1920.05.20

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 66η

τῆς 20ῆς Μαΐου 1920

Προεδρία κ. Θ. ΣΟΦΟΥΛΗ

(Ὥρᾳ 5.35 μ.μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Τὰ πρακτικὰ βραδύτερον. Δὲν ἐξετυπώθησαν ἀκόμη. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: — Ὁ Σύλλογος τῶν Φιλελευθέρων Καλαμῶν, ἐπ’ εὐκαιρίᾳ ἐπερωτήσεως κατὰ λιμενάρχου Ἀνδριτσοπούλου, διαδηλοῖ τὴν φιλεργίαν καὶ ἐντιμότητα τῶν ὑπαλλήλων. — Ἡ κοινότης Πετριῶν τῆς Εὐβοίας, διαμαρτύρεται κατὰ τοῦ τσιφλικιούχου Κοντοσταύλου πωλοῦντος τμηματικῶς τὸ τσιφλίκιον αὑτοῦ. — Ἡ χήρα Ζαφείρω Πανταζίδου ἀδελφὴ τοῦ κατακρεουργηθέντος ὑπὸ τῶν Βουλγάρων, Μητροπολίτου Μελενίκου, παρακαλεῖ ὅπως τῇ χορηγηθῇ σύνταξις. Ὁ βουλευτὴς Λακωνίας κ. Πέτρος Μαυρομιχάλης ζητεῖ ἄδειαν ἀπουσίας ὅπως μεταβῇ εἰς Ἑλβετίαν.

§2Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Δὲν τὴν ἀναγνωρίζει ἡ Βουλή.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφοῦ ζητεῖ ἄδειαν ἀπουσίας πῶς δὲν τὴν ἀναγνωρίζει.; Χορηγεῖται ἡ ἄδεια.

§4Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Τὴν παίρνει τὴν ἀποζημίωσιν κ. Πρόεδρε;

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν γνωρίζω. Τὸ Λογιστήριον ἠξεύρει.

§6Ν. ΞΗΡΟΣ. Ποῖος Μαυρομιχάλης κ. Πρόεδρε;

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Πέτρος Μαυρομιχάλης.

§8Ν. ΞΗΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἀρνεῖται.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐχορηγήθη ἡ ἄδεια. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Θ. Γοῦσκος, Δ. Τερζάκης καὶ Ι. Μπρισιμιτζάκης ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τοῦ μισθοῦ τοῦ προσωπικοῦ τῶν πολιτικῶν ὑπαλλήλων». Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κ. Μ. Νεγροπόντης ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ ἀτελοῦς εἰσαγωγῆς μηχανημάτων κλπ.». (Κηρύσσεται κατεπεῖγον καὶ ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Οἱ Ὑπουργοὶ κ.κ. Μ. Νεγροπόντης, Γ. Καφαντάρης Οἰκονομικῶν καὶ Γεωργίας ὑποβάλλουσι σχέδιον νόμου «περὶ ἐγγυήσεως τοῦ Κράτους πρὸς παροχὴν δανείου εἰς τὸ Ταμεῖον ἀγροφυλακῆς Κεφαλληνίας δραχ. 100.000.» (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κηρύσσεται κατεπεῖγον). Οἱ Ὑπουργοὶ τῶν Ἐσωτερικῶν κ. Ρακτιβὰν καὶ τῆς Γεωργίας κ. Καφαντάρης ὑποβάλλουσι σχέδιον νόμου «περὶ παραγωγῆς καὶ ἐμπορίας τοῦ ὀπίου τῆς μορφίνης, κοκαΐνης κλπ.». Ὁ ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν κ. Α. Γρίβας ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1535 νόμου περὶ προσθήκης ἄρθρου εἰς τὸ ἄρθρον τοῦ νόμου 445». Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Περιθάλψεως κ. Σῖμος ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Νομοθετικοῦ Διατάγματος τῆς 8 Ἰουλίου 1917 περὶ περιθάλψεως τῶν προσφύγων». Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν κ. Ε. Βενιζέλος ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ κατατάξεως ἐθελοντῶν εἰς τὸ στράτευμα». (Κηρύσσεται κατεπεῖγον καὶ ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν.) Ἡ ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις αὐτῆς ἐπὶ τῶν κάτωθι νομοσχεδίων. 1) «Περὶ τροποποιήσεως τῶν Μουσουλμανικῶν σχολείων». 2) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 18 τοῦ νόμου 1242 (240, 967,1689) περὶ ὑγειονομικῆς ὑπηρεσίας τῶν σχολείων». 3) «Περὶ αὐξήσεως τῶν τιμῶν μονάδος καὶ διαλύσεως τῶν ἐργολαβιῶν τῶν πρὸ τῆς 1 Ἰανουαρίου 1918 συναφθεισῶν πρὸς ἀνέγερσιν καὶ μετασκευὴν διδακτηρίων». 4. «Περὶ ἐκπαιδευτικῶν τελῶν κλπ. τῶν μαθητῶν τῶν σχολείων τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως». Ἡ ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 2031 περὶ Πολυτεχνείου».

Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Δ. Χρυσοστάλης ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰς τῶν γεωργικῶν συνεταιρισμῶν Κοσκινῶν κλπ.

§10Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Αἱ αἰτήσεις αὗται, κύριοι βουλευταί, τὰς ὁποίας ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλήν, ἀποτείνονται πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, ὁ ὁποῖος, καίτοι ἀπουσιάζει, ἔλαβε γνῶσιν ἐπανειλημμένως τῶν αἰτημάτων τῶν γεωργικῶν συνεταιρισμῶν, τῶν πλησίον τοῦ τσιφλικίου Δίφρης κειμένων διότι καὶ ἀπ’ εὐθείας εἰς τὸ Ὑπουργεῖον εἴχαμεν ἀποταθῆ πολλάκις καὶ εἰς τὴν Βουλὴν πλειστάκις ὡμιλήσαμεν ἐπὶ τοῦ θέματος. Ἤδη τὸ ἔγκλημα συνετελέσθη. Ὁ τσιφλικιοῦχος ἐκεῖ τοῦ τσιφλικίου Δίφρης ἐπώλησεν αὐτὸ ἑκουσίως καὶ παρανόμως, βασισθεὶς εἰς τὴν ἄδειαν, τὴν ὁποίαν ἔλαβε παρὰ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης καὶ τὴν ὁποίαν ὡς ἐνθυμεῖσθε, ἤλεγξα ὡς παρανόμως δοθεῖσαν αὐτῷ. Τώρα οἱ ἀποκλεισθέντες γεωργικοὶ συνεταιρισμοὶ ἐκ τῆς ἀγορᾶς, καθότι, ὡς ἔλεγον ὑμῖν, τὸ τσιφλίκιον αὐτὸ ἐπωλήθη εἰς τοὺς εὐπόρους ἐκ τῶν χωρικῶν, παραπονοῦνται πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ παρακαλοῦσι νὰ εἰσακουσθῇ τὸ δίκαιόν των καὶ προτρέπουσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ καταρτίσῃ ἐπιτροπὴν τὴν ὁποίαν, ὁ τελευταῖος ψηφισθεὶς ἀγροτικὸς νόμος κανονίζει, ἀπὸ τὸν πρόεδρον τῶν Πρωτοδικῶν καὶ λοιπὰ μέλη. Δὲν ὑπολείπεται τίποτε ἄλλο. Τὰ πάντα εἶναι ἕτοιμα· ἔχει δημοσιευθῇ εἰς τὸ φύλλον τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως, ἔχει ἀνασταλῇ ἡ ἀπαλλοτρίωσις τοῦ τσιφλικίου καὶ πρὸ 14 μηνῶν ἐστάλη μηχανικὸς καὶ κατεμέτρησε τὸ τσιφλίκιον καὶ ὑπέβαλε τὸ σχεδιάγραμμα. Ἐστάλη γεωπόνος καὶ ἐξετίμησε τὴν ποιότητα τῆς γῆς. Δὲν ὑπολείπεται τίποτε ἄλλο, παρὰ ἡ σύστασις τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία δὲν πρόκειται, καὶ ἂν συστηθῇ, νὰ πληρωθῇ κατὰ μῆνα, ὡς γνωρίζετε, ἀλλ’ ἀναλόγως τῶν συνεδριάσεων, τὰς ὁποίας θὰ κάμῃ, ἑπομένως δὲν κωλύει τίποτε τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ προβῇ εἰς τὴν σύστασιν τῆς ἐπιτροπῆς αὐτῆς. Ὁ παρανόμως πωλήσας τὸ τσιφλίκιόν του, ὡς ἔλεγον ὑμῖν, εἰσέπραξε περὶ τὸ 70πλάσιον τῆς ἐτησίας προσόδου τοῦ τσιφλικίου. Ἐν ᾧ ὁ νόμος ὁ τελευταῖος καταρτισθεὶς παρ’ ἡμῶν κανονίζει μόνον τὸ εἰκοσαπλάσιον κατ’ ἀνώτατον ὅριον, αὐτὸς δὲ ἐκ τῶν εὐπόρων χωρικῶν, οἱ ὁποῖοι εἶχον κτήματα νὰ ὑποθηκεύσουν καὶ ἐδανείσθησαν ὑπὲρ τοὺς 300, εἰσέπραξε τὸ 70πλάσιον καὶ ἀπέκλεισε 460 ὅλας οἰκογενείας γεωργῶν ἀπόρων καὶ ἀκτημόνων. Θὰ ἦτο λοιπὸν μεγάλη ἀδικία, ἂν δὲν ἐπέμβῃ ἐγκαίρως τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας καὶ κανονίσῃ τὰ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς. Λυποῦμαι, κύριοι, διότι εὑρίσκομαι εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ εἴπω πρὸς ὑμᾶς ὅτι ὁ περὶ οὗ ὁ λόγος τσιφλικιοῦχος — καὶ τὸ λέγω αὐτό, διότι προτίθεται ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἀναχωρήσῃ καὶ ἔπρεπε νὰ τὸ ἀκούσῃ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, δι’ αὐτὸν τὸν λόγον καὶ μόνον ἔλαβον τὸν λόγον, καίτοι ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας — ὁ περὶ οὗ ὁ λόγος τσιφλικιοῦχος εὑρισκόμενος ἐκεῖ καὶ πωλῶν τὸ τσιφλίκιόν του κάμνει καὶ προπαγάνδαν ὑπὲρ τῆς ἐπανόδου τοῦ ἐκπτώτου, καὶ τὸ λέγω ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὡς ἀληθέστατον καὶ ὡς πάντοτε ἐσυνήθισα ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης μόνον ἀληθῆ νὰ λέγω, καὶ οἱ ἁρμόδιοι, ἂν θέλωσι, δύνανται νὰ ἀποτανθῶσι διὰ τοῦ Εἰσαγγελέως καὶ νὰ ἀνεύρωσι τὴν ἀλήθειαν τῶν ὅσων θὰ εἴπω. Παρουσιασθέντες εἰς αὐτὸν οἱ χωρικοί, οἱ εὔποροι, οἱ ἀγοράσαντες τὸ τσιφλίκιόν του τὸν ηὐχαρίστησαν καὶ τοῦ εἶπον· κύριε Κοντόσταυλε, σὲ εὐχαριστοῦμεν, διότι εἶχες τὴν καλωσύνην νὰ μᾶς πωλήσῃς τὸ τσιφλίκιόν σου, δὲν ὑπολείπεται τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ ἐκτεθῇς ὡς ὑποψήφιος βουλευτὴς καὶ ἡμεῖς θὰ σὲ ψηφίσωμεν ἀπ’ ἄκρου εἰς ἄκρον. Τοὺς ηὐχαρίστησεν διὰ τὴν τιμὴν καὶ τοὺς εἶπεν ὅτι ἐγὼ δὲν ἐκτίθεμαι κατ’ οὐδένα λόγον, ἀλλὰ σᾶς παρακαλῶ ὅσοι μὲ ἀγαπᾶτε νὰ ψηφίσετε τοὺς βασιλικούς. Ἂς τὸ ἀκούσῃ ὁ κ. Πρόεδρος, ὁ ὁποῖος τὸν προσέλαβε ἄλλοτε εἰς τὸν συνδυασμόν του, καὶ ἀπέκλεισε ἐμὲ τὸν ἰδανικὸν φιλελεύθερον. Λοιπὸν αὐτὸς ὁ κύριος ἐκεῖ πέραν εὑρισκόμενος καὶ πωλῶν παρανόμως τὸ τσιφλίκιόν του κάμνει καὶ προπαγάνδαν βασιλικήν. Πρέπει λοιπὸν εἰς αὐτὸν τὸν ἄνθρωπον νὰ ἐπιτραπῇ νὰ ὠφεληθῇ παρανόμως; Διότι λέγω καὶ πρὸς ὑμᾶς, ὅτι ἂν ἐπρόκειτο νὰ ὠφεληθῇ κανεὶς φιλελεύθερος παρανόμως, θὰ παρέβλεπον, ἀλλὰ νὰ ὠφελῆται παρανόμως ἄνθρωπος προπαγανδίζων ὑπὲρ τοῦ ἐκπτώτου ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως στηριζόμενος, εἶναι λυπηρόν (γέλωτες). Σᾶς παρακαλῶ νὰ ἐκφράσετε καὶ σεῖς τὴν συμπάθειάν σας ὑπὲρ τῶν ἀκτημόνων γεωργῶν.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Πολυχρονιάδης ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ κ. Παπαγιαννάκου.

§12Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, λυποῦμαι, διότι ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ ἐστάλη εἰς τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν ἀπὸ τὸ Προεδρεῖον καὶ δὲν τὴν ἔχω μαζί μου. Τὸ ζήτημα εἶναι ὅτι ὁ κ. Παπαγιαννᾶκος, μεγάλως συνετέλεσεν εἰς ὅλους τοὺς ἐθνικοὺς ἀγῶνας ἐνισχύσας διὰ τῆς δράσεώς του τὸ φρόνημα τῶν εἰς τὸ μέτωπον ἀγωνιζομένων. Ζητεῖ ἁπλῶς καὶ μόνον ὅπως χορηγηθῶσιν αὐτῷ τὰ ἔξοδα, τὰ ὁποῖα ὑπέστη ἐκ τῶν διαφόρων αὐτῶν διαλέξεων. Ὑποθέτω ὅτι ἡ ἀξίωσις αὕτη τοῦ ἐντίμου πολίτου τοῦ τόσον συντελέσαντος εἰς τὸν ἐθνικὸν ἀγῶνα εἶναι δικαία καὶ παρακαλῶ τοὺς κυρίους Ὑπουργοὺς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Οἰκονομικῶν ὅπως τείνουσιν εὐήκοον οὖς, εἰς τὴν ἀξίωσιν τοῦ περὶ οὗ ὁ λόγος καὶ ἀποζημιώσωσιν αὐτόν, διὰ τὰς δαπάνας αὐτοῦ.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δαζέας ἔχει τὸν λόγον ὅπως ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Μαντζάρι.

§14Μ. ΔΑΖΕΑΣ. Παρακαλῶ νὰ διαβιβασθῇ πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ἡ ἀναφορά. Πρόκειται περὶ ἐξετάσεων τῆς Σχολῆς τῆς Χωροφυλακῆς καὶ παρακαλῶ νὰ τὴν λάβῃ ὑπ’ ὄψιν.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γερμανὸς ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν λειτουργῶν τῆς Μ. Ἐκπαιδεύσεως τοῦ Νομοῦ Κερκύρας.

§16Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Νὰ διαβιβασθῇ εἰς τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργόν.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Ι. Μαραγκὸς καὶ Κ. Καλομενόπουλος ὅπως καταθέσωσι καὶ ἀναπτύξωσιν ἀναφορὰν τῶν συνταξιούχων Σύρου.

§18Ι. ΜΑΡΑΓΚΟΣ. Μετὰ τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως δὲν ἔχω τίποτε νὰ προσθέσω καὶ καταθέτω τὴν ἀναφοράν.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Μέλφος ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ ὑπομνήματος διαφόρων Σωματείων Σερρῶν.

§20Δ. ΜΕΛΦΟΣ. Νὰ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον, διότι ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργός.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἂν σκέπτεται νὰ βελτιώσῃ τὴν οἰκονομικὴν θέσιν τῶν ἐφέδρων ὑποταμιῶν ἐφόσον οἱ ὁμοιόβαθμοί των λαμβάνουσι 250 δραχμὰς μηνιαίως.

§22Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Εἶναι τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν.

§23Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Πρόκειται περὶ τῶν ἐφέδρων, τοὺς ὁποίους ἐκαλέσαμεν καὶ δὲν τοὺς παρέχονται δυστυχῶς τὰ μέσα ὥστε νὰ ἐξομοιωθῇ ὁ μισθὸς αὐτῶν μὲ τοὺς διατελοῦντας ὑπὸ τὸν αὐτὸν βαθμὸν καὶ ὑπὸ τὸν ἀρχικὸν μισθὸν τοῦ πολίτου.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐρωτᾶται ὑπὸ τοῦ κ. Ν. Γερμανοῦ, εἰς ποῖον σημεῖον εὑρίσκονται αἱ διαπραγματεύσεις μετὰ τῆς Ἑλληνικῆς Ἑταιρείας τῆς αἰτησάσης νὰ ἀναλάβῃ τὴν μονοπωλιακὴν ἐμπορίαν τῶν κουκουλίων.

§25Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Κύριε Πρόεδρε δὲν εἶμαι ἁρμόδιος.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι τυπογραφικὸν λάθος. Εἶναι ἐπερώτησις.

§27Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Εἰς τὰς ἐπερωτήσεις.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ὁ κ. Π. Καραπᾶνος ἐρωτᾷ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, ἐὰν τελῇ ἐν γνώσει τῆς ἐκλογῆς τοῦ ἱερέως τοῦ Ἁγίου Νικολάου, Ζάλτα ἐκλεγέντος διὰ καταπληκτικῆς πλειονοψηφίας τοῦ ἀντιπάλου του ἀποτυχόντος, παρ’ ὅλην τὴν ὑποστήριξιν ὑπὸ στοιχείων ἀντιδραστικῶν καὶ τῶν ἐν τῇ Μητροπόλει Ἀθηνῶν ἁρμοδίων.

§29Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν). Ὁ ἐφημέριος αὐτὸς εἶναι ὁ ἀρχιμανδρίτης, ὁ ὁποῖος ἦτο ἱερομόναχος ἀνήκων εἰς ἄλλην μονήν, συνεπῶς ὡς τοιοῦτος δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ διατελῇ ἐφημέριος εἰς ἄλλην περιφέρειαν, διότι δὲν τὸ ἐπιτρέπει ὁ νόμος περὶ ἐνοριῶν.

§30Π. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νομίζω, ὅτι τὸ ζήτημα κἄπως περισσότερον δύναται νὰ ἀπασχολήσῃ τὴν Βουλὴν καὶ δι’ αὐτὸ παρακαλῶ ν’ ἀκούσῃ τὰς λεπτομερείας. Κατὰ τὴν 3 Μαΐου ἐ. ἔ. κ. Ὑπουργέ, ἐν τῷ ναῷ τοῦ Ἁγίου Νικολάου ἐνηργήθη ψηφοφορία πρὸς ἐκλογὴν ἱερέως δυνάμει τοῦ νόμου. Οἱ ἐπίτροποι τοῦ ναοῦ καὶ τὸ πλήρωμα τῆς ἐκκλησίας αὐθορμήτως προέβησαν εἰς τὴν ἐκλογὴν διὰ καταπληκτικῆς πλειοψηφίας τοῦ ἀρχιμανδρίτου Ζάλτα, ἑνὸς τῶν διακεκριμμένων κληρικῶν τῆς ἐποχῆς αὐτῆς. Μέχρι τῆς στιγμῆς αὐτῆς ἦτο ἐφημέριος τοῦ Ἁγίου Ἐλευθερίου, προέβησαν δὲ εἰς τὴν ἐκλογὴν παρ’ ὅλην τὴν ἀντίδρασιν τῶν ἀντιδραστικῶν στοιχείων, τὰ ὁποῖα εἶχον ἐγερθῆ ἀπὸ ὄρθρου βαθέος, καὶ ἐψήφισαν εἰς τὸν Ἅγιον Νικόλαον τῶν Πευκακίων, κατὰ τοῦ ἐν λόγῳ ἐφημερίου, τὰ ὁποῖα ἀντιδραστικὰ στοιχεῖα εἶχον ἐνδόξως δράσει, κατὰ τὰς ἐνδόξους ἡμέρας τοῦ Νοεμβρίου τοῦ 1916. Τὸν ὑποψήφιον τοῦτον παρὰ πάντα νόμον διὰ τὴν ἀξιοπρέπειαν τῆς ἐκκλησίας καὶ τοῦ κλήρου, τὸν ὑπεστήριξαν, δυστυχῶς, καὶ οἱ ἐν τῇ Μητροπόλει ἁρμόδιοι, μηδὲν δικαίωμα ἔχοντες νὰ πράξωσι τοῦτο, κατὰ παράβασιν τοῦ νόμου καὶ κατὰ παράβασιν τῶν ἐπιταγῶν τῆς ἠθικῆς, ἡ ὁποία ἐπιβάλλει εἰς τοὺς ἀνωτάτους λειτουργοὺς νὰ ἵστανται ὑπεράνω τῶν ἀγώνων αὐτῶν καὶ νὰ ἀφήνωσιν εἰς τοὺς πολίτας τοὺς ἔχοντας ἐκ τοῦ νόμου τὸ δικαίωμα νὰ προβαίνωσι εἰς ἐκλογὴν ἱερέως. Ὁ ἐκλεγεὶς ἐφημέριος οὔτε κἂν ἐπεζήτησε τὴν θέσιν αὐτήν, ἀλλ’ οἱ ἐνορῖται ἐκτιμῶντες τὴν ἀξίαν αὐτοῦ καὶ τὰ χαρίσματα, προέβησαν αὐθορμήτως εἰς τὴν ἐκλογήν. Ἐν τούτοις παρ’ ὅλην τὴν ἐκλογὴν ταύτην, παρὰ τὴν ἀντίδρασιν τῶν ἀντιδραστικῶν στοιχείων, τὰ ὁποῖα θὰ ἠδυνάμην νὰ ὀνομάσω, καὶ τῶν ἐν τῇ Μητροπόλει ἁρμοδίων πρὸς ὑποστήριξιν ἄλλου, γνωστοῦ φρονήματος, ἡ ἁρμοδία ἐκκλησία ἐκομμάτισε ἐπὶ τοῦ προκειμένου καὶ ὄχι μόνον ἠκύρωσε τὴν ἐκλογὴν τοῦ ἐκλεγέντος διὰ καταπληκτικῆς πλειοψηφίας τῶν ἐνοριτῶν, ἀλλὰ κατήργησε τὰ ἀποτελέσματα ὡς προηγούμενα, ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς διοικήσεως τῆς σημερινῆς ἐκκλησίας συντελεσθέντα, πρὸς τούτοις δὲ ἀπέλυσε τὸν δυστυχῆ αὐτὸν ἐκ Σμύρνης καταγόμενον διακεκριμμένον ἀρχιμανδρίτην τῆς θέσεως τοῦ προσωρινοῦ ἐφημερίου τοῦ Ἁγ. Ἐλευθερίου, σήμερον δὲ αὐτὸς περιφέρεται εἰς τοὺς δρόμους, διότι ἔπραξε τὸ καθῆκον του καὶ διότι οὔτε κἂν ἐπεζήτησε τὴν θέσιν αὐτήν, τὴν ὁποίαν, αὐθορμήτως ἐπαναλαμβάνω, ἐνορῖται ἐκτελοῦντες τὸ ὑπὸ τοῦ νόμου καθῆκον προέβησαν εἰς τὴν ἐκλογήν. Ὑπάρχουσι προηγούμενα συντελεσθέντα ὑπὸ τῆς νῦν Μητροπολιτικῆς ἀρχῆς, κατὰ τὰ ὁποῖα ἱερομόναχοι ἐκλεγέντες ἐφημέριοι εἰς ναοὺς τῆς πρωτευούσης καὶ τῶν περιχώρων ἀνεγνωρίσθησαν ὑπὸ τῆς ἐκκλησίας καὶ παραμένουσιν εἰς τὰς θέσεις αὐτῶν. Ἐν τούτοις ἐπειδὴ ὁ ἐκλεγεὶς δὲν ἦτο ἀρεστὸς εἰς τοὺς ἐν Μητροπόλει Ἀθηνῶν καὶ ἡ ἐκλογὴ ἠκυρώθη, καὶ τὴν θέσιν του ἔχασε, διαταχθεὶς νὰ ἐπιστρέψῃ εἰς τὴν μονήν. Θὰ ἀναφέρω ἓν ὄνομα. Ὁ πρὸ δύο μηνῶν ἐκλεγεὶς ἀρχιμανδρίτης τοῦ Ἁγίου Νικολάου Ραγκαβᾶ εὑρίσκεται ὑπὸ τὰς αὐτὰς συνθήκας ὑφ’ ἃς καὶ τοῦ Ἁγίου Νικολάου Πευκακίων, καὶ ἐκείνου μὲν ἡ ἐκλογὴ ἐπεκυρώθη, τοῦ ἄλλου δὲ ἠκυρώθη καὶ ὄχι μόνον ἠκυρώθη, ἀλλὰ καὶ ἀπέβαλε καὶ τὴν θέσιν τὴν προσωπικὴν τοῦ ἐφημερίου.

§31Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν). Διὰ ποῖον εἴπατε;

§32Π. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Περὶ τοῦ ἱερέως Χρήστου τοῦ Ἁγίου Νικολάου Ραγκαβᾶ, μητροπολιτεύοντος τοῦ Σεβασμιωτάτου Μεταξάκη. Τὸ πλήρωμα τῆς ἐνορίας ἐκείνης ἐξανέστη ἐναντίον τοιαύτης παρανόμου ἐπεμβάσεως τῶν ἐν τῇ Μητροπόλει Ἀθηνῶν καὶ ὑπέβαλεν ὑπόμνημα πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ διαμαρτυρίαν πρὸς τὸν Μητροπολίτην. Ἐθεώρησα καθῆκον, ὅτι ἔπρεπε καὶ ὡς πολιτευόμενος καὶ ὡς πολίτης νὰ διαμαρτυρηθῶ διὰ τὴν πρᾶξιν αὐτὴν τῆς Μητροπόλεως Ἀθηνῶν, ἡ ὁποία παρὰ πάντα νόμον ἐπενέβη διὰ νὰ κάμῃ τὸ ρουσφέτι της, καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως, διότι εἶναι παράνομος ἡ ἐνέργεια αὐτή.

§33Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν). Δὲν συμφωνοῦσιν ὅσα κατέθεσεν ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας πρὸς τὰς πληροφορίας ἡμῶν, διότι ὁ μητροπολίτης μᾶς διεβεβαίωσεν, ὅτι ὁ μὴ ἐκλεγεὶς ὡς ἱερεὺς εἶναι, ὡς εἶπα πρὸ ὀλίγου, ἱερομόναχος, ὁ ὁποῖος μὴ δυνάμενος ἄνευ ἀδείας τῆς Μητροπόλεως, εἰς ἣν ἀνήκει νὰ ἐκλεγῇ ἐφημέριος εἰς οὐδένα Νομὸν κατὰ τοὺς ἐκκλησιαστικοὺς κανόνας, ὑπὸ τῶν ὁποίων διέπεται ἡ ἐκκλησία καὶ ἐπὶ πλέον μοὶ παρέχει τὴν πληροφορίαν ὅτι δὲν ὑπεστηρίχθη ὑπ’ αὐτῆς ἀλλ’ ἁπλῶς ὑπεδείχθη ἕνας ἱερεὺς θεολόγος καὶ ἔγγαμος. Ἡ δὲ ὑπόδειξις τῆς Μητροπόλεως δὲν ἔχει κανένα ἄλλον λόγον εἰ μὴ ὅτι μεταξὺ τοῦ προτεινομένου καὶ τοῦ ἑτέρου ὑποψηφίου δὲν ἔπρεπε νὰ γίνῃ ἐκλογὴ τοῦ ἱερομονάχου, ἀλλὰ ἔπρεπε νὰ προτιμηθῇ ὁ ἔγγαμος καὶ θεολόγος καὶ τοῦτο διὰ νὰ μὴ ἔχωμεν νέαν ἐκλογὴν ὅπως ἐκ τῶν ὑστέρων ἀπεδείχθη ὅτι ἦτο ματαία.

§34Π. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Μὲ ὅλον τὸν σεβασμόν, τὸν ὁποῖον ἔχω διὰ τὸν Μητροπολίτην, εὑρίσκεται ἐν ἀδίκῳ καὶ ἐπικαλούμενος τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Κύριε Πρόεδρε, ὁ ὑποστηριχθεὶς ἱερεὺς ὑπὸ τῆς Μητροπόλεως, παρὰ πάντα νόμον ἐπαναλαμβάνω, ἀσχέτως τῆς δράσεώς του κατὰ τὰς ἐνδόξους ἡμέρας τοῦ Νοεμβρίου, ὑπεστηρίχθη κατὰ τρόπον μὴ ἐπιτρεπόμενον καὶ ὑπεστηρίχθη κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε οἱ δύο ἄλλοι ἐφημέριοι τοῦ ναοῦ ἐκλήθησαν εἰς τὴν Μητρόπολιν καὶ ἔλαβον ἐντολὴν νὰ μεταβαίνουν ὡς κομματάρχαι καὶ νὰ περιφέρωνται ἀπὸ μπακάλικο σὲ μπακάλικο καὶ ἀπὸ μανάβικο σὲ μανάβικο διὰ νὰ ἐκλιπαροῦν τὰς ψήφους ὑπὲρ τοῦ προστατευομένου τῆς Μητροπόλεως καὶ προστατευομένου καὶ 3–4 ἄλλων ἀνηκόντων εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν δεκαεξακεφάλων φίλων μας. Αὐτὰ θεωρῶ καθῆκόν μου νὰ τονίσω καὶ νὰ τὸ ἐπαναλάβω καὶ τὸ τονίζω μὲ ὅλην μου τὴν ἀγανάκτησιν.

§35Γ. ΠΩΠ. Προσεχώρησε καὶ αὐτὸς εἰς τοὺς 16;

§36Π. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν γνωρίζω ἂν θέλῃ νὰ πολιτευθῇ καὶ ὁ Μητροπολίτης ποῦ ἴσως τοῦ ἀρέσει.

§37Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Διὰ τῆς μεθόδου τοῦ «Παπᾶ».

§38Π. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Διὰ τῆς μεθόδου τοῦ «Παπᾶ» ἐγένετο κάτι τὸ ὁποῖον κατηργήθη διὰ τῆς σημερινῆς Μητροπόλεως. Διότι ὁ ἐφημέριος τοῦ Ἁγίου Νικολάου Ραγκαβᾶ εὑρίσκεται ὑπὸ τὰς αὐτὰς ἀκριβῶς τὰς συνθήκας. Αἰσθάνομαι τὸ καθῆκον νὰ διαμαρτυρηθῶ διότι ἡ ἐκκλησία πολιτεύεται.

§39Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Νὰ εἰπῶ δύο λέξεις, διότι μὲ ἐπροκάλεσεν ὁ ἀγαπητός μου φίλος. Λυποῦμαι, διότι δὲν συμφωνῶ μαζί σας, διότι ἐπρόκειτο νὰ γίνῃ ἐκλογὴ ἐφημερίου καὶ ὑπῆρχον δύο ὑποψήφιοι, ὁ μὲν εἷς ἦτο ἱερομόναχος, ὁ δὲ ἄλλος ἦτο κοσμικὸς ἱερεύς, ἀπόφοιτος τῆς Θεολογίας. Λοιπὸν μεταξὺ τῶν δύο αὐτῶν δὲν εἶναι καμμία ἀμφιβολία, ὅτι ἔπρεπε νὰ προτιμηθῇ ὁ κοσμικὸς καὶ ὁ ὁποῖος ἔτυχε νὰ εἶναι καὶ θεολόγος, ἀντὶ τοῦ ἱερομονάχου. Ἐγὼ εἶμαι ἐναντίον καὶ τῆς παρουσίας τῶν ἱερομονάχων εἰς τὰς πόλεις καὶ ἂν διὰ τὴν ἔλλειψιν ἐπαρκῶν ἐφημερίων ἠναγκάσθημεν διὰ νὰ μὴ μείνουν κλεισταὶ αἱ ἐκκλησίαι νὰ διορίζωμεν ἱερομονάχους, ἠμπορούσαμεν, ἀληθῶς, ὅταν ἦτο ἀντίθετος ἕνας κοσμικὸς ἱερεύς, πανδρεμμένος, νὰ μὴ προτιμήσωμεν αὐτόν; Καὶ ἂν ἡ Μητρόπολις ἐν τῷ ἐνδιαφέροντι, τὸ ὁποῖον εὑρίσκω λογικώτατον— καὶ δὲν πιστεύω νὰ ἐκάλει τοὺς ἐφημερίους καὶ νὰ τοὺς εἶπε πηγαίνετε ἀπὸ καφενεῖο σὲ καφενεῖο, ἀλλὰ ἠμπορεῖ νὰ τοὺς εἶπεν, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκλεγῇ ὁ κοσμικὸς ἱερεύς, διότι ἐγὼ ἄλλως δὲν θὰ ἐγκρίνω τὴν ἐκλογήν. Καὶ τὰ γνωρίζω ὅλα αὐτά, διότι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ὑποστηρίζουν τὸν ἱερομόναχον ἦσαν φιλελεύθεροι καὶ τοὺς εἶπα, ὅτι ὁ Μητροπολίτης εἶναι ἐν δικαίῳ πληρεστάτῳ καὶ τοὺς εἶπα νὰ τὰ μυνήσουν εἰς τὸν Μητροπολίτην.

§40Π. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν ἀμφισβητῶ τὸ ἐκ τοῦ νόμου δικαίωμα τῆς ἐκλογῆς, ὅτι ἱερομόναχος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διορισθῇ ἐφημέριος ἐπαναλαμβάνω ὅτι δὲν τὸ ἀμφισβητῶ, εἶπον ὅμως τοῦτο, ὅτι οἱ διορισμοὶ ἱερομονάχων, ἐπαναλαμβάνω καὶ τονίζω, ἐγένοντο ὑπὸ τοῦ ἁγιωτάτου Μητροπολίτου Μελετίου. Ἔχομεν ἐπαναλαμβάνω τὴν ἐκλογὴν τοῦ ἱερομονάχου Ἰωάννου Χρήστου ὡς ἐφημερίου τοῦ ναοῦ Ἁγίου Νικολάου Ραγκαβᾶ. Ἑπομένως ὑπάρχει ἐκ μέρους τῆς Μητροπόλεως ἕνα προηγούμενον.

§41Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ὑπῆρχεν εἰς τὸν Ἅγιον Νικόλαον Ραγκαβᾶ ὑποψήφιος κοσμικὸς ἱερεὺς καὶ δὴ θεολόγος;

§42Π. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν γνωρίζω.

§43Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν γνωρίζω, ἂν δὲν θὰ ἔκαμνον καλὰ νὰ κλεισθοῦν αἱ ἐκκλησίαι ἕως ὅτου εὑρεθοῦν κοσμικοὶ ἱερεῖς.

§44Π. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐφ’ ὅσον ἔχομεν μίαν ἐκλογὴν πανηγυρικὴν ἱερέως καὶ μίαν ἀποτυχίαν πανηγυρικὴν καὶ ἐφ’ ὅσον ἐπαναλαμβάνω ἔχει εἰς τὴν ράχην του τὰ Νοεμβριανά....

§45Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τότε τοὺς ἄλλους ὑπαλλήλους ποὺ ἀνεκατεύθησαν εἰς τὰ Νοεμβριανὰ ἀπεφασίσαμεν νὰ τοὺς διορίσωμεν καὶ τοὺς παπάδες νὰ τοὺς ἐξαιρέσωμεν;

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ξηρὸς ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ὅτι ὁ τραυματίας στρατιώτης Ἀθανάσιος Ὑφαντῆς νοσηλευόμενος εἰς τὸ Γʹ Νοσοκομεῖον Θεσσαλονίκης παρέδωκεν εἰς τὸν θαλαμηπόλον 400 δραχ., ἃς ἠρνήθησαν νὰ τῷ ἐπιστρέψουν καὶ ἀρνοῦνται μέχρι σήμερον, καίτοι κατὰ Νοέμβριον 1919 καὶ δι’ ἀναφορᾶς του ἐζήτησε ταύτας. Παρακαλεῖ νὰ καταβληθῇ τὸ ποσὸν αὐτό.

§47Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Διέταξα νὰ ἀναφέρουν σχετικῶς.

§48Ν. ΞΗΡΟΣ. Πρόκειται περὶ τοῦ ἑξῆς. Τραυματισθεὶς παρέδωκε 400 δραχ., τὰς ὁποίας ἂν ἔφαγαν εἰς τὸ Νοσοκομεῖον πρέπει νὰ τοῦ δοθοῦν.

§49Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἀπὸ ποῖον;

§50Ν. ΞΗΡΟΣ. Ἀπὸ τὸ Δημόσιον.

§51Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἀλλὰ πρέπει νὰ ἀποδειχθῇ ὅτι τὰ ἔδωκεν διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ἔτσι ἁπλῶς νὰ τοῦ δοθῶσιν.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαδάκης ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν διὰ ποῖον λόγον ἐνῷ ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν ἀνεγνώρισεν τὸ βάσιμον τῶν κατὰ Μάϊον 1914 ὑποβληθέντων παραπόνων τοῦ ὑπολοχαγοῦ Δαβράδα Κωνστ., προαγοῦσα αὐτὸν συμπληρωματικῶς τὴν 31ην Ὀκτωβρίου 1914 εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ, δὲν ἔταξε τοῦτον μεταξὺ τῶν κατὰ Ἰούνιον 1913 εἰς τὸν βαθμὸν τοῦτον προαχθέντων συναδέλφων του λοχιῶν καὶ νῦν λοχαγῶν πεζικοῦ Μαγριπλῆ Ἀλεξάνδρου καὶ Σπινθουράκη Ἀντωνίου κλπ. καὶ εἰς τὴν ἀνάλογον σειρὰν ἀρχαιότητος του ἀναλόγως τοῦ ἐν τῷ στρατεύματι χρόνου ὑπηρεσίας του;

§53Ν. ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Μοῦ ἔδωσε ἐγγράφως τὴν ἀπάντησιν ὁ κ. Ὑπουργός.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Ἀλαβᾶνος ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας καὶ Ἐκκλησιαστικῶν πόσοι ἱερεῖς ὑπάρχουν εἰς τὸν νομὸν Κυκλάδων, πόσοι ἐνοριακοὶ ναοί, ἐὰν ἐπαρκῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν ἱερέων πρὸς ἐκπλήρωσιν τῶν θρησκευτικῶν καθηκόντων τοῦ λαοῦ καὶ τίνα μέτρα σκέπτεται νὰ λάβῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς πρὸς θεραπείαν τῶν δικαίων παραπόνων τῶν Κυκλαδιτῶν, ἰδίως τοῦ Λαοῦ τῶν ἀγροτῶν.

§55Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς Ἐκκλησιαστικῶν). Εἰς τὸν Νομὸν Κυκλάδων ὑπάρχουν 180 ἐνοριακοὶ ναοὶ καὶ 298 ἐφημέριοι.

§56Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ζητήσω τὴν πληροφορίαν ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐκκλησιαστικῶν πόσοι ἐνοριακοὶ ναοὶ ὑπάρχουν εἰς τὸν νομὸν Κυκλάδων καὶ πόσοι ἱερεῖς καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀπαντῶν ἐβεβαίωσεν τὴν Βουλὴν δι’ ἑνὸς ἀριθμοῦ ἐξ 180 ἐνοριακῶν ναῶν καὶ ὅτι ὑπάρχουν 298 ἱερεῖς. Ἀφῆκε δηλ. νὰ ἐννοηθῇ ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν ἱερέων τῶν ἀσχολουμένων εἰς τὰ καθήκοντα τὰ θρησκευτικὰ τῶν ναῶν εἶναι μέγας. Ἤθελον νὰ ζητήσω σαφέστερον τὴν γνώμην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ διότι ἡ ἐρώτησίς μου ἴσως εἶναι σοβαρὰ ὥστε νὰ ἀπασχολήσω καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ τὴν Βουλήν. Κύριοι βουλευταί, ἠκούσθησαν πολλάκις ἐν τῇ Βουλῇ εὐχαὶ ὅπως ἐξασφαλίσωμεν τὴν οἰκονομικὴν θέσιν τοῦ κλήρου καὶ τὴν εὐχὴν αὐτὴν ἐτονίσαμεν διότι ἄνευ τῆς οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως τοῦ κλήρου εἶναι ἀδύνατον νὰ ἵσταται οὗτος εἰς τὸ ὕψος του. Ἀντελήφθην πρὸ μηνὸς ἰδίοις ὄμμασιν τὸ ἑξῆς περίεργον: Εὑρισκόμενος εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου, εὑρέθην 6 ἡμέρας μετὰ τὸ Πάσχα εἰς ἓν χωρίον καὶ μὲ παρεκάλεσαν οἱ χωρικοὶ νὰ μείνω μαζύ τους νὰ πανηγυρίσω τὶ νομίζετε; Τὸ Πάσχα. Ἕξ ἡμέρας μετὰ τὸ Πάσχα ἑόρταζον αὐτοὶ τὸ Πάσχα. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀφῆκε νὰ ἐννοηθῇ ὅτι ὑπάρχει ὑπεράριθμος ἀριθμὸς ἱερέων. Ἔχω καὶ ἐγὼ ὑπ’ ὄψει μου τὰς στατιστικὰς αὐτὰς τοῦ Ὑπουργείου, ἀλλ’ ἂν δεχθῶμεν τοῦτο, πρέπει νὰ δεχθῶμεν καὶ τὸ ἄλλο, ὅτι ἡ κατανομὴ δὲν εἶναι δικαία, ὅτι ὑπάρχει περίσσευμα ἱερέων εἰς τὰ κέντρα καὶ παντελὴς ἔλλειψις εἰς τὰ ἀπόκεντρα μέρη. Εἰς τὴν ἰδιαιτέραν μου ἐπαρχίαν ὑπάρχουν πλεῖσται ἐνορίαι, στερούμεναι ἱερέων. Δύναμαι νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ὁ μητροπολιτικὸς ναὸς τῆς νήσου Τήνου στερεῖται ἱερέων. Θὰ ἤθελα λοιπὸν νὰ τὸ προσέξωμεν αὐτὸ τὸ ζήτημα. Ἀλλ’ ἴσως θὰ μὲ ἠρώτα ὁ κ. Ὑπουργός, τὶ νομίζετε ὅτι πρέπει νὰ κάμωμεν; Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ γίνουν δύο τινά, ἢ νὰ γίνῃ κατανομὴ δικαία, ὅτε θὰ γίνουν αἱ μεταθέσεις εἰς τὰ χωρία ἢ πρέπει τὸ ἄλλο τὸ σπουδαιότερον κατ’ ἐμὲ—ἴσως κατηγορηθῶ ὡς ὀπισθοδρομικὸς—ἂν εἶναι δυνατὸν νὰ καταργήσωμεν τὰ προσόντα, τὰ ὁποῖα ζητοῦμεν, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξεύρωμεν ἱερεῖς μὲ δίπλωμα τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς, διότι εἶναι ἀδύνατον ἡ Σχολή, ἡ ὁποία λειτουργεῖ σήμερον νὰ μᾶς δώσῃ τὸν ἀπαιτούμενον ἀριθμὸν ἱερέων. Προσέξατέ το τὸ ζήτημα καὶ φροντίσατε νὰ τὸ διορθώσητε διότι ἔχομεν πολλὰ παράπονα.

§57Π. ΦΛΩΡΟΣ. Διαμαρτυρόμεθα καὶ ἡμεῖς. Εἰς τὴν Ἤπειρον δὲν ὑπάρχει ἱερεύς.

§58Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν). Ὁ ἀριθμὸς τῶν ἱερέων εἶναι πλέον ἢ ἐπαρκής, διότι εἰς τὸ Κράτος ἔχομεν 7295 ἱερεῖς, ἀλλ’ ὅπως εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος, ἡ κατανομὴ εἶναι ἄνισος. Ἐλπίζω ὅτι θὰ διορθωθῇ τὸ κακὸν ταχέως.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἐρωτᾶται ὑπὸ τοῦ κ. Ν. Γερμανοῦ εἰς ποῖον σημεῖον εὑρίσκονται αἱ διαπραγματεύσεις μετὰ τῆς Ἑλληνικῆς Ἑταιρείας τῆς αἰτούσης νὰ ἀναλάβῃ τὴν μονοπωλιακὴν ἐμπορίαν τῶν κουκουλίων.

§60Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Εὑρίσκεται εἰς τὸ σημεῖον τῶν διαπραγματεύσεων.

§61Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Γίνεται πολὺς λόγος διὰ τὸ ἐμπόριον τῶν κουκουλίων. Ἐν τῷ μεταξὺ ἐλάβομεν σωρείαν ἐπιστολῶν ἀπὸ τὴν ἐπαρχίαν μας, ἡ ὁποία ὡς γνωρίζετε, ἔχει ἀρκετὴν παραγωγὴν καὶ γίνεται βιομηχανία κατασκευῆς ὑφασμάτων. Νομίζω ὅτι πρὸ πάσης ἀποφάσεως τῆς Ἐπιτροπῆς θὰ ἦτο καλὸν νὰ λάβουν περισσοτέραν δημοσιότητα αἱ ἀποφάσεις αὐταί, διότι ὁ φόρος περὶ κουκουλίων ἀνήκει εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ δὲν ἀφορᾷ μόνον τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους, ἀλλ’ ἀφορᾷ καὶ μίαν μεγάλην τάξιν ἐργαζομένων. Δὲν εἶμαι ἐναντίον τῆς συμβάσεως κατ’ ἀρχήν, ἀλλὰ πρέπει νὰ λάβουν δημοσιότητα αἱ προτάσεις αὐταί, νὰ ἔλθουν εἰς γνῶσιν τῶν μικρῶν ποῦ παράγουν κουκούλια καὶ κατόπιν νὰ καταλήξουν εἰς συμπεράσματα.

§62Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἔγινε τόσος λόγος διὰ μίαν ὑπόθεσιν, ἡ ὁποία ὁμολογῶ ὅτι δὲν ἀξίζει τὸν κόπον, διότι πρόκειται περὶ ἑνὸς ὑπομνήματος, τὸ ὁποῖον ὑπεβλήθη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, τὸ ὁποῖον ἤρχισε κατὰ καθῆκον νὰ μελετᾷ τὴν ὑπόθεσιν. Ἰδοὺ ποὺ εὑρίσκεται ἡ ὑπόθεσις. Νὰ εἶσθε βέβαιος ὅτι ἂν καταλήξωμεν εἰς ἀρχὴν συμπερασμάτων, θὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν τὰ συμφέροντα τῆς παραγωγῆς καὶ νὰ εἶσθε ἀπολύτως βέβαιος ὅτι οὐδὲν θὰ γίνῃ ἐν τῷ κρυπτῷ καὶ θὰ λάβετε γνῶσιν ἀπολύτως ὅλων τῶν λεπτομερειῶν τῶν ἀποφάσεων.

§63Π. ΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Ἔχομεν ὑποβάλλει τὸ ἴδιον ἐρώτημα, κύριε Πρόεδρε καὶ κατὰ λάθος τῆς ὑπηρεσίας δὲν ἔχει συμπεριληφθῆ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Δι’ αὐτὸ ζητῶ τὸν λόγον. Αἱ προτάσεις, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο, ἐγένοντο ἀπὸ τοὺς ἰδίους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἶχον ὑποβάλει καὶ ἄλλοτε.

§64Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἡ Κυβέρνησις δὲν εἰσηγήθη κανὲν μέτρον.

§65Π. ΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Εἰσηγήθησαν ἄλλοι, δι’ αὐτὸ παρεκάλεσα νὰ κάμῃ μίαν δήλωσιν ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ μᾶς ἐξηγήσῃ.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν ἄρθρων 24 καὶ 280, 41, 353, 425, 565–568 τῆς Ποινικῆς Δικονομίας». (Ψηφίζεται τὸ σύνολον). Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐξήσεως τῆς τιμῆς πωλήσεως ἐφημερίδων».

§67Δ. ΠΕΤΡΑΚΑΚΟΣ. Νὰ συμπεριληφθῇ διάταξις περὶ ἀποδόσεως εἰς τοὺς συντάκτας ἑνὸς ποσοστοῦ.

§68Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἡ Κυβέρνησις δὲν εἰσηγήθη κανὲν μέτρον. (Ψηφίζεται τὸ σύνολον).

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μελέτης ὑδραυλικῶν δυνάμεων Μακεδονίας». (Ψηφίζεται τὸ σύνολον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τοῦ προσωπικοῦ τῶν πολιτικῶν ὑπαλλήλων τῶν Ὑπουργείων».

§70Γ. ΠΩΠ. Κύριε Πρόεδρε, μίαν πρότασιν ἔχω νὰ ὑποβάλω πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Κυβέρνησιν. Ἀπὸ τῆς ἡμέρας ἀπὸ τῆς ὁποίας ὑπεβλήθη τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἰς τὴν Βουλήν, νομοσχέδιον ἀληθῶς μεριμνοῦν περὶ τῆς τύχης τῶν ὑπαλλήλων καὶ τῆς βελτιώσεως τῆς θέσεως αὐτῶν, εὑρίσκει δὲ ὁλόκληρον τὴν Βουλὴν σύμφωνον, ὅπως ὅσον τὸ δυνατὸν τὸ ταχύτερον ἀποβῇ νόμος τοῦ Κράτους. Ἀπὸ τῆς ἡμέρας ἀπὸ τῆς ὁποίας ὑπεβλήθη, ἐπιτροπαὶ ἐπὶ ἐπιτροπῶν ὑπαλλήλων ἀντιπροσωπεύοντες ὅλους τοὺς κλάδους τῶν ὑπηρεσιῶν προσέρχονται πρὸς τοὺς βουλευτὰς ὑποβάλλοντες παρατηρήσεις, τῶν ὁποίων αἱ πλεῖσται εἶναι ὄντως ἄξιαι προσοχῆς. Νομίζω ὅτι καὶ τὸν σκοπὸν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὴν διάθεσιν τῆς Βουλῆς ὁλοκλήρου θὰ ὑποβοηθήσῃ, ἀλλὰ συγχρόνως καὶ θὰ κατορθώσῃ ν’ ἀποσείσῃ τὰ παράπονα, τὰ ὁποῖα ἐμφανίζονται ἀπὸ τοὺς διαφόρους ὑπαλλήλους εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἀπεδέχετο ἡ Κυβέρνησις πρότασιν ἀναβολῆς ἡμερῶν τινῶν πρὸς νέαν μελέτην τοῦ νομοσχεδίου ὑπὸ ὀλιγομελοῦς τινος ἐπιτροπῆς βουλευτῶν, ἵνα ἀσχοληθῶσι εἰς λεπτομερείας τινὰς, αἱ ὁποῖαι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ φθάσουν καὶ μέχρι τοῦ συντάξαντος τὸ νομοσχέδιον. Αἱ λεπτομέρειαι περὶ τῶν ὁποίων γίνεται λόγος δὲν εἶναι βεβαίως ἐξαιρέτως σημαντικαί. Θὰ ἠδύναντο νὰ συζητηθῶσι εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου καὶ νὰ γίνουν δεκταὶ ἢ νὰ ἀπορριφθῶσι. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι θὰ ἦτο πρακτικώτερον τοῦτο: νὰ μὴ ἀσχοληθῇ ἡ Βουλὴ ἐπὶ συζητήσεων, αἱ ὁποῖαι μοιραίως θ’ ἀποβῶσι μακραί, ἀλλὰ νὰ τάξῃ μίαν προθεσμίαν ἡμερῶν τινων εἰς ἐπιτροπὴν, ἥτις καλοῦσα ἀντιπροσώπους τῶν ὑπαλληλικῶν ἐν γένει τάξεων ρυθμίσῃ τὰ πράγματα, καὶ εἰσηγηθῇ εἰς τὴν Βουλὴν λεπτομερείας τινὰς ἀναγομένας εἰς μισθοὺς καὶ προσόντα καὶ εἰς ἄλλα τινὰ θέματα ἀνάλογα πρὸς τὰ ἐπιδιωκόμενα διὰ τοῦ νομοσχεδίου. Ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει ἡ ἐντύπωσίς μου εἶνε ὅτι ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου τούτου θὰ προκαλέσῃ μείζονα παράπονα καὶ μείζονα δυσφορίαν παρὰ ἀπὸ τὴν ἀναβολὴν ἐπί τινας ἡμέρας. Αὐτὴν τὴν πρότασιν εἶχον νὰ ὑποβάλω καὶ ἐλπίζω ὅτι ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ὁ ὁποῖος συνέταξε τὸ νομοσχέδιον καὶ μετὰ ζήλου εἰργάσθη θὰ θελήσῃ νὰ συμπληρώσῃ τὸ ἔργον, παρέχων τὴν αἰτουμένην ἀναβολήν.

§71Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου). Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι ἡ ἀναβολὴ θὰ προσέκρουεν ἀκριβῶς εἰς ἐπιθυμίαν αὐτῶν τούτων τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων διὰ δύο λόγους.

§72ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι. Ὄχι.

§73Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου). Τὸ «ὄχι» φοβοῦμαι, ὅτι ἑρμηνεύει γνώμην ἀτόμων ἢ μερίδος τινός. Ὡς γνωρίζει ἡ Βουλή, τὸ νομοσχέδιον τὸ ἐπεμελήθη ἐπιτροπὴ ἐξ ἀνωτέρων ὑπαλλήλων ὅλων τῶν Ὑπουργείων. Ἑπομένως ἐπὶ μῆνας ἤδη εἶχον ὅλον τὸν ἀπαιτούμενον χρόνον οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι νὰ φέρωσιν ὅσας παρατηρήσεις ἤθελον εἰς τὸ νομοσχέδιον, ὅπως ἐναρμονισθῶσι καὶ αὐταί. Δεύτερον ἀπορῶ, πῶς εἶναι δυνατὸν δημόσιοι ὑπάλληλοι, ἐκτὸς ἐξαιρέσεων τινῶν, νὰ ἀντιτίθενται εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, δεδομένου ὅτι διὰ τούτου αὐξάνονται οἱ μισθοί των. Εἶναι σφαλερὰ ἡ ἀντίληψις, ὅτι ἐλαττοῦνται. Μία τάξις κατωτέρων ὑπαλλήλων ἠδικεῖτο ὡς πρὸς τὴν μισθοδοσίαν, ἀλλὰ καὶ ἡ διάταξις αὐτὴ ἐδιορθώθη, ἔχω δὲ ὑπ’ ὄψιν μου προσθήκην, τὴν ὁποίαν θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ἡ Βουλὴ κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου. Ἐπίσης ὑπάρχουσι καὶ δευτερεύουσαι τινὲς διατάξεις, αἵτινες χρήζουσι τροποποιήσεως. Ἄλλο λάθος ὀφείλεται ὄχι εἰς τοὺς καταρτίσαντας τὸ νομοσχέδιον καὶ τοὺς συντάξαντας τὸ νομοσχέδιον καὶ τὰς ὑπηρεσίας, τῶν ὁποίων οἱ ὑπάλληλοι παραπονοῦνται, ὅτι παροράθησαν ἢ κατεπατήθησαν κεκτημένα δικαιώματα. Ὅταν λοιπὸν ζητεῖται ἀναβολὴ τοῦ νομοσχεδίου, ἡ ἀναβολὴ δὲν θὰ εἶναι δικαιολογημένη. Γνωρίζομεν, πῶς ἐργάζονται αἱ ἐπιτροπαί, καὶ πόσον χρόνον θὰ θέλῃ ἡ ἐπιτροπὴ νὰ φέρῃ τὸ νομοσχέδιον, ἀφοῦ ἀκούσῃ ὅλα τὰ παράπονα ὅλων τῶν ὑπαλλήλων. Ἀλλὰ γνωρίζομεν, ὅτι καὶ αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς δὲν θὰ παραταθῶσι πλέον τῆς ἑβδομάδος αὐτῆς. Ποία θὰ εἶναι ἡ θέσις τοῦ νομοσχεδίου, ἐὰν ἀναβληθῇ μετὰ τὴν ἐπανάληψιν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς; Δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι ἐπιθυμία τῆς Βουλῆς ν’ ἀναβληθῇ τὸ νομοσχέδιον. Ἔχω σκοπὸν νὰ δηλώσω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶναι προδιατεθειμένη, ἐὰν ὑποβληθῶσι τροπολογίαι, νὰ μελετηθῶσι καὶ κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν τὰς ψηφίσωμεν. Βεβαίως οὐδὲν νομοσχέδιον τοιοῦτον εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφισθῇ παρέχον εὐαρέσκειαν πλήρη εἰς πάντας τοὺς ὑπαλλήλους. Φυσικώτατον εἶναι νὰ προκληθῶσιν ἀξιώσεις. Φυσικὸν λοιπὸν εἶναι, ὅτι δυσαρέσκειαι θὰ ὑπάρχουν πολλῷ μᾶλλον εἰς νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον καθορίζει μισθούς. Ἀλλ’ ὑποθέτω, ὅτι δὲν εἶναι λογικὴ ἡ διαμαρτυρία τῶν ὑπαλλήλων νὰ ἀναβάλωμεν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, δεδομένου ὅτι ἡ μισθοδοσία τῶν ὑπαλλήλων, ὡς σήμερον εἶναι καὶ ἄνισος εἶναι, ἀλλὰ καὶ προσωρινή, διότι ὑφίστανται πλεῖσται ἀνισότητες μεταξὺ αὐτῶν, ἀλλ’ ἦτο καὶ προσωρινὴ μέλλουσα νὰ λήξῃ ἅμα τῇ λήξει τοῦ πολέμου, ὁπότε θὰ ἐπανηρχόμεθα εἰς τοὺς μισθοὺς τοῦ 1859 μὲ τὰς γενομένας ἐν τῷ μεταξὺ μεταβολὰς διά τινας θέσεις καὶ εἴς τινας ἀποζημιώσεις. Ἦτο λοιπὸν συμφέρον νὰ εἰσαχθῇ ἓν μόνιμον καθεστώς, τὸ ὁποῖον πρῶτον ἐξομαλύνει τὸ ἔδαφος, δεύτερον ἐπαυξάνει καὶ αὐτὰς τὰς νῦν ὑφισταμένας μισθοδοσίας καὶ τρίτον καθιστᾷ εὐχερεστέραν τὴν ἀναθεώρησιν εἰς τὸ μέλλον, ἂν ὑποτεθῇ ὅτι κατὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου ἤθελον εἰσχωρήσουν ἀβλεψίαι καὶ ἀδικίαι, διότι καὶ τοῦτο εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ. Βεβαίως δὲν ἐπιμένομεν εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου ἁπλῶς ἐκ τῆς ἐπιθυμίας νὰ ἐπιβαρύνωμεν τὸν Προϋπολογισμὸν διὰ δαπάνης 16.000.000 πλέον τῶν νῦν προβλεπομένων ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ 1920, ἀλλὰ διότι εἶναι ἀναγκαία ἡ ἐπιψήφισις τοῦ μέτρου τούτου καθ’ ὅσον αὐξάνονται διὰ τοῦ νομοσχεδίου οἱ μισθοὶ καὶ τῶν ἄλλων δημοσίων ὑπαλλήλων, ἐνῷ ἔχομεν ηὐξημένους τοὺς μισθοὺς τῶν δικαστικῶν καὶ τῶν δημοδιδασκάλων. Ἂν κατόπιν τούτων θεωρεῖ ἡ Βουλὴ ὅτι δέον νὰ παραπεμφθῇ εἰς Ἐπιτροπήν, ἂς παραπεμφθῇ, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιμένῃ ἡ Κυβέρνησις ἐναντίον τῆς συστηματικῆς παρελκύσεως ἱκανῆς νὰ παρατείνῃ πέραν τοῦ Σαββάτου, ὁπότε θὰ διακοπῶσιν αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς, τὴν συζήτησιν.

§74Γ. ΠΩΠ. Τὸ θέμα, ὡς τίθεται κατὰ βάσιν ὑπὸ τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἀπολύτως ὀρθόν, τοὐτέστιν ἂν πρόκειται νὰ μεριμνήσωμεν διὰ τὸ μέλλον καὶ τὴν μελλοντικὴν τύχην τῶν ὑπαλλήλων, ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ λησμονῶμεν ὑπὸ ποίας συνθήκας σήμερον ζῶμεν, ποῖαι αἱ βιωτικαὶ ἀνάγκαι καὶ ἑπομένως νὰ ἐρευνήσωμεν ἂν τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ, τὸ ὁποῖον προσθέτει 19 ἑκατομμύρια εἰς αὔξησιν τῶν δαπανῶν τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους δύναται ταὐτοχρόνως νὰ ἱκανοποιήσῃ τὰς σημερινὰς ἀνάγκας τῶν ὑπαλλήλων. Βεβαιότατα τὸ νομοσχέδιον τοῦτο θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ψηφισθῇ καὶ ὡς ἔχει ἔστω, ἀλλ’ ὑπὸ τὸν ὅρον νὰ ἄρξηται ἡ ἐφαρμογὴ αὐτοῦ, ἀφ’ ἧς στιγμῆς θὰ παύσῃ ἡ παροχὴ τῶν πολεμικῶν λεγομένων ἐπιδομάτων.

§75Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου). Ὡς πρὸς τοῦτο δὲν θὰ εἶχε δυσκολίαν ἡ Κυβέρνησις ἂν δὲν ἐφοβᾶτο ὅτι προσέκρουεν εἰς τὸ συμφέρον αὐτῶν τῶν ὑπαλλήλων, διότι δὲν εἰξεύρει πῶς θὰ ἔστεργον οἱ ὑπάλληλοι νὰ μὴ ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος προσαυξάνων τὰς μισθοδοσίας των, ἀλλὰ νὰ ἐξακολουθήσῃ τὸ νῦν καθεστὼς μέχρις ὅτου λήξει ὁ πόλεμος, διότι σημειώσατε ὅτι ἐλήφθη ἤδη πρόνοια καθ’ ἣν ἂν τάξις τις ὑπαλλήλων λαμβάνει ὀλιγώτερα διὰ τοῦ νομοσχεδίου τῶν ὅσων ἐλάμβανε μέχρι τοῦδε δι’ αὐτῶν τῶν κατηγοριῶν τῶν ὑπαλλήλων δὲν θὰ μειωθοῦν αἱ ἀποδοχαί, τὰς ὁποίας λαμβάνουν σήμερον. Καὶ εἰς ἡμᾶς ἐγένοντο παραστάσεις καὶ ὅπου ἀνεγνωρίσθη ὅτι εἶναι ἀληθεῖς ὡρίσαμεν ὅτι δὲν μειοῦνται αἱ ἀποδοχαὶ αἱ σημεριναὶ. Οὐδεμία λοιπὸν δυσκολία ὑπάρχει νὰ δηλωθῇ καὶ ἐν τῷ νόμῳ ὅτι δὲν πρόκειται νὰ ἐπέλθῃ μείωσις.

§76Γ. ΠΩΠ. Ἐπὶ παραδείγματι τῶν τελωνειακῶν ὑπαλλήλων ὁ μισθὸς ὑποβιβάζεται κατὰ 110 δρ. προκειμένου περὶ ἐλεγκτῶν βʹ τάξεως.....

§77Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου). Βεβαίως δὲν σκοποῦμεν ποσῶς νὰ μειώσωμεν τὰς ἀποδοχὰς καὶ διὰ τοῦτο παρακαλῶ τοὺς κ. βουλευτὰς ἐφ’ ὅσον ἔχουν αὐτὴν τὴν ἀνησυχίαν καὶ ἔχουν ὡρισμένας περιπτώσεις νὰ τὰς διατυπώσουν καὶ εἴμεθα διατεθειμένοι νὰ τὰς συμπεριλάβωμεν ὡρισμένως εἰς τὸν νόμον. Τὸ μόνον ἴσως, τὸ ὁποῖον δὲν εἶμαι πρόχειρος νὰ δηλώσω ἂν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ τεθῇ εἰς τὸ νομοσχέδιον θὰ εἶναι διὰ τὰς ἀποδοχάς, αἵτινες δὲν συνίστανται ἁπλῶς εἰς μισθούς, ἀποζημιώσεις ἢ ἐπιδόματα, ἀλλ’ αἵτινες συνίστανται εἰς εἴσπραξιν ποσοστῶν.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ξηρὸς ἔχει τὸν λόγον.

§79Ν. ΞΗΡΟΣ. Ὅταν συνετάχθη τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἐτηρήθη μία ἀπόλυτος μυστικότης, ὥστε δὲν ἠδυνήθη κανεὶς νὰ λάβῃ γνῶσιν τῶν λεπτομερειῶν πρὸ τῆς καταθέσεως τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον συνέταξαν ἀνώτεροι ὑπάλληλοι ὑπὸ τὴν προεδρείαν τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἐπιμεληθέντες ὅσον ἐνόμιζον ὅτι ἠδύναντο τὴν διατύπωσιν αὐτοῦ. Ὀφείλω ὅμως νὰ ὁμολογήσω ὅτι ἀπὸ τῆς καταθέσεως τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ εἶμαι κατάπληκτος ἐκ τῆς ἀντιδράσεως, τὴν ὁποίαν εὑρίσκει τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἀπὸ μέρους τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι κατὰ σωρείαν ὅλοι λέγουν ὅτι προτιμοῦν τὸ νῦν καθεστὼς χωρὶς νὰ λάβουν καμμίαν αὔξησιν.

§80Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου). Θὰ παραπέμψωμεν τὸ μὲν νομοσχέδιον εἰς ἐπιτροπὴν τοὺς δὲ δημοσίους ὑπαλλήλους εἰς τοὺς κ. κ. συναδέλφους τοὺς ζητοῦντας τὴν ἀναβολήν.

§81Ν. ΞΗΡΟΣ. Ὀφείλω νὰ δηλώσω τοῦτο, ὅτι θὰ ἐπεθύμουν πολὺ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος, ὅστις ἐδήλωσεν ὅτι ἔχει ἑτοίμους τροπολογίας, αἱ ὁποῖαι ἱκανοποιοῦν ὡρισμένα παράπονα, νὰ ὑποβάλῃ αὐτὰς εἰς τὴν Βουλὴν ἀμέσως διὰ νὰ ἴδωμεν κατὰ πόσον βελτιοῦται διὰ τῶν τροπολογιῶν τούτων τὸ νομοσχέδιον.

§82Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου). Αὐτὸ τὸ σύστημα δὲν θὰ μᾶς φέρῃ εἰς τὸ ἐπιζητούμενον ἀποτέλεσμα διότι δὲν καλοῦνται οἱ Ὑπουργοὶ οἱ ὑποβάλλοντες νομοσχέδια νὰ λέγωσι ποίας ἔχουσι νὰ ὑποβάλουσι τροπολογίας. Οἱ Ὑπουργοὶ ἔχουσι μίαν ὑποχρέωσιν, τὴν ὁποίαν ἐδήλωσα προηγουμένως εἰσηγούμενος τὸ νομοσχέδιον, ὅτι θὰ ἀκουσθῶσιν αἱ παρατηρήσεις τῆς Βουλῆς, προσέθηκα δὲ, ὅτι ἂν πρόκειται περὶ αὐξήσεων δὲν θὰ εἶναι εὔκολον νὰ δεχθῶμεν τοιαύτας. Παρατηρῶ ὅτι ἀπὸ τῆς πρώτης ἐμφανίσεως ἐγένετο ἀντίδρασις, ἡ ὁποία μαρτυρεῖ ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ φθάσωμεν εἰς ψήφισιν ἐντὸς χρονικοῦ ὁρίου κατὰ τὸ ὁποῖον θὰ τερματισθῶσιν αἱ ἐργασίαι τοῦ τμήματος τούτου τῆς Βουλῆς καὶ διὰ τοῦτο δέχομαι ὅπως παραπεφθῇ εἰς Ἐπιτροπὴν, τὸ ὁποῖον ὑποθέτω ὅτι θὰ εὐαρεστήσῃ ἰδιαίτατα τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν.

§83Γ. ΠΩΠ. Ἐφθάσαμεν εἰς ἓν συμπέρασμα μετὰ τοῦ κυρίου Ἀντιπροέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, τὸ ὁποῖον ἱκανοποιεῖ ὅλους, καὶ τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία θέλει νὰ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον καὶ ἡμᾶς οἱ ὁποῖοι ἐξ ὀνόματος τῶν παραπονουμένων ὑπαλλήλων διεμαρτυρήθημεν καὶ εἴπομεν τοῦτο, εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν ἐτίθετο ἓν τελευταῖον ἄρθρον, τὸ ὁποῖον θὰ ἔλεγε τοῦτο: «Ἐφ’ ὅσον οἱ ὑπάλληλοι λαμβάνουσι ὡς μισθὸν καὶ ἐπιδόματα ἀνώτερα τῆς διὰ τοῦ νομοσχεδίου παρεχομένης αὐτοῖς μισθοδοσίας, δὲν θὰ στερηθῶσιν αὐτῶν λόγῳ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου, ἐλύετο τὸ ζήτημα καὶ τότε θὰ ἀπέμενον μόνον αἱ λεπτομέρειαι, αἱ ὁποῖαι θὰ ἐρρυθμίζοντο εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν ὡς εἶναι αἱ ἀφορῶσαι τὴν θέσιν τοῦ εἰσηγητοῦ τῶν Ὑπουργείων, τὰς ὁποίας παραλύει τὸ νομοσχέδιον, τελωνειακῶν τινων ὑπαλλήλων τῶν ὁποίων μειοῦται ὁ μισθὸς, τῶν γραφέων τῶν κεντρικῶν ὑπηρεσιῶν, οἱ ὁποῖοι ἐλησμονήθησαν ἀπὸ τοὺς ἀνωτέρους τοὺς συντάξαντας τὸ νομοσχέδιον, ὅπως συμβαίνει αἱ κεντρικαὶ ὑπηρεσίαι κατὰ κανόνα κεντρόφυγος δύναμις παράδοξον νὰ λησμονοῦν τὰς μεμακρυσμένας ὑπηρεσίας καὶ οἱ ἀνώτεροι τοὺς κατωτέρους, οἱ ὁποῖοι λόγῳ πειθαρχικῶν ἀντιλήψεων δὲν τολμοῦν νὰ φέρουν τὰ παράπονά των. Νομίζω ὅτι εἰς τοῦτο θὰ εἶναι σύμφωνος ὅλη ἡ Βουλή.

§84Μ. ΔΑΖΕΑΣ. Ἤκουσα καὶ ἐγὼ ἀληθῶς παράπονα ἐκ μέρους τῶν κατωτέρων ὑπαλλήλων τῶν κεντρικῶν ὑπηρεσιῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν φαίνονται ἱκανοποιημένοι, ἀλλὰ γνωρίζω μετὰ πόσης ἀγωνίας ὁ ἄλλος ὑπαλληλικὸς κόσμος ὁ ἔξω τῶν Ἀθηνῶν ἀνέμενε τὴν εἰσαγωγὴν καὶ ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου.

§85Ν. ΞΗΡΟΣ. Διότι δὲν τὸ ἤξευρε.

§86Μ. ΔΑΖΕΑΣ. Ἔχω τὴν γνώμην ὅτι καλὸν θὰ ἦτο νὰ ἐψηφίζετο εἰς αʹ συζήτησιν καὶ ἂν κατὰ τὴν βʹ συζήτησιν ἐβλέπομεν ὅτι ὑπάρχει ἀνάγκη παραπομπῆς εἰς ἐπιτροπὴν τότε νὰ παρεπέμπετο.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαζαχαρίου ἔχει τὸν λόγον.

§88Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Κυρίως, ὡς ἀντελήφθην τὰ παράπονα ἔρχονται ἀπὸ μέρους τῶν κατωτέρων ὑπαλλήλων ἀπὸ τοῦ βαθμοῦ τοῦ γραμματέως αʹ τάξεως καὶ κάτω, ἐν ᾧ οἱ ἄλλοι οἱ τῶν ἀνωτέρων βαθμῶν εἶναι κατευχαριστημένοι. Πόθεν προέρχεται τοῦτο ἄρα γε; Εἶναι φανερὸν ὅτι οἱ συντάξαντες τὸ νομοσχέδιον ὡς εὑρισκόμενοι πλησιέστερον παρὰ τοῖς Ὑπουργοῖς ἐφρόντισαν περισσότερον διὰ τὸν ἑαυτόν τους καὶ ὀλιγώτερον διὰ τοὺς ἄλλους. Αὐτὸ παρετηρήθη καὶ εἰς τὸ νομοσχέδιον τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως καὶ διὰ τοῦτο ἀναγκάζεται ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ζητήσῃ τὴν τροποποίησίν του. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ νὰ δοθῇ προσοχὴ εἰς τοῦτο. Οἱ μισθοὶ τῶν ἐκτάκτων ὑπαλλήλων εἶναι ἐξωγκωμένοι καὶ δύνανται νὰ ἐλαττωθοῦν κατά τι αὐξανομένων τῶν μισθῶν τῶν κατωτέρων βαθμῶν, οἱ ὁποῖοι εἶναι καὶ οἱ ἐργαζόμενοι δι’ ὅλης τῆς ἡμέρας καὶ ὅμως μισθοδοτοῦνται μὲ τὸ τρίτον τοῦ μισθοῦ, τὸν ὁποῖον λαμβάνουσιν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται μόνον μίαν ἢ δύο ὥρας τὴν ἡμέραν.

§89Λ. ΝΑΚΟΣ. Εἶναι καὶ τὸ μυαλό.

§90Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι ἐξήλθομεν ἀπὸ τὰ ὅρια τοῦ θέματος, ὡς ἐτέθη ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ ἐκ Ψαρρῶν. Ὁ κ. βουλευτὴς ἐκ Ψαρρῶν ἐθεώρησεν ὅτι δέον νὰ ἀναβληθῇ ἡ πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου, ἵνα μετὰ τὰς ἐξηγήσεις, τὰς ὁποίας ἐν διαλογικῇ συζητήσει ἀντηλλάξαμεν, στέρξῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀναγράψῃ διάταξιν, κατὰ τὴν ὁποίαν οὐδενὸς ὑπαλλήλου μειοῦνται αἱ μέχρι τοῦ νῦν ἀποδοχαί.

§91Γ. ΠΩΠ. Μάλιστα.

§92Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Ἐὰν ἐννοῇ ἡ Βουλὴ νὰ ἐμμείνῃ εἰς τὴν γνώμην, ὡς ἐτέθη ὑπὸ τοῦ κ. βουλευτοῦ ἐκ Ψαρρῶν, τότε ἐγὼ θὰ εἶχον νὰ εἴπω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἴσως προσεγγίσωμεν κατὰ τὴν συνεδρίασιν ταύτην εἰς ποιάν τινα συνεννόησιν. Οἱ κύριοι βουλευταί, οἱ ὁποῖοι εἶναι διατεθειμένοι νὰ ἀποκρούσουν τὸ νομοσχέδιον, ὑποθέτω ὅτι δὲν θὰ τὸ ἀποκρούσουν γενικῶς, ἀλλὰ θὰ ἔχουν λόγους εἰδικούς, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ ὑποβληθοῦν εἰς τὸ προεδρεῖον. Ἐὰν οἱ κύριοι βουλευταὶ στέργωσι νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον σήμερον εἰς αʹ ἀνάγνωσιν καὶ νὰ ὑποβάλλωσι τὰς τροπολογίας των τότε θὰ ἴδωμεν κατὰ τὴν βʹ συζήτησιν, ἂν δυνάμεθα νὰ φθάσωμεν εἰς ἓν τέρμα ὁριστικὸν ἢ θὰ εὑρεθῶμεν εἰς τὴν ἀνάγκην τῆς ἀναβολῆς τοῦ νομοσχεδίου, διότι ἔχουσα ὑπ’ ὄψει της ἡ Κυβέρνησις τὰς τροπολογίας θὰ δηλώσῃ ποίαν γνώμην ἔχει. Ἐὰν ἴδωμεν ὅτι αἱ τροπολογίαι, τὰς ὁποίας θὰ προτείνῃ τυχὸν ἡ Κυβέρνησις καθίστανται ψηφιστέαι ἐντὸς τῶν ἡμερῶν τούτων, τὸ νομοσχέδιον θὰ ψηφισθῇ· ἐὰν πρόκειται νὰ ἴδῃ ἡ Κυβέρνησις ὅτι ἐγείρονται συζητήσεις δυνάμεναι νὰ καταναλώσωσιν ὅλον τὸν χρόνον τῶν ὑπολειπομένων συνεδριάσεων, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει φυσικώτατα τὸ νομοσχέδιον θὰ ἀναβληθῇ διὰ τὸ βʹ τμῆμα τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς.

§93Ν. ΞΗΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε. Βεβαίως, κύριοι βουλευταί, τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἶνε μεγίστης σπουδαιότητος καὶ ἀναμένεται ἀπὸ τὸν πολὺν κόσμον μετὰ πολλῆς ἀνυπομονησίας. Ἀλλὰ δυστυχῶς ὁ ὑπαλληλικὸς κόσμος, ἰδίως τῶν ἐπαρχιῶν, διατελεῖ ἐν παντελεῖ ἀγνοίᾳ τῶν διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ. Ἐὰν θεωρεῖτε πάντες ἑαυτοὺς ἱκανοὺς νὰ ἀντιπροσωπεύσητε αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους, τὸν μεγάλον αὐτὸν κόσμον, ὁ ὁποῖος πάσχει σήμερον καὶ ὑποφέρει, καὶ νὰ ἀντιπροσωπεύσητε τὰ συμφέροντα αὐτοῦ ἐν τῇ διατυπώσει τοῦ νομοσχεδίου κάμετέ το. Ἐγὼ ὁμολογῶ, ὅτι εἶμαι ἐν πλήρει ἀδυναμίᾳ, διότι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ τῶν ὁποίων ἡ τύχη κανονίζεται δὲν ἔχουν παντάπασιν γνῶσιν τοῦ νομοσχεδίου.

§94Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἀφοῦ δὲν θίγονται οἱ μισθοὶ αὐτῶν;

§95Ν. ΞΗΡΟΣ. Δὲν πρόκειται μόνον περὶ μισθῶν, πρόκειται περὶ πολλῶν διατάξεων, περὶ προαγωγῶν, περὶ θέσεων. Πρόκειται περὶ νόμου, ὁ ὁποῖος θὰ κυρώσῃ ἓν πάγιον καθεστώς.

§96Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Μάλιστα, ἀλλὰ παρείδετε, κύριε συνάδελφε, μίαν διάταξιν τοῦ νομοσχεδίου, δυνάμει τῆς ὁποίας συνιστᾶται εἰδικὴ ἐπιτροπή, ἥτις θέλει καθορίσει τὴν ὀργανικὴν σύνθεσιν ἑκάστης ὑπηρεσίας καὶ τὴν ἀντίστοιχον βαθμολογίαν καὶ μισθοδοσίαν τοῦ προσωπικοῦ. Ὥστε ὁ ὑπαλληλικὸς κόσμος τῶν ἐπαρχιῶν οὐδὲν θὰ ἔχῃ νὰ παρατηρήσῃ εἰς τὸ νομοσχέδιον, ὅσον ἀφορᾷ τὴν κλίμακα εἰς τοὺς καθοριζομένους βαθμοὺς καὶ μισθοὺς, οὐδὲν θὰ ἔχῃ νὰ παρατηρήσῃ περισσότερον ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα παρατηρεῖ ὁ ὑπαλληλικὸς κόσμος Ἀθηνῶν.

§97Ν. ΞΗΡΟΣ. Δὲν τὸ γνωρίζω.

§98Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Ὁ ὑπαλληλικὸς κόσμος ὁ ἐκτὸς τοῦ κέντρου ὅπως καὶ ὁ ὑπαλληλικὸς κόσμος ὁ ἐντὸς τῆς πρωτευούσης ἐνδιαφέρονται νὰ γνωρίζουν εἰς ποῖον βαθμὸν τῆς κλίμακος ἐκείνης θὰ καταταχθῶσι κατὰ τὰς ὑφισταμένας κατηγορίας, διότι γνωρίζετε ποῖος κυκεὼν ὑπάρχει εἰς βαθμοὺς καὶ μισθοὺς σήμερον. Ὑπάρχει λοιπὸν διάταξις εἰς τὸ νομοσχέδιον, ἡ ὁποία ὁρίζει ἐπιτροπήν, ἀφήνομεν δὲ ἐπὶ τούτῳ ἐλευθερίαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὡς πρὸς τὸν καταρτισμὸν τῆς Ἐπιτροπῆς ὥστε νὰ λάβωσι μέρος καὶ βουλευταί, ἰδιαίτατα μάλιστα βουλευταί, οὕτως, ὥστε νὰ παρέχεται πᾶσα ἐγγύησις ὅτι ἡ κατάταξις τῶν ὑπαλλήλων δὲν θὰ γίνῃ ἐπὶ μειώσει τῆς θέσεως κανενός. Ἐὰν δὲ ὑποτεθῇ ὅτι θὰ ἐφθάνομεν πρὸ τῆς βʹ συζητήσεως καὶ εἰς πόρισμα ἐπὶ τῆς προτάσεως τοῦ κ. βουλευτοῦ ἐκ Ψαρρῶν, ὅπως δηλωθῇ ἐν αὐτῷ τῷ νόμῳ ὅτι οὐδενὸς αἱ ἀποδοχαὶ μειοῦνται, ὁ κόσμος τῶν ὑπαλλήλων τῶν ἐπαρχιῶν οὐδένα λόγον θὰ ἔχῃ νὰ ἀνησυχῇ.

§99Ν. ΞΗΡΟΣ. Ἐξακολουθῶ τὴν ἀγόρευσίν μου ἀπὸ τοῦ σημείου, εἰς τὸ ὁποῖον μὲ διέκοψεν ὁ κ. Ὑπουργὸς, διὰ νὰ εἴπω τοῦτο: ὅτι ἔχομεν ὀλίγας ἡμέρας μέχρι τοῦ πέρατος τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς. Ἡ Βουλὴ ἀσφαλῶς κατὰ προβλέψεις ἀνθρωπίνους θὰ ἐπανέλθῃ μετὰ ἕνα μῆνα ἢ δύο μῆνας.

§100Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Δι’ ὀλίγας ἡμέρας.

§101Ν. ΞΗΡΟΣ. Διὰ 10 ἡμέρας, ἂν θέλετε. Διὰ τὴν ψήφισιν τῆς συνθήκης. Ἐὰν ὑποτεθῇ ὅτι παραπέμπεται τὸ νομοσχέδιον εἰς μίαν Ἐπιτροπὴν, ἡ ὁποία ἐντὸς τοῦ διαστήματος τῶν διακοπῶν θὰ μελετήσῃ αὐτό......

§102Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Νὰ ψηφισθῇ εἰς αʹ ἀνάγνωσιν διὰ νὰ ὑπολείπεται μόνον μία ἀνάγνωσις.

§103Ν. ΞΗΡΟΣ. Ἂν θέλετε τοῦτο, δὲν ἔχω ἀντίρρησιν. Ἀλλὰ πάντως νὰ παραπεμφθῇ εἰς ἐπιτροπὴν καὶ νὰ ψηφισθῇ εἰς βʹ ἀνάγνωσιν μετὰ τὴν ἐπανάληψιν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς.

§104Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ὄχι πάντως.

§105Ν. ΞΗΡΟΣ. Πάντως· διότι ἐγὼ θὰ σᾶς δηλώσω ὅτι θὰ τὸ ψηφίσω ἀσυνειδήτως, διότι δὲν ἐπεκοινώνησα μὲ κανένα ἐκ τῶν ἐνδιαφερομένων. Ἐρωτήσατε οἱονδήποτε βουλευτὴν ἂν ἐπεκοινώνησε μὲ τοὺς ἐνδιαφερομένους. Ἐκτὸς δὲ τούτου ἂς ὁμολογήσωσιν οἱ κύριοι βουλευταὶ ποῖα καὶ πόσα παράπονα ἤκουσαν ἐκ τῶν ὑπηρεσιῶν τῶν κεντρικῶν. Μᾶς κατέκλυσαν.

§106Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Πρώτην φορὰν γίνεται αὐτό;

§107Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, ὑποθέτω ὅτι διὰ τὸν κ. βουλευτὴν θὰ εἶναι ἐπαρκὴς ἐγγύησις ἡ γνώμη, τὴν ὁποίαν θὰ ἔχῃ ἡ Βουλὴ κατὰ τὴν βʹ συζήτησιν. Ὑποθέτω δὲ ὅτι, ἐὰν ἡ Βουλὴ ἤθελε θεωρήσῃ ὅτι εἶνε εἰς θέσιν νὰ προβῇ εἰς ψήφισιν εἰς βʹ ἀνάγνωσιν δύναται καὶ ὁ κ. βουλευτὴς νὰ ἔχῃ τὴν συνείδησίν του ἡσυχωτάτην ὄχι μόνον ὅτι αὐτὸς δὲν θὰ ψηφίσῃ, ὡς εἶπεν, ἀσυνειδήτως, ἀλλὰ καὶ ὅτι ὁ ψηφισθησόμενος νόμος βεβαίως δὲν θὰ ψηφισθῇ ἀσυνειδήτως ὑπὸ τῆς ἄλλης Βουλῆς.

§108Ν. ΞΗΡΟΣ. Λέγω διὰ τοῦ ἑαυτοῦ μου.

§109Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Ἐὰν δὲ ὑποτεθῇ ὅτι ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς κατὰ τὴν βʹ συζήτησιν θὰ εἶνε διστακτικὴ εἰς τὸ νὰ προβῇ εἰς ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου εἰς βʹ ἀνάγνωσιν, ὅτι θὰ ἐνδειχθοῦν δισταγμοί, φόβοι, ὥστε νὰ θεωρηθῇ σκοπιμωτέρα ἡ παραπομπὴ εἰς Ἐπιτροπήν, ἐδηλώθη ἤδη ὑπ’ ἐμοῦ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τότε θὰ παραπέμψῃ τὸ νομοσχέδιον εἰς Ἐπιτροπήν.

§110Ν. ΞΗΡΟΣ. Ἔχω μίαν ἐρώτησιν.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ ὑπάρχει κανονισμὸς ἢ δὲν ὑπάρχει; Ὁ κ. Καρπετόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§112Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀσφαλῶς ἡ συζήτησις θὰ ἐγένετο μὲ μεγαλειτέραν τάξιν καὶ ταχύτερον θὰ ἐφθάνομεν εἰς καλύτερα συμπεράσματα, ἐὰν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶχε τὴν καλωσύνην συμφώνως μὲ τὴν δήλωσιν, εἰς τὴν ὁποίαν προέβη, νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰς τροπολογίας, τὰς ὁποίας εἶνε διατεθειμένος νὰ κάμῃ εἰς τὴν βʹ συζήτησιν. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως βεβαιοῖ ὅτι οὐδενὸς ὑπαλλήλου μισθοδοσία θίγεται. Εἶναι ἀληθὲς τοῦτο ἀλλ’ ἐπίσης εἶνε ἀληθὲς ὅτι μιᾶς τάξεως ὑπαλλήλων ἡ μισθοδοσία αὐξάνει, αὐξάνει δὲ πολὺ δυσαναλόγως ὡς πρὸς τὴν μισθοδοσίαν, τὴν ὁποίαν ἐξακολουθοῦν νὰ λαμβάνουν οἱ κατώτεροι ὑπάλληλοι. Ἐκ τούτου τὰ περισσότερα παράπονα. Θὰ ὁμολογήσῃ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος ἐπὶ πλέον ὅτι καταργοῦνται βαθμοί τινες, ἀλλ’ ἐξακολουθεῖ νὰ δίδεται ἡ μισθοδοσία ἐκείνη ἡ ὁποία ἐδίδετο πρίν. Νομίζω ὅτι ἔθιξεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος καὶ μίαν λεπτομέρειαν καὶ δι’ αὐτὸ ἀναγκάζομαι νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ λεπτομεριῶν. Κατήργησεν αἴφνης τὸν βαθμὸν τοῦ διευθυντοῦ, ὁ ὁποῖος ἐδίδετο εἰς τοὺς τμηματάρχας τοὺς ἔχοντας πολυετῆ ὑπηρεσίαν, ἀφῆκεν ὅμως εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τούτους τὴν μισθοδοσίαν τοῦ διευθυντοῦ, τὴν μισθοδοσίαν ὅμως τὴν πρὸ τῆς ὑποβολῆς τοῦ νομοσχεδίου. Ἰδοὺ ἓν ἀδίκημα. Ὅπως ἐπίσης κατηργήθη ἡ θέσις τοῦ εἰσηγητοῦ, ἡ ὁποία ἦτο θέσις μεταξὺ γραμματέως καὶ τμηματάρχου, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν ὅτι ὅλοι οἱ γραμματεῖς δὲν εἶνε δυνατὸν νὰ γίνωσι τμηματάρχαι, ἐμεσολάβει μία θέσις ἀνωτέρα τῆς τοῦ γραμματέως. Δὲν θέλω νὰ εἰσέλθω εἰς λεπτομερείας. Ἐν πάσῃ περιπτώσει νομίζω ὅτι εἶνε δυνατὸν τὸ νομοσχέδιον νὰ ψηφισθῇ ἀπόψε καὶ νὰ καταθέσῃ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τὰς τροπολογίας, τὰς ὁποίας ἔχει, διότι οὕτω θὰ ἀπαλλάξῃ ἄλλους συναδέλφους νὰ ὑποβάλωσι τροπολογίας.

§113Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Ἐγὼ εἶπα εἰς τὸν κ. βουλευτὴν Ψαρρῶν ὅτι ἐπειδὴ πιθανὸν νὰ γίνουν καὶ ἄλλαι τοιαῦται παρατηρήσεις, ἡ Κυβέρνησις εἶνε διατεθειμένη νὰ τὰς ἀκούσῃ καὶ νὰ δηλώσῃ κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν ποίας ἀποδέχεται. Ἐὰν ἡ Βουλὴ στέργῃ νὰ ψηφισθῇ ἀπόψε χωρὶς συζήτησιν, ἔχει καλῶς. Ἐὰν ὅμως πρόκειται νὰ ἀρχίσωμεν συζήτησιν, ἡ ὁποία εἴτε θὰ ἐζήτει κατ’ ἀρχὴν τὴν παραπομπὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς Ἐπιτροπὴν χωρίς, καὶ νὰ ἠμφισβήτει τὴν τεθημένην ὑφ’ ἡμῶν βάσιν εἴτε νὰ μᾶς φέρῃ εἰς μακρὰς συζητήσεις, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἡ Κυβέρνησις φυσικὰ δὲν ἠμπορεῖ παρὰ νὰ σκεφθῇ εἰς τὸ νὰ παραπεμφθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς Ἐπιτροπήν.

§114Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Οὐδεὶς εἶνε ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ ἠμφισβήτει ὅτι πανταχόθεν ἠκούσθη δυσφορία κατὰ τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου τούτου εἶνε ἐπιβεβλημένη ἐκ τῆς ἀπολύτου ἀνάγκης αὐτοσυντηρήσεως, εἰς τὴν ὁποίαν ἔχουν φθάσῃ πάντες οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι.

§115Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἀφήσατε νὰ ἐξηγηθῶμεν μαζύ τους. Ἀφοῦ οἱ περισσότεροι τῶν κ. κ. βουλευτῶν λέγουν ὅτι τοὺς ἐπολιόρκησαν καὶ τοὺς εἶπον ὅτι τὸ νομοσχέδιον εἶνε κακόν, ἀφήσατε νὰ ἐξηγήσωμεν καὶ νὰ τὸ ψηφίσωμεν κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος νὰ τοὺς ἱκανοποιῇ. Δὲν ἔχω σκοπὸν νὰ ψηφίσω ἕνα νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον θὰ δαπανήσῃ τόσα ἑκατομμύρια καὶ οἱ ὑπάλληλοι νὰ εἶνε δυσαρεστημένοι. Ἐκεῖ ποῦ βάσταξαν τόσον καιρό, ἂς βαστάξουν ἀκόμη λίγο.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραπέμπεται εἰς ἐπιτροπήν. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παραχωρήσεως τοῦ μεταλλείου χρυσοῦ Ἀβρέτ–Χισάρ».

§117Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ δὲν βλέπω καμμίαν σχετικὴν πληροφορίαν. Ἁπλῶς μόνον εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς βλέπω ὅτι πρόκειται νὰ δοθῇ ἕνα μεταλλεῖον χρυσοῦ. Ἐκ τῶν πληροφοριῶν τὰς ὁποίας ἔχω αὐτὰς τὰς ἡμέρας, ἔχω νὰ εἴπω εἰς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς. Ὅτι ἐκτὸς τοῦ κ. Καζανόβα ὑπῆρχον καὶ ἄλλοι Ἕλληνες, οἱ ὁποῖοι ἠσχολήθησαν εἰς ἀνεύρεσιν τοῦ μεταλλείου. Ὅτι αὐτοὶ ὑπέβαλον προτάσεις εἰς τὴν Κυβέρνησιν, δὲν ἤρχισαν δὲ κατόπιν αἱ ἐργασίαι, διότι εὑρίσκοντο εἰς διενέξεις ὅσον ἀφορᾷ τὸ ποσοστόν. Συνεπῶς τὸ νὰ παραχωρήσωμεν τὸ χρυσορυχεῖον, τοῦτο εἰς τὸν Λ, διατὶ δὲν γνωρίζω, διότι θὰ ἀδικήσωμεν ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος πρὸ αὐτοῦ εἶχεν δικαίωμα νὰ τὸ λάβῃ, ὀρθὸς ὅρος καὶ αὐτός, χωρὶς νὰ προβῶμεν εἰς δημοπρασίαν, νομίζω ὅτι εἶναι ἄδικον καὶ παράνομον. Δὲν πρόκειται νὰ καλέσωμεν μειοδότας ἄλλους. Ὑπάρχουν δύο καὶ τρεῖς ἄλλοι οἱ ὁποῖοι γνωρίζουν καὶ ἑπομένως αὐτοὶ θὰ συναγωνισθοῦν μὲ τὸν Καζανόβα καὶ ἀφοῦ συναγωνισθοῦν ἂς προσφέρουν ὅρους καλλιτέρους. Δὲν βλέπω λοιπὸν τὸν λόγον διατὶ νὰ προσφέρωμεν τὸ μεταλλεῖον αὐτὸ εἰς τὸν Καζανόβα.

§118Α. ΜΠΑΣΙΑΣ. Ὀφείλω νὰ δώσω ἐξηγήσεις τινάς, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἐν λόγῳ μεταλλεῖον. Ἀποτελῶ μέλος τῆς ἐπιτροπῆς τῆς βιομηχανίας, ἐμπορίου, κοινωνικῆς προνοίας καὶ ἐργασίας. Ὅταν εἰσήχθη τὸ νομοσχέδιον ἕνας μόλις εἶχε τὴν καλοσύνην νὰ μοῦ ἀναθέσῃ τὴν εἰσήγησιν. Ἐννοεῖται προκειμένου περὶ μεταλλείου χρυσοῦ, δὲν ἠδυνάμην νὰ ἐκδώσω ἀπόφασιν εἰκῇ καὶ ὡς ἔτυχε. Ἐπληροφορήθην ὅτι κάτοχος τοῦ μεταλλείου εἶναι κάποιος κύριος Καλούδης. Εἶδον τὸν κύριον Καλούδην. Μοῦ ὑπέδειξεν οὗτος ἕνα ἔγγραφον ἐπίσημον μεταφρασθὲν εἰς τὴν Πρεσβείαν. Ἡ μετάφρασις αὐτὴ λέγει ὅτι εἰς αὐτὸν παρεχωρήθη τὸ μεταλλεῖον κατόπιν δημοπρασίας ὑπὸ τῆς Τουρκικῆς Κυβερνήσεως, εἶχε πληρώσῃ δὲ καὶ τὰ τέλη πρὸ τῆς κηρύξεως τοῦ Ἑλληνοτουρκικοῦ πολέμου. Κατόπιν δὲ ὀλίγον μετὰ τὴν εἰρήνην ἐξεδόθη ἕν φιρμάνιον, ὅτε πλέον δὲν εἶχε τὸ δικαίωμα ἡ Τουρκικὴ Κυβέρνησις νὰ ἐκδώσῃ φιρμάνιον παραχωρήσεως ἐν ἑλληνικῇ χώρᾳ. Παρουσιάσθη ἑπομένως τὸ ζήτημα αὐτὸ εἰς τὸν Ὑπουργόν, πόθεν ἔπρεπε νὰ δοθῇ ἡ παραχώρησις τοῦ μεταλλείου ἀπὸ τὴν πληρωμὴν τοῦ τέλους ἢ ἀπὸ τὴν ἔκδοσιν τοῦ φιρμανίου.

§119Ν. ΞΗΡΟΣ. Μήπως εἴχατε ὑπ’ ὄψιν καὶ ἄλλας προσφοράς;

§120Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Οὐδεμία ἄλλη σοβαρὰ προσφορὰ ὑπάρχει.

§121Α. ΜΠΑΣΙΑΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐδήλωσεν, ὅτι δὲν λαμβάνει ὑπ’ ὄψιν τὸ φερμάνι ἀλλ’ ὅτι ἐπειδὴ πρόκειται περὶ μιᾶς περιφερείας ὡς ἡ Ζάκυνθος μεγάλη, τὴν ὁποίαν αὐτὸς ὁλόκληρον ἐδήλωσεν, εἰς ἓν δὲ σημεῖον αὐτῆς τὸ ὁποῖον γνωρίζω οὗτος ὑπάρχει τὸ μεταλλεῖον, λέγει ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ὅτι δύναται νὰ ἐκχωρήσῃ εἰς αὐτὸν τὴν ζητουμένην περιφέρειαν, ἀλλ’ ὅτι ἡ σύμβασις θὰ εἶναι ἰσχυρὰ μόνον ἐφ’ ὅσον οὗτος ἤθελεν ἀποδείξῃ ἐντὸς ἔτους ὅτι ὑπάρχουν κοιτάσματα ἐκμεταλλεύσιμα χρυσοῦ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ φιρμάνι τοῦτο εἶναι ζήτημα ἐλέγχου τὸν ὁποῖον δύναται νὰ ἐνεργήσῃ ἡ ὑπηρεσία. Ἂν ἀποδειχθῇ ὅτι καὶ ἄλλος τις γνωρίζει τὸ μεταλλεῖον ἂς ληφθῇ καὶ οὗτος ὑπ’ ὄψιν. Ὁ αἰτῶν ἤδη τὴν παραχώρησιν λέγει ὅτι δὲν ὑποδεικνύει ἐφ’ ὅσον δὲν κατακυρωθῇ ἡ σύμβασις, νομίζω ἑπομένως, ὅτι ἄριστα ἔπραξεν ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ διατυπώσῃ τὸ νομοσχέδιον καθ’ ὃν τρόπον διετύπωσεν αὐτό.

§122Ν. ΞΗΡΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τοῦ τὶς ἔχει τὸ φιρμάνι, τὸ ζήτημα εἶναι τὸ ἑξῆς: Ὑπεβλήθη μία ἀναφορὰ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἡ ὁποία εἶναι πρωτοκολλημένη καὶ εἶναι προγενεστέρα τῆς αἰτήσεως τοῦ Κ. Κασβίνσκη. Νομίζω λοιπὸν, ἐφ’ ὅσον καὶ ἄλλοι δύνανται νὰ ἐπιδείξωσι τὸ μέρος εἰς τὸ ὁποῖον εὑρίσκωνται τὰ κοιτάσματα τοῦ χρυσοῦ, ὅτι τὸ φυσικὸν εἶνε νὰ μὴ δεσμευθῇ τὸ δημόσιον πρὸς αὐτὸν τὸν κ. Κασβίνσκην.

§123Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἰδοὺ ποία εἶναι ἡ αἴτησις, τὴν ὁποίαν ἔχει προφανῶς ὑπ’ ὄψιν του ὁ κ. συνάδελφος.

§124Ν. ΞΗΡΟΣ. Δὲν ἔχω, Κύριε Πρόεδρε, ὑπ’ ὄψιν μου καμμίαν αἴτησιν· ἤκουσα ὅτι ὑπάρχει καὶ ἄλλη.

§125Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). (Ἀναγινώσκει τὴν αἴτησιν). Οὐδεμία περιγραφὴ κἂν γίνεται τοῦ χώρου, εἰς τὸν ὁποῖον εὑρίσκεται τὸ μεταλλεῖον. Ὅτι ὑπάρχει μεταλλεῖον χρυσοῦ, αὐτὸ εἶναι γνωστόν. Γνωρίζομεν ἀκόμη ἀπὸ τὰ πρακτικὰ τῆς συνδιασκέψεως τῆς οἰκονομικῆς, ἡ ὁποία εἶχε συγκληθῆ μετὰ τοὺς Βαλκανικοὺς πολέμους διὰ νὰ κανονίσῃ τὰ οἰκονομικὰ ζητήματα τὰ προελθόντα ἐκ τῆς συνθήκης τοῦ Λονδίνου, γνωρίζομεν λέγω, ὅτι μεταξὺ τῶν διαφόρων τιτλούχων, οἵτινες ἐμφανίζονται ἔχοντες ἤδη δικαιώματα κεκτημένα, εἶναι καὶ ὁ τιτλοῦχος αὐτὸς τοῦ μεταλλείου χρυσοῦ. Ἀναφέρεται λοιπὸν εἰς τὰ πρακτικὰ ἐκεῖνα ὁ κ. αὐτὸς ὅτι μετ’ ἄλλων δύο Τούρκων εἶχε λάβει φιρμάνιον παραχωρήσεως τοῦ μεταλλείου αὐτοῦ. Αὐτὸς λοιπὸν ἐμφανίζεται τώρα καὶ λέγει. Κύριοι, ἐγὼ γνωρίζω πραγματικῶς τὸ μεταλλεῖον, ζητῶ νὰ μοῦ ἐγκρίνῃ τὸ φιρμάνι τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας. Θεωρῶ ὅτι δὲν δύναται νὰ δεχθῇ τὸ φιρμάνι τὸ Ὑπουργεῖον τοσοῦτον μᾶλλον ὅσον δὲν προσάγεται ἐν πρωτοτύπῳ τὸ φιρμάνι, τὸ γνωρίζομεν μόνον ἐκ τοῦ πρακτικοῦ τῆς διεθνοῦς ἐπιτροπῆς. Δὲν τὸ γνωρίζω τὸ φιρμάνι τοῦ εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς, δύναμαι ὅμως νὰ συμβληθῶ μαζί σου χωρὶς νὰ λαμβάνω ὑπ’ ὄψιν τοῦτο. Καὶ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῇ γίνεται ἡ σύμβασις. Τώρα εἶναι φυσικὸν ἀφοῦ πρόκειται περὶ χρυσοῦ νὰ προκαλέσῃ τὸν φθόνον, νὰ θελήσῃ ὅλος ὁ κόσμος νὰ τὸ λάβῃ καὶ φυσικὸν εἶναι ὅλοι νὰ τὸν φθονοῦν τώρα. Σᾶς ἐξήγησεν ὅμως ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Κεφαλληνίας, πῶς ἔχει τὸ ζήτημα. Δὲν πρόκειται νὰ τοῦ τὸ χαρίσωμεν, πρόκειται νὰ τοῦ δώσωμεν τὴν παραχώρησιν ὑπὸ τὸν ὅρον ἐντὸς ἑνὸς ἔτους νὰ μᾶς δείξῃ τὴν πηγὴν καὶ νὰ ἀρχίσῃ τὴν ἐκμετάλλευσιν. Λοιπὸν οἱ ὅροι εἶναι σοβαροὶ, τὰ ὠφελήματα διὰ λογαριασμὸν τοῦ Δημοσίου εἶναι ἀρκετὰ, νομίζω αἱ ἁρμόδιαι ὑπηρεσίαι λέγουσι, ὅτι εἶναι περισσότερα. Ἐκτὸς δὲ τούτου ἔχει ὑπὲρ αὐτοῦ καὶ ἓν φιρμάνι. Νομίζω ὅτι εἶναι εἷς λόγος περισσότερον νὰ δοθῇ εἰς αὐτὸν καὶ ὄχι εἰς ἄλλον. Ἔχω νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν εἰς τὸν συνάδελφόν μου ὅτι ἐφόσον ἐκ τῶν πρακτικῶν τῆς Διασκέψεως γνωρίζομεν ὅτι δὲν εἶναι μόνος αὐτὸς, ὁ εἰς ὃν ἐγένετο ἡ παραχώρησις ἀλλὰ ὅτι ἀναφέρονται καὶ ἄλλοι δύο εἰς τὸ φιρμάνι, πρέπει νὰ ἐρευνήσωμεν καὶ διὰ τοὺς ἄλλους καὶ δέν πρέπει νὰ λησμονήσῃ ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι δὲν εἴμεθα ὅλως ἐλεύθεροι νὰ ἀποφασίσωμεν. Ἂν ὑπάρχῃ πράγματι παραχώρησις, ἂν ὑπάρχῃ καὶ εἶναι παλαιοτέρα τῆς συνθήκης, ὑπάρχει κεκτημένον δικαίωμα. Κατὰ τοῦτο λοιπὸν εὑρίσκω ὅτι μένει ἐλεύθερος ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὅτι δὲν παρουσιάζει σύμβασιν δευσμευτικήν. Ὁ Ὑπουργὸς δικαιοῦται νὰ συνάψῃ μίαν σύμβασιν, ὀφείλει νὰ τὴν συνάψῃ πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ Δημοσίου, μὲ ὅλας τὰς προφυλάξεις. Ἐπροφυλάξαμεν λοιπὸν ρητῶς τὰ δικαιώματα τοῦ Δημοσίου ἐν περιπτώσει καθ’ ἣν δὲν ἤθελεν ἀποδείξει ἐντὸς ἔτους τὴν ὕπαρξιν χρυσοῦ.

§126Γ. ΠΩΠ. Οὕτω θὰ θέσωμεν καὶ βάσιν ὅτι τὸ Κράτος θὰ δύναται νὰ παρέχῃ τὴν ἐκμετάλλευσιν μεταλλείων χρυσοῦ διὰ συμβάσεως.

§127Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ. Ἀκριβῶς, αὐτὸ δὲν θέλομεν νὰ γίνωνται συμβάσεις παραχωρήσεων ἐν ἀγνοίᾳ τῆς Βουλῆς· ἀλλ’ ὅταν προσέρχηται ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν Βουλὴν, εἰς τὴν δημοσιότητα καὶ ὑποβάλλει νομοσχέδιον, τί φοβεῖσθε;

§128Γ. ΠΩΠ. Πρόκειται περὶ τῆς ἀρχῆς.

§129Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ σπουδαῖον εἰς αὐτὸ τὸ μεταλλεῖον εἶναι τὸ ἑξῆς: Ὅτι γνωρίζομεν ὅτι ὑπάρχει ἓν μεταλλεῖον χρυσοῦ, ἀλλὰ δὲν γνωρίζομεν ποῦ ὑπάρχει, ἐκ τῶν πρακτικῶν δὲ τῆς οἰκονομικῆς διασκέψεως τῶν Παρισίων ἐμφαίνεται ὅτι αὐτὸς ὁ αἰτῶν μετὰ δύο ἄλλων ἔχει ἓν τοιοῦτον φιρμάνιον. Διατί λοιπὸν θέλετε νὰ ἀποτανθῶμεν εἰς ἄλλους;

§130Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Διότι ἄλλοι ἀπὸ 20 ἐτῶν εἰργάσθησαν καὶ ἀνεὗρον τὸν χρυσὸν τοῦ μεταλλείου.

§131Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἄλλος εἶναι ὁ χρυσὸς ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται μεταξὺ τῶν χωμάτων τῶν κατερχομένων ἐκ τοῦ ποταμοῦ καὶ ἄλλος ὁ χρυσός, τὸν ὁποῖον αὐτοὶ ζητοῦν νὰ ἐκμεταλλευθῶσι.

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον;

§133ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον).

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ μεταναστεύσεως καὶ ἀποδημίας». (Ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 1 καὶ 2). Ἄρθρον 3ον (ἀναγινώσκει).

§135Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ προσθέσῃ «καὶ τὰ ὀρφανὰ πατρὸς καὶ μητρὸς μεταβαίνοντα εἰς συνάντησιν πρεσβυτέρου ἀδελφοῦ διαμένοντος ἐν Ἀμερικῇ».

§136Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐδόθη τροποποίησις. (Ψηφίζεται τὸ 3ον ἄρθρον, ὡς ἐτροπολογήθη).

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 4ον (ἀναγινώσκει).

§138Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὴν παρατήρησίν μου, ἣν ἔκαμον κατὰ τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν, ὅπως ἡ ἀπαγόρευσις γείνῃ μόνον ἐπὶ τῶν Ἑλλήνων ὑπηκόων, διότι εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχωσιν Ἀλβανοὶ ὑπήκοοι, οἱ ὁποῖοι νὰ θέλωσι νὰ διέλθωσιν ἐκ Πατρῶν εὑρίσκοντες εὐκαιρίαν καὶ θὰ ἦτο ἄδικον νὰ στερηθῶσιν οἱ λιμένες τῆς διελεύσεως αὐτῶν.

§139Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). «Οἱ ἐξ Ἑλλάδος» δὲν πρόκειται περὶ τῶν διερχομένων, πρόκειται νὰ ἐμποδισθῶσιν οἱ ἐξ Ἑλλάδος.

§140Δ. ΠΕΤΡΑΚΑΚΟΣ. Ἐγὼ προτείνω νὰ ἀπαλειφθῇ τὸ 4ον ἄρθρον. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔχει τὴν γνώμην, ὅτι ἡ μετανάστευσις βλάπτει, ἐνῷ ἐγὼ ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ὠφελεῖ, διότι θὰ εἰσρεύσῃ χρυσός. Ἐπὶ τέλους, ἂς τεθῇ διὰ τοὺς στρατευσίμους, ὅτι ἀπαγορεύεται ἡ μετανάστευσις.

§141Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Πρόκειται περὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι μετὰ ἕνα χρόνον θὰ κληθῶσιν, ὡς στρατιῶται, πρέπει νὰ δοθῇ τὸ δικαίωμα εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, ἵνα διὰ Βασ. Διατάγματος ὁρίζῃ τὰς περιπτώσεις ἀναλόγως τῶν ἀναγκῶν, αἱ ὁποῖαι παρουσιάζονται. Νομίζω, ὅτι εἶναι ἀρκετὴ ἡ ἐγγύησις. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 4 ὡς ἐτροπολογήθη, ὡς καὶ τὰ ἄρθρα 5, 6, 7, 8 καὶ 9).

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 10ον. (Ἀναγινώσκει).

§143Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δεχθῇ, ὅπως τὰ ἀτμόπλοια μεταφέρωσι τοὐλάχιστον ἕνα ὡρισμένον ἀριθμὸν ἐπιβατῶν, δηλαδὴ 25–50.

§144Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). «Συνήθως».

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὴ ἡ τροπολογία. (Ψηφίζεται τὸ 10ον ἄρθρον, ὡς ἐτροπολογήθη, ἀναγινώσκονται δὲ καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 11, 12, 13 καὶ 14).

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 15ον. (Ἀναγινώσκει).

§147Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἡ ἐγγύησις ἐπιστρέφεται καθ’ οἱονδήποτε νόμιμον τρόπον (ἀναγινώσκει)

§148Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Μάλιστα. (Ψηφίζεται τὸ 15ον ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὡς καὶ τὰ ἄρθρα 16, 17, 18, 19, 20 καὶ 21).

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 22ον. (Ἀναγινώσκει).

§150Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Ἤθελον νὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν ἀντίληψίν σας κ. Ὑπουργέ, ὅπως δώσητε τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς πράκτορας νὰ δύνανται νὰ διαλύωσι τὴν σύμβασιν, τὴν ὁποίαν συνῆψαν μετὰ τῶν ἐπιβατῶν ἐν περιπτώσει καθυστερήσεως τοῦ πλοίου ἐξ ἀνωτέρας βίας.

§151Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὑπάρχει καὶ αὐτό. (Ψηφίζεται τὸ 22ον ἄρθρον).

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 23ον. (Ἀναγινώσκει).

§153Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον ἔπρεπε νὰ καθορίσῃ τὸ ὅριον, ὅπως ἕνας ναῦλος ὑπάρχῃ διὰ τοὺς μετανάστας, διότι εἰς τὴν ἀρχὴν εἶναι μεγάλοι οἱ ναῦλοι καὶ εἰς τὸ τέλος γίνονται ἐλάχιστοι.

§154Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὁ ναῦλος θὰ εἶναι ὡρισμένος. (Ψηφίζεται τὸ 23ον ἄρθρον, ἀναγινώσκονται δὲ καὶ γίνονται δεκτὰ καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου ἀναβαλλομένης τῆς ψηφίσεως τοῦ συνόλου αὐτοῦ λόγῳ τῶν τροπολογιῶν).

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει τὸν λόγον.

§156Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω σχέδιον νόμου «περὶ κατατάξεως ἐθελοντῶν εἰς τὸ στράτευμα». Κατὰ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ἄνδρες ἀνήκοντες εἰς ἀπολυθείσας κλάσεις ἱκανοὶ διὰ τὴν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν γίνονται δεκτοὶ πρὸς κατάταξιν ὡς ἐθελονταί. Ἡ ἐθελουσία αὐτῶν κατάταξις εἶναι διαρκείας τριῶν μηνῶν, 6 μηνῶν καὶ ἑνὸς ἔτους. Ἀναλόγως τῆς χρονικῆς περιόδου δι’ ἣν κατατάσσονται κανονίζεται καὶ ἡ μισθοδοσία αὐτῶν ἤτοι 100 δρ. τὸν μῆνα διὰ τρεῖς μῆνας, 126 δρ. δι’ ἓξ μῆνας καὶ 150 δρ. δι’ ἓν ἔτος. Εἶναι προφανές, κ. βουλευταί, ὅτι πρόκειται περὶ μιᾶς οὐσιώδους δαπάνης εἰς τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ ὑποβληθῶμεν. Ἀλλ’ αἱ ἀνάγκαι αἱ στρατιωτικαί, αἱ ἀνάγκαι τῆς καταλήψεως τῶν ἐδαφῶν τὰ ὁποῖα παραχωροῦνται εἰς ἡμᾶς διὰ τῆς συνθήκης εἶναι τοιαῦται ὥστε νὰ καθίσταται ἀναγκαία ἡ ἐνίσχυσις τοῦ ὑπάρχοντος στρατοῦ. Διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τοῦ στρατοῦ τούτου δὲν θὰ ἦτο τυπικὸν νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὰς κλάσεις τὰς ἐφεδρικὰς αἱ ὁποῖαι ὑπηρέτησαν ἐπὶ μακρὸν χρόνον καὶ μερικαὶ πρὸ ὀλίγου μόλις ἀπηλλάγησαν τῆς ὑπηρεσίας καὶ ἐπανῆλθον εἰς τὰς ἑστίας των, ἀναλαβοῦσαι τὰ ἔργα των τὰ εἰρηνικὰ καὶ εἴμεθα βέβαιοι ὅτι θὰ ἠμπορέσωμεν νὰ ἐπαρκέσωμεν εἰς πᾶσαν ἀνάγκην ἂν καλέσωμεν ὑπὸ τὰ ὅπλα καὶ τὴν ἡλικίαν τοῦ 1921, ἡ ὁποία δὲν ἠμπορεῖ νὰ προσέλθῃ τόσον ταχέως, συγχρόνως δὲ ζητήσωμεν καὶ τὴν προσέλευσιν ἐθελοντῶν ἐπὶ πληρωμῇ συμφώνως πρὸς τὴν σήμερον κρατοῦσαν οἰκονομικὴν κατάστασιν. Ἐλπίζω ὅτι ἡ ἀμοιβὴ αὐτὴ δὲν θὰ εἶναι τὸ μόνον ἐλατήριον τὸ ὁποῖον θὰ ὑποκινήσῃ τοὺς ἐφέδρους νὰ προσέλθουν ἄνευ ὑποχρεώσεως ὑπὸ τὰ ὅπλα. Θὰ εἶναι καὶ ἡ ἱκανοποίησις ἴσως ἡ μεγάλη τὴν ὁποίαν θὰ ἔχουν ὅτι αὐτοὶ θὰ τηρήσουν τὴν τάξιν καὶ θὰ στερεώσουν τὴν Ἑλληνικὴν κατοχὴν καὶ κυριαρχίαν εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶναι τόσον πολύτιμα εἰς τὸ Ἔθνος. Ἀλλ’ ἡ προσέλευσις αὐτῶν τῶν ἐθελοντῶν, ἂν λάβῃ ἔκτασιν μεγαλυτέραν, ὅσην, εὐχόμεθα νὰ λάβῃ, θὰ μᾶς ἐπιτρέψῃ μόλις ὑπογραφῇ ἡ εἰρήνη, θὰ μᾶς ἐπιτραπῇ νὰ ἀπολύσωμεν ταχέως τὰς πρεσβυτέρας τῶν ἡλικιῶν αἱ ὁποῖαι ἤδη ὑπηρετοῦσιν καὶ τὰς ὁποίας ἄνευ τοῦ σώματος αὐτοῦ τῶν ἐθελοντῶν δὲν θὰ εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ ἀπολύσωμεν. Ἐπίσης ὑπολογίζωμεν ὅτι ἂν ἡ προσέλευσις αὕτη τῶν ἐθελοντῶν λάβῃ ἔκτασιν μεγάλην θὰ δυνηθῶμεν νὰ κρατήσωμεν μόνον τὰς δύο νεωτέρας ἡλικίας καὶ τὴν τοῦ 1921 ἡ ὁποία μετὰ τρεῖς ἢ τέσσαρας μῆνας θὰ εἶναι ἑτοίμη νὰ ἀναλάβῃ ὑπηρεσίαν καὶ τοὺς ἐθελοντάς, ἴσως δὲ καὶ μίαν ἄλλην ἡλικίαν καὶ θὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ ἀπολύσωμεν τὰς δύο ἄλλας ἡλικίας. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ νὰ κηρυχθῇ κατεπεῖγον καὶ νὰ ψηφισθῇ κατ’ ἀρχὴν ἀπόψε.

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλή;

§158ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κηρύσσεται κατεπεῖγον καὶ ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τῶν δημοτικῶν καὶ κοινοτικῶν φόρων». Ὁ κ. Πολυχρονιάδης ἔχει ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον.

§160Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Ὀφείλω νὰ δηλώσω ὅτι αἰσθάνομαι τὴν ὑποχρέωσιν νὰ συγχαρῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν διότι διέγνωσε πραγματικῶς ὅτι ἡ ἀφορμὴ ἡ προκαλέσασα τὴν πρόοδον τῶν δήμων καὶ τῶν κοινοτήτων εἶναι ἡ οἰκονομικὴ αὐτῶν ἐπάρκεια, θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὅμως νὰ μὴ τὸν συγχαρῶ καὶ διὰ τὰ μέτρα τὰ ὑποδεικνυόμενα διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου· τὰ μέτρα αὐτά, ὅπως εἶναι γνωστὸν ἐπιβάλλουν νέους φόρους, διὰ νὰ δυνηθοῦν αἱ κοινότητες νὰ γίνουν αὐτάρκεις καὶ ἂν θὰ τὸ πράξουν θὰ εἶναι δυστυχεῖς ὅσον τὰ μέσα των εἶναι τοιαῦτα ὥστε νὰ μὴν πράξουν τοιοῦτόν τι, ἀλλ’ οὔτε ἡ ἀντοχὴ τῶν φορολογουμένων δύναται νὰ δεχθῇ καὶ ἄλλους φόρους. Εἶναι ἀληθές, ὅτι διὰ τὰς μικρὰς κοινότητας ἡ ἀπαλλαγὴ τούτων ἀπὸ τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν, ἐπιτρέπει τὴν προσθήκην ἑνὸς νέου φόρου, ὁ ὁποῖος μέχρι σήμερον ἐπεκράτησε διὰ τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν ἀποκλειστικῶς. Ἀλλὰ βεβαίως ἡ πρόσοδος αὕτη εἶναι ἀνεπαρκής, ἀπέναντι τῶν μεγάλων ἀναγκῶν τὰς ὁποίας ἔχουσι αἱ κοινότητες αὗται. Ἐγὼ ἔχω τὴν γνώμην ὅτι ἐπὶ τοῦ προκειμένου θὰ ἐπιβάλετο νὰ παρακολουθήσωμεν τὴν νομοθεσίαν τῶν ξένων κρατῶν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἐπροτάθη, κύριε Ὑπουργέ τῶν Ἐσωτερικῶν εἰδικὴ φορολογία τῶν κοινοτήτων, καὶ τῶν δήμων, ἀλλὰ τὸ κράτος παρῃτήθη ἀφ’ ἑαυτοῦ ὡρισμένων φόρων καὶ παρεχώρησεν αὐτοὺς εἰς τοὺς δήμους καὶ τὰς κοινότητας. Καὶ θὰ εἶχον τὴν γνώμην ὅτι εἰδικῶς ἐν Ἑλλάδι ὅπου ἔχομεν ἐμμέσους καὶ ἀμέσους φόρους καὶ ἔχει ἐφαρμοσθῆ καὶ ἡ φορολογία τῆς καθαρᾶς προσόδου, θὰ ἦτο λογικώτατον οἱ φόροι νὰ διατεθοῦν ὑπὲρ τῶν δήμων καὶ τῶν κοινοτήτων καὶ ἡ καθαρὰ πρόσοδος, ὑπὲρ τοῦ κράτους. Διότι θὰ εὑρεθῆτε πρὸ πλήρους ναυαγίου τοῦ νομοσχεδίου τούτου, διότι θὰ εὑρεθοῦν συχνὰ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ φορολογήσουν ἐκ νέου τοὺς πολίτας. Διὰ τοῦτο θὰ ἔπρεπε ἡ βάσις αὐτὴ νὰ μελετηθῇ ἀπὸ τοῦδε ὅπως μὴ εὑρεθῶμεν πρὸ πλήρους χρεωκοπίας.

§161Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἡ παρακράτησις αὐτὴ εἶναι ἀξία λόγου. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου κωδικοποιεῖται τὸ ὑπάρχον σύστημα, καὶ ὑποδεικνύομεν εἰς τοὺς δήμους πόθεν δύνανται νὰ ἀρυσθοῦν φόρους. Ὁπωσδήποτε τὸ ζήτημα εἶναι ἄξιον μελέτης, χωρὶς νὰ ἐμποδίζῃ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου.

§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ ὅπως ψηφισθῇ τὸ 1ον ἄρθρον.

§163ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα. (Ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 1, 2, 3, 4,).

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 5ον. (ἀναγινώσκει).

§165Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐνδέχεται εἰς τὸ μέλλον νὰ αὐξηθῇ ὁ συντελεστὴς τῶν δημοσίων προσόδων καὶ θὰ αὐξήσωμεν τότε καὶ τὸν συντελεστὴν τῶν δημοτικῶν φόρων καὶ ὁ νόμος ΠΚΖʹ δίδει τὸ δικαίωμα αὐτὸ εἰς τὸ κοινοτικὸν Συμβούλιον. Ἀλλ’ ὅταν ἐψηφίσθη ὁ νόμος ἐκεῖνος δὲν ἴσχυε ὁ νόμος περὶ καθαρᾶς προσόδου.

§166Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἂν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐλαττώσῃ τὸ ποσοστὸν εἰς 20% κατ’ ἀνώτατον ὅριον. Ἄν τοῦτο δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν θὰ παρακαλέσω νὰ δοθοῦν ἐγγυήσεις του ὥστε τὰ δημοτικὰ καὶ κοινοτικὰ συμβούλια νὰ κάμουν μετὰ φειδοῦς χρῆσιν τοῦ δικαιώματος αὐτοῦ. Νὰ γίνῃ μία Ἐπιτροπὴ ἐξ ἀνωτέρων ὑπαλλήλων τῶν Ὑπουργείων τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Οἰκονομικῶν.

§167Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἡ τροπολογία αὐτὴ δίδεται κατὰ τὴν τελευταίαν στιγμήν. Ἡ μόνη διαφορὰ εἶναι ὅτι ἐὰν κατὰ τὸν ἰσχύοντα νόμον ἐπιβάλλεται ἐπὶ τοῦ φόρου οἰκοδομῶν σήμερον τὴν καταβάλλουν διὰ τῆς καθαρᾶς προσόδου, διότι ἐφηρμόσθη τὸ σύστημα αὐτὸ ἐπὶ τῆς δημοσίας οἰκονομίας. Γνωρίζω, ὅτι ὁ δῆμος Ἀθηναίων, ὁ ἔχων τὰς μεγαλυτέρας ἀνάγκας, μέχρι σήμερον δὲν ἔκαμεν χρῆσιν νὰ ἐπιβάλλῃ φόρους εἶμαι δὲ τῆς γνώμης ὅτι δὲν θὰ εὑρεθῇ δημοτικὸν συμβούλιον διατεθειμένον νὰ ἐπιβάλλῃ τοιαύτην διότι πρὸς τὸ παρὸν τὰ δημοτικὰ συμβούλια δὲν ἔχουσι τὸ σθένος νὰ ἐπιβάλωσι τὴν φορολογίαν ταύτην.

§168Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Διατὶ μόνον δημοτικῶν καὶ κοινοτικῶν καὶ ὄχι ἐκκλησιαστικῶν καὶ δημοσίων.

§169Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ὄχι, μόνον δημοτικῶν καὶ κοινοτικῶν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 5. Ἀναγινώσκονται δὲ καὶ ψηφίζονται καὶ τὰ ἄρθρα 6 καὶ 7).

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 8ον. (Ἀναγινώσκει).

§171Ν. ΖΑΡΛΗΣ. Θὰ ἤθελον νὰ δοθῇ μία ἐξήγησις ἐπὶ τοῦ αʹ ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 8 ἐπειδὴ ἠγέρθησαν ἀμφισβητήσεις ὅτι δὲν δύναται νὰ ἐπιβληθῇ φόρος ἐπὶ τῆς ἐξαγωγῆς, νὰ καθορισθῇ, ἵνα ἐπιτραπῇ τὸ δικαίωμα τοῦτο ἐπὶ τῆς ἐξαγωγῆς. Νὰ τεθῇ: «ἢ καὶ ἐφ’ ὅσον ἐξάγονται».

§172Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Μάλιστα. Νὰ τεθῇ.

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 8ον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 8 ὡς καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μέτρων πρὸς περιστολὴν τῆς λέπρας».

§175Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δηλῶ ὅτι δέχομαι ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ὅλας τὰς τροπολογίας τοῦ κ. Καταπότη τὰς ἀφορώσας τὸ κείμενον τοῦ νομοσχεδίου.

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καταπότης ἔχει τὸν λόγον.

§177Μ. ΚΑΤΑΠΟΤΗΣ. Πρὶν ἢ κύριοι βουλευταὶ ζητήσωμεν τὴν τροποποίησιν, διὰ τῆς ὁποίας τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον θὰ δυνηθῇ νὰ ἀποδώσῃ ὅλους τοὺς καρποὺς, τοὺς ὁποίους ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς αὐτοῦ ἀναμένομεν, ἤτοι πρὶν ἢ ὁρίσωμεν τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον θὰ ἀπαιτηθῇ, προκειμένου τὸ Κράτος νὰ λάβῃ ὅλα ἐκεῖνα τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα θὰ περιορίσουν τὴν νόσον λέπραν, εἶναι ἀνάγκη καὶ ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ γνωρίζῃ ἐπακριβῶς ἰδίως τὴν ἔκτασιν τοῦ κακοῦ, τὸ ὁποῖον λυμαίνεται τὴν χώραν μας, ὅπως καὶ τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον θὰ ἐξοδευθῇ νὰ εἶναι ἀνάλογον πρὸς τὸ μέγεθος τοῦ κακοῦ καὶ τὸ σπουδαιότερον νὰ μὴ καταναλωθῇ τοῦτο ἐπὶ ματαίῳ. Μετὰ τὴν ἐπέκτασιν τῆς χώρας, κύριοι βουλευταί, πολλαπλαὶ καὶ ποικίλαι ὑποχρεώσεις ἐπιβαρύνουν τὸ Κράτος. Ἐκ τούτων ὅμως ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι θὰ ἐπιβαρύνουν τὸν προϋπολογισμὸν τῆς χώρας διὰ τὴν δημοσίαν ὑγείαν εἶναι ἐκ τῶν σπουδαιοτέρων. Δὲν πρόκειται περὶ τῶν ὀξέων νοσημάτων, τὰ ὁποῖα εἰς ὅλας τὰς χώρας ἀφυπνίζουν ὡς ὀξέα νοσήματα, ὡς ἐπιδημικὰ, τὴν ἐνέργειαν τῶν ἀρχῶν, πρόκειται περὶ τῶν παθήσεων ἐκείνων αἵτινες χρόνιαι λυμαίνονται καὶ ἐκφυλίζουσι τὰ Ἔθνη. Ἕν ἐκ τῶν νοσημάτων τούτων εἰς τὴν μεγάλην πεντάδα τῶν κακῶν ἐν τῇ χώρᾳ μας εἶναι ἡ λέπρα. Πρὶν τὸ Κράτος ἐπεκταθῇ πέραν τῶν συνόρων τῆς Λαρίσσης καὶ πέραν ἀκόμη τῆς προσαρτήσεως τῆς Θεσσαλίας διὰ τοῦ ὑπὸ ἡμερομηνίαν 31 Δεκεμβρίου 1836 Βασιλικοῦ Διατάγματος «περὶ ἐμποδισμοῦ τῆς μεταδόσεως τῶν μολυσμαντικῶν ἀρρωστειῶν» ὑπεβλήθη ἡ ὑποχρεωτικὴ δήλωσις τῆς λέπρας. Ὁ νόμος ὅμως ἐκεῖνος δυστυχῶς ἐξεδηλώθη εἰς σύστασιν Λεπροκομείου μὴ ὑπάρχοντος πλέον, ἐν Μαραθῶνι, μικροῦ Λεπροκομείου, τῆς Θήρας ἀλλὰ γενικῶς εἰπεῖν μέτρα πρὸς περιορισμὸν τῆς λέπρας ἐν τῷ παλαιῷ Βασιλείῳ δὲν ἐλήφθησαν. Εἴπομεν καὶ εἰς τὴν προηγουμένην συζήτησιν ὅτι ἄλλαι χῶραι αὐτόνομοι Ἑλληνικαὶ πρὸ τῆς ἑνώσεως, ὡς ἡ Σαμιακὴ Ἡγεμονία, ὑπῆρξεν ἀπὸ ἀπόψεως δημοσίας ὑγείας ὅσον ἀφορᾷ τὴν λέπραν πλέον φιλόστοργος διὰ τοὺς κατοίκους αὐτῆς καὶ διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθμὸν 394 νόμου τῆς 10 Σεπτεμβρίου τοῦ 1886 ἵδρυσεν Λεπροκομεῖον εἰς Νέον Καρλόβασι. Ἀλλὰ ἐπίσης καὶ ὑπὸ δουλείαν εὑρισκομένη ἀκόμη ἡ Χίος εἶχε Λεπροκομεῖον, τὸ ὁποῖον ὡς αἱ στατιστικαὶ ἀναφέρουσιν καὶ καλῶς λειτουργεῖ καὶ ὁ ἀριθμὸς τῶν λεπρῶν ἐν τῇ νήσῳ ἠλαττώθη ἐπαισθητῶς. Ἐπίσης ἡ Κρητικὴ Πολιτεία κατὰ τὸ 1901 διὰ τοῦ νόμου 376 περιώρισε τοὺς ἐν Κρήτῃ λεπροὺς. Ἀλλ’ ὅπως εἴπομεν εἰς τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν ἀγῶνες πολιτικοὶ συνεχεῖς δὲν ἐπέτρεψαν ὅπως τὸ ἵδρυμα ἐκεῖνο λειτουργήσῃ ὡς λειτουργοῦν τὰ ἐπιστημονικὰ λεπροκομεῖα, καὶ κατὰ τὴν ἔκθεσιν καὶ τῶν ἡμετέρων καὶ τῶν ξένων ἡ λειτουργία αὐτοῦ ὑπῆρξεν ἐλλαττωματικωτάτη. Διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου ἡ Κυβέρνησις ζητεῖ νὰ λάβῃ ριζικὰ μέτρα διὰ τοὺς λεπροὺς ἐν τῇ Χώρᾳ, οἱ ὁποῖοι, ὅπως εἶπον, μετὰ τὴν ἐπέκτασιν τοῦ Βασιλείου οὐχὶ εἰς χιλιάδας ὅπως ἀναφέρει ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις, ἀλλὰ φοβοῦμαι ὅτι ἀνέρχονται εἰς πολλὰς χιλιάδας. Θὰ ἀναφέρω στατιστικὴν στηριζομένην ἐπὶ στατιστικῶν καταρτισθεισῶν ὑπὸ εὐρωπαίων ἰατρῶν εἰς τὰς χώρας τὰς τέως ὑπὸ τὴν Τουρκικὴν Αὐτοκρατορίαν ἀνηκούσας, στατιστικὴν τῆς Κρήτης καὶ στατιστικὴν τοῦ ἄλλου Βασιλείου πρὸ τῆς ἐπεκτάσεως αὐτοῦ πέραν τῶν συνόρων τῆς Λαρίσσης. Ἐν Κρήτῃ ὁ Ehlers ὅταν ἐπεσκέφθη αὐτήν, εἶδε καὶ ἐζήτησε ὁ ἴδιος 378 λεπροὺς καὶ προσθέτει ὅτι ὁ φόβος τοῦ ἀποκλεισμοῦ ἐντὸς τοῦ λεπροκομείου ἐν Σπίνᾳ Λόγγα ἀσφαλῶς ἀπέκρυψεν ἑκατοντάδας τινὰς ἀπὸ τὴν ἐξέτασίν του, διότι τὸ λεπροκομεῖον τῆς Σπίνα Λόγγα εἶναι ἁπλῶς φυλακή, οὐδεμίαν δὲ λειτουργίαν λεπροκομείου ἐπιστημονικοῦ παρουσιάζει καὶ εἶπον τοὺς λόγους. Στατιστικὴ πρόχειρος τοῦ ὑπὸ τοῦ Marchoux μέλους Ἰνστιτούτου τοῦ Παστὲρ τῶν Παρισίων ἀναφερομένη λέγει διὰ τὴν Παλαιὰν Ἑλλάδα ὅτι 300 περίπου λεπροὶ εὑρίσκονται ἐντὸς τοῦ Βασιλείου τοῦ ἐντὸς τῶν συνόρων τῆς Λαρίσσης. Ἐν Θάσῳ ὑπάρχουσιν 70 λεπροί, ἐν Χίῳ 20, ἐν Μήλῳ μία δεκάς, ἐν δὲ τῇ Παλαιᾷ Ἑλλάδι, ὅπως εἶπον, ἡ στατιστικὴ ἀναφέρει 300, εἶναι ἡ στατιστικὴ τοῦ κ. Γαβαλᾶ ἰατροῦ, ἡ ὁποία ἀνεκοινώθη καὶ εἰς τὰ ξένα Σωματεῖα. Ἐν Τουρκίᾳ ὁ Ζαμσακὸς ἀναφέρει ὅτι μόνον ἐν Κωνσταντινουπόλει κυκλοφοροῦσι 400 λεπροί, ὑπολογίζεται δὲ ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐν τῇ τέως Τουρκικῇ Αὐτοκρατορίᾳ διαβιούντων εἰς τὰς 4.000. Καὶ ἀσφαλῶς ἐν Θράκῃ καὶ τῇ σήμερον εἰσέτι ὑπὸ τὴν Τουρκίαν καὶ τῇ μέχρι χθὲς Βουλγαροκρατημένῃ καὶ αἵτινες παραχωροῦνται εἰς τὴν Ἑλλάδα ὑπολογίζεται ἀριθμὸς ὡς 150 ἕως 200 λεπρούς. Εὑρισκόμεθα λοιπὸν πρὸ τρομακτικοῦ ἀριθμοῦ λεπρῶν· γνωρίζοντες δὲ ὅτι ἀσφαλῶς τὸ νόσημα εἶναι μεταδοτικὸν ὡς μικροβιακόν, γνωρίζοντες τὰς τρομερὰς ὑποχρεώσεις ἃς ἔχομεν καὶ τὰς ὁποίας ὅλοι ἀντιλαμβάνονται μετὰ τὴν ἐπέκτασιν τῶν συνόρων τοῦ Βασιλείου, συγκρίνοντες τὴν κατάστασιν ταύτην πρὸς τοὺς ὁμόρους λαούς, ἄγεταί τις εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι ἡ θέσις ἡμῶν εἶναι ἀπελπιστική, ἂν σκεφθῶμεν ὅτι ἐν μὲν τῇ Βουλγαρίᾳ κατὰ μὲν τὴν προτελευταίαν ἔκθεσιν τοῦ 1902–1903 τοῦ ἰατροῦ Beron ὑπῆρχον 3, κατὰ δὲ τὴν τελευταίαν ἔκθεσιν ὑπάρχει μία δεκάς, ἐν δὲ τῇ Σερβίᾳ κατὰ τὴν ἔκθεσιν τοῦ ἰατροῦ Λαζάρεβιτς ὑπάρχουσι μόνον 3. Ποῖαι εἶναι αἱ ἀντιλήψεις ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐμελέτησαν τὸ ζήτημα καὶ ποῖα εἶναι τὰ μέτρα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θὰ περιστείλουν τὸ νόσημα τοῦτο, δὲν ἔχομεν παρὰ ἁπλούστατα χωρὶς κόπον ν’ ἀντιγράψωμεν ταῦτα καὶ νὰ τὰ χρησιμοποιήσωμεν ὡς ἁπλοῖ φωνογράφοι μιᾶς καταστάσεως, τὴν ὁποίαν ἄλλοι πρὸ ἡμῶν τελείως ἐμελέτησαν. Ὡς ὀρθῶς παρατηρεῖ ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις ἡ ἀπομονωτικὴ εἶναι ἡ βάσις τῆς προλήψεως. Ἐπὶ νοσήματος ἀνιάτου ἡ πρόληψις εἶναι ἡ βάσις τῆς ἐξυγιάνσεως τῆς χώρας. Διὰ νὰ γίνῃ ἀπομόνωσις ὅλοι ὅσοι εἰσηγήθησαν τὸ ζήτημα ἐν Γαλλίᾳ, Γερμανίᾳ καὶ Ἀγγλίᾳ παρεδέχθησαν τὸ σύστημα τὸ λειτουργοῦν ἐν Νορβηγίᾳ καὶ Σουηδίᾳ, ὅπου ὑπάρχουσιν εἰσέτι λεπροὶ ἀλλὰ τῶν ὁποίων ὁ ἀριθμὸς βαίνει ἐλαττούμενος. Τελευταίως δὲ ὡς ἐν Δανιμαρκίᾳ ὅλοι ἀπεδέχθησαν ὅτι τὰ λεπροκομεῖα δὲν δύνανται νὰ εἶναι τόποι φυλακῶν, ἀλλὰ σανατόρια ἀληθῆ ὅπως τὰ τῶν φθισικῶν. Δηλ. ὁ κλειόμενος ἐντὸς τοῦ λεπρικοῦ σανατορίου ἀποδεχόμενος ἢ ἐξαναγκαζόμενος νὰ περιορίσῃ τὴν ἀτομικήν του ἐλευθερίαν διὰ νὰ ὠφελήσῃ τὸν πλησίον του ἀπὸ μετάδοσιν τοῦ νοσήματος δικαιοῦται νὰ ἔχῃ τὴν σχετικὴν εὐμάρειαν, τὴν σχετικὴν εὐζωΐαν, ἐφόσον τὸ νόσημά του αὐτό, ἂν δὲν ἐλαμβάνοντο αὐτὰ τὰ μέτρα, θὰ μετεδίδετο εἰς τοὺς ἄλλους. Ἑπομένως τὸ ζήτημα τῶν σανατορίων δὲν εἶναι ὁ τύπος τοῦ ἐν Σπίνᾳ Λόγγα δὲν εἶναι ὁ τύπος τοῦ Μαραθῶνος, δὲν εἶναι ὁ τύπος τῆς Θήρας, εἶναι ὁ τύπος τῶν Ἀγγλικῶν λεπροκομείων τῆς Κύπρου, τῶν ὁποίων ἡ λειτουργία ἀποτελεῖ ἀληθῶς ὑπόδειγμα.

§178Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Πόσους ἔχει ἡ Κύπρος λεπρούς;

§179Μ. ΚΑΤΑΠΟΤΗΣ. 200. Εἶναι ἐπίσημος ἔκθεσις. Ἐν Σπίνα Λόγγα διατηροῦνται σήμερον 240. Ὁ τύπος τοῦ λεπροκομείου εἰς τὸν ὁποῖον θὰ περιλάβῃ τοῦ Κράτους τοὺς λεπρούς, ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐπικίνδυνοι εἰς τὴν δημοσίαν ὑγείαν βεβαίως, ὡς προηγουμένως εἶπον, δὲν εἶναι ζήτημα ἁπλῆς οἰκοδομῆς, δὲν εἶναι ζήτημα ἁπλοῦ περιορισμοῦ, εἶναι ζήτημα ὀργανώσεως πλήρους. Διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι δὲν θὰ κουράσω τὴν Βουλὴν, ἂν ἐκθέσω εἰς αὐτὴν συντομώτατα τὶ μέχρι σήμερον ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν ἐνήργησεν, εἰς ποῖον σημεῖον ἔχει φθάσει ἡ ἐνέργεια αὐτῆς, ὥστε ζητοῦντες τὴν ἀνάλογον πίστωσιν διὰ τὴν ἵδρυσιν τῶν λεπροκομείων ἐν τῷ Κράτει νὰ περιμένωμεν ἀληθῶς ὅτι ἐν ἐπιγνώσει ψηφίζομεν ὅλα ἐκεῖνα τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα θὰ περιστείλουν τὸ νόσημα ἐν τῇ Χώρᾳ. Πρὶν ἢ εἰσέλθω εἰς τὰς λεπτομερείας τῶν ἐνεργειῶν θεωρῶ καλὸν νὰ εἴπω ὅτι ἓν λεπροκομεῖον εἰς τὴν Χώραν δὲν ἀρκεῖ. Διὰ νὰ ὑπάρξῃ ἓν λεπροκομεῖον εἰς τὴν χώραν διὰ νὰ περιλάβῃ 2.000 λεπροὺς βεβαίως οὔτε ὁ κατάλληλος χῶρος εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρεθῇ οὔτε καὶ ἡ κατάλληλος ὀργάνωσις νὰ ἐφαρμοσθῇ. Ἑπομένως εἶναι ἀνάγκη νὰ γίνουν πολλὰ λεπροκομεῖα πρὸ πάντων διὰ τοὺς λεπροὺς τοὺς ἀλήτας καὶ διὰ τοὺς λεπροὺς τοὺς πτωχούς, οἱ ὁποῖοι στεροῦνται τῶν μέσων τῆς ζωῆς καὶ ἐπαιτοῦντες περιφέρονται ἀπὸ μιᾶς πόλεως εἰς τὴν ἄλλην ἄνευ οὐδεμιᾶς προφυλάξεως. Ὅσον δ’ ἀφορᾷ τοὺς εὐπόρους λεπρούς, οὗτοι δύνανται νὰ τεθοῦν ὑπὸ περιορισμὸν καὶ ἐπίβλεψιν μακρὰν τῶν συνοικισμῶν εἰς μέρη, ὅπου εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρίσκωνται κοντὰ εἰς τὰ χωρία των καὶ ἐν ὑποτροπῇ, ὅταν ἐξέρχωνται τῶν ἀπομεμονωμένων οἰκιῶν, ὅπου ἐνδιαιτῶνται, νὰ κλείωνται ὑποχρεωτικῶς πλέον εἰς τὸ λεπροκομεῖον, διότι ὑπάρχουσι πολλοὶ λεπροί, οἱ ὁποῖοι θὰ ἠδύναντο διδασκόμενοι καταλλήλως καὶ ἐπιβεβλεπόμενοι νὰ μὴ εἶναι ἐπικίνδυνοι εἰς τὴν δημοσίαν ὑγείαν. Τὸ ζήτημα λοιπὸν ποῦ μᾶς ἀφορᾷ σήμερον εἶναι διὰ τοὺς ἀλήτας λεπροὺς καὶ διὰ τοὺς πτωχοὺς λεπρούς, οἱ ὁποῖοι στεροῦνται τῶν μέσων τῆς ζωῆς. Πρέπει δὲ ὡς εἶπον νὰ συσταθῶσι πολλὰ λεπροκομεῖα. Ἀλλὰ προτοῦ ζητήσωμεν τὸ ὅλον νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ζητήσωμεν τὸ μέρος καὶ νὰ στραφῶμεν ἐκεῖ, ὅπου εἶναι ὁ μεγαλύτερος κίνδυνος. Τοιοῦτος δὲ κίνδυνος ὑπάρχει σήμερον εἰς τὴν Κρήτην, ἡ ὁποία ἔχει 240 λεπροὺς εἰς τὸ λεπροκομεῖον καὶ θὰ ἔχῃ ἄλλους τόσους περιφερομένους εἰς τὰ χωρία ἀνενοχλήτως. Οἱ λεπροὶ αὐτοὶ ἐφόσον ὑπάρχει εἰς τὸν νοῦν τοῦ Κρητικοῦ λαοῦ, ὅτι τὸ νόσημα εἶναι μολυσματικὸν καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ περιορισθοῦν, ἐκεῖ ὑπάρχει καὶ ὅλον τὸ ἠθικὸν βάθρον τῆς δημιουργίας ἑνὸς ὀργανισμοῦ τελείας ἀπομονώσεως, τῆς ἱδρύσεως δηλ. ἑνὸς τοιούτου λεπροκομείου. Ἐν Κρήτῃ ἀπὸ ἀμνημονεύτων χρόνων ἀποφεύγει ἕκαστος τοὺς λεπροὺς γνωρίζων ἐκ παραδόσεως ὅτι τὸ νόσημα εἶναι μεταδοτικὸν καὶ τοὺς ἀποφεύγει. Εἰς τὰ 1884 ἡ Γενικὴ Συνέλευσις τῶν Κρητῶν ἀνέθηκεν εἰς τὸν Γάλλον ἰατρὸν Baume καὶ τὸν Ἰωάννην Σφακιανάκην ἰατρὸν καὶ ἐψήφισε ποσὸν 300.000 γροσίων—τὴν ἐποχὴν δ’ ἐκείνην τὰ γρόσια εἶχον μεγάλην ἀξίαν—ὅπως οὗτοι ἀποφανθῶσι περὶ τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ ληφθῶσιν ἐν Κρήτῃ καὶ ἀπεφάνθησαν. Ἂν δὲ ἀναγνώσῃ τις προσεκτικῶς σήμερον τὴν πρὸ τριακονταετίας ἔκθεσιν τῶν ἰατρῶν αὐτῶν, ἐκπλήττεται πρὸ τῆς σαφηνείας καὶ τῆς σοφίας, δύναταί τις νὰ εἴπῃ, ἡ ὁποία ἐνυπάρχει εἰς τὴν ἔκθεσιν αὐτῶν. Ἦτο ἡ ἐποχή, ποῦ δὲν ἦτο ἀκόμη ξεκαθαρισμένον ἂν ἡ λέπρα κολλᾶται καὶ ὅμως μὲ ἐπιχειρηματολογίαν λογικωτάτην ἀποφαίνονται οὗτοι ὅτι ἡ νόσος ὡς κολλητική, ὡς μολυσματικὴ πρέπει νὰ ἀπομονωθῇ. Διὰ νὰ ἀπομονωθῇ ὅμως ἕνας ἄνθρωπος δὲν εἶναι εὔκολον πρᾶγμα, διότι ἡ ἀγωγὴ τοῦ Ἕλληνος δὲν ἔμαθεν ἀκόμη ἢ μᾶλλον δὲν εὑρίσκεται ἀκόμη εἰς τὴν τελείαν ἀντίληψιν τοῦ σεβασμοῦ τῆς ὑγείας τοῦ ἄλλου. Ἕκαστος ἔχει τὸν ἐγωϊσμόν του καὶ ἑπομένως ἀπομόνωσις δὲν δύναται νὰ γίνῃ ὡς ἐν Κύπρῳ, ὅπου ὁ λεπρὸς περιορίζεται διὰ συρματοπλεγμάτων ὕψους 50 ἑκατοστομέτρων καὶ δὲν τολμᾷ ἐν τούτοις νὰ διαβῇ τὸ συρματόπλεγμα, διότι ὁ Ἄγγλος φρουρὸς τοῦ ἐνέπνευσεν τὴν πεποίθησιν ὅτι δὲν δύναται νὰ τὸ διαβῇ ἀτιμωρητεί.

§180Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ (Πρόεδρος τῆς Βουλῆς). Καὶ ἐν Σάμῳ.

§181Μ. ΚΑΤΑΠΟΤΗΣ. Μάλιστα καὶ ἐν Σάμῳ. Ἐν Κρήτῃ εἰς τὸ λεπροκομεῖον τῆς Σπίνα Λόγγα ἀναφέρονται ἀποδράσεις ἀσθενῶν τὴν νύκτα καὶ τὴν ἡμέραν καὶ σᾶς λέγω ὡς παράδειγμα τὸ γεγονὸς ὅτι λεπρὸς κλεισθεὶς εἰς τὸ λεπροκομεῖον Σπίνα Λόγγα καταγόμενος ἐκ τῆς ἰδιαιτέρας μου ἐπαρχίας, ἀνεχώρησε νύκτωρ ἀπ’ ἐκεῖ καὶ εὑρίσκεται ἤδη εἰς τὸ χωρίον του ἀνενόχλητος. Ἡ Ἐπιτροπὴ λοιπὸν τότε ἀπεφάνθη ὅτι μία τῶν νήσων τῆς Κρήτης ἔπρεπε νὰ χρησιμεύσῃ ὡς ἀπομονωτήριον, διότι ἐξασφαλίζει δύο πράγματα, τὴν φυσικὴν ἀπομόνωσιν καὶ τὸ σπουδαιότερον ἀπασχολεῖ τὸν λεπρὸν εἰς ἔργα καλλιεργείας, τὰ ὁποῖα μόνον ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐπεσκέφθησαν τοιαῦτα ἀποτρόπαια ἱδρύματα, εἰς τὰ ὁποῖα κρατοῦνται, δὲν δύνανται νὰ ἐκτιμήσουν πόσον ἀναγκαῖα καὶ ὠφέλιμα εἶναι. Δυστυχῶς σήμερον ἀπὸ τὸ πρωΐ ἕως τὸ βράδυ οἱ λεπροὶ πίνουν καὶ μεθύσκονται ὀργιάζοντες ἄνευ ἐργασίας, ἐκτρεπόμενοι οὐχὶ σπανίως καὶ εἰς διάφορα, λόγῳ τῆς ἀργίας, ἐγκλήματα. Λοιπὸν ἡ νῆσος ἐκείνη, ἡ ὁποία παρουσιάζει κατάλληλον χῶρον διὰ νὰ γίνῃ ἀπομόνωσις, εἶναι ἢ ἡ Δία, ἢ τὸ Κουφονῆσι, ἢ αἱ Δυονησάδες. Ἡ Δία, δυστυχῶς, δὲν ἔχει χωράφια. Ἡ ἐπιτροπὴ τότε, ἡ ὁποία ἐμελέτησε τὸ ζήτημα, ἀναφέρει ἐπὶ λέξει (ἀναγινώσκει): «Ἡ δαπάνη τῆς οἰκοδομῆς.... ἐὰν οἱ λεπροὶ (τῆς Κρήτης) συνῳκίζοντο εἰς ἓν ἢ δύο τῶν παρακειμένων νησιδίων, ὡς παραδείγματος χάριν τὸ Κουφονήσιον ἢ αἱ Διονυσάδες, αἵτινες εἶναι ἰδιοκτησία τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ τοιοῦτος ἐπὶ τῶν νησίδων συνοικισμὸς παρουσιάζει.... ὅτι ἀφ’ ἑνὸς ἡ ἀπομόνωσις ἐπιτυγχάνεται εὐτελεστάτη ἀφ’ ἑτέρου... θὰ ἀσχολῶνται (οἱ λεπροὶ) εἰς καλλιέργειαν αὐτῆς.....». Ὁμιλῶν περὶ τοῦ λεπροκομείου τῆς Κρήτης θεωρῶ ὅτι τὸ λεπροκομεῖον τῆς Σπίνα Λόγγας πρέπει νὰ μεταφερθῇ εἰς τὴν μίαν ἢ τὴν ἄλλην τῶν παρακειμένων νήσων, διότι οἱ λεπροὶ τῆς Κρήτης πρέπει νὰ εὑρίσκωνται πλησίον τῆς πατρίδος των, διότι ἀπὸ τὰς οἰκογενείας των δέχονται τρόφιμα καὶ χρήματα, δὲν θὰ ἠδύναντο ν’ ἀπομακρυνθοῦν, διότι ἄλλως θὰ ἦτο ἀληθὴς καταδίκη. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἐξ ἀφορμῆς παραπόνων ἐπανειλημμένων παρήγγειλεν εἰς μίαν Ἐπιτροπὴν ἀποτελουμένην ἀπὸ ἰατροσυνέδρους καὶ τὸν κ. Ἀραβαντινόν, ἡ ὁποία μετέβη καὶ ἐξήτασεν ἐπὶ τόπου τὴν Σπίνα Λόγγα καὶ τοὺς Δυονησάδες καὶ ἀπεφάνθη διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 31745 ἐκθέσεως αὐτῆς ἀπὸ 20 Σεπτεμβρίου 1919 ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἡ ἡμετέρα γνώμη μετὰ λεπτομερῆ ἐπίσκεψιν καὶ τῶν νησίδων Δυονησάδων καὶ τοῦ ἐν Σπίνᾳ Λόγγᾳ λεπροκομείου εἶναι ἡ ἑξῆς: 1ον) Αἱ Δυονησάδες ἐπαρκοῦν πρὸς ἐγκατάστασιν τῶν λεπρῶν τῆς Κρήτης. 2) Ἡ Σπίνα Λόγγα εἶναι ἐντελῶς ἀκατάλληλος διὰ λεπροκομεῖον». Κατὰ τὰ ἐκτεθέντα, νομίζω ὅτι ἡ κυβερνητικὴ μέριμνα πρὸς πραγματοποίησιν τοῦ σκοποῦ, τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκει τὸ παρὸν νομοσχέδιον, πρέπει νὰ ἐκδηλωθῇ εἰς δαπάνην, ἡ ὁποία ἀφ’ ἑνὸς μὲν θὰ ἱδρύσῃ ἓν λεπροκομεῖον συμφώνως πρὸς τοὺς ὅρους τοὺς ἐπιβεβλημένους πλέον ἐπιστημονικῶς, καὶ ἀφ’ ἑτέρου θὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν λειτουργίαν πρὸς περιστολὴν τῆς νόσου ταύτης. Καὶ προκειμένου μὲν περὶ τῆς δαπάνης ἂν κατ’ ἀρχὴν ἡ Κυβέρνησις ἀποδεχθῇ ὅτι ἡ οἰκτρὰ θέσις τῶν ἐν Κρήτῃ λεπρῶν, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἤδη περιωρισμένοι κατὰ τὸ ἥμισυ, ἔχει ἀνάγκην μερίμνης ἀμέσου, ἡ δαπάνη αὕτη εἶναι ζήτημα πλέον ὑπολογισμῶν εἰδικῶν καὶ ὑπολογισμῶν τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας. Βεβαίως καὶ ἐγὼ θὰ συστήσω ἂν γνωρίζω τι σχετικὸν πρὸς αὐτὴν καὶ θὰ εἴπω ὅτι τὰ λεπροκομεῖα, αὐτὰ τὰ σανατόρια τῶν λεπρῶν δὲν δύνανται νὰ εἶναι πολυτελεῖς οἰκοδομαὶ ἢ οἰκοδομαὶ μὲ πολυτελεῖς ἐπιπλώσεις, ἀλλὰ οἰκήματα ἁπλούστατα, πληροῦντα ὅμως τοὺς ὅρους τῆς ὑγιεινῆς. Ἡ πρὸς τοῦτο δαπάνη βεβαίως εἶναι ὀρθὸν καὶ νόμιμον νὰ τὴν ἀναλάβῃ τὸ Κράτος. Ἀλλὰ καὶ ἐπ’ ἐλάχιστον εἰς τὴν ἀντίληψιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος θὰ διέθετε τὸ χρῆμα καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν εἰς τὸν ὁποῖον ὑπάγεται τὸ τμῆμα τῆς Δημοσίας Ὑγείας, ἐὰν ἐδεικνύετο ἡ παραμικροτέρα ἀμφιβολία καὶ ἐνδοιασμός, θὰ ἔλεγον ὅτι τόσον εἶναι τὸ κακὸν τῆς λέπρας ἐν Κρήτῃ, τόση εἶναι ἡ κατάστασις αὐτῆς ἀπὸ ἀπόψεως ὑγείας ἐκεῖ μετὰ τὴν διασταύρωσιν μάλιστα τῶν νοσημάτων ἐν τῷ συμμαχικῷ ἀγῶνι, ποῦ σᾶς βεβαιῶ ὅτι ὑπὸ τοιούτους ὅρους ὁ λαὸς αὐτῆς θὰ ἐκφυλισθῇ καὶ θὰ ἐκφυλισθῇ πολὺ ταχέως, θὰ ἐδεχόμην ἑπομένως νὰ δηλώσω ὡς ἁπλοῦς ἀντιπρόσωπος τῆς Κρήτης νὰ φορολογηθῇ εἰδικῶς ὁ τόπος ἐκεῖ κάτω διὰ νὰ ἀπαλλαγῇ τοῦ κακοῦ, τὸ ὁποῖον τὸν ἀπειλεῖ. Καὶ εἶπον προχθὲς ὅτι ὁ μὲν κ. Κροκιδᾶς ἐζήτησε ἐπὶ τῇ λήξει τοῦ προνομίου τῆς ἑταιρείας τοῦ ἅλατος καὶ ἂν τοῦτο καθίστατο δυνατὸν νὰ διατεθῇ τὸ ἐξ αὐτοῦ δεκάλεπτον ἐπὶ πλέον εἰσόδημα διὰ τὴν συντήρησιν τῶν λεπρῶν. Ἐὰν ὅμως αὐτὸ δὲν εἶναι δυνατὸν προτείνω νὰ τεθῇ πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον μία φορολογία εἰδική, διότι εἶμαι βέβαιος ὅτι κανεὶς ἐν Κρήτη δὲν θὰ ἀρνηθῇ νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὴν φορολογίαν αὐτήν.

§182Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Νομίζω ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δύναται νὰ γίνῃ ἀφοῦ ἐνδείκνυται νὰ συστηθῇ λεπροκομεῖον εἰς Διονυσιάδες, εἶναι νὰ διαταχθῇ νὰ μεταβῇ ἐκεῖ μηχανικὸς μετὰ ἰατροῦ καταλλήλου καὶ νὰ συντάξῃ ἐκεῖ τὸ σχέδιον τῶν ἀναγκαίων ἐγκαταστάσεων. Καὶ εἶναι μὲν γνωστὸν ὅτι ἐκεῖ δὲν ὑπάρχει νερό, ἀλλὰ προκειμένου νὰ ἐγκατασταθῇ ἐκεῖ πληθυσμὸς 200 ἢ 300 ἀσθενῶν δύναται τὸ πρᾶγμα νὰ οἰκονομηθῇ διὰ τῆς κατασκευῆς δεξαμενῶν. Νὰ μεταβῇ λοιπὸν ἀρχιτέκτων μετὰ ἰατροῦ, οἱ ὁποῖοι νὰ παρασκευάσωσι τὰ σχέδια.

§183Μ. ΚΑΤΑΠΟΤΗΣ. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις συμφωνῇ ὅτι πρέπει νὰ ἀρχίσῃ αὐτὴ ἡ ἐργασία, δύναται νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ὅτι ὑπάρχει ἐπὶ πλέον καὶ ποσότης χρήματος τὸ ὁποῖον δύναται νὰ χρησιμοποιήσῃ πρὸς τοῦτο. Μετὰ τὴν βάρβαρον, ὡς ἐχαρακτηρίσθη ἐκδίωξιν τῶν ἐνοίκων τῆς Σπίνα Λόγγας ἡ Κυβέρνησις τῆς Κρήτης ἐξετίμησε τὴν ζημίαν αὐτῶν εἰς δραχμὰς ἑκατὸν εἴκοσι χιλιάδας αἱ ὁποῖαι καὶ προσεφέρθησαν εἰς αὐτούς· οὗτοι ὅμως δὲν τὰς ἀπεδέχθησαν καὶ ἕνεκα τούτου τὸ χρῆμα αὐτὸ κατετέθη εἰς τὰς χεῖρας τοῦ τότε Πρυτάνεως τοῦ προξενικοῦ Σώματος, τοῦ Ἰταλοῦ προξένου καὶ εὑρίσκεται ἔκτοτε εἰς τὴν Τράπεζαν. Δύναμαι δὲ νὰ βεβαιώσω ὅτι καὶ οἱ περίοικοι Χριστιανοὶ καὶ οἱ ἄλλοι τέως κάτοικοι τῆς Σπίνα Λόγγας δέχονται νὰ μὴ λάβουν καμμίαν ἀποζημίωσιν, ζητοῦν μόνον νὰ ἐξασφαλισθῶσιν ἀπὸ τῆς μολύνσεως ἐπανερχόμενοι εἰς τὰς οἰκίας των. Σχετικῶς μὲ τὸ ζήτημα τοῦτο εἶναι γνωστὸν ὅτι τὸ μικρόβιον τῆς λέπρας δὲν ἀντέχει εἰς τὰς ἀκτίνας τοῦ ἡλίου, ἑπομένως ἐὰν ἀφαιρεθῶσιν αἱ στέγαι τῶν ὀλίγων οἰκιῶν εἰς τὰς ὁποίας κατώκησαν οἱ λεπροὶ καὶ παραμείνωσιν ἐκτεθειμέναι αἱ οἰκίαι αὗται ἐπ’ ὀλίγον καιρὸν εἰς τὸν ἥλιον κατὰ τὸ θέρος ἡ ἀπολύμανσις θέλει ἐπέλθει τελεία καὶ οὐδεὶς κίνδυνος μολύνσεως τῶν μελλόντων νὰ κατοικήσουν εἰς αὐτὰς δύναται νὰ ἀπομείνῃ.

§184Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶμαι ἔξω τοῦ θέματος νὰ παρατηρήσω τὸ ἑξῆς, ὅτι τὸ νὰ ἐκτιμηθῇ εἰς 120 χιλιάδας ἡ ζημία ἡ προσγενομένη εἰς τοὺς κατοίκους τῆς Σπιναλόγκας τῆς ἐγκαταστάσεως εἰς τὰς οἰκίας των τῶν λεπρῶν εἶναι ἔτι βαρβαρότερον ἀπὸ τὴν συμπεριφορὰν τῆς τότε Κρητικῆς Πολιτείας ἀπέναντι τῶν ἀτυχῶν ἐκείνων οἱ ὁποῖοι οὕτω ἐξετοπίσθησαν ὥστε δεδικαιολογημένως ἠρνήθησαν νὰ δεχθοῦν τὴν ἀποζημίωσιν αὐτήν. Θὰ εἶναι ὅμως ἀκόμη βαρβαρότερον ἐκ μέρους μας ἐὰν μετὰ πάροδον 20 ἐτῶν τοὺς εἴπομεν ὅτι αὐτὴν τὴν ἀποζημίωσιν δὲν τὴν δίδομεν εἰς αὐτοὺς ἀλλὰ τὴν χρησιμοποιοῦμεν πρὸς ἄλον σκοπόν. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ μεταφέρωμεν τοὺς πάσχοντας εἰς τὰς νέας ἐγκαταστάσεις, νὰ διευκολύνωμεν τὰς κατοικίας τῆς Σπιναλόγκας, νὰ ἐπανέλθουν εἰς τὰ σπίτια των, νὰ τοὺς δώσωμεν τὰς 120.000 καὶ τοὺς τόκους καὶ νὰ τοὺς παρακαλέσωμεν νὰ μᾶς συγχωρήσουν διὰ τὸ κακὸν τὸ ὁποῖον τοὺς ἐκάμαμεν. Ἐπὶ τοῦ παρόντος τὸ σπουδαῖον εἶναι νὰ ἐπισπεύσωμεν τὴν κατασκευὴν τῶν σχεδίων καὶ νὰ δυνηθῶμεν ταχέως νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὴν παρουσιαζομένην ἀνάγκην. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀπαιτηθησομένην δαπάνην νομίζω ὅτι δὲν φθάνουν οὔτε αἱ 120.000 οὔτε 200.000 οὔτε 300.000 ὑπάρχει ἀνάγκη πολλῶν χρημάτων, τὰ ὁποῖα θὰ τὰ εὕρωμεν.

§185ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Κατάλληλα μέτρα κύριε Πρόεδρε πρέπει νὰ ληφθῶσι δι’ αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἐξ αὐτῶν γεννώμενα τέκνα.

§186Μ. ΚΑΤΑΠΟΤΗΣ. Σπουδαῖον ζήτημα παρουσιάζεται τὸ ζήτημα τῆς τεκνοποιΐας. Τοῦτο εἶχεν φθάσει εἰς τὸ ἑπόμενον σημεῖον ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἐπιστημονικὸν μέρος. Τὸ νομοσχέδιον προβλέπει ὅτι ἡ δήλωσις περὶ ἐμφανίσεως συμπτώσεων νοσήματος ἢ θανάτου ἐκ λέπρας εἶναι ὑποχρεωτική. Τὰ τέκνα τοῦ λεπροῦ παραλαμβάνονται καὶ μεταφέρονται εἰς θεραπευτήρια εἰδικά, ὁ γάμος μεταξὺ λεπρῶν καὶ ὑγιοῦς ἀπαγορεύεται. Ποῖον εἶναι τὸ θεραπευτικὸν μέσον; Ἡ λέπρα νόσημα καθαρῶς μολυσματικὸν ἔχει μικρόβιον μὲ εἰδικὴν ἀγάπην εἰς ὡρισμένους ἱστοὺς τοῦ ὀργανισμοῦ, προχωρεῖ δὲ καὶ φθάνει μέχρι τῶν ἀδένων ὡς ἐκ τούτου δὲ ἡ πρώτη μόλυνσις εἶναι συνήθως τῶν κυττάρων τοῦ λεμφοειδοῦς καὶ συνεκτικοῦ ἱστοῦ, ὡς πρεσθευτική. Δύναται δὲ νὰ ἔχῃ τις τὴν μόλυνσιν ἐπὶ τριακονταετίαν ὁλόκληρον χωρὶς νὰ φαίνεται ὅτι εἶναι λεπρός. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἐξέλιξις. Δὲν εἶναι δὲ δερματικὴ νόσος ἡ λέπρα, εἶναι νόσος γενική, μολυσματική. Τὰ μέσα πρὸς πρόληψιν τῆς τεκνοποιΐας μεταξὺ τῶν λεπρῶν ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπάρχουν εἰδικὰ βρεφοκομεῖα εἶναι δύο, τὰ προσωρινὰ καὶ τὰ τελικά. Προσωρινὰ εἶναι ὁ χωρισμὸς τῶν ἀνδρῶν ἀπὸ τῶν γυναικῶν μέχρι τοῦ ὁρίου τῆς ἡλικίας εἰς τὸ ὁποῖον ἐξικνεῖται ἡ ἱκανότης ἡ γονιμοποιητική, τελικὸν δὲ μέτρον εἶναι κατὰ τὴν ἡλικίαν τῆς ἱκανότητος πρὸς γονιμοποίησιν ἡ καταστροφὴ τῆς ἱκανότητος ταύτης πρὸς τεκνοποιΐαν. Ἑπομένως ἡ ἐγκατάστασις τῶν λεπρῶν εἰς τὰς δύο ταύτας νησίδας θὰ ἐφαρμοσθῇ κατὰ τὸν ἑξῆς τρόπον, προσωρινῶς θὰ χωρίσωμεν τοὺς διάγοντας τὴν ἐπικίνδυνον πρὸς τεκνοποιΐαν ἡλικίαν, τελικῶς δὲ θὰ καταστήσωμεν αὐτοὺς δι’ ἀκτίνων Ραῖντγκεν, ὡς λέγεται, ἀνικάνους πρὸς τεκνοποιΐαν. Οὕτω ὑπάρχει βεβαίωσις ὅτι θὰ κατορθώσωμεν νὰ περιορίσωμεν τὸ φοβερὸν αὐτὸ νόσημα τὸ ὁποῖον τοσοῦτον ἔχει ἐξαπλωθῆ ἐν Κρήτῃ καὶ ἀλλαχοῦ τοῦ Κράτους. (Ἐπιδοκιμασίαι καὶ χειροκροτήματα).

§187ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον;

§188ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§189ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν ἄρθρων 15 καὶ 23 τοῦ Ποινικοῦ Νόμου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐνισχύσεως τῆς Ἑλληνικῆς Γεωγραφικῆς Ἑταιρείας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν νόμων 535 καὶ 219 «περὶ ναυτικῆς στρατολογίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὑπογραφῆς διαφόρων ἐγγράφων τῆς Διευθύνσεως τοῦ Δικαστικοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν κλπ.». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν διατάξεων τῆς βεβαιώσεως τοῦ φόρου ἐκ γεωργικῶν ἐπιχειρήσεων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς διεθνοῦς συμβάσεως τῆς αʹ Συνδιασκέψεως τῆς Ἐργασίας τῆς Οὐασιγκτῶνος «περὶ περιορισμοῦ τῶν ὡρῶν τῆς ἐργασίας ἐν ταῖς βιομηχανικαῖς ἐπιχειρήσεσιν εἰς ὀκτὼ καθ’ ἡμέραν καὶ 48 καθ’ ἑβδομάδα». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς περὶ ἐργασίας τῶν γυναικῶν πρὸ καὶ μετὰ τὸν τοκετὸν διεθνοῦς συμβάσεως τῆς αʹ Συνδιασκέψεως τῆς Ἐργασίας τῆς Οὐασιγκτῶνος». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς διεθνοῦς συμβάσεως τῆς αʹ διεθνοῦς Συνδιασκέψεως τῆς Ἐργασίας τῆς Οὐασιγκτῶνος περὶ καθορισμοῦ κατωτάτου ὁρίου ἡλικίας τῶν ἀνηλίκων εἰς τὰς βιομηχανικὰς ἐργασίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς περὶ νυκτερινῆς ἐργασίας ἀνηλίκων διεθνοῦς συμβάσεως τῆς Συνδιασκέψεως τῆς Ἐργασίας τῆς Οὐασιγκτῶνος». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς περὶ νυκτερινῆς ἐργασίας τῶν γυναικῶν διεθνοῦς συμβάσεως τῆς αʹ Συνδιασκέψεως τῆς Ἐργασίας τῆς Οὐασιγκτῶνος». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς περὶ ἀνεργίας διεθνοῦς συμβάσεως τῆς αʹ ἐν Οὐασιγκτῶνι Συνδιασκέψεως τῆς Ἐργασίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως τοῦ Ἀρχιερατικοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Συμβουλίου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱδρύσεως Ταμείου Ἐκπαιδευτικῆς Προνοίας πρὸς κατασκευὴν διδακτηρίων καθ’ ἅπαν τὸ Κράτος καὶ προμήθειαν σχετικῶν ἐπίπλων καὶ διδακτικῶν ὀργάνων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ πληρωμῆς τῶν ἀποδοχῶν τοῦ προσωπικοῦ δημοσυντηρήτων καὶ ἰδιοσυντηρήτων γυμνασίων».

§190Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Εἶνε ἐγγεγραμμένοι νὰ ὁμιλήσουν ἐπ’ αὐτοῦ συνάδελφοι, κύριε Πρόεδρε.

§191ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποῖοι εἶνε;

§192Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Ὁ κ. Πὼπ.

§193Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἔχουν τροπολογίας κύριε Πρόεδρε.

§194Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Νὰ ἀναγνωσθοῦν αἱ τροπολογίαι.

§195Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ ἀναγνωσθοῦν αἱ τροπολογίαι.

§196Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Ἐγὼ δὲν ἔχω ἀντίρρησιν.

§197ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον)

§198ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 9 τοῦ νόμου 521 περὶ ὀργανώσεως τοῦ Σχολείου τῶν καλῶν τεχνῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μεταρρυθμίσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τῶν ἐκπαιδευτικῶν νόμων 1381, 1422, 997, 1405, 995 καὶ 1242». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς ἀφορώσης τὰς μισθώσεις ἰδιωτικῶν οἰκημάτων καὶ διδακτηρίων τοῦ Κράτους Νομοθεσίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱδρύσεως δημοσίας βιβλιοθήκης ἐν Θεσσαλονίκῃ». Ὁ κ. Γερμανὸς ἔχει ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον.

§199Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Κύριε πρόεδρε, λίαν ἀξιέπαινος ὁμολογουμένως καὶ ἀγαθὴ εἶνε ἡ πρόθεσις τοῦ ἀξιοτίμου κυρίου Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας περὶ ἱδρύσεως δημοσίας βιβλιοθήκης ἐν Θεσσαλονίκῃ, περὶ τῆς ἀνάγκης τῆς ὁποίας βεβαίως δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ ὁμιλήσω πρὸς τοὺς κυρίους βουλευτάς. Ἀλλὰ μοὶ φαίνεται ὅτι θὰ ναυαγήσῃ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ καὶ δὲν θὰ ἱδρυθῇ ἡ βιβλιοθήκη. Αἱ διατάξεις τῶν ἄρθρων 6 καὶ 8, δηλ. αἱ πιστώσεις, αἱ ὁποῖαι ὁρίζονται πρὸς ἵδρυσιν τῆς βιβλιοθήκης καὶ συντήρησιν αὐτῆς, εἶνε ἐντελῶς ἀνεπαρκεῖς κατὰ τὴν γνώμην μου. Ὁρίζεται διὰ τοῦ ἄρθρου 6 πίστωσις 5000 δραχμῶν πρὸς πλουτισμὸν τῆς βιβλιοθήκης τὸ πρῶτον ἱδρυομένη μὲ 5000 δραχμὰς νομίζω ὅτι δὲν δύναται νὰ ἀγοράσῃ τίποτε. Προκειμένου περὶ τῆς πρώτης δαπάνης διὰ τὴν ἵδρυσιν βιβλιοθήκης καὶ ἡ πίστωσις τῶν 5000 δραχμῶν δι’ ἀγορὰν βιβλίων καὶ ἡ πίστωσις τῶν 5000 δρ. τοῦ ἄρθρου 8 διὰ τὴν ἐγκατάστασιν καὶ ἐπίπλωσιν, ὅπως ἔχουν τὰ πράγματα σήμερον, οὐδὲ τραπέζι δὲν ἠμπορεῖ νὰ κάμῃ. Δεύτερον ἡ πίστωσις 5000 δραχ. διὰ τὴν ἀγορὰν τῶν βιβλίων εἶνε ἐντελῶς ἀνεπαρκής. Ἐπίσης ἡ πίστωσις τῶν 1000 δραχ. νομίζω ὅτι εἶνε κάπως ἀστεία. Ἀξιέπαινος εἶνε ἡ πρᾶξις καὶ ὀφείλομεν χάριτας εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν, ἀλλὰ πρέπει νὰ φανῇ γενναιότερος εἰς τὰς πιστώσεις αὐτὰς, ἄλλως νὰ ἀναβληθῇ τὸ νομοσχέδιον.

§200Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Ἡ πίστωσις ἡ ἀναγεγραμμένη διὰ τὴν προμήθειαν τῶν βιβλίων εἶνε ἐτησία. Τῆς βιβλιοθήκης αὐτῆς τὴν πρώτην βάσιν ἀποτελεῖ ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἡ ποσότης βιβλίων, τὴν ὁποίαν εἶχε προμηθευθῆ ἡ προσωρινὴ Κυβέρνησις καὶ ἀφ’ ἑτέρου ἡ δωρεὰ τῆς βιβλιοθήκης τοῦ Κωνσταντινίδου, ὑπάρχει δὲ καὶ ἡ βιβλιοθήκη τοῦ δικηγορικοῦ συλλόγου Θεσσαλονίκης καὶ τοῦ Γυμνασίου. Καὶ αἱ τέσσαρες αὐταὶ ὁμάδες θὰ ἀποτελέσουν τὴν πρώτην βάσιν· 5000 δραχ. δὲ συμπεριλαμβανομένης καὶ τῆς συνδρομῆς τοῦ Δήμου νομίζω ὅτι θὰ εἶνε ἐπαρκεῖς διὰ τὴν προμήθειαν βιβλίων. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔχει ἀνάγκην αὐξήσεως καὶ διὰ τὸ ὁποῖον ἐπιφυλάσσομαι νὰ κάμω δήλωσιν κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν, εἶνε ἡ πίστωσις διὰ τὴν συντήρησιν.

§201ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον;

§202ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον).

§203ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκρίσεως ἀναγραφῆς πιστώσεως δραχμῶν 125 χιλιάδων ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τῶν ἐξόδων 1920–1921 τοῦ Ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας δι’ ἐκτέλεσιν δοκιμαστικῶν ἐργασιῶν θεμελιώσεων δημοσίων κτιρίων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διαθέσεως καὶ ἑτέρου χρηματικοῦ ποσοῦ ὑπὸ τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Πειραιῶς πρὸς ἀποπεράτωσιν τῆς ἀνακαινίσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν ἀντιπλημμυρικῶν ἔργων Πειραιῶς». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκρίσεως δαπάνης μέχρι δραχμῶν 338.000 διὰ τὴν ἀνέγερσιν ἀστυνομικῶν καταστημάτων εἰς Γενῆ–Μαχαλὰ, Μπρόσνιχ, Μπούτκοβον, Τζουμαγιὰ καὶ Τσάγεζι τοῦ νομοῦ Σερρῶν καὶ θέσιν Χάνι–Τζαμαλὶ–Ἀγᾶ Νομοῦ Ἰωαννίνων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ δαπάνης ποσοῦ μέχρις 150.000 (ἑκατὸν πεντήκοντα χιλιάδων) δραχ. δι’ ἀπαραιτήτους καὶ ἐπειγούσας μεταρρυθμίσεις, προσθήκας καὶ συμπληρώσεις τοῦ κτιρίου τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκρίσεως προϋπολογισμοῦ δαπάνης διακοσίων ἑβδομήκοντα πέντε χιλιάδων δραχμῶν ἐν ὅλῳ διὰ τὴν ἐπέκτασιν τῶν ἐγκαταστάσεων τοῦ λοιμοκαθαρτηρίου Ἁγίου Γεωργίου καὶ δι’ ἐπισκευὰς καὶ μεταρρυθμίσεις ἐν τῷ λοιμοκαθαρτηρίῳ τοῦ δήμου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ κηρύσσεται κατεπεῖγον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας τοῦ ἄρθρου 8 ἐδαφ. 2 τοῦ νόμου 1971 περὶ πλεονεξίας καὶ αἰσχροκερδείας τοῦ ἐνοικιοστασίου τῆς μισθώσεως βοσκῆς». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νόμου 1275 «περὶ ὑδάτων Γλαύκου». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῆς ποινικῆς δικονομίας τῶν νόμων ΓΧΗʹ περὶ ἰατροδικαστικῆς ὑπηρεσίας κλπ.». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας τοῦ βʹ ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 14 τοῦ νόμου 702 καὶ συμπληρώσεως τῶν διατάξεων αὐτοῦ». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ Μέσης Ἐμπορικῆς ἐκπαιδεύσεως». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ χορηγείας εἰς τὴν ἐπιτροπὴν Ὀλυμπίων καὶ κληροδοτημάτων μέχρι δραχ. 50 χιλιάδων πρὸς προμήθειαν ὑλικοῦ καὶ ἐγκατάστασιν ἠλεκτροφωτισμοῦ ἐν τῷ Ζαππείῳ Μεγάρῳ». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀποσπάσεως ἀνδρῶν τοῦ στρατεύματος εἰς τὴν χωροφυλακὴν πρὸς ἐνίσχυσιν αὐτῆς ἐκτάκτου στρατολογίας ὁπλιτῶν χωροφυλακῆς καὶ κατατάξεως χωροφυλάκων ἄνευ θητείας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 1979 τῆς 28 Ἰανουαρίου 1920 περὶ ἱδρύσεως ἀντιφυματικῶν ἰατρείων, νοσοκομείων, ἀναρρωτηρίων καὶ ὀρεινῶν θεραπευτηρίων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συνεισφορᾶς ἰδιοκτητῶν τῶν ἐκ τῆς κατασκευῆς ὁδῶν ὠφελουμένων κτημάτων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 2146 περὶ διοικήσεως τῶν σιδηροδρόμων τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεως τῶν νόμων 2145 καὶ 1248 περὶ δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀπαγορεύσεως τῆς χρήσεως τοῦ λευκοῦ (κιτρίνου φωσφόρου) ἐν τῇ βιομηχανίᾳ τῶν πυρείων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συνάψεως συμβάσεως πρὸς ἀγορὰν καλλιτεχνικῶν ἔργων τοῦ ἀποθανόντος ζωγράφου Ν. Γύζη, ἢ καὶ ξένων ἐπιφανῶν τοιούτων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον).

§204ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον «περὶ ὑποθηκῶν Τραπεζῶν» κηρύσσεται κατεπεῖγον. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν ὅτι τὸ νομοσχέδιον «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 8 Φεβρουαρίου 1919 Ν.Δ. περὶ ἀξιωματικῶν παρανόμως ἀπουσιαζόντων εἰς τὸ ἐξωτερικόν», ἐκ λάθους κατεχωρήθη εἰς τὰ πρακτικὰ ὡς ψηφισθέν, ἐν ᾧ πράγματι τοῦτο δὲν ἐψηφίσθη εἰς βʹ συζήτησιν. Λύεται ἡ συνεδρίασις ἵνα ἐπαναληφθῇ αὕτη τὴν 5ην μ. μ. τῆς αὔριον. (Ὥρᾳ 9 μ. μ.)