1920.02.25

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 46η

τῆς 25 Φεβρουαρίου 1920

Προεδρία κ. Θ. ΣΟΦΟΥΛΗ

(Ὥρᾳ 5.30′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: — Ἡ Ἀδελφότης τῶν παντοπωλῶν καὶ οἱ ἀμπελοκτήμονες Τυρνάβου, παρακαλοῦσιν, ὅπως παραταθῇ ἡ ἐν τῷ νόμῳ 971 ὁριζομένη προθεσμία περὶ φορολογίας τοῦ οἰνοπνεύματος. — Οἱ παντοπῶλαι Ἡρακλείου διαμαρτύρονται κατὰ τῶν ἀποφάσεων τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ Κρήτης καὶ τῆς ἐκεῖ ἐπιτροπῆς τῶν τροφίμων ἀναθεσάντων τὴν πώλησιν τῶν ἐπιταχθέντων εἰδῶν εἰς τὸν Ἰωάννην Ληδάκην. Ὁ κ. Κ. Σπυρίδης (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας) ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 36 «περὶ συστάσεως Διευθύνσεως Στατιστικῆς». Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Πετρακάκος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης εἰς τὸν νόμον 392 τοῦ ἔτους 1914». Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Ζαβιτζιᾶνος, ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 29 Ἰουλίου 1919 Ν. Διατάγματος «περὶ συμπληρώσεως διατάξεων τοῦ 680 νόμου τοῦ 1915 ὡς οὗτος ἐτροποποιήθη διὰ τὸ 811 τοῦ 1917». Ὁ κ. Α. Παπαναστασίου (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας), ὑποβάλλει τὰ κάτωθι νομοσχέδια 1) «Περὶ διαλύσεως τῶν πρὸ τῆς 1 Ἰανουαρίου 1919 συναφθεισῶν ἐργολαβιῶν πρὸς ἐκτέλεσιν δημοσίων ἔργων» καὶ 2) «Περὶ αὐξήσεως τῆς ὑπὲρ τοῦ Εἰδικοῦ Ταμείου Παμίσου φορολογίας». Ὁ κ. Κ. Σπυρίδης (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας) ὑποβάλλει τὰ κάτωθι νομοσχέδια: 1) «Περὶ μεταρρυθμίσεως τοῦ νόμου 815 «περὶ κανονισμοῦ τῆς πωλήσεως ἐφημερίδων». 2) «Περὶ προστασίας τῶν πινακίδων ἢ ἄλλων σημείων δεικνυόντων τὰς κατευθύνσεις τῶν ὁδῶν κλπ.». 3) «Περὶ παρατάσεως τῆς διαρκείας τῶν ἐργολαβειῶν καὶ αὐξήσεως ἀμοιβῶν ἐργολάβων ἁλυκῶν». Ἡ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων 1) «Περὶ αὐξήσεως τῆς διὰ τοῦ νόμου 1824 χορηγηθείσης πιστώσεως πρὸς πληρωμὴν ἐξόδων νοσηλείας ἀνδρῶν τοῦ Π. Ναυτικοῦ κλπ.». 2) «Περὶ μισθοδοσίας καὶ ἐξομοιώσεως πρὸς δημοσίους ὑπαλλήλους τῶν σχεδιαστῶν τοῦ Π. Ναυτικοῦ» καὶ 3) «Περὶ κανονισμοῦ καὶ ἐν εἰρήνῃ μισθοδοσίας τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Π. Ναυτικοῦ». Ὁ κ. Κ. Ζαβιτζιᾶνος ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 1320 «περὶ φόρου καταναλώσεως τοῦ οἴνου».

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

§4Δ. ΚΑΤΣΙΝΑΣ. Πολλαὶ τροπολογίαι ἐκ μέρους βουλευτῶν ὑποβληθεῖσαι ἐπὶ διαφόρων νομοσχεδίων πρὸς ἐπιψήφισιν ἐν ᾧ κατατίθενται εἰς τὸ προεδρεῖον καὶ ἀποστέλλονται εἰς τὸ τυπογραφεῖον κρατοῦνται ἐκεῖ χωρὶς νὰ ἐκτυποῦνται. Δὲν δύναται νὰ γίνῃ ἐργασία.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐπαρκεῖ τὸ τυπογραφεῖον εἰς τὴν ὕλην.

§6Δ. ΚΑΤΣΙΝΑΣ. Τότε νὰ κρατοῦνται ἐδῶ.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ κάμω ὑπόμνησιν εἰς τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον. Ὁ κ. Δ. Χρυσοστάλης ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ προέδρου καὶ τῆς κοινότητος Ὀχτωνιᾶς–Εὐβοίας.

§8Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Τὸ χωρίον Ὀχτωνιὰ Εὐβοίας ἀποτελεῖται ἀπὸ 2.500 κατοίκους. Τὸ σχολεῖον τῆς κοινότητος αὐτῶν μένει ἄνευ διδασκάλου. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ θελήσῃ νὰ προτάξῃ ἕνα νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν ἀναγεγραμμένον, τὸ ὁποῖον μοῦ φαίνεται, ὅτι προνοεῖ περὶ τῆς ἀποστολῆς διδασκάλων ὅπου εὑρίσκονται εἰς ἄλλα σχολεῖα τῆς αὐτῆς κοινότητος.

§9Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ κειμένου νόμου δύνανται οἱ ἐπιθεωρηταὶ νὰ ἀποσπάσουν διδασκάλους ἐντὸς τῆς αὐτῆς περιφερείας.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Μ. Σφακιανάκης καὶ Ν. Παπαδάκης, ὅπως καταθέσωσι καὶ ἀναπτύξωσιν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων ἐπαρχίας Λασηθίου (Κρήτης).

§11Μ. ΣΦΑΚΙΑΝΑΚΗΣ. Οἱ κάτοικοι τῆς ἐπαρχίας Λασηθίου Κρήτης ὑποβάλλουν ἀναφορὰν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ζητοῦν, ὅπως ὁ δρόμος, ὁ ὁποῖος ἐγένετο προεκταθῇ καὶ περαιτέρω. Ὑποστηρίζω τὴν ἀναφορὰν αὐτὴν διότι ἡ ἐπαρχία αὐτὴ εἶναι μία ἐκ τῶν εὐφορωτέρων ἐπαρχιῶν καὶ παράγει ἀμύγδαλα κλπ. Ἀλλὰ τὸ σπουδαιότερον προϊὸν τὸ ὁποῖον παράγει εἶναι ἡ πατάτα. Τώρα παράγει 4.000.000 ὀκάδας κατ’ ἔτος καὶ ὡς βεβαιοῦσιν τὸ ποσὸν αὐτὸ θὰ φθάσῃ εἰς 25.000.000 διὰ τῆς χρήσεως, ἰδίᾳ χημικῶν λιπασμάτων. Δυστυχῶς ὅμως σήμερον εἶναι ἡ μόνη ἐπαρχία τῆς Κρήτης, ἡ ὁποία στερεῖται ἐντελῶς συγκοινωνίας. Δι’ αὐτὸ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα τοῦτο καὶ νὰ ὑποβάλλῃ σχετικὸν νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλὴν καὶ νὰ ψηφισθῇ ἡ κατασκευὴ τῆς ὁδοῦ αὐτῆς δηλαδὴ ἡ προέκτασις τῆς ὁδοῦ Ἁγίας Ἄννης κατὰ 8 χιλιόμετρα.

§12Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Παρακαλῶ νὰ μοῦ διαβιβασθῇ.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν τῶν κοινοτήτων Ζαχλωροῦς Βελιβίνης Δουθενῶν, Πλατανιωτίσσης τῶν Καλαβρύτων.

§14Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Ἡ ἀναφορά μου αὐτὴ ἀφορᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας καὶ ἀναφέρονται περὶ τὰς 8 κοινότητας διὰ τῆς ἀναφορᾶς ταύτης. Ὡς εἶναι ἡ ἐπαρχία ἐκείνη δὲν ζητεῖ τίποτε ἄλλο παρὰ μόνον συγκοινωνίαν καὶ δι’ αὐτὸ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ διατάξῃ τὸν νομομηχανικὸν Πατρῶν νὰ στείλῃ σχετικὸν μηχανικὸν νὰ μελετήσῃ τὴν ὁδὸν καὶ οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ θὰ τὴν κάνουν δι’ ἰδίων δαπανῶν, ἀλλὰ πρόκειται νὰ προβῇ εἰς τὴν χάραξιν τῆς μελέτης τῆς ὁδοῦ αὐτῆς. Δι’ αὐτὸ κ. Ὑπουργὲ παρακαλῶ χάριν τῆς κρατικῆς προνοίας τῆς Κυβερνήσεως νὰ διατάξητε τὸν μηχανικὸν νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα αὐτό.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Πισπιρῆς, ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν τοῦ Βασιλ. Μαγκοπούλου.

§16Ι. ΠΙΣΠΙΡΗΣ. Καταθέτω, τὴν ἀναφορὰν αὐτὴν τοῦ ὁπλαρχηγοῦ Βασιλ. Μαγκοπούλου παρακαλῶ, ὅπως ἀποσταλῇ εἰς τὴν ἁρμοδίαν ἐπιτροπὴν καὶ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει καθ’ ὅτι ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς εἶναι ὁ κυριώτερος ὁπλαρχηγὸς τῆς Ἠπείρου. Αἱ εἰδικαὶ αὐτοῦ πράξεις ἄρχονται ἀπὸ τοῦ 1917 ὁπότε ἀρχηγὸς σώματος γενόμενος καὶ δράσας δραστηρίως ἔπραξεν ὅ,τι ἠδύνατο νὰ πράξῃ κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην. Καταδιωχθεὶς κατόπιν ὑπὸ τῶν Τουρκικῶν ἀρχῶν κατέφυγεν εἰς τὴν Κρήτην καὶ ἐσχημάτισεν σῶμα ταχθεὶς παρὰ τὸ πλευρὸν τοῦ κ. Προέδρου. Ἐσχάτως τῷ 1912–1913 ἐπίσης γενόμενος ἀρχηγὸς σώματος ἱκανῶν ἀνδρῶν κατώρθωσεν ὑποβοηθούμενος καὶ ὑπὸ τινων ἄλλων νὰ ἀναστηλώσῃ τὴν Ἑλληνικὴν σημαίαν ἐπὶ τῆς Φιλιππιάδος. Ἔκτοτε, λόγῳ τῶν φρονημάτων, τὰ ὁποῖα ἔχει κατεδιώχθη κατὰ τὰ Νοεμβριανὰ καὶ τοῦτο καταφαίνεται ἐκ τῆς μικρᾶς ἀποζημιώσεως τῆς ὁποίας ἔλαβε. Τὰ πιστοποιητικά του εἶναι κατατεθειμένα εἰς τὸ γραφεῖον τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ καὶ παρακαλῶ νὰ ζητηθῶσι καὶ νὰ περιληφθῇ καὶ αὐτὸς μετὰ τῶν ἄλλων ὁπλαρχηγῶν καὶ νὰ γίνῃ ἡ δέουσα φροντίς.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Ι. Λεκανίδης, Ε. Θεοδωρίδης καὶ λοιποὶ ἐπὶ ἀναφορᾶς δήμου Κεραμιῶν Κρήτης.

§18Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Θέλω νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας διὰ μίαν διαμαρτυρίαν, τὴν ὁποίαν ἔλαβον ἀπὸ τὸν δῆμον Κεραμιῶν τῶν Κυδωνιῶν. Πρόκειται περὶ μιᾶς ὁδοῦ ἡ ὁποία ἔχει ἐγκριθῇ διὰ νόμου ἀπὸ τὸ 1918 καὶ διὰ τὴν ὁποίαν ὑπάρχει διαταγὴ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας νὰ ἐκτελεσθῇ καὶ ἤρχισεν ἡ μελέτη καὶ ἐγκατελήφθη. Οἱ κάτοικοι ἔφθασαν εἰς τὸ σημεῖον καὶ διαμαρτύρονται καὶ μὲ τρόπον ὀλίγον ἀπειλητικόν. Λοιπὸν παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, διότι πρόκειται περὶ μιᾶς ὁδοῦ, ἡ ὁποία εἶναι ἀναγκαιοτάτη, νὰ λάβῃ πρόνοιαν.

§19Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ὡς γνωρίζετε τὸ δικαίωμα αὐτὸ ἀνήκει εἰς τὸν Γενικὸν Διοικητὴν καὶ δὲν γνωρίζω. Θὰ ἐρωτήσω τί συμβαίνει καὶ πῶς ἔγινεν ἡ διακοπὴ τῶν ἐργασιῶν.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Μερλόπουλος ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν ἀνυποτάκτων ἐκπληρωσάντων τὰς ὑποχρεώσεις των καὶ καταδικασμένων ἐν τούτοις πρὸς καταβολὴν ἀντισηκωμάτων.

§21Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ καταθέσω, κύριε Πρόεδρε, μίαν ἀναφορὰν τῶν συμπολιτῶν μου, ἡ ὁποία παρακαλῶ νὰ διαβιβασθῇ εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον εἶναι ἁρμόδιον νὰ ἐνεργήσῃ διὰ τὰ παράπονα τῶν συμπολιτῶν μου τῶν ἀναφερομένων. Τὰ παράπονα αὐτὰ μοῦ φαίνονται ἀπολύτως βάσιμα καὶ ἀπολύτως δίκαια, διότι καθὼς γράφουν εἰς τὴν ἀναφοράν, ἀνήκουσιν εἰς τὴν ἀπογραφὴν τοῦ 1911. Πρὸ δεκαετίας ἀνεχώρησαν εἰς Ἀμερικὴν καὶ τὸ 1912 ἦλθον καὶ κατετάχθησαν εἰς τὸ στράτευμα καὶ ὑπηρέτησαν ἐπὶ δύο ἔτη ὁλόκληρα καί πέραν τῶν δύο ἐτῶν. Μετὰ ταῦτα ἀπελύθησαν μετὰ τῆς κλάσεως εἰς τὴν ὁποίαν ἀνήκουν καὶ κατὰ τὸ 1915 ἐκλήθησαν ἐκ νέου ὡς ἔφεδροι ἔχοντες συμπεπληρωμένην διετῆ ὑπηρεσίαν. Ἐν τούτοις τὸ 14ον στρατολογικὸν γραφεῖον ἐκάλεσεν αὐτοὺς διὰ τῆς ἁρμοδίας στρατολογικῆς ἀρχῆς ἵνα προσέλθωσιν ἐντὸς 10 ἡμερῶν καὶ καταταχθῶσιν εἰς τὸ στράτευμα ἢ νὰ καταβάλλουν τὸ ἀντισήκωμα, τὸ ὑπὸ τοῦ νόμου ὁριζόμενον 700 δραχμῶν τοῦ ὁποίου ἔχουν καταβάλλει ἤδη τὴν πρώτην δόσιν 270 δραχμάς. Παραπονοῦνται λοιπὸν καὶ λέγουσιν, ὅτι ὑπηρέτησαν πρὸ διετίας ἐν τῷ στρατεύματι καὶ τὴν καταβολὴν τοῦ ἀντισηκώματος, τὸ ὁποῖον ἔδωσαν τὸ ζητοῦν ὀπίσω. Λοιπὸν νομίζω, ὅτι εἶναι δίκαιον τὸ αἴτημα των καὶ παρακαλῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, εἰς τὸν ὁποῖον θὰ διαβιβασθῇ ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ νὰ λάβῃ πρόνοιαν, ἵνα καθησυχάσωσιν καὶ νὰ δώσουν τὴν πρέπουσαν λύσιν.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Π. Πετρίδης καὶ Α. Χριστόπουλος ὅπως καταθέσωσι καὶ ἀναπτύξωσι ἀναφορὰν τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου Κορίνθου.

§23Α. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ διαβιβασθῇ εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μπασιᾶς παρακαλεῖ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, διατὶ ἀφοῦ αἱ κλάσεις 13β καὶ 14 ἀπελύθησαν πρὸ τριμήνου οἱ νοσοκόμοι τῶν κλάσεων τούτων κρατοῦνται εἰσέτι, ἐν ᾧ κατ’ ἀναλογίαν ἔδει καὶ οὗτοι νὰ ἀπολυθῶσι, ἐὰν δὲ ὑπάρχει ἀπόλυτος ὑπηρεσία καὶ ἀνάγκη νοσοκόμων, τότε ἂς μεταφερθῶσιν τοὐλάχιστον εἰς τὴν ἐσωτερικὴν ζώνην ἀντικαθιστάμενοι ὑπὸ ἄλλων νεωτέρων κλάσεων.

§25Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπολυθῶσιν οἱ νοσοκόμοι μαζὺ μὲ τὴν σχετικὴν κλάσιν των. Εἶναι ζήτημα ἀνάγκης διὰ τὰ νοσοκομεῖα. Ἐφ’ ὅσον δυνάμεθα τοὺς ἀπολύομεν.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Βασιλακάκης, παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, εἰς ποῖα μέτρα σκέπτεται νὰ προβῇ ἐναντίον τῆς Γεωργιανῆς Δημοκρατίας ἐν ὅσῳ δὲν θὰ θελήσῃ νὰ συμμορφωθῇ πρὸς τὸ στοιχειῶδες δίκαιον, ἐπιστρέφουσα τὰ δημευθέντα ἐμπορεύματα καὶ ἰδίως καπνὰ τῶν ἐν Γεωργίᾳ Ἑλλήνων καὶ ὧν ἡ ἀξία ἀνέρχεται εἰς πολλὰς δεκάδας ἑκατομμυρίων δραχμῶν.

§27Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Τὸ ζήτημα αὐτὸ εἶναι ἐκκρεμές. Πρὸ δύα μηνῶν ὡς ἔφθασεν ἡ πρώτη εἴδησις τῶν μέτρων τούτων ἡ Κυβέρνησις ἔσπευσε νὰ ἐνεργήσῃ ὅ,τι ἦτο δυνατὸν νὰ ἐνεργήσῃ μὲ Κυβέρνησιν, μὲ τὴν ὁποίαν δὲν εὑρίσκεται εἰς σχέσεις, μὲ τὴν ὁποίαν δὲν τὴν συνδέει οὐδεὶς δεσμός. Ἐνηργήσαμεν ἐν Κωνσταντινουπόλει, ὅπου ὑπάρχει ἀντιπρόσωπος τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης καὶ διὰ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος εὐηρεστήθη νὰ προβῇ εἰς ἰδιαίτερον διάβημα οὐχὶ μόνον παρὰ ταῖς Κυβερνήσεσι τῶν Μεγάλων Δυνάμεων, αἱ ὁποῖαι θὰ ἠδύναντο νὰ ἀσκήσωσι κάποιαν ἐπιρροὴν ναυτικὴν ἐπὶ τῆς Γεωργίας, ἀλλὰ καὶ παρὰ τῇ ἀντιπροσωπείᾳ τῆς Γεωργίας εἰς τὸ Συνέδριον τῆς Εἰρήνης. Τὸ ζήτημα ἐξητάσθη, ἀλλ’ ὀφείλω νὰ γνωρίσω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἀπὸ τὰς ἀνακοινώσεις, τὰς ὁποίας ἔκαμεν ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου τῆς Γεωργίας, ὁ ὁποῖος κατὰ περίεργον σύμπτωσιν ἔχει ἕνα Κρητικὸν ὄνομα, ὀνομάζεται Κανδηλάκης, φαίνεται ὅτι οἱ Ἕλληνες ἐν τῇ Γεωργίᾳ δὲν εἶναι ἀμέμπτου διαγωγῆς ἀπέναντι τῆς Δημοκρατίας ἐκείνης, τοὐτέστι, ὅτι δὲν ἐννοεῖ νὰ ἐπιστρέψῃ τὰ ἐμπορεύματα οὔτε εἰς εἶδος οὔτε εἰς χρῆμα. Περαιτέρω δὲ θὰ ἀνακοινώσω, ὅτι ἂν δὲν λάβωμεν ἕν μέτρον γενικὸν ἡ Κυβέρνησις τῆς Γεωργίας θὰ εὑρίσκεται πολὺ γρήγορα εἰς κατάστασιν πτωχεύσεως. Πάντως καταβάλλεται ἐνέργεια καὶ ἐλπίζω νὰ ἐπιτύχωμεν τοὐλάχιστον μίαν ἀποζημίωσιν λογικήν.

§28Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Οἱ Ἕλληνες γνωρίζουσι τὰς ἐνεργείας τῆς Κυβερνήσεως καὶ εἶναι εὐγνώμονες, ἀλλὰ τὸ ζήτημα τῆς ἀποζημιώσεως πρέπει νὰ κανονισθῇ κάπως λογικώτερον, διότι ὡς ἔμαθον, οὔτε τὰ ἔξοδα τῆς μεταφορᾶς τῶν καπνῶν δὲν πληρώνει.

§29Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Θὰ γίνῃ ὅ,τι εἶναι δυνατόν. Ἐλπίζω δὲ ὅτι μετ’ οὐ πολὺ θὰ εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ ἔχωμεν ἕνα ἀντιπρόσωπον εἰς τὴν Γεωργίαν, ὁπότε ὅταν ἔχωμεν ἐπισήμους σχέσεις θὰ δυνάμεθα διὰ τοῦ ἀντιπροσώπου μας περισσότερον νὰ προστατεύσωμεν τὰ Ἑλληνικὰ συμφέροντα. Ἐλέχθη, ὅτι ἔδει νὰ κατασχέσωμεν τὰ ἐν πλῷ ἐμπορεύματα ἔγινεν καὶ διάβημα ἐν Κωνσταντινουπόλει, ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν διότι ταξειδεύωσιν ὑπὸ ξένην σημαίαν, ὑπὸ Σουηδικήν, καὶ οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν σημαιῶν ἐπενέβησαν ὅπως ἐμποδίσουν πᾶν μέσον αὐθαίρετον. Ἐδέχθην μόνον νὰ προβῶ εἰς διάβημα παρὰ τῇ Σουηδικῇ Κυβερνήσει, ὅπως ἅμα τὰ καπνὰ ἢ τὰ ἄλλα ἐμπορεύματα φθάσωσιν εἰς Σουηδικὸν λιμένα γίνῃ μία συντηρητικὴ κατάσχεσις μέχρις ὅτου ἀποφασίσουν τὰ δικαστήρια. Ὥστε βλέπει ὁ κύριος Βουλευτὴς, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔκαμε πᾶν τὸ δυνατὸν πρὸς ἱκανοποίησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ ἐμπορίου.

§30Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Ἔλαβον γνῶσιν τοῦ φακέλλου καὶ εἶμαι εὐχαριστημένος.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Παπαστρατῆς παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, διατὶ δὲν προβαίνει εἰς ἀντικατάστασιν τῶν εἰς τὸ μέτωπον πολυχρονίως καὶ συνεχῶς ὑπηρετούντων ὑγειονομικῶν ἀξιωματικῶν δι’ ἄλλων ἐξ ἀρχῆς ὑπηρετούντων εἰς τὸ ἐσωτερικόν.

§32Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὅ,τι εἶναι δυνατὸν γίνεται διὰ τοὺς ὑγιειονομικοὺς ἀξιωματικούς. Προχθὲς ὑπέγραψα μίαν διαταγὴν καὶ μετέθεσα πολλούς.

§33Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Ὑπάρχει μεγάλη διαφορὰ εἰς τὸν ὑγειονομικὸν κλάδον. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου πολλὰ παράπονα. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον μοῦ ἔκαμε ἐντύπωσιν, εἶναι ὅτι παρουσιάσθη περίπτωσις κατὰ τὴν ὁποίαν ἐκλήθησαν ἕξ ἀδελφοὶ ἐν τῷ στρατῷ μέχρις ὅτου μεταβιβασθοῦν τὰ δικαιώματα τοῦ πρωτοτόκου, διότι ὡς ἀξιωματικὸς δὲν εἶχεν τὸ δικαίωμα νὰ τύχῃ τῆς εὐεργετικῆς διατάξεως τῶν 4 ἀδελφῶν, ὁπότε ἀπαλλάσεται τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας. Μέχρις ὅτου κατορθώσῃ αὐτὸς νὰ εὕρῃ τὰ σχετικὰ χαρτιὰ διὰ νὰ κάμῃ τὴν ἀναγκαιοῦσαν πρᾶξιν, θὰ ἤθελε ἔτη, ὁπότε ἐκλήθη καὶ ὁ πέμπτος υἱός του. Ἕξ συγχρόνως παιδιὰ ὑπηρετοῦσιν εἰς τὸν στρατὸν. Ὁ πατέρας ἀνεφέρθη κατ’ ἐπανάληψιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, τὸ ὁποῖον οὐδεμίαν ἀπάντησιν τοῦ ἔδωκε. Ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς ἦλθε μίαν ἡμέραν μὲ παράσημα καὶ σταυροὺς τὰ ὁποῖα τοῦ ἔδωκεν ἡ Πολιτεία καὶ μοῦ λέγει, τί νὰ τὰ κάμω τὰ παράσημα καὶ τοὺς σταυρούς; Ἄς μοῦ δώσουν τὸ παιδί μου. Φαίνεται δὲ ὅτι δὲν ὑπάρχει κανένας ἄλλος, ὁ ὁποῖος νὰ ἔχῃ ἕξ παιδιὰ εἰς τὸν πόλεμον. Ὁ προϊστάμενος τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν εἶναι ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος ἔχει εἰς βάρος του πολλὰς μηνύσεις, ἀπορῶ δὲ πῶς ἐξακολουθεῖ νὰ προΐσταται τῶν ὑπηρεσιῶν αὐτῶν καὶ ὄχι μόνον αὐτὸ, ἀλλὰ νὰ εἶναι καὶ εἰς τὸν ἐνεργὸν στρατόν. Ἤθελα λοιπὸν σᾶς παρακαλῶ νὰ ἐνεργήσητε τὰς δεούσας ἀνακρίσεις ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ.

§34Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἡ ὑπηρεσία κάμνει ὅ,τι δεῖ πρὸς μεταφορὰν τῶν πλειοτέρων εἰς τὴν ἐσωτερικὴν ζώνην. Ἀλλὰ τὸ πρᾶγμα δὲν εἶναι τόσον εὔκολον καὶ δέον νὰ ἔχωσιν ὑπομονὴν οἱ ἐνδιαφερόμενοι.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Δ. Πετρακάκος καὶ Δ. Γκλαβᾶς, ὑποβάλλουσιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν τὴν ἑξῆς σύστασιν. Βεβαιουμένου ὅτι οἱ μονογενεῖς ὀρφανοὶ πατρὸς δὲν ὑπερβαίνουσι τοὺς 1000 κατ’ ἀνώτατον ὅρον, τί δεσμεύει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως ἀποδώσῃ εἰς τὰς οἰκογενείας των τὰ μόνα στηρίγματα τῶν ἐν χηρείᾳ διατελούντων μητέρων. Εἰς σιδηροδρομικὰς καὶ ἄλλας ἑταιρείας ὑπάλληλοι διετηρήθησαν εἰς τὰς θέσεις των, λόγῳ ἀναγκῶν τοῦ Κράτους, καίτοι ἀνῆκον εἰς τὰς κλάσεις τῶν κληρωτῶν. Οἱ τοιοῦτοι ἀπεσπασμένοι κατ’ οὐσίαν στρατιῶται θὰ ὑπηρετήσουν τὸ ὑπόλοιπον τυχὸν τῆς θητείας των. Δὲν εἶναι δίκαιον νὰ συμψηφισθῇ ὁ χρόνος ὑπηρεσίας ἐν τῷ στρατεύματι ἡ ἐν τῷ σιδηροδρόμῳ, λόγου–χάριν ὑπηρεσία των; Καὶ τρίτον πρὸς τί ἡ τόσον ἀποινὴς δίωξις τῶν κατηγορουμένων ἐπὶ λιποταξίᾳ μετὰ τὴν ἀνακωχήν, καὶ ὅταν μάλιστα δὲν διετέλουν εἰς ἄγνοιαν, ἀλλ’ ἐν γνώσει τοῦ Ὑπουργείου.

§36Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἀπαντῶ εἰς τὸ τελευταῖον ἐρώτημα τῆς ἐρωτήσεως καὶ δηλῶ, ὅτι δὲν εὑρισκόμεθα ἐν ἀνακωχῇ, ἀλλ’ ἐν ἐμπολέμῳ καταστάσει καὶ δὲν δύναμαι νὰ προβῶ εἰς οὐδεμίαν ἀπόλυσιν.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Τρικούπης, παρακαλεῖ τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἐὰν ἀπεφάσισε νὰ ἐνασκήσῃ τὰ ἐκ τῆς συμβάσεως ἀπορρέοντα δικαιώματά του καὶ νὰ ὑποχρεώσῃ τὴν Ἑταιρείαν τῶν Σιδηροδρόμων Β.Δ. Ἑλλάδος ν’ ἀντικαταστήσῃ τὸ πεπαλαιωμένον καὶ ἄχρηστον πλέον ἀτμόπλοιόν της «Καλυδὼν» δι’ ἑτέρου προλάβῃ δὲ οὕτω μεγάλας καὶ ἐπικειμένας καταστροφάς.

§38Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Ἔχομεν ὑπ’ ὄψιν τὴν κατάστασιν καὶ θὰ κάμωμεν ἐν καιρῷ ὅ,τι δεῖ πρὸς θεραπείαν τοῦ κακοῦ. Ἡ Κυβέρνησις θεωρεῖ μόνη ὅτι τὸ μέσον τοῦτο τῆς συγκοινωνίας εἶναι ἀτελέστατον, ἀλλὰ δὲν δύναται νὰ βελτιωθῇ σήμερον.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Γόντικας ὑποβάλλει ἀναφορὰν Ἀργυρῆς χήρας Β. Κέκη, κατοίκου Δομίζης Πηνείων, παραπονουμένης κατὰ τῆς Ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, διότι δὲν ἀπελύθη ὁ μόνος υἱός της Διονύσιος Κέκης, ἀπογραφῆς 1916, ἐκ τοῦ στρατοῦ, ἀφ’ οὗ ὁ ἕτερος υἱός της ἀπεβίωσεν ἐν τῷ στρατῷ. Καίτοι δὲ ὑπέβαλε τὰ σχετικὰ πιστοποιητικὰ εἰς τὸ Στρατολογικὸν Γραφεῖον Πατρῶν, οὐδεμία ἀπάντησις τῆς ἐδόθη, ὅτι ὁ υἱὸς της ἀπελύθη.

§40Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Πρόκειται περὶ μιᾶς ἀναφορᾶς πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν. Ἡ ἀναφερομένη εἶναι χήρα, ἡ ὁποία εἶχε δύο υἱούς. Ὁ εἷς ἐξ αὐτῶν ἀπεβίωσε κατὰ τὴν ἐπιστράτευσιν αὐτήν, ὑπηρετῶν εἰς τὸν στρατόν, ὁ δὲ ἄλλος, ἀπογραφῆς 1916, ὑπηρετεῖ καὶ αὐτός. Παραπονεῖται, διατὶ καίτοι ὑπέβαλε τὰ σχετικὰ χαρτιά, δὲν τῆς ἐδόθη καμμία ἀπάντησις.

§41Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐδῶ ἡ ὑπηρεσία μοῦ λέγει, ὅτι δὲν ἀπεβίωσε κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ πολέμου καὶ ὡς ἐκ τούτου δὲν δικαιοῦται συντάξεως. Ἐν τούτοις θὰ λάβω ὑπ’ ὄψιν μου τὴν σύστασιν ταύτην καὶ θὰ ἐξετάσω τὸ ζήτημα.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Ἀγγελίδης παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας διὰ τὰ ἑξῆς: Οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου Δελὲρ–Τυρνάβου δι’ ἀναφορᾶς των πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας προσφέρουσι 250.000 δραχμὰς ὅπως ἐπισκευασθῇ ἡ πρὸ τοῦ χωρίου των γέφυρα. Ἐπίσης τί ἐνήργησε σχετικῶς μὲ τὴν ἀναφορὰν τοῦ προέδρου τῆς Κοινότητος Τυρνάβου.

§43Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Διὰ μὲν τὴν γέφυραν αὐτὴν διετάχθη νὰ γίνῃ μελέτη. Διὰ τὴν ἄλλην ἀναφοράν, δὲν ἔχει περιέλθῃ ἀκόμη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς, παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἂν σκέπτεται νὰ λάβῃ μέριμναν περὶ τῶν ἐφημερίων, ἰδίᾳ τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ, ὅστις στερεῖται ἱερέως καὶ ζωηρῶς διαμαρτύρεται.

§45Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν). Ἐπανειλημμένως ἐδήλωσα, ὅτι σκέπτομαι νὰ ὑποβάλλω σχετικὸν νομοσχέδιον.

§46Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ ρυθμίζοντος τὴν οἰκονομικὴν θέσιν τῶν ἐφημερίων. Πρόκειται περὶ τοῦ νομοσχεδίου τῶν προσόντων. Τελευταίως ἐψηφίσθη κάποιος νόμος, διὰ τοῦ ὁποίου ἀπαγορεύεται εἰς τοὺς ἔχοντας ἀπολυτήριον σχολαρχείου νὰ διορίζωνται ἱερεῖς εἰς Κοινότητας, εἰς δὲ τὰς Κοινότητας ὑπάρχει μεγίστη ἔλλειψις ἱερέων καὶ πανταχόθεν ἔχομεν διαμαρτυρίας.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, διατὶ δὲν διετάχθη ἡ μελέτη τῆς κατασκευῆς τῶν τηλεφωνικῶν γραμμῶν Παγκρατίου, Παληντέρου καὶ Σβιροῦς τῶν Καλαβρύτων, ἀφ’ οὗ μάλιστα οἱ κάτοικοι προσφέρουν καὶ τὴν δι’ ἰδίας δαπάνης ἐγκατάστασιν αὐτῶν.

§48Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Διὰ τὸ Παγκράτι ἐψηφίσθη ἀπὸ Συμβούλιον ἀνωτέρω ὑπαλλήλων ἡ ἵδρυσις τηλεφωνικοῦ γραφείου καὶ ἡ ἔκδοσις τοῦ σχετικοῦ Β. Δ. Διετάχθη δὲ ἡ Ἐπιθεώρησις Ἀχαϊοήλιδος ὅπως ὑποβάλῃ προϋπολογισμὸν ὑλικοῦ καὶ δαπάνης. Ὡς πρὸς τὸ Πλανητέρου καὶ Σβιροῦ δὲν ἐξεδόθησαν εἰσέτι τὰ σχετικὰ Β. Δ, διότι ἀναμένεται ἡ περὶ συστάσεώς των γνωμάτευσις τῆς Ἐπιθεωρήσεως Ἀχαϊοήλιδος.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν διατὶ ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία τῶν Δημοσίων Ἔργων δὲν προβαίνει εἰς τὴν συντήρησιν τοῦ τμήματος τῆς δημοσίας ὁδοῦ Πατρῶν–Ἀλισσοῦ ἥτις ἔχει καταστῆ ἀδιάβατος.

§50Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Διετάχθη ὁ νομομηχανικὸς νὰ ἐπιμεληθῇ τῆς ἐπισκευῆς τῆς ἄνω δημοτικῆς ὁδοῦ ἀνηκούσης εἰς τὴν ΙΙ περιφέρειαν Ἐπαρχιακῶν καὶ Δημοτικῶν ὁδῶν Ἐπαρχίας Πατρῶν δι’ ἣν ὑφίσταται ἐν ἐνεργείᾳ ἐργολαβία συντηρήσεως.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Βαλαλᾶς παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας διὰ τὰ ἑξῆς: Εἶναι γνωστὸν ὅτι εὐθὺς ἀπὸ τῆς καταλήψεως ἀπηγορεύθησαν αἱ ἐν Μακεδονίᾳ ἀγοραπωλησίαι ἐπὶ ἀκινήτων ἀλλὰ οἱ γεωργοὶ καὶ οἱ λοιποὶ κάτοικοι μὲ τὴν μεγάλην ὤθησιν καὶ ἔντασιν, ἣν ἔδωκεν εἰς τὴν δραστηριότητα αὐτῶν ἡ ἀνάκτησις τῆς ἐλευθερίας, δὲν συνεκρατήθησαν ὑπὸ τῶν κειμένων νόμων καὶ ἔσπευσαν νὰ ἀγοράσουν γαίας καὶ κτήματα ἐν γένει παρ’ ὀθωμανῶν, οἱ ὁποῖοι ἢ ἀνεχώρησαν ἢ καὶ ἔμειναν ἐν Ἑλλάδι. Ἐγεννήθη, ὡς ἐκ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν τοιούτων πράξεων, ζήτημα κοινωνικὸν ἐν Μακεδονίᾳ, διότι χιλιάδες μικροϊδιοκτῆται καὶ γεωργοὶ καταβάλοντες τὸ τίμημα ἀκινήτων, δὲν δύνανται νὰ νομιμοποιηθῶσι. Ἤδη ἀπειλοῦνται καὶ ἀγωγαὶ παρὰ τῶν πολιτῶν πρὸς ἀνάληψιν τῶν πωληθέντων, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι αἱ ἰδιωτικαὶ συμβάσεις ἢ τὰ μισθωτήρια συμβόλαια μετὰ πληρεξουσίων, τὰ ὁποῖα κατέχουσιν οἱ ἀγορασταί, δὲν μετεβίβασαν εἰς αὐτοὺς τὴν κυριότητα. Παρακαλῶ ὅθεν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ δηλώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν ποῖα μέτρα σκέπτεται νὰ λάβῃ πρὸς θεραπείαν τῆς ἀνωμάλου ταύτης καταστάσεως.

§52Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Εἶναι ὑπὸ μελέτην τὸ ζήτημα τοῦτο.

§53Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ἡ ἐρώτησις αὐτὴ ἀφορᾷ ζήτημα λίαν ἐνδιαφέρον τὰς Νέας Χώρας, διότι εἶναι ἕνας πολὺ μεγάλος ἀριθμὸς ἰδίως γεωργῶν καὶ γεωργῶν μικρῶν καὶ ἀπόρων οἱ ὁποῖοι ἠγόρασαν γαίας ἀπὸ τῆς καταλήψεως καὶ ἐντεῦθεν διὰ τὰς ὁποίας δὲν εἰμποροῦν νὰ νομιμοποιηθοῦν ἀκόμη μολονότι κατέλαβον τὰ κτήματα. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἀπὸ τῆς ἀρχῆς τῆς καταλήψεως εἶχε γίνει ἀπαγόρευσις τῆς μεταβιβάσεως ἀκινήτων καὶ τῆς δημιουργίας ἐν γένει ἐμπραγμάτων δικαίων. Ποῖος ἦτο ὁ λόγος τῆς ἀπαγορευτικῆς διατάξεως δὲν ἔχομεν ἀνάγκην νὰ ἐξετάσωμεν· τὸ βέβαιον εἶναι ὅτι αὐτὴ ἡ διάταξις δὲν ἠδύνατο νὰ ἐφαρμοσθῇ πλήρως διότι εἶναι σὰν νὰ ἔλεγεν εἰς ὅλον τὸν κόσμον σᾶς ἀπαγορεύω νὰ ζήσετε, διότι εἰς μίαν ὁλόκληρον χώραν δὲν δύναται νὰ εἴπῃ κανεὶς ὅτι ἀπαγορεύεται ἡ κυκλοφορία ἢ ἐμπορευμάτων ἢ γαιῶν ἢ οἱουδήποτε ἄλλου, ἰδίως εἰς ἐποχὴν καθ’ ἣν ἐπῆλθεν ἡ ἀπελευθέρωσις τῶν μερῶν ἐκείνων καὶ φυσικῷ τῷ λόγῳ ἡ ζέσις τῶν ἀνθρώπων πρὸς ἐργασίαν εἶχεν αὐξήσει πολύ. Τὴν ἀπαγόρευσιν ἐκείνην ὁ πολὺς κόσμος δὲν τὴν ἐσεβάσθη μετέβη καὶ ἠγόρασε κτήματα ἰδίως ὀθωμανῶν, οἱ ὁποῖοι ἢ ἔμειναν ἐν Ἑλλάδι ἢ καὶ ἔφυγον, ἠγόραζον δὲ ἢ λαμβάνοντες ἰδιωτικὰ ἔγγραφα ἢ συνιστῶντες μισθωτήρια συμβόλαια καὶ ταὐτοχρόνως πληρεξούσια διὰ τῶν ὁποίων παρεχωρεῖτο τὸ δικαίωμα ὅπως μεταβιβάσουν ἐν καιρῷ τὸ κτῆμα, ἐγένετο δὲ τοῦτο ἐπὶ τῇ ἐλπίδι ὅτι ἡ ἀπαγόρευσις θὰ ἦτο προσωρινή. Ἀλλὰ τὴν κατάστασιν ἦλθον νὰ ἐπιδεινώσουν τὰ ἑξῆς γεγονότα: τὸ ζήτημα τοῦ πολέμου, τὸ ὁποῖον ἐδικαιολόγησε τὴν κατάληψιν τῶν κτημάτων αὐτῶν, ἐπίσης δὲ καὶ τὸ ζήτημα τῶν πολεμικῶν ἀντιποίνων καὶ αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι, ἐνῷ εἰς τὴν ἀρχὴν ἐφαντάζοντο, μὴ δυνάμενοι νὰ προΐδωσι τὰ ἐπελθόντα γεγονότα, ὅτι μετὰ ἓν ἢ δύο χρόνια θὰ νομιμοποιηθοῦν εὑρέθησαν εἰς μίαν δήμευσιν. Πρόκειται δὲ περὶ μεγάλου ἀριθμοῦ ὥστε νὰ δημιουργῆται κοινωνικὸν ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις δὲν ἠμπορεῖ νὰ παραβλέψῃ. Ἐλπίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ θελήσῃ νὰ σκεφθῇ πῶς θὰ θεραπεύσῃ τὸ κακὸν αὐτό. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραβλεφθῇ τόσος κόσμος ὁ ὁποῖος ἠγόρασε καλῇ τῇ πίστει καὶ διότι ἠθέλησε νὰ ζήσῃ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν εἶναι ἕτοιμος νὰ δώσῃ τὴν προσήκουσαν λύσιν σήμερον νομίζω, ὅτι δίκαιον εἶναι νὰ λάβῃ τὰς δεούσας πληροφορίας ἀπὸ τὰς διαφόρους Οἰκονομικὰς Ἐφορίας ἢ τὰ κτηματικὰ γραφεῖα ἵνα σχηματίσῃ πλήρη γνῶσιν καὶ φέρῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ προσῆκον νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον θὰ νομιμοποιήσῃ αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

§55Μ. ΔΑΖΕΑΣ. Τὸ ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει ὑπ’ ἀριθ. 129 νομοσχέδιον «περὶ ἐμφυτευτικῶν δικαιωμάτων τῶν καλλιεργητῶν» ἀναγράφεται ὡς μέλλον νὰ συζητηθῇ κατ’ ἀρχὴν ἐνῷ ἐψηφίσθη κατ’ ἀρχήν.

§56Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Βεβαίως ἐψηφίσθη ἡ ἀρχὴ καὶ κατόπιν παρεπέμφθη εἰς Ἐπιτροπήν. Παρακαλῶ ν’ ἀναγραφῇ εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν εἰς αʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν.

§57ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§58Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ ὑπάρχουσι προθεσμίαι παρακαλῶ νὰ προταχθῇ καὶ ψηφισθῇ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 26 νομοσχέδιον τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου 1871 περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 24 Ἰουνίου 1919 Ν. Δ. περὶ πλεονεξίας αἰσχροκερδείας καὶ ἐνοικιοστασίου ἐπὶ μισθώσεων βοσκῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 915 τοῦ ἔτους 1917 «περὶ κανονισμοῦ ἀποδοχῶν ἀξιωματικῶν ἀνθυπασπιστῶν καὶ τῶν τούτοις ἀντιστοιχούντων Στρατιωτικῶν ὑπαλλήλων κλπ.». (Ψηφίζεται τὸ σύνολον). Ἐξακολούθησις τῆς βʹ συζητήσεως ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως τῶν εἰσφορῶν τῶν δήμων καὶ κοινοτήτων διὰ τὰς δαπάνας τῆς στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως καὶ τῆς Ἀστυνομίας καὶ μεταρρυθμίσεως τῶν νόμων περὶ δημοτικῶν δασμῶν». Ἐπ’ αὐτοῦ ὁ κ. Πολυχρονιάδης ἔχει τὸν λόγον.

§60Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Δὲν προτίθεμαι, κύριοι βουλευταί, νὰ ἐκφέρω κρίσεις οὔτε περὶ τῆς ὀρθότητος τῆς ἐπιβαρύνσεως τῆς δαπάνης, εἰς τὸ Δημόσιον καὶ τοὺς δήμους τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως ἀλλ’ οὔτε καὶ περὶ τοῦ ζητήματος τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως δηλαδή, ἐὰν πρέπει τὸ Δημόσιον νὰ καταβάλῃ τὰ ἔξοδα ταῦτα ἢ πρέπει οἱ φοιτῶντες εἰς ταῦτα μαθηταί. Τὰ ζητήματα αὐτὰ εἶναι αὐτὰ καθ’ ἑαυτὰ σπουδαῖα καὶ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἀπασχολήσωσι ἀναμφισβητήτως τὴν Βουλὴν εἰς εὐθετώτερον χρόνον, διότι πρέπει νὰ κανονισθῶσιν ἀναλόγως πρὸς τὰς κρατούσας συγχρόνους ἀντιλήψεις. Ταὐτοχρόνως ὅμως πρέπει νὰ ζητηθῶσι καὶ τὰ αἴτια ἕνεκα τῶν ὁποίων ἡ ἐκπαίδευσις ἐπὶ τοσοῦτον χρόνον καὶ παρ’ ἡμῖν δὲν ἀπέδωσε τοὺς καρπούς, τοὺς ὁποίους ἀνέμενε καὶ ἀναμένει δικαίως ἡ κοινωνία, παρ’ ὅλας τὰς προσπαθείας αἱ ὁποῖαι κατεβλήθησαν ἔκτοτε καὶ ὡς συνειθίζονται νὰ ἀποδίδωνται εἰς τὴν διγλωσσίαν ἡ ὁποία βεβαίως δὲν ἦτο κύριον αἴτιον. Πιθανὸν νὰ εἶναι ἓν τῶν αἰτίων ἀλλ’ ὄχι τὸ μόνον καὶ ἀπόλυτον. Ἀλλ’ οὐ μόνον ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ταύτης πρέπει νὰ ἀναμένῃ τις εὐθετώτερον χρόνον ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς οἰκονομικῆς καθόλου διότι νομίζω ὅτι δὲν εἶναι σήμερον ἡ ἐποχὴ κατὰ τὴν ὁποίαν δυνάμεθα νὰ σκεφθῶμεν περὶ οἰκονομικῆς ἐπιβαρύνσεως τοῦ Κράτους διὰ νέων βαρῶν. Σήμερον τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Κράτους δὲν δέχονται νέαν ἐπιβάρυνσιν, δὲν δέχονται δὲ νέαν ἐπιβάρυνσιν διότι πανταχοῦ ἐπικρατεῖ ἡ ἀνάγκη τῆς περισυλλογῆς καὶ ἡ ἀνάγκη τῶν αὐστηρῶν οἰκονομιῶν, ὅλως δὲ ἰδιαιτέρως εἰς ἡμᾶς διότι ἡμεῖς ἔχομεν ἀνάγκην οἰκονομιῶν πρὸς συντήρησιν τῶν ἠρημωμένων καὶ κατεστραμμένων χωρῶν, τὰς ὁποίας θέλομεν παραλάβει διὰ τῆς αὐξήσεως τῆς Χώρας ἡμῶν, καὶ διὰ τῆς καταρτίσεως τῆς Μεγάλης Ἑλλάδος, δεύτερον διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῶν πλουτοπαραγωγικῶν δυνάμεων τῆς τε Παλαιᾶς καὶ τῆς Νέας Ἑλλάδος, δι’ ἣν θὰ ἀπαιτηθῶσι, δαπάναι αἱ ὁποῖαι θὰ ἀποδῶσι ἐν οὐ πολὺ μέλλοντι ὠφελιμόταται διὰ τὴν καθόλου οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν τῆς Χώρας. Ἔχομεν δὲ νὰ ἀντιμετωπίσωμεν διὰ τούτων τὰς δαπάνας πρῶτον τὰς πολεμικάς, τὰς ἐκ τοῦ παγκοσμίου πολέμου προελθούσας, καὶ δεύτερον τὰς κοινωνικάς, αἱ ὁποῖαι ἐδημιουργήθησαν εἰς ὅλας τὰς κοινωνίας καὶ ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀναγκαῖον παρακολούθημα παντὸς Ἔθνους εὑρισκομένου ἐν τῇ χορείᾳ τῶν πεπολιτισμένων Ἐθνῶν, εἰς τὴν ὁποίαν ἐτάχθημεν χάρις εἰς τὴν πολιτικὴν τοῦ Μεγάλου Ἡγέτου καὶ Ἀρχηγοῦ τῆς Φυλῆς, ἐπίσης δὲ καὶ δι’ ἕνα οἰκονομικὸν συναγωνισμόν, ὁ ὁποῖος ἀρχίζει εἰς ὅλας τὰς χώρας. Εἰς τὸ βῆμα δὲν μὲ φέρουσι τὰ αἴτια ταῦτα, ἀλλὰ εἰς τὸ βῆμα μὲ φέρει ὁ ἀναπτυχθεὶς σκοπὸς χθὲς ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τόσον ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅσον καὶ ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου προλαλήσαντος συναδέλφου ἐξ Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος. Καὶ ἔλεγεν ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ὅτι ὁ σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ἡ κατάργησις τῶν διαπυλίων καὶ ἔλεγεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐξ Ἀχαϊοήλιδος ὅτι ὁ σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ἡ κάλυψις τῶν δαπανῶν τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, τὰς ὁποίας μέχρι σήμερον κατέβαλε τὸ Δημόσιον εἰς τοὺς Δήμους. Ἄς μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ διαφωνήσω καὶ πρὸς ἀμφοτέρους καὶ νὰ εἴπω ὑπερακοντίζων ὅτι ἐγὼ ἀνεὗρον, ἀναλύων τὰς οἰκονομικὰς βάσεις τοῦ νομοσχεδίου ὅτι δὲν πρόκειται οὔτε περὶ τοῦ ἑνὸς οὔτε περὶ τοῦ ἄλλου σκοποῦ, ἀλλὰ πρόκειται περὶ ταμιευτικοῦ καθαρῶς σκοποῦ τοῦ Κράτους μεταξὺ τῶν δύο ὑπογραψάντων τὸ παρὸν νομοσχέδιον κ. κ. Ὑπουργῶν. Ἄς μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ ἐκφράσω τὴν γνώμην ὅτι ὑπερίσχυσεν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος οὐ μόνον τὰς παλαιὰς δαπάνας τῆς Δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως κατώρθωσε νὰ καλύψῃ διὰ τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλὰ καὶ τὰς νέας, διὰ τῶν ὁποίων ἐπιβαρύνεται ἡ Δημοτικὴ ἐκπαίδευσις, ἀλλὰ πλὴν τούτου κατώρθωσε νὰ ἀφίσῃ καὶ πλεόνασμα εἰς τὸ Κράτος καθὼς θὰ ἀποδείξω τοῦτο διὰ ἀριθμῶν. Καὶ ἕως ἐδῶ ἡ προσπάθεια βεβαίως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, εἶναι ἐπαινετή, ἀλλὰ τὴν στιγμὴν ταύτην θίγει καιρίως τὴν ὕπαρξιν τῶν δήμων καὶ κοινοτήτων καὶ θίγει κυρίως τὴν τοπικὴν αὐτοδιοίκησιν. Ἀφ’ ἑτέρου δὲ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν προέβη μέχρις ἑνὸς σημείου λίαν ἐπωφελῶς καὶ εὐεργετικῶς, διότι ἀπήλαξε τὰς μικρὰς κοινότητας τοῦ βάρους αὐτοῦ τὸ ὁποῖον ἐπεκάθητο ἐπ’ αὐτῶν, τῆς κατασχέσεως δηλαδὴ ὅλων τῶν προσόδων αὐτῶν ἕνεκα τῶν καθυστερήσεων τῶν ὀφειλομένων διὰ τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν καὶ κατέστησε ταύτας πλέον ἀνεξαρτήτους ἀπέναντι τῆς Διοικήσεως, ἀλλὰ ἐνῷ ἔπραξε τοῦτο καλῶς, μέχρι τοῦ σημείου ἐκείνου, δὲν ἐσταμάτησεν ἀλλ’ ἐπροχώρησε μέχρι τοῦ σημείου, ὥστε καὶ τὰς μεγάλας κοινότητας καὶ τοὺς δήμους νὰ πλήξῃ καιρίως καὶ νὰ καταστήσῃ τὸν βίον αὐτῶν ἀβίωτον. Λέγων δὲ ὅτι ἐσταμάτησεν, ἐννοῶ ὅτι ἐστέρησε μιᾶς αὐξήσεως, ἡ ὁποία καὶ φυσικῶς ἐπέρχεται καὶ εἶναι ἀδύνατον νὰ μὴ ἀναγνωρισθῇ, διότι ἡ αὔξησις αὕτη εἶναι φυσικὴ συνέπεια τῆς προόδου τῶν μεγάλων κοινωνιῶν τῶν εὑρισκομένων κυρίως εἰς τοὺς δήμους καὶ κατὰ δεύτερον λόγον τὰς μεγάλας κοινότητας. Οὐδεμία ἀναγνώρισις λοιπὸν τοιαύτη γίνεται ὑπὲρ τῆς ἀποδόσεως τῆς αὐξήσεως ταύτης εἰς τοὺς δήμους καὶ τὰς κοινότητας, ἀλλὰ τοὐναντίον τὴν αὔξησιν ταύτην τὴν προσεταιρίζεται τὸ Κράτος ἐπιφέρον κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον καίριον πλῆγμα κατὰ τῆς τοπικῆς αὐτοδιοικήσεως. Καὶ μέχρι τοῦ σημείου τούτου δὲν εἰσῆλθον εἰς ἀριθμοὺς, πρὶν δὲ εἰσέλθω εἰς ἀριθμοὺς αἰσθάνομαι τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἀπευθύνω μίαν διάκρισιν σχετικῶς μὲ τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν τοῦ νομοσχεδίου μίαν διάκρισιν μεταξὺ τῶν ἐξόδων τῆς ἐκπαιδεύσεως τῶν Νέων Χωρῶν πρὸς τὰ τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος. Δὲν θέλω νὰ διαμφισβητήσω οὔτε τὴν γενναίαν συνεισφορὰν τῶν Νέων Χωρῶν εἰς τὰ ἔσοδα τῆς δημοσίας ἐκπαιδεύσεως οὔτε ποσῶς θέλω νὰ κάμω διάκρισιν μεταξὺ Παλαιᾶς καὶ Νέας Ἑλλάδος ἀλλὰ εἰδικῶς διὰ τὸν σκοπὸν διὰ τὸν ὁποῖον ὁμιλοῦμεν παρουσιάζει ἡ ἔκθεσις τὸ ἑξῆς, ὅτι καθ’ ὅλον τὸ λῆξαν χρονικὸν διάστημα τὰ ἔξοδα τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως τῶν Νέων Χωρῶν κατέβαλεν ἐξ ὁλοκλήρου τὸ Κράτος, ἀνέρχονται δὲ εἰς 5.800.000.

§61Γ. ΚΟΚΚΙΝΑΚΗΣ. Καὶ ἀντ’ αὐτῶν τί λαμβάνει;

§62ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ἔχετε δίκαιον.

§63Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Ἐγὼ δὲν ἠμφισβήτησα τὴν γεναίαν συμμετοχὴν τῆς Νέας Ἑλλάδος εἰς τὰ ἔξοδα τοῦ Κράτους, ἀλλ’ εἶπον εἰδικῶς ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἀναφέρονται ἐν τῇ ἐκθέσει τῇ εἰσηγητικῇ. Τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι, ὅτι εἰς τὰς νέας χώρας τὰ ἔσοδα ἐπὶ τῶν ὠνίων ἀνῆλθον κατὰ τὰ ἔτη (ἀναγινώσκει ἐκ τῆς ἐκθέσεως) εἰς 2, ἑκατομμύρια ἔναντι ἐξόδων 5 ἑκατομμυρίων ἤτοι ἐπιβαρύνεται τὸ δημόσιον μὲ 3 ἑκατομμύρια καθ’ ἣν στιγμὴν εἰς τὴν παλαιὰν Ἑλλάδα τὰ μὲν ἔσοδα ἀνῆλθον εἰς 9 ἑκατομμύρια τὰ δὲ ἔξοδα εἰς 8 ἑκατομμύρια ἤτοι προῆλθεν πλεόνασμα ὑπὲρ τοῦ Κράτους ἑνὸς ἑκατομμυρίου. Εὐχαριστῶ· ἀλλ’ ἐγὼ δὲν ἀπέβλεψα εἰς τοῦτο, οὔτε ἠθέλησα νὰ κακίσω διατὶ ἐγένετο αὐτὴ ἡ τακτικὴ εἰς τὰς Νέας Χώρας, ἠθέλησα νὰ συγκρίνω τὰ ἀποτελέσματα καὶ ἔλεγον, ὅτι εἰς τὰς Νέας Χώρας θὰ ἔμενον εἰς βάρος τοῦ Κράτους 3 ἑκατομμύρια καθ’ ἣν στιγμὴν εἰς τὴν Παλαιὰν Ἑλλάδα θὰ εἴχομεν πλεόνασμα κατὰ τὴν διετίαν 1915–1917 3.482.000 καὶ κατὰ τὴν διετίαν 1917–1918 πλεόνασμα πάλιν.....

§64Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Λησμονῆτε καὶ ἕτερον γεγονός, ὅτι εἰς τὰς νέας χώρας δὲν ἔχετε ἀκριβῆ ἀπόδοσιν τοῦ φόρου ὠνίων καὶ ἐμπορευμάτων.

§65Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Ἐγὼ ὡμίλησα διὰ μίαν διετίαν 1915–1917 προκειμένου περὶ τῶν Νέων Χωρῶν τῆς ὁποίας τὸ ἐκ τοῦ φόρου τούτου προϊὸν ἀναφέρεται ἐν τῇ εἰσηγητικῇ ἐκθέσει τῶν κ. Ὑπουργῶν. Ἐν συνόλῳ εἰς τὴν παλαιὰν Ἑλλάδα καὶ εἰς τὴν νέαν ἔχομεν ἔσοδα ἐκ τῶν ὠνίων 12.000.000 καὶ ἔξοδα ἐκπαιδεύσεως 15.300.000 ἤτοι μένει εἰς βάρος τοῦ Κράτους τὸ ποσὸν 2.272.000 δραχμῶν.

§66Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Δὲν δύνασθε νὰ εἶσθε βέβαιος περὶ τοῦ τὶ θὰ μείνῃ εἰς βάρος τοῦ Κράτους διότι ἐδῶ ἔχετε τὴν ἀπόδοσιν ὅλου τοῦ Κράτους ἐνῷ εἰς τὰς Νέας Χώρας δὲν ἔχετε πλήρη τὴν ἀπόδοσιν. Ἔχετε δὲ ἐξ ἄλλου ἀπόδοσιν φόρου ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει εἰσέτι προσαρμοσθῇ εἰς τὸν τόπον.

§67Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Εἰσερχόμενος ἤδη εἰς τὴν ἀνάλυσιν τῆς Οἰκονομίας τοῦ ὅλου νομοσχεδίου φρονῶ ὅτι πρόκειται νὰ ἀποφέρῃ περὶ τὰς 22.000.000 δραχμῶν, ἔναντι εἰσπραττομένων ἤδη ἐκ τοῦ φόρου ὠνίων καὶ ἐμπορευμάτων 11.000.000 δηλαδὴ μένει τόσῳ διὰ τὴν παλαιὰν Ἑλλάδα ὅσῳ καὶ διὰ τὴν νέαν τὸ ποσὸν 9.300.000 τὸ ὁποῖον θὰ εἶναι αὔξησις τοῦ φόρου ἐπὶ τοῦ πληθυσμοῦ. Ἐκ τῶν 22.000.000 ἐὰν ἀφαιρέσωμεν τὸ ποσὸν τῶν 15.000.000 εἰς τὸ ὁποῖον θὰ ἀνέλθῃ ἐντὸς ὀλίγου ἡ δημοτικὴ ἐκπαίδευσις.

§68Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἤδη ἀνέρχεται εἰς 25.000.000.

§69Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Μετὰ μίαν δεκαπενταετίαν.

§70Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Μετὰ μίαν δεκαπενταετίαν θὰ φθάσωμεν εἰς τὰ 25.000.000.

§71Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Ἐν τῇ εἰσηγητικῇ ὁμιλίᾳ σας, κύριε Ὑπουργέ, λέγετε (ἀναγινώσκει). «Συγκεφαλαιοῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς ............. κλπ.».

§72Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Δὲν γνωρίζω ἐκ τίνος ἐφημερίδος ἀναγινώσκετε καὶ κατὰ πόσον εἶναι τὸ κείμενον ἀκριβές. Ὅταν εἰσήγετο τὸ νομοσχέδιον αἱ δαπάναι ἦσαν 11.500.000 τὰς ὁποίας κατέβαλλε τὸ δημόσιον ἀσχέτως πρὸς τὸ πολεμικὸν ἐπίδομα. Ἡ ὅλη δαπάνη ἀνέρχεται εἰς 22.000.000. Ἐπηκολούθησαν ὅμως κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν ἐν τῇ Βουλῇ αἱ δηλώσεις κατὰ τὰς ὁποίας ἐγένοντο βελτιώσεις ἐν τῷ νομοσχεδίῳ καὶ προσέθηκεν βάρος 3.000.000 περίπου δι’ οὗ ἡ ὅλη δαπάνη ἀνῆλθεν εἰς 24.445.000 διὰ τὸ προσωπικὸν καὶ εἰς οἰκοδομήματα διὰ τὰ ἐνοίκια τῶν ὁποίων τὴν πληρωμὴν ἀναλαμβάνει τὸ Κράτος.

§73Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Ἐγὼ ἔχων ὑπ’ ὄψιν μου αὐτὰς τὰς δηλώσεις τὰς δημοσιευομένας ἐν τῇ ὁμιλίᾳ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ βλέπω ὅτι κατ’ ἀρχὴν ἡ ἐπιβάρυνσις κατ’ ἀρχὰς ἦτο 10.000.000 καὶ κατόπιν προσετέθη νέα ἐπιβάρυνσις 3.000.000. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐγὼ ἐξάγω τὸ συμπέρασμα ὅτι πρόκειται περὶ 13.200.000 καὶ 3.500.000 τὰ ὁποῖα γίνονται 16.700.000.

§74Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Σεῖς θέλετε νὰ εἴπητε ὅτι ἓν μέρος τοῦ πολεμικοῦ ἐπιδόματος συμψηφίζεται εἰς τὸ ποσὸν τῶν 16.700.000. Τοῦτο εἶναι ἀληθές.

§75Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Πόσον εἶναι;

§76Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ὑποθέτω ὅτι εἶναι 4½ ἑκατομμύρια, 5 ἑκατομμύρια περίπου.

§77Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Ὥστε ἀναβιβάζετε, κ. Ὑπουργὲ τὴν δαπάνην εἰς 20.000.000 περίπου.

§78Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἐπέρχεται μὲν ἡ μείωσις αὐτή, ἀλλὰ πρέπει νὰ λάβετε ὑπ’ ὄψει ὅτι τοῦτο εἶναι προσωρινόν, διαρκούσης τῆς ἐμπολέμου καταστάσεως. Ἑπομένως ἐφ’ ὅσον πρόκειται νὰ ὑπολογίσωμεν τὸ πάγιον βάρος τῶν προϋπολογισμῶν δὲν δυνάμεθα παρὰ νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον ἀνέφερον πρὸ ὀλίγου.

§79Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Θὰ μᾶς μείνουν 20.000.000. Ἀφοῦ θὰ ἔχωμεν νὰ εἰσπράξωμεν 20.000.000, τὸ Κράτος θὰ ἔχῃ νὰ εἰσπράξῃ 20.000.000. Ἐὰν δ’ ἐπὶ πλέον προστεθῇ εἰς ταῦτα καὶ τὸ ἐκ τοῦ νόμου 402 τοῦ 1914 προβλεπόμενον ποσὸν διὰ τὴν συντήρησιν τῶν σχολείων καὶ καταβαλλόμενον ὑπὸ τῶν δήμων καὶ κοινοτήτων τῶν Ν. Χωρῶν, τότε θὰ ἔχομεν 20.000.000 καὶ 2.800.000, τὸ ποσοστὸν τῶν 5 ἑκατομμυρίων, τὰ ὁποῖα θὰ εἰσπράττωνται ἐπὶ πλέον τῶν 20.000.000.

§80Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Τὶ εἶναι αὐτὰ τὰ 2.000.000;

§81Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Τὰ εἰσπραχθησόμενα δυνάμει τοῦ νόμου 402 τοῦ 1914.

§82Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Τὰ εἰσπραχθησόμενα δυνάμει τοῦ νόμου 402 δὲν ἀνέρχονται πλέον εἰς τὸ ποσὸν τῶν 2.000.000. Ἡ ὅλη περιουσία τῶν κοινοτήτων τῶν Ν. Χωρῶν, ὡς κατωρθώθη νὰ ὑπολογισθῇ, ἀνέρχεται εἰς τὸ ποσὸν τῶν 9.200.000 κεφαλαίου. Ἑπομένως ἐὰν ὑπολογίσητε ἐπὶ 6% ἐπὶ τοῦ ποσοῦ τούτου, ἔχετε μίαν ἀπόδοσιν 700.000 δραχμῶν, αἱ ὁποῖαι δυνάμει νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον ὑπεβλήθη εἰς τὴν Βουλή, διατίθενται δι’ ἄλλους σκοποὺς καὶ οὐχὶ διὰ τὴν δαπάνην τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως.

§83Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Ἐδῶ ἀναγράφετε, κ. Ὑπουργέ: (Ἀναγινώσκει τὴν 4ην σελίδα τοῦ ὑποβληθέντος νομοσχεδίου).

§84Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἰδοὺ ὅτι τὸ λέγει τὸ νομοσχέδιον.

§85Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Ὅτι θὰ διατεθῇ ὑπὲρ τῶν κοινοτήτων. Λοιπὸν μένει τὸ ποσὸν τῶν 2.000.000, τὰ ὁποῖα θὰ εἰσπράττωνται ἐπὶ πλέον ἐκ μέρους τοῦ Κράτους. Ἐὰν λοιπὸν ἐπὶ μίαν δεκαπενταετίαν ἔχωμεν τὴν ἐπὶ πλέον εἴσπραξιν τῶν 2 ἑκατομμυρίων ἐτησίως θὰ ἔχωμεν ἓν ποσὸν 24.000.000, τὸ ὁποῖον θὰ ἔχῃ εἰσπράξῃ ἐπὶ πλέον ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν πρὸς ὄφελος τοῦ κράτους. Πλὴν τούτου ὅμως θὰ ἐπέρχηται ὑπὲρ τοῦ Κράτους καὶ ἡ αὔξησις ἡ φυσική, τὴν ὁποίαν ὑφίστανται ὅλαι αἱ πόλεις ἐκ τῆς ἀναλόγου πρὸς τὴν αὔξησιν τοῦ πληθυσμοῦ αὐξήσεως τοῦ φόρου τῶν ὠνίων καὶ ἐμπορευμάτων, καὶ τὴν ὁποίαν κρατεῖ ὑπὲρ ἑαυτοῦ τὸ Κράτος. Ἡ αὔξησις αὐτὴ ἡ φυσική, ἡ ὁποία προέρχεται ἐκ τῆς αὐξήσεως τοῦ φόρου τῶν ὠνίων καὶ ἐμπορευμάτων, κ. Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, ὡς σᾶς ἀνέπτυξε προχθὲς ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος Ἀχαϊοήλιδος, ἀνέρχεται μόνον διὰ τὴν πόλιν τῶν Ἀθηνῶν εἰς τὸ ποσὸν τῶν 5.000.000. Ἐὰν λοιπὸν ὑπολογίσωμεν δι’ ὁλόκληρον τὴν δωδεκαετίαν, ἡ συμπλήρωσις τῆς ὁποίας θὰ ἀπαιτηθῇ διὰ τὴν αὔξησιν τῶν δαπανῶν τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως, θὰ ἔχωμεν τὸ ποσὸν τῶν 60 ἑκατομμυρίων ἀποδόσεως ὑπὲρ τοῦ Κράτους μόνον ἐκ τῆς αὐξήσεως τοῦ ἐσόδου τοῦ φόρου τῶν ὠνίων καὶ ἐμπορευμάτων τῆς πόλεως Ἀθηνῶν. Φαντάζεσθε συνεπῶς κατ’ ἀναλογίαν τί ποσὸν θὰ εἰσπραχθῇ ἐπὶ πλέον. Ἰδοὺ διατὶ ἔλεγον ἀρχόμενος τοῦ λόγου, ὅτι πρόκειται περὶ καθαρῶς ταμιευτικοῦ μέτρου, τὸ ὁποῖον θὰ ἀποβῇ πρὸς ὄφελος τοῦ Κράτους καὶ τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ πλήξῃ καιρίως τὴν τοπικὴν διοίκησιν. Ἕνεκα τοῦ λόγου τούτου ὑπέβαλον καὶ δύο σχετικὰς τροπολογίας, ἐκ τῶν ὁποίων τὴν μίαν ἐνέκρινεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, προκειμένου περὶ τῶν πρωτευουσῶν τῶν ἐπαρχιῶν, νὰ ἀφήνεται ποσόν τι ἐφ’ ἅπαξ καθοριζομένης ἐπιχορηγήσεως· ἀλλ’ ἡ ἐπιχορήγησις αὕτη θὰ πρέπει νὰ εἶναι σταθερὰ κ. Ὑπουργέ, διότι ἐφ’ ὅσον δὲν πρόκειται περὶ σταθερᾶς ἐπιχορηγήσεως δὲν θὰ πρόκειται παρὰ περὶ μιᾶς καταδίκης εἰς στασιμότητα κοινοτήτων καὶ δήμων, οἱ ὁποῖοι εἶναι προωρισμένοι νὰ ἔχωσι ζωτικότητα, ὡς πολὺ ὀρθῶς εἶπε χθὲς ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὅτι ἐκ τούτων ἀναμένει πολλὰ ἡ χώρα. Συνεπῶς ἐφ’ ὅσον δὲν δύναται νὰ ἀμφισβητεῖται ἡ πρόοδος αὐτὴ δίκαιον θὰ ἦτο νὰ δεχθῇ τοῦτο ὁ κ. Ὑπουργὸς γενικῶς καὶ διὰ τὰς ἄλλας κοινότητας καὶ ὄχι μόνον τὰς τῶν πρωτευουσῶν τῶν ἐπαρχιῶν. Ἀλλὰ ταὐτοχρόνως ἐφ’ ὅσον δέχεσθε τὴν ἐπιβολὴν τοῦ φόρου τῶν ὠνίων καὶ ἐμπορευμάτων διὰ τὰ μεταφερόμενα ἐγχώρια προϊόντα εἰς τοὺς δήμους, δὲν βλέπω διὰ ποῖον λόγον δὲν θὰ δεχθῆτε τὴν ὕπαρξιν τοῦ φόρου τῶν ὠνίων καὶ ἐμπορευμάτων καὶ εἰς τὰς μεγάλας κοινότητας, τὴν ὁποίαν ἐδέχθητε νὰ προσθέσητε καὶ εἰς τὸ προηγούμενον ἄρθρον. Γνωρίζω, καὶ μοὶ ἀντετάχθη ἐκ μέρους τῆς ὑπηρεσίας ὅτι ἡ κατάργησις τοῦ φόρου τῶν ὠνίων καὶ ἐμπορευμάτων εἶναι ὁ σκοπὸς διὰ τὸν ὁποῖον εἰσάγεται τὸ παρὸν νομοσχέδιον· ἀλλὰ κύριε Ὑπουργέ, προκειμένου περὶ τῆς ὑπάρξεως τοῦ κακοῦ αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον ἀναμφισβητήτως αἰσθάνεται ὁ Ἑλληνικὸς λαός, θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ διατηρήσωμεν ἓν κακὸν ἓν κείμενον, διότι, ὡς εἶναι γνωστὸν εἰς τὴν οἰκονομικὴν ἐπιστήμην τὰ καλῶς κείμενα κακὰ δὲν εἶναι τόσον ἐπαισθητά, ὅσον ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἤδη δημιουργοῦνται πολὺ δὲ περισσότερον ὅταν τὸ δημιουργούμενον κακὸν εἶναι ἡ κατάργησις τῆς ὑπάρξεως αὐτῶν τούτων τῶν δήμων καὶ κοινοτήτων. Πρὸς τὴν ἀνάπτυξιν δὲ τούτων ὀρθότατα εἶπεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὅτι ἀποβλέπει ἡ Κυβέρνησις μετὰ φιλοδοξίας, ἡ ὁποία τόσον ἀνεπτύχθη κατὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ περὶ κοινοτήτων νόμου. Ἀλλὰ καὶ ταῦτα πάλιν ἂν ἐγένοντο δεκτά, νομίζω, ὅτι δὲν θὰ ἤρκουν, ἐφ’ ὅσον δὲν διατεθῇ ὁλόκληρον τὸ πλεόνασμα, τὸ ἀπομένον μετὰ τὰ ἔξοδα τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως, εἰς τοὺς δήμους ἢ τὰς κοινότητας, τῶν ὁποίων ὁ πληθυσμὸς ἤθελε καθορισθῇ ὡς ἐπαρκής. Ἐφ’ ὅσον τοῦτο δὲν γίνεται, εἶναι ἀδύνατον νὰ ὀρθοποδήσουν αἱ κοινότητες καὶ οἱ μεγάλοι δῆμοι. Θὰ εἶναι δὲ ἄδικον νὰ αὐξάνῃ τὸ Κράτος τοὺς πόρους του εἰς βάρος τῶν μεγάλων δήμων καὶ τῶν κοινοτήτων, αἱ ὁποῖαι ἔχουσι τὴν ζωτικότητα ἐν ἑαυταῖς καὶ τῶν ὁποίων θὰ μαράνωμεν τὴν ὕπαρξιν διὰ τῆς ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ἐφ’ ὅσον δὲν λάβωμεν ὑπ’ ὄψει τὰς ὑποβαλλομένας παρατηρήσεις. Πλὴν τούτων θὰ ὑποβάλω καὶ μίαν ἄλλην παρατήρησιν ἐπὶ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου εἰς τὸ ἄρθρον 5, κατὰ τὸ ὁποῖον ἡ συνιστωμένη ἐπιτροπὴ λαμβάνει καὶ ἐπίδομα καὶ ἀποζημίωσιν 25 δραχμῶν δι’ ἑκάστην συνεδρίασιν. Γενικῶς νομίζω, κ. Ὑπουργέ, ὅτι ἔπρεπε νὰ λείψῃ τὸ ἔθιμον αὐτὸ τῆς ἰδιαιτέρας ἀμοιβῆς τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι διὰ τῆς συμβάσεως τὴν ὁποίαν κάμνουν μετὰ τοῦ κράτους ἀναλαμβάνουν ὑποχρέωσιν νὰ διαθέτουν ὑπὲρ τοῦ Κράτους ὅλον τὸν χρόνον των. Εἶναι ἔθιμον Τουρκοκρατίας νομίζω, τὸ ὁποῖον ἔπρεπε πλέον νὰ λείψῃ καὶ νὰ μὴ ἀναγράφηται εἰς τοὺς σχετικοὺς νόμους.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζαρλῆς ἔχει τὸν λόγον.

§87Ν. ΖΑΡΛΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, κύριοι βουλευταί, εἶναι σπουδαιότατον ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἀποτελέσματα καὶ τὰς συνεπείας, τὰς ὁποίας συνεπιφέρει. Καὶ ἐνῷ μὲν ἀπαλλάσσει μίαν μεγάλην μερίδα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τὰς κοινότητας ἀπὸ μίαν ἐνοχλητικὴν φορολογίαν τῶν διαπυλίων τελῶν, ἡ ὁποία εἶναι λείψανον βαρβάρου ἐποχῆς, ἐνῷ προξενεῖ μέγα ἀγαθὸν εἰς τοὺς κατοίκους τῶν κοινοτήτων, ἀφ’ ἑτέρου προξενεῖ μέγα κακὸν εἰς τοὺς κατοίκους τῶν δήμων, κακὸν, τὸ ὁποῖον ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω ὅτι ἰσοδυναμεῖ μὲ τὴν καταστροφὴν αὐτῶν. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, μὲ ὅλας τὰς τροποποιήσεις τὰς ὁποίας ὑπέστη ὑπὸ τοῦ ἁρμοδίου κ. Ὑπουργοῦ θὰ ἐπιφέρῃ ἀσφαλῶς τὸν μαρασμὸν ἢ τὴν στασιμότητα εἰς τοὺς δήμους, θὰ εἶναι πραγματικῶς ὁ τάφος αὐτῶν, ἢ τοὐλάχιστον διὰ τοὺς περισσοτέρους ἐξ αὐτῶν. Ἔλαβον τὸν λόγον ἵνα δι’ ὀλίγων κρούσω τοὺς κινδύνους τούτους, κινδύνους οἱ ὁποῖοι πραγματικῶς θὰ ἐπέλθωσιν εἰς τοὺς δήμους καὶ εἰς τὰς μεγαλειτέρας κοινότητας. Καὶ διὰ νὰ ἀποδείξω ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ψηφιζόμενον θὰ ἀποτελέσῃ σταθμὸν ὀπισθοδρομικότητος, σταθμὸν ἐξαρτύσεως τῶν δήμων παρὰ τοῦ Κράτους, σταθμὸν τελείας καταστροφῆς αὐτῶν, ἔρχομαι πρῶτον εἰς τὸ πρῶτον μέρος αὐτῶν. Ὁμολογουμένως, κύριοι βουλευταί, τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἀποδίδει εἰς τὰς κοινότητας τελείαν ἐλευθερίαν, αἱ ὁποῖαι μέχρι τοῦδε δὲν εἶχον οὐδαμῶς αὐτοδιοίκησιν εἰς τὴν διαχείρισιν αὐτῶν. Τὸ Κράτος δι’ αὐτὰς ἦτο πράγματι ὁ ἐφιάλτης, ἦτο ὁ φόβος καὶ ὁ τρόμος, ἕνεκα τῶν βαρέων μέτρων τὰ ὁποῖα ἐλάμβανε ἔναντι τῶν κοινοτήτων, διὰ νὰ ἀσφαλίσῃ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἔδιδε διὰ λογαριασμὸν αὐτῶν διὰ τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν. Ἐσχηματίζετο παρὰ τῷ λαῷ ἡ ἀντίληψις τοῦ Κράτους ὡς μητρυιᾶς, διότι ἀπερρόφα πᾶσαν ἰκμάδα οἰκονομικήν, διὰ τῆς ὁποίας θὰ ἠδύναντο αἱ κοινότητες νὰ προσφέρουν καὶ τὰς στοιχειωδεστέρας ὑποχρεώσεις αὐτῶν πρὸς τοὺς κατοίκους. Οὗτος ἦτο, κύριοι, ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ὁ νόμος ΔΝΖʹ δὲν ἀπέδωκε ἀγαθὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα ἀνέμενεν ἡ Πολιτεία. Ρίψατε ἕνα βλέμμα πρὸς τὰς κοινότητας ἀφ’ ὅτου ἐδημιουργήθησαν. Δὲν θὰ ἴδητε νὰ ἔχῃ κατασκευασθῇ κανὲν νέον ἔργον. Πραγματικῶς ἐστερήθησαν οἱ κάτοικοι καὶ αὐτῶν τῶν στοιχειωδῶν ἔργων τῶν ἀπαραιτήτων διὰ τὰς ἀνάγκας αὐτῶν, καὶ τοῦτο διότι τὸ Κράτος ἀπερρόφησε πᾶσαν οἰκονομικὴν ἰκμάδα, πᾶν εἰσόδημα, τὸ ὁποῖον εἶχαν ἐκ τοῦ φόρου τῶν ὠνίων καὶ ἐμπορευμάτων. Διὰ τοῦ νόμου ΔΝΖʹ ἐδημιουργήθησαν μόνον βάρη διὰ τὰς κοινότητας καὶ ὄχι δικαιώματα. Ἐλαφρώσατε τὰ βάρη ταῦτα ἀπὸ τὰς κοινότητας, τοποθετήσατε εἰς αὐτὰς ἠθικοὺς ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι ἐκπληροῦσι τὰς ἀνάγκας τοῦ Κράτους, τὰς ὁποίας τὸ Κράτος σήμερον ἀναμένει ἀπὸ τοὺς δυστυχεῖς προέδρους τῶν κοινοτήτων, δώσατε εἰς αὐτοὺς οἰκονομικὴν ἀνεξαρτησίαν, οἰκονομικὴν ζωήν, καὶ τότε θὰ ἴδητε κοινότητας ἀνθούσας, κοινότητας ἀνταποκρινομένας πρὸς τὴν μεγάλην αὐτῶν ἀποστολήν, τὴν ὁποίαν πράγματι ἔχουσι. Καταργήσατε διὰ τοῦ νόμου τούτου τὰ διαπύλια τέλη εἰς τὰς κοινότητας, ἀλλὰ μὴ ἀφήνετε αὐτὰς ἐντελῶς ἄνευ εἰσοδήματος. Δώσατε εἰς αὐτὰς ἓν μικρὸν μερίδιον ἐξ ἐκείνου, τὸ ὁποῖον τὸ Κράτος θὰ εἰσπράξῃ ἐκ τοῦ φόρου εἰς τὰ τελωνεῖα διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου. Ἐὰν δὲν εἶναι δυνατὸν τοῦτο νὰ γίνῃ δι’ ὅλας τὰς κοινότητας, εἶναι ἀπαραίτητον νὰ γίνῃ διὰ τὰς μεγαλειτέρας. Πῶς θὰ ζήσουν αἱ κοινότητες αὐταί, χωρὶς νὰ ἔχουν καμμίαν πρόσοδον. Σχηματίσατε τοὐλάχιστον διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ταμεῖα, διὰ τῶν ὁποίων νὰ προβλέπεται ἡ κατασκευὴ κοινοτικῶν ἔργων, ὁδοποιΐας, γεφυρῶν, ὑδρεύσεως καὶ συστήσατε τὰ ταμεῖα αὐτὰ διὰ μέρους ἐκ τῶν φόρων τοὺς ὁποίους τὸ Κράτος θὰ εἰσπράξῃ διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Οἱ ἄμεσοι φόροι τοὺς ὁποίους ἐδημιούργησεν ὁ νόμος ΔΝΖʹ εἰς τὰς κοινότητας πραγματικῶς ὑπῆρξε διὰ τὰς κοινότητας ἀγών. Δὲν ἠδυνήθησαν νὰ ψηφισθῶσι παρὰ τῶν κοινοτήτων. Οἱ ἄμεσοι λέγω φόροι, οἱ ὁποῖοι ὑπὸ τοῦ νόμου ΔΝΖʹ ἐδόθησαν εἰς τὰς κοινότητας, ἰδίως ἐπὶ τῆς παραγωγῆς, οἱ ἄμεσοι αὐτοὶ φόροι ὑπῆρξαν ἀλυσιτελεῖς, ὑπῆρξαν ἄγονοι, ὑπῆρξαν ἀνεφάρμοστοι καὶ τοιουτοτρόπως, ὅταν ἀφαιρέσωμεν ἀπὸ τὰς κοινότητας, ἔστω καὶ τὸ μικρὸν μέρος, τὸ ὁποῖον ἀπονέμεται εἰς αὐτὰς τότε καταδικάζομεν αὐτὰς εἰς τελείαν οἰκονομικὴν ἀνυπαρξίαν. Διὰ νὰ τονώσωμεν ὅμως αὐτὰς πρέπει τὰ ἀλλάξωμεν τὸ σύστημα τῶν ἀμέσων φόρων, νὰ ἐπιτρέψωμεν εἰς αὐτὰς νὰ ἐπιβάλλωσι φόρους ἐπὶ τῆς ἐξαγωγῆς τῶν προϊόντων των. Τοῦτο πολλαὶ κοινότητες διὰ ψηφισμάτων ἠθέλησαν νὰ τὸ ἐπιβάλλωσι, διότι ἔβλεπον, ὅτι δὲν ἠδύναντο νὰ προσπορισθῶσι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα διὰ τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν ἀναγκῶν των ἦσαν ἀπαραίτητα. Ἀλλὰ δυστυχῶς ὁ νόμος ΔΝΖʹ δὲν τοὺς ἐπέτρεπε καὶ διὰ τοῦτο ἔμειναν τὰ ψηφίσματα ταῦτα ἐντελῶς ἀνεφάρμοστα. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅπως τὴν ὑπόδειξίν μου ταύτην λάβῃ ὑπὸ σπουδαίαν ἔποψιν καὶ ἐπιτρέψῃ νὰ φορολογῶσι τὰ προϊόντα των κατὰ τὴν ἐξαγωγὴν ἐκ τῶν χωρίων των. Ἐν τούτοις, κ. Ὑπουργέ, εἰς τὸν νομόν Λαρίσσης ὑπεβλήθησαν τοιαῦτα ψηφίσματα εἰς τὴν νομαρχίαν, ἡ ὁποία ἠκύρωσε ταῦτα καὶ πρέπει νὰ συμπληρώσητε, ὥστε νὰ ἔχωσι δικαίωμα αἱ κοινότητες νὰ ἐπιβάλλωσι φυορὸς ἐπὶ τῆς ἐξαγωγῆς τῶν προϊόντων.

§88Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Διατὶ νὰ μὴ προσθέσῃ ποσοστὸν ἐπὶ τῶν ἀμέσων φόρων; Νὰ δημιουργήσωμεν ὑπηρεσίας.

§89Ν. ΖΑΡΛΗΣ. Θὰ ἔλθω εἰς αὐτό. Καὶ ἐνῷ κύριοι, τὸ νομοσχέδιον τοῦτο πράγματι ἐλευθερώνει τὰς κοινότητας ἀπὸ τὴν αἰχμαλωσίαν τοῦ Κράτους, ἐὰν δὲ συμπληρωθῇ κατὰ τὴν ὑπόδειξιν, τὴν ὁποίαν ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ἀναφέρω ἐνώπιον ὑμῶν, τότε πράγματι ὁ νόμος οὕτω τροποποιούμενος μέλλει νὰ ἐπαναφέρῃ τὰς κοινότητας εἰς τὸ σημεῖον, εἰς ὃ ἤνθουν αὗται ἐπὶ Τουρκοκρατίας. Ἔχω ὑπ’ ὄψει τὰς κοινότητας τῆς Θεσσαλίας καὶ τοῦ Πηλίου. Τότε θὰ ἀνταποκριθῶσιν αἱ κοινότητες αὗται, ὅταν λάβωσιν οἰκονομικὴν ὕπαρξιν, θὰ ἀνταποκριθῶσιν εἰς τὰς μεγάλας ἀξιώσεις, τὰς ὁποίας ἔχομεν παρὰ τῶν κοινοτήτων, τὰς ὁποίας ἀπαιτεῖ ὁ νόμος ΔΝΖʹ. Δυστυχῶς ὅμως τὸ νομοσχέδιον ἐπιφέρει ὅλως ἀντίθετα ἀποτελέσματα διὰ τοὺς δήμους. Ὁ εἰσηγητὴς τοῦ νομοσχεδίου ἐνῷ ἠθέλησε νὰ προστατεύσῃ τὰ συμφέροντα τοῦ δημοσίου ἠθέλησε καὶ νὰ ἐξασφαλίσῃ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα τὸ δημόσιον δαπανᾶ, διὰ τὰς κοινότητας ἐγκατέλειψεν αὐτὰς ὅσον ἀφορᾷ τὰ ζητήματα εἰς τὴν τύχην των, ἔλαβε δραστικῶς πολλὰ ἀγαθὰ ὑπὲρ αὐτῶν, διότι διὰ νὰ ρυθμίζεται μία κατάστασις μεταξὺ δήμου καὶ δημοσίου, ἡ ὁποία εἶναι γεγραμμένη ἀφόρητος, ἡ ὁποία τέλος πάντων ἔπρεπε νὰ τερματισθῇ καὶ τερματίζεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ἐλευθεροῦνται αἱ κοινότητες καὶ ὁ λαὸς τῶν κοινοτήτων ἐκ τοῦ ἐνοχλητικοῦ αὐτοῦ φόρου τῶν διαπυλίων τελῶν. Ἀλλὰ διὰ τοὺς δήμους ὅμως δὲν ἔπραξε τὰ αὐτὰ ὁ εἰσηγητὴς τοῦ νομοσχεδίου, ὁ ὁποῖος ἠθέλησε νὰ προστατεύσῃ συμφέροντα τοῦ δημοσίου, ἀλλὰ συμφέροντα μὴ κινδυνεύοντα, διότι κατ’ αὐτὴν τὴν ὁμολογίαν τοῦ εἰσηγητοῦ τοῦ νομοσχεδίου, οὐδεμία καθυστέρησις ἐκ μέρους τῶν Δήμων ὑπάρχει ὅσον ἀφορᾷ τὰς δαπάνας τῆς ἐκπαιδεύσεως τὰς χορηγουμένας ὑπὸ τοῦ Κράτους καὶ τοῦτο ὅταν ἀκόμη ἐπικρατήσῃ ἡ ἀντίληψις, ὅτι οἱ δῆμοι πρέπει νὰ ἔχωσι καὶ αἱ κοινότητες φόρους διὰ τὴν στοιχειώδη ἐκπαίδευσιν. Διότι νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ὑποστηριχθῇ ὅτι ἡ ἀντίθετος ἀντίληψις πρέπει νὰ ἐπικρατήσῃ. Καὶ ἐνῷ ὁ εἰσηγητὴς τοῦ νομοσχεδίου τούτου δὲν φέρει τὸ καλὸν, τὸ ὁποῖον ἔφερεν εἰς αὐτάς, ὅτι δηλαδὴ διατηρεῖ τὸν φόρον τῶν ἐνίων καὶ ἐμπορευμάτων τῶν εἰσαγομένων εἰς τὰς πόλεις, ἐνῷ ἔλαβε πρόνοιαν ὁ εἰσηγητὴς τοῦ νομοσχεδίου διὰ τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους δὲν ἔλαβεν ὅμως οὐδεμίαν πρόνοιαν διὰ τὸ μέλλον τῶν δήμων, ἀλλ’ ἐγκατέλειψε τούτους εἰς τὸ ἔλεος τοῦ Κυρίου, καταδικάζει αὐτοὺς εἰς τὴν στασιμότητα, εἰς τὸν μαρασμὸν εἰς ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ δῆμοι ἤρχισαν νὰ ἀνταποκρίνωνται καὶ ἀνταποκρίνονται εἰς τὰς περισσοτέρας ἀνάγκας αὐτῶν. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, κύριοι, λέγει τὰ ἑξῆς εἰς τὸν λαόν. Λέγει τὸ δημόσιον πρὸς αὐτὸν θέλω χρήματα διὰ νὰ πληρώσω τὰς ἀνάγκας ὑπὲρ τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως, ἐπιβάλλω πρὸς τοῦτο μίαν μεγάλην φορολογίαν, μεγαλειτέραν ἴσως ἀπὸ ἐκείνην, τὴν ὁποίαν ἐπέβαλον οἱ δῆμοι καὶ αἱ κοινότητες διὰ τοῦ φόρου τῶν ὠνίων καὶ ἐμπορευμάτων, δίδω ἓν μέρος ἐξ αὐτῶν εἰς τοὺς δήμους ὡς παγίαν εἰσφορὰν ὑπὲρ αὐτῶν καὶ κυττάξετε ὅπως δύνασθε νὰ εὕρητε φόρους, τοὺς ὁποίους δύναμαι νὰ δώσω ἐγὼ εἴτε ἀμέσους φόρους, τοὺς ὁποίους δύνασθε νὰ ἐπιβάλητε εἰς τοὺς κατοίκους διὰ τὰ ἀποτελέσματα, ὅμως ὁ εἰσηγητὴς τοῦ νομοσχεδίου δὲν σᾶς λέγει, πόσα θὰ εἰσπράξητε καὶ πῶς θὰ εἰσπράξητε. Ὀφείλομεν νὰ ὁμολογήσωμεν, κύριοι, ὅτι τὰ διαπύλια τέλη εἶναι κακὸν πρᾶγμα, ἀλλ’ εἶναι ἀναγκαῖον κακὸν ἐκ τοῦ ὁποίου οἱ μέχρι σήμερον δῆμοι τὰ 9)10 τῶν εἰσοδημάτων αὐτῶν εἰσέπραττον ἀπὸ τοῦ φόρου τούτου. Ἀλλὰ θὰ μοὶ εἴπῃ τις, ὅτι ὀφείλομεν νὰ συνοψίσωμεν τοὺς δήμους εἰς τοὺς ἀμέσους φόρους. Δὲν ἔχω τὰ μέσα ἵνα δι’ ἀριθμῶν σᾶς ἀποδείξω, ὅτι διὰ τῆς τοιαύτης φορολογίας τῆς ἀμέσου οἱ δῆμοι δὲν θὰ δυνηθῶσι νὰ εἰσπράξωσιν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θὰ εἰσπράξωσι μετὰ τὴν καταβολὴν εἰς αὐτοὺς τῆς παγίας εἰσφορᾶς ὑπὲρ τοῦ δήμου ὑπὸ τοῦ Κράτους, λέγω δὲν θὰ δυνηθῶσι νὰ εἰσπράξωσιν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὑπολείπεται πρὸς συμπλήρωσιν τῶν ἀναγκῶν καὶ τῶν ὑποχρεώσεων ἐν τῷ παρόντι καὶ ἐν τῷ μέλλοντι. Λέγω, ὅτι δὲν θὰ δυνηθῶσιν οἱ δῆμοι νὰ εἰσπράξωσιν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὑπολείπεται πρὸς συμπλήρωσιν τῶν ἀναγκῶν πρὸς ἐκπλήρωσιν τῶν ὑποχρεώσεων τῶν ἐν τῷ παρόντι καὶ ἐν τῷ μέλλοντι. Τὰ ποσὰ ταῦτα εἶναι διάφορα κατὰ τὸ μέγεθος. Τοῦτο ἰδίως ἐξαρτᾶται ἐκ τῆς γεωγραφικῆς θέσεως, τὴν ὁποίαν ἕκαστος δῆμος ἔχει καὶ τὸν προορισμὸν τὸν ὁποῖον ἕκαστος δῆμος ἔχει. Λάβετε ὑπ’ ὄψει τὰς πρωτευούσας τῶν νομῶν, τοὺς παραλίους δήμους, οἱ δῆμοι οὗτοι ἔχουσι πραγματικῶς δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν, ἔξοδα παραστάσεως περισσότερα, μεγαλύτερα τῶν ἄλλων δήμων, λόγῳ τοῦ δημιουργουμένου εἰς τοὺς δήμους τούτους διακομιστικοῦ ἐμπορίου, λόγῳ τῆς κινήσεως τοῦ κινητοῦ πληθυσμοῦ τοῦ διερχομένου δι’ αὐτῶν αἱ πόλεις αὗται ἔχουσιν ὑποχρεώσεις περισσοτέρας, εἶναι ὑποχρεωμέναι νὰ ἔχωσι μεγαλυτέραν καὶ καλλιτέραν ὁδοποιΐαν περισσοτέραν καὶ καλλιτέραν καθαριότητα, περισσότερα καὶ μεγαλύτερα φιλανθρωπικὰ καταστήματα, νοσοκομεῖα, περισσότερον φωτισμόν, περισσότεραν ψυχαγωγίαν δηλαδὴ ἔχουν δαπάνας ἀσυγκρίτως μεγαλυτέρας τῶν μεσογείων. Ἂς λάβωμεν ἕνα δῆμον ἐκ τῶν μικροτέρων, θὰ σᾶς φέρω ὡς παράδειγμα τὸν δῆμον Παγασσῶν. Ὁ δῆμος Παγασσῶν εἰσέπραξεν ἐκ τοῦ φόρου ὠνίων κατὰ τὸ 1919 1.086.000 δραχμὰς 270.000 ἐξ ἄλλης φορολογίας, μέσον ὅρον ἐπλήρωσε διὰ στοιχειώδη ἐκπαίδευσιν 102.800 δραχμὰς εἰς διαφόρους ὑπηρεσίας τοῦ δήμου δραχμὰς 50.800 δηλαδὴ 560.000, εἰς τοῦτο ἂς προσθέσωμεν τὰς 100.000 τῆς ἐκπαιδεύσεως ἔχωμεν 600.000 καὶ 270.000, τὰς ὁποίας δὲν θὰ εἰσπράξῃ ὁ δῆμος οὗτος ἐκ τοῦ φόρου τοῦ εἰσιτηρίου, ἀλλ’ ἂς δεχθῶμεν καὶ ταῦτα, ἔχομεν 872.900 ἕως τὸ 1.086.000 ἕνα ἔλλειμα 300.000 δρχ. Διότι τὸν μέσον ὅρον τοῦ 1914, ὅπως θέλει ὁ κ. Ὑπουργὸς, δὲν ἔχει εἰσοδήματα ὁ δῆμος ὡς τὸ 1919 ὁ μέσος ὅρος εἶναι αὐτός. Ἀλλὰ αἱ προσαυξήσεις τοῦ δήμου Παγασσῶν εἶναι καταπληκτικαί. Ὁ δῆμος Παγασσῶν εἰς τὸ 1919 ἀφ’ ὅτου ἀπηλευθερώθη κατὰ τὴν πρώτην δεκαετίαν ἀπὸ τοῦ φόρου ὠνίων καὶ ἐμπορευμάτων εἰσέπραττε 150.000 δραχμὰς ἐτησίως μέχρι 250.000 κράτησις 2%. Κατὰ τὴν προτελευταίαν δεκαετίαν ἀπὸ 250.000 δραχμὰς ἔφθασε τὰς 400.000 καὶ κατὰ τὴν τελευταίαν δεκαετίαν ἀπὸ 400.000 δραχμὰς ἔφθασε τὸ 1.000.000. Ὁ πληθυσμὸς τοῦ δήμου τούτου ἀπὸ 3.000 κατοίκους, τοὺς ὁποίους εἶχεν, ὅταν ἀπηλευθερώθη ἀπὸ τὸν ζυγὸν τῶν Τούρκων σήμερον ἔχει πληθυσμὸν 35.000.

§90Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. Διατὶ νὰ μὴ εἴπω 40.000.

§91Ν. ΖΑΡΛΗΣ. Ἀσφαλῶς, διότι ὅπως προήχθη ἡ πόλις τοῦ Βόλου, θὰ ἔχωμεν διπλάσιον ἀκόμη πληθυσμόν. Ὁ κ. συνάδελφος καὶ ἀγαπητὸς ἐκ Τρικκάλων μοὶ ὑπενθύμισεν, ὅτι ὁ δῆμος Παγασσῶν φορολογεῖ καὶ τὸ ἐμπόριον, τὸ ὁποῖον διενεργεῖται πρὸς τὰ μέρη ἐκεῖνα.

§92Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. Εἶναι πολλὰ ἐμπόρια.

§93Ν. ΖΑΡΛΗΣ. Δὲν φορολογεῖ τὸ ἐμπόριον τὸ διαμετακομιστικόν, δὲν τὸ φορολογεῖ ἐξ ὁλοκλήρου.

§94Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. Ὁ ἔμπορος τοῦ ἐσωτερικοῦ ἀγοράζει καὶ ἀπὸ τὸν ἔμπορον τοῦ Βόλου.

§95Ν. ΖΑΡΛΗΣ. Συμβαίνει τὸ ἑξῆς ἐκεῖ: Ὁ δῆμος Παγασσῶν δὲν εἰσπράττει οὔτε 2–4% ἐπὶ πλέον τῶν εἰσκομιζομένων ἐμπορευμάτων ἐν αὐτῷ. Ὁ δῆμος Παγασσῶν ἔρχεται εἰς συμβιβασμὸν μὲ τοὺς μεγάλους ἐμπόρους, οἱ ὁποῖοι ἐνεργοῦν τὸ διακομιστικὸν ἐμπόριον ἀπὸ τὸν Βόλον πρὸς τὸ ἐσωτερικὸν τῆς Θεσσαλίας, ὥστε δὲν εἰσπράττει οὔτε τὸ ¼ ἐπὶ τοῖς ἑκατόν. Ἡ ζάκχαρις ἐπὶ παραδείγματι ἕνα λεπτὸν καὶ εἰς τοῦτο ἀναγκάζεται ὁ δῆμος Παγασσῶν, λόγῳ τῶν ἐξόδων, διότι οἱ ἔμποροι δικαιοῦνται νὰ ἀφήσωσι τὰ ἐμπορεύματά των εἰς τὰς γενικὰς ἀποθήκας καὶ ἐκεῖθεν νὰ ἀποσταλῶσιν εἰς τὸ ἐσωτερικόν. Ἀλλὰ οἱ ἔμποροι διὰ νὰ ἀπαλλαγῶσι τῶν ἐνοχλήσεων κατὰ τὴν μεταφοράν, προτιμῶσι νὰ πληρώσωσιν ἕνα ἐλάχιστον ποσὸν εἰς τὸν δῆμον Παγασσῶν διὰ τὴν μεταφορὰν τῶν ἐμπορευμάτων εἰς τὰ καταστήματά των. Ὥστε βεβαίως φορολογεῖ ὁ δῆμος Παγασσῶν μὲ ἕνα ἐλάχιστον ποσοστὸν τὸ διακομιστικὸν ἐμπόριον τὸ ἐνεργούμενον διὰ τῆς πόλεως αὐτῆς. Ἀλλὰ σκεφθῆτε καὶ πόσας δαπάνας ἔχει ὁ δῆμος Παγασσῶν δι’ αὐτὸ τὸ διακομιστικὸν ἐμπόριον. Τὰ κάρρα, τὰ ὁποῖα διενεργοῦσι τὸ ἐμπόριον αὐτὸ δὲν καταστρέφουν τὰς ὁδοὺς καὶ ἀναγκάζεται ὁ δῆμος νὰ ἔχῃ ὁδοστρωτῆρας περισσοτέρους, φύλακας περισσοτέρους, διότι ἔχει ἀποθήκας περισσοτέρας, ὥστε καὶ νὰ εἰσπράττητε κἄτι τι ἐκ τοῦ διαμετακομιστικοῦ αὐτοῦ ἐμπορίου, ὁ δῆμος Παγασσῶν τὸ ποσὸν αὐτὸ τὸ καταναλίσκει εἰς τὰς δαπάνας τὰς ὁποίας τοῦ ἐπέβαλλε τὸ διαμετακομιστικὸν ἐμπόριον καὶ ἐρωτῶ πῶς θὰ δυνηθῇ ὁ δῆμος Παγασσῶν τὸ ἔλλειμμα τὸ ὁποῖον σήμερον δημιουργεῖται ἐκ τοῦ νομοσχεδίου τούτου εἰς τὰ εἰσοδήματα αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον ὅπως σᾶς ἀπέδειξα εἶναι 300.000 δραχμαὶ ἢ 200.000 δραχμαί. Θὰ εἰπῶ, ὅτι εἶναι περισότερα, διότι τὸν φόρον τὸν ὁποῖον ἐπιβάλλουν τὸ νομοσχέδιον εἰς τοὺς δήμους διὰ τὰ ἐκ τοῦ ἐσωτερικοῦ εἰσοδήματα καὶ τὰ ὁποῖα δυνατὸν νὰ τὰ ὑπολογίσωμεν, ὁ φόρος αὐτὸς θὰ εἶναι πολὺ ὀλιγώτερος καὶ ἐξηγούμεθα: Ὁ φόρος τὸν ὁποῖον δύνασθε νὰ ὑπολογίσητε εἰς τοὺς δήμους διὰ τὰς ἐσωτερικὰς εἰσπράξεις δὲν θὰ ἐξακολουθήσῃ αὐξανόμενος ὅπως αὐξάνεται ὁ ἐπὶ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Καὶ ἐξηγοῦμαι· Τὰ καπνὰ, τὰ κουκούλια, τὰ δέρματα, ἐν γένει ὅλα τὰ προϊόντα τὰ ὁποῖα ἔχουσιν ἀνάγκην ἐπεξεργασίας πρὶν ἐξέλθωσιν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, ἢ ἔχουσι ἀνάγκην νὰ ἐναποθηκευθῶσι πρὶν καταναλωθῶσιν εἴτε εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, εἴτε εἰς τὸ ἐσωτερικὸν, αὐτὰ τὰ προϊόντα, ἐὰν τὰ φορολογήσητε διὰ μεγάλου φόρου εἰς τοὺς δήμους δὲν θὰ εἰσέρχωνται εἰς τὰς πόλεις ἀλλὰ θὰ παραμένωσιν εἰς τὰς κοινότητας, θὰ ἐπεξεργάζωνται ἐκεῖ, διότι ἐκεῖ θὰ εἶναι ἐντελῶς ἀφορολόγητα. Ὥστε ἂς μὴ θέσωμεν εἰς τὸν νοῦν μας, καὶ ἂς μὴ ἐλπίσωμεν, ὅτι οἱ δῆμοι ἀπὸ τὰ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰσαγόμενα εἰς αὐτοὺς νὰ εἰσπράξωσι μέγα ποσόν: τὸ ποσὸν τοῦτο θὰ βαίνῃ ἐλαττούμενον, καὶ σᾶς εἶπα τὸν λόγον διὰ τὸν ὁποῖον θὰ βαίνῃ ἐλαττούμενον.

§96Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἔχετε ὑπ’ ὄψει τὸ ἄρθρον 13 τοῦ νομοσχεδίου;

§97Ν. ΖΑΡΛΗΣ. Τὸ ἔχω.

§98Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Σᾶς δίδει τὸ δικαίωμα νὰ ἐλαττώσετε ἐφ’ ὅσον θέλετε.

§99Ν. ΖΑΡΛΗΣ. Μάλιστα, συνεπῶς ἅμα ἐλαττώσομεν δὲν θὰ ἔχωμεν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θέλομεν.

§100Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Λέγετε, ὅτι θὰ ἐλαττωθῇ διότι δὲν θὰ εἰσάγομεν, διότι καὶ σήμερον ἔχετε τὴν ἐλάττωσιν. Λέγετε, ὅτι τὸ νομοσχέδιον θὰ ἀποκλείσῃ τὴν συρροὴν τῶν ἐμπορευμάτων· αὐτὸ δὲν εἶναι ἀκριβές, διότι τὸ νομοσχέδιον σᾶς ἐπιτρέπει νὰ διατηρήσητε τὰς ἐκπτώσεις αὐτῶν ἐφ’ ὅσον τὰς θεωρεῖτε συμφερούσας.

§101Ν. ΖΑΡΛΗΣ. Ναί, ἀλλὰ σήμερον μένει τὸ κρατοῦν καθεστώς· τὰ προϊόντα αὐτὰ φορολογοῦνται καὶ εἰς τὰς κοινότητας καὶ συνεπῶς οἱ ἔμποροι προτιμῶντες τὸ συμφέρον των, ἐπροτίμων φυσικά, νὰ φέρωσι ταῦτα εἰς τὴν πόλιν τοῦ Βόλου, ὅπου καὶ ἀσφάλειαν περισσοτέραν εἶχον καὶ ἄλλα ἴσως πλεονεκτήματα. Ἀλλὰ ὅταν βλέπωσιν ὅτι εἰς ἕνα μεγάλο ποσὸν καπνῶν, εἰς ἕνα μεγάλο ποσὸν κουκουλίων ἢ δερμάτων ἢ ἄλλων προϊόντων προσθέσωσι μίαν μεγάλην διαφοράν, πρέπει νὰ γνωρίζετε, ὅτι τὸ ἐμπόριον κυττάζει τὸ συμφέρον του καὶ ὄχι τὸ ὡραῖον τῆς πόλεως ἢ τοῦ μέρους εἰς τὸ ὁποῖον θὰ καταφύγῃ· αὐτὴ εἶναι ἡ διαφορά, ὅτι μέχρι σήμερον τὰ προϊόντα φορολογοῦνται καὶ εἰς τοὺς δήμους καὶ εἰς τὰς κοινότητας. Ὁ καπνὸς ὁ ὁποῖος θὰ παράγεται εἰς τὸ Μπαρακλῆ θὰ πάῃ εἰς τὰ Φάρσαλα, ὅπου κατηργήθησαν οἱ φόροι, διότι δὲν εἶναι δῆμος, ἐκεῖ λοιπὸν θὰ ὑπάρχῃ ἀποθήκη ἐμπορευμάτων καὶ θὰ συσσωρευθῶσιν ὅλα τὰ καπνὰ ἢ καὶ εἰς τὸ Βελεστῖνον, ἀρκεῖ νὰ γλυτώσῃ τὸν μέγαν αὐτὸν φόρον. Ἀπὸ τὰ Φάρσαλα ἢ τὸ Βελεστῖνον θὰ τὸν βάζῃ εἰς τὸν σιδηρόδρομον καὶ θὰ ἐξέρχωνται διὰ τοῦ λιμένος τοῦ Βόλου χωρὶς νὰ μείνῃ τίποτε εἰς τὸν Βόλον. Τοῦτο εἶπον ἵνα ἀποδείξω, ὅτι ὁ φόρος ὁ ὁποῖος ἀπομένει εἰς τοὺς δήμους δὲν πρέπει νὰ ἀναμείνωμεν, ὅτι ὁ φόρος αὐτὸς θὰ βαίνῃ αὐξανόμενος. Κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου ὁ φόρος οὗτος θὰ βαίνῃ ἐλαττούμενος. Ὥστε δὲν εἶναι φόρος ἐπὶ τοῦ ὁποίου δυνάμεθα νὰ στηρίξωμεν μεγάλας ἐλπίδας. Ἐναπομένει εἰς τοὺς δήμους ἡ μόνη παρηγορία καὶ ἡ μόνη ἐλπίς, ὁ φόρος ἐπὶ τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ αὐτός, καὶ σήμερον ἀκόμη, ἐτόνωσε τὰ ἐσοδήματά των. Ἔρχομαι εἰς τὸ ζήτημα τῶν ἀμέσων φόρων· μέχρι σήμερον οἱ ἄμεσοι φόροι εἰς τοὺς δήμους, ὅπως εἶναι τῶν οἰκοδομῶν, δὲν ἀπέδιδον τίποτε. Ὁ δῆμος Παγασσῶν ἀπὸ τὸν φόρον τῶν οἰκοδομῶν εἰσέπραττε περὶ τὰς 15 ἕως 20 χιλιάδας δραχμῶν, ὁ φόρος τῶν σφαζομένων ζώων, ὁ ὁποῖος εἶναι διὰ τοὺς δήμους, καὶ αὐτὸς ἐπίσης δὲν ἀπέδιδεν εἰμὴ ἐλάχιστον ποσόν. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου προστίθεται καὶ ὁ φόρος, τὸν ὁποῖον εἰσπράττει τὸ Δημόσιον, ἀλλὰ καὶ αὐτὸς δὲν δύναται ποτὲ νὰ μειώσῃ κατὰ πολὺ τὸ χάσμα, τὸ ὁποῖον ὑφίσταται μεταξὺ τῶν εἰσοδημάτων διὰ τοῦ νῦν καθεστῶτος καὶ τῶν εἰσοδημάτων, τὰ ὁποῖα θὰ δημιουργηθῶσι διὰ τοῦ νέου νόμου. Ἀλλὰ ἐλησμόνησα νὰ σᾶς εἴπω διὰ τὸν δῆμον Παγασσῶν· ὁ δῆμος Παγασσῶν εἶναι πόλις, ἡ ὁποία ἔχει ἀνάγκας πολλάς, δὲν ἔχει Ναούς, ἔχει πέντε προσωρινοὺς Ναοὺς, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ χωρέσωσιν οὔτε τὸ 20ὸν τοῦ πληθυσμοῦ, ὅταν ἔρχωνται μεγάλαι ἑορταί, ὅλος ὁ πληθυσμὸς μένει ἐκτὸς τῶν ἐκκλησιῶν. Λοιπὸν ἵνα κατασκευάσῃ τοὐλάχιστον 4–5 ἐνοριακοὺς ναοὺς, τῶν ὁποίων ἔχει ἀπόλυτον ἀνάγκην, θὰ χρειασθῇ κατὰ τοὺς μετριωτέρους ὑπολογισμοὺς 5.000.000 δραχμῶν, μὲ τὰς σημερινὰς τιμὰς, 2.000.000 ἐγὼ σᾶς βάζω ἐὰν ἀναμείνωμεν νὰ ἐπανέλθωσι αἱ προπολεμικαὶ τιμαί. Ἔχει ἀνάγκην ρυμοτομίας, διότι ἀκόμη μένουσιν ἴχνη τῆς Τουρκικῆς ἐποχῆς· διὰ τὴν ρυμοτομίαν θέλει τοὐλάχιστον 1.000.000, ἔχομεν ἀνάγκην σφαγείων ἄλλο 1.000.000· δὲν ἔχομεν ἀγοράς, πλατείας, δὲν ἔχομεν δημαρχεῖον, καὶ ἔχει ἀκόμη ἀνάγκην τόσων ἄλλων ἔργων ἐξυγιαντικῶν καὶ καλλωπισμοῦ διὰ τὰ ὁποῖα ὀλιγώτερον πρέπει νὰ δαπανήσῃ 2.000.000 δραχμὰς κατὰ τοὺς μετριωτέρους ὑπολογισμούς. Θὰ χρειασθῶσι δι’ αὐτὰ ὅλα τοὐλάχιστον 9.000.000. Ἔχει ἀνάγκην νὰ αὐξήσῃ τὸν φωτισμόν, διότι κατὰ τὸ ἥμισυ σχεδὸν εἶναι φωτισμένη ἡ πόλις, εἰς τὰ ἄκρα δὲν εἶναι καὶ θὰ δαπανήσῃ τοὐλάχιστον διὰ τὴν αὔξησιν τοῦ φωτισμοῦ 50.000 κατ’ ἔτος. Ἔχει ἀνάγκην νὰ αὐξήσῃ τὰ ποσὰ αὐτά. Διαθέτει σήμερον διὰ τὸ νοσοκομεῖον 150.000 δραχμὰς, τὰς ὁποίας σήμερον μόλις καὶ μετὰ βίας κατορθώνει νὰ δαπανᾷ θὰ χρειασθῇ νὰ δαπανήσῃ 100.000 ἐπὶ πλέον, ἐὰν προσθέσωμεν καὶ τὸ ποσὸν αὐτὸ μαζὺ μὲ ὅλα τὰ ἄλλα ποσά, τῶν ὁποίων ὑπάρχει ἀπόλυτος ἀνάγκη διὰ τὸν δῆμον, ἔχομεν αὔξησιν δαπάνης ἐτησίως 630.000 δραχμῶν διὰ τὸ δάνειον καὶ 150.000 διὰ τὰς ἄλλας ἀνάγκας· θὰ ἔχωμεν δαπάνην ἐτησίαν 780.000 δραχμῶν ἐὰν εἰς τὸ ποσὸν τοῦτο προσθέσωμεν καὶ τὸ ἔλλειμμα τὸ ὁποῖον θὰ δημιουργηθῇ ἐκ τῶν εἰσοδημάτων, τὰ ὁποῖα ἔχει σήμερον ὁ Δῆμος ἐκ τοῦ νῦν καθεστῶτος καὶ τῶν εἰσοδημάτων, τὰ ὁποῖα μένουσιν εἰς τοὺς δήμους ἀπὸ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ, τότε μένει ἔλλειμμα ἀσφαλῶς ἑνὸς ἑκατομμυρίου. Πῶς δυνάμεθα, κύριοι, τὸ ποσὸν αὐτὸ νὰ συμπληρώσωμεν διὰ νὰ εἴπωμεν εἰς τὴν πόλιν τοῦ Βόλου, «ὅτι δύνασαι, πόλις τοῦ Βόλου, πραγματικῶς νὰ ζῇς μὲ τὴν καινοτομίαν, τὴν ὁποίαν ἐπιφέρομεν διὰ τοῦ νόμου αὐτοῦ.» Ὁ φόρος τῆς καθαρᾶς προσόδου δίδει τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς δήμους νὰ ἐπιβάλλωσι καὶ οὗτοι ἐπιπροσθέτως πρὸς τὸν φόρον τοῦ δήμου, ἕνα ποσοστόν.

§102Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα.

§103Ν. ΖΑΡΛΗΣ. Ἐὰν δεχθῶμεν ὅτι ἔχομεν τὸ δικαίωμα αὐτὸ νὰ δώσωμεν εἰς τοὺς δήμους τὸ δικαίωμα τοῦτο τότε πρέπει νὰ ἔχωμεν δύο ἀπόψεις. Ἐὰν θὰ τὰ εἰσπράττῃ ὁ δῆμος καὶ τὸ Δημόσιον θὰ φορολογῇ αὐτὰ ὡς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν διὰ νεωτέρου νομοσχεδίου περιορίζει ἤδη εἰς 6 χιλιάδας δραχμὰς τὸ κατώτερον ὅριον τὸ φορολογητέον διὰ τοῦ φόρου τῆς καθαρᾶς προσόδου τότε ὅσον καὶ μέγα ποσὸν νὰ δώσωμεν εἰς τοὺς δήμους, καὶ λαμβάνω παράδειγμα τὸν δῆμον Παγασῶν, οὐδέποτε διὰ τοῦ φόρου τῆς καθαρᾶς προσόδου θὰ ἔχωμεν 1 ἑκατομμύριον. Ἂν δὲ θελήσουν οἱ δῆμοι νὰ φορολογήσουν τοὺς εἰσοδηματίας τοὺς κάτω τῶν 6 χιλιάδων δραχμῶν τότε θὰ διατρέχωσι τὸν ἑξῆς κίνδυνον, δὲν θὰ συνεισπράττωσι τοῦτο μετὰ τοῦ δημοσίου, τὸ ὁποῖον εἶναι εὐκολώτερον, ἀλλὰ θὰ ἀναγκασθῶσι νὰ εἰσπράττωσι χωριστά, ἀλλὰ γνωρίζομεν πόσον δύσκολον εἶναι νὰ εἰσπραχθῶσι ἀπὸ δήμους ἄμεσοι φόροι. Ἀναγκάζομεν αὐτοὺς νὰ διεξαγάγουν δικαστικοὺς ἀγῶνας, νὰ ἐνασκῶσι τὸ δικαίωμα τῆς προσωπικῆς κρατήσεως, δημιουργοῦντες νέα βάρη δηλαδὴ βάρη μεγάλα εἰς τοὺς δήμους καὶ τοὺς κατοίκους αὐτῶν. Βεβαίως θὰ μοῦ εἴπῃ τις ὅτι ὀφείλομεν τέλος πάντων νὰ φορολογῶμεν τοὺς δήμους καὶ μὲ δικαιοτέρους φόρους τῶν ὠνίων καὶ ἐμπορευμάτων, ὡς γίνεται τοῦτο ἐν Εὐρώπῃ. Καὶ ἐγὼ συμφωνῶ εἰς τοῦτο, ἀλλ’ ἐνῶ εἶναι εὔκολον νὰ λέγεται, εἶναι δύσκολον νὰ ἐφαρμοσθῇ οὐδὲ νὰ ἐπιτευχθῇ τόσον ταχέως παρ’ ἡμῖν. Πρέπει ὀλίγον κατ’ ὀλίγον νὰ ἐναρμονίσωμεν καὶ τοὺς δήμους καὶ τοὺς κατοίκους μὲ τὰς νεωτέρας αὐτὰς ἀντιλήψεις, διότι ἄλλως ἐνεργοῦντες δημιουργοῦμεν ἓν κτύπημα, ἕνα κλονισμὸν εἰς τὰ οἰκονομικὰ τῶν δήμων ἐπιζήμιον καὶ δι’ αὐτοὺς καὶ διὰ τοὺς κατοίκους καὶ διὰ τὸ Κράτος. Ἐάν, κύριοι, ἡ Κυβέρνησις διὰ λόγους τοὺς ὁποίους αὐτὴ γνωρίζει νομίζει ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο μεθ’ ὅλας τὰς ἀντιρρήσεις ἡμῶν πρέπει νὰ ψηφισθῇ ὀφείλει νὰ μᾶς διαφωτίσῃ διὰ ποίων μέσων ἐν τῷ μέλλοντι οἱ δῆμοι θὰ ἀναπληρώσωσι ἀσφαλῶς καὶ μετὰ πεποιθήσεως τὸ χάσμα τὸ ὁποῖον ἀνοίγεται εἰς αὐτοὺς καὶ ἂν νομίζῃ ὅτι τοῦτο δύναται νὰ καλυφθῇ διὰ τοῦ φόρου τῆς καθαρᾶς προσόδου ὀφείλει νὰ μᾶς ὁρίσῃ τὸν τρόπον τῆς εἰσπράξεως αὐτοῦ καὶ τὸ ποσοστόν, τὸ ὁποῖον δύνανται οἱ δῆμοι νὰ λαμβάνωσιν ἐξ αὐτοῦ διὰ νὰ δυνηθῶμεν καὶ ἡμεῖς νὰ κρίνωμεν ἐὰν πράγματι τὰ μέσα ταῦτα εἶναι ἐπαρκῆ διὰ τὸ μέλλον τῶν δήμων καὶ δὲν ἐπιβαρύνουν τὰς μικροτέρας τάξεις καὶ δὲν ἀναγκάζουσι συνάμα τὰς εὐπορωτέρας νὰ ἀποφεύγωσι τοὺς τοιούτους δήμους καὶ νὰ προσφεύγωσιν εἰς τὴν πρωτεύουσαν ἢ ἀλλαχοῦ. Διότι ἂν τὸ Κράτος ἀφόβως δύναται νὰ φορολογήσῃ τὸ κεφάλαιον, διότι ἔχω τὴν γνώμην αὐτὴν ὅτι δὲν φεύγει τὸ κεφάλαιον ἀπὸ τὸ Κράτος δὲν δύνανται τὸ ἴδιον νὰ εἴπουν καὶ οἱ δῆμοι. Ἂν οἱ δῆμοι θελήσουν νὰ φορολογήσουν τὰς εὐπορωτέρας τάξεις τότε τὰ κεφάλαια αὐτῶν θὰ στραφῶσιν ἐκεῖ ὅπου δὲν ὑφίστανται τὴν φορολογίαν ταύτην ἢ ἐκεῖ ὅπου αἱ τάξεις αἱ εὐπορώτεραι ἔχουν περισσότερα τὰ μέσα τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν τέκνων, τῆς εὐζωΐας, διότι ἀσφαλῶς οἱ κεφαλαιοῦχοι, αἱ εὐπορώτεραι τάξεις θὰ θελήσουν νὰ ἀποφύγουν τὴν κακομοιριὰ τὴν ὁποίαν θὰ φέρωμεν εἰς τὰς ἐπαρχίας ψηφίζοντες τὸν νόμον. Ἀσφαλῶς ἕως ὅτου παγιωθῶσι τὰ οἰκονομικὰ τῶν δήμων θὰ ἔχωμεν ἕνα φόβον εἰς τὰ κεφάλαια, εἰς τοὺς κατοίκους οἱ ὁποῖοι θὰ ἤθελαν νὰ δημιουργήσουν νέας ἐπιχειρήσεις, νέα ἐργοστάσια καὶ νέα ἔργα. Πρέπει, κύριοι, νὰ συμπληρωθῇ τὸ κενὸν, τὸ ὁποῖον διαβλέπω εἰς τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ τὴν στιγμὴν ταύτην, τουτέστι πρέπει νὰ προσαρμοσθῶσιν ἐν τῷ μέλλοντι οἱ δῆμοι πρὸς τὰ εἰσοδήματα αὐτῶν, ἐφ’ ὅσον διὰ τῆς παγίας εἰσφορᾶς, τὴν ὁποίαν θὰ δίδῃ εἰς αὐτοὺς τὸ Κράτος, σταματῶσι τὰ εἰσοδήματα αὐτῶν, ἐνῷ ἀπεναντίας ἡ πρόοδος τῶν δήμων ὡς νομικῶν προσώπων δὲν θὰ σταματήσῃ ἀσφαλῶς, θὰ ὑποστῇ τὴν ἐξέλιξιν τῆς προόδου ἢ τουλάχιστον δι’ ἐκείνους τοὺς δήμους, διὰ τοὺς ὁποίους εἶναι ἐμφανὴς ἡ πρόοδος αὐτῶν. Ἐφ’ ὅσον δὲν συμπληρωθῇ τὸ κενὸν τοῦτο, νομίζω, ὅτι δὲν δυνάμεθα μετὰ πεποιθήσεως καὶ ἄνευ δυσταγμοῦ νὰ γνωρίζωμεν τὶ θὰ γίνῃ διὰ νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν αὐτοῦ, ἐκτὸς ἐὰν θέλωμεν νὰ προβῶμεν εἰς πείραμα, πείραμα ὅμως λίαν ἐπικίνδυνον, τὸ ὁποῖον μέλλει νὰ ἀνατρέψῃ ἓν καθεστὼς δημοτικόν, ἓν καθεστὼς κοινωνικόν, ἓν καθεστὼς Κρατικόν, τοῦ ὁποίου τὰς μεγάλας συνεπείας ἀσφαλῶς μετὰ παρέλευσιν οὐχὶ πολλοῦ χρόνου θὰ ἴδωμεν, θὰ ἴδωμεν ὅμως καταστρεπτικῶς καὶ θὰ θελήσωμεν τότε νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὴν παλαιὰν πεπατημένην. Ἐὰν ὅμως, κύριοι βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις νομίζει ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον αὐτό, ἐνῷ κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου ὅσον ἀφορᾷ τοὐλάχιστον διὰ τοὺς δήμους τὰ πράγματα οὐδόλως ἐπιβεβαιοῦσι τὴν ἀνάγκην ταύτην, τότε θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω τὰς γνώμας μου πῶς νομίζω ὅτι δύναται νὰ τροποποιηθῇ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ διὰ νὰ εἶναι αἱ συνέπειαι αὐτοῦ ὅσον τὸ δυνατὸν ὀλιγώτερον ἐπιβλαβεῖς διὰ τὰ συμφέροντα τῶν δήμων. Ἔρχομαι, κύριοι Βουλευταί, νὰ ὑποδείξω τὸν ἕνα τρόπον. Ὁ τρόπος οὗτος εἶναι νὰ χωρισθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς δύο, νὰ ψηφισθῇ διὰ τὰς Κοινότητας καὶ νὰ καταργηθῶσιν ὡς εἴπομεν τὰ διαπύλια τέλη καὶ νὰ ἐπιτραπῇ εἰς τὰς Κοινότητας εἷς φόρος εἰσαγωγῆς ἐπὶ τῶν προϊόντων αὐτῶν καὶ νὰ δοθῇ εἰς τὰς μεγαλειτέρας κοινότητας ἓν τμῆμα ἐκ τοῦ φόρου ὁ ὁποῖος θὰ τεθῇ εἰς τὰ Τελωνεῖα. Δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι ἐπιβεβλημένον νὰ γίνῃ τώρα εἰς τοὺς Δήμους ἐφ’ ὅσον τόσοι κίνδυνοι προβλέπονται, ἐφ’ ὅσον οὐδὲν ὁριστικὸν ἔχομεν ὑπ’ ὄψει μας διὰ νὰ βασίσωμεν τὴν πεποίθησίν μας εἰς τὸ μέλλον τῶν εἰσοδημάτων τῶν Δήμων, ἐφ’ ὅσον θὰ παρίσταται ἀνάγκη τῆς ἐπεμβάσεως τοῦ Κράτους εἰς τὸ νέον καθεστὼς, καὶ ἐφ’ ὅσον οἱ μεγάλοι δῆμοι ἐκτελοῦσιν ὅλας αὐτῶν τὰς ὑποχρεώσεις, τὰς ὁποίας ἔχουσι πρὸς τὸ Κράτος καὶ ὅλας τὰς ἐξεπλήρωσαν, καὶ ἐφόσον παρέχουσιν ἐχέγγυα ἐπαρκείας καὶ ἐπλήρωσαν τὰς δαπάνας τῆς στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως. Προτείνω διὰ τοὺς δήμους νὰ μείνῃ τοὐλάχιστον τὸ καθεστὼς τὸ νῦν τῆς δημοτικῆς εἰσπράξεως, δηλαδὴ νὰ ὑπολογίσουν οἱ ἁρμόδιοι κ. κ. Ὑπουργοὶ ἐκ τῶν 25%, τὰ ὁποῖα ἐπιβάλλουσι ἐν γένει ἐκ τῆς τελωνειακῆς φορολογίας, πόσον πρέπει νὰ ἐπιβάλλωσι διὰ νὰ ἀντικρύσωσι τὰς δαπάνας τὰς Κοινοτικὰς, τὰς ὁποίας ἀναλαμβάνει τὸ Κράτος χάριν τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως, ἂς περιορίσουν τὸ ποσὸν τοῦτο εἰς τελωνειακὴν φορολογίαν καὶ ἂν ἀφήσουν εἰς τοὺς Δήμους τὸ καθεστὼς, τὸ καθεστὼς δὲ αὐτὸ, διὰ νὰ μὴ θεωρηθῶ ἴσως ὀπισθοδρομικὸς νὰ μὴ εἶναι ἀμετάβλητον, νὰ θεωρηθῇ μεταβλητὸν, ἀλλὰ ἐφ’ ὡρισμένον χρονικὸν διάστημα, εἰς διάστημα κατὰ τὸ ὁποῖον θὰ συνειθίσωμεν τοὺς Δήμους νὰ ἐναρμονισθῶσι μὲ τὴν νέαν φορολογικὴν ἀντίληψιν καὶ οὐ μόνον τοὺς Δήμους, ἀλλὰ καὶ τοὺς κατοίκους αὐτῶν καὶ τότε θὰ ἐφαρμόσωμεν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον μοὶ ὑπέδειξεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ φορολογήσωμεν τὴν ἰδιοκτησίαν καὶ ἄλλα τινά. Ἐὰν ἐν τῷ μεταξὺ, ἐπαναλαμβάνω, δὲν προγυμνάσωμεν, ὡς εἶπον, καὶ τοὺς Δήμους καὶ τοὺς κατοίκους εἰς μίαν τοιαύτην οἰκονομικὴν μεταβολήν, δὲν δυνάμεθα νὰ περιμείνωμεν ἀποτελέσματα. Ἀλλὰ καὶ ἂν ὁ τρόπος οὗτος δὲν θεωρηθῇ, ὅτι λύει τὸ ζήτημα κατὰ τὴν ἀντίληψιν τῆς Κυβερνήσεως, τότε προτείνω μίαν ἄλλην τροπολογίαν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ φορολογία, ἡ ὁποία τίθεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, τὰ 25% νὰ μὴ εἰσέρχωνται εἰς τὰ ταμεῖα τοῦ Κράτους, ἀλλὰ νὰ ἀποτελῶσι εἰδικὸν Ταμεῖον Δήμων καὶ Κοινοτήτων, εἰς τὸ ὁποῖον Ταμεῖον νὰ εἰσάγεται ὁλόκληρος ἡ φορολογία αὕτη· τὸ λέγω δὲ τοῦτο διὰ νὰ μὴ πιστευθῇ, ὅτι ἐγὼ δὲν θέλω νὰ πιστεύσω, ὅτι τὸ Κράτος προβαίνει εἰς τὴν πρᾶξιν ταύτην ἢ μᾶλλον ἡ Κυβέρνησις, ἵνα ἐνισχύσῃ τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Κράτους.

§104Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Βεβαίως προβαίνει καὶ εἰς τοῦτο.

§105Ν. ΖΑΡΛΗΣ. Ἐκ τοῦ ταμείου τούτου ἢ μᾶλλον ἐκ τοῦ ποσοῦ τοῦ εἰσπραττομένου ἐν τοῖς τελωνείοις διὰ τῆς φορολογίας ταύτης τῶν 25%, τὸ Κράτος θὰ πέρνει πάλιν ὅ,τι θέλει νὰ δαπανήσῃ διὰ τὴν στοιχειώδη ἐκπαίδευσιν καὶ τὴν ἀστυνομίαν τοῦ Κράτους, τὰ δὲ λοιπὰ νὰ διανείμῃ εἰς τοὺς Δήμους καὶ τὰς μεγαλειτέρας Κοινότητας μὲ μεγάλην κλίμακα ἀναλογικὴν, κλίμακα ἡ ὁποία θὰ καταρτισθῇ εἴτε ἐκ τῆς γεωγραφικῆς θέσεως αὐτῶν, εἴτε ἐπὶ τῇ βάσει οἱασδήποτε ἄλλης ἀναλογίας.

§106Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν θὰ ἐπιστρέφεται οὔτε μία πεντάρα εἰς τοὺς Δήμους, διότι τὰ ἔξοδα εἶναι 25.000.000, τὰ δὲ ἔσοδα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι περισσότερα τῶν 22.000.000, ἄρα θὰ μοῦ χρεωστοῦν.

§107Ν. ΖΑΡΛΗΣ. Δὲν ἔχω ὑπ’ ὄψει μου, κ. Ὑπουργὲ, τὴν μελέτην σας περὶ τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον θὰ εἰσπράξῃ τὸ Κράτος.

§108Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Οἱ τελωνειακοὶ δασμοὶ κατὰ τὸ 1919 ἔφθασαν 110.000.000, δὲν θὰ φορολογήσω μὲ τὸ 25% ὅλα, διότι λέγομεν μέχρι τὰ 25%, διότι εἶναι πολλὰ εἴδη τῆς πρώτης ἀνάγκης καὶ αὐτὰ εἶναι τὰ περισσότερα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φορολογηθῶσι μὲ 25%. Ἀλλὰ ἐγὼ ὑπολογίζω, ὅτι θὰ εἰσπράξωμεν 22–23.000.000, ἀλλὰ ἀφ’ ἑτέρου τὰ ἔξοδα τῆς Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως εἶναι 26.000.000, ἐκ τούτων τῶν 22– 23.000.000 θὰ ἐπιστρέφωμεν εἰς τοὺς δήμους περίπου 10.000.000, ἄρα θὰ μᾶς χρεωστοῦν 12.000.000.

§109Ν. ΖΑΡΛΗΣ. Κύριε Ὑπουργὲ, κάμνω τὸν ἑξῆς ὑπολογισμόν, ὅτι ἐπὶ τοῦ σίτου μὲ τὴν νέαν φορολογίαν τῶν 25% θὰ εἰσπράξωμεν ἐν συγκρίσει πρὸς τὸ παρελθὸν 2½ λεπτὰ τὴν ὀκᾶν.

§110Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐὰν φθάσωμεν εἰς τὰ 25%, ἀλλὰ δὲν θὰ φθάσωμεν.

§111Ν. ΖΑΡΛΗΣ. Καὶ ἴσως περισσότερον, ἐν ᾧ μὲ τὸν φόρον δὲν εἰσπράττεται οὔτε τὸ λεπτόν. Λοιπὸν ἔχομεν διὰ τὸν σῖτον καὶ μόνον.

§112Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Διότι ὁ σῖτος πληρώνει δυστυχῶς τὸν δασμὸν 3, 4, 5 φορὰς, ὅπως γνωρίζετε, διότι ὁ δημοτικὸς δασμὸς πληρώνεται ἑκάστοτε ὅταν μεταφέρεται ἀπὸ δῆμον σὲ δῆμον.

§113Ν. ΖΑΡΛΗΣ. Ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου, κύριε Ὑπουργὲ, ὅτι ὁ σῖτος ὁ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰσαγόμενος καταναλίσκεται ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον εἰς τὰς πόλεις, εἰς τὰ χωρία καταναλίσκεται ὁ σῖτος ὁ ἐγχώριος, ὁ παραγόμενος ἐν τῷ τόπῳ. Πάντως ὅμως θὰ ὑπάρχῃ μία μεγάλη διαφορὰ ἐπὶ τῆς φορολογίας τοῦ σίτου μεταξὺ τοῦ σημερινοῦ καθεστῶτος καὶ τοῦ δημιουργουμένου διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου. Ἂς ἔλθωμεν εἰς τὴν ζάχαριν. Ἀλλὰ θὰ ἤθελον νὰ εἶχον ἕνα ἀναλυτικὸν πίνακα τῶν φόρων, τοὺς ὁποίους εἰσπράττει τὸ δημόσιον καὶ τῶν τελωνειακῶν φόρων, ἵνα συγκρίνωμεν ὅπως δυνηθῶμεν μὲ τὴν συνείδησιν ἀναπεπαυμένην, μὲ τὴν συνείδησιν, ὅτι ἐπράξαμεν τὸ καθῆκον μας καὶ ὅτι θὰ ἠδύναντο οἱ δῆμοι νὰ ἐμπιστευθῶσι τὸ μέλλον αὐτῶν εἰς τοὺς ἀμέσους φόρους. Τοιαύτην μελέτην δὲν ἔχομεν ὑπ’ ὄψιν μας, ἵνα πεισθῶμεν, ὅτι πράγματι οἱ δῆμοι εἰς τὸ μέλλον δύνανται νὰ ἐμπιστευθῶσι τὸ μέλλον αὐτῶν, ὅσον ἀφορᾷ τὰς εἰσπράξεις εἰς τοὺς ἀμέσους φόρους. Ἐπίσης θὰ εἴχομεν ἀνάγκην μιᾶς μελέτης, ἐξ ἧς νὰ φαίνεται πόσα τὸ Κράτος θὰ εἰσπράξῃ διὰ τῆς ἀμέσου φορολογίας καὶ πόσα εἰσπράττουν οἱ δῆμοι. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἡ διαφορὰ εἶναι μεγάλη καὶ δι’ αὐτὸ προτείνω, ὅπως ὁλόκληρον τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον θὰ εἰσπράττεται διὰ τοῦ 25% νὰ ἀποτελέσῃ ἓν εἰδικὸν ταμεῖον, ἐκ τοῦ ὁποίου νὰ λαμβάνεται τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον θὰ χρησιμεύσῃ διὰ τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν, τὸ δὲ ἄλλο νὰ μένῃ εἰς τοὺς δήμους. Ἔχω καὶ κάποιαν πρότασιν, ὁ μὲν φόρος νὰ ἐπιβληθῇ 25%, ἐκ τοῦ φόρου δὲ τούτου νὰ παρέχηται τὸ τρίτον διὰ τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν καὶ τὸ ὑπόλοιπον νὰ διανείμηται μεταξὺ τῶν δήμων· διότι ἐκεῖνοι οἱ δῆμοι, οἱ ὁποῖοι περισσότερον κινδυνεύουσιν ἐκ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ εἶναι οἱ δῆμοι οἱ παράλιοι, ἐν ᾧ ἴσως οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ δήμου Ἀθηναίων δὲν θίγονται ἐξ αὐτοῦ, διότι εἴδομεν πολλάκις τὸ Κράτος νὰ κηδεμονεύῃ τὰ συμφέροντα τοῦ δήμου αὐτοῦ, εἴδομεν πολλάκις τὸ Κράτος νὰ εἰσφέρῃ διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ δήμου Ἀθηναίων, ἐν ᾧ διὰ τοὺς ἄλλους δήμους οὐδέποτε ἔδωκε τί τὸ Κράτος. Καὶ ὅμως οἱ παράλιοι δῆμοι εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ ἔχωσι περισσοτέρας δαπάνας, νὰ ἔχωσι περισσότερα ἔξοδα παραστάσεως, ἔξοδα καθαριότητος, ἔξοδα ὁδοποιΐας, φωτισμοῦ, ἔξοδα χάριν τῶν διαμενόντων ἐν αὐτοῖς προσώπων καὶ ἔξοδα φιλανθρωπίας μεγαλείτερα λόγῳ τῆς διελεύσεως τοῦ διερχομένου πληθυσμοῦ. Πῶς θὰ κατορθώσωμεν νὰ ἀντικρύσωμεν τὰς πρώτας αὐτὰς ἀνάγκας τῶν παραλίων δήμων; Μόνον διὰ τοῦ τρόπου τούτου, ὅταν εἰς τοὺς παραλίους δήμους ἐκ τοῦ φόρου τούτου δοθῇ ἀπ’ εὐθείας ἕν ποσοστόν. Τετάρτην πρότασιν φέρω καὶ παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ τὴν δεχθῇ, ὅπως ἡ ἐπιχορήγησις αὕτη εἶναι ἀρκοῦσα, ὥστε νὰ μὴ περιαγάγῃ τοὺς δήμους εἰς ἀβελτηρίαν, διότι τότε οἱ κάτοικοι αὐτῶν θὰ καταληφθῶσιν ἀπὸ πανικόν, θὰ ἐγκαταλείψωσι τοὺς δήμους των καὶ θὰ στραφῶσιν ἀλλαχοῦ. Ἐὰν συμφώνως πρὸς τὴν πρότασίν μου ἐνεργήσωμεν, θὰ συγκρατήσωμεν τὰ πράγματα καὶ δὲν θὰ ἀφήσωμεν νὰ δημιουργηθῇ ὁ πανικὸς, ἐὰν δὲ ἐν τῇ ἐφαρμογῇ διαγνώσητε, ὅτι δὲν ἀνταπεκρίθη ὁ νόμος οὗτος οὕτω τροποποιούμενος εἰς τὰς ἀνάγκας τῶν δήμων, καὶ τὰς ἀνάγκας τῶν πολιτῶν, θὰ δυνάμεθα διὰ νεωτέρου νόμου νὰ συμπληρώσωμεν αὐτόν καὶ νὰ ἀποφύγωμεν τὰς καταστροφάς. Ἐπίσης μία τροπολογία, τὴν ὁποίαν ἐπεθύμουν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶναι ἐπειδὴ ἀφαιρεῖται ἀπὸ τοὺς δήμους τὸ κυριώτερον εἰσόδημα τὸ ὁποῖον χρησιμεύει διὰ νὰ τὸ παραχωρῶσιν εἰς τὰς Τραπέζας καὶ δανείζονται ἐπὶ τῇ βάσει αὐτοῦ διὰ τὰς ἀνάγκας των, νὰ δύνανται τοὐλάχιστον οἱ δῆμοι, ὅταν τὸ Κράτος ψηφίζῃ ὅτι εἶναι ἀνάγκη ἀπαραίτητος νὰ ἐκτελεσθῇ ἓν ἔργον δημοτικὸν νὰ προβαίνωσιν εἰς τὴν σύναψιν δανείου ἐπὶ ἐγγυήσει τοῦ Κράτους. Καλὸν βεβαίως θὰ ἦτο νὰ ἠδύναντο οἱ δῆμοι νὰ δανείζωνται μόνοι των ἄνευ τῆς ἐγγυήσεως τοῦ Κράτους, ἀλλὰ διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ὡς ὑποβάλλεται στεροῦμεν τοὺς δήμους ἀπὸ πάσας τὰς ἐλπίδας, τὰς ὁποίας ἐστήριζον εἰς τὸ μέλλον αὐτῶν. Δὲν δύναμαι, κύριοι βουλευταὶ, νὰ ἀποκρύψω, ὅτι αἱ περιπτώσεις αὐταί, τὰς ὁποίας ὑπέδειξα, δὲν δύνανται βεβαίως νὰ ψηφισθῶσι ταύτην τὴν ἑσπέραν· διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως κρατήσῃ ἐπί τινας ἀκόμη ἡμέρας τὸ νομοσχέδιον ἵνα λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰς ὑποδείξεις ἡμῶν. Οὕτω ἔχοντες τὰς ἀντιλήψεις καὶ τῆς παλαιᾶς καὶ τῆς νέας Ἑλλάδος θὰ δυνηθῶμεν μετὰ πεποιθήσεως νὰ προβῶμεν εἰς ἓν ἔργον, τὸ ὁποῖον φέρει πράγματι μεγάλην καινοτομίαν εἰς τὰ συμφέροντα τῶν δήμων. Ὅλαι αὐταὶ αἱ τροποποιήσεις, τὰς ὁποίας ὑπέδειξα, πλὴν τοῦ σημερινοῦ καθεστῶτος τῆς νῦν δημοτικῆς φορολογίας, ἡ ὁποία θὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ ὑφίσταται, ὅλαι δυνατὸν νὰ ἔχουν ἐλαττώματα, τὰ ὁποῖα τείνουν νὰ ὑποτάξουν πρὸ παντὸς τοὺς δήμους εἰς τὸ Κράτος. Ὅπως ἔχει τὸ νομοσχέδιον ἢ ὅπως ἐγὼ ὑπέδειξα νὰ τροποποιηθῇ, δὲν θὰ παύσουν οἱ δῆμοι νὰ εἶναι ἐξαρτήματα τοῦ Κράτους. Φαντασθῆτε μίαν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία παραβλέπει τὰ καθήκοντα αὑτῆς πρὸς τὸν λαόν, πρὸς τοὺς δήμους, ἡ ὁποία δὲν θὰ παρέχῃ τὴν συνδρομήν της, τὴν ὁποίαν ὁ νόμος οὗτος θὰ θεσπίσῃ, θὰ ἀναγκάζεται ὁ δῆμος νὰ ἐκλιπαρῇ παρὰ τοῦ Κράτους τὸν ἐπιούσιον διὰ νὰ ζήσῃ. Δημιουργοῦμεν λοιπὸν μίαν κατάστασιν ὑποτελείας τῶν δήμων πρὸς τὸ Κράτος· δηλαδὴ στεροῦμεν τοὺς δήμους ἀπὸ τῆς ἐλευθερίας, ἀπὸ τῆς αὐτοδιοικήσεως εἰς τὴν διαχείρισιν τῶν οἰκονομικῶν αὑτῶν, πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐναντίον τοῦ προγράμματος τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, τὸ ὁποῖον θέλει νὰ δημιουργήσῃ πολιτικὴν αὐτοδιοίκησιν. Ἀντὶ νὰ βλέπωμεν τοὺς δήμους ἀνεξαρτήτους, ἀνεπηρεάστους ἀπὸ πάσης ἐπηρείας, τοὺς βλέπομεν ὑποδουλουμένους εἰς τὸ Κράτος, παρὰ τοῦ ὁποίου θὰ εἶναι ἠναγκασμένοι νὰ ζητῶσιν οἱ δῆμοι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔχουσιν ἀνάγκην διὰ νὰ ζήσωσιν. Ταῦτα εἶχον, κύριοι, νὰ εἴπω. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ προσθέσω μίαν συμβουλήν· ὅτι κατ’ ἐμέ, τοὐλάχιστον διὰ τοὺς δήμους εἶναι καλὸν τὸ μὴ κινεῖν τὰ εὖ κείμενα. Καὶ ἂς λάβωμεν ὑπ’ ὄψει ὅ,τι ἐπάθαιναν μέχρι σήμερον αἱ κοινότητες παρὰ τοῦ Κράτους, αἱ ὁποῖαι, ὡς ἀνέπτυξα προηγουμένως ἦσαν ὑποτεταγμέναι εἰς τὸ Κράτος, δὲν εἶχον καμμίαν ἐλευθερίαν διαχειρίσεως τῆς περιουσίας των, καὶ διὰ τὴν αἰτίαν ταύτην αἱ κοινότητες ἐφυτοζώησαν, διὰ νὰ μὴ εἴπω, ὅτι τελείως ἐνεκρώθησαν. Τὰ παθήματα τῶν κοινοτήτων ἂς μᾶς γίνουν τοὐλάχιστον μαθήματα διὰ τοὺς δήμους καὶ νὰ μὴ φέρωμεν καὶ αὐτοὺς εἰς τὴν κατάστασιν αὐτήν. (Χειροκροτήματα).

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Καλδῆς ἔχει τὸν λόγον.

§115Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ὅταν ἡ Κυβέρνησις ὑπέβαλε τὸ νομοσχέδιον περὶ αὐξήσεως τοῦ μισθοῦ τῶν δημοδιδασκάλων, σύμπασα ἡ Βουλὴ ὑπερεθεμάτιζεν, ὅπως αἱ αὐξήσεις ὦσιν ὅσον τὸ δυνατὸν μεγαλείτεραι. Καλούμενοι σήμερον νὰ παράσχωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὰ μέσα ὅπως ἀντιμετωπίσῃ τὰς δαπάνας αὐτὰς, θὰ εὑρισκόμεθα ἐν ἀσυνεπείᾳ, ἂν αἱ προσπάθειαί μας ἔτεινον εἰς τὸ νὰ θέσωσιν ἐν μειώσει τὸν εἰδικὸν τοῦτον πόρον τὸν ὁρισθέντα ὑπὲρ τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως. Ταῦτα λέγων, δὲν παραβλέπω βεβαίως, ὅτι διὰ τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου θὰ ἐπέλθῃ ποιά τις ζημία εἰς τοὺς δήμους. Ἔχω μάλιστα ὑπ’ ὄψιν μου ὅτι ἡ ζημία αὐτὴ θὰ εἶναι βαρυτέρα καὶ αἰσθητοτέρα εἰς τὰς Νέας Χώρας παρὰ εἰς τὴν Παλαιὰν Ἑλλάδα. Καὶ ἐξηγοῦμαι. Εἰς τὸ Παλαιὸν Βασίλειον, ὡς γνωστὸν, οἱ δῆμοι καὶ αἱ κοινότητες συνεισέφερον ἀνέκαθεν ὑπὲρ τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως· μέγα μέρος τῶν δημοτικῶν εἰσπράξεων ἐπήγαινεν εἰς τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν. Εἰς τὰς Νέας Χώρας, ὡς γνωστὸν, ὅλας τὰς δαπάνας τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως τὰς κάμνει τὸ Κράτος. Φυσικὰ ἔχει ἄλλα τινὰ ἀνταλλάγματα ἀπὸ τοὺς γενικωτέρους φόρους. Ὁπωσδήποτε ὅμως ὁ φόρος τῶν ὠνίων καὶ ἐμπορευμάτων εἰσέρχεται ἀκέραιος εἰς τὰ δημοτικὰ καὶ κοινοτικὰ ταμεῖα. Σήμερον διὰ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νομοσχεδίου τούτου οἱ δῆμοι καὶ αἱ κοινότητες τῶν Νέων Χωρῶν καλοῦνται νὰ εἰσφέρωσιν ὑπὲρ τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως καὶ φυσικὰ θὰ ἴδωσιν ἓν μέρος τῶν εἰσπράξεών των ἐλαττούμενον. Τοῦτο ὅμως δὲν μᾶς διαθέτει ποσῶς κατὰ τοῦ νομοσχεδίου, διότι καὶ ἄλλοτε ἐδόθη ἀφορμὴ νὰ διακηρύξωμεν ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης, ὅτι εἴμεθα ὑποστηρικταὶ καὶ θιασῶται τῆς φορολογικῆς ἰσότητος καὶ δικαιοσύνης· καὶ διὰ τοῦτο ἀδιαμαρτυρήτως δεχόμεθα τὴν ἐπέκτασιν τοῦ νόμου τούτου καὶ εἰς τὰς Νέας Χώρας. Βεβαίως ἔχω ὑπ’ ὄψει, κύριοι βουλευταί, ὅτι εἰς τὰς Νέας Χώρας οἱ δῆμοι εἶναι ἀκόμη ἀνοργάνωτοι, ὅτι ἐκτὸς τοῦ φόρου τούτου δὲν ἔχουν ἀναπτύξει ἀκόμη ἄλλους πόρους, ὡς ὀφείλουν νὰ πράξουν διὰ νὰ γίνουν ὀργανισμοὶ κοινοτικοὶ μὲ ζωὴν καὶ νὰ δύνανται νὰ ἐπαρκοῦν εἰς τὰς κοινοτικὰς ἀνάγκας. Ὁ μόνος φόρος λοιπόν, τὸν ὁποῖον ἔχουν οἱ δῆμοι εἰς τὰς Ν. Χώρας εἶνε οὗτος καὶ βλέπομεν τοῦτον σήμερον ἐλαττούμενον. Τοῦτο μᾶς ἐπιβάλλει μίαν ὑποχρέωσιν, ὅτι πρέπει φυσικὰ νὰ προσέξωμεν μήπως διὰ τῆς διαθέσεως τοῦ μοναδικοῦ αὐτοῦ φόρου χάριν τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως ἐπέλθῃ πλήρης μαρασμὸς εἰς τὰς κοινότητας. Καὶ διὰ νὰ μὴ ἐπέλθῃ μαρασμὸς ἔχει ὑποχρέωσιν καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλὴ νὰ ὑποβοηθήσῃ τοὺς δήμους εἰς τὸ νὰ ἀντικαταστήσωσι τὴν ζημίαν αὐτήν, εἰς τὸ νὰ ἐξεύρουν νέους πόρους. Καὶ ἀπὸ αὐτῆς τῆς ἀπόψεως θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ νὰ εἴπω ὀλίγα τινὰ τοὐλάχιστον ὅσον ἀφορᾷ τὰς Νέας Χώρας. Ἔχω ὑπ’ ὄψει ὅτι ὁ φόρος τῶν διαπυλίων τελῶν εἶνε εἷς ἐκ τῶν ἀντιδημοτικῶν φόρων καὶ δικαίως, διότι δὲν περιορίζεται εἰς τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον προβλέπει ὁ φόρος αὐτός, ἀλλ’ ἐπαυξάνεται διὰ τῆς παρεμβάσεως ἄλλων μεσαζόντων, ἐνοικιαστῶν, καταχρήσεων τῶν ἐνοικιαστῶν καὶ τόσων ἄλλων. Καὶ φυσικὰ κατ’ ἀρχὴν πρέπει νὰ ἀποβλέπωμεν εἰς τὴν κατάργησίν του καὶ εἰς τὴν ἀντικατάστασιν αὐτοῦ δι’ ἄλλων πόρων, κατὰ τὴν γνώμην μου δι’ ἐπαυξήσεως διὰ ποσοστῶν τινων τῶν ἀμέσων κρατικῶν φόρων. Ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον γίνῃ νέα ὀργάνωσις δημοτικῆς φορολογίας ἔχω τὴν γνώμην ὅτι ὁ φόρος τῶν ὠνίων καὶ ἐμπορευμάτων ἐπὶ τῶν ἐγχωρίων προϊόντων τῶν μεταφερομένων ἀπὸ τὴν μίαν δημοτικὴν περιφέρειαν εἰς τὴν ἄλλην πρέπει νὰ διατηρηθῇ καὶ μὲ ὅλα τὰ ἐλαττώματά του. Ἀλλὰ μόνον οὗτος ὁ φόρος θὰ ἀρκέσῃ διὰ τὰς δημοτικὰς ἀνάγκας; Βεβαίως ὄχι. Διὰ τοῦτο ὑποδεικνύω μέσα τινα ὅπως ἐνισχύσωμεν τοὺς κοινοτικοὺς ὀργανισμούς, τοὺς δήμους τῶν Νέων, τοὐλάχιστον, Χωρῶν, καθόσον δὲν εἰξεύρω καλὰ πῶς λειτουργοῦν οἱ ἐν τῷ παλαιῷ Βασιλείῳ. Εἶπον ἀνωτέρω, κύριοι βουλευταί, ὅτι οἱ βουλευταὶ τῶν Νέων Χωρῶν πολὺ ἀποβλέπομεν εἰς τὸ νὰ ἐπέλθῃ πλέον πλήρης φορολογικὴ ἀφομοίωσις καθ’ ὅλον τὸ κράτος, διὰ νὰ λείψουν τὰ παράπονα, διὰ νὰ λείψουν αἱ διαμαρτυρίαι, καὶ διὰ νὰ λείψουν ἐπὶ τέλους αἱ παρεξηγήσεις. Ἡ φορολογικὴ δὲ αὕτη ἀφομοίωσις εἶνε δυνατὸν κατ’ ἐμὲ ἐν πολλοῖς νὰ συνδυασθῇ καὶ πρὸς τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον. Καὶ ἐξηγοῦμαι. Γνωρίζει ἡ Βουλὴ ὅτι εἰς τὰς Νέας Χώρας εἰσπράττεται ἀκόμη ὁ φόρος ἐπὶ τῶν ἰχθύων, ἀνερχόμενος εἰς 24%.

§116Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Εἰς 40%.

§117Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Εἶνε τόσον πολὺ ἀντιδημοτικός, ὥστε μοὶ φαίνεται ὅτι εἶνε καιρὸς πλέον νὰ καταργηθῇ ὁ φόρος αὐτός. Τὸ ζήτημα τῆς καταργήσεώς του ἔχει πλέον ὡριμάσῃ, μοὶ φαίνεται καὶ παρ’ αὐτῇ τῇ Κυβερνήσει, διότι πολλάκις ἡ Κυβέρνησις μᾶς ὑπεσχέθη ὅτι μελετᾷ τὴν κατάργησίν του. Καὶ αὐτὸς δὲ ὁ ἀξιότιμος πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μᾶς ὑπεσχέθη ὅτι θὰ γίνῃ τοῦτο. Καὶ μοὶ φαίνεται ὅτι καταλληλοτέρα εὐκαιρία δὲν ὑπάρχει ἵνα πραγματοποιηθῇ ἡ ὑπόσχεσις αὐτή, ἀλλὰ διὰ νὰ δείξῃ καὶ ἡ Κυβέρνησις ὅτι καὶ παρ’ αὐτῇ πρυτανεύει τὸ πνεῦμα τῆς φορολογικῆς ἰσότητος καὶ δικαιοσύνης, τὸ ὁποῖον πρυτανεύει καὶ παρὰ τοῖς βουλευταῖς τῶν Ν. Χωρῶν. Διὰ νὰ δείξῃ ἐμπράκτως τοῦτο, μᾶς φαίνεται ὅτι πρέπει νὰ ἀποφασίσῃ νὰ καταργήσῃ τὸν φόρον τοῦτον κατὰ τὴν ψήφισιν τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου. Ἀλλὰ ἐπειδή, ὅπως εἶπον, πρέπει νὰ ἐνισχύσωμεν τοὺς δήμους, μάλιστα τώρα, ὅτε θὰ χάσουν ἓν σπουδαῖον μέρος τῶν προσόδων των ἀπὸ τὸν φόρον εἰδῶν καὶ ἐμπορευμάτων, διὰ τοῦτο προτείνω ὅπως, ἀντὶ νὰ καταργηθῇ τελείως ὁ φόρος οὗτος, ἐλαττωθῇ εἰς 10% καὶ διατεθῇ ὑπὲρ τῶν δήμων. Δεύτερος φόρος, τὸν ὁποῖον ὑποδεικνύω πρὸς τὴν Βουλὴν πρὸς ἐνίσχυσιν τῶν δήμων τῶν Ν. Χωρῶν εἶνε ὁ ἑξῆς: Ἐκτὸς τοῦ φόρου ἁλιείας, εἰσπράττεται εἰς τὰς Νέας Χώρας καὶ ὁ φόρος τῶν αἰγοπροβάτων, ἀνερχόμενος εἰς 1.20 κατὰ κεφαλήν· καὶ ὁ φόρος αὐτὸς εἶναι ἀνάγκη νὰ καταργηθῇ πλέον. Βεβαίως δὲν μπορεῖ νὰ συνδυασθῇ μὲ αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον, ἀλλὰ καλεῖται νὰ συνδυασθῇ μὲ ἄλλο φορολογικὸν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον θὰ ἔλθῃ αὔριον ἢ μεθαύριον. Ἐφόσον θέλομεν νὰ ἄρωμεν κάθε παρεξήγησιν καὶ ἐφόσον ἐφηρμόσθη πλέον ὁ φόρος τῆς καθαρᾶς προσόδου καθ’ ὅλον τὸ Κράτος, μοῦ φαίνεται ὅτι τελείως ἀδικαιολόγητος εἶναι ἡ διατήρησις τῶν τουρκικῶν αὐτῶν φόρων. Ἔθιξα τὸν φόρον τῶν αἰγοπροβάτων διὰ νὰ λάβω ἀφορμὴν νὰ προτείνω εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅπως εἰσαχθῇ καὶ παρ’ ἡμῖν ὁ φόρος τῶν σφαζομένων ζώων.

§118Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Εἶνε ἀναγεγραμμένον εἰς τὸ ἄλλο νομοσχέδιον.

§119Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Δὲν μᾶς διενεμήθη. Ἔρχομαι ἤδη, κύριοι βουλευταί, ἐπὶ ἑνὸς σημείου, τὸ ὁποῖον ἐτόνισαν καὶ ἄλλοι προλαλήσαντες συνάδελφοι, ἐπὶ τοῦ σημείου ἐκείνου, καθ’ ὃ ὁ φόρος τῶν ὠνίων καὶ ἐμπορευμάτων βαίνει αὐξανόμενος σὺν τῷ χρόνῳ. Τούτου δεδομένου, εἶναι ὀρθὸν καὶ δίκαιον ὅπως ἡ παγία ἐπιχορήγησις, ἡ ὁποία θὰ ὁρισθῇ ἐκ μέρους τοῦ Κράτους πρὸς τοὺς δήμους μὴ εἶνε σταθερὰ καὶ ἀμετάβλητος, ἀλλὰ νὰ ἀναθεωρεῖται κατὰ χρονικὰς περιόδους. Τοῦτο μοῦ φαίνεται ὅτι εἶναι πολὺ δίκαιον καὶ ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ τὸ ἀποδεχθῇ. Τελευταῖα ὡς βάσις τῆς δυνατῆς ἐπιχορηγήσεως ἐκ μέρους τοῦ Κράτους νὰ μὴ ληφθῇ ὁ μέσος ὅρος τῶν εἰσπράξεων τοῦ φόρου ὠνίων καὶ ἐμπορευμάτων τῶν τελευταίων ἐτῶν, ἀλλὰ νὰ ληφθοῦν ὑπ’ ὄψει αἱ εἰσπράξεις τοῦ 1919, ἀφοῦ, ὡς εἴπομεν, αἱ εἰσπράξεις τοῦ φόρου τούτου βαίνουν αὐξανόμεναι σὺν τῷ χρόνῳ, συνεπῶς δὲν ὑπάρχει φόβος ὅτι θὰ εὑρεθῶμεν πρὸ μειώσεως. Ὑπὸ τὰς ἐπιφυλάξεις αὐτὰς ὅσον ἀφορᾷ τοὺς δήμους τῶν νέων Χωρῶν, ἐπιφυλάξεις ἀναφερομένας εἰς τὴν φορολογικὴν ἀφομοίωσιν, καταλήγων τὸν λόγον ἀποδέχομαι τὸ νομοσχέδιον κατὰ βάσιν ὡς καλῶς ἔχον.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Δαζέας ἔχει τὸν λόγον.

§121Μ. ΔΑΖΕΑΣ. Ὁμολογῶ, κύριοι βουλευταί, ὅτι μετὰ πολλῆς ἀδιαφορίας θὰ ψηφίσω ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλὰ θὰ ψηφίσω, διότι ἐπιτακτικὴ ἀνάγκη τὸ ἐπιβάλλει. Διότι ἐγὼ τοὐλάχιστον δὲν γνωρίζω, οὔτε ἤκουσα προβαλλόμενον ἄλλο σύστημα δυνάμενον νὰ ἀντικαταστήσῃ τὸ ὑπὸ μελέτην νομοσχέδιον πρὸς ἐξυπηρέτησιν τοῦ σκοποῦ καὶ τῆς ἀνάγκης, ἥτις τὸ ἐπιβάλλει! Θὰ περιορισθῶ συνεπῶς νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ εἰσηγητοῦ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἐπὶ μιᾶς ἐκ τῶν ὁπωσδήποτε οὐσιωδῶν διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, καθόσον ἀφορᾷ δῆλον ὅτι τὴν παροχὴν τῆς ἐπιχορηγήσεως ἀπὸ μέρους τοῦ Κράτους πρὸς τοὺς δήμους. Εἰς τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 4 ὁρίζεται ὅτι ἡ ἐπιχορήγησις δύναται νὰ γίνῃ εἰς τὸ τέλος τοῦ ἔτους. Ὑποθέτω ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ διαγραφῇ ἡ διάταξις αὕτη, διότι θὰ εἶνε πολὺ ἀργὰ ἡ παροχὴ τῆς συνδρομῆς εἰς τὸ τέλος τοῦ οἰκονομικοῦ ἔτους. Θὰ ἔχομεν τότε πλήρη τὴν νεκροφάνειαν τῶν δήμων καὶ κοινοτήτων. Ὑποθέτω ὅτι ἡ διάταξις αὐτή, ἡ ὁποία εἶναι οὐσιώδης πρέπει νὰ ὁρισθῇ κατὰ ἕνα ἄλλον τρόπον ὅπως ἐγκαίρως παρέχεται ἡ συνδρομὴ αὐτὴ εἰς τοὺς ἀσθενεῖς ὁμολογουμένως καθισταμένους διὰ τοῦ νομοσχεδίου δήμους καὶ κοινότητας. Πρέπει ἐγκαίρως νὰ παράσχῃ τὴν συνδρομὴν αὐτοῦ ἐὰν ἤθελεν ὑποτεθῇ ὅτι μίαν φορὰν εἰς τὸ τέλος παρέχεται ἡ παροχὴ αὐτὴ θὰ ἦτο ἀνωφελής.

§122Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἔχετε ὑπ’ ὄψει τὴν διάταξιν ὅτι (ἀναγινώσκει). «Δύνανται νὰ καταβάλλωσιν εἴτε ἐν ὅλῳ, εἴτε τμηματικῶς κατὰ μῆνα».

§123Μ. ΔΑΖΕΑΣ. «Κατὰ τὴν λῆξιν τοῦ οἰκονομικοῦ ἔτους» νὰ λείψῃ.

§124Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Νὰ τὸ βάλωμεν κατὰ τριμηνίαν.

§125Μ. ΔΑΖΕΑΣ. Ἔστω, αὐτὴν τὴν παρατήρησιν εἶχον νὰ ὑποβάλω ἐπὶ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ. Ἐπίσης ἔχω παρατήρησιν νὰ ὑποβάλω εἰς τὸ ἄρθρον 5 ἐδάφιον 5 τὸ ὁποῖον λέγει «ἡ ἐπιτροπὴ εὑρίσκεται ἐν ἀπαρτίᾳ παρόντων πάντων τῶν μελῶν». Ἀληθῶς εἶνε ὀλιγομελὴς ἡ ἐπιτροπή, νομίζω δέ, ὅτι δύναται νὰ τεθῇ ὥστε ἡ ἐπιτροπὴ δύναται νὰ συνεδριάζει καὶ ἂν δὲν εἶνε ὅλα τὰ μέλη.

§126Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τότε θὰ ἔχωμεν δύο συστήματα.

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Χρυσοχοΐδης ἔχει τὸν λόγον.

§128Κ. ΧΡΥΣΟΧΟΪΔΗΣ. Εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι εὐθὺς ἐκ τῆς πρώτης ἀναγνώσεως τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, καθίσταται πρόδηλον, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο σκοπεῖ νὰ καλυφθῶσιν αἱ δαπάναι τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως. Εἶναι φυσικόν, ὅτι πάντες ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ὁμοθύμως ὑπεστήριξαν τὴν ὅσον τὸ δυνατὸν αὔξησιν τοῦ μισθολογίου τῶν λειτουργῶν τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως, εἶναι φυσικὸν νὰ ὑποστηρίξωσι μὲ πάντα τρόπον τὰ μέσα ἐκεῖνα διὰ τῶν ὁποίων θὰ καλυφθῇ ἡ δαπάνη αὐτή. Συνεπῶς δὲν θὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν εἰς τὸ νὰ θίξω τὴν κυρίαν βάσιν τοῦ νομοσχεδίου, θὰ ὑποδείξω μόνον μία λύσιν, ἡ ὁποία νομίζω, ὅτι θὰ συμβιβάσῃ τὰς δύο ἐνταῦθα ἀναπτυχθείσας γνώμας, καθόσον ἡ ἀντίρρησις ἡ κατὰ τοῦ νομοσχεδίου διατυπωθεῖσα εἶναι ὅτι θίγει συμφέροντα τῶν Δήμων καὶ τῶν Κοινοτήτων καὶ θὰ ζημιώσῃ αὐτούς. Ἡ Κυβέρνησις ὑποβάλλουσα νομοσχέδιον περὶ αὐξήσεως τῶν δαπανῶν τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως φυσικὸν ἦτο νὰ ἐξεύρῃ καὶ τὰ μέσα διὰ νὰ καλύψῃ αὐτάς· ἐξεῦρε τὰ μέσα δι’ ἐπιβολῆς τοῦ δημοτικοῦ δασμοῦ, οὕτως—εἰπεῖν, ἢ μᾶλλον ἐπ’ ὀνόματι τοῦ Κράτους ἡ εἴσπραξις τοῦ δημοτικοῦ δασμοῦ. Διὰ τοῦ τρόπου τούτου δὲν γίνεται τι νέον, διότι κατὰ τὸ παλαιὸν κρατοῦν σύστημα εἰς τὴν Παλαιὰν Ἑλλάδα οἱ Δῆμοι συνεισέφερον εἰς τὰς δαπάνας τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως, ὑφισταμένου ἑνὸς τρεχουμένου λογαριασμοῦ μεταξὺ Δήμου καὶ Κράτους, οἱ ὁποῖοι εἰσέπραττον διὰ τῶν προϋπολογισμῶν αὐτῶν ὑπὸ τύπον δασμοῦ ποσὰ, τὰ ὁποῖα ὑπεχρεοῦντο νὰ καταβάλωσιν εἰς τὸ Δημόσιον Ταμεῖον, πλεῖστοι δὲ δὲν κατέβαλον, ὥστε νὰ ὑπάρχωσι ἐκκρεμεῖς ἀπαιτήσεις τοῦ Δημοσίου κατὰ τῶν Δήμων, οὕτως—ὥστε διὰ τοῦ νομοσχεδίου τὸ Κράτος θέλει νὰ εἰσπράξῃ αὐτὸ κατ’ εὐθεῖαν, εἰσάγεται δὲ μία καινοτομία ἡ ἑξῆς: ὅτι τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον ἠθέλησε νὰ ἐξασφαλίσῃ τὸ Κράτος πρὸς κάλυψιν τῶν δαπανῶν τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως, θὰ τὸ εἰσπράξῃ διὰ τοῦ φόρου ἐκ τῶν εἰσαγομένων ἐξ ἀλλοδαπῆς ἐμπορευμάτων, εἰσπραττομένου αὐτοῦ τοῦ ποσοῦ ἀπαγορεύεται εἰς τοὺς δήμους ἡ ἐπιβολὴ οἱουδήποτε ἄλλου δημοτικοῦ δασμοῦ. Νομίζουσι δὲ οἱ ἁρμόδιοι ὅτι, διὰ τὰς ἐνδεχομένας ζημίας τῶν δήμων δύνανται νὰ τὰς καλύψωσι δι’ ἑνὸς λογαριασμοῦ μεταξὺ Κράτους καὶ δήμων, ὥστε τὸ Κράτος νὰ δίδῃ εἰς τοὺς δήμους ἕνα ὡρισμένον ποσόν. Νομίζω, ὅτι δυνάμεθα νὰ καλύψωμεν τὴν ἐπείγουσαν ἀνάγκην τῆς ἐξευρέσεως φόρων διὰ τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν δι’ ἁπλουστάτου τρόπου, νὰ περιορισθῶμεν δηλαδὴ εἰς τὸ νὰ ἐπιβάλωμεν ἕνα ποσοστὸν τῆς δημοτικῆς εἰσφορᾶς ὅσον θὰ ἀρκέσῃ διὰ νὰ καλύψῃ τὰς δαπάνας ταύτας. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι θὰ χρειασθῶσιν 22.000.000.

§129Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). 25.000.000.

§130Κ. ΧΡΥΣΟΧΟΪΔΗΣ. 25.000.000 διὰ τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν.

§131Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Διὰ τὸ πρῶτον ἔτος.

§132Κ. ΧΡΥΣΟΧΟΪΔΗΣ. Μάλιστα, δὲν θὰ διαφωνήσωμεν εἰς αὐτό, νομίζω ὅτι θὰ εἴμεθα σύμφωνοι, ὅταν τὸ κράτος ἀναγνωρίσῃ ὡς ὀφειλὴν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ πληρώσῃ πρὸς τοὺς λειτουργοὺς τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως τὰ 25.000.000 ὅτι ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ τὰ εὕρῃ. Κατὰ τὴν διακοπὴν εἴπατε ὅτι τὰ 25.000.000 δὲν θὰ τὰ πραγματοποιήσητε ὅλα ὑπὲρ τοῦ κράτους, ἀλλὰ τοὐναντίον διαθέντοντες ὡρισμένον ποσὸν ὑπὲρ τῶν δήμων θὰ ἔχετε ἔλλειμμα 5.000.000. Ἐγὼ δὲν διαφωνῶ, τοὐναντίον 25.000.000 χρειάζονται 25.000.000 πρέπει νὰ δώσῃ ὁ ἑλληνικὸς λαὸς ἐὰν θέλῃ ἐκπαίδευσιν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον νομίζω ὅτι κακῶς ἔχει διατυπωθῆ εἰς τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἡ ἐπανάληψις τῆς δημιουργίας μεταξὺ δήμων καὶ κράτους τοῦ τρεχουμένου λογαριασμοῦ. Θὰ ἤθελα νὰ εἴπῃ ἡ Κυβέρνησις πρὸς τὸν λαὸν καὶ πρὸς τὴν Βουλήν, ὅτι χρειαζόμεθα τόσα ἑκατομμύρια διὰ τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν ἀντὶ νὰ ἀρχίσωσιν οἱ λογαριασμοὶ μεταξὺ κράτους καὶ δήμων νὰ ἐπιβληθῇ ἓν ὡρισμένον ποσοστὸν ὅσον ἤθελε κανονισθῇ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, τὸ ὁποῖον νὰ κρατήσῃ τὸ κράτος διὰ λογαριασμόν του διὰ τὰς δαπάνας τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως 20%, 15% θέλετε νὰ ὁρίσητε, νὰ τὸ ὡρίσητε καὶ νὰ εἴπητε ὅτι ἐπιβάλλομεν δασμόν, τοιουτοτρόπως ἡ Κυβέρνησις θὰ καλύψῃ τὰς δαπάνας, πάντοτε δὲ λογαριασμοὶ μεταξὺ δήμων καὶ Κράτους δὲν ἀποβαίνουσιν εἰς καλὸν ἡ ἀπόδειξις εἶναι ὅτι αἱ μέχρι σήμερον ὀφειλαὶ τῶν δήμων καταλήγουν εἰς τὸ νὰ ἐγγυᾶται τὸ κράτος τὴν πληρωμήν. Νομίζω, δὲν σᾶς ἐνδιαφέρουν αἱ διατάξεις αὐταί, εἰς τούτων ἔρχεται τὸ κράτος καὶ ὑπεισέρχεται ὡς ἐγγυητὴς διὰ τὴν πληρωμὴν τῶν ὀφειλῶν τῶν δήμων καὶ δέον νὰ περιορισθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς τὸν καθορισμὸν καὶ εἰς τὴν ἐξεύρεσιν τῶν πόρων, οἱ ὁποῖοι θὰ καλύψωσι τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν, τοῦτο δὲ εἶναι ἐπιβεβλημένον ὅτι θὰ ἐκλείψῃ ἡ βάσις τῆς λειτουργίας τοῦ τρεχουμένου λογαριασμοῦ μεταξὺ κράτους καὶ δήμων. Ἐξεταστέον ἔπειτα τὸ πῶς θὰ διοικῶνται οἱ δῆμοι καὶ τὸ ὁποῖον θὰ εἶναι ἡ ἀποκλειστικὴ μέριμνα τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν νομίζω ὅτι ὅταν χωρισθῶσι τὰ δύο ταῦτα ζητήματα καὶ καθορισθῇ ὁ δημοτικὸς αὐτὸς δασμὸς ἐπὶ τῶν εἰσαγομένων ἐπὶ τοῦ ἐσωτερικοῦ ὑπὲρ τῆς ἐκπαιδεύσεως ἂν ἀφεθῇ ἐλεύθερον τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς δήμους νὰ ἐπιβάλωσιν οἱουδήποτε ποσοστὸν δασμοῦ θελήσωσι διὰ τὰς ἀνάγκας αὐτῶν, νομίζω, ὅτι, ἡ δημιουργία ἑνὸς συστήματος τοιούτου εἶναι δικαιοτέρα καὶ συμφωνοτέρα πρὸς τὰ πράγματα. Διότι ὁ δασμὸς αὐτὸς ὁ χάριν τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως θὰ εἰσπράττεται ἐμμέσως παρὰ τῶν τελωνείων, θὰ εἰσπράττεται ἐμμέσως παρὰ παντὸς Ἕλληνος ἐξ ἴσου καταναλωτοῦ ἐκ τῶν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰσαγομένων προϊόντων. Τοιουτοτρόπως καὶ ὁ κάτοικος τῶν Ἀθηνῶν καὶ οἱασδήποτε μεγαλουπόλεως, ἀλλὰ καὶ ὁ κάτοικος ἑνὸς ἀγροτικοῦ συνοικισμοῦ καταναλίσκων προϊόντα εἰσαγόμενα ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ συνεισφέρει οὕτω ἀναλόγως. Ἀλλ’ ὅταν θὰ ἔλθωμεν εἰς τὴν κάλυψιν τῶν δαπανῶν ἑνὸς ἑκάστου δήμου θὰ ἴδωμεν ὅτι ὁ κάτοικος τῶν Ἀθηνῶν ὁ ἀπολαμβάνων τῆς καθαριότητος τῆς ἀσφάλτου ὁ ἔχων ἠλεκτρισμὸν καὶ ὅλας τὰς ἀπολαύσεις τῆς μεγαλουπόλεως εἶναι λογικὸν διὰ νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς ἀπολαύσεις αὐτὰ ὁ δῆμος εἶναι καὶ δίκαιον νὰ τοῦ ἐπιβάλῃ ἕνα πρόσθετον φόρον ἐπὶ τῶν ἐξωτερικῶν προϊόντων ἐνῷ ὁ κάτοικος ἑνὸς δήμου ὁ ἀγνοῶν τὸ φῶς δὲν θὰ πληρώσῃ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα θὰ πληρώσῃ ὁ κάτοικος τῆς μεγαλουπόλεως. Νομίζω ὅτι ἐπιβάλλεται ὁ χωρισμὸς τοῦ νομοσχεδίου τούτου τὸ ὁποῖον θέλω νὰ συγχρονίσῃ δύο ἀνάγκας, τὴν ἀνάγκην τοῦ Κράτους τοῦ ν’ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως καὶ τὰς ἀνάγκας τῶν δήμων. Τὸ κράτος πρέπει νὰ ζητήσῃ φανερὰ καὶ ἐλεύθερα τὸ ποσὸν τῶν ἑκατομμυρίων τὰ ὁποῖα τοῦ χρειάζονται καὶ θὰ τὰ εἰσπράξῃ ἐκ τοῦ ἐπιβαλλομένου ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ φόρου. Ἀλλ’ ὅσον ἀφορᾷ τοὺς δήμους νὰ ἀφεθῇ ἐλεύθερον τὸ δικαίωμα ἀναλόγως τῶν ἀναγκῶν καὶ τῶν συνθηκῶν ὑφ’ ἃς διατελοῦν νὰ ἐπιβάλλουν ἕνα ποσοστὸν φόρου.

§133Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Δὲν θὰ αὐξήσωμεν τοὺς τελωνειακοὺς δασμούς.

§134Κ. ΧΡΥΣΟΧΟΪΔΗΣ. Δὲν ἐννοῶ τοῦτο. Νὰ βάλητε 15 ἐπὶ τοῖς ἑκατόν, ὁ φόρος αὐτὸς ὁ γενικὸς ἐφ’ ὅσον θὰ εἰσπράττεται διὰ τῶν τελωνείων θὰ εἰσπράττεται ἐμμέσως παρὰ παντός. Ἔρχεται ὁ δῆμος Ἀθηνῶν καὶ θέλει σύνολον δαπανῶν διὰ νὰ ἀντεπεξέλθῃ, διὰ νὰ γίνῃ ἀντιληπτὸς καὶ νὰ θεωρηθῇ ἡ γνώμη ὅτι ἔχει κἄποιαν βασιμότητα....

§135Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Προσέξατε μήπως εἶναι αὔξησις τοῦ τελωνειακοῦ δασμοῦ τὴν ὁποίαν μὴ ζητεῖτε.

§136Κ. ΧΡΥΣΟΧΟΪΔΗΣ. Ὑποθέτω ὅτι ἐννοῶ τοὺς λόγους διὰ τοὺς ὁποίους δύνανται νὰ γίνουν αὐξήσεις, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ὑπάρχουν σοβαρώτατοι νὰ μὴ γίνῃ ἡ αὔξησις αὐτή. Νομίζω ὅτι δημοτικὸς δασμὸς 15 τοῖς ἑκατὸν ποῦ θὰ προαφαιρῇ τὸ κράτος χάριν τῶν δαπανῶν τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως διότι αὐτὸ θὰ γίνετε τώρα, νὰ εἰσπράττουν οἱ δῆμοι διὰ τῶν ὠνίων καὶ ἐμπορευμάτων τὰ χρεωστοῦν οἱ μισοὶ εἰς τὸ κράτος, διότι καθ’ ἃς ἔχω πληροφορίας πλεῖστοι δῆμοι χρεωστοῦν πολλὰ καὶ καταλήγουν πάλιν εἰς τὸ κράτος. Νομίζω, ὅτι χωρὶς νὰ ἐμποδίζεται ἀπὸ αὐτὸν τὸν λόγον δύναται νὰ εἰπῇ ὅτι ἐπιβάλλει δημοτικὸν δασμὸν 15% χάριν τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως εἰσπραττομένου ὑπὸ τοῦ κράτους τόσων μόνον ὥστε ὁσοδήποτε εἶναι τὸ ποσὸν τὸ εἰσπραχθησόμενον θὰ ἀφίνῃ ἔλλειμμα 5.000.000, ὥστε νὰ μὴ δύναται νὰ ἀποδοθῇ εἰς τὸ κράτος ἡ ἰδέα ὅτι ἠθέλησε νὰ πάρῃ περισσεύματα ἀπὸ τοὺς δήμους. Τί ἐμποδίζει τυπικῶς νὰ εἰπῇ ὅτι ἐπιτρέπομεν εἰς τοὺς δήμους σὺν τῷ δημοτικῷ δασμῷ νὰ ἐπιβάλλωσιν καὶ ἕνα ποσοστὸν ὑπὲρ τῶν δήμων καὶ τοῦτο τὸ δικαιολογῶ διότι θεωρῶ ὅτι αὐτὸν τὸν φόρον τὸν ὁποῖον θὰ πληρώσωμεν εἰς τὸ Τελωνεῖον νὰ τὸν πληρώσῃ καὶ ὁ τελευταῖος Ἕλλην ἐφόσον καταναλίσκει τὰ αὐτὰ εἴδη. Καὶ εἶναι ἄδικος ὁ φόρος διότι ὁ κάτοικος τῶν Ἀθηνῶν θὰ ἀπολαμβάνῃ ὅλας τὰς εὐκολίας τῆς ὡραίας πόλεως εἰς αὐτὸν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι δίκαιον νὰ πληρώσῃ ἕνα πρόσθετον φόρον ὥστε νὰ καλύψῃ ὁ δῆμος Ἀθηνῶν τὰς δαπάνας καὶ νὰ λείψωμεν ἀπὸ τοὺς λογαριασμοὺς ἀποδόσεως οἱ ὁποῖοι θὰ ἔχουν πάντοτε τὸ ποσοστὸν μεταξὺ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν καὶ τῶν δήμων καὶ τοιουτοτρόπως παραμένοντος τοῦ καθεστῶτος αὐτοῦ πάντοτε προσωρινοῦ διότι ἡ κοινὴ γνώμη ἔχει ὡριμάσει ἤδη διότι ἰσχυροποιεῖται εἰς τὰ διαπύλια τέλη.

§137Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Θὰ ἐπιτρέψωμεν εἰς τοὺς δήμους νὰ ἐπιβάλλουν ἕνα ποσοστὸν ἐπὶ τοῦ φόρου αὐτοῦ τοῦ εἰσπραττομένου εἰς τὸ Τελωνεῖον Πειραιῶς.

§138Κ. ΧΡΥΣΟΧΟΪΔΗΣ. Ἐπὶ τῆς καταναλώσεως φόρος πῶς γίνεται;

§139Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἰς τὸν Δῆμον Ἀθηναίων.

§140Κ. ΧΡΥΣΟΧΟΪΔΗΣ. Ὁ Δῆμος Πειραιῶς ὥστε θὰ ἐξακολουθῇ νὰ εἰσπράττῃ αὐτὸ τὸ ποσοστόν.

§141Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Τὸ συμπέρασμα εἶναι λίαν ἁπλοῦν. Λέγετε ὅτι φορολογήσατε καὶ ἀφήσατε τὰ διαπύλια ἐλεύθερα εἰς τοὺς Δήμους.

§142Κ. ΧΡΥΣΟΧΟΪΔΗΣ. Θέλω νὰ εἴπω τοῦτο, ὅτι ἐφ’ ὅσον διατηροῦνται τὰ διαπύλια, διότι διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου διατηροῦνται τὰ διαπύλια, ἡ δὲ κοινὴ γνώμη ἀναμένει ὡς ἀπολύτρωσιν τὴν ἀπαλλαγὴν τοῦ φόρου τούτου, ὅπως ἀναμένῃ ἀπολύτρωσιν ἀπὸ τὸν φόρον τῆς δεκάτης, τὴν ἀπολύτρωσιν ἀπὸ τὰς κοινότητας.

§143Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Τώρα ἄς ἔλθωμεν εἰς τὰς κοινότητας διὰ νὰ ἴδωμεν τὴν θέσιν των.

§144Κ. ΧΡΥΣΟΧΟΪΔΗΣ. Διατηροῦνται αἱ κοινότητες.

§145Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Σᾶς εἶπον προχθὲς ὅτι ὅσοι δῆμοι ἔχουν μεγάλας οἰκονομικὰς ἀνάγκας, δηλαδὴ εἶναι δῆμοι ἀστικοὶ καὶ ἔχουν καὶ προαγωγὴν εἰς πληθυσμὸν ὁ ὁποῖος θὰ καταστῇ ἐπαρκὴς θὰ προταθῇ ὅπως εἰς τὰς μεγάλας κοινότητας δοθῇ τὸ ἴδιον δικαίωμα ἐπὶ τούτου δὲ θὰ προτείνῃ τροπολογίαν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν.

§146Κ. ΧΡΥΣΟΧΟΪΔΗΣ. Εἶναι ἀναμφισβήτητον καὶ βεβαίως ὅλοι συμφωνοῦν ὅτι πρέπει ἡ τάσις τόσον τῶν δήμων, ὅσον καὶ τῶν κοινοτήτων νὰ τείνῃ εἰς τὴν μεταρρύθμισιν τῆς φορολογίας των. Εἰς αὐτὸ συμφωνοῦμεν δηλαδὴ ἡ φορολογία πρέπει νὰ τείνῃ εἰς τὴν ἐλάττωσιν. Ἀλλ’ ἔχω τὴν ἀπορίαν πῶς ὅταν δημιουργηθῇ τὸ καθεστὼς ὀρθῶς καὶ βασίμως διὰ τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν νὰ τὸ διατηρήσωμεν ὡς ἔχει καὶ νὰ ἐπωφελοῦνται οἱ δῆμοι;

§147Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Δὲν θὰ ἐπιδιωχθῇ κατάργησις τῶν διαπυλίων διότι αὐτοὺς τοὺς φόρους τοὺς πέρνει τὸ Κράτος καὶ σᾶς ἀπαλλάσσωμεν ἀπὸ τοὺς φόρους τῆς ἐκπαιδεύσεως. Καὶ τὶ ἀπομένει εἰς τοὺς δήμους; ἡ πρόσοδος ἐκ τῶν διαπυλίων τῶν ἐσωτερικῶν τὰ ὁποῖα εἶναι μικρά, ἀλλὰ δὲν δυνάμεθα νὰ τὴν συμπληρώσωμεν. Λάβετε τὸν κόπον νὰ ρίψετε ἓν βλέμμα εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν τοῦ νομοσχεδίου τὴν ὁποίαν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω ὡς Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, λοιπὸν ἡ συμπλήρωσις τῆς προσόδου ἡ ὁποία ἀπομένει διὰ τῆς ἀφαιρέσεως τῶν διαπυλίων δι’ ἄλλων φόρων εἶναι πλέον ἢ εὐχερής. Διότι ὑπάρχουν φόροι καταναλώσεως ἢ μᾶλλον ὑπάρχουν φόροι πολλοὶ τοὺς ὁποίους δὲν ἐπιβάλλουν σήμερον οἱ δῆμοι τοὺς ὁποίους θὰ ἐπιβάλλουν ὡς φόρους καταναλώσεως καὶ οἱ ὁποῖοι θὰ ἀποδώσουν εἰσπράξεις ἱκανὰς νὰ κατακαλύψουν τὸ ἔλλειμμα τὸ ὁποῖον θὰ προέλθῃ ἐκ τῆς πλήρους καταργήσεως τῶν διαπυλίων τελῶν. Βαδίζομεν βαθμηδὸν διότι αἱ ὀργανώσεις αἱ κοινοτικαὶ εἶναι χθεσιναὶ ἀκόμη. Νομοσχέδια τοιαύτης φύσεως δέον νὰ συζητῶνται ὄχι μονομερῶς ἀλλ’ ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὸ σύνολον τῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως. Ὅτε εἶχον τὴν τιμὴν νὰ εἰσηγηθῶ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ νομοσχέδιον τῶν δήμων καὶ κοινοτήτων δὲν ἀπέφυγα νὰ δηλώσω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ἔχομεν ὑπ’ ὄψιν ὁλόκληρον σύστημα ἀποκεντρώσεως, ὄχι μόνον ἀποκεντρώσεως ἀλλὰ αὐτοδιοικήσεως τοπικῆς διὰ τῶν νομῶν τοὺς ὁποίους νομοὺς δὲν θὰ ἀφήσωμεν νὰ συντηρηθῶσιν καὶ ἀνταποκριθῶσιν εἰς τὰς ὑποχρεώσεις των διὰ μόνων τῶν πόρων τοὺς ὁποίους θὰ δημιουργήσωσιν αὐτοί. Ἀλλ’ ἐπειδὴ θὰ μεταβιβάσωμεν εἰς τοὺς νομοὺς καὶ τὰ βάρη διὰ νὰ ὑποχρεοῦται τὸ Κράτος θὰ προικοδοτήσωμεν αὐτοὺς καὶ οἰκονομικῶς. Ὅλα εἶναι ἀλληλένδετα. Σήμερον κάμνομεν τὸ πρῶτον βῆμα διὰ τῆς καταργήσεως τῶν διαπυλίων. Προκειμένου δὲ περὶ προνοίας οἰκονομικῶς, ἀπαντῶ εἰς ὅσα εἶπε ὁ κ. Γόντικας, οὐχὶ μόνον δὲν σκέπτεται ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀφήσῃ νὰ ἀτονήσῃ ἡ αὐτοδιοίκησις ἡ τοπική, ἀλλὰ τοὐναντίον σκέπτεται πῶς νὰ τὴν τονώσῃ. Αὐτὸ ἀποδεικνύουν ὅλα τὰ μέχρι τοῦδε ληφθέντα μέτρα της. Αὐτὸ μαρτυρεῖ ἀκόμη καὶ ὁ τρόπος καθ’ ὃν κανονίζεται ἡ διανομὴ τῶν προσόδων ἐκ τῶν διαπυλίων τελῶν. Ἐκ τῶν τροποποιήσεων τὰς ὁποίας ἐπιφέρει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τὰς ὁποίας θὰ ἀκούσητε περὶ παραχωρήσεως φόρου ἐπὶ τῆς ἐλαίας καὶ λοιπῶν ὡς καὶ ἡ προσθήκη περὶ προικοδοτήσεως τῶν κοινοτήτων αἱ ὁποῖαι ἔχουσιν ἄνω τῶν 5.000 κατοίκων, ὅλα αὐτὰ ἀποδεικνύουσιν πρόνοιαν κυβερνητικήν, τὴν ὁποίαν πρόνοιαν κυβερνητικὴν θὰ τὴν ἐπιστρέψῃ ἡ αὐστηρὰ οἰκονομία τοῦ προϋπολογισμοῦ, διότι τὸ σύνολον αὐτὸ τῆς προσόδου τὸ ὁποῖον ἀπομένει εἰς τὸ Κράτος δὲν θὰ εἶναι ἐπαρκὲς νὰ καλύπτῃ τὰς δαπάνας τῆς ἐκπαιδεύσεως. Τοῦτο δὲ πράττει ἡ Κυβέρνησις, διότι τὸ Κράτος εἶχε ὑποχρέωσιν νὰ κηδεμονεύσῃ τοὺς δήμους, ὄχι μόνον δὲ τοὺς κηδεμονεύει ἀλλὰ καὶ τοὺς ἐξασφαλίζει διὰ γενναίας προικοδοτήσεως.

§148Κ. ΧΡΥΣΟΧΟΪΔΗΣ. Δὲν ἀμφιβάλω διὰ τὰς ἀγαθὰς προθέσεις τῆς Κυβερνήσεως πολὺ δὲ περισσότερον ὅσον ἀφορᾷ τὴν οἰκονομικὴν ἀρωγὴν διότι πρῶτος ἐγὼ εἶπον ὅτι τὸ κράτος θὰ ὑποστῇ ζημίαν 6.000.000 Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἤθελα ἐγὼ νὰ γίνῃ εἶναι νὰ μὴ δημιουργήσωμεν νέους λογαριασμοὺς μεταξὺ δήμων καὶ Κράτους. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἄλλα μέτρα ἀκριβῶς ὅταν θὰ εἰσάγωνται τὰ ἄλλα νομοσχέδια τὰ ὀργανωτικὰ τόσον τοῦ νόμου τῶν κοινοτήτων, ὁπότε χρησιμοποιποῦντες καὶ τὰ ἐκ τῆς πείρας διδαχθέντα κατὰ τὰ διαρρεύσαντα ἔτη θὰ δυνάμεθα νὰ τὰ χρησιμοποιήσωμεν πρὸς συμπλήρωσιν τῶν ἀτελειῶν τοῦ νόμου, τότε δύναται ἡ Κυβέρνησις νὰ τὰ ἐφαρμόσῃ τέμνουσα τὴν νέαν φορολογικὴν πολιτικὴν τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἀκολουθήσουν οἱ δῆμοι. Τότε ἐγὼ τονίζω ὅτι ἠδύνατο τὸ κράτος νὰ ἀποφύγῃ τὴν φασαρίαν τῶν λογαριασμῶν μεταξὺ αὐτοῦ καὶ τῶν δήμων. Νομίζω, ὅτι ἡ σημερινὴ ἀνάγκη ἡ ἐπείγουσα τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως καλύπτεται διὰ τῆς ἐπιβολῆς τοῦ φόρου τῶν διοδίων, ἀφιεμένης τῆς ὁριστικῆς διευθετήσεως εἰς τὸ μέλλον. Εἰδικώτερα μίαν παρατήρησιν θὰ κάμω ἐπὶ τοῦ 21ου ἄρθρου ὅτι ὁ φόρος τῶν σφαζομένων ζώων ὅταν ἐνοικιάζεται ἑνωτικῶς κατ’ ἐπαρχίαν οὕτως εἰπεῖν, διανέμεται μεταξὺ τῶν δικαιούχων ἀναλόγως τοῦ πληθυσμοῦ.

§149Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Κατὰ δῆμον.

§150Κ. ΧΡΥΣΟΧΟΪΔΗΣ. Ὄχι. Ὁ φόρος τῆς ἐπαρχίας Βόλου ἐνοικιάσθη ὁλόκληρος ἐφέτος 120.000 δραχμάς. Οἱ κάτοικοι τῆς πόλεως εἶναι οἱ καταναλωταὶ τοῦ μεγίστου μέρους ὥστε νὰ ἐφαρμόσωμεν τὴν κατὰ κεφαλὴν ἀναλογικὴν διανομήν.

§151Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τροποποιεῖται εἰς τοὺς δήμους ἐν οἷς καταναλίσκεται.

§152Κ. ΧΡΥΣΟΧΟΪΔΗΣ. Εἶναι πολὺ λογικόν.

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§154Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Οἱ προλαλήσαντες συνάδελφοι ἅπαντες ἐτόνισαν τὴν οἰκονομικὴν μόνον ἔποψιν τοῦ νομοσχεδίου, ὡς Ὑπουργὸς δὲ τῶν Ἐσωτερικῶν θὰ ἐκφράσω τὸ παράπονον ὅτι δὲν ἀπεδόθη ἡ προσήκουσα σημασία εἰς τὰ εὐεργετικὰ διὰ τὴν κοινωνίαν ἀποτελέσματα τῆς καταργήσεως τῶν διαπυλίων τελῶν. Τὸ Κράτος μέχρι τοῦδε διαιρεῖται εἰς 450 δασμολογικὰς περιφερείας δήμων, ἤτοι τοσαῦτα κρατήδια μὲ ἰσαρίθμους τελωνειακὰς ζώνας. Τὴν δυσκολίαν τὴν ὁποίαν δοκιμάζει πᾶς ὁ εἰσερχόμενος εἰς τὴν δασμολογικὴν περιφέρειαν δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀναπτύξω. Ἐὰν ὅλοι ἐν γένει οἱ φόροι εἶναι ἐπαχθεῖς καὶ μετὰ δυσφορίας καταβάλλονται κατὰ μείζονα λόγον τοῦτο ἰσχύει διὰ τὰ διαπύλια, συνοδευόμενα μὲ τὴν ἔρευναν ἑκάστου μετακομιζομένου πράγματος καὶ αὐτῶν τῶν ἐλαχίστων προϊόντων τοῦ χωρικοῦ. Βεβαίως εἶναι προφανές, ὅτι τυγχάνει φόρος κατ’ ἐξοχὴν ἐπαχθής, ἀλλὰ πλὴν τούτου ὁ φόρος οὗτος συνδέεται καὶ μὲ παντοειδεῖς καταχρήσεις τῶν εἰσπραττόντων. Λέγεται, ὅτι ἀντὶ 20.000.000 οἱ ἐνοικιασταὶ εἰσπράττουσιν 60.000.000. Ἴσως εἶναι ὑπερβολή, ἀλλ’ εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι καταδυναστεύεται ὁ λαός. Ἑπομένως, ἐὰν καὶ διὰ θυσίας τινὸς ἐπρόκειτο νὰ καταργηθῇ ὁ φόρος αὐτὸς νομίζω, ὅτι ἡ κατάργησις ἐπιβάλλεται καταργεῖται κατὰ τὸ πλεῖστον ὡς θέλω ἀποδείξει. Δευτέρα ἄποψις ἐνδιαφέρουσα ἐμὲ ὡς Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ συνάμα καὶ τοῦ συναδέλφου μου ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν εἶναι αἱ ἀέναοι δοσοληψίαι μεταξὺ δημοσίου καὶ δήμων, αἱ πιέσεις αἱ ἐνεργούμεναι ὑπὸ τῶν ταμιῶν αἱ κατασχέσεις ἐφ’ ὅλων τῶν προσόδων τῶν δήμων ἐφ’ ὅσον διήρχοντο ἐκ τοῦ δημοσίου ταμείου πρὸς ἀπάληψιν τῶν ἐξόδων τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως ὡς καὶ τῶν τῆς ἀστυνομίας, ἐπίσης καταργουμένων. Νομίζω, ὅτι καὶ αὐτὸ καθ’ ὃν χρόνον τονίζομεν τὴν τὴν ἐπιθυμίαν τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως πρὸς αὐτοδιοίκησιν τῶν δήμων ἡ κατάστασις αὕτη εἶναι ἐμπόδιον μέγιστον διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῶν δήμων. Πρὶν εἰσέλθω εἰς τὴν ἔκθεσιν τὴν σύντομον τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἰδίως τῶν τροποποιήσεων, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο, ὀφείλω νὰ ἐξετάσω ἓν συνταγματικὸν ζήτημα, τὸ ὁποῖον μετά τινος δειλίας ἔθιξάν τινες τῶν προαγορευσάντων συναδέλφων. Ὑπεδείχθη, ὅτι τὸ νέον Σύνταγμα ἐπιβάλλει εἰς τὸ Κράτος τὰ ἔξοδα καὶ ἑπομένως ὀφείλει τὸ Κράτος νὰ ἀπαλλάξῃ τοὺς δήμους τοῦ βάρους αὐτοῦ. Ἀλλ’ ἡ ἔννοια τῆς διατάξεως δὲν εἶναι ἔννοια παροχῆς εὐεργετικῆς ὑπὲρ τῶν δήμων, τῆς διατάξεως σκοπὸς εἶναι ἡ ἐξασφάλισις τῆς δωρεᾶς παροχῆς τῆς δημοτικῆς ἐκπαδεύσεως πρὸς τὸν λαόν, ἐπειδὴ δὲ ἐδείχθησαν ἀνίκανοι οἱ δῆμοι νὰ ἐπαρκέσωσι ὡρίσθη, ὅτι «Ἡ στοιχειώδης ἐκπαίδευσις εἶναι δι’ ἅπαντας ὑποχρεωτική, παρέχεται δὲ δωρεὰν ὑπὸ τοῦ Κράτους». Ὄχι δωρεὰν ἀπέναντι τῶν δήμων, ἀλλὰ δωρεὰν ἀπέναντι τῶν μαθητῶν. Καὶ διὰ νὰ μὴ ὑπάρξῃ καμμία ἀμφιβολία ἡ αἰτιολογικὴ ἔκθεσις τῆς Συνταγματικῆς Ἐπιτροπῆς λέγει τὸ ἑξῆς (ἀναγινώσκει) «Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 16 ἡ Ἐπιτροπὴ εἶναι ἀπολύτως σύμφωνος πρὸς τὴν ἐκ τοῦ σχεδίου τῶν ἓξ βουλευτῶν γενομένην τροποποίησιν δι’ ἧς στρέφεται, ὅπως ἡ στοιχειώδης ἔνθεν μὲν εἶναι ὑποχρεωτικὴ ἔνθεν δὲ κατ’ ἀντίστοιχον ὑποχρέωσιν παρέχεται δωρεὰν ὑπὸ τοῦ Κράτους. Ἡ δευτέρα πρότασις — ἥτις ὑπῆρχεν ἐν τῷ προσχεδίῳ τῆς Κυβερνήσεως — περὶ συνεισφορᾶς τῶν δήμων, ὁριστέας διὰ νόμου, ἀφέθῃ ἀπαληπτέα, ὡς παρέλκουσα, διότι οὐδεὶς δύναται ν’ ἀρνηθῇ τὸ δικαίωμα εἰς τὸ Κράτος νὰ νομοθετῇ φόρους καὶ ἐπιβάλει βάρη εἰς τοὺς δήμους ἢ ἄλλους διοικητικοὺς ὀργανισμούς». Εἶναι ἄρα προφανές, ὅτι ἐφ’ ὅσον τὸ δημόσιον εὑρίσκει φόρον ἐπιβεβλημένον ὑπὸ τῶν δήμων διατιθέμενον διὰ τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν δικαιοῦται καὶ ὀφείλει πρωτίστως τὸν φόρον αὐτὸν νὰ διαθέσῃ ὑπὲρ τῆς καλύψεως τῶν ἐξόδων τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως. Ἑπομένως ἡ βάσις τοῦ νομοσχεδίου δὲν εἶναι ἀντισυνταγματική, ἀλλὰ καὶ ὀρθὴ εἶναι ὑπὸ πᾶσαν ἔποψιν. Πῶς ἐχειρίσθη δὲ τὴν βάσιν ταύτην τὸ νομοσχέδιον; Ἀρχικῶς ἴσως ἦτο αὐστηρότερον διατυπωμένον, ἀλλὰ πάντοτε ἀπὸ ἀπόψεως εὐμενείας πρὸς τοὺς δήμους οὐδὲ δύναταί τις νὰ ἰσχυρισθῇ, ὅτι καὶ τὸ πρῶτον ὑποβληθὲν νομοσχέδιον παρέβλεπε τὰς ἀνάγκας τῶν δήμων. Τὸ πρῶτον νομοσχέδιον ὡς βάσιν ἔθετε τὸν μέσον ὅρον τῶν εἰσπράξεων τῆς τελευταίας δεκαετίας καὶ ἀφ’ ἑτέρου καὶ τὴν ἐκπαίδευσιν δαπανῶν τῆς τελευταίας δεκαετίας αὐτοῦ βεβαίως τῶν αὐξήσεων τοῦ ὑποβληθέντος νομοσχεδίου. Παρετηρήθη καὶ εὐλόγως, ὅτι εἰς τὴν δεκαετίαν περιέχονται καὶ ἔτη πολεμικά, ἐνῷ ἀντιστοίχως ἐπῆλθε τὸ 1919, τὸ ὁποῖον ἀπέβη ἐκτάκτως εὐτυχῶς διὰ τοὺς δήμους καὶ βεβαίως ἡ αὔξησις, ἡ ὁποία ἐπῆλθεν εἰς τὸ 1919 δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ κανονική. Ὁπωσδήποτε εἶναι γεγονός, ὅτι κατὰ τὸ 1919, λόγῳ τῆς καθυστερήσεως τῶν προηγουμένων ἐτῶν εἰσήχθησαν πολλαπλάσια ἐμπορεύματα καὶ εἰς τὸ Κράτος καὶ εἰς τοὺς δήμους. Ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως εἶναι νὰ ἐλαττώσῃ τὴν εἰσαγωγήν, ἀλλὰ περὶ αὐτοῦ δὲν πρόκειται ἤδη. Ὁπωσδήποτε οἱ πρόσοδοι τῶν δήμων κατὰ τὸ 1919 εἶναι ἀληθῶς μεγάλαι. Ἐπίσης δὲν ἠρκέσθημεν νὰ περιλάβωμεν τὸ 1919, ἀλλὰ περιωρίσαμεν τὴν σύγκρισιν κατὰ μέσον ὅρον μεταξὺ δύο ἐτῶν, ἑνὸς ἔτους προπολεμικοῦ τοῦ 1914 ἢ 1915 καὶ ἀφ’ ἑτέρου τοῦ 1919. Ἀλλὰ δὲν ἠρκέσθημεν οὐδ’ εἰς τοῦτο, ἐλάβομεν τὸν φόρον ηὐξημένον εἰς τὸ ποσοστὸν 3%, διότι παρετηρήθη, ὅτι ἴσως θὰ ἦσαν διατεθειμένοι οἱ δῆμοι ν’ ἀντικρούσωσι καὶ τῶν αὐξήσεων τῶν δαπανῶν τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως ἀναβιβάζοντες τὸ ποσοστὸν τοῦ φόρου, πάντως δὲ διὰ τοῦ νομοσχεδίου δὲν ἔπρεπε ν’ ἀφαιρεθῇ ἀπ’ αὐτῶν τὸ δικαίωμα τῆς αὐξήσεως, δεδομένου μάλιστα, ὅτι οἱ περισσότεροι δῆμοι τῶν νέων χωρῶν δὲν ἔχουσι φθάσει τὰ ἀνώτερον φορολογικὸν ὅριον. Αὐτὰ τὰ υἱοθέτησε τὸ νομοσχέδιον καὶ οὕτω διὰ τοὺς πλείστους δήμους τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος καὶ τῶν Νέων Χωρῶν ὑπάρχει πλεόνασμα. Ὁ δῆμος Πειραιῶς ἐπὶ παραδείγματι ἔχει καθαρὸν ὄφελος ὑπὲρ τὰς 150 χιλιάδας δραχμάς, ὁ δῆμος Πατρέων 200.000, ὁ δῆμος Λαρίσσης 50,000 ὁ δὲ τῆς Τριπόλεως (ὡς ἐγνωμάτευσεν ὁ συνάδελφος κ. Γόντικας ζημιουμένου) 47,000 καὶ οὕτω καθεξῆς. Ζημιοῦνται ἐκ τῶν παλαιῶν δήμων, κυρίως ὁ δῆμος Ἀθηναίων καὶ ὁ δῆμος Παγασσῶν καὶ δι’ αὐτὸ οἱ ἐκ Λαρίσσης συνάδελφοι ἔχοντες ὑπ’ ὄψει τῶν δῆμον Παγασσῶν ὡμίλησαν καὶ ἐντονώτερον τοῦ δέοντος, διότι ἔφθασαν νὰ εἴπωσιν, ὅτι θέλει τὸ δημόσιον νὰ καταστρέψῃ καὶ τοὺς δήμους, ἀφαιροῦν τὴν πρόσοδον, τὴν ὁποίαν εἶχον. Ἐκ τῶν Νέων Χωρῶν ζημίαν ὑφίστανται ὁ δῆμος Βερροίας, ὁ δῆμος Ἐδέσσης καὶ πρὸ παντὸς ὁ δῆμος Ἰωαννίνων. Οἱ ἄλλοι δῆμοι ἔχουν πλεονάσματα. Ἔχουν δὲ καὶ ἄλλο κέρδος, τὸ ὁποῖον ἀμέσως θὰ σᾶς ἐξηγήσω. Ἑπομένως εἶναι προφανές, ὅτι περιορίζεται ἡ ζημία. Ἐσκέφθημεν μετὰ τοῦ συναδέλφου ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἀντεπεξέλθωμεν εἰς τοῦτο καὶ ἀπεφασίσαμεν, ὅπως τὸ Κράτος, πλὴν τῆς παρεχομένης ἄλλης ἐπιχορηγήσεως ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἀνωτέρω ὑπολογισμοῦ, προσθέσῃ καὶ ἓν ἑκατομμύριον ἐπὶ πλέον, τὸ ὁποῖον θὰ διανεμηθῇ μεταξὺ τῶν μᾶλλον ζημιουμένων δήμων καὶ κοινοτήτων καὶ τοιοῦτοι εἶναι δύο ἢ τρεῖς τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος καὶ ἄλλοι τόσοι τῶν Νέων Χωρῶν. Ὑποθέτω, ὅτι τὸ ποσὸν αὐτὸ θὰ καλύψῃ ἐντελῶς τὴν ζημίαν. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου παρέχονται καὶ ἄλλαι οἰκονομικαὶ ὑλικαὶ ἐνισχύσεις· ὁ φόρος τῶν σφαγίων παραχωρεῖται ὁλοσχερῶς εἰς τοὺς δήμους. Πιθανὸν δὲ θὰ γίνῃ καὶ ἄλλη δήλωσις ἀπὸ τὸν συνάδελφόν μου Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἀφορῶσα τὸν φόρον τῶν ἰχθύων εἰς τὰς Νέας Χώρας ὥστε εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι παρέχονται καὶ ἴδια ἀντισταθμίσματα καλύπτοντα πᾶσαν ζημίαν. Ἐν συνόλῳ τὸ σύστημα τοῦ νομοσχεδίου εἶναι σύστημα στοργῆς καὶ ὄχι ἀστοργίας. Καὶ ἐξηγοῦμαι. Πρῶτον λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν τὸ ἔτος 1919, ἔτος ἐξαιρετικόν, ἔτος μεγίστης εἰσαγωγῆς, ἡ ὁποία δὲν ὑπάρχει πιθανότης νὰ ἐπαναληφθῇ καὶ πρὸς αὐτὸ τὸ ἔτος 1919 ὡς ἐλάχιστον ὅριον προσαρμόζονται αἱ καταβολαὶ τοῦ δημοσίου. Τὸ δημόσιον εἶναι δυνατὸν νὰ δώσῃ καὶ πολὺ περισσότερα καὶ δίδει εἰς ἄλλους δήμους τῶν Νέων Χωρῶν καὶ τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος, ἀλλ’ εἰς τοὺς μᾶλλον ζημιουμένους δήμους. Θὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὡς βάσις τὸ 1919, ἔτος εὐτυχές. Πλὴν τούτου οἱ ὑπολογισμοὶ γίνονται μὲ ποσοστὸν 4% καὶ εἰς τοὺς δήμους οἱ ὁποῖοι δὲν εἶχον ἐπιβάλλει τὸ 4%. Σπουδαῖον δὲ ἀντάλλαγμα παρέχεται καὶ ἐπὶ πάσης αὐξήσεως γενομένης εἰς τοὺς φόρους τοῦ ἐξωτερικοῦ, οἱ ὁποῖοι εἰσπράττονται παρὰ τοῦ Δημοσίου ἐπὶ ὠφελείᾳ ὅσον καὶ τοὺς ἐκ τοῦ ἐσωτερικοῦ τοὺς ἀνήκοντας εἰς τοὺς δήμους, δηλαδὴ πλὴν τῆς φυσικῆς αὐξήσεως τῆς εἰσαγωγῆς ἥτις ἐπέρχεται σὺν τῷ χρόνῳ εἰς ἀμφοτέρας τὰς κατηγορίας, προσετέθη εἰς τοὺς δήμους καὶ τοῦτο τὸ πλεονέκτημα ὅτι ἀναβιβαζομένου τοῦ φόρου τοῦ Δημοσίου ὡς πρὸς τὸ ἐξωτερικὸν, ἐπέρχεται αὐτοδικαίως ἡ αὐτὴ αὔξησις καὶ εἰς τοὺς φόρους τοῦ δημοσίου ἐκ τοῦ ἐσωτερικοῦ εἰς τοὺς δήμους, ἂν τὸ δημόσιον εἰσπράξῃ 25%. Τὸ αὐτὸ ποσοστὸν τὸ ὁποῖον θὰ ἀναλογῇ εἰς 4% καὶ κἄτι περισσότερον, θὰ εἰσπράξουν καὶ οἱ δῆμοι ἐπὶ τῶν ἐκ τοῦ ἐσωτερικοῦ. Καὶ οἱ δῆμοι τῶν Νέων Χωρῶν οἱ μέχρι τοῦδε εἰσπράττοντες 2 ἢ 3% ἔχουσιν ὄφελος ὄχι μόνον εἰς τὰ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ ἀλλὰ καὶ εἰς τὰ ἐπὶ τοῦ ἐσωτερικοῦ. Βεβαίως παραπονοῦνται οἱ δῆμοι ὅτι στεροῦνται τῆς φυσικῆς αὐξήσεως τοῦ φόρου ἐν τῷ μέλλοντι ὡς πρὸς τὸ μέρος ὅπερ ἀπολαμβάνει τὸ δημόσιον Νομίζω ὅτι τὸ παράπονον τοῦτο ἂν μὴ τι ἄλλο εἶναι πρόωρον. Ἐφ’ ὅσον δίδομεν εἰς αὐτοὺς τὸ ὁλικὸν ποσὸν τοῦ 1919 δὲν δύνανται νὰ ἰσχυρισθῶσι ὅτι εἰς τὰ 1920 ἢ 1921 θὰ εἶχον περισσότερα, παραμένει δὲ ἡ εὐκαιρία ἄν εἰς ἀπώτερον μέλλον αἱ εἰσπράξεις δώσωσι ποσὸν ὥστε νὰ δικαιολογῆται καὶ ἄλλη παροχὴ ὑπὲρ τῶν δήμων, νὰ ἐπέλθῃ ἐν καιρῷ δευτέρα διαρρύθμισις, ἀλλὰ τὸ νὰ παραπονοῦνται σήμερον διὰ τὰ μέλλοντα ἔτη νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δίκαιον. Ὡς εἶπον δὲ ἀπέναντι τῆς θυσίας αὐτῆς τῆς ὑποτιθεμένης, τοῦ περιορισμοῦ ἔχομεν τὰ ἑξῆς πλεονεκτήματα: Ἔχομεν τὴν πλήρη κατάργησιν τῶν διαπυλίων εἰς τὰς κοινότητας, ἐπὶ θυσίᾳ ἀποκλειστικὴ τοῦ Δημοσίου, διότι τὸ Δημόσιον ἀκριβῶς ἀναλαμβάνει ὅλα τὰ ἔξοδα τῆς ἐκπαιδεύσεως καὶ καταργοῦνται ἀπὸ ὅλας τὰς 450 δημοτικὰς τελωνειακὰς περιφερείας αἱ 410, μένουν ἐν ὅλῳ 19 Δῆμοι τῶν Νέων Χωρῶν καὶ 21 Δῆμοι τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος, εἰς τοὺς ὁποίους καὶ μόνον εἰσπράττονται διαπύλια τέλη. Διὰ νὰ ἐπιτύχωμεν δὲ αὐτὸ ἐκάμαμεν καὶ ἄλλην παραχώρησιν. Ὑπάρχουσι κοινότητες εἰς τὰς ὁποίας ἐθεωρήσαμεν ὀρθὸν νὰ ἀναγνωρίσωμεν τὸ μέχρι τοῦδε δικαίωμα τῶν διαπυλίων τελῶν, τοιαῦται εἶναι ἰδίως κοινότητες ἀποτελοῦσαι ἕδρας ἐπαρχιῶν, εἶναι δὲ καὶ ἄλλαι κοινότητες ἔχουσαι πληθυσμὸν ἄνω τῶν 5 χιλιάδων ψυχῶν καὶ τοῦτο διὰ νὰ περιλάβωμεν τὴν Ἀμαλιάδα, διότι δὲν νομίζω ὅτι ὑπάρχει καὶ ἄλλη τοιαύτη κοινότης, μὴ οὖσα ἕδρα ἐπαρχίας.

§155Μ. ΔΑΖΕΑΣ. Εἶναι πολλαὶ εἶναι καὶ οἱ Γαργαλιάνοι.

§156Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τόσον τὸ καλλίτερον. Ἡ διάταξις εἶναι γενική, ἀναγνωρίζεται δὲ ὑπὲρ αὐτῆς καὶ παρέχεται ὑπὸ τοῦ Δημοσίου ὁλόκληρος ὁ εἰσπραττόμενος μέχρι τοῦδε φόρος, ἄνευ διακρίσεως ἐσωτερικοῦ καὶ ἐξωτερικοῦ, διότι δὲν ἐννοοῦμεν νὰ ἀφίσωμεν πλέον οὔτε εἰς τὰς κοινότητας ταύτας τὰ διαπύλια τοῦ ἐσωτερικοῦ. Ἑπομένως τὸ ἀποτέλεσμα τῆς καταργήσεως τῶν διαπυλίων εἶναι ὁριστικόν, ὡς πρὸς πάσας τὰς κοινότητας καὶ ἡ φορολογία αὕτη παραμένει μόνον εἰς 40 δήμους, ἀλλὰ παραμένει καὶ ἐκεῖ μειωμένη διότι περιορίζεται εἰς τὰ ἐκ τοῦ ἐσωτερικοῦ ὤνια καὶ ἐμπορεύματα. Ἀλλὰ πλὴν τούτου ἔχομεν καὶ ἄλλην ἀκόμη ἀνακούφισιν τοῦ λαοῦ. Τὰ εἰσαγόμενα εἰς τὸ κράτος καὶ μεταφερόμενα εἰς τοὺς Δήμους καὶ τὰς κοινότητας ἐμπορεύματα ὑφίσταντο μέχρι τοῦδε πολλαπλῆν φορολογίαν, ἡ ὁποία ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπερβαίνῃ κατὰ πολὺ τὸ ποσοστὸν τοῦ φόρου. Ἡ πολλαπλὴ αὕτη φορολογία καταργεῖται διότι τὰ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰσαγόμενα ἐμπορεύματα ἕνα καί μόνον φόρον θὰ πληρώνωσι τοῦ λοιποῦ, τὸν ἐν τοῖς Τελωνείοις καὶ κανένα ἄλλον. Ἑπομένως ἔχομεν καὶ ἄλλην ἐλάττωσιν φορολογίας. Ἀφήνω καὶ τὴν ἀπαλλαγὴν ἀπὸ τῆς ἀθεμίτου, ἐκ μέρους τῶν ἐνοικιαστῶν φορολογίας. Ἐπὶ τῶν εἰδικῶν ἀντιρρήσεων τῶν κ. κ. συναδέλφων ἀπήντησα ἤδη ἀναπτύσσων τὰς διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου. Ἐλάχιστα ἔχω μόνον νὰ παρατηρήσω ἐν σχέσει πρὸς τὰ νῦν ἐκτεθέντα. Ἐλέχθη ὅτι ὁ δῆμος Τριπόλεως ὑφίσταται ζημίας καὶ ὅμως κατὰ τοὺς ὑποβληθέντας πίνακας θὰ λάβῃ 77 ἀντὶ 25 χιλιάδας.

§157Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἐγένετο ἡ παρατήρησις ἐν σχέσει μὲ τὰ καταβαλλόμενα.

§158Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Σεῖς θέλετε νὰ μὴ καταβάλλωνται λόγῳ ἀφερεγγυότητος.

§159Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἔτσι εἶναι.

§160Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὅταν ἀπαλλάσωμεν ὅλας τὰς κοινότητας, καὶ ἐκεῖ εἶναι ἡ μεγάλη ζημία τοῦ δημοσίου, τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν, ἀντὶ δὲ τῆς εἰσπράξεως τοῦ φόρου τῶν ὠνίων, καὶ πληρώνει τὸ κράτος εἰς δήμους καὶ κοινότητας 8.000.000 ἃς ὑποστοῦν ὑπὸ τὴν ἔποψιν αὐτὴν μίαν θυσίαν νὰ μὴ δύνανται νὰ ἐπικαλεσθῶσιν ὠφελείας ἐξ ἀφερεγγυότητος.

§161Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Δὲν εἶναι θυσία! Θὰ παύσῃ νὰ ὑφίσταται μεγαλυτέραν θυσίαν τὸ κράτος.

§162Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐπίσης ἐγένετο παραλληλισμὸς τῶν ἀποτελεσμάτων τοῦ νομοσχεδίου διὰ τὸν δῆμον Πειραιῶς, ἀλλὰ ἡ τελευταία τροπολογία εἰσάγει ἐν πάσῃ περιπτώσει ἰσότητα πρὸς τὰς εἰσπράξεις τοῦ 1919. Ἡ διαφορὰ διὰ τὸν ἐν λόγῳ δῆμον εἶναι μεταξὺ 681.300, τὰς ὁποίας εἰσέπραξεν κατὰ τὸ 1919 ἀπέναντι δραχμῶν 508,800 αἵτινες προκείπτουν ἐκ τοῦ μέσου ὅρου τοῦ παρελθόντος. Ἑπομένως ὁ δῆμος αὐτὸς θὰ ἀποζημιωθῇ ἐκ τῆς τελευταίας προσθήκης διατάξεως ἂν καὶ ἐξ ἀρχῆς δὲν ἦτο τόσον μεγάλη ἡ διαφορά, ὅση ἀνέπτυξεν ὁ ἐκ Λαρίσσης κ. συνάδελφος. Τέλος ὅσον ἀφορᾶ τὴν πρότασιν τῆς ἀνὰ πενταετίαν ἀναθεωρήσεως, ἀπήντησα ὅτι ὑπάρχει καιρὸς νὰ ληφθῇ καὶ πρὸ τῆς πενταετίας νέα νομοθετικὴ πρόνοια ἐφόσον ὅμως ἀναγνωρίζεται τὸ σύστημα τοῦ νομοσχεδίου ἐπαρκὲς διὰ μίαν πενταετίαν εἶναι περιττὸν νὰ ληφθῇ ἀπὸ τοῦδε πρόνοια. Ἐὰν ὑπάρχῃ ἄλλη ἀπορία παρακαλῶ νὰ ὑποβληθῇ.

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει τὸν λόγον.

§164Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρεόδρος τῆς Κυβερνήσεως). Νομίζω ὅτι ἐξαντληθείσης τῆς συζητήσεως δὲν ἀπέμεινε παρὰ μόνον ἓν ζήτημα σχετικὸν μὲ τὴν πρότασιν τοῦ φόρου τῆς ἁλιείας. Νομίζω ὅτι δυνάμεθα νὰ ψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον μέχρι τοῦ ἄρθρου 22 ὁπότε ὑπολείπονται μόνον δύο ἄρθρα. Ἐπίσης καὶ τὸ ἄρθρον αὐτὸ περιλαμβάνει περὶ τῆς παραχωρήσεως τῶν μετρικῶν καὶ σταθμικῶν δικαιωμάτων. Δυνάμεθα καὶ τοῦτο νὰ ψηφίσωμεν. Ἐδῶ θὰ προσθέσωμεν μόνον ἓν ἄρθρον τὸ ὁποῖον θὰ κανονίζῃ τὰ τῆς διαθέσεως τοῦ φόρου τῆς ἁλιείας. Λοιπὸν νὰ διακοπῇ ἡ συζήτησις ἐδῶ.

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Δέχεται ἡ Βουλὴ ὅπως ψηφισθῇ τὸ 1ον ἄρθρον;

§166ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα. Γίνεται δεκτὸν τὸ 1ον ἄρθρον, ἀναγινώσκονται δὲ καὶ ψηφίζονται καὶ τὰ ἄρθρα 2–5.

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 6 (Ἀναγινώσκεται).

§168Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Πρέπει νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψει σας καὶ τὴν ἑξῆς περίπτωσιν. Τὰ δάνεια ἐγένοντο ἀπὸ τοὺς δήμους μὲ ὅλας των τὰς περιφερείας. Ἀπὸ τοὺς δήμους ὅμως αὐτοὺς ἀπεσπάσθησαν πολλαὶ κοινότητες καὶ ἔμεινε μόνον ἡ πρωτεύουσα. Τώρα ἡ πρόοδος αὐτὴ τῶν ὠνίων καὶ ἐμπορευμάτων τῆς τελωνειακῆς ζώνης ἔχει δοθῆ ὑπέγγυος εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν. Ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἔχει διανείμει τὸν φόρον κατὰ ποσοστὰ καὶ πληρώνουν μέρος τῶν δανείων καὶ αἱ κοινότητες.

§169Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὸ λέγει τὸ ἄρθρον.

§170Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Δὲν τὸ λέγει καλά.

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 6 παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι).

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 6 ἀναγινώσκεται δὲ καὶ ψηφίζεται καὶ τὸ ἄρθρον 7). Ἄρθρον 8ον (ἀναγινώσκει).

§173ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὁ δῆμος κατεσκεύασε 10 δημοτικὰ σχολεῖα τὴν δαπάνην τῶν ὁποίων ἔλαβε διὰ δανείου ἀπὸ τὴν Τράπεζαν διὰ τὸ ὁποῖον πληρώνει τόκον καὶ χρεωλύσιον. Θὰ ἐξακολουθῇ νὰ πληρώνῃ τοκοχρεωλύσιον.

§174Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Αὐτὸ κανονίζεται διὰ τοῦ νόμου περὶ δήμων καὶ κοινοτήτων. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 8ον, ἀναγινώσκονται δὲ καὶ ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 9–20, ὡσαύτως ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 21 ὡς ἐτροπολογήθη παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ τὸ ἄρθρον 22).

§175ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τῶν λοιπῶν ἄρθρων ἀναβάλλεται ἡ συζήτησις. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, καταθέτει νομοσχέδιον «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπὸ τοῦ Γενικοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Ταμείου ἐγκριθείσης συμβάσεως μεταξὺ τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Γαλατάκη καὶ τῆς Ἀγγλοελληνικῆς ἑταιρείας λευκολίθου». Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δηλοῖ ὅτι κακῶς κατεχωρήθη ἐν τῷ πρακτικῷ τῆς 21 Φεβρουαρίου τὸ νομοσχέδιον «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 1675 περὶ τοῦ σήματος ἐλέγχου στρατοῦ» καθ’ ὅσον κατὰ τὴν ψήφισιν ἐγένοντο τροποποιήσεις, ἀνεβλήθη δὲ ἡ ἐπιψήφισις τοῦ συνόλου.

§176ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§177ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις ἵνα ἐπαναληφθῇ αὕτη τὴν 5ην μ. μ. αὔριον. (Ὥρᾳ 9 μ.μ.).