληρότης. Ὅταν ἀποθάνῃ κανεὶς ἐπιδεικνύεται ὅλη ἡ πρὸς αὐτὸν ἐθνικὴ εὐγνωμοσύνη, κηδεύεται δημοσίᾳ δαπάνῃ καὶ κατατίθεται στέφανος, ἐφ’ ὅσον ὅμως αὐτοὶ ζοῦν ἀπευθύνονται δὲ εἰς τὸ δημόσιον οὐδεμία παρέχεται ἀκρόασις. Ἀλλὰ τοὐλάχιστον οἱ σήμερον ἀγωνιζόμενοι ἔχουσι κάποιαν ἀπολαβὴν 30–40 δραχμάς, ὡς καὶ οἱ πάσχοντες σήμερον καὶ δι’ αὐτὸ νομίζομεν, ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ ληφθῇ μία μέριμνα καθότι τὸ δημόσιον τῆς Κρητικῆς Πολιτείας ἐκέρδισεν ἀπὸ τὴν ἐργασίαν αὐτήν, διότι ὥρισε 30.000 ὅτι θὰ ἔδιδεν εἰς αὐτοὺς. Παρακρατεῖ τὸ ποσὸν τοῦτο ἀπὸ τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους, ἀλλὰ δὲν ἐπέρχεται αὔξησις ἀναλόγως εἰς τοὺς ἀγωνισθέντας. Νομίζω ὅτι εἶναι ἀπαραίτητον νὰ ληφθῇ μία μέριμνα.

§28Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Φοβοῦμαι, ὅτι ἔρχεται τὸ ζήτημα εἰς στιγμήν, καθ’ ἣν δὲν δύναται νὰ ληφθῇ νομοθετικὸν μέτρον. Ἐγὼ δύναμαι νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ ἐξέλεγξις εἰς τὴν Κρήτην ἐγένετο αὐστηροτάτη, ἐξηλέχθησαν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶχον τὰ μέσα νὰ ζήσωσιν. Τὸ ποσὸν εἶναι εὐτελές, 70,000 δραχμαὶ τὸν χρόνον. Τὸ ζήτημα τοῦτο ἀπαιτεῖ δέκα ἡμέρας διὰ νὰ ληφθῇ νομοθετικὸν μέτρον καὶ δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ σχηματισθῇ μία ἐπιτροπή, εἰς τὴν ὁποίαν νὰ λάβῃ μέρος καὶ εἷς ἀντιπρόσωπος τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν διὰ νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα. Σήμερον αἱ 70.000, τὰς ὁποίας ἀναγράφει ἡ Κρητικὴ Πολιτεία δὲν ἀρκοῦν διὰ νὰ δίδεται κἄτι τι περισσότερον, ν’ ἀποφασισθῇ μὲ τὰ περισσεύματα, τὰ ὁποῖα ἔχομεν ν’ αὐξήσωμεν τὸ ποσὸν καὶ νομίζω, ὅτι δὲν θὰ ἔχῃ ἡ Βουλὴ οὐδεμίαν δυσκολίαν νὰ δαπανήσωμεν τὰς 70,000 δραχμὰς καὶ νὰ ἐξακολουθήσωμεν ἑκάστοτε νὰ δίδωμεν εἰς αὐτοὺς ἐν τῷ μεταξὺ δὲ νὰ σχηματισθῇ μία ἐπιτροπή.

§29ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§30Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Νὰ ἔλθετε αὔριον τὴν πρωΐαν κ. Μανασάκη.

§31Μ. ΜΑΝΑΣΑΚΗΣ. Τὴν Δευτέραν.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κριάρης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§33Α. ΚΡΙΑΡΗΣ. Ἐγὼ θὰ παρακαλέσω νὰ γίνῃ μία στατιστικὴ διὰ νὰ μάθωμεν πόσαι χῆραι ἀπέθανον, πόσα ὀρφανὰ ἐνηλικιώθησαν καὶ πόσα κορίτσια ὑπανδρεύθησαν, διότι κατὰ τὸν τότε ἰσχύοντα νόμον δὲν ἔπερναν τίποτε, δυστυχῶς δὲν ἐγένετο οὐδεμία μελέτη, δεκάκις παρεκάλεσα τὸν Γενικὸν Διοικητὴν καὶ ἔδιδε διαταγὰς νὰ μὴν ἐκτελεσθῶσιν. Ἐὰν γίνῃ τοιοῦτόν τι καὶ γνωσθῇ πόσοι ἀπέθανον ἐξ ὅλων αὐτῶν τότε τὸ ποσὸν τῶν 70,000 διανεμόμενον εἰς τοὺς ἐπιζῶντας θὰ διπλασιασθῇ.

§34Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ὡς προσωρινὸν μέτρον θὰ ἦτο, διότι δὲν δυνάμεθα τώρα νὰ λάβωμεν νομοθετικὸν μέτρον, πρέπει νὰ σχηματισθῇ μία ἐπιτροπὴ διὰ νὰ ἑτοιμάσῃ τὴν ἐργασίαν διὰ τὴν ἐπανάληψιν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς. Σημειώσατε, ὅτι δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἶχον ἀναγνωρισθῆ ἀπὸ τότε ὑπάρχει σπουδαία ἐγγύησις 70,000 δραχμῶν δι’ ὅλους τοὺς ἀγωνισθέντας, ἐὰν μείνωμεν ἐκεῖ θὰ δώσωμεν κἄτι τι περισσότερον σήμερον.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Βαλαλᾶς παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, ὅπως πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν 1) ἐὰν πρόκειται νὰ ὑποβάλῃ σχέδιον νόμου περὶ ἀναγνωρίσεως τῶν ἀτάκτως γενομένων ἀγοραπωλησιῶν ἐν Μακεδονίᾳ, 2) Ἐὰν σκέπτεται νὰ ἐλαττώσῃ τὰς διατυπώσεις πρὸς ἐνέργειαν ἀγοραπωλησιῶν ἀκινήτων ἐν ταῖς Νέαις Χώραις, δεδομένου, ὅτι αὗται ἀποτελοῦσι σπουδαῖον κώλυμα εἰς τὰς δικαιοπραξίας ταύτας.

§36Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δὲν δύναται νὰ λυθῇ τώρα τὸ ζήτημα, ἀλλὰ κατὰ τὴν ἐπανάληψιν τῶν ἐργασιῶν, διότι εὑρισκόμεθα ἐνώπιον προσκομμάτων.

§37Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ὅτι δὲν θὰ λυθῇ τὸ ζήτημα αὐτὸ εἰς τὴν παροῦσαν Βουλὴν μὲ ἐτρόμαξε διὰ τὸν λόγον ὅτι τὸ ζήτημα ἔχει ἔκτασιν μεγάλην, πραγματικῶς δὲ ἀπὸ τῆς καταλήψεως, ἐν Μακεδονίᾳ διὰ πολιτικοὺς λόγους ἔχουσιν ἀπαγορευθῆ αἱ ἀγοραπωλησίαι κατ’ οὐσίαν, κατ’ οὐσίαν ἀπαγορεύονται αἱ δικαιοπραξίαι, ἦτο δὲ ἀδύνατον ὁ πολὺς κόσμος νὰ σταματήσῃ, ἐδημιουργήθησαν δὲ χιλιάδες μικροαγοραπωλησίαι ἐπὶ ἀκινήτων, αἱ ὁποῖαι εὑρίσκονται σήμερον ἐν ἐκκρεμότητι καὶ οἱ ἄνθρωποι ἀγωνιῶσι, διότι οἱ πωληταὶ ἔρχονται νὰ ζητήσωσι τὰ κτήματά των. Μοὶ φαίνεται, ὅτι κατόπιν ἐρεύνης, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐκεῖ, τὸ ζήτημα εἶναι ὥριμον διὰ τὰ μικρὰ κτήματα, πρέπει νὰ ληφθῇ ἀπολύτως ἓν μέτρον. Ἐὰν δὲν θέλητε νὰ λάβητε ὁριστικῶς μέτρα διὰ τὰ μεγάλα κτήματα τοὐλάχιστον νὰ λάβητε τοιαῦτα διὰ κτήματα δέκα στρεμμάτων. Ὅταν πρὸ τῶν τελευταίων διακοπῶν τῆς Βουλῆς, εἶχεν ὑποβληθῆ τοιαύτη πρότασις, ἐγνώριζον ὅτι τὸ ζήτημα ἦτο σπουδαῖον, ἀλλὰ ἐκ τῶν πρακτικῶν τῆς Βουλῆς ἀντελήφθην, ὅτι τὸ πρᾶγμα εἶναι πολὺ σπουδαιότερον. Χωρικοὶ πολλοὶ λέγουσιν, ὅτι θέλομεν νὰ κανονίσωμεν τὴν θέσιν μας, τὰ κτήματα εἶναι μικρά, ἐὰν διστάζῃ τὸ Κράτος μέχρι δέκα στρεμμάτων θὰ παρακαλέσω νὰ μὴν ἀφήσῃ τὸ ζήτημα αὐτό, ὅταν θὰ ἐπανέλθωμεν διὰ νὰ ἐπικυρώσωμεν τὴν Συνθήκην νὰ ὑποβάλητε νομοσχέδιον.

§38Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Αὐτὸ εἶπον. Ἔχω ἑτοίμην ἐργασίαν, ἀναντιρρήτως εὑρισκόμεθα σήμερον πρὸ προσκομμάτων, εἶναι πολύπλοκοι αἱ σχέσεις, τὰ θέματα εἶναι πολλά, ἔχομεν σχέδιον ἕτοιμον καὶ τὴν νομοθετικὴν ἐργασίαν θὰ τὴν ὑποβάλλωμεν ἐγκαίρως διὰ νὰ τὸ ἐπεξεργασθῆτε κατὰ τὸ διάστημα τῶν διακοπῶν, ὥστε νὰ συζητήσωμεν ἐν πλήρει γνώσει τῶν πραγμάτων.

§39Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Διὰ τὰ μικρὰ κτήματα.

§40Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Σᾶς εἶπον, ὅτι ἐνώπιον τῆς Βουλῆς θὰ συζητήσωμεν.

§41Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ἕνεκα τῆς ἀνάγκης, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρέθη τὸ Κράτος διὰ νὰ ἐλέγξῃ τὰς ἀγοραπωλησίας, ἡ ὑποβολὴ ὡρισμένων διατυπώσεων ἔλαβε τοιαύτην ἔκτασιν, ὥστε ἐγεννήθη πάλιν γεωργικὸν ζήτημα, διότι δὲν δύναται ὁ μικρὸς χωρικὸς νὰ ἀγοράσῃ ἢ νὰ πωλήσῃ ἕνα στρέμμα τῆς γῆς χωρίς, νὰ πάγῃ εἰς τὸν δικηγόρον, χωρὶς νὰ πάρῃ πιστοποιητικόν, χωρὶς νὰ γράψῃ δέκα φορὲς εἰς τὸν βουλευτήν, χωρὶς νὰ ἐπακολουθήσωσι συμβούλια. Καὶ πάλιν λέγω διὰ τὰ μικρὰ κτήματα.

§42Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Διὰ Διοικητικῆς πράξεως ἔχει ἀπαλλοτριωθῇ.

§43Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Διὰ νόμου.

§44Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου ὑπάρχει Διάταγμα. Καὶ πάλιν λέγω διὰ τὰ μεγάλα κτήματα βάλετε διατυπώσεις, τὰς ὁποίας θέλετε.

§45Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Διὰ τὰ μικρὰ εἶναι ἀδύνατον.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δαγκλῆς παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἐὰν ἔχῃ σκοπόν, κατόπιν τῶν ἐπανειλημμένων αἰτήσεων καὶ ὑπομνημάτων τῶν ὑποβληθέντων αὐτῷ παρὰ διαφόρων κοινοτήτων Φιλιππιάδος, περὶ κατασκευῆς δρόμου Μαύρης–Λέλοβα–Φιλιππιάδος ἀποστάσεως 1½ ὥρας, διὰ τοῦ ὁποίου συγκοινωνοῦν πλέον τῶν δεκαπέντε χωρίων μετὰ τῆς Φιλιππιάδος–Ἄρτης, ἤτοι Λέλοβα, Ποδογόρα, Νικολίτου, Ναπαρή, Κρανιᾶ, Μπόλμετι, Φακαδάτης κλπ. τὰ ὁποῖα καθ’ ὅλον τὸν χειμῶνα ἐπὶ 6 μῆνας ἀποκλείονται τελείως πάσης συγκοινωνίας μετὰ τῆς Φιλιππιάδος καὶ Ἄρτης ὅπου καὶ δικαστικῶς ὑπάγονται. Ἀνάγκη ἐπείγουσα καὶ ἐπιτακτικὴ ὅπως διαταχθῇ εἰδικὸς μηχανικὸς καὶ μεταβῇ πρὸς μελέτην διότι πρόκειται περὶ γεφυρώσεως διὰ μικρῶν γεφυρῶν, συνεχῶν, ἀποστάσεως ¼ τῆς ὥρας, ὁπότε ἡ λοιπὴ ἀπόστασις εἶναι εὐκολωτάτη καὶ ἀνέξοδος.

§47Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Λαμβάνεται πρόνοια διὰ νομοσχεδίου.

§48Δ. ΔΑΓΚΛΗΣ. Εὐχαριστῶ πολύ, ἀλλ’ εὑρίσκεται εἰς σοβαρωτάτην θέσιν ἐν Ἠπείρῳ, ἐν Κρήτῃ καὶ εἰς ἄλλας χώρας, αἱ ὁποῖαι προσέφερον πολλά. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἴδῃ τὸν λιμένα Πρεβέζης καὶ νὰ μελετήσῃ τὴν κατάστασιν, διότι πρέπει νὰ προτιμηθῶσι τὰ μέρη αὐτά, τὰ ὁποῖα εἶναι ἰδικά μας καὶ νὰ τοὺς δώσωμεν ψωμί.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Θ. Παπαστρατῆς καὶ Ι. Μπουρνιᾶς παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ ἐπισπεύσῃ τὸν καταρτισμὸν τῆς ἐπιτροπῆς διὰ τὴν ἀπαλλοτρίωσιν τῶν τσιφλικίων Δίστου, ἐπειδὴ ἐκ τῆς παρατάσεως τῆς καταστάσεως ἐπίκειται διασάλευσις τῆς τάξεως, δημιουργεῖται δὲ κατάστασις, τῆς ὁποίας αἱ συνέπειαι θὰ εἶναι πολὺ δυσάρεστοι.

§50Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ πολὺ ἀπησχόλησε τὴν Βουλὴν τὸ ζήτημα αὐτὸ καὶ φοβοῦμαι μήπως ἔφερε ἀντίθετα ἀποτελέσματα ἀπὸ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε ὅπως παριστάνει τὰ πράγματα ὁ συνάδελφος κ. Χρυσοστάλης, ἐνόμιζον ὅτι εἶναι ὑπερβολικὰ ἀλλ’ ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως ἐπείσθην ὅτι ἡ τάξις ἐκεῖ διατρέχει κίνδυνον διασαλεύσεως διότι αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι ἔχουν δίκαιον καὶ εἶναι ὅλοι ἔντιμοι, δὲν λείπει δὲ τίποτε ἄλλο παρὰ ἡ σύστασις τῆς ἐπιτροπῆς. Ἡ Εὔβοια ἔχει 600.000 στρέμματα ἀπὸ τσιφλίκια καὶ ἄλλα τόσα μοναστηριακὰ, καὶ περιουσίαν διὰ τὸν ἄλλον κόσμον.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Παπαστρατῆς ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας διατὶ δὲν ἐτακτοποίησεν ἀκόμη τὸ ζήτημα τῆς ἀποζημιώσεως τοῦ λιμένος Κύμης ὑπὸ τῆς καταλαβούσης αὐτὸν Ἑταιρείας Ἠλεκτρικῆς ἐνῷ τόσος παρῆλθε χρόνος.

§52Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Ἐπίσης καὶ τὸ ζήτημα αὐτὸ δὲν ἐλύθη. Ὁ λιμὴν κατελήφθη ὑπὸ τῆς Ἠλεκτρικῆς Ἑταιρείας ἡ ὁποία ἀπέλυσε τὸ προσωπικόν της καὶ ὑπεσχέθη ὅτι θὰ ἐπανορθώσῃ τὸ ἄδικον αὐτὸ ἀκόμη ὅμως δὲν ἔγινε τίποτε. Παρακαλῶ θερμῶς τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λύσῃ τὸ ζήτημα αὐτό, διότι παρῆλθεν ἤδη τόσος χρόνος.

§53Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Θὰ μελετήσω τὸ ζήτημα.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Γόντικας ἐρωτᾷ τὸν κ. ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας Ὑπουργόν, ἂν διέταξε τὴν συμπλήρωσιν τῆς μελέτης πρὸς ἀποπεράτωσιν τῆς δημοσίας ὁδοῦ Ἀμαλιάδος– Πηνείων–Καλαβρύτων. Ἡ ἀποπεράτωσις τῆς ὁδοῦ αὐτῆς εἶναι ἀπαραίτητος, καθ’ ὅσον ὁ τέως Δῆμος Πηνείων χωριζόμενος διὰ ποταμοῦ τῆς λοιπῆς Ἠλείας, εἶναι ἀποκεκλεισμένος. Ἀπὸ τῆς ἐλευθερώσεως δὲ τοῦ Ἑλληνικοῦ Βασιλείου οὐδὲν ἔργον συγκοινωνίας ἐγένετο εἰς Πηνείας, δῆμον πυκνῶς κατῳκημένον, πεδινὸν καὶ λίαν παραγωγόν. Παρακαλοῦμεν ὅθεν ὅπως στραφῇ ἡ προσοχὴ τοῦ Ὑπουργείου καὶ πρὸς τὴν Ἠλείαν.

§55Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Δὲν ἔχω πληροφορίας, ἂν συνεπληρώθη ἡ μελέτη.

§56Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Εἶναι ὁ μεγαλύτερος δῆμος, ἔχει 30 κοινότητας καὶ ἀπὸ τῆς συστάσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Βασιλείου δὲν ἔγινε ποτὲ τὸ παραμικρὸν, δὲν ἔγινεν οὐδὲν ἔργον συγκοινωνίας. Ἀπὸ εἰκοσαετίας ἤρχισεν ἡ μελέτη τῆς ὁδοῦ, ἡ ὁποία ἐσταμάτησε καὶ εἶναι εἰς ἀθλιεστάτην κατάστασιν διότι ἕνας ποταμὸς τοὺς χωρίζει εἰς τὸ μέσον καὶ οἱ διερχόμενοι ἐπὶ 6 μῆνας—τὸν χειμῶνα—εἶναι τελείως ἀποκεκλεισμένοι. Παρακαλῶ νὰ ἐξετάσετε τὸ ζήτημα διότι εἶναι σπουδαιότατον.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἂν ἐλήφθη ἡ δέουσα νομοθετικὴ πρόνοια καὶ ἂν πρόκειται νὰ κατατεθῶσιν εἰς τὴν Βουλὴν τὰ σχετικὰ σχέδια νόμων, περὶ τῶν ἀκολούθων περιπτώσεων. 1) Ὅπως καταστῇ δυνατὴ ἡ τακτικὴ πληρωμὴ μισθωμάτων εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας οἰκιῶν, ἐπιταχθεισῶν ὑπὸ τοῦ στρατοῦ καὶ κατεχομένων ἐπὶ μακρὸν ἤδη χρόνον, χωρὶς νὰ καταβάλληται εἰς αὐτοὺς ἡ σχετικὴ ἀποζημίωσις, λόγῳ τῆς ἰσχυούσης διατάξεως τοῦ νόμου περὶ πληρωμῆς ἅμα τῷ πέρατι τῆς ἐπιτάξεως. 2) Ὅπως καταστῇ δυνατὴ ἡ διὰ τακτικῆς μισθώσεως νομιμοποίησις τῆς κατοχῆς, καθ’ οἱονδήποτε τρόπον ὑπὸ στρατοῦ ἰδιωτικῶν οἰκημάτων, ὧν ἡ μίσθωσις προσκρούει εἰς τὴν ἀπαγόρευσιν τοῦ ἰσχύοντος νόμου περὶ μισθώσεων, λόγῳ τοῦ ποσοῦ τοῦ συμπληρωτέου μισθώματος.

§58Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἔχουν συνταχθῆ τὰ σχετικὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα θὰ ὑποβληθοῦν εἰς τὴν προσεχῆ σύνοδον τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Πετρίδης ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ἂν σκέπτεται νὰ ὑποβάλλῃ νομοσχέδιον περὶ αὐξήσεως μισθοδοσίας ἐγγάμου κλήρου.

§60Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἀπήντησα χθὲς εἰς τὸν κ. συνάδελφον.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Γόντικας παρακαλεῖ τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς τῆς Γεωργίας καὶ Οἰκονομικῶν, ἂν ἔχουν γνῶσιν τῆς ἐπελθούσης πλήρους καταστροφῆς εἰς τὰς σταφιδαμπέλους ἐκ χαλάζης τῶν κοινοτήτων Κρεκουκίου, Κανκανιᾶς καὶ Πουρναρίου τοῦ τέως δήμου Ὀλυμπίων τῆς Ἠλείας καὶ τῶν κοινοτήτων τοῦ τέως δήμου Φαρῶν, ἐπαρχίας Πατρῶν. Ἂν φρονοῦν ὅτι ὑπάρχῃ τρόπος βοηθείας τῶν καταστραφέντων γεωργῶν ἐκ τοῦ Ταμείου Ἀμύνης κατὰ τῆς φυλλοξήρας ἢ ἐκ τοῦ Δημοσίου Ταμείου ἢ ἄλλως πως. Ἡ ζημία εἶναι μεγίστη καὶ ἡ οἰκονομικὴ καταστροφὴ πλήρης.

§62Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὰ ἔγγραφα μοῦ διεβιβάσθησαν παρὰ τοῦ Πολιτικοῦ Γραφείου εἰς τὸ ὁποῖον εἶχον σταλῆ καὶ μετὰ τὰ διεβίβασα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, τὸ ὁποῖον εἶναι ἁρμόδιον νὰ μοῦ δώσῃ τὰς πληροφορίας αὐτάς.

§63Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Διὰ τὰς πληροφορίας εἶναι ἁρμόδιον τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας.

§64Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἐστάλησαν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας.

§65Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχω νὰ παρακαλέσω εἶναι νὰ βοηθήσετε ταχέως τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Πολυχρονιάδης ἐρωτᾷ τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς Γεωργίας καὶ Στρατιωτικῶν ἂν θὰ δώσωσιν ἀναστολὴν προσελεύσεως εἰς τοὺς μαθητὰς τῶν Δασικῶν σχολῶν τοὺς ἐκ τῆς στρατιωτικῆς θητείας διακόψαντας τὰς σπουδάς των.

§67Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς δασικοὺς ἐδόθη ἤδη ἀναστολή. Διὰ τοὺς ἄλλους ἡ ἀπάντησις εἶναι ἀπολύτως ἀρνητική.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φλῶρος παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἐὰν σφυγμομετρῶν τὴν λαϊκὴν γνώμην σκέπτηται νὰ καταργήσῃ τὰς ὑποδιοικήσεις, ἀπορροφούσας γενναιότατον κονδύλιον ἐκ τοῦ Προϋπολογισμοῦ πρὸς ἀνακούφισιν τοῦ στενάζοντος λαοῦ.

§69Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τοιαύτην σκέψιν δὲν ἔκαμα ἀκόμη.

§70Π. ΦΛΩΡΟΣ. Θὰ ἤθελον, κύριοι, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς ἐρωτήσεώς μου νὰ ὠθοῦντο πρὸς κίνησιν οἱ κύριοι ὑποδιοικηταὶ διότι δὲν κάμουν τίποτε. Ἤμην τὰς ἡμέρας τοῦ Πάσχα εἰς τὴν ἐπαρχίαν Φιλιατῶν, ὅπου ὑπάρχουν χιλιάδες ποίμνια καὶ ἐν τούτοις οὔτε ἕνα δράμι τυρί, οὔτε ἕνα δράμι γάλα δὲν ὑπῆρχε, ἀλλ’ οὔτε καὶ δράμι ἐλαίου. Ὑπάρχουν χιλιάδες πρόβατα καὶ παράγουν τόσον γάλα, ἀλλὰ ὅλο γίνεται κεφαλοτύρι καὶ δὲν μένει καθόλου διὰ τὴν ἐπαρχίαν. Κατέφυγα εἰς τὸν ὑποδιοικητὴν καὶ ἐζήτησα τὴν θεραπείαν, ἀλλ’ ἐν τούτοις τίποτε δὲν ἔκαμε. Πῶς λοιπὸν θὰ εἶχεν ἄδικον ἡ ἀρχὴ νὰ ὑποδείξῃ καὶ συστήσῃ εἰς τοὺς τυρεμπόρους ὡρισμένην ἡμέραν τῆς ἑβδομάδος νὰ φτιάνουν τυρὶ ἵνα τρώγῃ ὁ Ἠπειρωτικὸς λαός, ὁ ὁποῖος τώρα δὲν ἔχει οὔτε τυρί, οὔτε λάδι νὰ ἀνάψῃ τὸ κανδῆλι του; Καὶ ὅλα αὐτὰ ὀφείλονται εἰς τὴν ἀπροθυμίαν τῶν διοικητῶν. Ἢ βάλτε τους συμβούλια ἢ τὶ τοὺς φυλᾶττε;

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Ἀραβαντινὸς παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅπως κοινοποιηθῇ εἰς ὅλα τὰ σώματα καὶ τὰς μονάδας ἡ ὑπ’ ἀριθ. πρωτ. 84162)261 τῆς 8 Ἀπριλίου 1920 ἐγκύκλιος, δι’ ἧς ἐντέλλονται ὅπως χορηγήσωσιν φύλλα πορείας εἰς τοὺς μονίμους ταχ. καὶ τηλ. ὑπαλλήλους τῶν κλάσεων 1918, 1919, 1920, ἵνα παρουσιασθῶσιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συγκοινωνίας.

§72Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐγκύκλιοι κοινοποιοῦνται εἰς ὅλα τὰ σώματα καὶ εἰς ὅλας τὰς ἀρχάς.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Παν. Φλῶρος καὶ Ι. Πισπιρῆς παρατηροῦσιν ὅτι ψηφισθέντος τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου καὶ ἀναβαλλομένης τῆς εἰς τοὺς γεωργοὺς παραχωρήσεως τῶν ἰμβλιαίων ἐν Ἠπείρῳ διὰ λόγους τεχνικοϋπηρεσιακούς, καλὸν θὰ εἶναι ἵνα μὴ ἐφέτος ἐνοικιασθῇ τὸ γεώμορον τούτων, ἀφοῦ ὡς γνωστὸν οἱ κάτοικοι διὰ τῶν συνεταιρισμῶν των ἔχουσιν ἤδη συγκεντρώσει ἀρκετὰ χρήματα καὶ εἶναι ἕτοιμοι νὰ καταβάλλωσιν οἱ περισσότεροι καὶ ὁλόκληρον τὸ ἀντίτιμον, ἀλλὰ νὰ ὁρισθῇ δι’ ἐνοίκιον τοῦ τρέχοντος ἔτους ποσὸν ἴσον πρὸς τὸ τοῦ παρελθόντος καὶ νὰ ὑπολογισθῇ τοῦτο ἔναντι τῆς πρώτης δόσεως τοῦ τμήματος τῆς ἐξαγορᾶς.

§74Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἀνέπτυξα πρὸ ἡμερῶν τοὺς λόγους.

§75Π. ΦΛΩΡΟΣ. Συνέβη τὸ ἑξῆς: οἱ κατὰ τόπους ἔφοροι εἶπον εἰς τοὺς κατοίκους ὁρίστε· ἐνοικιάσατε τὸ γεώμορον, δώσατε ὅσα μπορεῖτε περισσότερα καὶ θὰ τὰ συμψηφίσωμεν εἰς τὴν πρώτην δόσιν. Ἀλλὰ πάντες οἱ χωρικοὶ ἔχουσι τὸ χρῆμα καὶ εἶναι ἕτοιμοι νὰ τὸ καταβάλωσιν ἀντὶ νὰ τὸ κρατῶσιν εἰς τὰς Τραπέζας μὲ ἕνα τὰ ἑκατόν.

§76Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἀπαιτεῖται κἄποια τροποποίησις τοῦ νόμου. Προσεχῶς θὰ ἀσχοληθῶ ἐπ’ αὐτοῦ.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Βελλιανίτης παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ὅπως πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἂν σκέπτεται νὰ χορηγήσῃ ἀναστολὴν προσελεύσεως εἰς τοὺς φοιτητὰς τῆς Φιλοσοφικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου, τῶν ὁποίων ἡ ἐν τῷ στρατῷ παραμονὴ δὲν θεωρεῖται ἄλλως τε ἀπαραίτητος.

§78Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἔχει χορηγηθῆ ἀναστολὴ μέχρι πέρατος τοῦ ἀκαδημαϊκοῦ ἔτους. Ἄλλη δὲν πρόκειται νὰ δοθῇ.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Δαγκλῆς παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἂν διέταξε κατάλληλον μηχανικὸν νὰ μεταβῇ πρὸς ἐξέτασιν διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν ὁδῶν Πάργας–Μαργαριτίου καὶ Πάργας– Ἀγυιᾶς, ἀπόστασις τοῦ μὲν πρώτου 3 ὡρῶν ἐλαχίστων δὲ δυσκολιῶν, τοῦ δὲ δευτέρου 1½ ὥρας καὶ διὰ τῶν ὁποίων συγκοινωνεῖ ὁλόκληρος ὁ πληθυσμὸς ὅλων τῶν χωρίων τῆς ἐπαρχίας Μαργαριτίου. Ἐπιβεβλημένη καὶ ἐπιτακτικὴ ἀνάγκη ἐπιβάλλει εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ στρέψῃ τὴν προσοχήν του καὶ πρὸς τὰ μέρη αὐτὰ τῆς Ἠπείρου ὡς μέρη καὶ ταῦτα τῶν νέων χωρῶν, ἅτινα δικαιοῦνται κατόπιν τῆς εὐγνωμοσύνης των πρὸς τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, ὅπως ἐνισχύωνται εἰς τὰς ἀνάγκας των, διὰ τῆς κατασκευῆς τοιούτων δημοσίων κοινωφελῶν ἔργων.

§80Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Θὰ ἀπαντήσω αὔριον.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χρυσοστάλης παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως εὐαρεστούμενος ἀπαντήσῃ, ἐὰν οἱ ὑπολειπόμενοι εἰς προβιβασμὸν ἐκ τοῦ ἐγκεκριμένου συμπληρώσεως τοῦ νόμου ΦΠΣΤʹ «περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν», ὅλοι μέχρι τέλους προσεχοῦς Ἰουνίου ὁπότε λήγει ἡ ἰσχὺς τοῦ πίνακος.

§82Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἂς ἔχουν ὀλίγην ὑπομονὴν οἱ πρὸς προαγωγήν.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Παπαζαχαρίου παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἂν σκέπτηται νὰ ἐπανορθώσῃ τὸ γενόμενον ἀδίκημα εἰς τοὺς ἐκ τῆς Σχολῆς Βυτίνης ἀποφοιτήσαντας δασικοὺς ὑπαλλήλους, οἵτινες παρὰ τὸν νόμον 1687 ἀποφοιτήσαντες τῷ 1914 προήχθησαν τῷ 1919 μετὰ τῶν ἀποφοιτησάντων κατὰ τῷ 1917.

§84Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δὲν ὑπάρχει κανὲν ἀδίκημα.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Χρυσοστάλης παρακαλεῖ τὸν κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸν, ὅπως πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, πότε σκέπτεται νὰ καταθέσῃ τὸ ὑποσχεθὲν νομοσχέδιον τῆς συμπληρώσεως τῶν κενῶν θέσεων τῶν ἀνθυπολοχαγῶν Διαχειρίσεως Ὑγειονομικῆς Ὑπηρεσίας διὰ τῶν ἀνθυπασπιστῶν γραφέων τῶν προϋπηρετησάντων ὡς διαχειριστῶν Στρατιωτικῶν Νοσοκομείων τὸ πρὸ πολλοῦ ἄλλως τε ἕτοιμον.

§86Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἀπήντησα ἐπ’ αὐτοῦ.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἔχει τὸν λόγον.

§88Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν σχέδιον νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου ΦΠΣΤʹ περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν». Κατὰ τὴν προστιθεμένην διάταξιν ἐν τῷ νόμῳ οἱ κατήγοροι οἱ ἀσκοῦντες ἐν ὀνόματι τῆς Βουλῆς τὴν κατηγορίαν δύνανται εἰς πᾶσαν στάσιν τῆς διαδικασίας, νὰ πεισθῶσιν ὅτι τινὲς τῶν κατηγορουμένων ἢ ὁ κατηγορούμενος, ἂν εἶναι εἷς, δὲν ἐξετέλεσεν τὴν ἀποδιδομένην πρᾶξιν ἢ μίαν ἐκ τῶν πράξεων ἢ πολλαπλαὶ ἢ ὅτι δὲν διετέλουν ἐν δόλῳ κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν πράξεων, δύνανται οἱ κατήγοροι δι’ ὁμοφώνου ἀποφάσεως αὐτῶν νὰ ἀποσύρωσιν τὴν κατηγορίαν διὰ τῆς ἀποφάσεώς των ταύτης καταργουμένης ἐντελῶς καὶ μὴ δυναμένης νὰ ἐπανέλθῃ πλέον ἐνώπιον τοῦ εἰδικοῦ Δικαστηρίου. Βεβαίως ξενίζει καὶ μάλιστα τοὺς νομικούς, διότι εἶναι γνωστὸν, ὅτι ἅπαξ εἰσαγομένη κατηγορία δὲν δύναται νὰ ἀποσυρθῇ καὶ ὅτι τὸ Δικαστήριον πλέον εἶναι κυρίαρχον νὰ κρίνῃ εἴτε ἂν πρόκειται περὶ ἀναβολῆς αὐτῆς ἢ περὶ ἀθωώσεως ἢ περὶ ἀπαλλαγῆς τοῦ κατηγορουμένου. Ἀλλὰ ὁμιλῶν κανεὶς ἐνώπιον Σώματος πολιτικοῦ βεβαίως δὲν ἔχει ἀνάγκην νὰ διακρίνῃ τὴν μίαν δίκην ἀπὸ τῆς ἄλλης δίκης. Ἡ μία εἶναι ἐντελῶς πολιτικὴ καὶ ἑπομένως ἡ Βουλή, κυρίαρχος οὖσα νὰ παραπέμψῃ τινὰς πρέπει ν’ ἀπομείνῃ κυρίαρχος καὶ νὰ ἀποσύρῃ ἐν πάσῃ στιγμῇ τῆς διαδικασίας τὴν κατηγορίαν. Ἐπειδὴ δὲ δὲν εἶναι εὔκολον ἡ Βουλὴ νὰ καλῆται πάντοτε εἶναι ἀναγκαῖον ἐν ὀνόματι αὐτῆς οἱ κατήγοροι νὰ λαμβάνωσιν τὸ δικαίωμα νὰ ἀποσύρωσιν εἰς πᾶσαν στιγμὴν τῆς διαδικασίας τὴν κατηγορίαν. Ὑποθέτω ὅτι ἡ Βουλὴ ἐκτιμᾷ τοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι ἀναγκάζουσι τὴν Κυβέρνησιν νὰ ὑποβάλῃ τὸ μέτρον τοῦτο.

§89Γ. ΠΩΠ. Εἴπατε καὶ κατὰ μέρος ἐὰν εἶναι πολλὰ τὰ ἀδικήματα;

§90Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Τὸ πρᾶμα εἶναι θεωρητικὸν ἀλλὰ τὸ πρακτικὸν εἶναι, ὅτι δύναται διά τινας τῶν κατηγορουμένων νὰ ἀποσύρῃ τὴν κατηγορίαν καὶ διὰ τοῦτο ἤθελον παρακαλέσῃ τὴν Βουλὴν νὰ κηρύξῃ τὸ νομοσχέδιον κατεπεῖγον καὶ ψηφισθῇ κατ’ ἀρχήν. (Κηρύσσεται τὸ νομοσχέδιον κατεπεῖγον καὶ ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν).

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καρπετόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§92Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν 5 τρέχοντος μηνὸς κατέθεσα εἰς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς σημείωμα διὰ τοῦ ὁποίου παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, ὅπως καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἀπὸ 22 Ἰανουαρίου 1919 ἀναφορὰν τοῦ βουλευτοῦ Ὕδρας κ. Ἀθανασίου Μιαούλη. Ἐπειδὴ παρῆλθεν τριπλάσιον χρονικὸν διάστημα τοῦ ὑπὸ τοῦ Κανονισμοῦ προβλεπομένου καὶ πρόκειται αἱ ἐργασίαι νὰ διακοπῶσι καὶ νὰ ἀναχωρήσῃ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐξ ἄλλου αἰσθάνομαι μίαν ἠθικὴν ὑποχρέωσιν, τὴν ὁποίαν ἔχω ἀφοῦ ἔθιξα τὸ ζήτημα, νὰ ζητήσω νὰ ἐξετασθῇ ἡ ὑπόθεσις, διὰ τοῦτο ἔφερα τὸ ζήτημα ἴσως παρὰ τὸν Κανονισμόν, διότι θὰ ἔπρεπε προηγουμένως νὰ μεταβάλω τὸ σημείωμά μου εἰς ἐπερώτησιν. Ἐν πάσῃ ὅμως περιπτώσει ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ κρίνῃ, ἂν θὰ δεχθῇ τὴν συζήτησιν.

§93Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Πράγματι ἔλαβον γνῶσιν τῆς αἰτήσεως τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ καὶ ὁ μὲν φάκελλος εἶναι ἕτοιμος πρὸς κατάθεσιν θὰ ὑπελείπετο νὰ συμπληρωθῇ ὁ φάκελλος μὲ τὴν αἴτησιν τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ ἐξ Ὕδρας, ἡ ὁποία ὅμως, δυστυχῶς, μοὶ ἐδόθη εἰς τὰς χεῖρας μου ἔξω τῆς ὑπηρεσίας διὰ νὰ ἐξετάσῃ μόνος τὰ τῆς ὑποθέσεως ταύτης, καὶ δὲν εἶναι καταχωρημένη εἰς τὸ πρωτόκολλον τῶν εἰσερχομένων ἐγγράφων τοῦ Ὑπουργείου.

§94Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι καταχωρημένη· φέρει ἀριθμὸν 4717.

§95Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἐν ᾗ περιπτώσει ὑπάρχει αἴτησις εἰς τὸν φάκελλον, τότε εἶναι ἕτοιμος καὶ θὰ κατατεθῇ ἀμέσως, καὶ σημειώσατε, ὅτι δὲν ἔχω κανένα λόγον, διότι δὲν πρόκειται περὶ πράξεως τῆς ἰδικῆς μου Ὑπουργίας. Κατὰ τὰς πληροφορίας τῆς ὑπηρεσίας μου, ἡ αἴτησις μοὶ ἐδόθη εἰς τὰς χεῖρας μου ἢ ἐν πάσει περιπτώσει δὲν εὑρίσκεται εἰς τὸν φάκελλον. Ἐν πάσῃ περιπτώσει δέχομαι τὴν συζήτησιν, διότι ἀναγνωρίζω πλήρως τὸ περιεχόμενον τῆς αἰτήσεως καὶ θὰ κάμωμεν συζήτησιν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ περιεχομένου τούτου.

§96Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δέχεσθε νὰ γίνῃ συζήτησις ἀπὸ τοῦδε;

§97Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Θὰ παρακαλέσω νὰ τὸ ἀναβάλητε διὰ τὴν Δευτέραν, διότι θὰ ἔχωμεν συνεδρίασιν.

§98Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ γίνῃ συνεδρίασις διὰ νὰ ψηφισθῇ τὸ ὑποβληθὲν νομοσχέδιον καὶ τὴν Δευτέραν, ὁπότε εἶναι ἡμέρα ἐπερωτήσεων.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 928 τῆς 2 Σεπτεμβρίου 1917 περὶ ὀργανισμοῦ τῆς τελωνειακῆς ὑπηρεσίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀποκαταστάσεως ὁπλιτῶν τῆς Χωροφυλακῆς ἀχθέντων εἰς Γερμανίαν ὡς αἰχμαλώτων». Ὁ κ. Μ. Δαζέας ἔχει τὸν λόγον.

§100Μ. ΔΑΖΕΑΣ. Κατὰ τὸ ἄρθρον 1 τοῦ νομοσχεδίου δύνανται νὰ προβιβασθῶσιν ὁπλῖται τῆς Χωροφυλακῆς, αἰχμαλωτισθέντες εἰς Γερμανίαν, ἐὰν κέκτηνται ἅπαντα τὰ ἀπαιτούμενα προσόντα, ἐκ τῶν ὑπαρχόντων δὲ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν στοιχείων προκύπτει σαφῶς καὶ ἀνενδοιάστως, ὅτι κατά τε τὴν αἰχμαλωσίαν των καὶ διαρκούσης αὐτῆς δὲν παρέβησαν οὐδένα τῶν ὅρων τοῦ στρατιωτικοῦ καθήκοντος καὶ τῆς στρατιωτικῆς τιμῆς, φυλακισθέντες ἕνεκα τούτου ἐν Γερμανίᾳ ἢ ἄλλως πως καταδιωχθέντες ὑπὸ τῶν ἀνωτέρων των. Μοῦ φαίνεται ὅτι αὐτὸ τὸ τελευταῖον «φυλακισθέντες κλπ.» δὲν προσαρμόζεται τόσον καλὰ εἰς τὸ φιλελεύθερον πνεῦμα. Βεβαίως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἢ ἡ ὑπηρεσία ἠθέλησε διὰ τοῦ ἐπακολουθοῦντος περιορισμοῦ νὰ περιχαρακώσῃ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἀπὸ τὰς ἐνοχλήσεις ἀπὸ τὰ πλειότερα πρόσωπα, ἀλλ’ ἤθελον συστήσει εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ προτιμήσῃ νὰ ὑποστῇ τὰς ἐνοχλήσεις ταύτας παρὰ νὰ ἀφίσῃ εἰς τὸ νομοθέτημά του νὰ περιέχεται ὅρος μὴ συμβιβαζόμενος μὲ τὸ φιλελεύθερον πνεῦμά του νὰ διαγράψῃ τὴν διάταξιν.

§101Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὅτι αὐξάνεται ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς δὲν ἐπηρέασε τὸ Ὑπουργεῖον. Διετυπώθη οὕτω ἡ διάταξις, διότι συμπίπτει αὐτοί, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι τὰ ἄλλα προσόντα νὰ ἔχωσι καὶ αὐτὸ τὸ ὅτι ἐφυλακίσθησαν.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον;

§103ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῆς ποινικῆς Δικονομίας καὶ τοῦ νόμου ΓΛΠʹ «περὶ ἰατροδικαστικῆς ὑπηρεσίας κλπ.». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανώσεως τῆς Ἐθνικῆς Βιβλιοθήκης».

§104Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Ἐπ’ αὐτοῦ, κ. Πρόεδρε, ἔχομεν ὑποβάλλει μίαν τροπολογίαν, παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ καὶ δὲν χάθηκε ὁ κόσμος γιὰ μιὰ μέρα.

§105Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Εἶναι καιρὸς γιὰ ὀργανισμοὺς αὐτὴν τὴν στιγμήν!

§106Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ ἀναβληθῇ. Ἂς μοῦ δώσῃ ὁ κ. συνάδελφος τὴν τροπολογίαν.

§107Γ. ΠΩΠ. Δὲν πρόκειται περὶ ἀναβολῆς, θὰ ματαιωθῇ. Πρόκειται περὶ μιᾶς τροπολογίας, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον οἱ κ. κ. συνάδελφοι καὶ εἰς τὴν ὁποίαν ἀποδίδω καὶ ἐγὼ σημασίαν ὄχι μικρὰν. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου γίνεται μνεία ἐν τῇ εἰσηγητικῇ ἐκθέσει, ὅτι ἐλήφθη ὡς πρότυπον ὀργανισμοῦ τῆς ἡμετέρας βιβλιοθήκης, πᾶσα ἡ μέχρι τοῦδε γενομένη προσπάθεια ἐν Εὐρώπῃ πρὸς ὁμοίους σκοπούς. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ παρατηρήσω, ὅτι τοῦτο δὲν εἶναι ἀκριβές. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ὅπερ ὑμεῖς εἰσηγήθητε καὶ ἀνατρέπει πάντα τὰ ἐν Εὐρώπῃ κρατοῦντα, προκειμένου περὶ αὐτοῦ τοῦ σκοποῦ. Ἐν Γαλλίᾳ προκειμένου περὶ βιβλιοθηκῶν ἱδρύθη σχολή, ἐν τῇ ὁποίᾳ σπουδάζουσιν ἄνδρες ἀπόφοιτοι τῆς φιλοσοφικῆς σχολῆς τῶν Γαλλικῶν Πανεπιστημίων, καταγίνονται εἰς εἰδικὰς σπουδὰς ἐπὶ τριετίαν καὶ κατόπιν τῶν σπουδῶν αὐτῶν καλοῦνται νὰ γίνωσι βιβλιοφύλακες. Τὸ ἐν Γαλλίᾳ παράδειγμα ἀπεδέχθησαν ὅλα τὰ Εὐρωπαϊκὰ Κράτη. Ἡ σχολὴ ἡ ἱδρυθεῖσα ἐν Μαδρίτῃ ἀποτελεῖ ἐπίσης πρότυπον δημιουργίας ἱκανῶν Διευθυντῶν βιβλιοθηκῶν, ἐν δὲ τῇ Αὐστρίᾳ λειτουργοῦν παρεμφερεῖς σχολαὶ δεχόμενοι μαθητὰς τοὺς ἔχοντας δίπλωμα Φιλοσοφικῆς σχολῆς, καὶ διδάσκουσιν ἐπὶ τρία συναπτὰ ἔτη, ὡς καὶ ἐν Γαλλίᾳ. Διότι ἐκεῖ προκειμένου περὶ βιβλιοθηκῶν, προκειμένου περὶ διατηρήσεως ἀρχείων, ἀποδίδεται μεγίστη σημασία, δὲν ὑπάρχει δὲ πόλις σεβομένη ἑαυτὴν ἐν Γαλλίᾳ, ἐκτὸς νὰ μὴ προσπαθῇ κατὰ τὸ ὁμοίωμα τῆς μελέτης Παρισινῆς βιβλιοθήκης νὰ ἱδρύσῃ καὶ τὴν ἰδίαν αὑτῆς βιβλιοθήκην. Παρ’ ἡμῖν τὶ γίνεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου; Διανοίγεται ἡ ὁδὸς πρὸς διορισμὸν ἐπιμελητῶν καὶ βιβλιοφυλάκων, ἀνθρώπων, οἵτινες οὐδὲν ἀπολύτως θὰ γνωρίζουν περὶ βιβλίων. Θὰ δύνανται οἱοιδήποτε διδάκτορες οἱασδήποτε Σχολῆς τοῦ ἡμετέρου Πανεπιστημίου νὰ διορίζωνται βιβλιοφύλακες, ἐπιμεληταὶ, δὲ διδάκτορες τῶν φυσικῶν ἐπιστημῶν καὶ τῆς ὀδοντοϊατρικῆς Σχολῆς ἀκόμη, ἐνῷ ἐν ταῖς ξέναις χώραις προκειμένου περὶ ἐπιμελητῶν μεταξὺ τῶν πρωτίστων ὅρων εἶναι καὶ ἡ γλωσσομάθεια, οἱ διοριζόμενοι ὀφείλουν νὰ γνωρίζουν τουλάχιστον 4 ἐκ τῶν Εὐρωπαϊκῶν γλωσσῶν. Ἐπίσης ὀφείλουν νὰ γνωρίζουν λαογραφίαν, ἄνευ τῆς ὁποίας δὲν γίνονται διευθυνταί. Πλὴν τούτου προκειμένου περὶ τῆς ἡμετέρας βιβλιοθήκης ἔχω πληροφορίας, ὅτι πρόκειται νὰ μετακληθῇ ἴδιος Διευθυντής, ἀνὴρ ἀξίας, σπουδάσας ἐν Γερμανίᾳ, γνώστης τῶν πραγμάτων καὶ διὰ τὸν ὁποῖον ἡ φήμη φέρει, ὅτι ἔχει καὶ εἰδικωτάτην μόρφωσιν προκειμένου περὶ βιβλιοθηκῶν. Θὰ ηὐχόμην, ἐὰν αἱ πληροφορίαι μου εἶναι ἀκριβεῖς, νὰ ἐπραγματοποιεῖτο ὁ διορισμὸς αὐτός. Ἀλλὰ διατὶ νὰ μὴν ἀναμένωμεν, ὅπως ἐρχομένου καὶ τοῦ Διευθυντοῦ καταρτισθῇ τὸ νομοσχέδιον ἀρτιώτερον συμφώνως πρὸς τὰ Εὐρωπαϊκὰ ὑποδείγματα; Διατὶ θέλομεν νὰ νομοθετήσωμεν πράγματα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀντίθετα πρὸς τὴν ἐπιστήμην καὶ τὴν πεῖραν; Δι’ αὐτὸ χωρὶς νὰ ἀρνοῦμαι τὴν ἀγαθὴν πρόθεσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, θὰ παρακαλέσω αὐτὸν, ὅπως πεισθῇ εἰς τὰς ὑποδείξεις τῶν συναδέλφων καὶ ἀναβάλῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, δι’ ὃν λόγον ἀνέφερα. Ὀφείλομεν προκειμένου περὶ βιβλιοθηκῶν νὰ μεριμνήσωμεν πάντες μετὰ ζήλου, ἵνα ἡ ἀνάγνωσις τῶν βιβλίων ἐπεκταθῇ καὶ εἰς τὰς ἐπαρχίας, ἵνα καὶ ἐκεῖ ἱδρυθῶσι βιβλιοθῆκαι καὶ ἵνα τὰς βιβλιοθήκας ταύτας καταρτίσουν οὐχὶ τυχαῖοι, ἀλλ’ ἄνθρωποι εἰδικοὶ, οἵτινες θέτοντες προσόντα εἰσαγωγῆς τῶν Διευθυντῶν βιβλιοθήκης καὶ τῶν χειρογράφων δημιουργοῦμεν καὶ ἄλλο τι κακὸν, διότι ἐδῶ ἔχομεν διπλωματούχους τῆς σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου, τότε ἡ σχολή, τὴν ὁποίαν ἀπό τινος χρόνου ἀποφεύγουσι, διότι δὲν ἐλπίζουν, ὅτι διὰ τῆς γενικωτέρας αὐτῶν μορφώσεως θὰ δύνανται νὰ μορφωθῶσιν εἰς Διευθυντὰς βιβλιοθήκης. Ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς θέλῃ νὰ ἀκούσῃ τὴν πρότασιν ταύτην θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον νὰ ἀποδεχθῇ τὴν ἀναβολήν.

§108Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Εἶμαι τῆς γνώμης ὅτι τὸ ὑποβληθὲν νομοσχέδιον πληροῖ μίαν ἀνάγκην καὶ βελτιώνει οὐσιωδῶς τὴν κατάστασιν τὴν σημερινὴν τῆς Ἐθνικῆς Βιβλιοθήκης. Ὄχι μόνον τὸ προσωπικὸν τῆς ὑπηρεσίας τῆς Ἐθνικῆς Βιβλιοθήκης εἶναι τελείως ἀνεπαρκές, ἀλλὰ καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Ἐθνικὴ Βιβλιοθήκη νὰ παρακολουθήσῃ τὴν σχετικὴν κίνησιν ἐν Εὐρώπῃ καὶ ἐν ὅλῳ τῷ κόσμῳ. Βεβαίως αἱ παρατηρήσεις τοῦ κ. συναδέλφου μου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀμφισβητηθῶσι καὶ οὐδεὶς δύναται νὰ ἀρνηθῇ ὅτι διὰ μίαν καλῶς διωργανωμένην Βιβλιοθήκην ἀπαιτεῖται καλῶς μορφωμένον προσωπικόν. Ἐὰν ὁ κ. συνάδελφος ἔχῃ ὑπ’ ὄψει πρόσωπα ἔχοντα τὰ προσόντα, τὰ ὁποῖα δὲν εὑρίσκονται εἰς τὰς διαφόρους κατηγορίας, θὰ παρεκάλουν αὐτὸν νὰ ὑποβάλῃ προτάσεις, αἱ ὁποῖαι ἐξεταζόμεναι νὰ συμπληρώσωσι τὸ νομοσχέδιον ἐπὶ τὰ βελτίω. Ἐὰν ὅμως δὲν ὑπάρχωσι καὶ τοιαῦτα πρόσωπα τότε παρακαλῶ αὐτὸν νὰ μὴ θελήσῃ νὰ ματαιώσωμεν τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου.

§109Γ. ΠΩΠ. Πρὸ παντὸς τὸ σφάλμα εἶναι ἰδικόν μου. Ὄχι μόνον δὲν ἔχω πρόσωπα νὰ ὑποδείξω, ἀλλὰ καὶ ἀναγνωρίζω ὅτι ἡ Βιβλιοθήκη μὴ ἔχουσα σήμερον Διευθυντὴν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λειτουργῇ καλῶς. Ἀλλ’ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει πάρετε καὶ διορίσατε προσωρινῶς ἐκεῖ ἕνα Διευθυντὴν καὶ μὴ θέλετε διὰ νόμου νὰ καθιερώσετε τὴν ὁδὸν ὅπως διορίζωνται Διευθυνταὶ τῶν χειρογράφων καὶ ἀποστέλλωνται οὗτοι εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, τὴν Κέρκυραν καὶ ἀλλαχοῦ. Μὴ θελήσετε νὰ διανοίξητε τὸν δρόμον τῆς ἀποκτήσεως μιᾶς δημοσίας θέσεως εἰς πάντα μὴ εὑρίσκοντα θέσιν ἀλλοῦ. Σᾶς εἶπον ὅμως βοηθήσατε καὶ τὴν Φιλοσοφικὴν Σχολὴν νὰ ὁρίσητε ὅτι δὲν διορίζονται βιβλιοφύλακες καὶ διευθυνταὶ τῶν χειρογράφων ἢ μόνον διδάκτορες τῆς φιλοσοφικῆς σχολῆς. Διὰ μιᾶς τοιαύτης διατάξεως θὰ ἐνισχύσητε τὴν Φιλοσοφικὴν Σχολὴν συγχρόνως δὲ θὰ ἀποκτήσητε καὶ τοὺς καλλιτέρους διευθυντὰς χειρογράφων. Αὐτὰς τὰς παρατηρήσεις ἔφερον χωρὶς νὰ ἔχω νὰ προσθέσω οὐδεμίαν ἄλλην τροπολογίαν ἢ πρότασιν.

§110Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Ἐγὼ ὑπέβαλον μίαν τροπολογίαν κ. Πρόεδρε, ἐνῷ ἀφ’ ἑτέρου ὁμολογῶ ὅτι δὲν ἔχω ἀκόμη μελετήσῃ τὸ νομοσχέδιον καὶ διὰ τοῦτο παρακαλῶ ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναβληθῇ ἐπὶ ἕνα μῆνα ἡ ψήφισίς του.

§111ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ ἀναβληθῇ. Νὰ ἀναβληθῇ.

§112ΕΤΕΡΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ ψηφισθῇ. Νὰ ψηφισθῇ.

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ δὲν ἀποδέχεται τὴν ἀναβολήν. Ὁ κ. Π. Καραπᾶνος ἔχει τὸν λόγον.

§114Π. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ συζητήσω τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου διότι ἡ ἐπ’ αὐτοῦ ἐργασία κατὰ τὸ πλεῖστον εἶναι πλήρης καὶ αἱ παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας ἐπέφερεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Ψαρρῶν κ. συνάδελφος ἀφορῶσι τὴν ἐργασίαν, ἡ ὁποία ἔπρεπε νὰ γίνῃ διὰ τὴν ἐν τῷ συνόλῳ παρασκευὴν τοῦ νομοσχεδίου. Τοῦτο βεβαίως δὲν πληροῖ τὰς ἀνάγκας τῆς ὑπηρεσίας, ἐπειδὴ ὅμως ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπιμένει εἰς τὴν ψήφισιν αὐτοῦ θεωρῶ καθῆκόν μου νὰ θίξω ἓν μόνον σημεῖον, τὸ τμῆμα τῶν χειρογράφων. Τοῦ τμήματος τούτου ὁρίζεται ἐπιμελητής, ὁ ὁποῖος ἔχει δίπλωμα τῆς σχολῆς τοῦ ἡμετέρου Πανεπιστημίου καὶ ἀλλοδαπῆς σχολῆς, ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ ὀργανώσας τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην, ὁ ὁποῖος εἰσῆλθεν διὰ διαγωνισμοῦ καὶ ἔχει δίπλωμα φιλολογίας, ἐνῷ πάντες οἱ ἄλλοι ὑπάλληλοι στεροῦνται διπλώματος καὶ τοῦ ἐκ τοῦ διαγωνισμοῦ προερχομένου δικαιώματος. Περὶ τοῦ ἐπιμελητοῦ καίτοι ἐλήφθη εἰδικὴ πρόνοια τῆς Βουλῆς ἐψηφίσθη εἰδικὸς νόμος κανονίζων τὰ τοῦ ἐπιμελητοῦ τῶν χειρογράφων. Σήμερον διὰ τοῦ ὑποβαλλομένου νομοσχεδίου διευθυντὴς τῶν χειρογράφων ἐμφανίζεται ὁ ἀρχαιότερος τῶν ὑπαλλήλων τῆς Ἐθνικῆς Βιβλιοθήκης ὁ δὲ ἐπιμελητὴς ὁ εἰσαχθεὶς διὰ διαγωνισμοῦ γίνεται ὑφιστάμενος τῶν ὑφισταμένων του.

§115Γ. ΠΩΠ. Εἰς ποῖον ἄρθρον περιστρέφεται;

§116Π. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Εἰς τὸ 7ον ἄρθρον. Ὡς ἐκ τούτου ὑποβάλλω μίαν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν παρέδωκα εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ κατέθηκα εἰς τὸ προεδρεῖον τῆς Βουλῆς, διὰ τῆς ὁποίας ζητῶ νὰ κανονισθῇ τοὐλάχιστον ἡ θέσις τοῦ ἐπιμελητοῦ τῆς Ἐθνικῆς Βιβλιοθήκης καὶ ἐν γένει ἡ ὅλη ὀργάνωσις τοῦ τμήματος τῶν χειρογράφων, διότι θὰ εἶναι λυπηρὸν τὸ φαινόμενον ὁ ὀργανώσας τὴν ὑπηρεσίαν, ὁ ἀρχαιότερος ὑπάλληλος τῆς Βιβλιοθήκης νὰ εἶναι σήμερον ὑφιστάμενος τῶν ὑφισταμένων του, καὶ οὐ μόνον τοῦτο, ἀλλὰ καὶ νὰ ὑποβάλλεται καὶ ὑπὸ τὴν πειθαρχικὴν ἐξουσίαν τῶν ὑφισταμένων του.

§117Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ποίων ὑφισταμένων κ. συνάδελφε;

§118Π. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τῶν βιβλιοφυλάκων.

§119Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Διὰ νὰ θέσωμεν τέρμα ὁ ἐπιμελητὴς τῶν χειρογράφων προΐσταται ἑνὸς τῶν τμημάτων τῆς Ἐθνικῆς Βιβλιοθήκης, ὅπως καὶ ἑνὸς ἑκάστου τῶν ἄλλων τμημάτων προΐστανται ὡρισμένοι ὑπάλληλοι. Οἱ βιβλιοφύλακες διατελοῦσιν ὑπὸ τὸν διευθυντὴν καὶ ὑπὸ τὸν ἔχοντα θέσιν ὑποδιευθυντοῦ βιβλιοφύλακα. Ὁ εἷς τῶν βιβλιοφυλάκων ἔχει γενικὴν δικαιοδοσίαν ἀντικαθιστῶν τὸν διευθυντήν. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἕκαστος τμηματάρχης νὰ ἐνεργῇ ἀνεξαρτήτως τῆς Διευθύνσεως, διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν θὰ ὑπάρχῃ διεύθυνσις.

§120Γ. ΠΩΠ. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ συσχετίσητε πράγματα ἐντελῶς ἄσχετα; Ἡ διατήρησις χειρογράφων εἶναι ὑπηρεσία ὅλως διάφορος καὶ ξένη.

§121ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ ἀναβληθῇ κ. πρόεδρε, ν’ ἀναβληθῇ.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται.

§123Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Διατὶ νὰ ἀναβληθῇ, κ. Πρόεδρε; Δύο βουλευταὶ ὅταν θέλουν, ματαιώνουν τὴν ψήφισιν ἑνὸς νομοσχεδίου;

§124Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Κύριε Πρόεδρε, σχετικῶς μὲ τὴν ἀναβολὴν ὀφείλω νὰ κάμω μίαν δήλωσιν. Αἱ τροπολογίαι τὰς ὁποίας πρὸ ὀλίγου ἀνέγνωσα, θὰ δοθῶσιν εἰς τὸ τυπογραφεῖον, θὰ τυπωθῶσι καὶ θὰ διανεμηθῶσιν διὰ νὰ λάβῃ γνῶσιν ἡ Βουλή.

§125Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἀναβληθῇ τὸ νομοσχέδιον, ἀφοῦ ὑπεβλήθησαν τροπολογίαι.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνεβλήθη. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 1308 περὶ ἐμπορικῶν χρηματιστηρίων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παρατάσεως τῆς διαρκείας ἐργολαβιῶν καὶ αὐξήσεως ἀμοιβῶν ἐργολάβων ἁλυκῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 1023 «περὶ ἰδιωτικῆς ἐπιχειρήσεως ἀσφαλίσεως». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀπαγορεύσεως κατασκευῆς καὶ ἐμπορίας τεχνικοῦ ὄξους». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκαταστάσεως μηχανικῶν μέσων μεταφορᾶς σμύριδος». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μέσης ἐμπορικῆς ἐκπαιδεύσεως». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ χορηγίας εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ὀλυμπίων καὶ Κληροδοτημάτων 50.000 δραχμῶν πρὸς προμήθειαν ὑλικοῦ καὶ ἐγκατάστασιν ἠλεκτροφωτισμοῦ». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀποσπάσεως ἀνδρῶν τοῦ στρατεύματος εἰς τὴν χωροφυλακὴν πρὸς ἐνίσχυσιν αὐτῆς ἐκτάκτου στρατολογίας ὁπλιτῶν χωροφυλακῆς καὶ κατατάξεως χωροφυλάκων ἄνευ θητείας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 1979 τῆς 28 Ἰανουαρίου 1920 «περὶ ἱδρύσεως ἀντιφυματικῶν ἰατρείων, νοσοκομείων ἀναρρωτηρίων καὶ ὀρεινῶν θεραπευτηρίων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συνεισφορᾶς τῶν ἰδιοκτητῶν τῶν ἐκ τῆς κατασκευῆς ὁδῶν ὠφελουμένων κτημάτων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου 2145 καὶ 1242 «περὶ δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως». Ἐπ’ αὐτοῦ ὁ κ. Α. Παπαζαχαρίου ἔχει τὸν λόγον.

§127Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Τὸ ἄρθρον 5 τροποποιούμενον καὶ συμπληρούμενον ἀντικαθίσταται διὰ τῶν ἑξῆς: Εἰς τὸ 2 ἐδάφιον τῆς τροπολογίας τὸ ἄρθρον 5 τὸ ηὕρατε, κ. Ὑπουργέ; Νομίζω ὅτι ὀκταετὴς ὑπηρεσία εἶναι μακρά, 8 ἔτη νὰ μένωσιν εἰς τὸν αὐτὸν βαθμὸν θὰ ἀπογοητευθῶσι καὶ φοβοῦμαι ὅτι δὲν θὰ εἶναι εὐχαριστημένοι καὶ οἱ μέλλοντες νὰ εἰσέλθωσιν.

§128Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Διαβάσετε τὸ κατωτέρω ἐδάφιον.

§129Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Ἡ ὀκταετία νὰ περιορισθῇ εἰς τετραετίαν, ἀφοῦ ἠξεύρετε εἰς ὅλα τὰ Ὑπουργεῖα εἶναι ἠλαττωμένον τὸ χρονικὸν διάστημα διὰ νὰ προαχθῇ ἀπὸ τὸν κατώτερον βαθμὸν εἰς τὸν ἀνώτερον.

§130Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Λέγει ὅτι ὑπολογίζεται καὶ ὁ χρόνος τῆς ὑπηρεσίας διὰ τὸν πρὸς προαγωγήν.

§131Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Περὶ τῶν ὑπηρετούντων. Δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐξέλθωσιν.

§132Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ὑπάρχει εἰς τὸν ψηφισθέντα νόμον. Ἐκεῖ λέγει οἱ διοριζόμενοι διορίζονται ὑπὸ τοὺς αὐτοὺς ὅρους, ὑπὸ τοὺς ὁποίους εἶναι εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ὁ δευτεροβάθμιος ἐρχόμενος νὰ διορισθῇ θὰ διορισθῇ ὡς δευτεροβάθμιος;

§133Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Ἕνας νέος, ὁ ὁποῖος θὰ γίνῃ τώρα διδάσκαλος ἐρωτῶ μετὰ πόσα ἔτη ἀπὸ τὸν ἕνα βαθμὸν εἰς τὸν ἕτερον θὰ προαχθῇ;

§134Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Συζητεῖτε διὰ τὴν βάσιν τοῦ νομοσχεδίου ἢ διὰ τὴν βάσιν τῆς τροπολογίας; Ἡ βάσις εἶναι 8ετὴς ὑπηρεσία καὶ θὰ παραμείνῃ 8ετὴς ὑπηρεσία, δὲν εἰσάγεται τροποποίησις διὰ τὴν βάσιν.

§135Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Ἀφοῦ γίνεται τροπολογία διὰ τοῦ νομοσχεδίου παρακαλῶ νὰ εἰσακουσθῇ ἡ παράκλησίς μου, νὰ γίνῃ τοὐλάχιστον 5ετία, διότι μέχρι τοῦδε δύο ἔτη ἀπῃτοῦντο διὰ νὰ προσέλθῃ ὁ δημοδιδάσκαλος εἰς τὰς ἐξετάσεις καὶ ἂν ἐπετύγχανεν θὰ προήγετο, τώρα εἶναι ὑποχρεωμένος εἴτε προαχθῇ, εἴτε δὲν προαχθῇ πρέπει νὰ διανύσῃ ὀκτὼ ὁλόκληρα ἔτη.

§136Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Δὲν ἔχει σημασίαν τὸ πῶς ἐγένετο μέχρι σήμερον. Μέχρι σήμερον ἡ προαγωγὴ ἔθετεν αὔξησιν μισθοδοσίας κατὰ 20 δραχμὰς, ἡ προαγωγὴ κατὰ τὸν ψηφισθέντα νόμον διότι δίδει αὔξησιν 80 δραχμ., ὑπάρχει κολοσσιαία διαφορά. Ὅταν ἐψηφίζετο ὁ νόμος ὅλοι οἱ δημοδιδάσκαλοι δὲν εἶχον ἀνωτέραν τάξιν προαγωγῆς, ἦσαν ὑποχρεωμένοι οἱ δημοδιδάσκαλοι ἐξελθόντες νὰ ὑπηρετήσωσι ἐφόρου ζωῆς ὡς τοιοῦτοι, ἔρχεται ὁ νόμος καὶ δημιουργεῖ τάξιν προαγωγῆς, αἱ τάξεις δὲν εἶναι σκόπιμον νὰ ἐξαντληθῶσιν εἰς τὰ πρῶτα ἔτη τῆς ὑπηρεσίας, ἕνεκα τούτου καὶ ἐκανονίσθη ὁ νόμος, δι’ ὃν εἰσάγεται τροπολογία.

§137Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ πρῶτον, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τότε οἱ προαγόμενοι, ἐλάμβανον αὔξησιν 20%, ἀλλ’ ἦτο ἄλλη ἐποχή, σήμερον λαμβάνουσι 80 δραχμάς, ἀλλ’ αὐτὰ τὰ ἔξοδα δὲν ἀντιστοιχοῦσι πρὸς τὰ ἔξοδα, τὰ ὁποῖα εἶχον τότε καὶ ἑπομένως ὑπάρχει διαφορά, ἐκεῖνα δὲ τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι διότι θὰ λαμβάνουν 80 δραχμὰς λόγῳ αὐξήσεως πρέπει νὰ μένωσιν 8 ἔτη, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δίκαιον. Ἐγὼ ἔχω τὴν γνώμην ὅτι ἐπειδὴ οἱ δημοδιδάσκαλοι μέχρι τοῦδε μετὰ διετίαν προάγονται δι’ ἐξετάσεων δίκαιον εἶναι νὰ τεθῇ πενταετίαν, ἄλλως τε θὰ ἀπογοητεύωνται ἐν τῷ αὐτῷ βαθμῷ. Ἔχω καὶ ἄλλην παρατήρησιν εἰς τὴν σελίδα 3 τὸ ἄρθρον 23 τροποποιεῖται ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «εἰς πάντας τοὺς ἐγγάμους ὑπαλλήλους.......κλπ.»..... Ἤθελον νὰ παρακαλέσω δυνατὸν διδάσκαλός τις νὰ μὴ εἶναι ἔγγαμος, ἀλλὰ νὰ ἔχῃ 3 ἢ 4 ἀδελφὰς καὶ μίαν μητέρα ἢ γονεῖς γέροντας, νομίζω ὅτι ὅπως οἱ ἔγγαμοι ὅταν ἔχουν μίαν οἰκογένειαν ἀρκετὰ μεγάλην τὸ Κράτος προβλέπον διὰ τὰς ἀνάγκας των τοὺς δίδει αὔξησιν κατὰ τοιοῦτον τρόπον νομίζω ὅτι εἶναι δίκαιον καὶ εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἀποδεδειγμένως τρέφουν πλὴν τοῦ ἑαυτοῦ των καὶ γέροντα πατέρα καὶ μητέρα καὶ ἀδελφὰς νὰ δίδῃ καὶ εἰς αὐτοὺς ἕνα ποσοστόν.

§138Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Βεβαίως ἡ Κυβέρνησις πράττει ὅ,τι εἶναι δυνατὸν διὰ τοὺς δημοδιδασκάλους, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἔδιδε 10000 δραχμὰς τὸν μῆνα σεῖς θὰ ἐπροτείνατε 11.000.

§139Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Ἐν συνειδήσει νὰ εἴπητε ἐὰν εἶνε δίκαιον.

§140Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὅ,τι εἶναι δυνατὸν κάμνομεν.

§141Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Δὲν δύναται νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία, διότι ὑπεβλήθη νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλήν, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὸν κανονισμὸν τῶν ἀποδοχῶν ὅλων τῶν ὑπαλλήλων, εἰς αὐτὸ ὁρίζεται ὅπως περιληφθῶσι μέσα, εἶναι εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, ἐὰν ἀποφασισθῇ δι’ ὅλους τοὺς ὑπαλλήλους δὲν θὰ γίνῃ ἐξαίρεσις δι’ αὐτούς.

§142Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Ἔχω μίαν ἄλλην σύστασιν, εἰς τὴν σελίδα 5 ἀναφέρεται ὅτι ἱδρύονται πεντατάξια σχολεῖα.

§143Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Λέγει ὅτι εἶναι δυνατὸν ἐν ταῖς Νέαις Χώραις ὅπου λειτουργοῦν ἑξατάξια Ἑλληνικὰ σχολεῖα, νὰ προστεθῇ καὶ ἑβδόμη τάξις Ἑλληνικοῦ σχολείου οὕτως ὥστε οἱ ἀπόφοιτοι νὰ δύνανται νὰ εἰσαχθῶσιν ἀπ’ εὐθείας εἰς τὸ διδασκαλεῖον ὅπως καὶ προπαρασκευαστικὴν τάξιν παρ’ αὐτῶν τῶν διδασκαλείων.

§144Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Ἀντὶ νὰ ζητῆται ἀπολυτήριον Ἑλληνικοῦ σχολείου νὰ εἰσάγωνται ἀπόφοιτοι πλήρους ἀστικοῦ σχολείου, θὰ μείνωσι πέντε ἔτη. Τὸ Ἑλληνικὸν σχολεῖον ἔχει μίαν τάξιν, θέλω νὰ εἴπω ὅτι πρέπει νὰ ἐλαττώσητε κατὰ ἓν ἔτος τώρα ὅπου ἔχομεν ἀνάγκην, αὐτὴν τὴν στιγμὴν διὰ νὰ αὐξηθῶσιν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι μέλλουσι νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὰ σχολεῖα, δηλαδὴ θέλω νὰ εἴπω νὰ εἰσάγωνται ἀπὸ ἀστικὰ σχολεῖα, ὥστε θὰ ἔχωμεν περισσοτέρους.

§145Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Δέχομαι τὴν παρατήρησιν ὡς ἀξίαν συζητήσεως. Δεχόμεθα τὴν στιγμὴν αὐτὴν τὴν τροπολογίαν ὑπὸ τύπον διαζευκικὸν ἤ—ἤ.

§146Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Διὰ νὰ εὐκολύνωμεν νὰ εἰσέλθουν περισσότεροι μαθηταί. Ἐπίσης εἰς τὸ ἐδάφιον 11 τοῦ ἄρθρου 5 νὰ προστίθενται τὰ ἑξῆς: «Διὰ τὴν ὑποτροφίαν ὁρίζεται 100 δραχμαὶ» θὰ παρακαλέσω ἂν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ 120, δὲν εἶναι ἐπαρκεῖς αἱ 100 δραχ. Ἐγὼ τὸ συνιστῶ.

§147Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἀναμφιβόλως δὲν φθάνουν. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν ὁρίζει τὸ νομοσχέδιον αἱ ἤδη ἀπὸ τὸν νόμον ἀνεγνωρισμέναι ὑποτροφίαι μετατρέπονται εἰς δαπάνας συντηρήσεως ὑποτροφείων καὶ ἐκεῖ θὰ εἶναι πολὺ καλύτερα.

§148Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Εἰς τὴν τροπολογίαν τοῦ δʹ ἄρθρου, κ. Ὑπουργέ, εἰς τὸ 4ον ἐδάφιον «οἱ ὡς ἄνω διαβαθμιζόμενοι διδάσκαλοι......» θὰ ἤθελον νὰ προστεθῇ «προτεινομένου διευθυντοῦ πενταταξίου ἢ ἑξαταξίου σχολείου», εἶναι δίκαιον ἀφοῦ οἱ ἄλλοι λαμβάνουν, νὰ μὴ ἀποκλεισθοῦν καὶ αὐτοί, διότι πολλοὶ ἐξ αὐτῶν ὑπέστησαν ἤδη ἐξετάσεις δι’ ἐπιθεωρητὰς καὶ δὲν διωρίσθησαν. Νομίζω ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ λάβουν αὐτὴν τὴν αὔξησιν.

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Πετρίδης ἔχει τὸν λόγον.

§150Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ὀλίγας λέξεις ἔχω νὰ εἴπω καὶ δύο παρακλήσεις, τὰς ὁποίας θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἀπευθύνω. Πράγματι τὸ νομοσχέδιον φέρει βελτιώσεις ὡς εἰσάγεται εἰς τὸν μισθὸν τῶν διδασκάλων. Ἀλλὰ παρατηρῶ, ὅτι εἰς τὸ ἄρθρον 4ον, ἐδάφιον 1ον, ἐνῷ ὁ κ. Ὑπουργὸς φαίνεται ἐκτιμῶν τὰς ὑπηρεσίας τῶν διδασκαλισσῶν καὶ καθιστᾷ αὐτὰς μετὰ δεκαετῆ ὑπηρεσίαν εἰς τὸν ἀμέσως ἀνώτερον βαθμόν, παρέλειψε τοὺς διδασκάλους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν 10ετῆ ὑπηρεσίαν καὶ ἐνῷ ἔπρεπε καὶ αὐτοὶ νὰ ταχθῶσιν εἰς τὴν αὐτὴν μοῖραν καὶ νὰ προαχθῶσιν ἀμέσως εἰς τὸν ἀνώτερον βαθμόν. Θέλω νὰ χαρακτηρίσω τὸ πρᾶγμα ὡς παράλειψιν, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀφεθῇ τὸ πρᾶγμα ἔτσι, διότι οἱ διδάσκαλοι, οἱ ὁποῖοι παραπονοῦνται δὲν εἶναι πολλοί, μόλις 60–70 εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν 40 ἐτῶν ἡλικίαν καὶ ὑπηρεσίαν 20 ἐτῶν ἂν τοὺς ἀφήσετε εἰς τὴν αὐτὴν διαβάθμισιν καὶ δὲν τοὺς ἀφομοιώσετε αὐτοὶ θὰ ἀποχωρήσουν ἐκ τῆς ὑπηρεσίας. Δίκαιον εἶναι νὰ θέσωμεν αὐτοὺς εἰς τὴν αὐτὴν μοῖραν μὲ τὰς διδασκαλίσσας. Μετὰ δεκαετῆ ὑπηρεσίαν οἱ διδάσκαλοι αὐτοὶ νὰ ἔχουν δικαίωμα νὰ λαμβάνουν τὸν ἀμέσως ἀνώτερον βαθμὸν καὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν κατήρτισα τροπολογίαν τινά, τὴν ὁποίαν παρακαλῶ νὰ ἀποδεχθῆτε ἵνα ἐξασφαλισθῇ τὸ μέλλον πολλῶν οἰκογενειαρχῶν. Ἐπίσης μοῦ κάνει ἐντύπωσιν ἡ παράλειψις τῆς ὀρθῆς διαβαθμίσεως σχετικῶς μὲ τοὺς ἐπιθεωρητὰς τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως. Οἱ ἐπιθεωρηταὶ εἶναι γνωστόν, ὅτι παρέχουν μεγάλας ὑπηρεσίας εἰς τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν καὶ ἑπομένως ὁ μισθὸς αὐτῶν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ κατώτερος τοῦ Γραμματέως 1ης τάξεως. Ὀφείλω νὰ συστήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅτι ἄλλοτε εἰς παλαιοτέραν ἐποχήν, ὅτε αἱ ἀντιλήψεις τοῦ Κράτους ἦσαν διαφορετικώτεραι, ὁ ἐπιθεωρητὴς εἶχε βαθμὸν τμηματάρχου 1ης τάξεως. Ἡ ὑπηρεσία θὰ τὸ γνωρίζῃ καὶ νὰ τὴν ἐρωτήσετε ἂν ὅλοι οἱ ἐπιθεωρηταὶ ἀπὸ τὰ 90 καὶ ἐκεῖθεν δὲν εἶχον βαθμὸν τμηματάρχου 1ης τάξεως. Σεῖς τοὺς θέτετε κάτω ἀπὸ τὸν γραμματέα 2ας τάξεως. Λοιπὸν νομίζω, ὅτι ἔπρεπε νὰ τοὺς κανονίσετε βασικὸν μισθὸν γραμματέως 1ης τάξεως καὶ εἶναι 600 δραχ. καὶ εἶσθε σύμφωνος καὶ μὲ τὴν ἄλλην νομοθεσίαν τὴν καταρτιζομένην διὰ τοὺς λοιποὺς λειτουργοὺς τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν. Νομίζω τοὐλάχιστον, ὅτι ἂν θέσετε αὐτοὺς ὡς γραμματεῖς 1ης τάξεως μὲ τὰς χορηγίας τοῦ βαθμοῦ τούτου θὰ εἶναι δίκαιον.....

§151ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα δίκαιον. Εἴμεθα ὅλοι σύμφωνοι.

§152Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ὑποθέτω εἶναι σύμφωνος. Πρόκειται περὶ ἐλαχίστων λειτουργῶν, περὶ 15–20 ἀνθρώπων. Εἶναι μία διαφορὰ 100 δραχμῶν καὶ ἀναλογία εἰς τὰς προσαυξήσεις.

§153Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Ὅταν αὐξάνωμεν ὅλους καὶ τοὺς κάνωμεν διευθυντὰς νὰ κατεβάζωμεν τοὺς ἐπιθεωρητάς... Νὰ γίνῃ ὀνομαστικὴ ψηφοφορία.

§154Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ δώσετε διαφορὰν μισθοῦ μεταξὺ διδασκάλων καὶ ἐπιθεωρητῶν, ὅταν ὁ ἐπιθεωρητὴς ἵσταται ἐπόπτης καὶ ἐλέγχει τὴν ὑπηρεσίαν; Καὶ ἀπὸ αὐτῆς τῆς ἀπόψεως, τῆς ἱεραρχίας, πρέπει νὰ τοὺς θέσετε εἰς ἀνώτερον βαθμὸν καὶ μισθόν. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μὴ ἐπιμείνῃ, διότι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ὅπως ἐδήλωσε ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, δὲν ἔχει βάσιν οἰκονομικήν, ἀλλὰ βάσιν κοινωνικὴν καὶ ἑπομένως ὅλας τὰς ἀπόψεις, αἱ ὁποῖαι συντείνουν εἰς τὴν ἀνύψωσιν τοῦ κλάδου τῆς ἐκπαιδεύσεως, πρέπει νὰ λαμβάνωνται ὑπ’ ὄψει, καὶ νὰ μὴ λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος διαμαρτύρεται. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν ἄνευ μισθῶν ἐπαρκῶν νὰ ἔχωμεν ἀρτίαν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν ἀνάλογον πρὸς τὰς σημερινὰς κοινωνικὰς ἀνάγκας. Καὶ ἡ ἀντίρρησις καὶ ἡ σύστασίς μου εἶναι τόσαι δίκαιαι, ὥστε νομίζω, ὅτι πᾶσα ἡ Βουλὴ θὰ τὰς δεχθῇ.

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Δαζέας ἔχει τὸν λόγον.

§156Μ. ΔΑΖΕΑΣ. Ἔχω νὰ συστήσω εἰς τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ὅπως εἰς τὸν 8ετῆ χρόνον ὑπηρεσίας, τὸν ἀπαιτούμενον διὰ τὴν προαγωγὴν ἀπὸ θέσεως εἰς θέσιν, συμπεριληφθῇ ὡς χρόνος ὑπηρεσίας καὶ ὁ χρόνος τὸν ὁποῖον διένυσαν εἰς τὸ στράτευμα ὡς ἔφεδροι, ὁπλῖται οἱ ἀξιωματικοί. Διότι δὲν εἶναι λογικὸν οὔτε δίκαιον, ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτησαν ὑπὸ τὰς σημαίας νὰ καθυστεροῦν τῶν ἄλλων, οἱ ὁποῖοι δὲν ὑπηρέτησαν. Καὶ νομίζω, ὅτι γίνεται ἀδίκημα εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ἂν ὁ χρόνος αὐτὸς συνυπολογισθῇ εἰς τὴν 8ετίαν. Εἶναι δίκαιον νὰ γίνῃ αὐτὸ διὰ νὰ μὴ παραπονοῦνται ὅτι ἔμειναν ὀπίσω, ἀφοῦ παρόμοιον μέτρον ἐλήφθη διὰ τοὺς διδασκάλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτησαν εἰς τὴν Ἀλεξάνδρειαν καὶ Ρουμανίαν, πολὺ δὲ περισσότερον πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει ὡς χρόνος ὑπηρεσίας ἐκεῖνος, τὸν ὁποῖον διήνυσαν εἰς τὸ στράτευμα.

§157Γ. ΠΩΠ. Ὑπάρχει κάποια ἔκθεσις τὴν ὁποίαν εὑρίσκω δικαίαν. Εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ δευτεροβάθμιοι δὲν προήγοντο εἰς πρωτοβαθμίους, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει καὶ διὰ τοὺς δευτεροβαθμίους καὶ διὰ τοὺς κατωτέρους θὰ ἠνοίγετο ταχυτέρα ἡ ὁδὸς πρὸς τὴν προαγωγήν των καὶ ὁ ζῆλος αὐτῶν θὰ ηὔξανεν χωρὶς νὰ ζημιωθῇ τὸ δημόσιον. Θέτετε τοῦτο ὑπὸ τὴν μελέτην σας ὡς τροπολογίαν διὰ τὸ δεύτερον ἄρθρον τοῦ νόμου, συγχρόνως δὲ ἤθελον σᾶς παρακαλέσω νὰ μεριμνήσητε καὶ περὶ ἄλλου τινὸς γενικωτέρου θέματος. Ὑπάρχουν δημοδιδάσκαλοι τραυματίαι τοῦ πολέμου. Οἱ τραυματίαι οὗτοι τοῦ πολέμου ἐπὶ τῇ βάσει ἰατρικῶν ἐκθέσεων δὲν δύναται νὰ ὑπηρετήσωσιν εἰς μέρη ὑγρὰ ἢ εἰς μέρη ξηρὰ ἀναλόγως τοῦ παθήματος, τὸ ὁποῖον ὑπέστησαν ἐν πολέμῳ. Ἔχω δὲ καὶ εἰς ἀπόδειξιν ἀτόπου τινὸς διαπραχθέντος ἐπιστολὴν ἑνὸς τοιούτου, τὴν ὁποίαν θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς διαβιβάσω. Ἐπὶ τῇ ὑποθέσει τραυματίας δημοδιδάσκαλος, ὁ ὁποῖος ἔχει ἀκόμη τὴν σφαῖραν ἐντὸς τοῦ στήθους του, δυνάμει ἰατρικῆς ἐκθέσεως ἔπρεπεν ἀπὸ ὀρεινὸν μέρος, εἰς τὸ ὁποῖον ἦτο τοποθετημένος νὰ μετατεθῇ εἰς κλῖμα εὐκραέστερον. Ὑπέβαλε δὶς αἴτησιν εἰς τὸν ἁρμόδιον ἐπιθεωρητήν, ἀλλὰ οὐδὲν ἐγένετο. Ἑπομένως ὀρθὸν εἶναι νὰ τεθῇ διάταξις ὅπως οἱ τραυματίαι δημοδιδάσκαλοι τοποθετοῦνται εἰς μέρη ἀνάλογα κατὰ κλῖμα πρὸς τὴν ὅλην αὐτῶν κατάστασιν μετὰ γνωμοδότησιν ἁρμοδίου ἰατροῦ.

§158Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Νὰ μοὶ μεταβιβάσετε τὴν ἐπιστολήν.

§159Γ. ΠΩΠ. Βεβαίως. Δὲν τὸν γνωρίζω, ἁπλῶς μοὶ ἔστειλεν ἐπιστολήν.

§160Γ. ΚΟΚΚΙΝΑΚΗΣ. Εἰς τὸ δεύτερον ἐδάφιον θὰ παρακαλέσω τὸν κύριον Ὑπουργὸν νὰ δεχθῇ τὴν ἑξῆς τροπολογίαν (ἀναγινώσκει). Ἔχω ἐπίσης καὶ ἑτέραν τροπολογίαν τὴν ἑξῆς. «Ἡ σύστασις σχολείων ἐν ταῖς Νέαις Χώραις κλπ.». Διότι ὁ ἀριθμός, τὸν ὁποῖον ὁρίζει ὁ νόμος εἶναι φανταστικός. Πρέπει νὰ ληφθῇ ὡς βάσις τοὐλάχιστον ὁ ἀριθμὸς 20, διότι συμβαίνει οἱ ἀγροτικοὶ πληθυσμοὶ νὰ στεροῦνται σχολείων. Παρακαλῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν νὰ δεχθῇ τὰς τροπολογίας αὐτάς.

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χριστόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§162Α. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχω νὰ ὑποβάλω τρεῖς τροπολογίας ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 3 καὶ 4. Ἡ πρώτη εἶναι σχετικὴ πρὸς ἐκείνην; τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξαν οἱ κ.κ. Συνάδελφοι σχετικῶς πρὸς τοὺς δημοδιδασκάλους. Πολὺ ὀρθῶς ὁ κύριος Ὑπουργὸς ὑπελόγισε τὸν χρόνον εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ὑποδιδασκάλου, ἀλλ’ ἐλησμόνησεν ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι ὡς ὑποδιδάσκαλοι ὑπηρέτησαν ἐπὶ ἔτη μακρὰ κατὰ τὰ ὁποῖα ὑπέστησαν δοκιμασίαν, ἐπέτυχον ἦλθον εἰς τὸ διδασκαλεῖον καὶ μετὰ τριετῆ φοίτησιν ἐξῆλθον διδάσκαλοι καὶ ἐλάμβανον τὸν μισθὸν τὸν ἀντίστοιχον πρὸς τὸν βαθμὸν τοῦ πτυχίου αὐτῶν. Εἶναι λοιπὸν δίκαιον ἡ ὀκταετὴς προθεσμία, ἡ ὁποία ὁρίζεται διὰ τοὺς δημοδιδασκάλους πρὸς προαγωγὴν νὰ περιορισθῇ διὰ τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς. Διότι ὅταν συμπληρωθῇ ἡ ὀκταετία ἴσως οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ εἰς ἡλικίαν 45 ἐτῶν νὰ ἀπέλθωσιν, ὁπότε τὸ εὐεργέτημα αὐτὸ εἶναι περιττόν. Ἡ δευτέρα τροπολογία ἀφορᾷ μίαν τάξιν δημοδιδασκάλων, οἱ ὁποῖοι ἀπὸ τοῦ 1914 ἢ 1915 κληθέντες ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας εἶχον ὑποβάλλει αἴτησιν περὶ προαγωγικῶν ἐξετάσεων. Αὐτοὶ δὲν ἐκλήθησαν νὰ ὑποστῶσι τὰς ἐξετάσεις αὐτὰς, ἐν ᾧ ἐὰν ἐκαλοῦντο, ἐφ’ ὅσον εἶναι βεβαιωμένον ὅτι ἔχουσιν εὐδόκιμον ὑπηρεσίαν καὶ αὐτοὶ θὰ εἶχον λάβει ἀνώτερον βαθμόν. Δι’ αὐτὸ εἶναι ἐπιβεβλημένον νὰ λάβωσι τὸν ἀνώτερον βαθμόν.

§163Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἐγὼ ὑποστηρίζω τὰς ἀπόψεις, τὰς ὁποίας ὑπεστήριξαν οἱ κ. κ. Πετρίδης καὶ Χριστόπουλος ἰδιαιτέρως διὰ τὸ ζήτημα τῶν ἐπιθεωρητῶν. Ἔχω ὑποβάλλει δὲ καὶ μίαν σχετικὴν τροπολογίαν εἰς τὸν κύριον Ὑπουργόν.

§164Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Ὀρθὸν εἶναι ὡς πρὸς τὸν χρόνον τῆς προαγωγῆς νὰ προστεθῇ καὶ ἡ ὑπηρεσία ἐν τῷ στρατῷ. Ἐπίσης καὶ ἄλλην παρατήρησιν ἔχω, εἰς τὰ πλήρη σχολεῖα ἐφ’ ὅσον χηρεύουσιν θέσεις νὰ διορίζωνται καὶ ὑποδιδάσκαλοι.

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Μανασάκης ἔχει τὸν λόγον.

§166Μ. ΜΑΝΑΣΑΚΗΣ. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον ὁ προβιβασμὸς τῶν δημοτικῶν σχολείων γίνεται ἐπὶ τῇ βάσει τῶν μαθητῶν, οἱ ὁποῖοι προσῆλθον εἰς ἐξετάσεις κατὰ τὰ τρία προηγούμενα συνεχῆ ἔτη. Ὁ μέσος ὅρος αὐτός, ὁ ὁποῖος λαμβάνεται ὑπ’ ὄψει εἶναι βάσις οὐχὶ ὀρθή. Ἔχομεν παράδειγμα, καθ’ ὃ εἰς ἓν σχολεῖον ἐνεγράφησαν τὸ πρῶτον ἔτος 150 μαθηταί, τὸ ἄλλο 160 καὶ τὸ ἄλλο 156 καὶ μόλα ταῦτα ἐπειδὴ ὑπῆρχεν εἷς καὶ μόνος διδάσκαλος ἠναγκάσθησαν οἱ γονεῖς νὰ ἀποσύρουν τὰ τέκνα των καὶ νὰ τὰ ἀπασχολήσουν εἰς ἄλλα ἔργα γεωργικῆς φύσεως, καὶ τοῦτο διότι εἷς διδάσκαλος ἦτο τελείως ἀνεπαρκής, ὅπως διδάξῃ καὶ προσῆλθον εἰς ἐξετάσεις 53, 65 καὶ 59. Κυρίως ὑπεύθυνοι δὲν ἦσαν οἱ κάτοικοι, διότι τὸ σχολεῖον δὲν ἀπέκτησε τὸν ἀριθμὸν πρὸς προαγωγήν, ἀλλὰ τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον ἠνάγκασε αὐτοὺς νὰ ἀποσύρωσι τὰ τέκνα των ἀπὸ τὸ σχολεῖον ἢ νὰ τὰ πηγαίνωσιν εἰς τὸ σχολεῖον ἄλλου χωρίου. Ἐφ’ ὅσον ἔχομεν τὴν ὑποχρεωτικὴν φοίτησιν ἔχει ὑποχρέωσιν καὶ τὸ Δημόσιον, ὅπως ἐπὶ ἄλλης βάσεως παρέχει τὴν εὐκολίαν τῆς προαγωγῆς τῶν σχολείων. Ὀρθοτέρα βάσις, ὅπως προάγωνται τὰ σχολεῖα εἶναι νὰ λαμβάνηται ὡς βάσις ὁ ἀριθμὸς τῶν φοιτώντων μαθητῶν κατὰ τὸ προηγούμενον ἔτος. Ἡ βάσις τῆς ἁπλῆς ἐγγραφῆς δὲν εἶναι ὀρθή, διότι πιθανὸν οἱ κάτοικοι ἑνὸς διαμερίσματος διὰ νὰ ἀποκτήσουν δύο ἢ τρεῖς διδασκάλους νὰ προβοῦν εἰς εἰκονικὰς ἐγγραφάς, οὔτε εἶναι ὀρθὴ ἡ βάσις, ἡ ὁποία κρατεῖ κατὰ τοὺς κειμένους νόμους, εἰς τὴν ὁποίαν συνεχίζει τὸ νομοσχέδιον. Διὰ τοῦτο εἴχομεν ὑποβάλει ἓξ συνάδελφοι τοῦ νομοῦ Ἡρακλείου μίαν πρότασιν νόμου, ἡ ὁποία εἶναι περιττὸν νὰ συζητηθῇ ἰδιαιτέρως, διότι τὸ περιεχόμενον αὐτῆς περιλαμβάνεται εἰς τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον. Φρονοῦμεν λοιπόν, ὅτι πρέπει νὰ διατυπωθῇ ὡς ἑξῆς· νὰ διχασθῇ τὸ ζήτημα τοῦ προβιβασμοῦ ἀπὸ τὸν ὑποβιβασμὸν καὶ τὴν κατάργησιν καὶ ὁ μὲν προβιβασμὸς νὰ γίνεται ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ μέσου ὅρου τῶν φοιτησάντων μαθητῶν κατὰ τὸ προηγούμενον ἔτος, ὅσον δ’ ἀφορᾷ τὸ ἄλλο ζήτημα τοῦ ὑποβιβασμοῦ καὶ τῆς καταργήσεως, ἂς μείνῃ ὅπως ἔχει. Ὡσαύτως ἔχω ἄλλην παρατήρησιν ἐπὶ τοῦ ἑξῆς: Ὁ ἀριθμὸς 7 τῶν ἀρρένων μαθητῶν κατ’ ἀναλογίαν 100 κατοίκων νομίζω, ὅτι εἶναι πάρα πολὺ μικρός, διότι ὁ ἀριθμὸς ἔχει σχέσιν καὶ μὲ τὴν παραγωγικότητα τῶν κατοίκων, εἶναι ἐξοχικοὶ ἰδίως συνοικισμοί, εἰς τοὺς ὁποίους ἐπὶ κατοίκων 100 ὑπάρχουσι 15 ἄρρενες μαθηταί. Ἔχομεν παράδειγμα καθ’ ὃ ἐνῷ ἀναφέρονται εἰς τὴν ἐπίσημον στατιστικὴν 400 κάτοικοι ἔχομεν 80 μαθητὰς ἄρρενας καὶ θήλεις, τουτέστιν ἄρρενας ἄνω τῶν 40 καὶ 50. Τοῦτο μὲ ὤθησε νὰ παρακαλέσω, ὅπως ὁ ἀριθμὸς 7 ἀναβιβασθῇ εἰς 10. Ὡσαύτως, ἐὰν ἡ Βουλὴ δεχθῇ τὴν τροποποίησιν, ὅσον ἀφορᾷ τὸν προβιβασμὸν τότε παρέλκει τὸ βʹ ἐδάφιον, ὅπως διατυποῦται, τὸ ἀφορὸν τὰς νέας χώρας, ὅτι θὰ λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν ὁ ἀριθμὸς 25 διὰ τὴν προαγωγήν, ἂν ὅμως δὲν δεχθῇ τὴν τροπολογίαν τότε καὶ ὁ ἀριθμὸς 25 πρέπει νὰ κατέλθῃ εἰς δέκα. Ἔχομεν ὡσαύτως τὴν αὐτὴν παρατήρησιν. Τὸ δικαίωμα τοῦ πολίτου τοῦ νὰ μανθάνῃ γράμματα, εἶναι συνάμα καὶ ὑποχρέωσίς του καὶ διὰ τοῦτο ἡ νομοθεσία ἡμῶν καθιεροῖ τὸ ὑποχρεωτικὸν τῆς φοιτήσεως τῶν τέκνων. Ὅπου οἱ κάτοικοι δὲν ἔχουν τὴν προθυμίαν νὰ ἱδρύσουν σχολεῖα νομίζω, ὅτι οἱ κ. Ἐπιθεωρηταὶ ἔχουν ὑποχρέωσιν αὐτεπαγγέλτως νὰ ἐνεργοῦν ὅλας ἐκείνας τὰς διατυπώσεις, αἱ ὁποῖαι ἀπαιτοῦνται διὰ τὴν ἵδρυσιν τῶν σχολείων, ἂν δὲ μετὰ τὴν ἐνέργειαν αὐτὴν οἱ κάτοικοι ἀρνοῦνται νὰ ὁδηγήσωσι τὰ τέκνα των εἰς τὰ σχολεῖα, ἔρχεται ἡ τιμωρία, ὅπως ὁρίζει ὁ νόμος. Λέγω τοῦτο, διότι ἔχω πικρὰν πεῖραν τοῦ πράγματος. Ὑποβάλλουν οἱ κάτοικοι ἀναφορὰν εἰς τοὺς ἐπιθεωρητὰς μὲ ἀριθμὸν κατοίκων, σύμφωνον μὲ τὸν νόμον καὶ ἐν τούτοις οἱ κ. ἐπιθεωρηταὶ δι’ ἕνα ἢ ἄλλον λόγον δὲν σπεύδουν νὰ συντελέσουν εἰς τὴν ἵδρυσιν τῶν σχολείων οὕτως ὥστε οἱ πολῖται αὐτοὶ τῶν ἀπομεμακρυσμένων μερῶν νὰ ἀπολαύσωσι τοῦ πρώτου καὶ στοιχειώδους ἀγαθοῦ, τουτέστι νὰ μάθωσιν ἀνάγνωσιν καὶ γραφὴν καὶ ὑπὸ τούτου ἀκριβῶς ὠθήθημεν διὰ νὰ θέσωμεν διάταξιν, ὅτι ὀφείλουν νὰ γνωρίσουν οἱ κ. ἐπιθεωρηταὶ καὶ ἅπασα ἡ ὑπηρεσία, ὅτι τὸ δικαίωμα τοῦ ἱδρύειν σχολεῖα εἶναι ὑποχρέωσίς των καὶ πρέπει νὰ προβαίνωσιν αὐτεπαγγέλτως, ipso jure, καὶ νὰ μὴ εὑρίσκωσι δικαιολογίας, διότι μία αἴτησις δὲν ἔχει χαρτόσημον ἢ ὑπάρχει παρατυπία καὶ νὰ ἀποπέμπωσι τοὺς κατοίκους. Αὐτὰς τὰς παρατηρήσεις εἴχομεν καὶ ὑποβάλλομεν σχετικὴν τροπολογίαν, ἡ ὁποία εἶναι ἀπαραίτητος, ὡς φρονοῦμεν, καθ’ ὅτι σχεδιάζεται μὲ τὴν ἀρχὴν τοῦ Πολιτεύματος, ὅπως ἡ ἐκπαίδευσις ἡ στοιχειώδης εἶναι ὑποχρεωτικὴ καὶ οἱ κάτοικοι ἐξαναγκάζονται, ἂν δὲν ἔχωσι τὴν προθυμίαν, πολὺ δὲ περισσότερον πρέπει νὰ παρέχεται ἡ εὐκολία διὰ νὰ μορφωθοῦν τὰ τέκνα των, ὅταν συντρέχωσιν αἱ νόμιμαι διατυπώσεις.

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Σακλαμπανάκης ἔχει τὸν λόγον.

§168Μ. ΣΑΚΛΑΜΠΑΝΑΚΗΣ. Δὲν ἔχω νὰ προσθέσω περισσότερα εἰς ὅσα ἀνέπτυξεν ὁ προλαλήσας. Ὁ ὁριζόμενος εἰς εἰς τὸ ἄρθρον 2 συντελεστὴς τοῦ 7% εἶναι ἐλάχιστος κατὰ τὴν ἰδικήν μου ἀντίληψιν. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου ἰδικά μας χωρία, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν κατοίκους πλείονας τῶν 400 καὶ ἔχουν μαθητὰς 90 καὶ 80· ἄρρενας μόνον 65.

§169Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Δὲν εἶναι δυνατὴ τοιαύτη ἀναλογία.

§170Μ. ΣΑΚΛΑΜΠΑΝΑΚΗΣ. Εἶναι συνήθης ὁ ἀριθμὸς τῶν οἰκογενειῶν ἐκεῖ εἰς τὰ ὀρεινὰ μέρη μὲ 10, 11, 12 παιδιά. Λοιπὸν δὲν θὰ δύνανται λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν τοῦ συντελεστοῦ τοῦ ὁποίου προτείνετε εἰς τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον, νὰ ἱδρύσουν σχολεῖα;

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Γόντικας ἔχει τὸν λόγον.

§172Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Διὰ πράξεων διοικητικῶν ἐπὶ μακρὰ ἔτη ἀπηγορεύθη ἡ ἐξέτασις καὶ συνεπῶς οἱ διδάσκαλοι οὗτοι τῆς δευτέρας καὶ τρίτης τάξεως μένουσιν εἰς τὸν βαθμὸν τὸν ὁποῖον εἶχον ἀπολυθέντες οὐχὶ ἐλλείψει ἱκανότητος οὔτε διότι δὲν εἶχον τὰ προσόντα ἀλλὰ διότι δὲν ἐκαλοῦντο εἰς ἐξετάσεις. Σήμερον ὅτε γίνεται διαμόρφωσις τοῦ νόμου τούτου καὶ τροποποίησις αὐτοῦ θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐὰν εἶνε δυνατὸν νὰ τροποποιήσῃ κατά τι τὸ μέρος τοῦτο τουτέστι νὰ αὐξήσωμεν τὸ χρονικὸν διάστημα ὥστε ἐντὸς συντόμου χρόνου δύο ἢ τριῶν ἐτῶν οἱ δυνάμενοι, τουτέστιν οἱ ἔχοντες εὐδόκιμον ὑπηρεσίαν νὰ λάβουν ὅλοι τὸν ἀνώτερον βαθμόν. Ἀντὶ νὰ ἔχωσι τὸ ⅓ νὰ θέσωμεν κάτι τι περισσότερον. Ὑπενθυμίζω εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν καὶ τὴν ἄλλην περίπτωσιν, τὴν ὁποίαν τότε ἢ δὲν εὕρισκεν ὀρθὴν ἢ δὲν εἶχε μελετήσει καλῶς τὸ ζήτημα. Οἱ ὑποδιδάσκαλοι κατὰ τοὺς κειμένους νόμους ἠδύναντο εἰσερχόμενοι εἰς τὰ διδασκαλεῖα, καὶ εἰσῆλθον καὶ ἀγρόται, νὰ ἀποκτήσωσι τὸ δίπλωμα τοῦ δημοδιδασκάλου. Εἶναι γνωστὸν ὅμως ὅτι τὰ διδασκαλεῖα δὲν ἐλειτούργουν ἐπαρκῶς. Ἐὰν εἶναι δυνατὸν λοιπὸν νὰ δώσωμεν τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς ὑποδιδασκάλους νὰ εἰσέρχωνται ὡς μαθηταὶ εἰς τὰ διδασκαλεῖα καὶ ἂν θέλετε μὲ εἰσαγωγικὰς ἐξετάσεις καὶ οὕτω ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι αἰσθάνονται ὅτι δύνανται νὰ ἀποκτήσωσι τὸν ἀνώτερον βαθμὸν νὰ τὸ ἐπιτυγχάνωσι. Τελευταῖον ἔχω τὴν ἑξῆς παρατήρησιν, τὴν ὁποίαν καὶ ἕτερος τῶν κ. συναδέλφων ὑπεστήριξε. Θέλω νὰ ἀποδείξω ὅτι ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου περὶ δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως ἐκανονίσθη; ὅτι οἱ ἐπιθεωρηταὶ τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως ἔχουν τίτλον καὶ βαθμὸν τμηματάρχου αʹ τάξεως. Ἀληθὲς εἶναι ὅτι τὰ προσόντα τὰ ὁποῖα ἀπῃτοῦντο διὰ τὸν διορισμὸν εἰς τὴν θέσιν τοῦ ἐπιθεωρητοῦ ἦσαν ἀνώτερα τῶν ἀπαιτουμένων διὰ τὸν βαθμὸν τοῦτον. Κατόπιν ἐπῆλθεν ὁ νόμος, ὁ ὁποῖος ὑπεβίβασε τὴν τάξιν τῶν ἐπιθεωρητῶν ἀπὸ τοῦ τμηματάρχου εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ Γραμματέως αʹ τάξεως. Ἄν ἤδη ὅτε αὐξάνει ὁ μισθὸς τοῦ δημοδιδασκάλου, ὅτε εἷς διευθυντὴς πρωτοβάθμιος δημοτικοῦ σχολείου λαμβάνει μισθὸν καὶ ἀποδοχὰς μεγαλυτέρας τοῦ ἐπιθεωρητοῦ, παραμείνῃ ὡς ἔχει ἡ θέσις τοῦ ἐπιθεωρητοῦ νομίζω ὅτι δὲν πράττομεν τὸ ὀρθόν. Ἐὰν θέλωμεν νὰ ἔχωμεν καλοὺς ἐπιθεωρητάς, νὰ ἀποκτήσωμεν καὶ εἰς τὸ μέλλον τοιούτους νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν ὅτι δὲν πρόκειται μόνον περὶ τῆς ὑλικῆς βελτιώσεως τῆς καταστάσεως αὐτῶν ἀλλὰ καὶ περὶ τῆς ἠθικῆς αὐτῶν ὑποστάσεως καὶ πρέπει τοῦτο νὰ τὸ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν διότι ἡ σημερινὴ κατάστασις δὲν εἶναι κατ’ ἐμφάνισιν ὀρθή. Φαντασθῆτε ὁ ἐπιθεωρητὴς νὰ πηγαίνῃ νὰ ἐπιθεωρήσῃ δημοδιδάσκαλον, ὁ ὁποῖος λαμβάνει μισθὸν ἀνώτερον. Ἐὰν θέλωμεν τοὺς ἐπιθεωρητὰς νὰ ὑποβιβάσωμεν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ γραμματέως αʹ τάξεως ἐγὼ νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ κατέλθωμεν κάτω τοῦ τμηματάρχου βʹ τάξεως, πάλιν ὁ μισθὸς δὲν πρέπει νὰ εἶναι ὁ ὁριζόμενος ὑπὸ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, ἀλλὰ νὰ εἶναι ἀνάλογος πρὸς τὸν μισθόν, ὁ ὁποῖος ὁρίζεται διὰ τοῦ πανυπαλληλικοῦ νομοσχεδίου τοῦ ὑποβληθέντος ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως. Πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἡ τάξις τῶν ἐπιθεωρητῶν δὲν ἔχει οὐδεμίαν ἀμοιβὴν ἄλλην ἐκτὸς τοῦ μισθοῦ οὔτε ἀπολαυήν, ἐνῷ αἱ ἄλλαι θέσεις, τὰς ὁποίας ἀνέφερα ἔχουσι καὶ ἄλλας ἀπολαυὰς ὡς νομίμους θεωρουμένας. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ αὐτῇ θὰ ὑπενθυμίσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν τὸν κανονισμὸν τῶν ὁδοιπορικῶν τοῦ ἐπιθεωρητοῦ.

§173Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Αὐτὸ ἔγινε.

§174Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Νομίζω ὅτι, ἂν θελήσωμεν νὰ προσαρμόσωμεν τὴν τάξιν τῶν ἐπιθεωρητῶν πρὸς τὰς διακρίσεις τοῦ ὑπαλληλικοῦ νομοσχεδίου αὐτοὶ θὰ δικαιοῦνται τοῦ μισθοῦ καὶ τοῦ βαθμοῦ τμηματάρχου βʹ τάξεως.

§175ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καρπετόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§176Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶμαι καθ’ ὅλα σύμφωνος μὲ ὅσα ὁ κύριος συνάδελφος εἶπεν, διότι ἀληθῶς, ἐὰν καθ’ ὃν χρόνον συνεζητεῖτο τὸ νομοσχέδιον ἐλαμβάνοντο ὑπ’ ὄψιν αἱ γενόμεναι ὑποδείξεις ἐν αἷς καὶ αἱ ἰδικαί μου, βεβαίως τὸ ζήτημα τῶν διαβαθμίσεων θὰ εἶχε λυθῇ ἔκτοτε καὶ δὲν θὰ εὑρίσκετο εἰς τὴν ἀνάγκην ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ζητήσῃ σήμερον τροποποιήσεις. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ τῶν προτεινομένων τροποποιήσεων θὰ παρακαλέσω τὸν κύριον Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν καὶ ἄλλα θέματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψιν.

§177Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἤθελα νὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ λάβετε ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἐν τῷ νόμῳ δὲν ὁρίζεται ὁ ἀριθμὸς ὁ ἐλάχιστος, ὁ ὁποῖος ἀπαιτεῖται πρὸς σύστασιν σχολείου.

§178Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Τὸν ὁρίζει ὁ νόμος.

§179Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Ποῖος εἶναι;

§180Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Εἴκοσι πέντε, νομίζω.

§181Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Ἤθελα νὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ὁρισθῇ οὗτος εἰς 20.

§182ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γκέκας ἔχει τὸν λόγον.

§183Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Εἶμαι καθ’ ὅλα σύμφωνος μὲ τὰ ἐκτεθέντα ὑπὸ τῶν κυρίων συναδέλφων τῶν προλαλησάντων, παρατηρῶ δὲ μετ’ εὐχαριστήσεως ὅτι εἶναι ὁμόφωνος ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς ἐν σχέσει πρὸς τὴν διαβάθμισιν τόσον τοῦ μισθοῦ ὅσον καὶ τῆς θέσεως τῶν ἐπιθεωρητῶν τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως, ἐκφράζω δὲ τὴν κατάπληξίν μου πῶς εἶναι δυνατὸν ἡ ὑπηρεσία νὰ διατυπῇ ἀντιρρήσεις ἐναντίον τῆς ὁμοφώνου γνώμης τῆς Βουλῆς. Ἤκουσα, κύριε Πρόεδρε, ὑποστηριζόμενον, τὸ ὁποῖον θὰ παρακαλέσω τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ ἀκούσῃ τὴν γνώμην μου. Ἤκουσα, ὅτι ἀντιτάσσεται ὡς κώλυμα, ὅτι οἱ ἐπιθεωρηταὶ τῶν δημοτικῶν σχολείων δὲν ἔχουσι τὸ πτυχίον, τὸ ὁποῖον ἔχουν οἱ καθηγηταὶ βʹ τάξεως ἂν δὲν ἀπατῶμαι ἢ τῶν Ἑλληνικῶν Σχολείων ἢ τῶν Γυμνασίων. Δὲν γνωρίζω, διότι δὲν ἠσχολήθην. Τοῦτο θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ, κύριε Πρόεδρε, νὰ διαβεβαιώσω τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸν κύριον Ὑπουργόν, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθόν, διότι δὲν δύναται λ.χ. ὁ στρατιωτικὸς νὰ εἴπῃ ὅτι ὁ κληρικὸς δὲν ἔχει τὸ ἴδιον πτυχίον μὲ ἐμὲ καὶ συνεπῶς πρέπει νὰ περιορισθῇ ἐν τῇ ἱεραρχίᾳ. Ὡς εἶναι γνωστόν, ἡ δημοτικὴ ἐκπαίδευσις εἶναι ἐντελῶς ἀνεξάρτητος τῆς μέσης λεγομένης ἢ κλασσικῆς ἢ ἐγκυκλίου, ὅπως θέλετε, ἐκπαιδεύσεως. Δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ περιορισθῇ ἡ προαγωγὴ καὶ ἡ πρόοδος ἐν γένει τῶν ὑπαλλήλων τῆς δημοσίας ἐκπαιδεύσεως μέχρι τοῦ σημείου, ὅπου φρονοῦν ὑπαλλήλους ἄλλου κλάδου ἐπὶ τῷ ὅτι αὐτοὶ ἔχουν πτυχίον, διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ ἐδικαιοῦτο κάλλιστα καὶ ὁ δημοδιδάσκαλος καὶ ὁ ἐπιθεωρητὴς τοῦ δημοτικοῦ σχολείου νὰ εἴπωσιν εἰς τὸν κύριον αὐτὸν τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως, εἰσῆλθες μὲ τριακοσίας δραχμὰς τὸν μῆνα καθ’ ἣν ἐποχὴν ἐγὼ εἶχον τετρακοσίας, σταμάτησε εἰς τὸν λόγον σου ἐκεῖ. Ἀλλ’ ὁ εἷς κλάδος εἶναι ἀνεξάρτητος τοῦ ἄλλου, ὅπως ὑπάρχουν καὶ ἄλλοι κλάδοι μὴ ἔχοντες κανένα προσόν. Καὶ τίς ἀρνεῖται, κύριοι, ὅτι ἕνας ἀξιωματικὸς ἐν τῷ πολέμῳ ἀπὸ ἁπλοῦς στρατιώτης δύναται νὰ φθάσῃ στρατηγός; Καὶ θὰ ἔλθῃ κανεὶς καθηγητὴς ἢ κανεὶς ἄλλος οἱουδήποτε κλάδου νὰ εἴπῃ, ὅτι ὁ κύριος αὐτὸς καίτοι ὑπηρέτησε καὶ διεκρίθη εἰς τὸ εἶδος εἰς τὸ ὁποῖον ἐδιώχθη ὑπὸ τῆς Πολιτείας νὰ ὑπηρετήσῃ θὰ σταματήσῃ εἰς ἕνα βαθμὸν, διότι οἱ ἀξιωματικοὶ δὲν ἔχουν τὸ πτυχίον τοῦ καθηγητοῦ ἢ τοῦ ἰατροῦ καὶ συνεπῶς οἱ στρατιωτικοὶ πρέπει νὰ μείνωσιν κάτωθι τῶν ἰατρῶν; Νομίζω, κύριοι, ὅτι ἂν ἡ σκέψις αὐτὴ ὑπαγορεύει τὰς σκέψεις τῆς Κυβερνήσεως, πρέπει νὰ ἐκλείψῃ καὶ πρέπει νὰ δεχθῇ καὶ ἡ Κυβέρνησις ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ ὑποδεικνύῃ, ὅτι οἱ ἐπιθεωρηταὶ τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως —καὶ δὲν ἐνδιαφέρομαι περὶ αὐτῶν ὡς περὶ προσώπων, ἐνδιαφέρομαι περὶ τοῦ θεσμοῦ καὶ περὶ τοῦ προορισμοῦ, τὸν ὁποῖον ἔχουσιν ἐν τῇ κοινωνίᾳ— πρέπει νὰ διατηρήσωσι τὴν θέσιν, τὴν ὁποίαν ἔχουν καὶ εἰ δυνατὸν νὰ περιβληθῶσι καὶ μὲ μεγαλείτερον κῦρος καὶ μεγαλείτερον μισθὸν διότι φαντασθῆτε, κύριοι, ὅτι εἶναι οἱ μόνοι ὑπάλληλοι ἐν τῷ Κράτει, οἱ ὁποῖοι ἔρχονται εἰς ἄμεσον ἐπικοινωνίαν μετὰ τοῦ λαοῦ καὶ ἔχουν ἐκτὸς τῆς ἐκπαιδευτικῆς αὐτῶν ἀποστολῆς καὶ ἄλλα καθήκοντα ἀπέναντι τοῦ λαοῦ τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἀπορρέουσι παρὰ ἀνθρώπων σοβαρῶν, τοὺς ὁποίους ὁπωσδήποτε ἡ κοινωνία νὰ ἐκτιμᾷ καὶ οὐχὶ νὰ τοὺς βλέπῃ μεταβαίνοντας διὰ νὰ ἐπιθεωρήσουν δημοδιδασκάλους ἀνωτέρους ἑαυτῶν. Νομίζω, λοιπὸν, ὅτι ἡ ἀντίρρησις, ὅτι δυνάμεθα νὰ προσκρούσωμεν εἰς ἄλλας τάξεις ἐχόντων πτυχίον δὲν εἶναι σοβαρὰ καὶ ἐλπίζω ὅτι καὶ ἡ Κυβέρνησις θὰ τὸ ἀποδεχθῇ.

§184ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἔχει τὸν λόγον.

§185Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Παρηκολούθησα τὰς παρατηρήσεις ὅλων τῶν ἀξιοτίμων κ. συναδέλφων τὰς κατόπιν τοῦ δημοσιευθέντος ἐσχάτως νόμου ὑποβληθείσας. Καὶ ἤκουσα τὰ διάφορα παράπονα τῶν διαφόρων κατηγοριῶν τῶν δημοδιδασκάλων. Τὰ παράπονα ταῦτα ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν ἡ Κυβέρνησις καὶ ἐμελέτησεν καὶ κατέληξεν εἰς τὰ συμπεράσματα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀπετέλεσαν τὸ περιεχόμενον τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἔχει καὶ ὡρισμένας οἰκονομικὰς συνεπείας συνεπαγόμενον ὡρισμένα βάρη εἰς τὸν προϋπολογισμὸν καὶ τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μεταβάλωμεν διὰ μιᾶς συζητήσεως προχείρου, οἵα γίνεται κατὰ τὴν ἑσπέραν ταύτην. Νομίζω ὅτι διὰ τῶν τροποποιήσεων, αἱ ὁποῖαι ἐπέρχονται εἰς τὸν ψηφισθέντα νόμον, ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψιν τὰ πλεῖστα ἐκ τῶν παραπόνων τῶν δημοδιδασκάλων, τὰ ὁποῖα ἀφορῶσι τὴν γενομένην διαβάθμισιν αὐτῶν. Βεβαίως ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ἀπὸ τῆς ὁποίας θὰ κρίνῃ τις τὴν θέσιν ἑκάστης κατηγορίας δημοδιδασκάλων, εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνεύρῃ καὶ νέα παράπονα δι’ ἄλλην κατηγορίαν· ἀλλὰ τοῦτο εἶναι ἀναγκαία συνέπεια τῆς εἰσαγωγῆς μιᾶς νέας νομοθεσίας, ἡ ὁποία διαρρυθμίζει τὰς κατηγορίας τῶν διδασκάλων τῶν τριῶν τάξεων κατ’ ἄλλο σύστημα παρὰ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐκράτει προηγουμένως. Ὅπως εἶχον τὴν τιμὴν νὰ δηλώσω εἰς τὴν Βουλὴν καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ἐσχάτως ψηφισθέντος νόμου 2045, ἡ διαβάθμισις τῶν δημοδιδασκάλων κατὰ τὸ τέως καθεστὼς ἐστηρίζετο ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ πτυχίου αὐτῶν. Τὸ διακριτικὸν τοῦτο στοιχεῖον κατεδικάσθη ὑπὸ τῆς κοινῆς γνώμης καὶ ὑπ’ αὐτῆς τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας, διὰ νόμου, ὁ ὁποῖος ἐγένετο κατὰ τὸ 1910 καὶ ὁ ὁποῖος κατήργησε τὴν διαβάθμισιν τῶν δημοδιδασκάλων ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ πτυχίου αὐτῶν. Διέρρευσεν ἔκτοτε ἓν χρονικὸν διάστημα 10 ἐτῶν περίπου, κατὰ τὸ ὁποῖον προεβλέπετο μὲν ὑπὸ τοῦ νόμου ἡ προαγωγή, ἀλλὰ δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ ἐκτελεσθῇ ἡ προβλεπομένη αὕτη ὑπὸ τοῦ νόμου προαγωγή, διότι καὶ οὗτος δὲν ἦτο ὁ ἀσφαλέστερος τρόπος τῆς προαγωγῆς τῶν δημοδιδασκάλων εἰς τὴν ἀμέσως ἀνωτέραν τάξιν. Καὶ δὲν ἦτο ὁ ἀσφαλέστερος τρόπος, διότι δὲν εἶναι ἀληθὲς ὅτι τὸ σύστημα τῶν ἐξετάσεων εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀσφαλῶς θὰ δείξῃ τὸν ἱκανώτερον ὅπως προαχθῇ εἰς ἀνωτέραν τάξιν. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου ὤφειλον αἱ ἐξετάσεις νὰ ἀφοροῦν γενικῶς ὅλας τὰς τάξεις τῶν δημοδιδασκάλων, καὶ οὐχὶ μόνον ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἦσαν πλησίον εἰς κέντρα καὶ εἶχον τὰ οἰκονομικὰ μέσα καὶ ἠδύναντο νὰ προσέλθωσιν εἰς ἐξετάσεις. Ἕνεκα τοῦ λόγου τούτου δὲν ἐφηρμόσθη τὸ σύστημα τοῦτο. Ἦλθεν ὁ νεαρὸς νόμος, ὁ ὁποῖος τὴν διαβάθμισιν τῶν δημοδιδασκάλων καθώρισεν ἐπὶ τῇ βάσει ἐντελῶς νέου συστήματος· καθώρισε ὅτι θὰ λαμβάνεται ὑπ’ ὄψει καὶ ἡ εὐδοκίμησις εἰς τὴν ὑπηρεσίαν. Βεβαίως ἐφ’ ὅσον τόσον εἶναι διαφορετικὴ ἡ βάσις τοῦ νεωτέρου νόμου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τηρηθῇ ἀπόλυτος δικαιοσύνη εἰς τὴν διαβάθμισιν ἐπὶ τῇ βάσει ἄλλων στοιχείων τῶν δημοδιδασκάλων. Ἕνεκα τούτου λοιπὸν λέγω ὅτι, καίτοι μετὰ τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον σήμερον καὶ συζητοῦμεν, θεραπεύονται τὰ πλεῖστα τῶν παραπόνων τῶν δημοδιδασκάλων, δὲν εἶναι ἀδύνατον βεβαίως νὰ μὴ ἀναζητήσῃ κανεὶς καὶ εὕρῃ εἰς τὴν ποικιλίαν αὐτὴν τῶν βαθμῶν καὶ τῶν τάξεων κατηγορίας τινὰς αἱ ὁποῖαι ἀπό τινος ἀπόψεως κρινομένης τῆς θέσεως αὐτῶν εὑρίσκει ὅτι ἀδικοῦνται. Σχετικῶς ὅμως καθορίζεται τὸ δυνατὸν δίκαιον. Ἐγένετο ἡ παρατήρησις ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ διευθετηθῶσι τὰ πράγματα ὡς πρὸς τὴν προαγωγὴν τῶν δημοδιδασκάλων διότι ὁ ἀριθμὸς τῶν πρωτοβαθμίων εἶναι τοιοῦτος, ὥστε θὰ ἀποκλείσῃ τὸ δυνατὸν τῆς προαγωγῆς τῶν δευτεροβαθμίων. Ὑπῆρχεν διάταξις ἐν τῷ νόμῳ, ἡ ὁποία ἐν ταῖς τροπολογίαις ἀπηλείφθη καὶ τὴν ὁποίαν σκοποῦμεν νὰ ἐπαναφέρωμεν ὑπό τινα τροποποίησιν, κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ συμπληρώσαντες τριακονταετῆ ὑπηρεσίαν πρωτοβαθμίου δημοδιδασκάλου δὲν συνυπολογίζονται εἰς τὸ τρίτον τῆς αʹ τάξεως, καὶ ἑπομένως κατὰ τὸν τρόπον τοῦτον θὰ εἶναι ἠλλατωμένος ὁ ἀριθμὸς τῶν πρωτοβαθμίων αὐτῶν. Δεύτερον ἐγένετο παράπονον διὰ τοὺς τριτοβαθμίους καὶ δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἀπεφοίτησαν ἀπὸ τὸ ἔτος 1914 καὶ οἱ ὁποῖοι δὲν ἔσχον τὴν εὐκαιρίαν εἴτε λόγῳ τοῦ βαθμοῦ τοῦ πτυχίου αὐτῶν εἴτε ὑφιστάμενοι τὰς ὑπὸ τοῦ νόμου προβλεπομένας ἐξετάσεις νὰ προαχθῶσιν εἰς τὴν ἀμέσως ἀνωτέραν τάξιν. Δι’ αὐτοὺς λαμβάνεται πρόνοια ὑπὸ τοῦ νόμου, διότι εἰς πάντας τοὺς ἀπὸ τοῦ 1914 ἀποφοιτήσαντας ἐδόθη ἓν εἰκοσάδραχμον ἐπίδομα, λαμβάνεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου πρόνοια, διότι δίδεται καὶ ἑτέρα προσαύξησις. Οὕτω πάντες οἱ ἀπὸ τοῦ 1914 ἀποφοιτήσαντες καὶ ἐντεῦθεν θὰ εἶχον 40 δραχ. μισθὸν διαφορετικὸν ἀπὸ ἐκεῖνον, τὸν ὁποῖον θὰ εἶχον ἐὰν δὲν ἐλαμβάνετο ὑπ’ ὄψει ἡ ὑπηρεσία αὐτή. Ἐλέχθη ἡ παρατήρησις ὅτι ὑπάρχει ἀνισότης μεταξὺ τῶν δημοδιδασκαλισσῶν, αἱ ὁποῖαι συμπληρώσασαι τὴν ὑπηρεσίαν παρέμειναν εἰς τὴν 2αν τάξιν, ἐνῷ δὲν συμβαίνει τὸ ἴδιον εἰς τοὺς δημοδιδασκάλους. Ἐξηγοῦμαι: δὲν συμβαίνει τοῦτο, διότι ἀνεγνωρίσθη ὅτι ὑπάρχει μείζων ἱκανότης εἰς τοὺς δημοδιδασκάλους, ἀλλὰ λόγῳ τῆς μικρᾶς διαφορᾶς τοῦ μισθοῦ μεταξὺ τῶν διδασκαλισσῶν 2ας καὶ 3ας τάξεως. Ὅσον ἀφορᾷ διὰ τὴν προϋπηρεσίαν τῶν ὑποδιδασκάλων, αὕτη ὑπολογίζεται εἰς τὸ ἥμισυ διὰ τὴν προαγωγήν των.

§186Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Διατὶ νὰ μὴ ὑπολογίζεται ὁλόκληρος ἡ ὑπηρεσία, ὅπως γίνεται διὰ τοὺς ὑποδιδασκάλους ἐν Μακεδονίᾳ.

§187Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Δὲν γίνεται οὕτω ἐν Μακεδονίᾳ. Παραμένουν αἱ παρατηρήσεις τῶν ἀξιοτίμων ἐκ Κρήτης συναδέλφων, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς προαγωγῆς καὶ συστάσεως σχολῶν. Ὁμολογῶ ὅτι εἰς τὰς νέας χώρας παρουσιάζεται ἀνισότης εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο καὶ ἕνεκα τῆς ἐλλείψεως προσωπικοῦ καὶ διότι οἱ νόμοι, οἱ ἐν Π. Ἑλλάδι ἰσχύοντες καὶ ἐπεκταθέντες δὲν ἔλαβον τὸν ἀπαιτούμενον χρόνον νὰ λειτουργήσουν. Ἕνεκα τούτου εἰσηγήθην αὐτὰς τὰς τροπολογίας, αἱ ὁποῖαι ἐνόμισα ὅτι ἱκανοποιοῦν τὰς εἰδικὰς ἀξιώσεις τῶν μερῶν ἐκείνων. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν σύστασιν σχολῶν ὁ κατάλογος τῶν κατοίκων δέον νὰ μεταβληθῇ εἰς κατάλογον παιδιῶν ἀγόντων τὴν μαθητευομένην ἡλικίαν. Μὲ τὰς τροπολογίας αὐτὰς παρακαλῶ νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον. Ἐλησμόνησα τὸ ζήτημα τῆς διαβαθμίσεως τῶν ἐπιθεωρητῶν. Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα αὐτὸ ἐπροτίμησα νὰ ἀπαλειφθῇ ἐντελῶς τὸ σχετικὸν ἐδάφιον καὶ νὰ κανονισθῇ τὸ ζήτημα μαζὺ μὲ τὸ γενικόν.

§188ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον;

§189ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον ἀναβαλλομένης τῆς ψηφίσεως τοῦ συνόλου).

§190ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συνάψεως συμβάσεως πρὸς ἀγορὰν τεχνικῶν ἔργων τοῦ ἀποθανόντος Ἕλληνος ζωγράφου Ν. Γκίζη ἢ καὶ ξένων ἐπιφανῶν τοιούτων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου ΒΞΨΘʹ «περὶ ταχυδρομικῶν ἐνσήμων καὶ ταχυδρομικοῦ μονοπωλίου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προστασίας τῆς πνευματικῆς ἰδιοκτησίας» Ὁ κ. Μπασιᾶς ἔχει ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον.

§191Α. ΜΠΑΣΙΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, εἰς τὸ ἄρθρον 6 ὁρίζεται ὅτι ἡ διάρκεια τοῦ ἔργου εἶναι 10 ἔτη, ἀφοῦ συνταχθῇ, ἐνῷ κατὰ τὸν νόμον περὶ προστασίας τῶν δραματικῶν ἔργων ἡ διάρκεια εἶναι 40 ἐτῶν μετὰ τὸν θάνατον τοῦ συγγραφέως, ἐνῷ ἐδῶ ὁρίζεται 10 ἐτῶν ἀφ’ ὅτου τὸ ἔργον ἔγινε.

§192Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Τὸ δικαίωμα τῆς μεταφράσεως περιορίζεται εἰς δέκα κράτη, τὰ ὁποῖα ἔχουν ἀνωτέρους ἐπιστήμονας, περιώρισαν τὸ δικαίωμα τῆς μεταφράσεως εἰς δέκα ἔτη, ἡ Ρωσσία ἔχει πέντε ἔτη, τὰ 40 ἔτη εἶναι τῶν συγγραφέων.

§193Α. ΜΠΑΣΙΑΣ. Ὁ προηγούμενος νόμος ἦτο πρότασις νόμου ἐπροστάτευε δὲ τοὺς συγγραφεῖς καὶ τοὺς μεταφραστάς, δὲν ἐπροστάτευε τὸν ξένον.

§194Π. ΛΑΓΟΠΑΤΗΣ. Δὲν ἐγένετο δεκτή.

§195Α. ΜΠΑΣΙΑΣ. Δυνάμει τοῦ νόμου ἐκείνου, τὸν ὁποῖον ἐκύρωσε τότε ὁ κ. Ρακτιβὰν ὡς Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ νόμος αὐτὸς ἐπέτρεπεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ προβῇ εἰς σύμβασιν μετὰ ξένων Δυνάμεων, προέβη μετὰ τῆς Γαλλίας καὶ δυνάμει τοῦ νόμου αὐτοῦ ἐφαρμόζεται. Ἡ διάταξις αὐτὴ ἀνατρέπεται δι’ αὐτὸ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἀναβληθῇ.

§196ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι, δὲν ἀναβάλλεται.

§197Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἔχει μελετηθῇ ἐπαρκῶς, ἔχουσι ληφθῇ ὑπ’ ὄψει οἱ διεθνεῖς συμβάσεις δι’ ὅλα τὰ Κράτη, τὰ ὁποῖα προσεχώρησαν καὶ εἰς τὰ ὁποῖα μετέσχε καὶ ἡ Ἑλλάς. Εἶναι ζήτημα ἀξιοπρεπείας.

§198Α. ΜΠΑΣΙΑΣ. Εἶμαι ὑπὲρ τοῦ ἔργου. Εἰς τὴν σύμβασιν τοῦ 1908 ἐγὼ παρέστην καὶ ἔχω περισσότερον συμφέρον ἀπὸ σᾶς καὶ μὲ ἤλεγξαν διότι εἶπον ὅτι ὤφειλε νὰ κάμῃ νομοθεσίαν. Εἰς τὸ ἄρθρον 17 περὶ διεθνῶν συμβάσεων δὲν προβλέπεται καὶ διεθνὴς ἕνωσις τῆς Βέρνης. Ἐγὼ θέλω ἀρτιώτερον νὰ γίνῃ τὸ νομοσχέδιον.

§199Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἀφοῦ ὁμιλεῖ περὶ συμβάσεων.

§200Α. ΜΠΑΣΙΑΣ. Εἶναι διεθνὴς ἕνωσις, δὲν πρόκειται νὰ κάμωμεν σύμβασιν μὲ τὴν Ρουμανίαν καὶ μὲ ἄλλα;

§201Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα αὐτὸ ἔχει μελετηθῆ ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν.

§202Α. ΜΠΑΣΙΑΣ. Θὰ πληροφορήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ὅτι ὑφίσταται πνευματικὴ ἰδιοκτησία ἐν Ἑλλάδι δυνάμει νόμου, ἐφαρμόζονται ὅλα τὰ προνόμια τῶν δραματικῶν συγγραφέων καὶ θὰ εὑρεθῇ καὶ αὐτὸς ὁ νόμος ἐν ἰσχύϊ καὶ ὁ ἄρυτος.

§203Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Εἰς τὸ ἄρθρον 10 νὰ τεθῇ «ὅτι ὁ παρὼν νόμος δὲν ἰσχύει».

§204ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ;

§205ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§206ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀποδοχῶν ἀρχιτεχνιτῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀποζημιώσεως καὶ χρηματικῶν ἐπιδομάτων τοῦ προσωπικοῦ τῶν Μακεδονικῶν σιδηροδρόμων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ 728 Διατάγματος τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως Θεσσαλονίκης «περὶ ἐπιτάξεως οἰκιῶν καὶ καταλυμάτων».

§207Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Θέλω μίαν διασάφησιν.

§208Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὸ νομοσχέδιον εἰσάγει ὁριστικῶς τὴν κατάργησιν τῶν ἐπιτάξεων πλὴν διὰ τὸν στρατόν.

§209Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Λέγει ἐπικυροῦνται ὅλαι αἱ ἐπιτάξεις. Ἐὰν ὑποτεθῇ ὅτι ἐγένοντο ἐπιτάξεις, διότι ἐπετάχθη μία οἰκογένεια θὰ ἀκυρωθῇ καὶ αὐτή;

§210Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὸ Διάταγμα περιωρίζετο εἰς στρατιωτικὰς ἀνάγκας· καὶ διὰ τοὺς ὑπαλλήλους, κατόπιν τῆς ἐπελθούσης πυρκαϊᾶς ἐφηρμόσθη καὶ διὰ τοὺς πυροπαθεῖς καὶ πρόσφυγας, αὐτῶν ἐγένοντο ἄνευ νόμου, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ τὰ καταργήσωμεν, ἀφήνει τὰς ἀποζημιώσεις.

§211Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Τὰς εὐθύνας;

§212Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐὰν πρόκειται περὶ ποινικῆς εὐθύνης δὲν αἴρεται, παραμένει, ἐδῶ συζητοῦμεν τὰ περιουσιακὰ στοιχεῖα.

§213Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Τὸ ἄρθρον 2 λέγει: «ἔχουν δικαίωμα ἐφ’ ὅσον ἐγένοντο ἐπιτάξεις νὰ ζητήσωσιν ἀποζημίωσιν...... κλπ.». Ἐγένετο ἐπίταξις εἰς τὸ σπίτι μου δύο δωματίων ὑπὸ ἐπιτροπῆς, ἡ ἐπιτροπὴ ὥρισε 50 δραχμὰς κατὰ μῆνα, ἐγὼ ἠναγκάσθην νὰ δεχθῶ, δὲν ἔχω δικαίωμα ν’ ἀποδείξω ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ ἐνοικιάσω πρὸς 50 δραχμάς, ἀλλὰ πρὸς 200.

§214Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐὰν δὲν ἀπεδέχθης ἔχεις δικαίωμα νὰ προσφύγῃς εἰς τὸ δικαστήριον, ἐὰν πρόκειται περὶ μονομεροῦς πράξεως τῆς ἐπιτροπῆς δὲν ἐμποδίζει σήμερον.

§215Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Εἶχον ἀνάγκην ἀπὸ 100 δραχμὰς τὸν μῆνα καὶ δι’ αὐτὸ τὰς ἔπαιρνα, ἤθελον ἐὰν ἦτο δυνατὸν ἡ ἐπιτροπὴ νὰ κανονίσῃ καί τινα ζητήματα προγενέστερα.

§216Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὅλα τὰ προγενέστερα κανονίζονται.

§217Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι ἐπληρώθησαν;

§218Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐὰν ἐπληρώθησαν μὲ ἐπιφύλαξιν θὰ τὸ σκεφθῶμεν.

§219Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Ἐπειδὴ οἱ ἰδιοκτῆται πληρώνονται ἐλάχιστα πράγματα καὶ δὲν δύνανται νὰ ζήσωσιν.

§220Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Νὰ προσθέσωμεν μὴ λαμβανομένης ὑπ’ ὄψει τῆς τυχὸν προγενεστέρας ἀποφάσεως τῆς ἐπιτροπῆς.

§221ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ;

§222ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον ἀναβαλλομένης τῆς ψηφίσεως τοῦ συνόλου).

§223ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τηλεφωνικῆς καὶ τηλεγραφικῆς ἀνταποκρίσεως». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον).

§224ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἔχει τὸν λόγον.

§225Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Δύο λέξεις κ. συνάδελφοι. Τὴν 19ην Δεκεμβρίου εἶχεν ὑποβληθῆ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ψηφισθῆ κατ’ ἀρχήν, σχέδιον νόμου «περὶ ἀποδοχῶν τῶν λειτουργῶν τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως». Παρενέπεσαν αἱ ἑορταὶ τῶν Χριστουγέννων καὶ δὲν ἐσυνεχίσθη ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου. Ἐν τῷ μεταξὺ ὅταν ἐπανῆλθεν ἡ Βουλὴ καὶ ἐπανέλαβε τὰς ἐργασίας αὐτῆς, εἶχε ληφθῆ ἡ ἀπόφασις παρὰ τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως ὑποβληθῇ εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον κανονίζον τὰς ἀποδοχὰς ὅλων τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Κράτους. Τὸ ὑποβληθέν πανυπαλληλικὸν νομοσχέδιον καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει τῶν λειτουργῶν τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως ἡ μισθοδοσία θὰ ἐκανονίζετο διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, ἀπέσυρον τὸ νομοσχέδιον ἀναμένων, ὅπως τὸ ζήτημα αὐτὸ κανονισθῇ διὰ τοῦ πανυπαλληλικοῦ νομοσχεδίου. Ἕνεκα τῆς γενικῆς ὅμως ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς κατὰ τὴν προχθεσινὴν συνεδρίασιν τὸ πανυπαλληλικὸν νομοσχέδιον παρεπέμφθη εἰς ἐπιτροπὴν καὶ ἕνεκα τούτου ἐπαναφέρω καὶ πάλιν τὸ τότε ψηφισθὲν νομοσχέδιον, εἰς τὸ ὁποῖον ἐλήφθη πρόνοια, ὅπως ὁ κανονιζόμενος μισθὸς ᾗ ἀνάλογος πρὸς τὴν βάσιν, τὴν ὁποίαν θέτει τὸ πανυπαλληλικὸν νομοσχέδιον. Ἔρχεται εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν ὑπ’ ἀριθ. 71, θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλήν, ὅπως ψηφισθῇ ἀπόψε εἰς πρώτην συζήτησιν, ἵνα καταστῇ δυνατὸν καὶ ψηφισθῇ ἐγκαίρως.

§226ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐνισχύσεως τῆς Ἰσραηλιτικῆς Κοινότητος Θεσσαλονίκης πρὸς ἀποκατάστασιν τῶν ἐκ πυρκαϊᾶς παθόντων Ἰσραηλιτῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νόμου 1710 «περὶ ἐφαρμογῆς τοῦ σχεδίου τῆς πόλεως Θεσσαλονίκης». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων, καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ 5 ἄρθρου τοῦ 1808 νόμου περὶ κτηματικοῦ χάρτου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ταχυδρομικῶν συνοδῶν αὐτοκινήτων καὶ ποδηλάτων καὶ φορτωτῶν ταχυδρομικῶν ἀποστολῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ νομιμοποιήσεως τῶν γενομένων εἰσπράξεων καὶ δαπανῶν τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Ἱεραπέτρας μέχρι ρυθμίσεως τῆς λειτουργίας αὐτοῦ συμφώνως τοῖς νόμοις ΡΚΘʹ τοῦ 1865 καὶ ΒΡΚΓʹ τοῦ 1893 περὶ λιμένων κλπ». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὑπογραφῆς διαφόρων ἐγγράφων τῆς Διευθύνσεως τοῦ Δικαστικοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν κλπ.». Ἐπ’ αὐτοῦ ὁ κ. Κ. Γόντικας ἔχει τὸν λόγον.

§227Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ εἰσάγωνται κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον μεταβάλλοντα ἄρδην τὴν κειμένην νομοθεσίαν, ὡς βλέπω μίαν συζήτησιν ἑνὸς ἀχρήστου νόμου τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν διὰ τοῦ ὁποίου τροποποιεῖται ὁ νόμος περὶ νομικοῦ συμβουλίου. Ἄν ὑπάρχει ὅμως εἰς τὸ Κράτος αὐτὸ μακρότερος νόμος, εἶνε ὁ θεσμὸς τῶν νομικῶν συμβούλων. Ἄν διετηρήθη εἰς κάποια ὕψη εἶναι ὁ νόμος αὐτὸς, Ὁ νόμος ἀνέκαθεν τοῦ Ἑλληνικοῦ Βασιλείου ὑπῆρξε αὐστηρός, αὐστηρότατος εἰς τὰ προσόντα τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦνται διὰ τὸν διορισμὸν ἑνὸς νομικοῦ συμβούλου, εἰς τὴν πρᾶξιν ἡ ὁποία γίνεται διὰ τὴν πρότασιν τοῦ νομικοῦ συμβούλου εἰς τὴν ἀξιοπρέπειαν καὶ τὴν ἐμφάνισιν τὴν ὁποίαν ζητοῦσιν διὰ τὸν νομικὸν σύμβουλον καὶ διὰ τὰς γνώσεις τὰς καθαρῶς δικαστικὰς τόσον διὰ τὴν ἐνεργῆ δικηγορικὴν ὑπηρεσίαν ὅπως καὶ διὰ τὴν δικαστικὴν τὴν ὁποίαν ἔχουν. Δὲν ἀγνοῶ ὅτι διὰ νὰ διορισθῇ τις νομικὸς σύμβουλος ἀπαιτεῖται ἀντὶ τῆς προτάσεως τοῦ Ἐφετείου νὰ ὑπάρχῃ πρότασις τοῦ Ἀρείου Πάγου. Τὸ πρᾶγμα δὲν εἶναι τυχαῖον, διότι εἶναι αἱ μόναι ἀρχαὶ εἰς τὰς ὁποίας δύναταί τις νὰ ἔχῃ ἐγγύησιν ὅτι θὰ κρατήσουν ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι κατέτριψαν βίον ὁλόκληρον ἐν τοῖς δικαστηρίοις ἢ ἐν τῇ κοινωνίᾳ, ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι καὶ ἡρμήνευσαν νόμους καὶ ὑπεστήριξαν ὑποθέσεις καὶ θὰ εἶναι ἱκανοὶ νὰ ὑποστηρίξουν καὶ τὰ συμφέροντα τοῦ δημοσίου. Ἀπὸ τοὺς νομικοὺς συμβούλους ἐξαρτᾶται ὄχι μόνον ἡ ὑπεράσπισις ἐν τοῖς δικαστηρίοις, ἀλλ’ εἶναι καὶ τὰ πρόσωπα ἐκεῖνα εἰς τὰ ὁποῖα καταλήγουν ἡ διοίκησις διὰ τὰς νομικὰς γνώσεις. Ὀφείλω νὰ κάμω τὴν δήλωσιν, ὅτι δὲν μὲ παρασύρῃ καθόλου τὸ πρόσωπον περὶ τοῦ ὁποίου γίνεται λόγος ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, δὲν τὸν γνωρίζω καὶ ἀκραδάντως πιστεύω ὅτι εἶναι ἄριστος διὰ νὰ γίνεται αὐτό.

§228Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν νομίζω ὅτι λείπουν ὅλοι αὐτοὶ οἱ θεσμοὶ τοὺς ὁποίους λέγετε. Δίδεται μόνον κρίσιν νὰ διορισθῇ καὶ αὐτός.

§229Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Λέγετε ὅτι δὲν ἔχετε τὰ προσόντα, ἐδῶ λέγετε «ὁ ἔχων μακροχρόνιον ὑπηρεσίαν δημοσίου ὑπαλλήλου διορίζεται νομικὸς Σύμβουλος».

§230Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Νὰ τὸ μετατρέψωμεν.

§231Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Τότε δὲν ἔχει ἀνάγκην ἂν ἔχῃ καὶ τὰ προσόντα ὡς δικηγόρος.

§232Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν τὰ ἔχῃ ὡς δικηγόρος.

§233Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἐμένα μὲ ἐνδιαφέρει μόνον ἡ ὕπαρξις τοῦ θεσμοῦ αὐτοῦ καὶ τὰ προσόντα ὡς ἔχουν, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει εἰς τὰ προσόντα τοῦ δικηγόρου λαμβάνονται ὑπ’ ὄψει καὶ ἡ ὑπηρεσία τοῦ εἰσηγητοῦ.

§234Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὅπως θέλετε.

§235Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Πρὸς συμπλήρωσιν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἐτῶν τῆς δικηγορίας βάλετε τόσα ἔτη τῆς ὑπηρεσίας ὥστε ν’ ἀποκλεισθοῦν ὅλαι αἱ ἄλλαι περιπτώσεις.

§236Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν.

§237Π. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Πρέπει νὰ παραμείνουν τὰ προσόντα καὶ διὰ τοὺς νομικοὺς συμβούλους οἱ ὁποῖοι θὰ γίνωνται νὰ ἀπαιτῆται ἡ γνωμοδότησις.

§238Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Βεβαίως νὰ γνωμοδοτοῦν. Ἐγὼ θέλω νὰ δώσω προσόντα εἰς ἕνα ὑπάλληλον ὁ ὁποῖος εἰργάσθη ἐπὶ πολλὰ ἔτη ὡς εἰσηγητὴς νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ τὸν προτείνουν.

§239Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ὁ νομικὸς σύμβουλος δὲν εἶναι ὑπάλληλος, ἀλλ’ ἀναλαμβάνει ὑπηρεσίαν πρὸς τὸ Δημόσιον, δι’ ὡρισμένην ὑπηρεσίαν.

§240ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Ἀργυρόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§241Γ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου δίδεται τὸ δικαίωμα —προκειμένου περὶ τοῦ θεσμοῦ τῶν νομικῶν συμβούλων—εἰς τοὺς εἰσηγητὰς ὅπως γίνωνται νομικοὶ σύμβουλοι μετὰ δεκαπέντε ἔτη. Ἐνῷ παρέχεται τοσαύτη καὶ τοιαύτη τιμὴ εἰς τὸν κλάδον τῶν εἰσηγητῶν, ἐν τούτοις αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι ἐξακολουθοῦσι νὰ μένωσιν ἐν μειονότητι ἀπέναντι τῶν ἄλλων ὑπηρεσιῶν καὶ ἐξηγοῦμαι. Εἰς ὅλα τὰ Ὑπουργεῖα ὁ γραμματεὺς αʹ τάξεως ἵνα γίνῃ τμηματάρχης ἀπαιτεῖται ἓν ἔτος, ὁ ὁποῖος γραμματεὺς δὲν ἔχει ἄλλο ἐφόδιον εἰμὴ πτυχίον τοῦ Πανεπιστημίου. Τώρα διὰ τοὺς εἰσηγητὰς ἵνα φθάσωσιν εἰς τὴν θέσιν αὐτὴν ἀπαιτεῖται καὶ ἄδεια τοῦ δικηγορεῖν καὶ πενταετὴς δικηγορικὴ ὑπηρεσία. Τοὺς κρατεῖτε εἰς τὸν βαθμὸν γραμματέως αʹ τάξεως ἐπὶ μίαν πενταετίαν. Διατὶ τὸ ἄδικον αὐτό; Ἔρχεται τὸ αὐτὸ νομοσχέδιον καὶ δίδει παρακάτω ἄλλα δικαιώματα καὶ λέγει μία διάταξις (ἀναγινώσκει) «Διὰ τοὺς δικαστικοὺς ἀντιπροσώπους Ἀθηνῶν, Πειραιῶς καὶ Θεσσαλονίκης..... κλπ.». Θὰ ἤθελον νὰ ἐγνώριζον ποῖοι εἶναι οἱ εὐτυχεῖς αὐτοὶ ἄνθρωποι διὰ τοὺς ὁποίους δὲν λαμβάνεται ὑπ’ ὄψει ὁ νόμος περὶ ἐντοπίων ὑπαλλήλων. Ταῦτα εἶχον νὰ εἴπω.

§242Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ὑποθέτω ὅτι ἡ διάταξις ἡ ἀναγραφομένη ἐν τῷ νομοσχεδίῳ «περὶ νομικοῦ Συμβούλου» θὰ διέφυγε τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, διότι ἐπιφέρει ὁλοκλήρους μεταβολὰς εἰς τὸν ὀργανισμὸν τῶν νομικῶν συμβούλων. Ἑτέρα διάταξις ἡ ὁποία μοὶ ἔκαμεν ἐντύπωσιν εἶναι ἡ ἀφορῶσα τὸν Γενικὸν Γραμματέα. Καὶ αὐτὴ ἡ διάταξις θὰ διέφυγε τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ διότι ἀναθέτει εἰς τὸν Γενικὸν γραμματέα τὴν ὑπογραφὴν τῶν γνωμοδοτήσεων.

§243Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἰδική μου ἐντολῇ ὑπογράφει. Ἐγὼ εἶμαι ὑπεύθυνος.

§244Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ναὶ ἀλλὰ περὶ ζητημάτων διοικητικῆς φύσεως, ἀλλὰ περὶ ζητήματος τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ ποσὸν 50.000 δραχμῶν δὲν εἶναι δυνατὸν ἢ νὰ ταραχθῇ κανεὶς ὅταν βλέπῃ τοιαύτην διάταξιν.

§245Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν προφθάνει ὁ Ὑπουργός.

§246ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον;

§247ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον).

§248ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως τοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Ἀρχιερατικοῦ Συμβουλίου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 9 τοῦ νόμου 521 περὶ ὀργανώσεως τοῦ Σχολείου τῶν καλῶν τεχνῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς ἀφορώσης τὰς μισθώσεις ἰδιωτικῶν οἰκημάτων καὶ διδακτηρίων τοῦ Κράτους Νομοθεσίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱδρύσεως δημοσίας Βιβλιοθήκης ἐν Θεσσαλονίκῃ». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου περὶ ἐγκρίσεως προϋπολογισμῶν δαπάνης 275,000 δραχ. ἐν ὅλῳ διὰ τὴν ἐπέκτασιν τῶν ἐγκαταστάσεων τοῦ Λοιμοκαθαρτηρίου Ἁγίου Γεωργίου καὶ δι’ ἐπισκευὰς καὶ μεταρρυθμίσεις ἐν τῷ Λοιμοκαθαρτηρίῳ Γουβίνου.

§249Μ. ΜΑΝΑΣΑΚΗΣ. Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἤθελον νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς, ὅτι εἰς τὴν Κρήτην εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ γίνῃ λοιμοκαθαρτήριον, διότι, λόγῳ τῆς γεωγραφικῆς της θέσεως πλησιάζει εἰς τὰς δύο ἠπείρους καὶ αἱ μολυσματικαὶ νόσοι ἔρχονται εὐκολώτερον ἀπὸ πᾶν ἄλλο μέρος τῆς Ἑλλάδος καὶ διὰ τοῦτο εἶναι ἀπαραίτητον νὰ γίνῃ λοιμοκαθαρτήριον εἰς ὡρισμένον μέρος τῆς Κρήτης, εἴτε εἰς τὴν Σητείαν, εἴτε εἰς τὴν Σούδαν.

§250ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον;

§251ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§252ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ νομιμοποιήσεως τῶν ὑλοτομηθεισῶν ἐπὶ Ἰταλικῆς κατοχῆς 1916–1917 ξυλειῶν ἐν Ἠπείρῳ καὶ Μακεδονίᾳ καὶ καθορισμοῦ τοῦ καταβλητέου διὰ ταύτης δικαιώματος». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας τοῦ ἄρθρου 8 ἐδάφ. 2 τοῦ νόμου 1971 περὶ πλεονεξίας αἰσχροκερδείας καὶ ἐνοικιοστασίου τῆς μισθώσεως βοσκῆς». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ εἰσαγωγῆς χάρτου ἄνευ ὑδατίνων σημείων πρὸς τύπωσιν ἐφημερίδων καὶ ἐπιστημονικῶν περιοδικῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσωρινοῦ Ἀρχιμουφτῆ καὶ μουφτήδων τῶν ἐν τῷ Κράτει Μουσουλμάνων καὶ περὶ διαχειρίσεως τῶν περιουσιῶν τῶν Μουσουλμανικῶν Κοινοτήτων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κατασκευῆς καὶ συντηρήσεως ἔργων ὁδοποιΐας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ φυλακῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ δικαστηρίων καὶ δικαστικῶν λειτουργῶν ἐν ταῖς προσηρτημέναις χώραις». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀνανεώσεως τῶν βιβλίων ὑποθηκῶν, καὶ ἄλλων τινῶν συναφῶν διατάξεων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ Ἀνωνύμων Ἑταιρειῶν».

§253Α. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Ἐπ’ αὐτοῦ κ. Πρόεδρε ἔχω ὑποβάλει μίαν τροπολογίαν, παρακαλῶ τὸν ἁρμόδιον κ. Ὑπουργὸν ὅπως τὴν ἀποδεχθῇ.

§254Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δεκτὴ ἡ τροπολογία τοῦ κ. συναδέλφου κ. Πρόεδρε. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον).

§255ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κατωτέρων Πρακτικῶν Γεωργικῶν σχολείων). (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐξακριβώσεως κατασκευῆς τῆς ὁδοῦ Χαλανδρίου–Μονῆς Πεντέλης ἐπαύλεως Δουκίσσης Πλακεντίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συνάψεως συμβάσεως πρὸς ἀγορὰν ἱστορικῶν ἐγγράφων τοῦ κ. Ι. Βλαχογιάννη».

§256ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἀναβάλλεται. Ἀναβάλλεται.

§257Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἄς ἀναβληθῇ, αὔριον ὅμως τὸ ἑσπέρας θὰ παρακαλέσω νὰ ψηφισθῇ. Ἔχει ἀναβληθῇ ἀπὸ μακροῦ χρόνου καὶ καιρὸς εἶναι νὰ ψηφισθῇ.

§258Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Ἔχει διορισθῆ Ἐπιτροπὴ κατόπιν καταγγελίας τοῦ συναδέλφου κ. Μελᾶ.

§259Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἡ τροπολογία, τὴν ὁποίαν εἰσηγοῦμαι, εἶναι αὐτή, ὅτι θὰ ἐξαρτηθῇ τὸ ἀποτέλεσμα ἀπὸ τὴν ἀπόφασιν τῆς Ἐπιτροπῆς.

§260ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐξήσεως τῶν ἀποδοχῶν τῶν λειτουργῶν τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως καὶ τῆς ἐκ τούτου τροποποιήσεως τοῦ νόμου 1381». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Λύεται ἡ συνεδρίασις ἵνα ἐπαναληφθῇ αὕτη τὴν 5ην μ. μ. αὔριον. (Ὥρᾳ 9 μ. μ.)