1920.04.27

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 53η

τῆς 27ης Ἀπριλίου 1920

Προεδρία κ. Θ. ΣΟΦΟΥΛΗ

(ὥρα 5.40′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἡ κύρωσις τῶν πρακτικῶν ἀναβάλλεται. Εἰς ἀπάντησιν τηλεγραφήματος σταλέντος ὑπὸ τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Ἀρμενικῆς Κυβερνήσεως ἔχον οὕτω (ἀναγινώσκει) «Εἰς Ἐριβὰν τῆς Ἀρμενίας. Κύριον Πρόεδρον τῆς Ἀρμενικῆς Κυβερνήσεως Τὸ Ἑλληνικὸν Ἔθνος εἰς ἄκρον συγκεκινημένον καὶ ἀγανακτοῦν διὰ τὰς νέας δοκιμασίας, τὰς ὁποίας οἱ ἀδελφοὶ του Ἀρμένιοι ὑπέστησαν ἐν Κιλικίᾳ, λυπεῖται τὰ μέγιστα ὅτι δὲν ἦτο ἐν καταστάσει νὰ τοῖς φέρῃ βοήθειαν καὶ τοῖς ἀποστέλλει δυνάμει ὁμοψηφίας τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων τὴν ἔκφρασιν τῆς ἐνθέρμου καὶ βαθείας συμπαθείας του.

Ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς

Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ»

Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Ἀρμενικῆς Κυβερνήσεως ἀπήντησεν ὡς ἑξῆς. (ἀναγινώσκει:). «Ἐν Ἐριβὰν τῇ 23 Μαρτίου 1920. Κύριον Πρόεδρον Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων Ἀθήνας Βαθέως συγκεκινημένοι ἐκ τοῦ ὑμετέρου φιλικοῦ τηλεγραφήματος τῆς 10 Μαρτίου, ἀπείρως εὐτυχεῖς διότι ἀνευρίσκομεν ἐν αὐτῷ νέον δεῖγμα ἀδελφότητος τῶν δύο ἐθνῶν ὁ λαὸς τῆς Ἀρμενίας καὶ ἡ Κυβέρνησις αὐτοῦ ἀποστέλλομεν εἰς τὸν εὐγενῆ καὶ ἡρωϊκὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ εἰς τὸ Κοινοβούλιον αὐτοῦ τὴν ἔκφρασιν τῆς ἐνθέρμου εὐχαριστίας μας καὶ τῆς βαθείας εὐγνωμοσύνης μας, διὰ τὰς ἐκφραζομένας συμπαθείας καθ’ ἣν στιγμὴν τὸ Ἀρμενικὸν ἔθνος ὑφίστατο κατὰ τὴν ἠὼ τῆς ἀναγεννήσεώς του τὰς σκληροτέρας δοκιμασίας. Ἡ Ἀρμενικὴ Κυβέρνησις πέποιθεν ἀκραδάντως ὅτι αἱ ἐνδομύχως φιλικαὶ σχέσεις τῶν δύο Ἐθνῶν θὰ συσφιγχθῶσι περισσότερον ἐν τῷ μέλλοντι ἐπ’ ἀγαθῷ καὶ εὐδαιμονίᾳ τῶν δύο χωρῶν. Ὁ Ὑπουργὸς

καὶ Πρόεδρος τῆς Ἀρμενικῆς Κυβερνήσεως

ΚΡΑΤΙΣΙΑΝ»

Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Ὁ παρὰ τῷ Ἐλεγκτικῷ Συνεδρίῳ Γενικὸς Ἐπίτροπος τῆς Ἐπικρατείας ὑποβάλλει διὰ τῶν ὑπ’ ἀριθ. 3849 τῆς 16 Ἀπριλίου 1920, 2481 τῆς 9 Μαρτίου 1920, 3145 τῆς 8 Ἀπριλίου 1920, 2902 τῆς 2 Ἀπριλίου 1920, καὶ 3896 τῆς 25 Ἀπριλίου 1920, ἐγγράφων αὐτοῦ διάφορα ἐντάλματα ὑποβληθέντα εἰς τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον καὶ ἐκδοθέντα ὑπ’ εὐθύνην τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργῶν. Τὸ Κοινοτικὸν Συμβούλιον Αἰδηψοῦ διαμαρτύρεται κατὰ τῆς ἀποφάσεως τοῦ Νομάρχου Εὐβοίας περὶ ἀναγραφῆς πιστώσεως 2500 εἰς βάρος τοῦ προϋπολογισμοῦ τῆς Κοινότητος. Ἡ Ἐπιτροπὴ τῆς Ἑλληνικῆς Κοινότητος Σουχοὺμ τῆς Γεωργίας, διαμαρτύρεται κατὰ τῆς συμπεριφορᾶς πρὸς αὐτοὺς τῆς Γεωργιανῆς Κυβερνήσεως. Οἱ κάτοικοι τῆς Κοινότητος Λιασκοβίκι Ζαγορίου καταστραφέντες ἐκ πυρκαϊᾶς καὶ λεηλασίας κατὰ τὸν πόλεμον 1912, παρακαλοῦσι ὅπως ἀπαλλαγῶσι παντὸς κτηματικοῦ φόρου τῶν ἐτῶν 1913–1918. Ὁ Θεμιστοκλῆς Ταβουλάρης διευθυντὴς τῶν λυκείων Ἀθηνῶν–Πειραιῶς διαμαρτύρεται διὰ τὴν ζημίαν ἣν ὑπέστη καὶ παρακαλεῖ ὅπως ληφθῇ μέριμνα περὶ αὐτοῦ. Οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου Ἴσαρι τῆς Καρδίτσης διαμαρτύρονται διὰ τὴν ἐκ νέου διανομὴν τοῦ χωρίου των καὶ παρακαλοῦσιν ὅπως ἀπομακρυνθῇ ἐκεῖθεν τὸ συνεργεῖον. Ὁ Σπῦρος Χριστόπουλος ἰδιοκτήτης χανίου ἐν Σπαρτιᾷ Ἀγρινίου, ζημιωθεὶς περὶ τὰς 1700 δραχ. ὑπὸ τῶν λιποτακτῶν τοῦ 12ου Συντάγματος, παρακαλεῖ ὅπως ἀποζημιωθῇ. Ὁ Ἱερὸς Σύνδεσμος Γυθείου παρακαλεῖ ὅπως ληφθῇ μέριμνα περὶ οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως τῶν ἱερέων. Οἱ Ὑπουργοὶ κ.κ. Κ. Ρακτιβὰν (τῶν Ἐσωτερικῶν) καὶ Μ. Νεγροπόντης (τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλουσι σχέδιον νόμου «περὶ ἐκποιήσεως ἀκινήτου τῆς Ἱστορικῆς καὶ Ἐθνολογικῆς Ἑταιρείας». Οἱ Ὑπουργοὶ κ.κ. Ἀλ. Παπαναστασίου (τῆς Συγκοινωνίας), Κ. Ρακτιβὰν (τῶν Ἐσωτερικῶν), Μ. Νεγροπόντης (τῶν Οἰκονομικῶν), ὑποβάλλουσι σχέδιον νόμου «περὶ ἐγκρίσεως προϋπολογισμῶν δαπάνης 275.000 δραχμῶν ἐν ὅλῳ διὰ τὴν ἐπέκτασιν τῶν ἐγκαταστάσεων τοῦ Λοιμοκαθαρτηρίου Ἁγίου Γεωργίου, καὶ δι’ ἐπισκευὰς καὶ μεταρρυθμίσεις ἐν τῷ Λοιμοκαθαρτηρίῳ Ἁγίου Γεωργίου». Ὁ κ. Α. ΜΙΚΙΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ναυτικῶν) ὑποβάλλει: τὰ κάτωθι νομοσχέδια: 1) «Περὶ τμηματικῆς καταλήψεως καὶ ἀποζημιώσεως χώρου εἰς θέσιν Σκαραμαγκᾶ τῶν τέως δήμων Φυλῆς, Ἐλευσῖνος καὶ δήμου Ἀθηναίων καὶ Πειραιῶς, χρησιμοποιηθησόμενον πρὸς ἀνέγερσιν Πολεμικοῦ Ναυστάθμου». 2) «Περὶ Ναυτικῆς ἀεροπορικῆς ὑπηρεσίας». 3) «Περὶ προσθήκης διαφόρων διατάξεων εἰς διέποντας τοῦ Π. Ναυτικοῦ νόμους». 4) «Περὶ τροποποιήσεως τῶν νόμων 535 καὶ 2190 «περὶ ναυτικῆς στρατολογίας». 5) «Περὶ προμηθείας σκευῶν τραπέζης τῶν συσσιτίων τῶν ἀξιωματικῶν καὶ ὑπαξιωματικῶν τοῦ Π. Ναυτικοῦ καὶ διαχειρίσεως τούτων». 6) «Περὶ παροχῆς φαρμάκων καὶ ἰατρικῶν εἰδῶν εἰς τοὺς ὑπηρετοῦντας ἐν τῷ πολεμικῷ Ναυτικῷ ἄνδρας». 7) «Περὶ καταργήσεως τοῦ ὑπάρχοντος κλάδου ἠλεκτρομηχανικῶν καὶ συστάσεως κλάδου ἠλεκτριστῶν». 8) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 1830 «περὶ ὀργανώσεως τοῦ κλάδου τοῦ Π. Ναυτικοῦ καὶ νόμου 1831». Ἡ ἐπὶ τῆς Δημοσίας ἐκπαιδεύσεως Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις αὐτῆς ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων: 1) «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων ΒΧΚΑʹ καὶ ΓΥΛΑʹ περὶ γυμναστικῆς κλπ.». 2) «Περὶ εἰδικῆς γυμναστικῆς προπαιδεύσεως τῶν μελλόντων λειτουργῶν τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως». 3) «Περὶ μονοταξίου διδασκαλείου τῆς γυμναστικῆς. 4) «Περὶ ἱδρύσεως ταμείων Ἐκπαιδευτικῆς προνοίας» πρὸς κατασκευὴν διδακτηρίων καθ’ ἅπαν τὸ Κράτος καὶ προμήθειαν σχολικῶν ἐπίπλων καὶ διδακτικῶν ὀργάνων. 5) «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 1406 «περὶ Διδασκαλείου τῆς Γυμναστικῆς». 6) «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 401 «περὶ ἱδρύσεως βυζαντινοῦ καὶ Χριστιανικοῦ Μουσείου». 7) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 595» καὶ 8) «Περὶ σχολικοῦ ἐνδύματος». Ἡ ἐπὶ τῶν Θρησκευμάτων κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπὸ τοῦ Γενικοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Ταμείου ἐγκριθείσης συμβάσεως μεταξὺ τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Γαλατάκη καὶ τῆς Ἀγγλοελληνικῆς Ἑταιρείας Λευκολίθου». Ἡ ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας Κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως ἀτμοπλοϊκῶν συμβάσεων». Ὁ βουλευτὴς Μουσταφᾶ Ἀρὶφ Βέης αἰτεῖται ἑνὸς μηνὸς ἀπουσίας ἄδειαν ἐκ τῶν συνεδριάσεων τῆς Βουλῆς. (Μὴ ὑπαρχούσης ἀντιρρήσεως ἡ ἄδεια χορηγεῖται). Ὁ βουλευτὴς κ. Μπρισιμιτζάκης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀστυνομίας τῶν πόλεων».

Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Κ. Μελᾶς ἔχει τὸν λόγον ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν τῶν δημοδιδασκάλων ἀποφοίτων τοῦ ἱεροδιδασκαλείου τῆς Μονῆς Βελᾶς τῆς Κονίτσης Ἠπείρου.

§2Κ. ΜΕΛΑΣ. Πρόκειται περὶ ἀναφορᾶς τῶν δημοδιδασκάλων ἀποφοίτων τοῦ ἱεροδιδασκαλείου τῆς Μονῆς Βελᾶς τῆς Κονίτσης Ἠπείρου, καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ὅπως λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὴν ἀναφορὰν αὐτήν, καθ’ ὅτι οἱ ἀπόφοιτοι τῆς σχολῆς αὐτῆς ὑπηρετοῦντες ἀπὸ πολλοῦ ὡς δημοδιδάσκαλοι εἶναι ἴσως οἱ μόνοι ἀδικηθέντες ἐκ τοῦ τελευταίου νόμου. Οἱ δημοδιδάσκαλοι αὐτοὶ ἐπικαλοῦνται ἐν τῇ ἀναφορᾷ αὐτῶν πρὸς τὴν Βουλὴν Νομοθετικὸν Διάταγμα τῆς κυβερνήσεως Λάμπρου, τὸ ὁποῖον οὐδέποτε ὄντως ἐκυρώθη ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Ἀλλὰ ἡ πεῖρα ἀπέδειξε, ὅτι τὴν ἐργασίαν τὴν κάμνουν λαμπρὰ καὶ ὅπου ὑπηρέτησαν ὡς δημοδιδάσκαλοι ἀπέδωκαν λαμπρὰ ἀποτελέσματα, διότι ὑπῆρξαν τρόφιμοι ἐσωτερικοὶ τοῦ διδασκαλείου ἐπὶ 4 ἔτη, ἔλαβον εἰδικὴν παιδαγωγικὴν μόρφωσιν καὶ ἔχουν ἀρκετὴν ὑπηρεσίαν ὡς δημοδιδάσκαλοι. Ὁ νόμος τοὺς ἀναγνωρίζει ὡς ὑποδιδασκάλους καὶ αὐτὸ τὸ θεωροῦν ὡς ἠθικὴν προσβολήν, ὡς ὑποτίμησιν ἠθικήν. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀναφορὰν αὐτῶν, ὥστε νὰ λάβωσι θέσιν πρωτοβαθμίων διδασκάλων ἔστω καὶ ἄν δὲν λαμβάνουν μισθὸν τοιοῦτον τὸν ὁποῖον θὰ λάβουν ὅταν συμπληρώσουν κατὰ τὸν νόμον πενταετῆ ὑπηρεσίαν.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Δαγκλῆς παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ποίαν ἀπόφασιν ἔλαβεν ἐπὶ τῶν διαφόρων κατὰ καιροὺς καὶ τελευταίως ὑπὸ τοῦ Εἰσαγγελέως Πρεβέζης καὶ διαφόρων ἄλλων Ἀρχῶν καὶ ἰδιωτῶν αἰτήσεων, περὶ μεταφορᾶς τῶν φυλακῶν Ἀκτίου εἰς τὸ ἐν Πρεβέζῃ φρούριον «Ἅγιος Γεώργιος»

§4Δ. ΔΑΓΚΛΗΣ. Οἱ λόγοι οἱ συντρέχοντες εἰς τὴν μεταφορὰν τῶν φυλακῶν αὐτῶν εἶναι πολλοί... Ὑπάρχει δυσκολία καὶ διὰ τὴν συντήρησιν καὶ τὴν ὑγείαν τῶν κρατουμένων καὶ τῆς φρουρᾶς. Ἄν ὑποτεθῇ ὅτι ἀσθενεῖ εἷς ἐξ αὐτῶν εἶναι δυσκολωτάτη ἡ μετάβασις ἰατροῦ, ἐκ τῆς ἀθλίας δὲ καταστάσεως τοῦ οἰκήματος τῶν φυλακῶν εὑρίσκεται εἰς κίνδυνον ἡ ὑγεία τῶν κρατουμένων. Ἐξ ἄλλου τὸ φρούριον τῆς Πρεβέζης εἶναι ἀσφαλέστερον καὶ τακτικώτατα δύναται νὰ γίνεται ἡ ἀλλαγὴ τῆς φρουρᾶς, πρᾶγμα ὅπερ δὲν συμβαίνει νῦν, τῆς ἀλλαγῆς τῆς φρουρᾶς καθυστερούσης ἐπὶ πολὺ πολλάκις λόγῳ τῆς διακοπτομένης ἕνεκα τρικυμίας, συγκοινωνίας Πρεβέζης–Ἀκτίου, ἡ δὲ ἐπὶ τούτῳ μεμισθωμένη λέμβος ἀδυνατεῖ νὰ μεταφέρῃ τοὺς ἄνδρας τῆς φρουρᾶς. Ἐὰν λοιπὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν ἀπεφάσισεν ἔτι ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, ἂς λάβῃ ὑπ’ ὄψιν πάντα ταῦτα καὶ ἐν συνεννοήσει μετὰ τοῦ κ. συναδέλφου του ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν (καθ’ ὅσον χρησιμοποιοῦνται καὶ διὰ στρατιωτικὰς ἀνάγκας τὰ οἰκήματα τῶν φυλακῶν Ἀκτίου) ἂς διατάξῃ τὴν μεταφορὰν αὐτῶν εἰς τὸ ἐν Πρεβέζῃ φρούριον τοῦ «Ἁγίου Γεωργίου».

§5Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Θὰ διατάξω ὅπως μεταβῇ ἐπὶ τόπου ὁ Γενικὸς Ἐπιθεωρητὴς τῶν φυλακῶν ἵνα γνωμοδοτήσῃ.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐρωτᾶται διατὶ κρατοῦνται ἀκόμη ὑπὸ τὰ ὅπλα οἱ κληρωτοὶ ἀπογραφῆς 1914 τῆς 13ης Μεραρχίας, ἐν ᾧ πρὸ πολλοῦ οἱ συνηλικιῶταί των ἀπελύθησαν καὶ δύνανται νὰ ἀντικατασταθοῦν δι’ ἄλλων νεωτέρων ἐκ τῶν ἐμπέδων, ἀφ’ οὗ μάλιστα καὶ αἱ πολεμικαὶ ἐπιχειρήσεις ἔπαυσαν.

§7Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐκρατήθησαν οἱ ἔφεδροι τοῦ 1914 εἰς τὸ Μέτωπον χάριν τῆς ἐκγυμνάσεως τῶν κληρωτῶν ἐν Μικρᾷ Ἀσίᾳ καὶ Μακεδονίᾳ. Ἤδη τηλεγραφικῶς διετάχθη ἡ ἀπόλυσίς των.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Χριστόπουλος παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Περιθάλψεως νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἄν ἐλήφθη ἀπόφασις περὶ πληρωμῆς τῶν ἐπιδομάτων τῆς ἐπιστρατεύσεως τοῦ 1915, προκειμένου περὶ τῶν οἰκογενειῶν τῶν ἐφέδρων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δὲν μετέσχον τῆς παρούσης ἐπιστρατεύσεως, ἐδικαιοῦντο ὅμως ἐκ τοῦ τότε ψηφισθέντος νόμου νὰ πληρωθῶσιν.

§9Σ. ΣΙΜΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Περιθάλψεως). Κύριε Πρόεδρε, συμφώνως πρὸς τὸν νόμον λαμβάνουσι περίθαλψιν αἱ οἰκογένειαι ἐκείνων, ὅσοι ἐπιστρατεύθησαν. Αὐτὸ λέγει ὁ νόμος. Πέραν τοῦ νόμου δὲν ἠμποροῦμεν νὰ δώσωμεν. Δὲν ἠμποροῦμε δι’ ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργοῦ νὰ μεταβάλωμεν τὸν νόμον. Ὁ νόμος λέγει ὅτι οἱ στρατευόμενοι παίρνουν, οἱ μὴ στρατευόμενοι δὲν παίρνουν, ἐπιμένως δὲν ἠμποροῦμε νὰ κάμωμεν μίαν πρᾶξιν ἐναντίον τοῦ νόμου.

§10Α. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ εἶνε ἀπάντησις, ἡ ὁποία μοὶ ἐδόθη, ὅταν πρὸ ὀλίγων μηνῶν ὑπέβαλον μετ’ ἄλλων συναδέλφων τὴν ἐρώτησιν αὐτήν. Ἐὰν τώρα ἐπανέρχωμαι εἰς τὴν ἐρώτησιν, τοῦτο κάμνω διὰ νὰ ἐπιστήσω ἀκριβῶς τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου. Πρόκειται, κ. Πρόεδρε, περὶ τῶν οἰκογενειῶν τῶν ἐφέδρων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐπεστρατεύθησαν κατὰ τὴν ἐπιστράτευσιν τοῦ 1915, δυνάμει τοῦ τότε ἰσχύοντος νόμου ἐδικαιοῦντο νὰ λάβωσιν ἐπίδομα αἱ οἰκογένειαι αὐτῶν. Ἐστερήθησαν δυνάμει νεωτέρου νόμου τοῦ δικαιώματος τούτου, ἐφ’ ὅσον τὰ μέλη τῶν οἰκογενειῶν αὐτῶν δὲν ὑπηρέτησαν κατὰ τὴν παροῦσαν ἐπιστράτευσιν. Νομίζω ὅτι ἡ αὐστηρότης αὐτὴ προκειμένου περὶ ἐφέδρων, οἱ ὁποῖοι ἐξεπλήρωσαν τὰς ὑποχρεώσεις των, δὲν εἶνε σύμφωνος πρὸς τὴν περίστασιν καὶ πρὸς τὴν δημιουργουμένην Μεγάλην Ἑλλάδα.

§11Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Νομίζετε ὅτι ἡ Μεγάλη Ἑλλὰς σκοπὸν ἔχει νὰ ἀνοίξῃ τὰ ταμεῖά της καὶ νὰ δίδῃ εἰς ὅσους ζητοῦν;

§12Α. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐψηφίσθη νόμος, κ. Πρόεδρε, κατὰ τὸν ὁποῖον ἔπρεπε νὰ πληρωθοῦν οἱ ἔφεδροι, ἐφ’ ὅσον ἀφ’ ἑνὸς εἶνε ἐγγεγραμμένοι εἰς τὸν κατάλογον, ἀφ’ ἑτέρου ἔλαβον μέρος εἰς τὴν ἐπιστράτευσιν τοῦ 1915. Τώρα ἄν δὲν ἔλαβον μέρος εἰς τὴν ἐπιστράτευσιν τὴν παροῦσαν, δι’ αὐτὸ δὲν εἶναι ὑπεύθυνοι. Αὐτοὶ θὰ προσήρχοντο προθύμως, ὅπως καὶ τότε ἀδιάφορον ἄν κακῶς, κάκιστα ἐχρησιμοποιήθησαν κατὰ τὴν περίστασιν ἐκείνην. Φρονῶ λοιπὸν ὅτι δὲν πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐμμείνῃ εἰς τὴν αὐστηρότητα αὐτὴν τοσούτῳ μᾶλλον, ὅσον τὰ δικαστήρια, εἰς τὰ ὁποῖα ἴσως θὰ ἀναγκασθοῦν νὰ προσέλθουν, δὲν θὰ ἐγκρίνουν τὴν αὐστηρότητα αὐτήν, προκειμένου περὶ νόμου, τοῦ ὁποίου οἱ ὅροι ἐπληρώθησαν. Ἔλαβον δηλαδὴ μέρος εἰς τὴν ἐπιστράτευσιν ἐκείνην καὶ εἶνε ἐγγεγραμμένοι εἰς τοὺς καταλόγους. Οἱ περισσότεροι δὲ ἐξ αὐτῶν, κατὰ πλάνην τῶν διαφόρων Ἐπιτροπῶν ἐπληρώθησαν.

§13Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Σχεδὸν γίνονται παράπονα, διότι ἐφαρμόζεται ὁ νόμος. Ἐγὼ ἀκούω μετὰ εὐχαριστήσεως ὅτι ἐφηρμόσθη ὁ νόμος. Ἐὰν ὁ κ. βουλευτὴς θέλῃ νὰ ὑποβάλῃ τροπολογίαν τοῦ νόμου ἄς τὴν ὑποβάλῃ. Δικαίωμά σας. Τώρα ἄν θὰ ὑποστηρίξω τὴν πρότασί σας, εἶνε ἄλλο ζήτημα. Σεῖς ἔχετε δικαίωμα νὰ τὴν ὑποβάλετε.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Γερμανὸς παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς περιθάλψεως νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν διὰ τίνα λόγον δὲν ἐδόθησαν εἰσέτι τὰ ἐπιδόματα τοῦ 1915 καὶ εἰς πολλοὺς ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εἶχον ἐγγραφῆ εἰς τοὺς καταλόγους.

§15Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Ἐπ’ αὐτῆς τῆς ἐρωτήσεως, κ. Πρόεδρε ἤθελον νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καθόσον ἀφορᾷ τόσον εἰς ἐκείνους τοὺς ἐπιστράτους, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον ἐπίδομα τοῦ 1915 καὶ σήμερον μὴ κληθέντες εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ δὲν ἔλαβον τὸ ἐπίδομα τοῦτο, ἀλλὰ καὶ διὰ τοὺς ἐπιστράτους τῶν δύο ἄλλων κατηγοριῶν. Ὑπάρχουν ἐπίστρατοι τοῦ 1915, τῶν ὁποίων τὰ ὀνόματα ἀνεγράφησαν εἰς τοὺς καταλόγους τῶν ἐπιτροπῶν, ἐδόθησαν δὲ οἱ κατάλογοι εἰς τὰς διοικητικὰς ἀρχὰς διὰ νὰ ἐξελεγχθοῦν τὰ ὀνόματα αὐτῶν. Καὶ ἐνῷ αὐτοὶ εἶνε ἐγγεγραμμένοι εἰς τοὺς καταλόγους, ἐπειδὴ μέχρι σήμερον δὲν κατωρθώθη παρὰ τῶν ἁρμοδίων ἀρχῶν νὰ παραβληθῶσιν οἱ κατάλογοι τῶν ἐπιτροπῶν πρὸς τοὺς καταλόγους τῶν ταμιῶν διὰ νὰ ἴδωσιν ἄν ἐπληρώθησαν ἕν ἢ δύο μηνιαῖα, διὰ τοῦτο ἐξακολουθοῦν καὶ μέχρι σήμερον ἀκόμη αὐτοὶ οἱ δικαιούμενοι, οἱ ἐγγεγραμμένοι εἰς τοὺς καταλόγους, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον ἤδη δύο ἢ τρία ἐπιδόματα, ἐξακολουθοῦν νὰ μὴ λαμβάνουν τὰ ἐπίλοιπα ἐπιδόματα ἕνεκα τῆς ἀκηδίας τῶν ἁρμοδίων ἀρχῶν καὶ τῶν τοπικῶν δικαστικῶν ἀρχῶν, θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Περιθάλψεως, ἐπειδὴ καθ’ ἡμέραν ἀκούομεν παράπονα ἀπὸ τοὺς ἐπιστράτους, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται ἐντὸς τοῦ νόμου καὶ ἑπομένως δικαιοῦνται νὰ λάβωσι τὸ ἐπίδομα αὐτῶν, νὰ διατάξῃ ἁρμοδίως, ὥστε εἴτε αἱ ἀναλαβοῦσαι τὴν ἐξέλεγξιν τῶν καταλόγων αὐτῶν εἴτε ἄλλαι ἀρχαὶ ἐπισπεύσωσι τὴν ἀποπεράτωσιν τῆς ἐξελέγξεως καὶ λάβωσι τὰ ἐπίλοιπα ἐπιδόματα αὐτοί, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον ἤδη ἕν ἢ δύο, καὶ δεύτερον ἐπίσης νὰ δικαιοῦνται νὰ λάβωσι ἐπιδόματα καὶ ἐκεῖνοι ἐκ τῶν ἐπιστράτων τοῦ 1915, οἱ ὁποῖοι ἐκλήθησαν καὶ ὑπηρέτησαν καὶ εἰς τὰς δύο ἐπιστρατεύσεις. Εἶναι δὲ εὔκολον νὰ ἐξελεγχθῇ τὸ πρᾶγμα, διότι οὗτοι ἔλαβον τὰ ἐπιδόματα τοῦ 1917, 1918 καὶ 1919 καὶ ἑπομένως αὐτῶν τὰ ὀνόματα εἶνε ἐγγεγραμμένα εἰς τοὺς καταλόγους.

§16Σ. ΣΙΜΟΣ (Ὑπουργὸς Περιθάλψεως). Ὅσοι εἶνε ἐγγεγραμμένοι εἰς τοὺς καταλόγους ἐπιστρατεύσεως τοῦ 1915 καὶ 1916 ἐπῆραν καὶ παίρνουν.

§17Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Δὲν παίρνουν.

§18Σ. ΣΙΜΟΣ (Ὑπουργὸς Περιθάλψεως). Ὅταν ἔρχεσθε καὶ ὑποβάλλετε μίαν ἐρώτησιν, νὰ φέρετε ἐμπεριστατωμένον γεγονός, τὸ ὁποῖον, ἀπέβλεπεν τυχὸν ἐξαίρεσιν τοῦ γενικοῦ μέτρου. Ἀλλὰ καθ’ ἣν στιγμὴν δύναμαι νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλὴν ὅτι καθ’ ὅλον τὸ ἄλλο Κράτος ἐφαρμόζεται ὁ νόμος δὲν δύναμαι νὰ σᾶς ἀπαντήσω ἐπὶ μιᾶς ὡρισμένης περιπτώσεως ἰδικῆς σας. Πρόκειται περὶ τῆς περιπτώσεως, τὴν ὁποίαν ὁ κ. βουλευτὴς εἶπεν ὅτι δικαιοῦνται τινὲς νὰ λάβωσι κατὰ τὸν νόμον καὶ δὲν ἔλαβον.

§19Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Εἶνε ἐγγεγραμμένοι εἰς τοὺς καταλόγους.

§20Σ. ΣΙΜΟΣ (Ὑπουργὸς Περιθάλψεως). Λοιπὸν παρακαλῶ νὰ μᾶς ὁρίσητε τὴν περίπτωσιν αὐτήν, κατὰ τὴν ὁποίαν εἰς τὴν ἰδικήν σας περιφέρειαν δὲν ἔλαβε χώραν ἡ πληρωμὴ συμφώνως μὲ τὸν νόμον, νὰ τὴν ἐξετάσωμεν.

§21Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Ὑπέβαλον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἐπανειλημμένας ἀναφοράς.

§22Σ. ΣΙΜΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Περιθάλψεως). Περὶ τῆς ἐπιστρατεύσεως τοῦ 1915–1916;

§23Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Μάλιστα· αὐτοὶ ἐπήρανε δύο μηνιαῖα ἐπιδόματα καὶ τὰ ὑπόλοιπα δὲν τὰ ἐπήρανε διότι ὁ εἰρηνοδίκης...

§24Σ. ΣΙΜΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Περιθάλψεως). Δὲν ἠμπορῶ νὰ διατάξω τὰς δικαστικὰς ἀρχάς. Φέρετέ μου τὰ ὀνόματα, τὰ ὁποῖα εἶναι, νὰ παρακαλέσω τὰς δικαστικὰς ἀρχὰς νὰ ἐνεργήσουν. Δὲν ἠμπορῶ ἐγὼ νὰ διατάξω τὰς δικαστικὰς ἀρχὰς ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ τοῦ Δικαστικοῦ κύρους, τοῦ ἠθικοῦ, τὸ ὁποῖον ἔχει ὁ εἰρηνοδίκης.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Παπαστρατῆς ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, διατὶ ἀργοῦν τὰ σχολεῖα Χαλκίδος, ἐνῷ ἐλύθησαν τῆς ἐπιτάξεως πρὸ πολλοῦ, καὶ διατὶ κατελήφθη τὸ γυμνάσιον Χαλκίδος διὰ Νοσοκομεῖον, ἐνῷ καὶ χρήσιμον διὰ τὸν ἀρχικὸν σκοπὸν του εἶνε, καὶ πολλὰ ἄλλα μέρη καταλληλότερα αὐτοῦ εἶνε διὰ Νοσοκομεῖον.

§26Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Τὰ διδακτήρια ἐλύθησαν τῆς ἐπιτάξεως τὸν Φεβρουάριον διότι ὁ στρατὸς πρὸ πολλοῦ ἐνεχώρησεν. Οἱ στρατιωτικοὶ οἱ παραμένοντες ἐκεῖ εἶναι ἐλάχιστοι. Ἐγκατελήφθησαν τώρα καὶ ἔπαθον περισσοτέρας ζημίας μὲ τὴν ἐγκατάληψιν παρὰ μὲ τὴν κατάληψιν τότε ὑπὸ τοῦ στρατοῦ. Μᾶς παραπέμπουν ἀπὸ τὸν Ἄναν εἰς τὸν Καϊάφαν καὶ δὲν ἠμποροῦμεν νὰ βροῦμε ἄκρη. Κατηγορεῖ ὁ ἕνας τὸν ἄλλον. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ ὁποῖος κανονίζει τὴν ἀρμοδίαν ἐπιτροπὴν διὰ νὰ τὰ παραλάβῃ καὶ τὰ παραδώσῃ νὰ τὴν σχηματίσῃ καὶ νὰ γίνῃ ἡ ἀναγκαία ἐπισκευὴ νὰ ἀρχίσουν ἀπὸ τὴν ἀρχήν. Τὸ σχολικὸν ἔτος πλησιάζει πρὸς τὴν λῆξιν. Ὡς πρὸς τὸ δεύτερον σημεῖον τοῦ γυμναστηρίου ὑπάρχει ἕνα γυμναστήριον τοῦ συλλόγου μας, τὸ ὁποῖον ἤρχισε τώρα ἐσχάτως νὰ λειτουργῇ. Ὁ χῶρος ἐκεῖνος εἶχε καταληφθῇ ἀπὸ τὴν στρατιωτικὴν ἀρχὴν διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ στρατοῦ. Τότε ἐχρησιμοποιήθη, ἐγκατελείφθη καὶ αὐτὸς ἔπειτα καὶ τώρα εὑρέθη ἀπὸ μίαν ἐπιτροπὴν ὡς κατάλληλος διὰ νὰ χρησιμοποιηθῇ ὡς γυμναστήριον. Ὁ χῶρος ἐκεῖνος ἀνήκει εἰς τὸ γυμναστήριον προερχόμενος ἀπὸ δωρεὰν ἑνὸς ἀποθανόντος συμπολίτου μας, ὑπὸ τὸν ρητὸν ὅρον νὰ χρησιμοποιηθῇ ὡς γυμναστήριον. Ἀλλὰ τώρα δὲν χρησιμοποιεῖται καὶ θὰ χάσωμεν καὶ τὸ γυμναστήριον, ἕνα στοιχεῖον, τὸ ὁποῖον εἶναι δυνατὸν νὰ χρησιμοποιηθῇ διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ τόπου. Θὰ παρακαλέσω λοιπόν, ἐπειδὴ δὲν εἶναι καὶ κατάλληλες διὰ τὸν σκοπὸν τὸν ὁποῖον ἔχει καταληφθῇ νὰ χρησιμοποιηθῇ ὡς νοσοκομεῖον καὶ ὑπάρχωσι πολὺ καταλληλότερα μέρη διὰ τὸν σκοπὸν αὐτὸν θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ σπεύσῃ νὰ διατάξῃ τὴν λύσιν τῆς ἐπιτάξεως τοῦ γυμναστηρίου.

§27Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Ἀφοῦ ἀπεχώρησαν τὰ στρατεύματα θὰ γίνῃ καὶ ἡ παράδοσις καὶ ἡ ἐπισκευὴ τῶν σχολείων διὰ νὰ ἀρχίσουν ὅσον εἶναι δυνατὸν συντόμως τὰ μαθήματα.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Παπαστρατῆς ἐρωτᾷ τοὺς κ.κ. Ὑπουργοὺς Παιδείας, Ἐσωτερικῶν καὶ Περιθάλψεως ποῖα μέτρα ἐποπτείας ἔχουν ἐπὶ τῶν διαφόρων Δημοσίων καὶ Δημοτικῶν Νοσοκομείων καὶ ἰδιωτικῶν κλινικῶν, διότι εἰς πολλὰ τούτων πᾶν ἄλλο ἢ φιλανθρωπία ἀσκεῖται, καθόσον μετεβλήθησαν εἰς κερδοσκοπικὰς καὶ αἰσχροκερδικὰς ἐπιχειρήσεις.

§29Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ποῖα μέτρα ἔχουν ἐκ τοῦ νόμου, βεβαίως δὲν θὰ εἶναι εὔκολον νὰ ἐκτεθῇ ὅλη ἡ νομοθεσία, ἀλλ’ ἐν γενικαῖς γραμμαῖς ἀπαντῶ ὅτι τὰ μὴ δημόσια καταστήματα εἶναι ὑπὸ τὸν ἄμεσον ἔλεγχον τῆς πολιτείας, ἡ ὁποία εἶναι ὑπεύθυνος φυσικά. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ δημοτικὰ νοσοκομεῖα, τὴν ἐποπτείαν ἀσκεῖ τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν φιλανθρωπίαν, αὕτη ἀνάγεται ἀπὸ εἰδικὰς διατάξεις ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τῆς πολιτείας. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἰατρικὸν μέρος καὶ τοῦτο τελεῖ ὑπὸ τὴν ἐπίβλεψιν τῆς πολιτείας. Πλὴν ὅμως τούτων ὑποδεικνύω καὶ μέτρα τινὰ διὰ τὸν καλύτερον ἔλεγχον. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ τελευταῖον σημεῖον τῆς παρατηρήσεως ὅτι ζητοῦν ὑπερβολικὰ τιμήματα μόνος νομίζω ἁρμόδιος νὰ μεριμνήσῃ εἶναι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἄν ὑποβάλλωνται σχετικαὶ καταγγελίαι.

§30Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λέγωνται φιλανθρωπικὰ καταστήματα τὰ καταστήματα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα σχεδὸν μόνον σκοπὸν ἔχουν τὴν πολυτέλειαν. Αὐτὸς εἶναι ὁ προορισμός των.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Παπαστρατῆς ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης διατί δὲν προβαίνει εἰς τὴν σύστασιν τοῦ Εἰρηνοδικείου καὶ Πταισματοδικείου Δίρφυος καὶ πρὸς τὸ συμφέρον τῆς Δικαιοσύνης καὶ πρὸς εὐκολίαν τῶν κατοίκων τῆς περιφερείας ἐκείνης, οἱ ὁποῖοι δι’ ἁπλουστάτας πταισματικὰς ὑποθέσεις μεταβαίνουν εἰς Χαλκίδα ἀπέχουσαν ὀκτὼ καὶ δέκα ὥρας.

§32Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Τὸ δικαστήριον εἰς τὸ ὁποῖον καταφεύγουν ἀπέχει 8–10 ὥρας κ. Ὑπουργέ. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται μόνον περὶ αὐτοῦ. Τὰ δικαστήρια Χαλκίδος ἔχουν πολλὰς ὑποθέσεις. Δὲν πρόκειται δὲ περὶ αὐξήσεως προσωπικοῦ, τὸ ὁποῖον ἐπίσης δὲν νομίζω ὅτι θὰ χρειασθῇ δαπάνας. Τὸ Εἰρηνοδικεῖον Χαλκίδος ἔχει ἀνάγκην καὶ προσθέτων ὑπογραμματέων καὶ ἐμμίσθων παρέδρων. Λοιπὸν ἀντ’ αὐτοῦ εἶναι δυνατὸν νὰ ἱδρυθῇ εἰρηνοδικεῖον καὶ πταισματοδικεῖον εἰς τὴν Δίφρυν διότι μένει ἕνας πληθυσμὸς τριῶν δήμων ὀρεινῶν ὁ ὁποῖος ἀποκλείεται τῆς πόλεως καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔλθῃ εἰς τὰ δικαστήρια νὰ ζητήσῃ τὸ δίκαιόν του.

§33Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Θὰ μελετήσω τὸ ζήτημα.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς, παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἄν υἱοθέτησε τὸ ὑποβληθὲν αὐτῷ ὑπόμνημα τῶν ὑπογραμματέων καὶ γραφέων τῶν πολυμελῶν καὶ μὴ δικαστηρίων περὶ λογισμοῦ ὡς συνταξίμου τῆς ἀμίσθου ὑπηρεσίας των.

§35Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ὄχι, οὔτε τὸ υἱοθέτησα, οὔτε καὶ θὰ τὸ υἱοθετήσω διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μεταβληθῇ ἡ ὑπηρεσία, ἡ μὴ συντάξιμος, εἰς συντάξιμον.

§36Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Δὲν εἶναι σκληρὸν ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ νὰ μὴ θέλῃ νὰ καταστήσῃ συντάξιμον τὴν ἄμισθον ὑπηρεσίαν ὀλίγων δικαστικῶν ὑπαλλήλων; Ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης καὶ τῆς Βουλῆς. Δὲν εἶναι βεβαίως μία γνώμη, τὴν ὁποίαν ὑποβάλλουν μερικοὶ ὑπάλληλοι. Ἤδη διὰ νόμου τὸν ὁποῖον ἐν καιρῷ εἶχε ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ὑποβάλλει καὶ ὁ ὁποῖος ἔχει γίνη νόμος τοῦ Κράτους ἔχει καταστήσῃ συντάξιμον προσωπικὸ καὶ δι’ ἄλλων διατάξεων ἀλ’ ὄχι δι’ αὐτούς, ἀλλὰ καὶ διὰ τοὺς κλητῆρας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας. Εἶναι εἰδικοὶ νόμοι, τοὺς ὁποίους μνημονεύει τὸ ὑπόμνημα ἐπίσης τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐκκλησιαστικῶν. Ὥστε ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔχει σχετικοὺς νόμους διὰ τῶν ὁποίων ὁ ἄμισθος χρόνος ὑπηρεσίας ὑπολογίζεται ὡς χρόνος συντάξιμος ὑπηρεσίας. Γνωρίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης καὶ ἡ Βουλή, ὁ κόσμος τῶν γραφέων καὶ ὑπογραμματέων μετὰ πολλῆς ἐργατικότητος καὶ ἀφοσιώσεως ἀσχολεῖται εἰς τὸ ἔργον του. Πρέπει κανεὶς νὰ ὁμολογήσῃ, ὅτι εἶναι τὰ νεῦρα τῆς Δικαιοσύνης. Πρέπει, κ. Ὑπουργέ, νὰ εἶσθε συμπαθὴς πρὸς τοὺς ἀνθρώπους ἐκείνους μετὰ τῶν ὁποίων ἄλλοτε ἐδοκιμάσατε τὸν πικρὸν ἄρτον τοῦ ὑπογραμματέως. Εἶναι τίτλος τιμῆς, κ. Ὑπουργέ δι’ ὑμᾶς, ὅτι ὑπηρετήσατε, ὡς προκύπτει ἐξ ἑνὸς ἐγγράφου, κατὰ τὸ 1885 ὡς ὑπογραμματεὺς εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον Πατρῶν. Πρέπει λοιπὸν εἰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς νὰ μὴ φανῆτε ἄδικος. Ταῦτα ἔχω νὰ εἴπω.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Γερμανὸς παρακαλεῖ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑφυπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἄν σκέπτεται νὰ ἀπολύσῃ τοὺς ἐφέδρους ἰατροὺς τῆς κλάσεως 1910, ἀφοῦ ἤδη ἀπελύθησαν ὅλοι οἱ ἄλλοι ἔφεδροι ἀξιωματικοὶ τῆς κλάσεως ταύτης, δὲν ὑπάρχει δὲ ἔλλειψις, ἀλλὰ μᾶλλον ὑπερπληθώρα εἰς τὰ διάφορα Στρατιωτικὰ Νοσοκομεῖα. Διὰ τῆς ἀπολύσεως τούτων, μὴ ἀναγκαίων εἰς τὸν στρατόν, ἐνῷ θὰ ἐπεδίδοντο εἰς τὸ ἔργον πολλοὶ νέοι ἐπιστήμονες, θὰ ἀπαλλάσετο ἀφ’ ἑτέρου καὶ τὸ Κράτος μιᾶς μεγάλης καὶ ἐντελῶς ἀσκόπου δαπάνης.

§38Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς Στρατιωτικῶν). Δὲν σκέπτομαι ν’ ἀπολύσω τοὺς ἰατροὺς οὔτε τῆς κλάσεως 1910 οὔτε τοῦ 1909, διότι ὑπάρχει ἔλλειψις ἰατρῶν.

§39Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Ἄς συμπτυχθῶσι τὰ νοσοκομεῖα νὰ γίνῃ κἄποια οἰκονομία.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Κριάρης ἐπερωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ γνωρίσῃ τῇ Βουλῇ, τὶ συνέβη μεταξὺ τοῦ αὐτοκτονήσαντος Διευθυντοῦ τοῦ Τελωνείου Πειραιῶς Στυλιανοῦ Πρωτοπαπαδάκη καὶ τοῦ τμηματάρχου κ. Στασινοῦ. Ὁποῖον ἔγγραφον προσβλητικὸν ἢ ἐπιτιμητικὸν εἶχε σταλῆ παρὰ τοῦ Ὑπουργείου του πρὸς τὸν αὐτοκτονήσαντα. Ὁποία ἦτο ἡ κατ’ αὐτοῦ ἀπόφασις τοῦ Συμβουλίου τοῦ Ὑπουργείου. Καὶ ὁποῖα αἴτια ὤθησαν αὐτὸν ἵνα προβῇ εἰς τὴν πρᾶξιν τῆς αὐτοκτονίας καὶ τέλος ὁποίας ἱκανότητος καὶ ἐντιμότητος ἦτο ὁ ὑπάλληλος οὗτος.

§41Α. ΚΡΙΑΡΗΣ. Ἔχω καθῆκον κύριοι βουλευταί, ἔχω ὑποχρέωσιν νὰ φέρω τὸν λόγον ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου διὰ τὸν θάνατον, τὸν λυπηρὸν θάνατον τοῦ Στυλιανοῦ Πρωτοπαπαδάκη, διευθυντοῦ τοῦ Τελωνείου Πειραιῶς. Τὴν ἱστορίαν θὰ τὴν ἀκούσατε καὶ ἀπὸ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Ἐγὼ μὲ ὀλίγας μόνον λέξεις θὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἡ ὑπόθεσις αὕτη ἤρχισεν καὶ ἔλαβεν χώραν ἀπὸ εἰσαγωγὴν σκαγίων, τὰ ὁποῖα ἔμπορος τις ἐξ Ἀθηνῶν ἠθέλησε νὰ εἰσαγάγῃ εἰς τὸν Πειραιᾶ. Ὑπάρχει νόμος κατὰ τὸν ὁποῖον δὲν ἐπιτρέπεται ἡ εἰσαγωγὴ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ τοῦτο χάριν τῆς ἐγχωρίου βιομηχανίας. Ἐν τῷ μεταξὺ ὅμως κατὰ τὸν πόλεμον, ἐπετράπη ἡ εἰσαγωγὴ δὲν ἠξεύρω εἴτε εἰς τὴν ἑταιρείαν Μαλτσινιώτη, εἴτε εἰς ἄλλα πρόσωπα. Αὐτὸ θὰ σᾶς τὸ εἴπῃ ὁ κύριος ὑπουργὸς, διότι δὲν ἠθέλησαν νὰ μοῦ δώσουν πληροφορίας. Ὁ ἔμπορος ὁ ὁποῖος ἠθέλησε νὰ εἰσαγάγῃ τὰ σκάγια αὐτὰ εἰς τὸν Πειραιᾶ, ἐπεκαλέσθη τὸ προηγούμενον τὸ ὅτι ἐπετράπη καὶ εἰς ἄλλους. Ἐζήτησε πληροφορίας ἀπὸ τὸν διευθυντὴν τοῦ Τελωνείου τὸ Ὑπουργεῖον, ἐὰν πράγματι ἐπετράπη τοιαύτη εἰσαγωγή. Ὁ διευθυντὴς τοῦ τελωνείου Πρωτοπαπαδάκης, ὡς γνωρίζετε, εἶναι ἐπόπτης ἀνώτερος, διευθύνει τὸ τελωνεῖον, ὅλους τοὺς ὑπαλλήλους ἐποπτεύει, ἀλλὰ εἰς τὰς λεπτομερείας, εἰς τὸν ἐκτελωνισμὸν τῶν ἐμπορευμάτων καὶ εἰς ἄλλας λεπτομερείας, δὲν ἐπεμβαίνει, ἔχουσιν ἄλλοι καθήκοντα, εἶναι οἱ τελῶναι, εἶναι οἱ ἐλεγκταί, οἱ ὁποῖοι γνωρίζουν τὶ ἐμπορεύματα εἰσάγουν, οἱ ὁποῖοι ἐκτελῶσιν τὰς ἐκτελωνίσεις καὶ ὑπογράφουν τὰς διασαφίσεις. Ὁ Διευθυντὴς τοῦ τελωνείου δὲν ὑπογράφει τὰς διασαφίσεις. Δὲν ἐγνώριζεν λοιπὸν αὐτά, ἀλλὰ ἐζήτησε πληροφορίας ἀπὸ τὸν ἁρμόδιον γραμματέα τοῦ τελωνείου καὶ ἀπὸ τοὺς ἐλεγκτὰς καὶ τελώνας. Τοῦ εἶπον, ὅτι δὲν εἰσήχθησαν, ἔγραψε λοιπὸν προγενεστέρως εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ὅτι τοιαύτη εἰσαγωγὴ δὲν ἔγινε. Δὲν ἠξεύρω, ποῖος συνέταξεν τὸ δεύτερον ἔγγραφον πρὸς τὸν διευθυντὴν τοῦ Τελωνείου Πειραιῶς διότι αὐτὸ ἦτο ἡ βάσις τῆς ὅλης καταστροφῆς αὐτοῦ. Τὸ συνέταξαν τόσον κακῶς, ὥστε πρὸς ἕνα τοιοῦτον ἀνώτατον ὑπάλληλον τοῦ κράτους, ὡς μοῦ εἶπον, διότι δὲν τὸ εἶδον τὸ ἔγγραφον θὰ τὸ ἀκούσωμεν, τοιαύτη πληροφορίαν ἔλαβον, ἔγραφεν ὅτι ἐψεύσθη. Ἐννοεῖτε ὅτι τοιοῦτον ἔγγραφον ἀφοῦ ἔλαβεν ὁ ἄνθρωπος ἐστενοχωρήθη πάρα πολύ, ἄνθρωπος ὁ ὁποῖος θὰ σᾶς εἴπῃ ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὄχι μόνον ἱκανώτατος ἦτο, ἀλλὰ καὶ ἐντιμότατος καὶ χρηστότατος. Τοῦτο δὲ εἶναι πανθομολογούμενον, ὄχι μόνον ἀπὸ τοὺς γνωρίσαντας αὐτόν, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ὅλον τὸν ἐμπορικὸν κόσμον. Τὸ ἔγγραφον αὐτὸ ἐκ συμπτώσεως μόλις τὸ εἶχεν ἀναγνώσει, ὅταν κατῆλθεν εἰς τὸ τελωνεῖον εἷς τμηματάρχης τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν Στασινός, εἰσῆλθεν εἰς τὸ γραφεῖον του τὸν ἐδέχθη εὐγενῶς, ἀλλ’ ἔπειτα φαίνεται τὴν ὥραν ὅπου συνεζήτουν τὰ τοῦ ἐγγράφου καὶ τὰ τῆς ὑποθέσεως τῶν σκαγιῶν, ὁ Στασινὸς τὸν ἐκύταξεν μὲ ἕνα βλέμμα εἰρωνικὸν καὶ μὲ ἕνα μειδίαμα εἰρωνικόν. Αὐτὸ ἐξῆψεν τὸν ἄνθρωπον καὶ τὸν ἔβγαλε ἔξω καὶ τὸν ἐκτύπησεν μία δύο δὲν γνωρίζω μπάτσες. Αὐτὴ ἦτο ἡ αἰτία. Ἐννοεῖται, ὅτι εἴτε δικαίως εἴτε ἀδίκως ἐκτύπησεν, ὁ τμηματάρχης ἐπειδὴ ἦτο καὶ αὐτὸς ἀνώτερος ὑπάλληλος, ἔδραμεν πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ κατήγγειλε τὴν πρᾶξιν. Τὶ ἔπρεπε τότε νὰ κάμῃ ὁ κύριος Ὑπουργός;, διότι ἐγὼ δὲν θέλω νὰ καταγγείλλω τοὺς ἄλλους ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι ὑπέσκαπτον τὸν λάκκον, ὅπως λέγουν, ἀλλὰ ἔρχομαι ἀπ’ εὐθείας μὲ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἐκ τοῦ ὁποίου τὴν ἐξουσίαν ἦτο ἡ ὑπόθεσις αὕτη καθ’ ὁλοκληρίαν; Τὶ ὤφειλε νὰ πράξῃ ὁ κύριος Ὑπουργός; νὰ καλέσῃ τοὺς δύο ἀνωτάτους ὑπαλλήλους, νὰ τοὺς καλέσῃ παρ’ ἑαυτῷ καὶ νὰ τοὺς εἴπῃ, νὰ δώσουν συγχώρησιν ὁ εἷς πρὸς τὸν ἄλλον, νὰ ὑποχρεώσῃ τὸν Πρωτοπαπαδάκην, ἐὰν ἔσφαλεν αὐτός, ἀφοῦ ἐξετάσῃ τὴν ὑπόθεσιν νὰ τοῦ ζητήσῃ συγνώμην. Ἐὰν δὲν ἤθελεν νὰ πράξῃ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, ὤφειλεν νὰ τὸν τιμωρήσῃ πειθαρχικῶς τὸν Πρωτοπαπαδάκην. Νὰ τὸν τιμωρήσῃ εἴτε μὲ ἕνα πρόστιμον εἴτε μὲ μίαν ἐπίπληξιν εἴτε μὲ μίαν παῦσιν μηνιαίαν. Ἀλλὰ συνέστησεν ἀμέσως μετὰ μίαν προανάκρισιν συμβούλιον, συμβούλιον τὸ ὁποῖον ὑπήγετο εἰς τὰς διαταγὰς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν. Δύο ἦσαν ξένοι. Τὸ Συμβούλιον τὸν ἀπέλυσεν. Θὰ σᾶς εἴπῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν τὸν ἀπέλυσεν δὲν εἰξεύρω ὡς θὰ σᾶς τὸ εἴπῃ, ἀλλὰ τὸν ἀπέλυσεν διότι ὑπάρχει πρακτικὸν μειοψηφοῦντος τοῦ κ. Κοφινᾶ μέλους τοῦ Συμβουλίου, ὁ ὁποῖος ἀντιτίθεται κατὰ τῆς ἀπολύσεως. Ὑπάρχει εἰς τὰ χειρόγραφα τοῦ Συμβουλίου. Ὁ ἄνθρωπος λοιπὸν ἀμέσως ἅμα ἔμαθε τὴν ἀπόλυσίν του ἐν τῇ ἀπελπισίᾳ του, ἐν τῇ ἀπογοητεύσει του, ηὐτοκτόνησεν. Δὲν λέγω ὅτι τὸν ἐσκότωσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, οὔτε ἤθελεν νὰ τὸν σκοτώσῃ, οὔτε οἱ ἄλλοι ὑπάλληλοι. Πιθανὸν νὰ σᾶς εἴπῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι ἔπασχεν ἀπὸ προτήτερα ἢ θὰ σᾶς εἴπῃ ὁ κ. Πρόεδρος ὡς ἔλεγεν εἰς ἐμένα, ὅτι ἔπασχε ἀπὸ μανίαν καταδιώξεως. Ἀλλὰ αὐτὸ εἶναι ἄσχετον. Μπορεῖ νὰ ἔπασχεν ἀπὸ μανίαν καταδιώξεως ἀλλὰ καὶ ἂν ἔπασχεν πάλιν τὸ Ὑπουργεῖον τὸν ἔκαμε νὰ πάθῃ.

§42Γ. ΠΩΠ. Ἀπὸ μανίαν καταδιώξεως τοῦ λαθρεμπορίου ἔπασχεν.

§43Α. ΚΡΙΑΡΗΣ. Καὶ ἂν λοιπὸν ἔπασχεν ἀπὸ μανίαν καταδιώξεως πάλιν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ ἐτονώθησαν τὰ νεῦρα ἵνα πάθῃ διότι ὑπάρχει ἔγγραφον τοῦ ἔτους 1919 καὶ ἂς τὸ ἐξετάσῃ τοῦτο ἡ Ἐπιτροπή, ἡ διωρισθεῖσα διὰ νὰ κάμῃ ἀνάκρισιν, εἰς τὸ ὁποῖον διαρκῶς εἰς κάθε ἔγγραφον τὸν μέμφονται διὰ τὴν ὑπηρεσίαν του ἀδικαιολογήτως. Ὑπάρχουσι δὲ καὶ ἔγγραφα εἰς τὰ ὁποῖα ἐν περιθωρίῳ ἔχει σημειώσει αὐτὸς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν τὰς λέξεις αἱ ὁποῖαι τὸν ἐπιπλήττουν εἰς πολλὰ σημεῖα ἀδικαιολογήτως. Αὐτὸ ἀποδεικνύεται εἰς τὸ ὑπόμνημα, τὸ ὁποῖον θὰ σᾶς εἴπουν, ὅτι δὲν ὑπάρχει, ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ κατετέθη διότι ἀντίγραφον τοῦ ὑπομνήματος αὐτοῦ ἔχει ἡ Κρητικὴ Ἀδελφότης καὶ ἀνεγνώσθη ἐν δημοσίᾳ συνεδριάσει, δυνάμει δὲ τούτου προέβη ἡ Κρητικὴ Ἀδελφότης εἰς παραστάσεις πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ κατήγγειλε τὴν πρᾶξιν καὶ ἐζήτησε νὰ γίνῃ ἀνακριτικὴ Ἐπιτροπή, ἵνα ἐξετάσῃ τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν. Τὸ ὑπόμνημα αὐτὸ τὸ ἀνέγνωσα καὶ ἐγὼ καὶ εἶδον εἰς αὐτὸ ὅτι ὁ Πρωτοπαπαδάκης δηλοῖ τὴν ἀπελπισίαν του εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκετο, διότι διὰ μηδαμινὸν πρᾶγμα κατεδικάζετο διὰ ἐγγράφου τοιούτου ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ. Τότε δέ, εἰς τὴν συνεδρίασιν ἐκείνην εἶπε κἄποιος γνωστὸς ὑπάλληλος ὅτι «ἐγὼ ἰδίοις ὀφθαλμοῖς εἶδον εἰς τὸ περιθώριον γραμμένας λέξεις προσβαλλούσας τὸν ὑπάλληλον αὐτόν».

§44Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τί λέξεις;

§45Α. ΚΡΙΑΡΗΣ. Ἐπιπλήξεις.

§46Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Αὐτὸ εἶναι φυσικόν. Ἄν ἴδητε εἰς τὸ ἔγγραφον ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔκαμνε ἐπιτιμήσεις, τὸ πρᾶγμα εἶναι τόσον ἁπλοῦν, ὥστε νὰ μὴ φαίνεται ὅτι καταγγέλλεται κἄτι τι μεγάλο πρᾶγμα.

§47Α. ΚΡΙΑΡΗΣ. Εἰς αὐτὰς τὰς ἀπαντήσεις, αἱ ὁποῖαι ἐστέλλοντο εἰς αὐτὸν τὸν ἴδιον, δαλαδὴ ἐκαθαρογράφοντο τὰ ἔγγραφα καὶ μετὰ ταῦτα ἔκαμνε τὴν προσθήκην αὐτήν.

§48Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ποίαν προσθήκην.

§49Α. ΚΡΙΑΡΗΣ. Δὲν ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὰς λέξεις.

§50Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ πιστεύετε αὐτὸ ὅτι ὁ Ὑπουργὸς ὑπογράφων ἐπὶ καθαροῦ ἐγγράφου ἔκαμνε προσθήκην χωρὶς νὰ ὑπάρχουν αἱ προσθῆκαι αὐταὶ εἰς τὸ τηρούμενον ἀντίγραφον;

§51Α. ΚΡΙΑΡΗΣ. Ἀντεγράφετο.

§52Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τότε θέλω νὰ ἐννοήσω τὴν κατηγορίαν ποία εἶναι; Ὅτι ὁ Ὑπουργὸς εἰς ὡρισμένας περιστάσεις ἐπρότεινεν ὁ ἴδιος τὴν ἐπίπληξιν τοῦ ὑπαλλήλου; Διότι ἂν εἶναι αὐτὸ εἶναι καθῆκον τοῦ Ὑπουργοῦ. Ἄν ὅμως ἰσχυρίζεσθε ὅτι μετεχειρίσθη βαρυτάτας ἐκφράσεις, αἱ ὁποῖαι ἔθιγον τὸ ἠθικὸν τοῦ ἀνθρώπου, καὶ τὴν φιλοτιμίαν του, τότε εἶναι ἄλλο πρᾶγμα.

§53Α. ΚΡΙΑΡΗΣ. Βαρείας ἐκφράσεις μετεχειρίσθη.

§54Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ποίας;

§55Α. ΚΡΙΑΡΗΣ. Δὲν τὰς ἔχω ὑπ’ ὄψει μου.

§56Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τότε θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω ὅτι δὲν ἔπρεπε ν’ ἀνέλθητε τὸ βῆμα νὰ καταγγείλῃ πράγματα ἀόριστα.

§57Α. ΚΡΙΑΡΗΣ. Ἡ Ἐπιτροπή θὰ τὰ εὕρῃ.

§58Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τότε ἔπρεπε νὰ περιμένητε νὰ φέρῃ τὰ πορίσματά της ἡ Ἐπιτροπὴ καὶ ἔπειτα νὰ λάβητε τὸν λόγον. Μὴν ἔρχεσθε ἐδῶ, ἐφόσον δὲν εἶσθε βέβαιοι καὶ ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχετε ἀποδείξεις περὶ τοῦ ἄν ἔγραψεν ἢ τὶ ἔγραψεν ὁ Ὑπουργὸς εἰς τὸ περιθώριον. Διότι ἄν ἔγραψε καὶ ἔλεγε νὰ τιμωρηθῇ αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος ἢ νὰ ἐπιτιμηθῇ δὲν εἶναι βέβαια κατηγορία εἶναι καθῆκον. Ἂν ὅμως ἔλεγεν αὐτὸς ὁ κακοήθης καὶ ἄλλας φράσεις, τότε εἶναι ἄλλο πρᾶγμα. Εἴπατέ μας τὶ ἔγραψε.

§59Α. ΚΡΙΑΡΗΣ. Ἐγὼ ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα διὰ τὸν ἑξῆς καὶ μόνον λόγον διὰ νὰ εἴπω ὅτι αὐτὸς ὁ ὑπάλληλος, ὁ ὁποῖος ἦτο ἀνεγνωρισμένος διὰ τὴν ἱκανότητά του.......

§60Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Σύμφωνοι εἰς αὐτό.

§61Α. ΚΡΙΑΡΗΣ. ... καὶ χρηστότητα καὶ ἐντιμότητα....

§62Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Σύμφωνοι ἐντελῶς.

§63Α. ΚΡΙΑΡΗΣ. ... τοῦ ὁποίου ἡ οἰκογένεια εἶναι μία ἀπὸ τὰς πατριωτικωτέρας οἰκογενείας τῆς Κρήτης........

§64Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Μάλιστα, δύναμαι καὶ αὐτὸ νὰ τὸ ὁμολογήσω.

§65Α. ΚΡΙΑΡΗΣ. Ὁ ὁποῖος ἦτο ὄχι μόνον ἐπιστήμων.

§66Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Θαυμάσιος ὑπάλληλος καὶ κόσμημα τῆς τελωνειακῆς ὑπηρεσίας καὶ δι’ αὐτὸ κατεῖχε καὶ τὴν πρωτίστην τελωνειακὴν θέσιν τοῦ Διευθυντοῦ Τελωνείου Πειραιῶς.

§67Α. ΚΡΙΑΡΗΣ. Ὁ ὑπάλληλος αὐτὸς δὲν ἔπρεπε νὰ τεθῇ ὑπὸ τὴν κρίσιν συμβουλίου διὰ τοιοῦτον παράπτωμα.

§68Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Νὰ σᾶς ἀπαντήσω προχείρως. Οὐδεὶς ὑπάλληλος τοῦ Κράτους δὲν εἶναι ἀνώτερος ἀπὸ τοὺς νόμους. Τὸ Σύνταγμα ἐθεώρησεν νὰ κάμῃ ἕνα βασιλέα, ἀλλὰ καὶ δι’ αὐτὸν διώρισεν ἄλλους νὰ ἔχουν τὰς εὐθύνας τῶν πράξεών του. Πέραν δὲ τοῦ Βασιλέως δὲν εἶναι κανεὶς ἀνεύθυνος. Ἐγὼ γνωρίζω ὅτι εἰς αὐτὴν τὴν περίστασιν λαμβανομένου ὑπ’ ὄψει τοῦ προσώπου τοῦ Πρωτοπαπαδάκη ἦτο αὐστηρὰ ἡ κρίσις τῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία κατὰ πλειοψηφίαν ἀπεφάνθη ὅτι πρέπει νὰ κληθῇ ὁ Πρωτοπαπαδάκης εἰς ἀπολογίαν τιθεμένου ἐρωτήματος ἀπολύσεως. Ἐγὼ δὲν ἔχω καμμίαν ἀμφιβολίαν ὅτι αὐτὸ ἔφερε τὴν καταστροφὴν τοῦ Πρωτοπαπαδάκη, ὡς μία ἐκ τῶν αἰτιῶν. Ἀλλ’ ἐπίσης εἶμαι βέβαιος ὅτι καὶ οἱ ἴδιοι οἱ ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι ἔφθασαν εἰς τὴν ἀπόφασιν αὐτὴν, θὰ θλίβωνται βαθύτατα διὰ τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἀποφάσεώς των ταύτης. Διότι μόνον ἄν ἤξευρε κανεὶς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐγνώριζον ἐγὼ ἀπὸ πρότερον, ἠμποροῦσε νὰ φοβηθῇ τοιαύτας συνεπείας, ἀλλὰ κανεὶς δὲν τὸ ἐγνώριζεν ὅτι ὁ Πρωτοπαπαδάκης, ὁ ἀτυχής, ὁ θαυμάσιος ἀληθῶς ὑπάλληλος, τοῦ ὁποίου τὴν ἀπώλειαν καὶ ἐγὼ μακρόθεν ἐθρήνησα, διότι ἦτο μοναδικὸς ὑπάλληλος, ὅτι ὁ Πρωτοπαπαδάκης αὐτὸς ἀπὸ πολλοῦ χρόνου ἔπασχε μὲ ἀρχὰς μανίας καταδιώξεως. Αὐτὸ τὸ ἐγνώριζον, ὅπως σᾶς εἶπον, διότι ἦλθε σπίτι μου καὶ εὗρε τὸν κ. Μαρκαντωνάκην καὶ τοῦ ἐξέθηκε διὰ μακρῶν ὅλας τὰς καταδιώξεις, τὰς ὁποίας ἔλεγεν ὅτι ὑφίστατο, πράγματα τὰ ὁποῖα ἐστεροῦντο ἀπολύτως πραγματικῆς ὑποστάσεως, ὅτι τὸν ἀπέκρουον, ὅτι τὸν ἐπεβουλεύοντο καὶ ὅτι θὰ τὸν φαρμακώσουν. Καὶ τόσον μάλιστα ἀνησυχήσαμεν, ὥστε εἶπον νὰ τὸν ἐξετάσωμεν μὴ ἔπασχεν μανίαν καταδιώξεως, καὶ παρακαλέσαμεν τὸν φίλον κ. Ζαμᾶνον νὰ ὑπάγῃ νὰ εὕρῃ ἐμπόρους ἐκ τῶν καλλιτέρων τοῦ Πειραιῶς καὶ νὰ τοὺς εἴπῃ ὅτι φοβούμεθα ὅτι ὁ Πρωτοπαπαδάκης εἶναι ἄρρωστος. Ἔχετε καμμίαν ἀφορμὴν ἐκ τῆς ὑπηρεσίας διὰ νὰ ὑποπτεύεσθε καὶ σεῖς τοιοῦτόν τι διὰ νὰ λάβητε τὰ κατάλληλα μέτρα; Ἐπεῖγεν ὁ κ. Ζαμᾶνος καὶ εἶδε διαφόρους ἐμπόρους, οἱ ὁποῖοι τοῦ εἶπον ὅτι ἦτο θαυμάσιος ὑπάλληλος καὶ ὅτι ἦτο τύπος καὶ ὑπογραμμὸς εἰς τὴν ὑπηρεσίαν του. Αὐτὸ δὲν σημαίνει φυσικὰ ὅτι δὲν ἔπασχεν ὁ ἄνθρωπος, διότι συχνότατα συμβαίνει ὥστε εἰς ἄνθρωπος εἰς ὅλα τὰ ἄλλα ζητήματα νὰ εἶναι ἐν πλήρει τάξει καὶ ὅταν ἔρχεται εἰς ὡρισμένον ἀντικείμενον σκέψεως νὰ μὴ εἶναι εἰς αὐτὸ λογικὸς. Δυστυχῶς ἡ προδιάθεσις, τὴν ὁποίαν εἶχε, συνδυαζομένην μὲ τὴν ἐνέργειαν τὴν ὁποίαν δὲν ἐγκρίνω καθόλου, θεωρῶ μάλιστα ὅτι ἦτο ἀφιλάνθρωπος ἔχων ὑπ’ ὄψει τὸ ποιὸν τοῦ ὑπαλλήλου τούτου τοῦ νὰ τεθῇ δι’ αὐτὸν ὑπὸ τοῦ συμβουλίου ζήτημα δι’ ἀπόλυσιν, ἐπέφερε τὸ θλιβερὸν αὐτὸ ἀποτέλεσμα. Ἀλλὰ ἀπὸ τοῦ σημείου αὐτοῦ μέχρις ὅτου νὰ φθάσωμεν νὰ κατηγορῶμεν καὶ νὰ θεωρῶμεν αὐτοὺς ὑπευθύνους διὰ τὸ ἐπισυμβὰν γεγονὸς αὐτὸ εἶναι μεγάλη ἀπόστασις.

§69Α. ΚΡΙΑΡΗΣ. Ἐγὼ εἶπον διὰ νὰ σταλῇ εἰς τὸ Συμβούλιον, ἀφοῦ ἡ πρᾶξις ἦτο τοιαύτη, ὥστε δὲν εἶχε ἀνάγκην Συμβουλίου.

§70Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Λέγει ὅτι ὁ Ὑπουργὸς ἔπρεπε νὰ καλέσῃ καὶ τοὺς δύο ἐνώπιόν του καὶ νὰ προσπαθήσῃ νὰ δώσουν τὰ χέριά των καὶ νὰ τοὺς συμβιβάσῃ. Θὰ ἤμην εὐτυχὴς ἐὰν ἐπήρχετο ἡ ἰδέα αὐτὴ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Ἀλλ’ ἠμπορεῖτε νὰ εἴπητε ὅτι τοῦτο εἶναι ἀντικείμενον κατηγορίας κατὰ τοῦ Ὑπουργοῦ, διότι μεταξὺ 200,000 ὑπαλλήλων ὁ ἄνθρωπος δὲν ἐσκέφθη ἢ δὲν τοῦ ἦλθεν ἡ ἔμπνευσις νὰ καλέσῃ αὐτοὺς τοὺς δύο διὰ τὸ ἐπεισόδιον αὐτὸ καὶ νὰ τοὺς συμβιβάσῃ; Δὲν εἶναι ἀνέκκλητον καὶ αὐτό. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ἀρνηθῆτε δυστυχῶς ὅτι καὶ ἡ διαγωγή τὴν ἱκανωτάτου ὑπαλλήλου, τοῦ ὁποίου ἡ ἀπώλεια εἶναι μεγάλη διὰ τὴν ὑπηρεσίαν, δὲν ἦτο διώξιμος ἐφ’ ὅσον ἐφέρθη πρὸς τὸν συνάδελφόν του κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ τὸν διώξῃ μὲ τὶς κλωτσιὲς καὶ ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν ἔπρεπε νὰ τὸν στείλῃ διὰ τοῦτο εἰς Ὑπηρεσιακὸν Συμβούλιον, ἀλλὰ τονίζω ὅτι τὸ Ὑπηρεσιακὸν Συμβούλιον δὲν ἔπρεπε νὰ θέσῃ ἐρώτημα δι’ ἀπόλυσιν.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§72Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Κύριοι βουλευταί, ἀληθῶς μετὰ μεγάλης συγκινήσεως, θὰ ἐπιληφθῶ τῆς ἐκθέσεως τῶν λαβόντων χώραν κατὰ τὴν προκειμένην ὑπόθεσιν. Καὶ ἡ ὑπηρεσία μου καὶ ἐγὼ ἐλυπήθημεν πολὺ διὰ τὸ θάνατον τοῦ Πρωτοπαπαδάκη, λαμπροῦ ἀληθῶς ὑπαλλήλου. Ἦτο ἐντιμώτατος, τοῦ καθήκοντος, πολλὰς δὲ ὑπηρεσίας παρέσχεν εἰς τὸ Κράτος. Τὸν Πρωτοπαπαδάκην τῇ εἰσηγήσει τῆς ὑπηρεσίας μου ἀπὸ τελώνην Σάμου, προήγαγον εἰς διευθυντὴν τοῦ Τελωνείου Πειραιῶς, μᾶς παρέσχε δὲ ὑπηρεσίας ἀρίστας. Δυνατὸν νὰ ἐνεφανίσθησαν ὑπηρεσιακὰ ζητήματα μὲ ὑπηρεσιακὰς διαφορὰς καὶ ὑπηρεσιακὰς ἀντιλήψεις διαφόρους, ἀλλὰ τοιαῦται διαφοραὶ συνήθως ἀναφαίνονται μεταξὺ ὑφισταμένων καὶ προϊσταμένων ἀρχῶν. Εἰς τὸν Πρωτοπαπαδάκην καὶ παράσημον προτάσει ἐμοῦ ἀπενεμήθη, οὐ μόνον δὲ οὐδεμία καταδίωξις κατ’ αὐτοῦ ἐγένετο ἀλλὰ τοὐναντίον καὶ κατὰ τὴν τελευταίαν ἐπίσκεψιν τοῦ κ. Προέδρου ἐν τῷ Τελωνείῳ ἐμνημόνευσα εὐφήμως τῶν ὑπηρεσιῶν του. Δεδομένου δὲ ὅτι οὐδεμία ἀφορμὴ δυσμενείας ὑπῆρχε, δὲν δύναταί τις νὰ παραδεχθῇ ὅτι ἄνευ λόγου θὰ ἠθέλομεν νὰ τὸν ἐκτοπίσωμεν τοῦ Πειραιῶς, νὰ διορίσωμεν ἄλλον ἀντ’ αὐτοῦ.

§73Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Οὔτε ἐλέχθη τοιοῦτόν τι, κύριε Ὑπουργέ.

§74Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἔξω ἐλέχθη καὶ αὐτό. Τὸ λυπηρὸν τοῦτο ἐπεισόδιον, ἔλαβε χώραν ὑπὸ τὰς ἀκολούθους συνθήκας. Εἶχεν ἐπιτραπῆ διὰ διατάγματος ἡ εἰσαγωγὴ σκαγίων συσκευασμένων ἐντὸς σακκιδίου ἐκ λινοῦ ἀντὶ σιδηρῶν δοχείων λόγῳ τῶν ἐξαιρετικῶν περιστάσεων. Τὸ Διάταγμα ἀνεκλήθη, καίτοι δὲ ἐκ μέρους ἐνδιαφερομένων ὑπεβλήθησαν αἰτήσεις ὅπως ἐπανέλθῃ ἐν ἰσχύϊ, ἐθεωρήσαμεν ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ πράξωμεν τοιοῦτον διότι ὑπῆρχε προφανὴς κίνδυνος καταδολιεύσεως τοῦ νόμου ἐπὶ ζημίᾳ τοῦ Δημοσίου δι’ ἐντέχνου ἀφαιρέσεως τοῦ περιεχομένου, χωρὶς ἡ περιβάλλουσα τὸ σακκίδιον ταινία νὰ πάθῃ τι. Ὁμοία αἴτησις ὑπεβλήθη καὶ ἀπὸ τοὺς ἐμπόρους κ. κ. Περσάκην καὶ Ψαράφτην ἣν καὶ ἀπέρριψε τὸ Ὑπουργεῖον. Ἐπανελήφθη ἡ αἴτησις ὑπ’ αὐτῶν μετά τινα χρόνον ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι ἐπετράπη πρό τινος τοιαύτη εἰσαγωγὴ διὰ τῶν Τελωνείου Πειραιῶς. Τὸ Ὑπουργεῖον ἐζήτησε πληροφορίαν καὶ ὁ Διευθυντὴς τοῦ Τελωνείου Πρωτοπαπαδάκης δι’ ἐγγράφου του ἀναφέρει, ὅτι οὐδέποτε ἔλαβε χώραν τοιαύτη εἰσαγωγή. Σκόπιμον θεωρῶ νὰ μνημονεύσω ὅτι τὰ πρὸς Τελωνεῖον ἔγγραφα ἐξήρχοντο ἀπὸ τὸ τμῆμα τῶν Μονοπωλείων ὑπογεγραμμένα ἀπὸ τὸν κ. Κοφινᾶν καὶ τὸν εἰσηγητὴν Τμηματάρχην κ. Παναγιωτόπουλον καὶ οὐχὶ ἀπὸ τὸν κ. Στασινόν. Ἡ ἀπάντησις τοῦ Διευθυντοῦ τοῦ τελωνείου ἐγνωστοποιήθη εἰς τοὺς ἐνδιαφερομένους οἵτινες ἐπέδειξαν τότε ἀριθμοὺς διασαφήσεως βάσει, τῶν ὁποίων εἶχεν ἐπιτραπῆ ἡ εἰσαγωγὴ σκαγίων ἐντὸς σακκιδίων. Ὁ Τμηματάρχης τῶν Μονοπωλείων παρεκάλεσε τὸν τμηματάρχην κ. Στασινὸν ὅπως εἴς τινα τῶν ἐν τῷ τελωνείῳ μεταβάσεών του ἀνεύρῃ τὴν σχετικὴν διασάφησιν, οὕτως δὲ διεπιστώθη ἡ ὕπαρξις αὐτῆς μετὰ τοῦτο τὸ Ὑπουργεῖον ἀπηύθυνε πρὸς τὸν Διευθυντὴν τοῦ τελωνείου τὸ ἑξῆς ἔγγραφον — ἐκ τῆς Διευθύνσεως Ἐμμέσων φόρων καὶ Μονοπωλείων, τμῆμα Μονοπωλείων καὶ οὐχὶ ἀπὸ τὸ τμῆμα τοῦ κ. Στασινοῦ πρὸς τὸν Διευθυντὴν τοῦ Τελωνείου, τὸ ἑξῆς ἔγγραφον (ἀναγινώσκει).

§75Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Δὲν λέγει τὸ ἔγγραφον ὅτι ἐψεύσθη.

§76Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ὄχι... Νομίζω ὅτι τὸ ἔγγραφον τοῦτο δὲν εἶνε λίαν αὐστηρόν. Βεβαίως δὲν δύναταί τις νὰ εὐθύνεται οὐσιαστικῶς διὰ πάσας τὰς ὑπογραφὰς τὰς ὁποίας θέτει εἰς τὰ προσαγόμενα εἰς αὐτὸν πρὸς ὑπογραφὴν ἔγγραφα ὅταν ἔχῃ Διεύθυνσιν μεγάλης ὑπηρεσίας ἀλλὰ τυπικῶς εὐθύνεται, δὲν δύναμαι π. χ. νὰ εἴπω ἐγὼ εἰς τὴν Βουλὴν ἀφοῦ ἔθεσα τὴν ὑπογραφήν μου εἰς ἔγγραφόν τι, ὅτι δὲν εἶμαι ὑπεύθυνος. Κατ’ ἐκείνην τὴν ἡμέραν ἔμπορός τις ἐκ Χαλκίδος προερχόμενος ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ διῆλθε τῆς αἰθούσης τῶν ἀποσκευῶν τοῦ Τελωνείου Πειραιῶς ἔνθα καὶ ἐξητάσθησαν αἱ ἀποσκευαί του. Μετὰ τὴν παραλαβήν των ὅμως καὶ τὴν ἔξοδον των ἐκ τῆς αἰθούσης, τελωνειακοί τινες ὑπάλληλοι ἐζήτησαν νὰ ἐπαναφέρῃ τὰς ἀποσκευάς του εἰς τὴν αἴθουσαν πρὸς ἐπανεξέτασιν ἥτις ἐπέφερεν καὶ τὴν ἐπιβολὴν προστίμου. Διέταξα τὸν κ. Στασινὸν νὰ μεταβῇ εἰς τὸν Πειραιᾶ καὶ ἐξετάσῃ τὴν ἐν λόγῳ ὑπόθεσιν. Ὁ κ. Στασινὸς κατῆλθεν εἰς Πειραιᾶ, συνήντησε τὸν Πρωτοπαπαδάκην ἐν τῷ γραφείῳ του, ἐντὸς αὐτοῦ δὲ καὶ ἐν ὥρᾳ ὑπηρεσίας τὸν ἐκτύπησε καὶ τὸν ἐξήγαγε βιαίως τοῦ γραφείου, ἐπροξένησε δὲ καὶ μίαν ἀμυχὴν εἰς τὸ πρόσωπόν του. Ὁ κ. Στασινὸς μοὶ ἀνέφερε τὸ ἐπεισόδιον καὶ ἐπειδὴ ἡ πρᾶξις ἦτο πολὺ σοβαρά, διέταξα τὸν κ. Πρέκαν ἵνα ἀπὸ κοινοῦ μετὰ τοῦ τμηματάρχου κ. Στεργιοπούλου, ἐνεργήσουν ἀνάκρισιν. Νομίζω ὅτι ὅλη ἡ Βουλὴ γνωρίζει πόσον μειλίχιος καὶ σώφρων εἶνε ὁ κ. Πρέκας. Εἰς τὴν πρόσκλησιν τοῦ κ. Πρέκα, κατελθόντος μετὰ τοῦ τμηματάρχου Στεργιοπούλου ἐπὶ τούτῳ, εἰς Πειραιᾶ, ἀπήντησεν ὁ Πρωτοπαπαδάκης, δι’ ὑπομνήματος, εἰς τὸ ὁποῖον μεταξὺ τῶν ἄλλων ἐμνημόνευσεν ὅτι καὶ ἄλλοτε ἐκλήθη εἰς ἀπολογίαν καὶ ὅτι παρετηρήθη. Εἰς τὸ ὑπόμνημά του ὁ Πρωτοπαπαδάκης ἔλεγε καὶ τὸ ἑξῆς. Ὅτι ὅταν ἀνέλαβε τὸ τελωνεῖον παρουσιάσθη εἰς αὐτὸν εἷς ὑπάλληλος τοῦ τελωνείου ὀνομαζόμενος Ἀθανασόπουλος καὶ τῷ εἶπεν νὰ δίδῃ δι’ αὐτοῦ 150 δραχμὰς μηνιαίως εἰς ἕνα γραμματέα τοῦ τελωνειακοῦ τμήματος διὰ νὰ τοῦ ἔρχωνται ὅλα τὰ ἔγγραφα εὐνοϊκά. Καὶ ὅτι ὑπωπτεύθη ὅτι τὰ χρήματα αὐτὰ τοῦ ἐζήτησε ὁ Στασινὸς, ὁ ὁποῖος ἦτο τότε γραμματεὺς τοῦ τελωνειακοῦ τμήματος. Τὸ περίεργον εἶνε ὅτι ἄν καὶ ἐγὼ ἔβλεπον πολὺ συχνὰ τὸν Πρωτοπαπαδάκην, οὐδέποτε μοῦ ἀνέφερε τὸ τοιοῦτον ἀλλὰ τὸ ἀνεκοίνωσεν εἰς ἄλλους ὑπαλλήλους συναδέλφους του. Ἐξητάσθησαν κατ’ ἀντιπαράστασιν ὁ Πρωτοπαπαδάκης καὶ ὁ Ἀθανασόπουλος, ὅστις ἠρνήθη ἀπολύτως ὅτι εἶπε ποτε τοιοῦτόν τι εἰς τὸν Πρωτοπαπαδάκην. Βεβαίως ἡ γνωστὴ εἰλικρίνεια τοῦ Πρωτοπαπαδάκη δὲν πρέπει νὰ τεθῇ ἐν ἀμφιβόλῳ, ἀλλὰ τὸ περίεργον εἶνε ὅτι ὁ Πρωτοπαπαδάκης εἰς τὸν Ἀθανασόπουλον, ὁ ὁποῖος τοῦ ἔκαμε μίαν τοιαύτην πρότασιν, ἐνεπιστεύθη τὴν πλέον ἐμπιστευτικὴν θέσιν τοῦ τελωνείου, τὴν διεύθυνσιν δηλαδὴ τῆς Γραμματείας. Ὁμολογῶ δὲ ὅτι ἡ ὅλη διαγωγὴ τοῦ κ. Στασινοῦ εἶνε τοιαύτη, ὥστε δὲν εἶνε δυνατὸν νὰ πιστευθῇ ποτὲ τοιοῦτόν τι εἰς βάρος αὐτοῦ. Ἄλλως τε ὁ Ἀθανασόπουλος κατὰ τὸν Πρωτοπαπαδάκην δὲν ἀνέφερε ὄνομα. Ὅταν ἐτελείωσεν ἡ ἀνάκρισις ἐκάλεσα αὐτὸν εἰς ἀπολογίαν. Ὁ Πρωτοπαπαδάκης, μοὶ ὑπέβαλεν τὴν ἀπολογίαν του εἰς τὴν ὁποίαν ὁμολογεῖ τὸ σφάλμα του καὶ ζητεῖ συγγνώμην. Ὑπῆρχον δύο ὁδοί, τὰς ὁποίας ἠδυνάμην νὰ ἀκολουθήσω. Ἠδυνάμην μόνος μου νὰ ἐπιβάλω ποινὴν εἰς τὸν Διευθυντὴν τοῦ Τελωνείου μέχρι τριῶν μηνῶν προσωρινῆς παύσεως ἢ νὰ παραπέμψω τὴν ὑπόθεσιν εἰς τὸ Συμβούλιον. Ὁμολογῶ ὅτι ἐσκέφθην ἀρκετὰ τὸ ζήτημα, ἐθεώρησα δὲ ὅτι προκειμένου περὶ ἀνωτέρων ὑπαλλήλων καὶ διὰ παράπτωμα κατ’ ἐπίσης ἀνωτέρου ὑπαλλήλου τοῦ Ὑπουργείου δὲν ἦτο ὀρθὸν νὰ ἐπιβάλω ἀπ’ εὐθείας τὴν ποινὴν καὶ ἐθεώρησα ὀρθώτερον νὰ ζητήσω τὴν γνώμην τοῦ Συμβουλίου. Ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς ἐπὶ τοῦ γεγονότος ὅτι οἱ ὑπάλληλοι θεωροῦσιν ὡς ἐγγύησιν νὰ κρίνωνται παρὰ τῶν Συμβουλίων καὶ ὄχι ἀπ’ εὐθείας παρὰ τῶν Ὑπουργῶν.

§77Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Ἀκριβῶς δι’ αὐτὸ ἔγινεν ὁ νόμος.

§78Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Βεβαίως. Ἐστάλη λοιπὸν ἡ ὑπόθεσις εἰς τὸ Συμβούλιον, ὅπερ συνῆλθε καὶ συνεζήτησε διὰ μακρῶν τὴν ὑπόθεσιν. Εἶνε ἀληθὲς ὅτι τὸ Συμβούλιον ἔκρινε μὲ τὸ αὐστηρὸν ὑπαλληλικὸν πνεῦμα. Ἐξήτασε δηλ. τὸ παράπτωμα καὶ μόνον ὡς παράπτωμα καὶ ἐξέφερε τὴν γνώμην ὅτι ἔπρεπε νὰ κληθῇ ὁ ὑπάλληλος τυπικῶς εἰς ἀπολογίαν πρὸς ἀπόλυσιν καὶ μετὰ ταῦτα ἀπέκειτο εἰς τὴν κρίσιν του, ἐὰν ἔπρεπε νὰ πραγματοποιηθῇ ἢ οὔ ἡ ἀπόλυσίς του. Καὶ ὅταν ἀναγνώσητε τὰ πρακτικὰ —διὰ νὰ μὴ ἐνοχλῶ τὴν Βουλὴν δὲν θὰ τὰ ἀναγνώσω—θὰ ἴδητε ὅτι τὸ Συμβούλιον ἐπιφυλάσσεται ὅλως ἰδιαιτέρως εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἐκδοθησομένης ὑπ’ αὐτοῦ ἀποφάσεως. Μόνον ὁ κ. Κοφινᾶς ἐμειοψήφισεν, ὁ ὁποῖος ἐθεώρησεν ὅτι τὸ Συμβούλιον ἠδύνατο νὰ γνωματεύσῃ περὶ τῆς ἐπιβλητέας ποινῆς χωρὶς νὰ κληθῇ εἰς ἀπολογίαν πρὸς ἀπόλυσιν.

§79Γ. ΠΩΠ. Ἀντίθετος δηλ. διαφωνία ἀπὸ τὴν φημισθεῖσαν.

§80Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ὄχι, ὁ Κοφινᾶς ἔλεγε νὰ ἐπιβάλωμεν μίαν ἄλλην τιμωρίαν χωρὶς νὰ κληθῇ εἰς ἀπολογίαν πρὸς ἀπόλυσιν καὶ νὰ λήξῃ τὸ ἐπεισόδιον.

§81Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Τὸ Συμβούλιον εἶπεν ὅτι διὰ τοιοῦτον παράπτωμα πρέπει νὰ κληθῇ εἰς ἀπολογίαν πρὸς ἀπόλυσιν. Ὁμολογῶ ὅτι τὸ Συμβούλιον δυνατὸν νὰ ἐπηρεάσθη ὀλίγον ἐκ τῆς ἀποστολῆς παρ’ ἐμοῦ τῆς ὑποθέσεως εἰς αὐτό. Διότι, ὡς σᾶς εἶπον, εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ ἐπιβάλω ποινὴν μέχρι τριῶν μηνῶν. Τὸ συμβούλιον, ὅταν ἔστειλα τὴν ὑπόθεσιν εἰς αὐτό, ἴσως ἐσκέφθη ὅτι μᾶς ἔστειλε τὴν ὑπόθεσιν ὁ Ὑπουργὸς διότι δὲν ἐθεώρησεν ὡς ἀρκετὴν τὴν ποινὴν τῆς προσκαίρου παύσεως. Τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν τὸ συμβούλιον, δὲν εἶνε τοιαῦτα, ὥστε νὰ μᾶς δώσωσι τὸ ἐνδόσιμον νὰ ὑποτεθῇ ὅτι ὑπῆρξε καταδίωξις. Δυστυχῶς τὴν ἀπόφασιν ταύτην τοῦ συμβουλίου ἐπηκολούθησε τὸ θλιβερὸν ἀποτέλεσμα. Ἐκεῖνο ὅμως, τὸ ὁποῖον ἀποδεικνύει ὅτι δὲν ἦτο ἐντελῶς εἰς κατάστασιν ἀνήσυχον, εἶνε ὅτι ὁ Πρωτοπαπαδάκης δι’ αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν δὲν ἐνεφανίσθη ἐνώπιόν μου διὰ νὰ μοῦ δώσῃ ἐξηγήσεις ἐν ᾧ ἄλλοτε καὶ διὰ τὸ παραμικρότερον πρᾶγμα ἤρχετο πρὸς συνάντησίν μου. Ἀλλὰ καὶ τὴν ἰδίαν ἡμέραν ἀκόμη, κατὰ τὴν ὁποίαν ηὐτοκτόνησεν, ἐζήτησεν ἀπὸ τὸν κύριον Πρέκαν περὶ τὴν μεσημβρίαν συνέντευξιν ἐκτὸς τοῦ Ὑπουργείου, ὄντως δὲ ἐπῆγε εἰς τὸ σπῆτί του περὶ τὴν 1¼ μεταμεσημβρίαν. Ὁ κ. Πρέκας τοῦ ἔδωκε ὅλας τὰς ἐξηγήσεις πληροφορήσας αὐτόν, ὅτι τὸ Συμβούλιον δὲν ἀπεφάσισε παντάπασι περὶ ἀπολύσεως, καθόσον ἄλλως οὐδ’ ἐκαλεῖτο νὰ ἀποφασίσῃ, ἀλλ’ ἁπλῶς ἐγνωμοδότησεν ὅτι τὸ παράπτωμα συνεπήγετο τὴν κλῆσιν αὐτοῦ εἰς ἀπολογίαν πρὸς ἀπόλυσιν, χωρὶς μὲ τοῦτο τὸ Συμβούλιον νὰ προεξοφλῇ τὴν ἀπόφασίν του, ἣν ἤθελεν ἐκδώσῃ ὁπότε ἤθελε παραπεμφθῇ αὐτῷ ἡ ὑπόθεσις πρὸς οὐσιαστικὴν κρίσιν, τὸν διεβεβαίωσε δὲ ἐπὶ πλέον ὅτι μολονότι δὲν δύναται νὰ προεξοφλήσῃ τὴν ἐν προκειμένῳ ἀπόφασιν τοῦ Συμβουλίου, διέγνωσεν ὅτι τὰ πλεῖστα τῶν μελῶν αὐτοῦ ἐνεφοροῦντο ἐκ πνεύματος ἄκρας ἐπιεικείας καὶ εὐμενείας ὑπὲρ αὐτοῦ. Ἀνεχώρησεν ἀπὸ τὸν κ. Πρέκαν εἰς τὴν 1½ φαινομενικῶς ἀτάραχος καὶ εἰς τὰς 4 ηὐτοκτόνησεν. Ὅταν δὲ ἀναγνώσῃ τις τὴν ἀπολογίαν του, θὰ ἴδῃ καί τινα θέματα, τὰ ὁποῖα ἀποδεικνύουσιν ὅτι δὲν εὑρίσκετο ἐντελῶς εἰς κανονικὴν κατάστασιν. Μετὰ τὴν αὐτοκτονίαν ἠκούσθησαν πολλά. Ἡ Κρητικὴ Ἀδελφότης καὶ ὁ Σύλλογος τοῦ Πειραιῶς «Ὁμόνοια» μοὶ ὑπέβαλον προφορικῶς καταγγελίαν ὀνομαστικῶς κατά τινων ὑπαλλήλων. Εἰς τούτους εἶπον ὅτι ἐφ’ ὅσον θὰ εἶχον μίαν ὡρισμένην καταγγελίαν, δὲν θὰ εἶχον καμμίαν ἀντίρρησιν νὰ σχηματισθῇ Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία νὰ ἐξετάσῃ τὰ κατὰ τῶν ὑπαλλήλων καταγγελλόμενα. Ἡ Κρητικὴ Ἀδελφότης καὶ ὁ Σύλλογος «Ὁμόνοια» μοῦ ἔστειλαν μετά τινας ἡμέρας ἔγγραφον ἀόριστον, δι’ οὗ ὑπεστήριζον ὅτι ὑπάλληλοί τινες ὤθησαν τὸν Πρωτοπαπαδάκην εἰς αὐτοκτονίαν. Ὁμολογῶ ὅτι ἡ καταγγελία ὡς πολὺ ἀόριστος δὲν ἠδύνατο νὰ στηρίξῃ κατηγορίαν κατὰ ὑπαλλήλων. Ἀλλὰ καὶ μεταξὺ τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου μου ἐγεννήθη δυσφορία καὶ δι’ αὐτὸ ἐζήτησαν μόνοι πλέον παρ’ ἐμοῦ νὰ διευκρινισθῇ τὸ ζήτημα ἵνα τύχωσιν αὐτοὶ πλέον ἠθικῆς ἱκανοποιήσεως. Ἐσχημάτισα πρὸς τοῦτο Ἐπιτροπὴν ἀπὸ τὸν κ. Σπαρτίδην, ἀντιπρόεδρον τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου καὶ τοὺς Νομικοὺς συμβούλους κυρίους Μαλεβίτην, Πετυχάκην, Πολυχρονίδην καὶ τὸν ἐφέτην κ. Ἀντωνακάκην. Ἡ Ἐπιτροπὴ αὐτὴ ἐξετάζει τὴν ὑπόθεσιν. Προσεκάλεσα τὴν Κρητικὴν Ἀδελφότητα καὶ τὸν Σύλλογον «Ὁμόνοιαν» νὰ δώσουν ὡρισμένα τινὰ στοιχεῖα, ἄν τοιαῦτα κατέχουν, τὴν παρελθοῦσαν ἑβδομάδα ἐζήτησαν παράτασιν μέχρι τοῦ Σαββάτου, ἥτις καὶ παρετάθη ἐπὶ τρεῖς ἀκόμη ἡμέρας. Παρεκάλεσα τὴν Ἐπιτροπήν, ὅπως ὅσον τὸ δυνατὸν ἐπισπεύσῃ τὴν ἐργασίαν της. Μόλις θὰ ἔχω τὸ πόρισμα αὐτῆς θὰ σπεύσω νὰ τὸ ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλήν.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς συνιστᾷ ὅπως ἐνισχυθῶσιν διὰ περιθάλψεως αἱ χῆραι καὶ τὰ ὀρφανὰ καθὼς καὶ οἱ γονεῖς τῶν ἐξαφανισθέντων ἀξιωματικῶν καὶ ὁπλιτῶν καὶ μάλιστα τῶν ἐξαφανισθέντων κατὰ τὴν ἐκστρατείαν τῆς Οὐκρανίας.

§83Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Ὡς προκύπτει ἐκ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν οἱ ἐξαφανισθέντες εἶναι 327. Πολλοὶ ἐξ αὐτῶν εἶναι ἐκ τῆς ἐπαρχίας Καλαβρύτων διότι τὸ 7ον σύνταγμα εἶναι ἐκ τῆς ἐπαρχίας αὐτῆς καθυστεροῦνται εἰς πολλούς, ἢ μᾶλλον δὲν ἐδόθη εἰς κανένα σχετικὸν ἐπίδομα περιθάλψεως. Παρακαλῶ νὰ ληφθοῦν μέτρα.

§84Σ. ΣΙΜΟΣ (Ὑπουργὸς Περιθάλψεως). Ἐδόθη ἐπίδομα.

§85Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Βοήθημα περιθάλψεως.

§86Σ. ΣΙΜΟΣ (Ὑπουργὸς Περιθάλψεως). Ὁ νόμος καθορίζει τὰς περιπτώσεις τῶν ἐπιδομάτων, τουτέστιν ἐπίδομα ὑπηρετούντων εἰς στρατόν, λαμβάνουν ἐπίδομα θυμάτων πολέμου χάριν ἀκριβῶς τῶν οἰκογενειῶν αἱ ὁποῖαι εἶχον τὸ ἀτύχημα ν’ ἀπωλέσουν μέλος τῆς οἰκογενείας ἐξακολουθῇ παρεχόμενον τὸ ἐπίδομα τὸ δεύτερον μέχρι τῆς λήξεως τῆς ἐπιστρατεύσεως. Κατὰ τοὺς ὑπολογισμοὺς τοὺς ὁποίους κάνει ἡ ὑπηρεσία τὸ ἐπίδομα εἶναι ἀνώτερον καὶ τῆς περιθάλψεως τὴν ὁποίαν θὰ λάβουν ἐκ τῆς συντάξεως τῶν θυμάτων πολέμου. Εὐθὺς ὡς λήξῃ ἡ ἐπιστράτευσις καὶ λήξῃ ἡ παροχὴ τῶν ἐπιδομάτων ἡ ὑπηρεσία τῶν θυμάτων πολέμου θὰ καθορίζῃ τὴν τακτικὴν περίθαλψιν καὶ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν τὴν σύνταξιν.

§87Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Δὲν θὰ ληφθοῦν μέτρα διὰ τοὺς ἐξαφανισθέντας;

§88Σ. ΣΙΜΟΣ (Ὑπουργὸς Περιθάλψεως). Ἐφ’ ὅσον εἶναι ἐγγεγραμμένοι εἰς τὰ στελέχη τοῦ στρατοῦ καὶ αἱ ἐπιτροπαὶ δίδουν τὰ ἐπιδόματα θὰ ἐξακολουθοῦν νὰ λαμβάνουν. Τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐλάμβανον μέχρι τῆς ἐξαφανίσεώς των τὸ ἐπίδομα θὰ ἐξακολουθοῦν νὰ τὸ λαμβάνουν.

§89Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Ἀλλὰ αἱ ἐπιτροπαὶ ἐσταμάτησαν.

§90Σ. ΣΙΜΟΣ (Ὑπουργὸς Περιθάλψεως). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐσταμάτησαν καὶ ἄν ἐσταμάτησαν νὰ μοῦ εἰπῆτε τὸ ὄνομα.

§91Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Τῶν Καλαβρύτων ὀνομαστικῶς;

§92Σ. ΣΙΜΟΣ (Ὑπουργὸς Περιθάλψεως). Τότε νὰ ἐρωτήσητε διατὶ ἐσταμάτησαν.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Κ. Σταμούλης, Λ. Κουτσοπέταλος, Π. Καραπᾶνος, Γ. Μαρῆς κλπ. ὑποβάλλουσι τὴν ἑξῆς ἐπερώτησιν: Αἱ διὰ τοῦ Β. Διατάγματος τοῦ 1917 ὁριζόμεναι ἐλάχισται ὀργανικαὶ θέσεις τῆς τε Ὑγειονομικῆς καὶ φαρμακευτικῆς ὑπηρεσίας δὲν ἀνταποκρίνονται πρὸς τὰς πολλαπλὰς ὑπηρεσίας, ὧν ἡ ἐξυπηρέτησις προβλέπεται ὑπό τε τῶν ἀναλυτικῶν πινάκων συνθέσεως τῆς Ἐπιτελικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Στρατοῦ καὶ τοῦ νόμου 437 περὶ συστάσεως νοσοκομείων. Εἶνε δὲ ὅλως ἀνεπαρκὴς ἡ οὕτως ὁριζομένη ὑπηρεσία πρὸς ἀντιμετώπισιν τῶν ἀναγκῶν οὐχὶ τῆς μεταπολεμικῆς, ἀλλὰ τῆς προπολεμικῆς περιόδου, αʹ) Διότι δὲν εἶναι ἀνθρωπίνως δυνατὸν οἱ ἀρχίατροι Μεραρχιῶν ἔχοντες τὴν ἐν γένει ἐποπτείαν ἐπὶ τῆς ὑγιεινῆς καταστάσεως τριῶν συνταγμάτων εἰς διαφόρους πόλεις ἐπισταθμευόντων καὶ τὴν προεδρείαν ἐπιτροπῶν νὰ ἐπαρκῶσι ὡς Διευθυνταὶ Νοσοκομείου Αʹ—Βʹ τάξεως μὲ 200–250 ἀσθενεῖς. βʹ) Διότι οἱ τῶν συνταγμάτων ἰατροὶ ἕπονται τῆς ὑγιεινῆς καταστάσεως ἐν τῷ Συντάγματι, ἐκτελοῦντες τὴν ὑγειονομικὴν ὑπηρεσίαν μετὰ μοναδικοῦ ὑγειονομικοῦ ἀξιωματικοῦ (ὑπιάτρου)—καὶ ἔχοντες ἐπιπροσθέτως τὴν ἰατρικὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Φρουραρχείου καὶ τὴν Ἀστυατρικὴν τῆς πόλεως, ἔνθα ἑδρεύει τὸ Σύνταγμα, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπαρκέσωσιν καὶ ὡς Διευθυνταὶ τῶν Γʹ τάξεως νοσοκομείων μὲ 100–120 κλίνας ἢ ὡς βοηθοὶ τῆς Αʹ—Βʹ τάξεως τοιούτων. γʹ) Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λειτουργήσῃ εὐδοκίμως ἡ ὑγειονομικὴ ὑπηρεσία εἰς ἅ Συντάγματα δὲν προβλέπονται θέσεις ἰατρῶν, ἀλλὰ ὑπιάτρων καὶ εἰς ἅ Συντάγματα προβλέπονται μὲν ἰατρῶν ἀλλὰ οὐχὶ καὶ βοηθῶν ὑπιάτρων καὶ δʹ) Διότι οὔτε διὰ τὸ Σῶμα χωροφυλακῆς οὔτε διὰ τὰς λειτουργούσας σχολὰς προβλέπονται ὀργανικαὶ θέσεις ἰατρῶν ἀπαραιτήτως ἀναγκαῖαι διά τε τὴν ὑγειονομικὴν ὑπηρεσίαν καὶ διὰ τὴν διδασκαλίαν τῆς ὑγιεινῆς. Ἔχοντες ταῦτα ὑπ’ ὄψει, λαμβάνομεν τὴν τιμὴν νὰ συστήσωμεν πρὸς τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἵνα χάριν τῆς ὑγείας τοῦ στρατεύματος καὶ πρὸς τὸ συμφέρον τῆς Πολιτείας, συμπληρώσῃ διὰ προαγωγῶν καὶ διὰ προσλήψεως κατόπιν διαγωνισμοῦ νέου προσωπικοῦ, τὰ κενά, δεδομένου ἀφ’ ἑνὸς μὲν ὅτι διὰ τοῦ νόμου 859 ἔχει τὸ δικαίωμα, κατὰ τὴν οὐσιαστικὴν ταύτην ἀνάγκην, νὰ ὁρίσῃ τὸν ἀναγκαιοῦντα ἀριθμὸν τῶν ὀργανικῶν θέσεων ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὑφισταμένου ὀργανισμοῦ τοῦ Στρατοῦ, τουτέστι νὰ ὁρίσῃ θέσεις Γεν. Ἀρχιάτρων καὶ ἰατρῶν, κατὰ τὰ ἐν ἀρχῇ εἰρημένα, καὶ ἀφ’ ἑτέρου ὅτι ὀφείλει νὰ ἱκανοποιήσῃ μίαν ἐν τῷ στρατεύματι ἐπιστημονικὴν τάξιν, ἥτις οὐ μόνον δὲν ὑστέρησε τῶν λοιπῶν τοῦ στρατεύματος εἴτε εἰς θυσίαν καὶ προθυμίαν, εἴτε εἰς ἀφοσίωσιν, ἀλλὰ καὶ συστηματικωτέρας ὑπηρεσίας παντὸς ἑτέρου προσέφερε κατὰ τὸν τελευταῖον ἀγῶνα. Κρίνομεν δὲ ἐπιβεβλημένον τοῦτο καὶ δίκαιον καθ’ ὅσον μόνον τὸ ὑγειονομικὸν Σῶμα παρ’ ὅλα ταῦτα δὲν ἔτυχε παντελῶς ἱκανοποιήσεως καὶ οὐδεμιᾶς ἀμοιβῆς. Ἀπαραιτήτως δὲ ἀναγκαῖον κρίνομεν νὰ συστήσωμεν καὶ τὴν ἐν τῷ φαρμακευτικῷ Σώματι βελτίωσιν, καθ’ ὅσον καὶ τοῦτο μειωμένον εἰς ὀργανικὰς θέσεις, στερεῖται προσωπικοῦ ἀπαραιτήτως χρησίμου διὰ τὴν ὑγειονομικὴν ὑπηρεσίαν. Ὁ κ. Κ. Σταμούλης ἔχει τὸν λόγον.

§94Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Ὡς ἔχει ἡ σύστασις αὕτη κ. Ὑπουργὲ εἶναι ἀρκούντως λεπτομερὴς ὥστε νὰ παράσχῃ τὴν εἰκόνα εἰς ὁλόκληρον τὴν Βουλὴν καὶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, ἵνα λάβῃ πρόνοιαν τινὰ περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἀναγκαίου προσωπικοῦ τοῦ ὑγειονομικοῦ διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς ὑγειονομικῆς ὑπηρεσίας ἐν τῷ στρατεύματι ὄχι τὰς πολεμικάς, ἀλλὰ τὰς προπολεμικάς. Διότι καὶ διὰ τῶν ἀναλυτικῶν πινάκων συνήθως τῆς ἐπιτελικῆς ὑπηρεσίας τοῦ στρατοῦ καθορίζονται αἱ ὀργανικαὶ θέσεις, ἡ ὑγειονομικὴ ὑπηρεσία δὲν δύναται νὰ καλύψῃ τὰς πολλαπλὰς ἀνάγκας τὰς παρουσιαζομένας ἐν τῷ στρατεύματι. Διότι κατ’ ἀναλογίαν ὁ ὀργανισμὸς τοῦ 1912 παρεῖχε ἐν συγκρίσει πρὸς τὴν ὀργανικὴν δύναμιν τοῦ στρατοῦ τότε πολὺ περισσότερον ὑγειονομικὸν προσωπικὸν διὰ τὰς ἀνάγκας τὰς στρατιωτικὰς, παρὰ ὁ ὀργανισμὸς τοῦ 1917. Διότι εἴχομεν τότε τρεῖς μεραρχίας καὶ σήμερον ἔχομεν 15 μεραρχίας καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἡ ἀναλογία τῶν ὀργανικῶν θέσεων τῶν ὑγειονομικῶν ἀξιωματικῶν εἶναι πολὺ ἐλαχίστη ἀπέναντι τῶν ὀργανικῶν θέσεων τῶν ὑγειονομικῶν ἀξιωματικῶν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν τριῶν μεραρχιῶν. Εἶναι τόσαι πολλαπλαῖ αἱ ἀνάγκαι καὶ ἔχουν καταστῆ ἐπιτακτικώταται, ὥστε εἶναι ἐπιβεβλημένη ἡ προσαύξησις τῶν ὀργανικῶν θέσεων ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἐπειγούσης αὐτῆς ἀνάγκης, ἀναλόγως τῆς προσπαθείας τῆς προστατευτικῆς καὶ τῆς ἀνάγκης ἡ ὁποία ἐπιβάλλεται ἐκ τῆς ἐξαπλώσεως διαφόρων νοσημάτων καὶ ἐκ τοῦ ὅτι εὑρισκόμεθα εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ κρατῶμεν ὑγειονομικοὺς ἀξιωματικοὺς ἐφέδρους καὶ μόλον τοῦτο δὲν δυνάμεθα νὰ ἀνταποκριθῶμεν εἰς τὰς πολλαπλὰς ἀνάγκας, τὰς ὁποίας παρουσιάζουν αἱ ἀνάγκαι τοῦ στρατεύματος. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι διὰ τοῦ νόμου 437 καὶ διὰ τῶν ἀναλυτικῶν πινάκων συνθέσεως τῆς ἐπιτελικῆς ὑπηρεσίας προβλέπονται ὑγειονομικαὶ θέσεις τοιαῦται, ὥστε νὰ μὴ δύναται ὁ ἴδιος ἀξιωματικὸς εἰς τὸν ὁποῖον εἶναι ἀνατιθεμέναι τρεῖς ταὐτοχρόνως σπουδαῖαι ὑγειονομικαὶ ὑπηρεσίαι νὰ ἐκτελῇ τὰ καθήκοντά του, ὅσης δυνάμεως καὶ ἄν εἶναι ἐπιστημονικῆς καὶ διοικητικῆς, ὅσον δραστήριος καὶ ἂν εἶναι δὲν δύναται ποτὲ νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τὰς πολλαπλᾶς αὐτοῦ ἀνάγκας καὶ δὴ ἐπὶ ζημίᾳ τοῦ στρατεύματος. Ἐὰν εἶναι ἀρχίατρος εἶναι ἀρχίατρος τῆς μεραρχίας, εἶναι καὶ ἐπόπτης τῆς ὑγείας τοῦ στρατεύματος τριῶν συνταγμάτων καὶ περισσοτέρων τεχνικῶν ὅπλων, τὰ ὁποῖα ἑδρεύουσιν πλειστάκις εἰς διαφόρους πόλεις, ὥστε περιοδεύων νὰ μὴ δύναται νὰ ἐπιβλέψῃ καὶ νὰ ἐποπτεύσῃ τῆς ὑγείας τοῦ στρατεύματος νὰ εἶναι καὶ διευθυντὴς νοσοκομείου 1ης ἢ 2ας τάξεως ὥστε αὐτὸς εἶναι καὶ πρόεδρος ἐπιτροπῆς ἀπαλλαγῶν καὶ ἐπιτροπῆς ἀναρρωτικῶν ἀδειῶν.

§95Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Συμβαίνει νὰ ἐλέγχῃ τὰ ἴδια αὐτοῦ ἔργα.

§96Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Καὶ συμβαίνει καὶ τοῦτο τὸ ὁποῖον ἐνέχει σπουδαιότητα ὅτι εἰς μίαν τῶν πολλαπλῶν αὐτοῦ ὑπηρεσιῶν καὶ περικεκλεισμένος ὑπὸ τὸν τύπον τοῦ νόμου 437 δὲν δύναται νὰ ἐπαρκέσῃ ὁσονδήποτε δραστήριος καὶ ἄν εἶναι καὶ ὅσον ἐπιστημονικῶς ἱκανός. Ἐπὶ πλέον ἡ ἔλλειψις αὐτὴ ἡ ἀνάγκη ἡ πολλαπλῆ ἡ παρουσθεῖσα ὄχι μόνον σήμερον ἀλλὰ καὶ ἐν εἰρήνῃ ἀκόμη εἶναι τοιαύτη ὥστε νὰ μὴ δύναται νὰ ἐπαρκέσῃ καὶ βλέπομεν ἀρχιάτρους νὰ εἶναι προϊστάμενοι τῶν ὑπηρεσιῶν καὶ συμβαίνει προϊστάμενοι τοιούτων νὰ εἶναι κατώτεροι ἀξιωματικοὶ ὑγειονομικοί. Πρὸς τοῦτο ἔχομεν διευθυντὰς νοσοκομείων 3ης τάξεως ἰατρούς, οἱ ὁποῖοι ἰατροὶ ταὐτοχρόνως ἐκτελοῦσιν τὰς ἑξῆς ὑγειονομικὰς ὑπηρεσίας, εἶναι ἰατροὶ συντάγματος, εἶναι ἀστύατροι, εἶναι ἰατροὶ τῆς φρουρᾶς τοῦ φρουραρχείου καὶ εἶναι τῆς χωροφυλακῆς ἰατροὶ καὶ ἔχουν μόνον ἕνα ὑπίατρον ὁ ὁποῖος εἶναι βοηθὸς καὶ εἶναι συνάμα καὶ διευθυντὴς τοῦ ἀναρρωτηρίου τοῦ συντάγματος. Ἔχοντες λοιπὸν τόσας πολλαπλὰς ὑπηρεσίας οἱ ἰατροὶ τοῦ συντάγματος τοῦ διευθυντοῦ τῶν ἀναρρωτηρίων, τῶν νοσοκομείων, τῶν ἀστυάτρων καὶ τῶν ἰατρῶν τῶν φρουραρχείων, ὁσοιδήποτε καὶ ἄν εἶναι δὲν προφθάνουν νὰ ἐπαρκέσουν εἰς τὰς πολλαπλὰς ὑπηρεσίας. Καὶ μία ἄλλη ἔλλειψις ἐπίσης σπουδαιοτάτη ἐν τῇ ὑγειονομικῇ ὑπηρεσίᾳ τοῦ στρατεύματος. Τὸ ὅτι ἔχομεν σχολὰς καὶ διὰ τοῦ ὀργανισμοῦ αὐτοῦ προβλέπεται ὅτι τὸ προσωπικὸν τῶν σχολῶν αὐτῶν θ’ ἀπαρτίζεται ἀπὸ ἀνωτέρους ἀξιωματικοὺς καὶ ἐνῷ διὰ τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ 1912 προβλέπονται ἐπίατρος εἷς καθηγητὴς καὶ νὰ ἔχῃ τὴν ἐποπτείαν τῶν ἄλλων σήμερον διὰ τοῦ 437 νόμου ἔχει ἕνα ἰατρὸν ὁ ὁποῖος δὲν δύναται νὰ ἔχῃ καὶ τὸ κῦρος τὸ ἐπιστημονικὸν καὶ τὴν πεῖραν ἐν συγκρίσει πρὸς τοὺς ἄλλους καθηγητὰς οἱ ὁποῖοι ὑπάρχουν εἰς τὸ σχολεῖον. Ἔχομεν καὶ σώματα χωροφυλακῆς καὶ τὸ σχολεῖον ἀξιωματικῶν τῆς χωροφυλακῆς. Ἐνῷ δὲ ὁ ὀργανισμὸς τῆς χωροφυλακῆς προβλέπει ὅτι εἰδικοὶ ἀξιωματικοὶ θὰ ἐκτελῶσι τὴν ὑπηρεσίαν, διὰ τοῦ ὀργανισμοῦ δὲν τοὺς παρέχεται παρὰ εἷς ἰατρὸς καὶ 11 ὑπίατροι ἢ ἀνθυπίατροι. Ἡ ὑγειονομικὴ ὑπηρεσία τῆς χωροφυλακῆς ἐκτελεῖται παρ’ ἰδιωτῶν ἰατρῶν οἱ ὁποῖοι γνωρίζομεν πῶς τὸ πάρεργον αὐτὸ ἔργον ἐκτελοῦσιν. Ἔχομεν τὰς τέσσαρας σχολὰς τῆς χωροφυλακῆς μὴ ἐχούσας κανένα ὑγειονομικὸν ἀξιωματικὸν οὔτε διὰ τὴν διδασκαλίαν οὔτε διὰ τὴν ὑγείαν τῶν ὁπλιτῶν. Ἔχομεν δύναμιν εἰς τὴν χωροφυλακὴν τοιαύτην ὥστε ἀποτελοῦσιν πέντε Μεραρχίας ὁλοκλήρους καὶ δὲν ἔχομεν κανένα ὑγειονομικὸν ἀξιωματικόν. Ὅλα αὐτὰ μᾶς παρέχουν τὴν ἑξῆς εἰκόνα ὅτι οἱ ἀναλυτικοὶ πίνακες τοὺς ὁποίους συνέθεσεν ἡ Ἐπιτελικὴ ὑπηρεσία κατὰ τὸ 1917 καὶ ὁ νόμος 437, ὁ ὁποῖος παρέχει τὸ δικαίωμα εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν πῶς νὰ κανονίζῃ τὰ τῆς ὑγειονομικῆς ὑπηρεσίας παρέχει τόσον ἐλλιπὲς τὸ προσωπικὸν εἰς τὴν ὑγειονομικὴν ὑπηρεσίαν, ὥστε δικαιοῦται κάλλιστα ὁ ὑγειονομικὸς ἀξιωματικὸς νὰ ἐγκαταλείψῃ τὰς τάξεις του καὶ νὰ τραπῇ εἰς τὸν ἰδιωτικὸν βίον ὅπου τοῦ εἶναι ἐπικερδὴς ἡ ἐξάσκησις τοῦ ἐπαγγέλματος. Χάριν τῆς ἀνάγκης αὐτῆς, χάριν τῆς ὑγείας τοῦ στρατεύματος, χάριν τοῦ δημοσίου συμφέροντος ἔχομεν ὑποχρέωσιν ἐὰν ἐκ τῶν κειμένων νόμων δὲν παρέχεται δικαίωμα τι αὐξήσεως, διχοτομήσωμεν τὰς ὀργανικὰς θέσεις ἐν τῇ ὑγειονομικῇ ὑπηρεσίᾳ, ὥστε καὶ εἰς αὐτὰς νὰ παρασχεθῇ τὸ δικαίωμα νὰ ἔχωσι τὴν ἐλπίδα τῆς ἱκανοποιήσεως κατόπιν ὅλων τῶν ὑπηρεσιῶν τὰς ὁποίας προσέφερον καὶ προσφέρουν κατὰ τὸν ἀγῶνα αὐτόν. Διότι μὴ λησμονῆτε ὅτι καὶ κατὰ τὸν ἀγῶνα αὐτὸν ἔχομεν θύματα ἀξιωματικοὺς ἰατροὺς δράσαντας κατὰ τὸν μᾶλλον ἀγαστὸν τρόπον. Ἔχομεν 22 ὑγειονομικοὺς ἀξιωματικοὺς φονευθέντας. Καὶ οἱ ἀγῶνές των κατὰ τὸ πόλεμον αὐτὸν κατὰ τοὺς πολέμους τοῦ 1912–1913 ἦσαν τοιοῦτοι ὥστε νὰ μὴ εἶναι μικρότεροι τῶν ἀγώνων τῶν ἄλλων ἀξιωματικῶν τοῦ στρατεύματος. Βάσις τῆς συζητήσεώς μας εἶναι τὸ πῶς θὰ δυνηθῶμεν διχοτομοῦντες τὰς ὀργανικὰς θέσεις νὰ μὴ ἀφήνωμεν ἐκτεθειμένην τὴν ὑγείαν τοῦ στρατεύματος. Ἐκτὸς ὅμως τούτου ὀφείλετε νὰ δώσητε ἱκανοποίησιν καὶ εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι προσέφερον καὶ προσφέρουν τὰς ὑπηρεσίας των καὶ οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι ἐνδεδειγμένον νὰ ὑπομένωσι περισσότερον ἀγωνιζόμενοι ἀγῶνα κρατερὸν διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ σκοποῦ. Ἔχομεν λοιπὸν διττὸν τὸ συμφέρον νὰ προστατεύσωμεν τὴν ὑγείαν τοῦ στρατεύματος καὶ νὰ ἱκανοποιήσωμεν ἐκείνους οἱ ὁποῖοι μὲ ὅλα αὐτὰ τὰ μέσα τὰ γλίσχρα μὲ ὅλον ὅτι ἦσαν ἐπιφορτισμένοι μὲ 1002 ὑπηρεσίας κατανεμωμένας εἰς ἕν καὶ τὸ αὐτὸ πρόσωπον ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ ἱκανοποιήσωμεν καὶ τὰ πρόσωπα αὐτὰ τὰ ὁποῖα προσέφερον σημαντικωτάτας ὑπηρεσίας οὕτως ὥστε οὐχὶ μόνον αὐτοὺς οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦσιν ἕνα προσωπικὸν σπουδαιώτατον νὰ τοὺς συγκρατήσωμεν ἀλλὰ καὶ ἄλλους νὰ προσελκύσωμεν. Ἡ γνώμη μου εἶναι ὅτι δυνάμεθα ἐκ τῆς κειμένης ὑπηρεσίας διχοτομοῦντες τὰς ὑπαρχούσας θέσεις νὰ αὐξήσωμεν τὰς ὀργανικάς. Εἶναι ὑποχρέωσίς μας καὶ ὑποθέτω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ ἀναγνωρίζῃ τοῦτο πρῶτος, εἶναι ὑποχρέωσίς μας νὰ σπεύσῃ ἵνα διὰ Διατάγματος λάβῃ τὴν πρόνοιαν ὥστε διχοτομῶν τὰς θέσεις νὰ αὐξήσῃ τὰς ὀργανικὰς θέσεις, ταὐτοχρόνως δὲ νὰ προαγάγῃ ἀξιωματικοὺς πρὸς πλήρωσιν τῶν κενῶν ὀργανικῶν θέσεων ὥστε νὰ ἱκανοποιήσῃ καὶ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐπὶ ἑξαετίαν εὑρίσκονται εἰς τὸν αὐτὸν βαθμόν, ἐνῷ δὲν ὑπελείφθησαν καθόλου καὶ εἰς θυσίας καὶ κατὰ τὸν πρῶτον πόλεμον καὶ κατὰ τὸν παρόντα πόλεμον. Ἐὰν δὲ νομίζῃ ὅτι αἱ ὀργανικαὶ αὐταὶ θέσεις καὶ ἐὰν διὰ Διατάγματος διχοτομηθῶσι δὲν εἶναι ἱκαναὶ νὰ πληρώσωσι τὰς ἀνάγκας τῆς ὑγειονομικῆς ὑπηρεσίας τῶν Στρατιωτικῶν, τότε καὶ ἡμεῖς οἱ βουλευταὶ νὰ συνηγορήσωμεν ὑπὲρ τούτου, ὥστε δι’ ἑνὸς νόμου ἀναγκαιοτάτου συμφώνως μὲ τὴν αὔξησιν τοῦ Κράτους νὰ ὁρίσωμεν τὰς ὀργανικὰς θέσεις ἐκείνας αἱ ὁποῖαι ἐνδείκνυνται. Μεταξὺ τῶν ἄλλων θὰ εἶναι καὶ αἱ ὀργανικαὶ θέσεις τῶν σχολῶν, αἱ ὀργανικαὶ θέσεις τῶν νοσοκομείων, τῶν διευθυντῶν, τῶν ἀρχιάτρων καὶ ἐπὶ πλέον μὲ τὴν ὑποχρέωσιν ὁ κλάδος αὐτὸς νὰ ἔχῃ τὸν στρατηγόν του ἐφ’ ὅσον τὸν ἴδιον προορισμὸν ἐπιτελεῖ ὡς ἐπιτελοῦσι καὶ τὰ ἄλλα σώματα. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑπάρχῃ ἀνώτερος ὑγειονομικὸς ἀξιωματικὸς ἵνα ἐπιβλέπῃ τὴν ὑγείαν τοῦ ὅλου στρατεύματος ἑδρεύων παρὰ τῇ ὑγειονομικῇ διευθύνσει, ὥστε καὶ τὸν ἔλεγχον νὰ ἔχῃ καὶ τὰς ἄλλας ὑπηρεσίας νὰ ἐκτελῇ καὶ τὸν ζῆλον νὰ ὑποκινῇ διὰ τὴν προσέλευσιν καὶ ἄλλων ἀξιωματικῶν. Ἔχων ὑπ’ ὄψιν μου ὅτι ἐν Ἀθήναις λειτουργεῖ ἕν πρότυπον νοσοκομεῖον Ἐκπαιδεύσεως. Νομίζω ὅτι δι’ αὐτὴν ταύτην τὴν ὑγείαν τοῦ στρατεύματος θὰ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἱδρύσωμεν καὶ ἀλλαχοῦ δύο τοὐλάχιστον πρότυπα νοσοκομεῖα Ἐκπαιδεύσεως μὲ ἀνεξάρτητον προσωπικὸν ὥστε αὐτὰ νὰ λύουν καὶ τὰς διαφορὰς τὰς ἀναφαινομένας μεταξὺ τῶν ὑγειονομικῶν ἐπιτροπῶν καὶ οὕτω μὲ τὴν βάσιν ταύτην δυνάμεθα διχοτομοῦντες τὰς ὀργανικὰς θέσεις νὰ ἔχωμεν προσωπικὸν ἐν τῇ ὑγειονομικῇ ὑπηρεσίᾳ δι’ ὅλας τὰς ὑπηρεσίας τὰς ὁποίας ἀνέφερον τοιοῦτο ὥστε καὶ τὴν ὑγείαν τοῦ στρατεύματος νὰ περιφρουρῶμεν καὶ νὰ συντρέξωμεν, ἀλλὰ καὶ τὸν δημόσιον πλοῦτον νὰ κηδεμονεύσωμεν καὶ περιποιηθῶμεν.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουτσοπέταλος ἔχει τὸν λόγον.

§98Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Συνηγορῶ καὶ ἐγὼ εἰς τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. συναδέλφου.

§99Γ. ΜΑΡΗΣ. Καὶ ἐγώ.

§100Μ. ΜΑΝΑΣΑΚΗΣ. Τὴν σύστασιν τοῦ κ. συναδέλφου ὑποστηρίζομεν πάντες οἱ ὑπογράψαντες καὶ τονίζομεν ὅτι εἶναι σοβαρὰ ἡ ἀνάγκη ὅπως ἐπεκταθῇ ἡ ὑπηρεσία αὐτή, τὸ γεγονὸς ὅτι προσεκλήθησαν 1194 ἔφεδροι ὑγειονομικοὶ ἀξιωματικοὶ ἐκ τῶν ὁποίων μόνον 494 ἔχουσιν ἀπολυθῆ οἱ δὲ ἄλλοι 700 παραμένουσιν ὑπὸ τὰ ὅπλα ἀκόμη καίτοι ἀνήκοντες εἰς ἡλικίας ἐν πολλοῖς ἀπολυθείσας ἀποδεικνύει ὅτι ἡ μόνιμος ὑπηρεσία δὲν εἶναι ἐπαρκὴς ὅπως ἐκτελῇ τὰ πολλαπλᾶ αὐτῆς καθήκοντα. Ἐπιβάλλεται ἀπαραιτήτως ὅπως εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος ἡ ἐπέκτασις αὐτῆς καὶ ἡ ὀργάνωσις τοῦ κλάδου αὐτοῦ κατὰ τοιοῦτον τρόπον ὥστε πράγματι νὰ ἐξασφαλισθῇ ὁ κλάδος αὐτός, ὅπως εἰς ὅλα τὰ Εὐρωπαϊκὰ Κράτη ὅπου ἀπολαμβάνῃ μεγίστης προστασίας. Εἶναι λοιπὸν ἀνάγκη ὅπως καὶ διὰ τὸ στράτευμα καὶ διὰ τὰ νοσοκομεῖα καὶ διὰ τὴν χωροφυλακὴν ληφθῇ πρόνοια ὅπως ἐπεκταθῇ ἡ ὑπηρεσία αὐτή, ἡ ὁποία προσφέρει πολλὰς ὑπηρεσίας εἰς τὴν πατρίδα καὶ ἱκανοποιηθῶσιν ὅσοι ἔχουσι δικαίωμα.

§101Α. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ συνηγορῶ.

§102Α. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγώ.

§103Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Καὶ ἐγὼ συνηγορῶ καὶ θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἀκούσω τὴν γνώμην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαβασιλείου ἔχει τὸν λόγον.

§105Σ. ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ. Ἡ ἔκτασις τῆς ἐπερωτήσεως αὐτῆς δηλοῖ ὅτι ἡ ἰατρικὴ ὑπηρεσία εἶναι καταφανῶς ἀνεπαρκῆς, τούτου δὲ ἕνεκα προσελήφθησαν οἱ ἰατροὶ οἱ ἔφεδροι καὶ κρατῶνται ἀκόμη εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατεύματος. Εἰς τοὺς ἰατροὺς εἶναι γνωστὸν ὅτι ἔχουσιν ἀνατεθῆ πολλαπλᾶ καθήκοντα δὲν εἶναι δὲ δυνατὸν ἡ ἐξάσκησις τῶν καθηκότων αὐτῶν ἢ νὰ εἶναι πλημμελὴς, διότι τὸ πνεῦμα των περιστρέφεται εἰς διάφορα ἀντικείμενα. Οἱ μόνιμοι ὑγειονομικοὶ ἀξιωματικοὶ ἔχουσιν τὸ παράπονον ὅτι δὲν ἀντεμείφθησαν κατόπιν τῶν πολέμων τοῦ 1912. Ὁ ὀργανισμὸς τοῦ 1912 ὁ ὁποῖος περιέχει θέσεις ἀρκετὰς ἠλάττωσεν τοὺς ἀριθμοὺς τῶν ἰατρῶν κατὰ τὸ 1917. Πρέπει τὸ ἄτοπον τοῦτο νὰ διορθωθῇ, ἀπόδειξις, εἶναι ὅτι καὶ οἱ στρατιωτικοὶ ἰατροὶ δὲν ὑφίστανται τὰς ἀπολαυὰς τῶν ἄλλων σωμάτων πλὴν τοῦ πεζικοῦ. Ἀριθμοὶ στατιστικοὶ ἀποδεικνύουν τοῦτο, διότι καὶ πολλοὶ ἀπὸ αὐτοὺς ἐτραυματίσθησαν καὶ ἀπέθανον ἐν πολέμῳ. Ἑπομένως καὶ εἰς αὐτοὺς πρέπει νὰ δοθῇ ἀμοιβὴ περισσοτέρα. Ὁ προλαλήσας, ὁ ὁποῖος ἔθιξεν ὅλα τὰ ζητήματα, παρεκάλεσε τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὴν αἴτησιν ὄχι τῶν 20 ὑπογραψάντων ἀλλὰ ὁλοκλήρου τῆς Βουλῆς καὶ προβῇ εἰς τὴν βελτίωσιν τοῦ κλάδου αὐτοῦ τοῦ παραβλεφθέντος δὲν γνωρίζω ἕνεκα τίνων λόγων. Πιστεύω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργός, ὁ τόσον φιλοπρόοδος θέλει φροντίσῃ καὶ διὰ τὴν βελτίωσιν τοῦ κλάδου τούτου.

§106Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Εἶμαι σύμφωνος μὲ τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν ἀπὸ τοῦ βήματος ὁ κ. βουλευτὴς ἐξέφερεν, περὶ τῆς ὀργανώσεως τοῦ σώματος τῶν ὑγειονόμων. Εἶναι ἀναντίρρητον ὅτι τὸ προσωπικὸν εἶναι ὀλίγον σχετικῶς πρὸς τὰς ὑπηρεσίας, αἱ ὁποῖαι τῷ εἶναι ἀνατεθιμέναι. Τόσον δὲ ἡ ὑπηρεσία συμμερίζεται τὴν ἀνάγκην νὰ ἐπέλθῃ μία μεταβολή, ὥστε εἰς τὸν νέον ὀργανισμὸν τοῦ στρατοῦ λαμβάνεται πρόνοια πρὸς διόρθωσιν ὅλων τῶν σημείων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἐτόνισεν ὁ κ. βουλευτής. Τὸ βέβαιον εἶναι ὅμως ὅτι ὁ κ. συνάδελφος παρουσίασεν ἕνα νέον ὀργανισμὸν τοῦ ὑγειονομικοῦ καὶ δὲν ἠξεύρω κατὰ πόσον θὰ εἶναι δυνατὸν ἐπὶ τῇ βάσει τῆς κειμένης νομοθεσίας νὰ προβῶ μονομερῶς εἰς τὴν διόρθωσιν τῶν κακῶς κειμένων. Ἴσως εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ μία μερικὴ διόρθωσις, ἐπιφυλλασσομένης τῆς ὑπηρεσίας νὰ λάβῃ ριζικὰ μέτρα ἅμα ὡς φέρῃ εἰς τὴν Βουλὴν ὁλόκληρον τὸν ὀργανισμόν.

§107Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διαφεύγῃ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὑποπίπτει εἰς τὴν ἀντίληψιν ὅλου τοῦ κόσμου, ὁ ἀδικαιολογήτως πλημμελὴς τρόπος, μὲ τὸν ὁποῖον ἐνεργεῖται ἡ ὑγειονομικὴ ὑπηρεσία ἐν τῷ στρατεύματι. Ὅπως ἔχουν τὰ πράγματα, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἰσχυρισθῇ κανεὶς ὅτι ἡ ὑγειονομικὴ ὑπηρεσία ἀνταποκρίνεται πρὸς τὰς ἐπιτακτικὰς ἀνάγκας τοῦ στρατεύματος. Ποία ἡ ἀφορμή; Ἡ ἀφορμὴ εἶναι ὅτι ὁ ὀργανισμὸς τῆς ὑγειονομικῆς ὑπηρεσίας τοῦ στρατεύματος δὲν προσαρμόζεται πρὸς τὰς ἀνάγκας αὐτοῦ. Καὶ ὄχι μόνον δὲν εἶναι ἀνάλογος πρὸς τὸν ὅλον ὀργανισμὸν τοῦ στρατεύματος, ἀλλὰ καὶ δυσανάλογος πρὸς τὰς ἐπιτακτικὰς ἀνάγκας αὐτοῦ. Αὐτὸ πλέον εἶνε γνωστὸν εἰς ὅλους μας καὶ κατὰ μείζονα λόγον πρέπει νὰ εἶναι γνωστὸν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀναγνωρίζει τὴν πλημμέλειαν, μὲ τὴν ὁποίαν ἐνεργεῖται ἡ ὑγειονομικὴ ὑπηρεσία, ἀναγνωρίζει τὰς ἐλλείψεις, ὁμολογεῖ τὴν ἀνάγκην τῆς διορθώσεως τοῦ κακοῦ, ἐν τούτοις δὲν προέβη εἰς δηλώσεις ἀναλόγους πρὸς τὴν γενομένην συζήτησιν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὑπηνέχθη ὅτι ὁ μέλλων ὀργανισμὸς τοῦ στρατεύματος θὰ προΐδῃ καὶ περὶ τῆς ἀρτιωτέρας ὀργανώσεως τῆς ὑγειονομικῆς ὑπηρεσίας. Ἀλλὰ αἱ οὐσιώδεις ἐλλείψεις αὗται εἶνε σημεριναὶ καὶ κατὰ συνέπειαν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐν τῇ μερίμνῃ του περὶ στρατεύματος δέον σήμερον νὰ προβλέψῃ περὶ τῆς ἀμέσου διορθώσεως τῶν πραγμάτων διὰ τῆς συμπληρώσεως τῶν στελεχῶν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐδικαιολογήθη ὅτι ὁ ἐκ Καρδίτσης συνάδελφος ὁ ἐν λεπτομερείᾳ ἀναπτύξας τὰ τοῦ θέματος τούτου, ὑπέδειξεν ἕνα τρόπον θεραπείας τοῦ κακοῦ ἀνεφάρμοστον.

§108Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὄχι. Εἶπον ὅτι συμμερίζομαι ὅσα εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος, ὅσον ἀφορᾷ ὅμως τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ὑπέδειξεν, δὲν νομίζω ὅτι θὰ εἶμαι εἰς θέσιν νὰ τὰ ἐφαρμόσω ἀπὸ τώρα, ἀλλὰ θὰ τὰ μελετήσω ἐν συνδυασμῷ μὲ τὸν ὀργανισμὸν τοῦ ὅλου στρατεύματος. Προσέθεσα ὅμως ὅτι δὲν ἀποκλείεται καὶ ἀπὸ τῆς σήμερον νὰ ληφθοῦν πάντα τὰ δυνατὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἤθελον συντελέσῃ εἰς τὴν βελτίωσιν τοῦ κλάδου αὐτοῦ.

§109Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δι’ αὐτὸ ὡμίλησα, ἵνα προκαλέσω μίαν κατηγορηματικὴν δήλωσίν σας καὶ ὅτι ἐν τῇ μερίμνῃ νὰ προλάβετε τὰς σημερινὰς ἐπιτακτικὰς ἀνάγκας, θὰ καταφύγετε εἰς τὰ μέσα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα σᾶς παρέχει ἡ σημερινὴ νομοθεσία, διότι εἶνε δυνατὸν σήμερον, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἰσχύοντος νόμου, νὰ προβῆτε εἰς προαγωγὰς ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ψηφισμένου ὀργανισμοῦ. Δὲν ἔχετε κανένα περιορισμὸν καὶ δύνασθε εὐθὺς ἀμέσως νὰ προβῆτε εἰς τὴν συμπλήρωσιν τῶν κενῶν, χωρὶς νὰ περιμένετε τὸν χρόνον, κατὰ τὸν ὁποῖον θά φέρετε τὸν νέον ὀργανισμόν.

§110Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Βεβαίως ὄχι, ἀλλὰ θὰ ἀναγνωρίσετε ὅτι εἶνε δικαίωμα τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν νὰ γνωρίζῃ εἰς ποῖον σημεῖον ἔχει φθάσει ἡ μελέτη τοῦ νέου ὀργανισμοῦ καὶ νὰ προβῇ εἰς προαγωγὰς τότε, ὅτε θὰ ἔχῃ ἀσφαλεῖς βάσεις καὶ θὰ ἠξεύρῃ μέχρι τίνος ὁρίου δύναται νὰ προβῇ.

§111Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ζήτημα εἶνε, κύριε Ὑπουργέ, ἐπειγόντως πρέπει νὰ πληρωθῶσιν αἱ ἐπιτακτικαὶ σημεριναὶ ἀνάγκαι μὲ τὰ μέσα, τὸ ὁποῖα μᾶς παρέχει ἡ ἰσχύουσα νομοθεσία, ἀδιαφόρως τοῦ τί θὰ κάμετε μὲ τὸν μέλλοντα ὀργανισμὸν τοῦ στρατοῦ. Ἐπ’ αὐτοῦ θέλω νὰ ἔχω κατηγορηματικὴν τὴν δήλωσίν σας, ὅτι ὄντος θὰ ἐξαντλήσετε τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα σᾶς παρέχει ὁ ἰσχύων ὀργανισμός.

§112Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἐγὼ νομίζω ὅτι ἐφόσον λειτουργεῖ ἡ Βουλή, διὰ μερικὰς ἀνάγκας, ὡς διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς ὑγειονομικῆς ὑπηρεσίας, δύνανται νὰ ληφθοῦν μέτρα διὰ καταθέσεως νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον θὰ ἐξαλείψῃ πολλὰ παράπονα, ἀσχέτως πρὸς τὸν ὀργανισμὸν τοῦ στρατοῦ.

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Φλῶρος ἐπερωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν διατί ἡ ἐνταῦθα Νομαρχία ἀρνεῖται νὰ ἐκδώσῃ διαβατήριον εἰς τοὺς στρατευσίμους, καίτοι ἔχοντας ἀπολυτήριον ἐν τάξει, ἀξιοῦσα ἵνα πρὸς τοῦτο προσκομίζηται καὶ πιστοποιητικὸν τοῦ Στρατολογικοῦ γραφείου ὅτι δὲν ὑπέχουσιν χρηματικὴν ἢ προσωπικὴν ὑποχρέωσιν. Συνάμα δὲ ἀρνεῖται νὰ ἐκδώσῃ διαβατήριον εἰς τούς, ἐξ ἄλλου νομοῦ καταγομένους.

§114Π. ΦΛΩΡΟΣ. Θὰ ἤθελα νὰ κάμω τὴν ἑξῆς παρατήρησιν. Πρόκειται περὶ τοῦ ἑξῆς: προκειμένου νὰ χορηγηθοῦν διαβατήρια εἰς ἀπαλλαγέντας ἐκ τοῦ στρατοῦ, οἱ νομάρχαι ἀρνοῦνται νὰ χορηγήσουν τοιαῦτα, διότι ἀπαιτεῖται ἀπαραιτήτως καὶ πιστοποιητικὸν τοῦ στρατολογικοῦ γραφείου. Ἀλλὰ τὰ στρατολογικὰ γραφεῖα δὲν ἔχουν ὅλας τὰς μεταβολὰς καὶ ὡς ἐκ τούτου δὲν δύνανται νὰ χορηγοῦν τοιαῦτα πιστοποιητικὰ καὶ οὕτω οἱ ἄνθρωποι, καίτοι ἔχουν ἀπολυτήριον στρατοῦ, δὲν δύνανται νὰ πάρουν διαβατήριον.

§115Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν ἔχουν παρὰ νὰ ζητήσουν εἰδικὴν ἐντολὴν ἡ ὁποία θὰ τοὺς δοθῇ ἀμέσως.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 17 Σεπτεμβρίου 1919 Ν. Δ. «περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ ἐλέγχου τοῦ συναλλάγματος νόμων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐξοφλήσεως ἀποκτηθέντων Ὁλλανδικῶν ὁμολογιούχων κατόχων ὁμολογιῶν καὶ τοκομεριδίων τοῦ Δανείου τῶν ἐτῶν 1824 καὶ 1825». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μεταρρυθμίσεως τοῦ νόμου ΔΦΟΒʹ τοῦ 1913 κλπ.». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παρατάσεως προθεσμίας πρὸς ἐπίδοσιν δηλώσεων φορολογίας καθαρῶν προσόδων». Ἐπ’ αὐτοῦ ὁ κ. Ν. Γερμανὸς ἔχει τὸν λόγον.

§117Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Ὅταν ὑπεβλήθη τὸ νομοσχέδιον «περὶ φορολογίας τῆς καθαρᾶς προσόδου» ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἰς διακοπήν, ἡ ὁποία τοῦ ἐγένετο, ὑπεσχέθη ὅτι θὰ καταργηθῇ καὶ ὁ φόρος τῆς δεκάτης τῶν Νέων Χωρῶν.

§118Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐφέτος ὄχι!

§119Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Ἔχετε κάμει τὴν δήλωσιν αὐτὴν τοὐλάχιστον ἡ Βουλὴ αὐτὸ ἀντελήφθη. Δὲν νομίζετε ὅτι εἶναι καιρὸς νὰ γίνῃ τοιοῦτόν τι; Ὅλα τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ὑποβάλλετε περὶ φορολογίας τὰ ἐψηφίσαμε, ἀλλὰ νομίζω ὅτι εἶναι καιρὸς νὰ καταργηθῇ ὁ φόρος αὐτὸς τῆς δεκάτης. Ἐσχάτως μάλιστα συνέβη καὶ τὸ ἑξῆς μὲ δύο δεκατιστὰς δύο διαφόρων περιφερειῶν. Οἱ κάτοικοι ἐπλήρωσαν πρὸς τὸν ἕνα τὸν φόρον τῆς δεκάτης, κατόπιν ὅμως, ἐπειδὴ ὁ οἰκονομικὸς ἔφορος εἶπεν, ὅτι δὲν ἐπλήρωσαν κανονικῶς εἰς τὸν ἕνα δεκατιστήν, ἀλλ’ ἔπρεπε νὰ πληρώσουν εἰς τὸν ἄλλον, ἠναγκάσθησαν οἱ χωρικοὶ νὰ πληρώσουν καὶ εἰς τὸν ἄλλον δεκατιστὴν καὶ ἐξηναγκάσθησαν 40 ἄνθρωποι νὰ φύγουν ἀπὸ τὸ βάθος τῆς Χαλκιδικῆς νὰ ἔλθουν εἰς τὸν τόπον τῆς ἕδρας τοῦ δεκατιστοῦ καὶ νὰ πληρώσουν τὸν δεύτερον. Ἔχετε τόσους νέους φόρους βαρεῖς καὶ νομίζω ὅτι εἶναι καιρός, ἀπορῶ μάλιστα πῶς καὶ οἱ συνάδελφοι τῶν Νέων Χωρῶν, ἀνεξαρτήτως τοῦ εἰς ποίαν πτέρυγα ἀνήκουσι, δὲν ἑνώνωσιν τὴν φωνὴν μαζύ μου, ἵνα τύχωσι τῆς εὐλογίας τοῦ ὅλου κόσμου.

§120Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὑπέρ πάντα ἄλλον δὲ ἔχετε σεῖς τὸ δικαίωμα νὰ ὑψώσητε φωνὴν διαμαρτυρίας διὰ τὸν φόρον τῆς δεκάτης, διὰ τὴν ὁποίαν σεῖς δὲν ἐπράξατε ποτὲ τίποτε, διὰ νὰ ἐλαφρώσητε τὸν κόσμον ἀπὸ αὐτόν. Ἐνῷ τοὐναντίον τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἠλλάττωσε τὸ ποσοστὸν ἀπὸ 11 καὶ 12% εἰς 5 καὶ 6. Ἔδειξε δὲ διὰ τοῦ τρόπου τούτου ὅτι προβαῖνον ὀλίγον κατ’ ὀλίγον εἰς τὴν ἐλλάττωσιν τοῦ φόρου αὐτοῦ θὰ φθάσῃ εἰς τὴν κατάργησίν του. Νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων ἔδειξε πῶς νομίζει ὅτι ὁ φόρος οὗτος δὲν εἶναι ὀρθὸς διότι πρέπει νὰ φθάσῃ ὀλίγον κατ’ ὀλίγον εἰς τὴν ἐλλάττωσίν του. Τὸ ἔδειξε δὲ καὶ διὰ τοῦ νόμου, τὸν ὁποῖον ἐψήφισε.

§121Π. ΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Ἐνῷ ὁ Γούδας καὶ ὁ Γούναρης δὲν ἔκαμον τίποτε.

§122Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Ἐγὼ μὲ τὸν Γούναρην δὲν ἔχω καμμίαν σχέσιν. Εἶμαι βουλευτὴς ἀντιπολιτευόμενος ἀνεξάρτητος καὶ δὲν ἔχω σχέσιν μὲ κανένα.

§123Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ Κυβέρνησις ἔδειξε τὴν πρόθεσίν της, ἀλλὰ βεβαίως δὲν εἶναι δυνατὸν ἐν τοιαύταις στιγμαῖς νὰ προβῇ εἰς τὴν κατάργησιν ἑνὸς φόρου, ὁ ὁποῖος ἀποφέρει ἔσοδον εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ἀρκετὰ σπουδαῖον. Ἀλλ’ ὅπως ἐδήλωσα καὶ προηγουμένως εἰς τὴν Βουλὴν δηλώνω καὶ πάλιν ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο εἶναι ἐκ τῶν σπουδαιοτέρων, τὰ ὁποῖα μελετᾷ ἡ Κυβέρνησις. Ἔχει δὲ τὰς μεγίστας ἐλπίδας ὅτι θὰ δυνηθῇ ἐγκαίρως, ὄχι ἐφέτος, ἀλλ’ εἰς τὸ μέλλον νὰ προτείνῃ τὴν κατάργησιν, ὅπως ἐπιφέρῃ τὴν φορολογικὴν ἀφομοίωσιν καθ’ ὅλον τὸ Κράτος. Τὴν δὲ πρόθεσίν της ταύτην τὴν ἔδειξε δι’ ὅλων τῶν νόμων τοὺς ὁποίους ἐψήφισε.

§124Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Ὅτι θὰ ἐπέλθῃ μία φορὰ ἡ ἀφομοίωσις δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία.

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Παπαζαχαρίου ἔχει τὸν λόγον.

§126Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Εἶχον νομίσει ὅτι ἀφοῦ ὁ συνάδελφος κ. Γερμανὸς συνέστησε καὶ παρεκάλεσε τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ καταργήσῃ τὴν φορολογίαν τῆς δεκάτης ὅτι θὰ ἦτο περιττὸν νὰ προσθέσω καὶ τὴν ἰδικήν μου παράκλησιν. Ἀλλ’ ἀτυχῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔφερε τὸ πρᾶγμα ὡς κομματικόν, γνωρίζω δὲ ὅτι ἡμεῖς εἴμεθα ἀνεξάρτητοι βουλευταὶ ἀπὸ πολλοῦ. Ἤθελα λοιπὸν νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅταν κάμνῃ κάτι τι μία Κυβέρνησις εἴτε τῶν Φιλελευθέρων εἴτε οἱαδήποτε ἄλλη, νὰ μὴ τὸ κάμνῃ ἀπὸ κομματικῆς ἀπόψεως, ἀλλὰ νὰ τὸ κάμνῃ, διότι τοῦτο εἶναι συμφέρον τῶν Νέων Χωρῶν τοῦ Κράτους. Καὶ δι’ αὐτὸ ἀκριβῶς ἠναγκάσθην ἀκριβῶς νὰ λάβω τὸν λόγον. Λοιπὸν δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ μᾶς εἴπῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι ἡμεῖς οἱ Φιλελεύθεροι ἐκάμαμεν καὶ σεῖς δὲν ἐκάματε. Βεβαίως τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἠλλάττωσε τὸν φόρον, διότι ἔκτοτε τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἐκυβέρνα. Τὸ κόμμα τοῦ Γούναρη δὲν ἔμεινεν ἐπὶ πολὺ εἰς τὰ πράγματα διὰ νὰ ἠξεύρωμεν ἂν θὰ ἠλλάττωνεν τὸν φόρον, ὁ ὁποῖος ἦτο βαρύτατος. Λοιπὸν σήμερον ἐρχόμεθα καὶ σᾶς παρακαλοῦμεν νὰ κάμητε πλῆρες τὸ καλὸν καὶ νὰ συμπληρώσητε τὸ ὅ,τι ἐκάματε μέχρι σήμερον καὶ νὰ καταργήσητε τὸν ἐπαχθέστατον αὐτὸν φόρον, διότι ἔχομεν ἀκόμη συμπολίτας μας, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τοιαύτας ἀνωμαλίας, οἵας ἀνέφερεν ὁ συνάδελφός μου κ. Γερμανός. Ὅλαι αὐταὶ αἱ ἀνωμαλίαι θὰ ἐξακολουθήσουν δυστυχῶς καὶ δὲν θὰ ἐκλείψουν παρὰ ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν λάβῃ τὴν καλωσύνην καὶ μᾶς προσαγάγῃ νομοσχέδιον καταργοῦν τὸν φόρον τῆς δεκάτης, ὅπως μᾶς ὑπεσχέθη, ὅταν ἐψηφίζετο ὁ νόμος περὶ φορολογίας τῆς καθαρᾶς προσόδου. Δι’ αὐτὸ καὶ ἐγὼ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μὴ λέγῃ ὅτι ἐκ κομματικῆς ἀπόψεως ἔκαμα αὐτὸ τὸ καλὸν, ἀλλὰ τὸ ἔκαμα χάριν τοῦ συμφέροντος τοῦ Κράτους καὶ δεύτερον νὰ κάμῃ πλῆρες τὸ καλόν, νὰ καταργήσῃ τὸν βαρύτατον καὶ ἐπαχθέστατον φόρον τῆς δεκάτης.

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον;

§128ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον)

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης ἐνίων διατάξεων εἰς τοὺς περὶ φορολογίας κληρονομιῶν κλπ. νόμους». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ νόμου 2125 «περὶ καταργήσεως τῶν εἰσφορῶν τῶν δήμων καὶ κοινοτήτων διὰ τὰς δαπάνας τῆς στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως καὶ τῆς Ἀστυνομίας καὶ μεταρρυθμίσεως τῶν νόμων περὶ δημοτικῶν δασμῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 31 Μαρτίου 1920 Ν. Διατάγματος περὶ παρατάσεως τῆς κατὰ τὸ ἄρθρον 1 τοῦ νόμου 2060 «περὶ πολιτογραφήσεως τῶν προσφύγων ὁριζομένης προθεσμίας διὰ τὴν ἐπίδοσιν ἐνστάσεων πρὸς ἐγγραφὴν εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους κλπ.». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐξήσεως τῆς ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν ἀναγραφομένης πιστώσεως διὰ τὰς δαπάνας τῆς διοικήσεως καὶ τῆς λειτουργίας τοῦ Νοσοκομείου «Σωτηρία». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ δαπάνης ποσοῦ μέχρις ἑκατὸν πεντήκοντα χιλιάδων (150. 000) δι’ ἀπαραιτήτους καὶ ἐπειγούσας μεταρρυθμίσεις, προσθήκας καὶ συμπληρώσεις τοῦ κτιρίου τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης ἄρθρου 9 εἰς τὸν νόμον 2143 τῆς 17ης Μαρτίου ὑπὸ τὴν ἐγγύησιν τοῦ Κράτους εἰς παλινοστοῦντας κατοίκους κλπ. τῆς Μικρᾶς Ἀσίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 7)20 Νοεμβρίου 1918 συμφωνίας διὰ τὰ ἐν Ἑλλάδι στρατιωτικὰ Ἀγγλικά, Γαλλικά, Ἰταλικὰ καὶ Σερβικὰ νεκροταφεῖα». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν ἀπὸ 27 Αὐγούστου 1919 «περὶ προσθήκης εἰδικῶν διατάξεων εἰς τὰ ὑπ’ ἀριθ. 1726 καὶ 1791 Ν. Δ.» καὶ ἀπὸ 4 Ὀκτωβρίου 1919 «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 27 Αὐγούστου ἐ. ἔ. Ν. Δ. περὶ προσθήκης εἰδικῶν διατάξεων εἰς τὰ ὑπ’ ἀριθ. 1726 καὶ 1791 ἐ. ἔ. Νομοθετικὰ Διατάγματα». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὁδοιπορικῶν ἐξόδων καὶ ἀποζημιώσεως τῶν ἐπιθεωρητῶν τῶν Σχολείων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ νόμου 755 «περὶ ἀδικημάτων τινῶν κατὰ τῆς ἀσφαλείας τῆς χώρας καὶ τῆς κοινῆς ἡσυχίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀμνηστείας εἰς Μουσουλμάνους». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπεκτάσεως τοῦ εὐεργετήματος τῆς ἀπαλλαγῆς τῆς ἀπὸ τῶν Διαταγμάτων 1350)1917 καὶ 217)1917 Προσωρινῆς Κυβερνήσεως καὶ εἰς τοὺς Ἰσραηλίτας τοὺς καταγομένους ἐκ Μακεδονίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως ἀτμοπλοϊκῶν συμβάσεων διαμολογηθεισῶν μεταξὺ τοῦ ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας Ὑπουργείου καὶ τῶν ἑξῆς Ἀτμοπλοικῶν Ἑταιρειῶν»: 1) Ἑλληνικῆς Ἀτμοπλοΐας, Θαλασσίων ἐπιχειρήσεων, 2) Θηραϊκῆς Ἀτμοπλοΐας, 3) Πανευβοϊκῆς ἀτμοπλοΐας κλπ.». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παραγραφῆς τῶν εἰς τὸ ἄρτιον κληρουμένων ὁμολογιῶν δανείου τοῦ 1906 τοῦ πρὸς τὰς ναυτικὰς νήσους χρέους τοῦ Δημοσίου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον κὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως τοῦ φόρου τῶν ἐκτάκτων κερδῶν καὶ ἑτέρων κειμένων φόρων, καὶ περὶ καθορισμοῦ νέων συντελεστῶν τῆς φορολογίας τῶν καθαρῶν προσόδων» (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καθορισμοῦ τῆς χρήσεως τῶν ἐξόδων καὶ ἐσόδων τῶν πραγματοποιουμένων εἰς τὰς στρατιωτικῶς καταλαμβανομένας χώρας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μεταρρυθμίσεως κειμένων τινων φόρων ἐπὶ τῆς κυκλοφορίας κινητῶν ἀξιῶν καὶ δι’ ἀσφαλίστρων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐξήσεως τῆς διὰ μελέτην τῶν σιδηροδρομικῶν γραμμῶν χορηγηθείσης ὑπὸ τοῦ νόμου 163 πιστώσεως».

§130Μ. ΜΑΝΑΣΑΚΗΣ. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν προκειμένου περὶ τῆς αὐξήσεως τῆς πιστώσεως ταύτης νὰ ληφθῇ πρόνοια καὶ περὶ τῆς ἀπαιτουμένης πιστώσεως διὰ τὴν συμπλήρωσιν τῆς μελέτης τῆς σιδηροδρομικῆς γραμμῆς Ἡρακλείου–Μεσσαρᾶς.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὥστε ἀναβάλλεται. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 3 Ἰουλίου 1919 Ν. Β. Διατάγματος «περὶ Θρησκευτικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Στρατοῦ».

§132Μ. ΔΑΖΕΑΣ. Ἐπ’ αὐτοῦ κύριε Πρόεδρε, ἔχω τροπολογίαν.

§133Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὑπάρχει μία τροπολογία τοῦ κ. Δαζέα, ἡ ὁποία γίνεται δεκτὴ ἀπαλειφομένης τῆς φράσεως «τελειόφοιτος τῆς Θεολογίας».

§134ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον.

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 3 Σεπτεμβρίου 1919 Ν. Διατάγματος «περὶ προσθήκης διατάξεων στρατιωτικῆς Ποινικῆς Νομοθεσίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱδρύσεως καὶ λειτουργίας Πανεπιστημίου Ἑλληνικοῦ ἐν Σμύρνῃ». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 29ης Ἰουλίου 1919 Ν. Διατάγματος «περὶ ἐγγραφῆς εἰς συμπληρωματικὸν πίνακα ἀξιωματικῶν ἀνακτησάντων τὴν σειρὰν ἀρχαιότητος, μετὰ τὴν κύρωσιν πινάκων προβιβασμοῦ». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 26 Ἰουλίου 1919 Ν. Διατάγματος περὶ κανονισμοῦ ἀρχαιότητος τῶν ὑπηρετούντων εἰς τὸ Σῶμα Στρατιωτικῶν Μηχανικῶν καὶ ὑπομηχανικῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 8 Φεβρουαρίου 1919 Ν. Διατάγματος «περὶ ἀξιωματικῶν παρανόμως ἀπουσιαζόντων εἰς τὸ ἐξωτερικόν».

§136Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Ὑπάρχει τροπολογία, κύριε Πρόεδρε, εἰς αὐτὸ ἐπὶ τῆς ὁποίας παρακαλῶ νὰ εἴπω δύο λέξεις.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται.

§138Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Πρόκειται περὶ ἐξομοιώσεως τῶν ἀξιωματικῶν πρὸς αἰχμαλώτους πολέμου, τῶν 36 ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι ἀνακαταταχθέντες εἰς τὸν στρατὸν ἔλαβον δύο βαθμούς. Αὐτὸ ἦτο ἐξαιρετικὸν μέτρον, τὸ ὁποῖον ἐλήφθη διὰ τοὺς ἐπιδείξαντας καλὴν διαγωγὴν ἐν Γκαίρλιτς.

§139Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Αὐτοὶ οἱ ἀξιωματικοί, περὶ τῶν ὁποίων πρόκειται ὄχι μόνον ἐκράτησαν τὸ φρόνημά των, τὴν στρατιωτικήν των τιμήν, ἀλλὰ τινὲς ἐξ αὐτῶν ἐπετέλεσαν καὶ κάτι ὑπέρτερον ἀπὸ ὅ,τι ἐπετέλεσαν οἱ 36 ἀξιωματικοί. Ἐφ’ ὅσον ἀποδεικνύεται ὅτι τινὲς ἐξ αὐτῶν ὑπερέβησαν εἰς τὰ πατριωτικά των αἰσθήματα, εἰς τὴν στρατιωτικήν των τιμὴν τὰς πράξεις τῶν 36, νομίζω ὅτι εἶναι ὑποχρέωσις τῆς πολιτείας ὄχι μόνον νὰ ἐπαναφέρῃ αὐτοὺς εἰς τὸ στράτευμα, ἀλλὰ καὶ νὰ τοὺς δώσῃ τὸ δικαίωμα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔλαβον οἱ 36 οἱ ὁποῖοι οὐδὲν οὐδεὶς ἐξ αὐτῶν ἔπραξεν. Εἶναι δὲ ἀποδεδειγμένον ἐκ τῶν ἐκθέσεων τῶν ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι ἐνήργησαν τὴν ἀνάκρισιν ὅτι αὐτοὶ ὄχι μόνον μετὰ τὴν ἐκθρόνισιν τοῦ ἀπιστήσαντος Βασιλέως ἀλλὰ καὶ προηγουμένως ἀπεδείχθησαν ἀνώτεροι τῶν 36. Ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ταύτης ὑπέβαλον τὴν τροπολογίαν, θὰ παρεκάλουν δὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐφ’ ὅσον δὲν εἶναι ὥριμον τὸ ζήτημα νὰ ἀναβάλῃ τὴν ψήφισιν διὰ νὰ τὸ ἐξετάσῃ.

§140Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Καὶ ἐγὼ συνενῶ τὴν παράκλησιν μου ὑπὲρ τῆς προτάσεως τοῦ ἀξιοτίμου κ. συναδέλφου.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται.

§142Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Κύριε Πρόεδρε κακῶς ἀναγράφεται ἐν τοῖς πρακτικοῖς ὡς ψηφισθὲν εἰς βʹ συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον «περὶ μεταρρυθμίσεως τοῦ Βαρβακείου Λυκείου» καθόσον ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ὑπάρχουσιν ὑποβεβλημέναι τροπολογίαι, αἵτινες δὲν ἐξετυπώθησαν εἰσέτι. Παρακαλῶ ὅπως τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἐγγραφῇ ἐκ νέου εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν εἰς βʹ συζήτησιν.

§143ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Δὲν ὑπάρχει ἐπαρκὴς ἀριθμὸς βουλευτῶν ὥστε θὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὔριον. Λύεται ἡ συνεδρίασις ἵνα ἐπαναληφθῇ αὕτη τὴν 5ην μ. μ. αὔριον. (Ὥρᾳ 8 μ. μ.)