1920.02.24

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 45η

τῆς 24ης Φεβρουαρίου 1920

Προεδρία κ. Θ. ΣΟΦΟΥΛΗ

(Ὥρᾳ 5,30′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: —Ὁ δικηγορικὸς Σύλλογος Κορίνθου διαμαρτύρεται κατὰ τῆς ἐκνόμου ἐνεργείας τοῦ ἐκεῖ Πρωτοδίκου Εὐθυμίου, φυλακίσαντος μέλος τι τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου. —Οἱ καπνέμποροι Καλαμῶν, παρακαλοῦσιν, ὅπως τροποποιηθῇ τὸ νομοσχέδιον «περὶ ρυθμίσεως τῆς Καπνοβιομηχανίας». —Ὁ ἐξ Ἰωαννίνων Ἀναστ. Χύτας, διατελῶν ὑπόδικος πρὸ δύο ἐτῶν, παρακαλεῖ, ὅπως περατωθῇ ἡ ὑπόθεσίς του. Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Τρικούπης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐγκρίσεως πιστώσεως 6 ἑκατομμυρίων φράγκων, πρὸς περίθαλψιν τῶν ἐν Τουρκίᾳ καὶ Βουλγαρίᾳ ἀπόρων ὁμογενῶν κλπ.». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Κ. Μελᾶς, Ε. Χατζῆς, Δ. Κίγκος, Α. Μητρέλιας, Γ. Καλδῆς, Θ. Κωτούλας, Ι. Μπρισιμιτζάκης καὶ λοιποὶ ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 362 περὶ συστάσεως χημικῶν ἐργαστηρίων». Ὁ βουλευτὴς Δ. Τερζάκης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κανονισμοῦ τῆς μισθοδοσίας τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ». Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Καραπᾶνος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ χημικῶν ἐργαστηρίων». Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Μπουρνιᾶς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συντάξεως τῶν πολιτικῶν παλλήλων». Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας κ. Σπυρίδης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 362 περὶ συστάσεως Δʹ Διευθύνσεως Στατιστικῆς». Ἡ Τακτικὴ Ἐπιτροπὴ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, εἰς ἣν παρεπέμφθησαν τὰ νομοσχέδια «περὶ ληξιαρχικῶν πράξεων» καὶ «περὶ ἰαματικῶν πηγῶν» ἐνισχύεται διὰ τῶν ἑξῆς προσθέτων μελῶν, Ν. Γαρδικιώτου, Π. Καραπάνου, Ν. Ξηροῦ, Ν. Ζαρλῆ, Κ. Σταμούλη, Π. Ἀγγελίδου καὶ Ἀθ. Τ. Μπασιᾶ. Αἱ ἐπὶ τῶν Ἀμέσων καὶ Ἐμμέσων Φόρων, Δημοσίων ἔργων, Δημοσίας Ἀσφαλείας Ἐπιτροπαὶ καὶ τῆς Εἰδικῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ διοικήσεως τῶν Σιδηροδρόμων τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους» ὑποβάλλουσι τὰς ἐκθέσεις αὐτῶν ἐπὶ τῶν κάτωθι νομοσχεδίων: «Περὶ διοικήσεως τῶν Σιδηροδρόμων τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους». «Περὶ καταργήσεως τοῦ φόρου τῶν ἐκτάκτων κερδῶν καὶ ἑτέρων κειμένων φόρων, «περὶ ἀτελειῶν τινῶν ὑπὲρ τῶν μεγάλων βιομηχανικῶν ἐπιχειρήσεων καὶ καθορισμοῦ νέων συντελεστῶν τῆς φορολογίας τῶν καθαρῶν προσόδων». «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 863 «περὶ προσθέτων τελῶν». «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ τελωνειακοῦ δασμολογίου». «Περὶ Ἀστυνομίας τῶν πόλεων». «Περὶ μονιμοποιήσεως καὶ ὀνομασίας τῶν Κρητῶν ἐργοδηγῶν εἰς ὑπομηχανικοὺς κλπ.» καὶ «Περὶ ἁμαξιτῆς ὁδοῦ ἀπὸ Τοπόλια, Βλάτος, Περιβόλια κλπ». Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Περιθάλψεως κ. Σ. Σῖμος, ὑποβάλλει νομοσχέδιον «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ Νομοθετικοῦ Διατάγματος τῆς 26 Ἀπριλίου 1919 «περὶ ἐπεκτάσεως τῆς παρεχομένης εἰς τοὺς πρόσφυγας περιθάλψεως καὶ εἰς ἄλλας κατηγορίας προσφύγων καὶ ἀναξιοπαθούντων κλπ.». Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας κ. Κ. Σπυρίδης, καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κ. Μ. Νεγροπόντης, ὑποβάλλουσι νομοσχέδιον «περὶ μεταρυθμίσεως κειμένων τινῶν φόρων ἐπὶ τῆς κυκλοφορίας κινητῶν ἀξιῶν ἢ ἐπὶ τῶν ἀσφαλίστρων». Οἱ Ὑπουργοὶ τῆς Δικαιοσύνης κ. Ι. Τσιριμῶκος, τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας κ. Κ. Σπυρίδης, τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως κ. Δ. Δίγκας, τῶν Ἐσωτερικῶν κ. Κ. Ρακτιβὰν καὶ τῶν Ἐξωτερικῶν κ. Ν. Πολίτης, ὑποβάλλουσι νομοσχέδιον «περὶ ληξιαρχικῶν πράξεων». Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας κ. Κ. Σπυρίδης, ὑποβάλλει νομοσχέδιον «περὶ τῶν ἰαματικῶν πηγῶν καὶ λουτρῶν». Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κ. Μ. Νεγροπόντης, ὑποβάλλει νομοσχέδιον «περὶ χορηγίας πιστώσεως εἰς βάρος τοῦ προϋπολογισμοῦ τῆς χρήσεως 1919–1920».

Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Δ. Τερζάκης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν πολιτικῶν συνταξιούχων Ναυπλίου.

§3Δ. ΤΕΡΖΑΚΗΣ. Πρόκειται περὶ ἀναφορᾶς τῶν πολιτικῶν συνταξιούχων Ναυπλίου, οἵτινες ζητοῦσι παρὰ τῆς Βουλῆς τὴν αὔξησιν τῆς συντάξεώς των. Βεβαίως τὸ ζήτημα τοῦτο εἶναι ἀπὸ τὰ μεγαλείτερα προβλήματα, τὰ ὁποῖα ἔχει νὰ ἀντιμετωπίσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ βεβαίως δὲν ἤθελον νὰ συστήσω πρὸς αὐτὸν τὴν παραδοχὴν τῆς αἰτήσεως ταύτης, ἀλλὰ θὰ παρακαλέσω, ἐὰν νομίζῃ, ὅτι εἶναι ὀρθὸν νὰ κάμῃ μίαν δήλωσιν ἢ νὰ δώσῃ μίαν ἐλπίδα, ὅτι θὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν αἱ ἐπιθυμίαι καὶ τῶν συνταξιούχων Ναυπλίου καὶ τῶν ἄλλων περιφερειῶν, διότι πανταχόθεν ὑποβάλλονται τοιαῦται αἰτήσεις ἢ ὅτι λόγῳ τῶν οἰκονομικῶν περιστάσεων τῆς χώρας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν αἱ τοιαῦται αἰτήσεις καὶ νὰ προβῇ ἡ Κυβέρνησις εἰς μέτρον τι ὑπὲρ αὐτῶν, διὰ νὰ ἡσυχάσωσι ἐπὶ τέλους οἱ ἐνδιαφερόμενοι.

§4Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Τὸ Ὑπουργεῖον θὰ ὑποβάλῃ νόμον περὶ συντάξεων ἐν γένει, ὁ ὁποῖος καταρτίζεται ἤδη. Τότε θὰ εἶναι καιρὸς καὶ τότε θὰ δύναται ἡ Κυβέρνησις νὰ γνωρίζῃ, ἂν θὰ κάμῃ τί περὶ τῶν συνταξιούχων αὐτῶν. Ἤδη αἱ διατάξεις περὶ συντάξεων, αἱ ὁποῖαι περιήχοντο εἰς τὸν νόμον περὶ μισθοῦ τῶν ὑπαλλήλων ἀπηλείφθησαν, ἵνα περιληφθῶσιν εἰς τὸν οἰκεῖον νόμον περὶ συντάξεων. Εἰδικὴ Ἐπιτροπὴ θὰ μελετήσῃ τὰ περὶ τῶν νόμων τῶν συντάξεων, κατὰ τὴν μελέτην δὲ ἐκείνην θὰ κρίνῃ ἡ Κυβέρνησις κατὰ πόσον θὰ ἠδύνατο νὰ λάβῃ μέτρα διὰ τοὺς συνταξιούχους.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπρισιμιτζάκης ἐπὶ ἀναφορᾶς κατοίκων Ρωμαϊκοῦ, Βισβάρδας, Χερωνείας, Βελῆ, Λεβαδείας διὰ τὴν πλημμύραν τοῦ Κηφισσοῦ.

§6Ι. ΜΠΡΙΣΙΜΙΤΖΑΚΗΣ. Κύριε Ὑπουργὲ τῆς Συγκοινωνίας, προχθὲς ἔλαβον τηλεγράφημα ἐκ Λεβαδείας, τὸ ὁποῖον ἔχει ὡς ἑξῆς: (Ἀναγινώσκει τὸ τηλεγράφημα). Δὲν εἶναι τὸ πρῶτον τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον ἀπευθύνεται πρὸς τὴν Βουλήν. Καὶ κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἀπεστάλησαν τὰ ἴδια τηλεγραφήματα καὶ πολλὰ ἐλέχθησαν, ὅτι θέλει ἀποσταλῇ μηχανικός, ὅτι παρασκευάζεται μελέτη καὶ τὰ τοιαῦτα. Ἐν τῷ μεταξὺ τὰ χωρία αὐτὰ ἐκ τῆς ἐκχειλήσεως τοῦ Κηφισσοῦ κατακλίζονται ὑπὸ τῶν ὑδάτων καὶ καταστρέφεται ἡ σπορὰ αὐτῶν. Ἀρκεῖ νὰ ἀναφέρω, ὅτι κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος εἰς ἓν καὶ μόνον χωρίον ἀπέθανον 5 παιδιά, διότι εἰς τὸ χωρίον αὐτὸ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ μεταβῇ ἰατρός. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν, ὅπως ἐπισπεύσῃ ὅσον τὸ δυνατὸν τὸ ἔργον καὶ διαταχθῇ ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία καὶ κάμῃ ἔναρξιν τῶν ἐργασιῶν, ἵνα μὴ παριστάμεθα καθ’ ἕκαστον ἔτος, εἰς τὸ φρικτὸν σημεῖον νὰ κατακλύζωνται τὰ χωρία αὐτὰ ἀπὸ τὰ ὕδατα. Ταὐτοχρόνως λάβετε ὑπ’ ὄψει σας ὅτι καὶ ἡ ὁδὸς τοῦ σιδηροδρόμου ἀπὸ Χερωνείας εἰς Λεβάδειαν εἶναι ἐντελῶς κατεστραμμένη.

§7Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἀπεστάλη ἤδη μηχανικὸς πρὸς μελέτην ὅλων αὐτῶν τῶν ζητημάτων.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χρυσοστάλης ἐπὶ ἀναφορᾶς Κοινότητος Αὐλωναρίου Εὐβοίας.

§9Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Οἱ κάτοικοι τοῦ τέως Δήμου Αὐλωναρίου τῆς ἐπαρχίας Καρυστίας παρακαλοῦν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας ὅπως εὐαρεστηθῇ καὶ μελετήσῃ ὁπωσδήποτε σπουδαιότερον καὶ σοβαρότερον τὸ ζήτημα τῆς συστάσεως ἐκεῖ Γυμνασίου. Ἂς ἀποσταλῇ ἐκεῖ εἷς Ἐπιθεωρητὴς νὰ μελετήσῃ τὸ πρᾶγμα.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Γοῦσκος ἐπὶ ἀναφορᾶς κατοίκων χωρίου Ἁγίου Ἰωάννου–Ζακύνθου.

§11Θ. ΓΟΥΣΚΟΣ. Τὸ χωρίον τῆς Ζακύνθου Ἅγιος Ἰωάννης στερεῖται ὁδοῦ ἁμαξιτῆς. Ἡ ἀπόστασις ἀπὸ τὴν ἐπαρχιακὴν ὁδὸν εἶναι μόλις ἡμισείας ὥρας. Παρακαλῶ νὰ ληφθῇ μέριμνα ἐπεκτάσεως τῆς ὁδοῦ, καθόσον ἡ δαπάνη δὲν θὰ ὑπερβῇ τὰς 15.000.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ζαρλῆς ἐπὶ ἀναφορᾶς κατοίκων χωρίου Ἄνω Τσάχμας.

§13Ν. ΖΑΡΛΗΣ. Παρακαλῶ νὰ διαβιβασθῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Π. Πολυχρονιάδης παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἂν ἔχῃ λάβει γνῶσιν ἀδικήματος συμβαίνοντος εἰς τοὺς μονιμοποιηθέντας ἀξιωματικοὺς δυνάμει τοῦ νόμου 1304 τῆς 19 Ἀπριλίου 1918 καὶ ὑποχρεοῦντος τούτους πρὸς ἀναγνώρισιν τοῦ γάμου των, τοῦ πρὸ τῆς μονιμοποιήσεώς των τελεσθέντος, νὰ καταθέσωσιν εἰς τὸ Μετοχικὸν Ταμεῖον ἐντὸς τριῶν μηνῶν ἀπὸ τῆς κοινοποιήσεως τοῦ Διατάγματος περὶ ἀναγνωρίσεως τοῦ γάμου των, ἐφάπαξ τὸ ποσὸν τῶν 1000 δραχμῶν ἐντόκως ἀπὸ τῆς τελέσεως τοῦ γάμου των, τοῦ νόμου τούτου, οὗτινος οἱ πλεῖστοι εὑρισκόμενοι εἰς τὸ μέτωπον δὲν ἔλαβον γνῶσιν, ἡ ἐφαρμογὴ προσκόπτει εἰς τὴν ἀξίωσιν τῆς ἐντόκου, καὶ ἰδίᾳ ἐφάπαξ καταβολῆς, πρὸ τῆς ἀδυναμίας δὲ ταύτης θὰ ἀναγκασθῶσι πολλοὶ τούτων νὰ μὴ ἀναγνωρίσωσι τὸν γάμον των ἐπὶ βλάβῃ τῆς τε οἰκογενείας καὶ κοινωνίας καθόλου.

§15Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Συνιστῶ τὴν τροποποίησιν τοῦ νόμου τούτου ὅπως ἀτόκως καὶ εἰς δόσεις καταβάλληται τὸ ὡς ἄνω ποσὸν πρὸς διευκόλυνσιν τῶν ἐγγάμων ἀξιωματικῶν.

§16Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Θὰ λάβω ὑπ’ ὄψιν μου τὴν σύστασιν.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Βαλαλᾶς, παρακαλεῖ τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ Συγκοινωνίας νὰ πληροφορήσωσι τὴν Βουλὴν 1) διὰ ποῖον λόγον ἐξακολουθεῖ εἰσπραττόμενη ἐν Θεσσαλονίκῃ πρόσθετος φορολογία τοῦ πρὸς φωτισμὸν καταναλισκωμένου ἠλεκτρικοῦ ρεύματος κατὰ τοὺς ὅρους καὶ τὴν κλίμακα τοῦ Διατάγματος τῆς 19 Νοεμβρίου 1918, ἡ ὁποία εἶναι βαρυτάτη ἀντὶ τῆς ἐν ἰσχύϊ κλίμακος τοῦ Διατάγματος τῆς 4 Φεβρουαρίου 1919. 2) Ἂν σκέπτεται νὰ διατάξῃ τὴν ἐπιστροφὴν τῶν παρανόμως εἰσπραχθέντων ποσῶν, καὶ 3) ἂν ἐγένετό τι διὰ τὴν μείωσιν τοῦ προσθέτου φόρου ἐπὶ τοῦ φωτισμοῦ τοῦ χρησιμοποιουμένου διὰ τὴν βιομηχανίαν.

§18Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Καὶ ἐγὼ θὰ ἐξετάσω τὸ ζήτημα τοῦτο.

§19Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Θὰ ἐξετάσω τὸ ζήτημα.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Μπρισιμιτζάκης, ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας τίνα μέτρα σκοπεῖ νὰ λάβῃ κατὰ τοῦ ἐργολάβου, τοῦ ἀναλαβόντος τὴν ἀνέγερσιν σχολείου Κιούρκων, ὅστις ἀπὸ τριετίας καὶ πλέον ἔπαυσε τὴν ἀνέγερσιν, οὕτω δὲ τὸ ἀνοικοδομηθὲν τμῆμα καταστρέφεται ὁλονέν, ἐνῷ τὸ σχολεῖον, εἰς ὃ ἤδη φοιτῶσιν οἱ μαθηταὶ τοῦ χωρίου, εἶναι καὶ ἀνεπαρκὲς καὶ ἀκατάλληλον, δι’ ὃ οἱ γονεῖς διατελοῦσιν ἐν ἀγανακτήσει.

§21Ι. ΜΠΡΙΣΙΜΙΤΖΑΚΗΣ. Ἀπὸ τὸ 1914 ἤρχισεν ἡ ἀνέγερσις αὐτοῦ τοῦ σχολείου, ἔφθασε μέχρι τῆς ὀροφῆς, κατηγγέλθη ὁ μηχανικὸς ὅτι δὲν ἐνήργησε καλῶς καὶ μετέθη ἐπὶ τόπου ἡ Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία εἶπεν ὅτι καλῶς ἔχει. Ἐν τῷ μεταξὺ ὁ ἐργολάβος λόγῳ τῆς διαφορᾶς αὐτῆς ἀφῆκε τὸ ἔργον, μέχρι σήμερον δὲ δὲν ἐξηκολούθησε τὸ ἔργον. Σημειώσατε ὅτι τὸ ἕτερον οἴκημα, εἰς τὸ ὁποῖον πηγαίνουσι τὰ παιδιὰ τοῦ σχολείου εὑρίσκεται εἰς ἐλεεινὴν κατάστασιν. Οἱ γονεῖς παρακαλοῦσιν ὅπως ληφθῇ σύντομος μέριμνα, ἵνα ἐπὶ τέλους τελειώσῃ αὐτὸ τὸ σχολεῖον καὶ στεγασθῶσιν ἐν αὐτῷ τὰ παιδιά.

§22Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Διακοπείσης πάσης ἐργασίας, ἕνεκεν τοῦ πολέμου ὑπὸ τῶν ἐργολάβων, ὑποχρεοῦνται οὗτοι ἤδη κατόπιν σχετικῆς ἐγκυκλίου σταλείσης πρὸς αὐτοὺς νὰ ἐπαναλάβωσι τὰς ἐργασίας των ἐντὸς ὡρισμένου χρόνου, ἄλλως θὰ κηρυχθῶσιν ἔκπτωτοι.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μπασιᾶς παρακαλεῖ τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ Ἐπισιτισμοῦ νὰ πληροφορήσωσι τὴν Βουλὴν τίνα μέτρα σκέπτονται νὰ λάβουν διὰ τὴν καταπληκτικὴν ὑπερτίμησιν τοῦ δημοσιογραφικοῦ χάρτου ἀπὸ 1.20 δραχ. εἰς 3.20, καὶ ἂν πρόκειται νὰ διατιμηθῇ οὗτος καὶ ἐπιταχθῇ, ὡς ἐπιβάλλουσιν αἱ σημεριναὶ περιστάσεις, θὰ ἠδύνατο δὲ νὰ ὁρισθῇ καὶ τὸ ὁμοιόμορφον σχῆμα τῶν ἐφημερίδων καὶ οὕτω διατηρηθῇ τὸ δεκάλεπτον.

§24Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐπισιτισμοῦ). Ἡ Κυβέρνησις ἔχει ὑπ’ ὄψει τῆς τὸ ζήτημα καὶ θὰ ὑποβληθῇ νομοσχέδιον λίαν προσεχῶς ἐκ μέρους μου. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐπίταξιν δὲν δυνάμεθα νὰ ἐπιτάξωμεν χάρτην διὰ ἰδιωτικὴν ἐπιχείρησιν. Πῶς θέλετε νὰ ἐπιτάξωμεν χάρτην ἑνός, ὁ ὁποῖος τὸν εἶχε διὰ τὴν ἰδίαν του χρῆσιν καὶ νὰ τὸν δώσωμεν εἰς ἄλλον; Δὲν ἐπιτάσσομεν τὰς πρώτας ὕλας.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Συριόπουλος ὑποβάλλει τὴν ἑξῆς σύστασιν: Παρακαλεῖ τοὺς ἀξιοτίμους Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ κ. κ. Ὑπουργοὺς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Οἰκονομικῶν νὰ δηλώσουν πρὸς τὴν Βουλὴν διατὶ δὲν διατάσσεται ἡ ἀπόδοσις εἰς τοὺς κληρονόμους τῶν ἐν πολέμῳ πεσόντων ἢ θανόντων τῶν ἐπ’ αὐτῶν εὑρεθέντων πραγμάτων καὶ χρημάτων, καθόσον οἱ δικαιοῦχοι παραπονοῦνται διὰ τὴν ἐπὶ τοσοῦτον χρόνον ἀδράνειαν τῆς ὑπηρεσίας.

§26Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δυστυχῶς οἱ Πρόεδροι τῶν Κοινοτήτων δὲν ἀπέστειλαν πιστοποιητικά, εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ τὰ ἐπιστρέψωσιν ἐντὸς τοῦ ἔτους.

§27Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Τὰ λεπτὰ νὰ τὰ στείλωσι σήμερον.

§28Ν. ΣΥΡΙΟΠΟΥΛΟΣ. Πρόκειται περὶ εὐθηνῶν πραγμάτων νὰ μὴ ζητῇ ἡ ὑπηρεσία διατυπώσεις, πρόκειται περὶ εὐτελῶν πραγμάτων καὶ χρημάτων. Διὰ τὰς ὑποθέσεις διὰ τὰς ὁποίας ἐρωτῶνται οἱ κ. κ. Ὑπουργοὶ ἡ ὑπηρεσία ἔχει εἰδοποιήσει ὅτι ἔχουσι περατωθῆ, ἡ βραδύτης δὲν εἶναι ἠτιολογημένη.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Τρικούπης παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, ἐὰν ἀπεφάσισε νὰ ἐνασκήσῃ τὰ ἐκ τῆς συμβάσεως ἀπορρέοντα δικαιώματα του καὶ ὑποχρεώσῃ τὴν Ἑταιρείαν τοῦ Σιδηροδρόμου τῆς Β. Δ. Ἑλλάδος ν’ ἀντικαταστήσῃ τὸ πεπαλαιωμένον καὶ ἄχρηστον πλέον ἀτμόπλοιόν της «Καλυδὼν» δι’ ἑτέρου, προλάβῃ δὲ οὕτω μεγάλας καὶ ἐπικειμένας καταστροφάς.

§30Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Εἶναι ἁρμοδία ἡ ὑπηρεσία τῶν Μεταφορῶν.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Βαλσαμάκης παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, ἐὰν τὸ ἐμπόριον θείου καὶ θειϊκοῦ χαλκοῦ εἶναι ἐλεύθερον. Καὶ ἂν μὴ τυγχάνει τοιοῦτον διὰ τίνα λόγον ἀπεκλείσθησαν τοῦ ἐλευθέρου ἐμπορίου. Καὶ ἂν ἔχῃ ληφθῇ μέριμνα διὰ τὴν ἐπάρκειαν τῆς χώρας καὶ τὴν ἔγκαιρον παροχὴν τούτων. Καὶ εἰς ποίας τιμὰς θέλουσι χορηγηθῇ.

§32Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἔλαβον τὴν τιμὴν εἰς προγενεστέραν συνεδρίασιν νὰ παράσχω εἰς τὴν Βουλὴν ὅλας τὰς πληροφορίας σχετικῶς μὲ τὴν ἀπαγόρευσιν τῆς εἰσαγωγῆς θείου, αἱ ὁποῖαι πληροφορίαι ἰσχύουσιν ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀπαγόρευσιν καὶ θειϊκοῦ χαλκοῦ. Θὰ ἦτο περιττὸν ἴσως νὰ ἐπαναλάβω ὅσα εἶπον καὶ θὰ ἀναφερθῶ εἰς τὴν προγενεστέραν ὁμιλίαν μου. Ἐὰν ὁ κ. συνάδελφος κρίνει ἐπάναγκες νὰ παράσχω ἐκ νέου τὰς πληροφορίας εἶμαι πρόθυμος νὰ παράσχω αὐτὰς κεφαλαιωδῶς. Πληροφορῶ λοιπὸν ὅτι τὸ Δημόσιον ἔχει ἀποθέματα θείου μόνον 12.000 τόννων, θειϊκοῦ χαλκοῦ 2.150.000 ὀκάδες, ὅτι ἡ ποσότης τοῦ θείου ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψει τὴν ἡμερησίαν κατανάλωσιν θὰ εἶναι ἐπαρκὴς καὶ διὰ τὴν ἐφετεινὴν ἐποχὴν, ἐν ᾗ δὲ περιπτώσει ἤθελεν ὑποτεθῇ ὅτι ἡ θείασις θὰ ἀναχθῇ εἰς τὴν κατανάλωσιν τῆς προπολεμικῆς ἐποχῆς, ἀναντιρρήτως δὲν θὰ ἐπαρκέσουν τὰ ληφθέντα μέτρα ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ἥτις ἔλαβε τὰ ἀναγκαῖα μέτρα ὅπως συμπληρωθῇ τὸ ποσὸν καὶ βεβαίως ἐν καιρῷ θὰ ἔχωμεν τὴν ἀναγκαίαν ποσότητα. Ὁ θειϊκὸς χαλκὸς ὁ ὑπάρχων σήμερον ἐπαρκεῖ ἀπολύτως δι’ ὅλας τὰς ἀνάγκας τῆς παραγωγῆς. Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς λόγους διὰ τοὺς ὁποίους προέβην εἰς τὴν ἀπαγόρευσιν αὐτὴν εἶναι προφανὲς ἀφοῦ τὸ Δημόσιον ὄχι ἐκ κερδοσκοπικῶν λόγων προβαίνει εἰς τοῦτο, ἀλλὰ διὰ νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὴν παραγωγὴν καθ’ ὃν χρόνον τὸ ἐλεύθερον ἐμπόριον ἦτο ἀδύνατον νὰ ἐφοδιάσῃ. Δὲν ἦτο δυνατὸν σήμερον τὸ Δημόσιον, μεταβληθέντων τῶν ὅρων νὰ κατέλθῃ εἰς συναγωνισμὸν εἰς τὴν ἀγορὰν μὲ τὸ ἐλεύθερον ἐμπόριον, εὑρέθημεν δὲ εἰς τὴν ἀνάγκην διὰ νὰ ἀρχίσῃ ἀπὸ τοῦ ἐπιόντος ἔτους ὁ ἐφοδιασμὸς τῆς ἀγορᾶς, μὴ λειτουργούσης τῆς ἐλευθέρας εἰσαγωγῆς, εὑρέθημεν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἀπαγορεύσωμεν ἐφέτος τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ θείου καὶ τοῦ θειϊκοῦ χαλκοῦ διὰ νὰ καθαρίσωμεν τὰς ἀποθήκας. Ἡ τιμὴ ὡρίσθη τοῦ θειϊκοῦ χαλκοῦ 2.30 τὴν ὀκᾶν, ὅσον ἀφορᾷ δὲ τοῦ θείου 0,90 λεπτά. Ὑποθέτω ὅτι λόγῳ τῆς ὑπερτιμήσεως τοῦ δολλαρίου ἡ προσφορὰ εἶναι ἐπωφελὴς διὰ τὸν παραγωγόν.

§33Α. ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Ἀληθῶς δὲν εὑρισκόμην ἐν τῇ Βουλῇ ὅπως ἀκούσω τὰς δηλώσεις αὐτὰς καὶ δι’ αὐτὸ ἠναγκάσθην νὰ ὑποβάλω τὸ ἐρώτημα, προσέτι δὲ καὶ διὰ τὸν ἑξῆς λόγον. Κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος δὲν ἔλαβεν θεῖον καὶ ἡ Ἑπτάνησος.

§34Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Τώρα εὑρίσκεται εἰς τὰς ἀποθήκας καὶ ἐστείλαμεν.

§35Α. ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον μὲ ἠνάγκασε νὰ ὑποβάλω τὴν ἐρώτησιν εἶναι ὅτι πέρυσι ἐπωλεῖτο ὡς ἄχρηστον θεῖον πρὸς 56 δραχμὰς κατὰ τόννον ἐνῷ εἰς τὴν Ἰταλίαν ἀπὸ τὸ ἐλεύθερον ἐμπόριον ἐπωλεῖτο πρὸς 20 καὶ 22 δραχμάς. Ἡ τοιαύτη διαφορὰ τῆς τιμῆς γενομένη κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἦτο φυσικὸν νὰ γεννήσῃ τὴν ἀπορίαν ἐν ἐμοὶ ὅπως ἐρωτήσω σήμερον διὰ τὴν τιμήν.

§36Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δὲν γνωρίζω ποῖαι ἦσαν αἱ τιμαὶ τοῦ θείου εἰς τὸ ἐλεύθερον ἐμπόριον, αὐτὸ τὸ ὁποῖον γνωρίζω εἶναι ὅτι ἡ τιμὴ τῶν 0,90 λεπτῶν εἶναι κατωτέρα τοῦ κόστου. Τὰ 0,90 λεπτὰ εἶναι ἡ τιμὴ τῆς παραλαβῆς εἰς τοὺς λιμένας ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ.

§37Α. ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Ἐγὼ θὰ παρακαλέσω νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψει τὰς δεινὰς περιστάσεις καὶ ὅσον εἶναι δυνατὸν νὰ περικόψητε.

§38Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Καὶ ἐλάβομεν καὶ τὰς λαμβάνομεν, τὸ Ὑπουργεῖον μεριμνᾷ. Ὅσον ἀφορᾷ, ἐπαναλαμβάνω, τὴν τιμὴν, ἡ τιμὴ τῶν 90 λεπτῶν διὰ τὸ θεῖον καὶ τῶν 2.30 διὰ τὸν θειϊκὸν χαλκὸν, εἶναι τιμὴ συμφέρουσα εἰς τὸ ἐλεύθερον ἐμπόριον. Ἄλλως τε μὴ λησμονεῖτε, ὅτι ὅλα τὰ πράγματα ἔχουν ἀκριβήνῃ λόγῳ τῆς διαφορᾶς τοῦ δολλαρίου.

§39Α. ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Μὰ τὸ θεῖον ἔρχεται ἐξ Ἰταλίας καὶ ἠμπορεῖ νὰ εἶναι ἐφθηνότερον.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μπασιᾶς παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ὅπως πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ποῖα μέτρα ἔλαβε περὶ ἀπομονώσεως τῶν ἐκ λοιμωδῶν νόσων πασχόντων, καθόσον ὡς σήμερον ἔχουσι τὰ πράγματα, οὐδὲν νοσοκομεῖον δέχεται τούτους, οὐδ’ αὐτὸ τὸ πολιτικὸν καὶ οὕτω αὐτὴ ἡ ἀρχὴ καθίσταται ἔνοχος διὰ τὴν μετάδοσιν τῶν νοσημάτων τούτων, ἃ ἐτέθη ἵνα καταπολεμῶμεν.

§41Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὰ λοιμώδη νοσήματα ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐπιβάλλεται ἡ ἀπόλυτος ἀπομόνωσις θὰ ἀποστέλλωνται εἰς τὸ νοσοκομεῖον τῶν λοιμωδῶν νοσημάτων περὶ τοῦ ὁποίου ἐλάβομεν πρόνοιαν.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Περιθάλψεως παρακαλεῖται νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, τίνα μέτρα σκέπτεται νὰ λάβῃ περὶ αὐξήσεως τοῦ μισθοῦ τῶν ἐκτάκτων ὑπαλλήλων τῆς Περιθάλψεως ἀπὸ δραχ. 5 εἰς 6 ἡμερησίως.

§43Α. ΜΠΑΣΙΑΣ. Ἔλαβον τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ λίαν ἱκανοποιητικήν.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας ὅπως πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, τίνες οἱ λόγοι οἱ ἐμποδίζοντες τὴν ἀνέγερσιν τοῦ ἐν Κερτέζῃ τῶν Καλαβρύτων δημοτικοῦ σχολείου ἀρρένων, ἀφοῦ καὶ οἰκόπεδον δωρεὰν παρεχωρήθη καὶ τὸ σχεδιογράφημα ἐγένετο καὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ὑπεβλήθη.

§45Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἡ ἀπάντησις εἶναι ὁμοία πρὸς ἐκείνην, τὴν ὁποίαν εἶπον πρὸ ὀλίγου εἰς τὸν συνάδελφον κ. Μπρισιμιτζάκην.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Μπρισιμιτζάκης παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν διὰ τίνα λόγον ὁ ὑποφαρμακοποιὸς Καραβίτης Ἀλέξανδρος δὲν προήχθη ἐνῷ προσεχώρησεν ἐκ τῶν πρώτων εἰς τὸ Ἐθνικὸν κίνημα, ὑπηρετῶν ἔκτοτε ἀκόμη εἰς τὸ μέτωπον, ἐνῷ ἄλλοι κατώτεροί του προήχθησαν καίτοι δὲν προσεχώρησαν εἰς τὸ κίνημα.

§47Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὁ ὑποφαρμακοποιὸς Καραβίτης προήχθη εἰς Θεσσαλονίκην κατὰ τὸ 1918. Κατόπιν ἐζήτησε νὰ προαχθῇ δι’ ἀρχαιότητα, ἀλλὰ ἡ ἀρχαιότης αὐτὴ δὲν ἦτο σύμφωνος μὲ τὸν νόμον.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Χρυσοστάλης ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, διατί ἀφοῦ οἱ ἀπαλλαγέντες τοῦ 1915 ἐκλήθησαν εἰς τὴν ἐπιστράτευσιν ταύτην ὁμοῦ μὲ τὴν κλάσιν τοῦ 1914, ἤδη πρὸ πολλοῦ, τῆς κλάσεως τοῦ 1914 ἀπολυθείσης, αὐτοὶ παραμένουν εἰσέτι ὑπηρετοῦντες, μὴ ὑπαγόμενοι πλέον εἰς τὴν κλάσιν, εἰς ἣν ἀνήκουν τοῦ 1915, ἀφοῦ ἐκλήθησαν καὶ συνεχρονίσθησαν μὲ τὴν κλάσιν τοῦ 1914.

§49Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Κατὰ τὸν νόμον ἡ κλάσις τῶν ἀπαλλαγέντων τοῦ 1914 ἀκολουθεῖ τὴν κλάσιν τοῦ 1915 καὶ ἀκόμη αὕτη ὑπηρετεῖ.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Καραϊσκάκης παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν διὰ τὴν ταχεῖαν κατασκευὴν τηλεφωνικῆς γραμμῆς Βιτσίστης– Γρεβενοσελίου, τὴν ἀνάγκην τῆς ὁποίας αἱ οἰκεῖαι κοινότητες ἁρμοδίως ἐξέθεσαν.

§51Γ. ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Πρόκειται περὶ τῆς τηλεγραφικῆς συνεννοήσεως μὲ τὰς κοινότητας Βιτσίστης–Γρεβενοσελίου. Εἶναι ἀπαραίτητος ἡ συνεννόησις μεταξὺ τῶν δύο αὐτῶν κοινοτήτων, καθόσον, ὡς γνωρίζετε, εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα, ὁδοὶ δὲν ὑπάρχουν καὶ ἡ συγκοινωνία διεξάγεται δι’ ὁδῶν ἡμιονικῶν καὶ τὸν χειμῶνα καθίστανται αὗται ἀδιάβατοι λόγῳ τῆς χιόνος. Ἐκτὸς τούτου ἡ γραμμὴ αὕτη θὰ ἐξυπηρετήσῃ ἐκτὸς τοῦ ἰδιωτικοῦ καὶ τὸ δημόσιον συμφέρον. Γνωρίζω, ὅτι δὲν ζητῶ τίποτε δυσχερὲς ἔργον, διότι δὲν θὰ ἀπησχόλουν τὴν Βουλὴν δι’ ἔργον δύσκολον, διότι καὶ οἱ κάτοικοι προσφέρονται νὰ δώσουν τοὺς ἀπαιτουμένους στύλους ὑπὲρ τῆς συγκοινωνίας καὶ μόνον τὸ σύρμα νὰ διαθέσῃ τὸ Ὑπουργεῖον. Σᾶς παρακαλῶ κ. Ὑπουργέ, νὰ μελετήσετε σοβαρῶς τὸ ζήτημα.

§52Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἔλαβον γνῶσιν τῶν ἐγγράφων τοῦ Ὑπουργείου καὶ διέταξα τὰ δέοντα.

§53Γ. ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Ζητοῦμεν ἐπίσπευσιν τῆς ἐκτελέσεως τοῦ ἔργου.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Οἱ κ. κ. Ι. Λεκανίδης καὶ Κ. Μητσοτάκης παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, διὰ τίνα λόγον, καίτοι ἐγένετο πρότασις, κατόπιν αἰτήσεώς του, ὑπὸ τῆς Ἀνωτέρας Διοικήσεως τῆς Χωροφυλακῆς Κρήτης, ὑπὸ τοῦ Ἀρχηγείου τῆς Χωροφυλακῆς, ἵνα ἀπονεμηθῇ τὸ μετάλλιον τῆς στρατιωτικῆς ἀξίας εἰς τὸν ὑπομοίραρχον Κωνσταντῖνον Μαυρικάκην ἠρνήθη τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν νὰ χορηγήσῃ τοῦτο, καίτοι γνωρίζομεν, ὅτι οὗτος εἰργάσθη μετὰ τὴν ἔκρηξιν τοῦ Ἐθνικοῦ Κινήματος, προσχωρήσας ἐκ τῶν πρώτων ὡς ἀποσπασματάρχης εἰς τὰς ἐπαρχίας Κυδωνίας, Σελίνου, Ἀποκορώνου καὶ Σφακιῶν, ἐπιφέρας λαμπρὰ ἀποτελέσματα καὶ συλλαβὼν ὑπὲρ τοὺς ἑξήκοντα λιποτάκτας καὶ ἀνυποτάκτους. Παρακαλοῦμεν δὲ ὅπως τῷ χορηγηθῇ τοιοῦτον.

§55Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Εἰς τὸν ὑπομοίραρχον Κ. Μαυρικάκην δὲν ἐχορηγήθη τὸ μετάλλιον τῆς στρατιωτικῆς ἀξίας, διότι τοῦτο δὲν ἐχορηγήθη εἰς οὐδένα ἐκ τῶν ἀξιωματικῶν τῆς χωροφυλακῆς.

§56Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Δὲν σᾶς ἔχουν δώσει ἐντελῶς ἀκριβεῖς πληροφορίας, διότι εἰς τοὺς πλείστους τῶν ἀξιωματικῶν τῆς χωροφυλακῆς ἔχουν δώσει τὸ μετάλλιον. Σᾶς παρακαλῶ νὰ ζητήσετε ἐκ νέου πληροφορίας ἀπὸ τὰς διαφόρους ὑπηρεσίας καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ εὑρεθῆτε εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ τοὺς τιμωρήσετε διὰ τὰς ἀνακριβείας, τὰς ὁποίας σᾶς ἔδωσαν. Διότι πλεῖστοι ὅσοι ἢ μᾶλλον οἱ πλεῖστοι ἐκ τῶν ἀξιωματικῶν τῆς χωροφυλακῆς ἔχουν λάβει τὸ μετάλλιον τῆς στρατιωτικῆς ἀξίας καὶ εἰς τὸν Μαυρικάκην, ἂν καὶ ἔχει γίνῃ πρότασις ὑπὸ τῶν προϊσταμένων αὐτοῦ ὅπως τοῦ δοθῇ τὸ μετάλλιον τῆς στρατιωτικῆς ἀξίας, λόγῳ τῶν ὑπηρεσιῶν του, δὲν τῷ ἐδόθη. Ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς εἶναι ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι πρῶτοι προσεχώρησαν εἰς τὸ κίνημα, ἔλαβε μέρος εἰς ἐπιχειρήσεις δυσκόλους καὶ ἐξετέλεσε μετὰ θαυμαστῆς ψυχραιμίας τὸ καθῆκον του, ἔπαθε δὲ ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ καὶ σήμερον εἶναι ἀσθενής. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἐνεργήσῃ ἀνακρίσεις περὶ τῶν πληροφοριῶν τὰς ὁποίας τοῦ ἔδωσαν.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαμιχελάκης παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως συστήσῃ εἰς τὰ ἔμπεδα, ἵνα ὁσάκις ζητηθῶσιν ἐξ αὐτῶν ἀξιωματικοὶ ἵνα διατεθῶσιν εἰς τὸ Γενικὸν Στρατηγεῖον, οἱ διοικηταὶ αὐτῶν ὑποδεικνύουσι τοὺς ἔχοντας παραμείνει εἰς αὐτὰ περισσότερον χρόνον καὶ τοῦτο, διότι δυστυχῶς παρετηρήθη, ὅτι τινὲς τῶν κ. κ. διοικητῶν τῶν ἐμπέδων ἀποστέλλουσι διὰ τὸ Γενικὸν Στρατηγεῖον ἀξιωματικούς, μόλις πρὸ μηνὸς τοποθετηθέντας εἰς αὐτά, ἀφ’ οὗ ἐπὶ τριετίαν παρέμεινον ἐν τῷ μετώπῳ.

§58Μ. ΠΑΠΑΜΙΧΕΛΑΚΗΣ. Νὰ γίνῃ ἡ σύστασις αὐτή, κ. Ὑπουργὲ εἰς τὰ ἔμπεδα, διότι ἀξιωματικοὶ ἐπὶ τριετίαν παραμείναντες εἰς τὸ μέτωπον διετάχθησαν νὰ μεταβῶσι καὶ πάλιν εἰς τὸ μέτωπον.

§59Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Θέλω ἐξετάσει τὸ ζήτημα.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Πετρακάκος ἐπερωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἂν εἶναι δίκαιον νὰ μὴ καταβληθῶσιν οἱ μισθοὶ τῶν ὑπαλλήλων, ὅσοι ὑποβληθέντες εἰς ἀπέλασιν διατηρηθέντες ὅμως ἐν τῇ θέσει των, ἀπέσχον ἐξ ἀνωτέρας βίας τῶν καθηκόντων των.

§61Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὑπάρχει γνωμοδότησις τοῦ νομικοῦ συμβουλίου διὰ τὸ ζήτημα αὐτό, τὴν ὁποίαν ἐπιφυλάσσομαι νὰ καταθέσω.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Πετρακάκος ἐπερωτᾷ διὰ τὰ κάτωθι: Διὰ πράξεως τοῦ δικαστηρίου Καλαμῶν περὶ ἀπαλλοτριώσεως ἐλαιοπεριβόλων, τῶν ὁποίων ὁ χῶρος θὰ ἐχρησιμοποιεῖτο πρὸς ἀνέγερσιν στρατώνων πυροβολικοῦ, ἐστερήθη ἡ μονὴ τῶν Καλογραιῶν καὶ ἄλλοι ἰδιῶται μέρους τῆς περιουσίας των. Τὰ σχετικὰ ἔγγραφα εἰσαχθέντα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, ὑπ’ ἀριθ. 140198 τῆς 27 Νοεμβρίου 1914 ἐστάλησαν ἐκεῖθεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπου καὶ ἔκτοτε ἀπόκεινται, τῇ δὲ 1ῃ Δεκεμβρίου 1914 (Διεύθυνσιν Μηχανικοῦ). Δὲν νομίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι τὸ Δημόσιον δὲν δικαιοῦται νὰ ζημιοῖ τοὺς πολίτας καὶ δὴ ἐπ’ ἄπειρον; Καὶ τί τέλος σκέπτεται ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου;

§63Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν ἐλήφθησαν ἀκόμη αἱ ἀναγκαῖαι πληροφορίαι.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Ι. Λεκανίδης, Κ. Μητσοτάκης, Ε. Θεοδωρίδης καὶ Α. Κριάρης ἐπερωτῶσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν διὰ τὴν ἄδικον καὶ παρὰ τὸν νόμον παράλειψιν, κατὰ τοὺς γινομένους προβιβασμούς, τῶν ἀνθυπολοχαγῶν τοῦ Πεζικοῦ Ἀλκ. Παπαδομαρκάκη, Ἠλία Διαλυνᾶ, Σπυρ. Βαρδάκη 7ου Συντάγματος Κρητῶν, Παναγ. Κουμῆ, ἐμπέδου Ἡρακλείου καὶ Κων. Γαλάνη.

§65Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ἀναβληθῇ διὰ τὴν Πέμπτην ὁπότε θὰ ἐπανέλθῃ ὁ κ. Γρίβας.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Οἱ κ. κ. Π. Πετρίδης, Π. Φλῶρος, Λ. Καλβοκορέσης καὶ Γ. Νοταρᾶς, ἐπερωτῶσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, διατὶ τὰ ἐπιμίσθια τῶν ἐν Κωνσταντινουπόλει ἀξιωματικῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ, εἶναι κατώτερα τῶν ἐπιμισθίων τῶν ἀξιωματικῶν τῆς ἐκεῖ στρατιωτικῆς ἀποστολῆς. Καὶ εἰδικώτερον ἐνῷ οἱ ἀνώτεροι ἀξιωματικοὶ τῆς Ἑλληνικῆς στρατιωτικῆς ἀποστολῆς λαμβάνουσι 100 δραχμὰς ἡμερησίως, οἱ κατώτεροι 50 δραχμάς, καὶ οἱ ὁπλῖται 20 δραχμάς, οἱ ἀνώτεροι ἀξιωματικοὶ ἰατροὶ τοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ λαμβάνουσι 35, οἱ κατώτεροι 25, οἱ δὲ ὁπλῖται τοῦ Ἐρυθροῦ δὲν ἐξομοιοῦνται ὡς πρὸς τὸ ἐπιμίσθιον μὲ τοὺς ὁπλίτας τῆς στρατιωτικῆς ἀποστολῆς; Συνιστῶσιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν, ὅπως ἀφομοιώσῃ τὰ ἐπιμίσθια τῶν ἀξιωματικῶν καὶ ὁπλιτῶν τοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ πρὸς τὰ τῆς στρατιωτικῆς ἀποστολῆς.

§67Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὁ νόμος αὐτὸ ἀναγράφει· θέλω ὅμως λάβει ὑπ’ ὄψει τὴν σύστασιν τῶν κυρίων βουλευτῶν.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Καραϊσκάκης παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας ὅπως εὐαρεστούμενος ἀνακοινώσῃ τίνα μέτρα ἔλαβεν ἢ σκέπτεται νὰ λάβῃ, διὰ τὴν πρόχειρον ἐπισκευὴν τῶν ὁδῶν Παλαμᾶ–Καρδίτσης–Μουζουκίου –Λαζαρίνης καὶ Τρικκάλων–Πόρτας–Κουτσάνων– Βιτσίστης — μέχρι τοῦ νομοῦ Ἄρτης καὶ ἐν γένει ἂν προτίθεται νὰ προβῇ θᾶττον ἢ βράδειον εἰς τὴν κατὰ τὸ ἐνὸν βελτίωσιν τῆς συγκοινωνίας ἐν τῷ νομῷ Τρικκάλων.

§69Γ. ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Ὅπως καὶ οἱ ἄλλοι νομοὶ τοῦ Κράτους, οὕτω καὶ ὁ νομὸς Τρικκάλων πάσχει ἀπὸ ἔλλειψιν συγκοινωνίας. Διὰ νὰ ἀντιληφθῇ τις τὴν κατάστασιν πρέπει νὰ ἐπισκεφθῇ τὸν νομὸν, ἵνα ἴδῃ πόσον ἐπίπονος καθίσταται ἡ συγκοινωνία μεταξὺ καὶ τῶν πλησιεστέρων μερῶν. Δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας ἔχει ἐπισκεφθῆ τὴν Θεσσαλίαν καὶ ἔχει ἀντιληφθῆ ἰδίοις ὄμμασι τὰς ἀνάγκας αὐτῆς. Ἐπὶ τοῦ παρόντος ἓν καὶ μόνον ἔχω νὰ συστήσω θερμῶς εἰς αὐτὸν ὅπως ἐξεύρῃ μίαν λύσιν, οὕτως ὥστε προχείρως νὰ δύναται νὰ ἐκτελῆται ἡ συγκοινωνία, οὐχὶ μὲ τὴν προφορικὴν μέθοδον, μὲ τὴν ὁποίαν ἐπιτελεῖται σήμερον. Ἂν ἐξετάσωμεν τὸ ζήτημα ἐν τῷ νομῷ Τρικκάλων εἶναι εὐρύτατον καὶ θὰ ἀπησχόλουν ἐπὶ πολὺ τὴν Βουλήν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν εἶναι νὰ ἐρωτήσῃ τὸν νομομηχανικὸν Καρδίτσης ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς ὁδοῦ Παλαμᾶ–Καρδίτσης, ἡ ὁποία ἀπὸ ἐτῶν ἔχει κατασκευασθῆ κατὰ τὸ ἥμισυ καὶ ὑπελείπετο ἓν μικρὸν τμῆμα, ἀλλ’ ὡς ἐκ τῆς κακῆς συντηρήσεως καὶ τῆς συστάσεως τοῦ ἐδάφους καθίσταται ἀδιάβατος ὥστε ἔχει ἀνάγκην ἀμέσου σκηρροστρώσεως καὶ ἐπισκευῆς τῶν γεφυρῶν διὰ ξυλείας. Τὸ ζήτημα τῆς ἐξευρέσεως χαλικίων εἶναι εὐχερέστατον καθ’ ὅσον οἱ ποταμοὶ ἐκεῖ βρίθουσι χαλικίων. Ἐπίσης ξυλείας δὲν στερεῖται ὁ δῆμος Καρδίτσης καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρεθῇ εἰς λογικὴν τιμήν. Ἐπίσης ἐπείγουσα εἶναι ἡ ἀνάγκη τῆς ἐπισκευῆς τῆς ὁδοῦ Μουζακίου–Λαζαρίνας· εἶναι ἐλαχίστη ἡ ἀπόστασις. Ἐπίσης ἀναγκαία εἶναι ἡ ἐπικοινωνία τῶν ὀρεινῶν δήμων, οἱ ὁποῖοι σχεδὸν ἀποκλείονται καθ’ ὅλον τὸν χειμῶνα μὲ τὴν πεδινὴν Θεσσαλίαν. Δέον λοιπὸν νὰ ἐπισκευασθῇ ἡ ὁδὸς Τρικκάλων–Πόρτας–Κουτσάνων–Βιτσίστης μέχρι τοῦ νομοῦ Ἄρτης.

§70Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Διὰ τὰς γεφύρας ἔχουν ἐγκριθεῖ τὰ σχετικὰ ποσὰ καὶ ἐδόθησαν διαταγαὶ νὰ ἐπισπευσθῶσιν αἱ ἐργασίαι. Ὡς πρὸς τὰς ὁδοὺς, παρακαλῶ τὸν κ. βουλευτὴν νὰ ἔχῃ ὀλίγην ὑπομονὴν, διότι καὶ περὶ αὐτῶν ἤδη ἐλήφθη μέριμνα.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Κατσίνας παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, διὰ ποίους λόγους διέταξε τὴν ἀποστολὴν εἰς τὴν πολεμικὴν ζώνην τοῦ ἀνθυπιάτρου Θεοδώρου Δημητρίου, βοηθοῦ κλινικῆς τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου παρὰ τὸ γενικῶς ἐφαρμοσθὲν μέτρον τῆς παραμονῆς πάντων τῶν βοηθῶν τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου εἰς Ἀθήνας χάριν τῆς ἀπροσκόπτου λειτουργίας τῶν τοιούτων κλινικῶν.

§72Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Θὰ παρακαλέσω νὰ σᾶς δώσῃ τὴν ἀπάντησιν ὁ κ. Παπαστρατῆς, ὁ ὁποῖος εἰς μίαν ἄλλην ἐρώτησιν μὲ ἐρωτᾷ διὰ τίνα λόγον κρατοῦνται ἐπὶ πολὺν χρόνον οἱ αὐτοὶ ἀξιωματικοὶ εἰς τὸ μέτωπον. Εἰς τὸν περὶ οὗ κ. βουλευτήν, ἀπαντῶ· ἔχει ἕνα ἢ δύο μῆνας εἰς τὸ μέτωπον, τὸν δὲ ἄλλον καιρὸν εἰς Ἀθήνας, καὶ ἑπομένως ἠμπορεῖ νὰ σταλῇ καὶ πάλιν εἰς τὸ μέτωπον. Δὲν ὑπάρχει δὲ καὶ κανὲν μέτρον ὡς πρὸς τοὺς βοηθοὺς τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου.

§73Δ. ΚΑΤΣΙΝΑΣ. Ἐγὼ κ. Ὑπουργέ, ἀπευθύνομαι πρὸς ὑμᾶς καὶ ὄχι πρὸς τὸν κ. Παπαστρατῆν. Εἶμαι ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι φρονοῦσιν, ὅτι ἡ ὑποβολὴ προσωπικῶν παραπόνων ἐκ μέρους ἀξιωματικῶν καὶ ὁπλιτῶν, βεβαίως δὲν συμβάλλει εἰς τὴν ἐμπέδωσιν τῆς πειθαρχίας ἐν τῷ στρατεύματι, διότι τὰ ζητήματα αὐτὰ δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ἀπασχολοῦν τὴν Βουλὴν καὶ νὰ χρησιμεύουν ὡς ἀντικείμενον ἐλέγχου τοῦ Ὑπουργοῦ ἀναγκαζομένου ἐνίοτε νὰ ἀναιρῇ καὶ νὰ ἀντικρούῃ ἐν πολλοῖς ἀβάσιμα παράπονα, διότι φρονῶ, ὅτι ἡ ἱεραρχικὴ ὑποβολὴ τοιούτων παραπόνων, λυσιτελέστερον καὶ σκοπιμώτερον δύναται νὰ λύσῃ τὰ ζητήματα ταῦτα. Κάμνω ὅμως παρέκβασιν τῆς ἀρχῆς ταύτης, διότι φρονῶ, ὅτι ὅταν ἐκ γενικωτέρου συμφέροντος λαμβάνονται γενικὰ μέτρα, πρέπει νὰ τηρῶνται ἐξ ἴσου. Κατόπιν αἰτήσεως τῆς Πρυτανείας ἐλήφθη τὸ μέτρον ὥστε οἱ ἔφεδροι στρατιωτικοὶ ἰατροὶ νὰ παραμένουν εἰς τὰς κλινικάς, τὰς ὁποίας διευθύνουν εἴτε ὡς διευθυνταί, εἴτε ὡς βοηθοί, καὶ διὰ τοῦτο ὅλοι οἱ βοηθοὶ παρέμειναν εἰς τὰς Ἀθήνας. Διὰ νὰ μὴ φαίνεται ὅτι εἶπον ἀνακριβείας σᾶς λέγω, ὅτι, ὁ κ. Τζουμάρας, ὑπίατρος, βοηθὸς τοῦ κ. Μαλανδρίνου, ὁ κ. Τζινόπουλος τοῦ κ. Σακορράφου, ὁ κ. Ἀποστολάκης, τοῦ κ. Σκλαβούνου, ὁ κ. Μελιστράκης, τοῦ κ. Καλλιοτζῆ, ὁ κ. Φικιώρης, τοῦ κ. Κορύλλου, ὁ κ. Φωτεινὸς τοῦ κ. Μελισσινοῦ, παραμένουσιν εἰς Ἀθήνας.

§74Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Δὲν ἠξεύρω πόσοι ἐστάλησαν καὶ πόσοι ἐκρατήθησαν, ἀλλ’ ὅτι δήποτε καὶ ἂν ἔπραξεν ἡ ὑπηρεσία ἢ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἔχετε νὰ καταγγείλετε ὑπέρβασιν ἢ παράβασιν νόμου; Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐρωτᾶτε διὰ τίνα λόγον ἐκρατήθη ὁ Α καὶ δὲν ἐκρατήθη ὁ Β; Εἰσέρχεσθε τότε εἰς τὴν διοικητικὴν ἐργασίαν καὶ θὰ ἀρχίσουν αἱ ἐρωτήσεις, διατὶ τὸν Α ὑπάλληλον τὸν ἐκρατήσατε εἰς τὸν Πειραιᾶ καὶ ὄχι εἰς τὰς Πάτρας;

§75Δ. ΚΑΤΣΙΝΑΣ. Τὸ πρᾶγμα εἶναι διαφορετικόν, διότι ἐνταῦθα ἡ Πρυτανεία ἐζήτησε τὴν λῆψιν γενικοῦ μέτρου χάριν τῆς σπουδῆς τῶν φοιτητῶν καὶ ἐζήτησε τὴν παραμονὴν εἰς Ἀθήνας ὅλων τῶν βοηθῶν. Πράγματι ὅλοι παρέμειναν πλὴν ἑνὸς τοῦ Δημητριάδου. Ἀπὸ τοιαύτης ἀπόψεως εἶναι βεβαίως δεδικαιολογημένη ἡ ἐπερώτησίς μου.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαζαχαρίου συνιστᾷ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ διατάξῃ τὸν νομομηχανικὸν Θεσσαλονίκης, ὅπως ἀποστείλῃ μηχανικόν, νὰ μελετήσῃ καὶ ὑποβάλῃ προϋπολογισμὸν τῆς ἀποξηράνσεως τῶν βρωμολιμνῶν Μακρόβου, Λάντζιας καὶ Καρίγκιολ τῆς ὑποδιοικήσεως Λαγκαδᾶ, ἐκ τῶν ὁποίων χιλιάδες στρεμμάτων εὐφορωτάτης γῆς θὰ δοθῇ εἰς τοὺς κατοίκους καὶ ἑκατοντάδες ἀνθρωπίνων ὑπάρξεων θὰ σωθῶσιν ἐκ τοῦ θανάτου.

§77Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Εἶναι γνωστὸν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅτι ἡ περιφέρεια τοῦ Λαγκαδᾶ παρέχει εἰς τὸ Κράτος περὶ τὰ 10.000.000 ἐτησίως πρόσοδον. Δύναμαι νὰ εἴπω ὅτι εἶναι μία ἐκ τῶν εὐφορωτάτων περιφερειῶν τῆς Ἑλλάδος, ὄχι μόνον τῆς Παλαιᾶς ἀλλὰ καὶ τῆς Νέας Ἑλλάδος, κατὰ πολὺ δὲ εὐφορωτέρα τῆς Παλαιᾶς. Εὐτυχῶς ἔχει προικισθῆ ὑπὸ τῆς φύσεως τὸ τμῆμα ἐκεῖνο καὶ ὑπὸ λιμνῶν καὶ ὑπὸ ὀρέων ἀρκετὰ ὑψηλῶν καὶ κοιλάδων καὶ μικρῶν πεδιάδων καὶ δι’ αὐτὸ εἶναι πολὺ εὔφορον. Ἀτυχῶς ὅμως πλὴν τῶν μεγάλων λιμνῶν ὑπάρχουσι καὶ δύο τρεῖς ἄλλαι λίμναι, βρωμολίμναι, αἱ ὁποῖαι ὄχι μόνον αὐταὶ αὗται καταλαμβάνουν ἔδαφος ἴσον περίπου πρὸς 5000 στρεμμάτων, ἀλλὰ ἐμποδίζουν καὶ τὴν καλλιέργειαν τῆς γῆς, ἡ ὁποία εἶναι εὐφορωτάτη. Εἰς τὸ τμῆμα τῆς ὑποδιοικήσεως Λαγκαδᾶ, τὸ καλούμενον Τσεκοῦρι ὑπάρχουσιν αἱ ἐρωμολίμναι Μοκρόβου καὶ Λάντζιας. Τὸ τμῆμα τοῦτο ἐπειδὴ ἔχει ἀγροὺς εὐφορωτάτους ἦτο πολὺ πυκνῶς κατῳκοιμένον, κατῳκεῖτο δὲ ἀπὸ Ὀθωμανούς, μετὰ δὲ τὴν ἀπελευθέρωσιν τῆς Μακεδονίας οἱ περισσότεροι τούτων ἔφυγον. Τότε ἡ Κυβέρνησις ἐγκατέστησε τῷ 1913 εἰς τὸν εὔφορον ἐκεῖνον τόπον πρόσφυγας. Ἀτυχῶς οἱ ἑλώδεις πυρετοὶ ἤρχισαν ἀμέσως νὰ προσβάλλωσιν αὐτοὺς, διότι οἱ ἄνθρωποι δὲν ἦσαν συνειθισμένοι εἰς τὸ κλῖμα, καὶ κατέστρεφον τὴν ὑγείαν τῶν μικρῶν παιδιῶν καὶ κατόπιν καὶ αὐτῶν τῶν ἡλικιωμένων καὶ οὕτω τὰ πλεῖστα τῶν παιδιῶν καὶ πολλοὶ τῶν ἡλικιωμένων ἀπέθανον καὶ ἕνεκα τούτου ἠναγκάσθησαν καὶ ἀφῆκαν τὴν χώραν ἐκείνην οἱ πρόσφυγες καὶ τὰς οἰκίας των ἀκόμη νὰ καταστραφοῦν καὶ ἔφυγον ἵνα ζητήσωσιν ἄλλο μέρος πρὸς ἐγκατάστασιν αὐτῶν. Ἕνεκα τῆς ὑπάρξεως τῶν βρωμολιμνῶν, ὅπου ἀναπτύσσονται οἱ ἑλώδεις πυρετοί, ἐπειδὴ ἐκ τούτων μαστίζονται οἱ κάτοικοι ἀναγκάζονται καὶ ἐκπατρίζονται καὶ τοιουτοτρόπως ἔχομεν εὐφορωτάτας γαίας μὴ πλέον καλλιεργουμένας, ἀλλ’ ἐντελῶς παρημελημένας. Διὰ τοῦτο ἠθέλησα νὰ συστήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ διατάξῃ τὸν νομομηχανικὸν Θεσσαλονίκης ν’ ἀποστείλῃ ἕνα νομομηχανικόν, ἵνα κάμῃ μίαν μελέτην τῆς ἀποξηράνσεως. Καὶ εἰς τὸ τμῆμα εἰς τὸ ὁποῖον εἶναι αἱ βρωμολίμναι αὐταὶ καὶ τὸ ὁποῖον εἶναι εὐφορώτατον διὰ τῆς διοχετεύσεως τῶν ὑδάτων εἰς τὸν Στρυμωνικὸν κόλπον λύεται τὸ ζήτημα διότι μόλις ὑπάρξῃ ὀχετός, διὰ τοῦ ὁποίου τὰ περισσεύοντα ὕδατα νὰ διοχετευθῶσιν εἰς τὸν Στρυμωνικὸν κόλπον, ἀμέσως θὰ λυθῇ τὸ ζήτημα, δὲν εἶναι δὲ παρὰ διάστημα ἡμισείας ὥρας μόνον. Δέον λοιπὸν νὰ γίνῃ μία τοιαύτη μελέτη, διὰ τῆς ὁποίας νὰ δύνανται καὶ Ἑταιρεῖαι ν’ ἀναλάβουν αὐτό τὸ ἔργον. Καὶ μάλιστα μετέβησαν ἐκεῖ ξένοι καὶ εἶδον τὰ ἔργα, ἀλλὰ φαίνεται ὅτι δὲν ἐπροχώρησεν ἡ ἐργασία ἕνεκα τῶν ἀνωμάλων περιστάσεων. Σήμερον ἔχω πληροφορίαν ὅτι δύναται νὰ ἐξεύρῃ ἡ Κυβέρνησις Ἑταιρείαν τινά, ἡ ὁποία νὰ ἀναλάβῃ τὴν διοχέτευσιν τῶν ὑδάτων εἰς τὸν Στρυμωνικὸν κόλπον καὶ οὕτω νὰ ἀποδώσῃ εἰς τὴν καλλιέργειαν ἀγρούς, οἱ ὁποῖοι μένουν μέχρι σήμερον ἀκαλλιέργητοι. Ἐπίσης εἰς τὸ τμῆμα Καρίγκιολ ὑπάρχει ὁμώνυμος βρωμολίμνη, ἡ ὁποία μὲ ὀλίγας δαπάνας θὰ εἶναι δυνατὸν καὶ αὐτὴ ν’ ἀποξηρανθῇ. Συνιστῶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μὴ ἀναμείνῃ βραδύτερον, ἀλλὰ ἀπὸ σήμερον ἀκόμη νὰ δώσῃ διαταγὴν εἰς τὸν νομομηχανικὸν νὰ στείλῃ ἕνα μηχανικὸν, ὁ ὁποῖος νὰ κάμῃ μίαν μελέτην καὶ τῶν δύο πρὸς βορρᾶν λιμνῶν ὡς καὶ τῆς ἄλλης πρὸς ἀποξήρανσιν. Διότι νομίζω εὐκολώτατον, ὅταν ὑπάρξῃ μελέτη, θὰ εὑρεθῇ Ἑταιρεία, ἡ ὁποία ν’ ἀναλάβῃ δι’ ὀλίγων δαπανῶν, ἴσως δὲν θὰ χρειασθῶσι περισσότερα τῶν 100.000 δραχμῶν, διὰ τὴν ἀποξήρανσιν καὶ τῶν τριῶν λιμνῶν καὶ οὕτω θὰ ἀποδώσωμεν ἀφ’ ἑνὸς εἰς τοὺς ἀγροὺς αὐτοὺς τὴν καλλιέργειαν καὶ θὰ δυνηθοῦν νὰ κατοικηθοῦν καὶ τὰ μέρη αὐτὰ χωρὶς φόβον ἀπὸ τοὺς κατοίκους ὅτι θὰ προσβληθοῦν ἀπὸ τοὺς ἑλώδεις αὐτοὺς πυρετούς.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χρυσοστάλης συνιστᾷ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ὅπως μὴ θέσῃ εἰς χρῆσιν τῶν δημοτικῶν σχολείων τὸ ἐκ τοῦ Ὑπουργείου του ἐκδοθὲν τεῦχος Γραμματικῆς τῆς Δημώδους Γλώσσης τὸ ἐπιγραφόμενον «Ἡ γραμματικὴ Διδασκαλία τῶν τριῶν πρώτων τάξεων τοῦ Δημοτικοῦ Σχολείου» καθ’ ὃ προοριζόμενον τὸ βιβλίον τοῦτο νὰ στρεβλώσῃ τὴν τρυφερὰν διάνοιαν τῶν μικρῶν Ἑλληνοπαίδων,

§79Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, ὅτε πρὸ διετίας ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ συνεζητήθη ὁ ὑφιστάμενος ἤδη νόμος περὶ εἰσαγωγῆς τῆς δημώδους γλώσσης εἰς τὰ δημοτικὰ σχολεῖα ὑπῆρξαν ἐλάχιστοι οἱ ἀντιλέξαντες, οἱ περισσότεροι συνετάχθησαν μὲ τὴν γνώμην τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας, ἵνα οἱ μικροὶ Ἑλληνόπαιδες εἰσερχόμενοι εὐθὺς ἀμέσως εἰς τὰ σχολεῖα ἐκμάθωσι τὰ πρῶτα γράμματα ἐθιζόμενοι καὶ συνομιλοῦντες τὴν γλῶσσαν τοῦ σπιτιοῦ, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ὅλοι ἡμεῖς παρεδέχθημεν ὡς ὀρθὴν τὴν ἀρχὴν αὐτήν, ἵνα οἱ ἑλληνόπαιδες εἰσερχόμενοι ἐθισθῶσιν εἰς τὰ πρῶτα γράμματα ἄνευ διδασκαλίας. Τὸ παρεδέχθημεν λοιπὸν τὸ τοιοῦτον ὡς ὀρθὸν καὶ οὕτως ἐγένετο. Ὅταν πάλιν πρὸ ὀλίγων μηνῶν, τὸ θέρος, ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Παιδείας συνεκάλεσεν εἰς συνέδριον τοὺς ἑκασταχοῦ τοῦ Κράτους ἐπιθεωρητὰς τῆς Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως καὶ ἐπὶ μῆνας ἠσκήθησαν ἐνταῦθα εἰς τὸ νὰ εἰσαγάγωσι καὶ καταστήσωσιν εὐμέθοδον τὴν δημοτικὴν γλῶσσαν εἰς τοὺς μικροὺς ἑλληνόπαιδας, πάλιν τὸ πρᾶγμα δὲν παρεξηγήθη. Ὅταν πάλιν οἱ κύριοι ἐπιθεωρηταὶ ἐπανελθόντες εἰς τὰς ἐπαρχίας των συνεκάλεσαν τοπικὰ συμβούλια κατὰ τόπους εἰς τὰς περιφερείας, συνεκέντρωσαν τοὺς δημοδιδασκάλους καὶ ὑποδιδασκάλους καὶ τοὺς ὑπέδειξαν τὸν τρόπον πῶς πρέπει τὸ βιβλίον «Τὰ ψηλὰ βουνὰ» νὰ εἰσαχθῇ καὶ καταστῇ ἀγαπητὸν εἰς τὸν τόπον. Ἐγὼ μάλιστα παρηκολούθησα τὴν ἐργασίαν τῶν τοπικῶν συμβουλίων καὶ νομίζω ὅτι τὸ βιβλίον αὐτὸ εἶναι κάλλιστον διὰ παιδιά. Ἀλλ’ ὅταν ἴδωμεν νὰ εἰσαχθῇ εἰς τὰς κατωτέρας τάξεις τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως τὸ βιβλίον τὸ ἐπικαλούμενον «ἡ γραμματικὴ διδασκαλία τῶν πρώτων τάξεων τοῦ δημοτικοῦ σχολείου», τότε, κύριοι, ἐξανέστη ἡ ψυχὴ ὅλων τῶν ἀναγνωσάντων τὸ βιβλίον αὐτό.

§80Κ. ΜΕΛΑΣ. Ὄχι ὅλων.

§81Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Ὅλων ἐξανέστη ἡ ψυχὴ ἡμῶν ὅταν ἀνεγνώσαμεν τὸ μικρὸν αὐτὸ βιβλίον ἀλλὰ μέγα δολοφονικὸν ὅπλον κατὰ τῆς ἑλληνικῆς γλώσσης, ἐξανέστημεν διότι διαγινώσκομεν ἤδη ὅτι οἱ σοφοὶ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας θέλουν καὶ καλὰ νὰ εἰσαγάγουν, νὰ συστηματοποιήσουν, νὰ ἐμπεδώσουν τὴν παθολογικὴν αὐτὴν αἵρεσιν.

§82ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν εἶναι καιρὸς διὰ τὴν συζήτησιν αὐτήν.

§83Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Δι’ αὐτὸ τὸ ζήτημα εἶναι πάντοτε καιρός. Ἀπεφάσισαν, λέγω, ὁριστικῶς νὰ ἐξοβελίσουν κυριολεκτικῶς τὴν Ἑλληνικὴν γλῶσσαν, τὴν θείαν Ἑλληνικὴν γλῶσσαν, τὴν ὁποίαν ἔπλασαν καὶ ὡμίλησαν πρῶτοι οἱ θεοὶ τοῦ Ὀλύμπου, καὶ διὰ τῆς ὁποίας ἐδίδαξαν ὁ Σωκράτης, ὁ Πλάτων, ὁ Ξενοφῶν, ὁ Πλούταρχος καὶ οἱ λοιποὶ ἔνδοξοι πρόγονοι ἡμῶν, τοὺς ὁποίους ἐπὶ χιλιετηρίδας ὅλας ἐθαύμαζεν ἡ ὑφήλιος ὅλη καὶ ἐν ὅσῳ ἡ γῆ στρέφεται περὶ τὸν ἥλιον δὲν θὰ παύσουν νὰ θαυμάζουν ὅλοι οἱ σοφοὶ τοῦ κόσμου τοὺς Ἕλληνας προγόνους, ἐκείνους ἀπὸ τοὺς ὁποίους ἀντλεῖ τὸ θάρρος ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐν τῇ Ἑσπερίᾳ, διότι οὐδεὶς ἐκ τῶν μεγάλων πολιτικῶν ἀνδρῶν δὲν ὑπάρχει, ὁ ὁποῖος νὰ μὴν ἀνέγνωσε τὸν Πλάτωνα, τὸν Ὅμηρον, τὸν Θουκιδίδην. Ἀπεφάσισαν ὁριστικῶς οἱ βέβηλοι νὰ κατακρημνίσωσι τὸ μέγα γλωσσικὸν Ἑλληνικὸν μέγαρον, νὰ τὸ καταρρίψουν καὶ εἰς τὴν θέσιν του νὰ οἰκοδομήσουν τὸ γλωσσικὸν γύφτικο τσαντῆρι. Μὰ ἐπὶ τέλους, κύριε Ὑπουργέ, αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι δὲν εὑρίσκουν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον σας ἄλλην ἐνασχόλησιν σοβαρωτέραν νὰ ἀσχοληθῶσι; Δὲν ἔχουσι τόσα ἄλλα ζητήματα, τὰ ὁποῖα ἔχουν ἀνάγκην τῆς ἐργασίας των, ὅπως εἶναι τὸ τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως διὰ τὴν ὁποίαν καὶ νόμος εἶχε παρασκευασθῆ παρὰ τοῦ προκατόχου σας κ. Τσιριμώκου, διὰ τοῦ ὁποίου καθίστατο ἡ μέση ἐκπαίδευσις πρακτικωτέρα, ἵνα οἱ παρακολουθοῦντες αὐτὴν καταστῶσιν ἱκανοὶ καὶ ὦσιν ἕτοιμοι νὰ παλαίσωσι πρὸς τοὺς γείτονάς των καὶ τοὺς Εὐρωπαίους ἐν τῇ πρακτικῇ σταδιοδρομίᾳ. Δὲν ἔχουν τοιαῦτα σπουδαῖα ζητήματα, ἀλλ’ ἀσχολοῦνται εἰς αὐτὴν τὴν αἵρεσιν, τὴν ὁποίαν θέλουν νὰ εἰσαγάγουν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, νὰ γείνουν αἱρεσιάρχαι αὐτῆς τῆς γλώσσης ἐναντίον τῶν 90% τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ; Σᾶς βεβαιοῦμεν κύριε Ὑπουργέ, ὅτι καὶ ἀπὸ κομματικῆς ἀπόψεως ἐὰν ἐξετάσωμεν καὶ ἀπὸ ταύτης τὸ ζήτημα, ὅτι παρέχετε ὅπλα εἰς τὰς τάξεις τῶν ἀντιπολιτευομένων διὰ τοῦ βιβλίου αὐτοῦ. Δὲν ἔχει ἀνάγκην πᾶς ὅστις θέλει νὰ σᾶς ἀντιπολιτευθῇ ἢ νὰ ἔχῃ εἰς χεῖρας του τὸ βιβλίον αὐτὸ καὶ τὸ ἐπιδεικνύῃ εἰς τὸν λαόν. Βεβαίως, Κύριοι συνάδελφοι, τὴν θείαν ἡμῶν γλῶσσαν δὲν φοβοῦμαι ὅτι θὰ τὴν καταστρέψῃ τὸ βιβλίον αὐτό, διότι τὴν περιφρουρεῖ καὶ τὴν ὑπερασπίζει τὸ ἐκ γεννετῆς θεῖον Ἑλληνικὸν πνεῦμα, θὰ εὑρεθῇ τρόπος τὸ βιβλίον αὐτὸ νὰ ἀποσκορακισθῇ ἀπὸ τὰ Ἑλληνικὰ σχολεῖα, εἴτε διὰ τοὺς μαθητὰς τῆς Αʹ τάξεως, τῆς Βʹ καὶ Γʹ τοῦ Δημοτικοῦ σχολείου. Λοιπὸν ἔρχονται αὐτοὶ οἱ κύριοι καὶ λέγουν ἐξ ἀρχῆς τοῦ βιβλίου των μὲ Βασιλικὸ Διάταγμα κανονίζουν τὰς λέξεις. Ἀλλὰ τὸ οὐσιωδέστερον εἶναι ἡ διαφορὰ τῆς γραμματικῆς των ἀπὸ τὴν ἄλλην τὴν γενικὴν γραμματικὴν τῆς Ἑλληνικῆς γλώσσης. Λέγουν ὅτι (ἀναγινώσκει), «τὰ οὐσιαστικὰ ὑπάγονται σὲ τρεῖς κλήσεις σύμφωνα «μὲ τὸ γένος των». Ἐν ᾧ ἡ Ἑλληνικὴ γραμματικὴ ἔχει τρεῖς κλήσεις, ἡ πρώτη λήγει εἰς α καὶ η κλπ. Τώρα πῶς τὸ μικρὸ παιδὶ θὰ πεισθῇ ὅτι τὰ ἀρσενικὰ εἶναι τῆς αʹ, τὰ θυλικὰ τῆς βʹ καὶ τὰ οὐδέτερα τῆς γʹ κλάσεως καὶ πῶς ὅταν ἔλθῃ εἰς τὸ Ἑλληνικὸν σχολεῖον θὰ μπορέσῃ νὰ συνειθίσῃ μὲ τὴν ἄλλην γραμματικήν; Ἀλλὰ ἀκούσατε παρὰ κάτω: (ἀναγινώσκει). «Τὰ ρήματα εἶνε τὰ ἑξῆς: ἀγαπῶ, ἀγαπιοῦμε, κοιμούμαστε, ὁ βουλευτὴς, οἱ βουλευτάδες, ὁ μαθητὴς, οἱ μαθητάδες» (Γέλωτες). (Ἐξακολουθεῖ τὴν ἀνάγνωσιν) «ὁ περιβολάρης κλπ.». Αὐτὴ εἶναι ἡ γλῶσσα, κύριε Ὑπουργέ, τὴν ὁποίαν θὰ διδάξετε εἰς τοὺς Ἑλληνόπαιδας. Προσέχετε καλά, διότι κάμετε κακὸν καὶ πρὸς τὴν ἐκπαίδευσιν καὶ πρὸς τὴν Κυβέρνησίν σας.

§84Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Κύριοι βουλευταὶ μένω πολὺ εὐχαριστημένος, διότι ἡ ἀντίθεσις μὲ τὸν ἀξιότιμον βουλευτὴν δὲν εἶναι ριζική, διότι ἀρχόμενος τοῦ λόγου εἶπεν, ὅτι ἀναγνώσας τὸ ἀναγνωστικὸν καὶ εἰδικῶς τὸ τῆς γʹ τάξεως ἔμεινε πολὺ εὐχαριστημένος ἀπὸ τὴν γλῶσσαν τοῦ ἀναγνωστικοῦ. Ἐφ’ ὅσον εἰς τὴν βάσιν ταύτην εἴμεθα σύμφωνοι μετὰ τοῦ κ. συναδέλφου, νομίζω, ὅτι κατ’ ἀνάγκην θὰ συμφωνήσωμεν εἰς τὰς συνεπείας, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀπόρροια τῆς βάσεως ταύτης. Τὸ ἔντυπον εἰς τὸ ὁποῖον ἀναφέρεται ἡ σύστασις τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου δὲν εἶναι διδακτικὸν βιβλίον, τὸ ὁποῖον εἶναι προωρισμένον νὰ κυκλοφορήσῃ εἰς τὰ δημοτικὰ σχολεῖα, ἀλλ’ ἀπευθύνεται πρὸς τοὺς δημοδιδασκάλους πρὸς ὁδηγίαν αὐτῶν διὰ τὴν διδασκομένην γλῶσσαν εἰς τὰς κατωτέρας τάξεις τοῦ δημοτικοῦ σχολείου, διὰ τὴν ὁμιλουμένην.

§85Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Καὶ εἶναι αὐτὴ ὁμιλουμένη;

§86Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἐὰν ἔχετε ἀντιρρήσεις νὰ ἔλθετε νὰ τὰς ἀναπτύξετε. Ἐγὼ ἀπαντῶ εἰς τὴν γενομένην ἐπερώτησιν τοῦ κ. συναδέλφου, μὲ τὸν ὁποῖον εὑρισκόμεθα σύμφωνοι εἰς τὴν βάσιν καὶ δὲν δύναταί τις νὰ φέρῃ ἄλλην συζήτησιν. Ἐπανέρχομαι, κύριοι, καὶ λέγω, ὅτι ἡ ἔκδοσις τῶν ὁδηγιῶν αὐτῶν ἦτο ἀναγκαία, συνεπείᾳ τῆς εἰσαγωγῆς εἰς τὰς κατωτέρας τάξεις τοῦ δημοτικοῦ σχολείου βιβλίου εἰς δημοτικὴν γλῶσσαν. Ἡ γλῶσσα αὐτὴ ἔχει ἰδιαιτέραν γραμματικήν, τοὐτέστι κανόνας, οἱ ὁποῖοι διαγράφουσι γενικὰς γραμμὰς ὑπὸ τοὺς ὁποίους διαμορφοῦνται οἱ τύποι τῶν λέξεων. Ἦτο ἀνάγκη νὰ συνταχθῶσιν αἱ ὁδηγίαι αὐταὶ καὶ νὰ δοθῶσι πρὸς τοὺς διδασκάλους, ρητῶς δὲ ἀναφέρεται ὅτι δὲν ἔχουν νὰ διδάξουν συστηματικῶς τὴν γραμματικὴν ταύτην παρὰ κατὰ τὴν διδασκαλίαν τοῦ ἀναγνωστικοῦ, συνιστῶντες τοὺς διαφόρους τύπους τῆς ὁμιλουμένης ἔχουσι νὰ ἐξηγήσωσιν ἀπὸ τὸ βιβλίον τοῦτο. Σημειώσατε, ὅτι εἶπον πρὸ ὀλίγου, ὅτι ἡ ὁμιλουμένη γλῶσσα ἡ εἰσαγομένη εἰς τὰ διδακτικὰ βιβλία τῶν δημοτικῶν σχολείων εἶναι ἑπόμενον ὅτι ἔχει τὴν ἰδίαν αὐτὴν γραμματικήν, ἀλλ’ εἶναι πολὺ ἁπλούστερον καὶ διαφέρει τὸ πρᾶγμα τοῦ νὰ διδαχθῶσιν οἱ κανόνες τῆς γραμματικῆς αὐτῆς ἀπὸ παιδιὰ τοῦ δημοτικοῦ σχολείου καθαρευούσης οἱασδήποτε ξένης γλώσσης, διότι τὸ νὰ μάθῃ τὸ παιδὶ ὅτι ἡ γενικὴ τοῦ πατὴρ κάμνει πατέρα δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀνατρέξῃ εἰς τὴν γραμματικὴν καὶ ἡ ἀλώπηξ τῆς ἀλεποῦς, διότι τὸ συναντᾷ εἰς τὴν καθημερινὴν ὁμιλίαν ἢ διὰ νὰ μάθῃ ὀρθογραφίαν, πολὺ διαφορετικὰ εἶναι ἡ ἀλώπηξ τῆς ἀλώπεκος, διότι αὐτὸ εἶναι ξένον.

§87Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Εἰς τὰς κατωτέρας τάξεις ὑπάρχει ἀνάγκη γραμματικῆς;

§88Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Σᾶς εἶπον ὅτι δὲν πρόκειται περὶ βιβλίου διδακτικοῦ, διότι ἡ διδασκαλία τῆς γραμματικῆς ἔχει καταργηθῇ ἀπὸ μακροῦ χρόνου, πρόκειται περὶ ὁδηγιῶν, αἱ ὁποῖαι ἀπευθύνονται ἀπὸ τὸ ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον πρὸς τὸ διδασκαλικὸν προσωπικόν, τὸ ὁποῖον εἶναι ὑποχρεωμένον νὰ διδάξῃ εἰς τὴν ὁμιλουμένην γλῶσσαν.

§89Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Εἰς μίαν σελίδα λέγεται «ὕλη διὰ μαθητάς».

§90Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἀπευθύνεται πρὸς τοὺς διδασκάλους.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπασιᾶς παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας ὅπως συμφώνως μὲ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 2 ψήφισμα τοῦ Κοινοτικοῦ Συμβουλίου Ληξουρίου, λάβῃ μέριμναν ὑπὲρ τοῦ ἐκεῖ Πετριτσίου γυμνασίου ὅπερ συντηρεῖται δι’ ἰδίων πόρων, ἀλλ’ οἵτινες νῦν δὲν ἀρκοῦσι, τὸ μὲν ἐκ τῆς ἐλαττώσεως τούτων, τὸ δὲ ἐκ τῆς αὐξήσεως τῶν μισθῶν τοῦ προσωπικοῦ, διότι ἀπειλεῖται ἐκ τούτου ἡ κατάργησις γυμνασίου εἰς ὃ φοιτᾷ ὁλόκληρος ὁ μαθητικὸς πληθυσμὸς τῆς ἐπαρχίας Πάλλης. Θὰ εἶναι δὲ αὐτόχρημα σχολικὸν νὰ συμβῇ τοῦτο εἰς ἵδρυμα λειτουργοῦν ἀπὸ τῆς Ἰονίου Πολιτείας, νῦν ὅτε ἀξιοῦμεν ὅτι ἀνεπτύχθη ἡ ἐκπαίδευσις ἐν Ἑλλάδι.

§92Α. ΜΠΑΣΙΑΣ. Ἡ σχολὴ αὐτὴ συντηρεῖται διὰ τῶν πόρων τοῦ Δημοσίου καὶ ἰδιωτῶν, ὡς ἐκ τῆς αὐξήσεως τοῦ μισθοῦ τῶν καθηγητῶν, δὲν ἐπαρκοῦν οἱ πόροι. Τὸ Κοινοτικὸν Συμβούλιον Ληξουρίου ὑπέβαλεν αἴτησιν ὅπως ληφθῇ μέριμνα νὰ μὴ κλείσῃ τὸ σχολεῖον.

§93Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον προβλέπει καὶ περὶ τῶν ἰδιοσυντηρήτων σχολείων.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀθ. Μπασιᾶς παρακαλεῖ τὴν Κυβέρνησιν ὅπως πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν διὰ ποίους λόγους, ἐνῷ οἱ ὑπήκοοι τῶν συμμάχων κρατῶν ταξειδεύουσιν ἐλευθέρως μὲ μόνην τὴν θεώρησιν ἢ ἔκδοσιν διαβατηρίων αὐτῶν ὑπὸ τῆς οἰκείας τοπικῆς ἢ προξενικῆς αὐτῶν ἀρχῆς, οἱ Ἕλληνες κάτοικοι ὑποχρεοῦνται νὰ ὑφίστανται, οὐ μόνον τὸν ἔλεγχον τῆς αὐτονομίας πρὸς ἔκδοσιν τοῦ διαβατηρίου, ἀλλὰ καὶ τῶν συμμάχων, διὰ ποῖον λόγον οἱ Ἕλληνες ὑπήκοοι ὑφίστανται τὴν μείωσιν τῆς καταστάσεως ταύτης ἔναντι τῶν συμμάχων ἡμῶν; Ἐπίσης παρακαλεῖ νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, πῶς ἀφοῦ ἐδήλωσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, ὅτι ὁ ἔλεγχος τῶν ἐπιστολῶν κατηργήθη παρ’ ἡμῖν διὰ τὴν ἀνταπόκρισιν τῶν συμμάχων, κατηργήθη δὲ πράγματι παρὰ τοῖς συμμάχοις, ἐνταῦθα ἐξακολουθεῖ ἡ Λογοκρισία ν’ ἀνοίγῃ ἐπιστολὰς αἵτινες καὶ ἐκ τῶν ὀνομάτων τοῦ παραλήπτου καὶ τοῦ ἀποστολέως οὐδέποτε ἐδικαιολόγουν τὴν λογοκρισίαν. Ἐὰν μὲν ὑπάρχωσι πρόσωπα ὕποπτα διὰ τὴν ἀσφάλειαν τῆς Χώρας, ἂς φροντίσῃ ἡ ἀρχὴ ν’ ἀρνεῖται αὐτοῖς διαβατήρια καὶ λογοκρίνῃ τὰς ἀνταποκρίσεις των, εἶναι ὅμως ὅλως ἀδικαιολόγητον νὰ ταλαιπωρεῖται ὁλόκληρος ὁ πληθυσμὸς δι’ ἀνελευθέρων μέτρων, νῦν, ὅτε πάντες ἀναμένωσι ν’ ἀπολαύσωσι τῶν ἀγαθῶν τῆς εἰρήνης μετὰ τὸν πόλεμον, ὅστις ἐγένετο ἀκριβῶς ὑπὲρ τῶν ἐλευθεριῶν.

§95Α. ΜΠΑΣΙΑΣ. Ἤθελον παρακαλέσῃ ὅπως οἱ ὑπήκοοι ἡμῶν μὴ εἶναι εἰς χειροτέραν θέσιν ἀπὸ τῶν ἄλλων μερῶν.

§96Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ὅσον ἀφορᾷ τὴν λογοκρισίαν, αὕτη κατηργήθη διὰ τὰ κράτη, τὰ ὁποῖα ἀναφέρει ὁ κ. βουλευτὴς, διετηρήθη δὲ μόνον διὰ τὴν Ἀνατολήν, ἐκ λάθους δὲ ἐπιστολαί τινες ἐξ Εὐρώπης ἐλθοῦσαι μέσῳ Κωνσταντινουπόλεως ἐλογοκρίθησαν, διότι ὁ ὑπάλληλος δὲν ἐγνώριζε τὸ γραμματόσημον.

§97Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Πληροφορῶ τὸν κ. συνάδελφον, ὅτι δὲν ἀσκεῖται εἰδικὸς ἔλεγχος τῶν ἀναχωρούντων, ἁπλῶς τὰ διαβατήριά των θεωροῦνται ἀπὸ τὰς προξενικὰς ἀρχάς.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Λεκανίδης ἐπερωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν διὰ τίνα λόγον δὲν προήγαγε μέχρι τοῦδε εἰς διευθυντὴν τοῦ Καπνοκοπτηρίου τὸν ἐλεγκτὴν Ἰωάννην Βυρριράκην καίτοι ἐγγεγραμμένον εἰς τοὺς πίνακας τῶν προαγωγῶν πρὸ τριετίας, προήχθησαν δὲ νεώτεροι αὐτοῦ κατὰ σειρὰν προαγωγῆς καὶ οὐχὶ ἱκανώτεροι αὐτοῦ.

§99Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ προαγωγὴ εἰς αʹ τάξεως δὲν γίνεται διὰ τοῦ πίνακος, ἀλλ’ ὁσάκις εἶναι κενὴ θέσις διὰ προτάσεως τοῦ Συμβουλίου, ἀφότου δὲ ἤλθομεν εἰς Ἀθήνας δύο μόνον προήχθησαν ὡς ἀρχαιότεροι.

§100Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Λαμβάνω τὸν λόγον κ. Ὑπουργέ, ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον διὰ νὰ δώσω πληροφορίας, τὰς ὁποίας ὅταν θὰ λάβητε θὰ ἀναγνωρίσητε ὅτι ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς ἠδικήθη ἐπανειλημμένως ἐν ἀγνοίᾳ ὑμῶν καὶ ἐν γνώσει τῆς ὑπηρεσίας. Πρόκειται περὶ τοῦ Βυριράκη. Ὅταν κατήλθομεν ἀπὸ τὴν Θεσσαλονίκην εἰς τὰς Ἀθήνας ἐνῷ δὲν ἔμεινεν οὐδεὶς ὑπάλληλος ἀπ’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι προσέφερον τὰς ὑπηρεσίας των εἰς τὸ ἐθνικὸν κίνημα χωρὶς νὰ λάβωσι μίαν ἀμοιβήν, ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς οὐδεμίαν ἀμοιβὴν ἔλαβεν, ἦτο ἐλεγκτὴς αʹ τάξεως εἰς τὸ καπνοκοπτήριον Ἡρακλείου, ἀμέσως ἐδήλωσεν ὅτι προσχωρεῖ εἰς τὸ κίνημα καὶ ὑμεῖς τὸν ἐκαλέσατε ἀμέσως πρὶν φύγετε ἀπὸ τὰ Χανιὰ καὶ τὸν διωρίσατε εἰς τὰ Χανιά, ἔμεινε καθ’ ὅλον τὸ διάστημα καθ’ ὃ εὑρισκόμεθα ἐν Θεσσαλονίκῃ, αὐτὸς εἰς τὴν θέσιν αὐτήν, κατόπιν ἀφοῦ ἐπανήλθετε ἐπειδὴ ἦτο γνωστὸν ὅτι ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς εἰς οἱανδήποτε ὑπηρεσίαν καὶ ἂν ἐτοποθετήθη ηὐδοκίμησεν ἐπειδὴ δὲ συνάμα ἀπώλεσε δύο υἱούς, ἕνα ἀνθυπομοίραρχον, ὁ ὁποῖος ἀπεβίωσεν ἀπὸ τὰς κακουχίας τοῦ πολέμου καὶ ἕνα ἄλλον δεκανέα ὁ ὁποῖος ἐφονεύθη, ἀπετάνθην εἰς τὴν ὑπηρεσίαν σας καὶ ἐγὼ καὶ ὁ συνάδελφός μου κ. Θεοδωρίδης καὶ οἱ λοιποὶ ἐκ τοῦ νομοῦ Χανίων καὶ συνεστήσαμεν τὴν προαγωγήν του. Ἡ ὑπηρεσία μᾶς ἐπέδειξε τότε τὸν πίνακα τῶν προαγωγῶν καὶ τὸν πίνακα τῆς κατ’ ἐκλογὴν προαγωγῆς ἀπὸ τοὺς ὁποίους μάλιστα ἔλαβον καὶ μίαν σημείωσιν τὴν ὁποίαν μᾶς ἔδωκαν καὶ τοῦ τὴν ἐστείλαμεν, εὑρίσκετο δὲ πρὸ αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι προήχθησαν καὶ μᾶς ὑπεσχέθη ἡ ὑπηρεσία ὅτι θὰ τὸν προαγάγῃ εὐθὺς ὡς γίνουν προαγωγαὶ διότι ἡ ὑπηρεσία σας μᾶς εἶπεν ὅτι δὲν ἔγιναν ἀλλὰ μόλις γίνουν ὁ πρῶτος ποῦ θὰ προαχθῇ εἶναι αὐτός. Ἤλθαμεν εἰς τὸ 1918 ὅτε μᾶς ἐκαλέσατε καὶ πάλιν κατὰ τὸν Νοέμβριον καὶ ἀπετάνθημεν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν σας, ἡ ὁποία προθύμως μᾶς εἶπε ὅτι πρέπει νὰ προαχθῇ ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς καὶ διὰ τὴν ἀξίαν καὶ διὰ τὰς θυσίας, τὰς ὁποίας προσέφερε διὰ τὴν πατρίδα ἀλλὰ δὲν ἔχουν πλέον ποῦ ἀλλοῦ νὰ τὸν τοποθετήσουν παρὰ μόνον εἰς κενὴν θέσιν Ἰωαννίνων καὶ μᾶς παρεκάλεσε νὰ τοῦ τηλεγραφήσωμεν ἐὰν δέχεται νὰ καταλάβῃ τὴν θέσιν ἐκείνην. Τοῦ τηλεγραφήσαμεν κ. Ὑπουργὲ καὶ ὁ ἄνθρωπος ἀπήντησε ὅτι δέχεται. Μετὰ τὴν ἀπάντησίν του ὅτι δέχεται ἡ ὑπηρεσία μᾶς λέγει ὅτι δὲν τὸν προαγάγουν θὰ διορίσωμεν ἄλλον καὶ διόρισαν πράγματι. Κατόπιν μᾶς προτείνουν τὴν θέσιν τῆς Σύρου καὶ μᾶς εἶπον νὰ τὸν ἐρωτήσωμεν κατ’ ἐντολὴν τῆς ὑπηρεσίας ἐὰν δέχεται· μᾶς ἀπήντησεν ὅτι δέχεται ἀλλὰ μᾶς λέγουν δὲν ἠμπορεῖ νὰ προαχθῇ, δὲν τὸν προάγωμεν. Ἐρχόμεθα ἐφέτος κ. Ὑπουργὲ καὶ οἱ ἑπτὰ βουλευταὶ τοῦ Νομοῦ Χανίων καὶ ἐκάμαμεν τὰς παρακλήσεις μας διότι ἐβλέπομεν ὅτι ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς εἶχε τόσο μέγα δίκαιον διότι ἐπαναλαμβάνω μεθ’ ὅλην τὴν ἱκανότητα καὶ τὰς θυσίας, τὰς ὁποίας προσέφερε πρὸς τὴν πατρίδα εἶναι ὁ μόνος ὑπάλληλος, ὁ ὁποῖος οὐδεμίαν ἀμοιβὴν ἔλαβεν διὰ τὰς θυσίας του καὶ τὰς ὑπηρεσίας του. Τότε τὶ μᾶς λέγουν; Μᾶς λέγουν τηλεγραφήσατέ του νὰ ἔλθῃ, ἀλλὰ ἀπαντῶμεν ἡμεῖς τηλεγραφήσατε σεῖς. Πράγματι τοῦ τηλεγραφοῦν καὶ ἔρχεται εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ πάλιν τὸν παραπέμπουν εἰς τὴν Κρήτην. Θὰ εἶσθε σύμφωνοι ὅτι ὕστερα ἀπὸ ὅλα αὐτὰ ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς ἀδικεῖται καὶ ὅτι......

§101Ε. ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ. Καὶ ἐμπαίζεται.

§102Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Συνάμα δὲ τὸν ἐμπαίζουν διότι καὶ αὐτὸς ἐμπαίζεται καὶ ἡμεῖς οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ νομοῦ ἐμπαιζώμεθα, νομίζω ὅτι θὰ εἶσθε σύμφωνος μὲ ὅλα αὐτά, τὰ ὁποῖα σᾶς εἶπον καὶ ὅτι ἑπομένως θὰ ἐπιληφθῆτε τοῦ ζητήματος αὐτοπροσώπως διὰ νὰ ἀποδώσητε τὸ δίκαιον.

§103Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἰς τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἔχομεν θέση μίαν ἀρχήν, ἔχομεν θέση τὴν ἀρχὴν τῆς ἀποκεντρώσεως διὰ νὰ ἀποφύγωμεν τὴν ἐπιρροὴν τῶν βουλευτῶν. Ἔχομεν ἕνα συμβούλιον οἰκονομικὸν, ὑπηρεσιακὸν, τὸ ὁποῖον ἀποφαίνεται διὰ τὰ ζητήματα ταῦτα. Τὸ οἰκονομικὸν αὐτὸ συμβούλιον εἰς τὸ ὁποῖον ἐστείλαμεν δύο φορὲς τὸ ἐρώτημα διὰ τὸν κ. Βυρριράκην διὰ τῆς ὑπηρεσίας μὲ τὰς καλλιτέρας συστάσεις τὸ συμβούλιον ἀπεφάνθη ὅτι δὲν εἶναι κατάλληλος αὐτὸς ἀλλὰ εἶναι ἄλλος κατάλληλος. Περισσότερον ἀπὸ αὐτὸ δὲν εἰμπορῶ νὰ κάμω διότι δὲν μοῦ ἐπιτρέπητε νὰ ἀναμιγνύομαι εἰς τοιαῦτα ζητήματα.

§104Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Εἶσθε βέβαιος ὅτι ἀνέφερον τὸ ὄνομά του, διότι ἡμεῖς ἔχομεν πληροφορίας ὅτι δὲν τοῦ ἀνέφερον κἄν.

§105Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἰς τὸ οἰκονομικὸν συμβούλιον πηγαίνει ὁλόκληρος ὁ πίναξ.

§106Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Ἐγένετο εἰσήγησις ἀπὸ τὸν προσωπάρχην καὶ ὑπέδειξε ὅτι πρέπει νὰ διορισθῇ ὁ ἄλλος καίτοι ἦτο αὐτὸς ἀρχαιότερος τῶν δύο ἄλλων.

§107Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Νὰ μοῦ εἰπῆτε ποῖος σᾶς εἶπεν αὐτὰς τὰς πληροφορίας.

§108Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Δὲν ἔχω ἀνάγκην. Σᾶς ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἦτο ἀρχαιότερος μᾶς ἔδωκεν ἀντίγραφον ἡ ὑπηρεσία σας καὶ τοῦ τὸ ἐστείλαμεν. Ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς ἀδικεῖται, ἀμείβεται ἀντιστρόφως τῶν ὑπηρεσιῶν καὶ τῶν θυσιῶν καὶ τῆς ἱκανότητος, ἦτο πολὺ ἀρχαιότερος ἀπὸ τοὺς δύο ἄλλους, οἱ ὁποῖοι δὲν προσέφερον τίποτε. Γνωρίζομεν καὶ διὰ τίνα λόγον προήχθησαν, διότι δὲν ἠγνοοῦντο ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι τοὺς ἐπροστάτευον.

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Πετρακάκος ἐπερωτᾷ διὰ τὰ ἑξῆς: Ἀπειρία ταχυδρομικῶν δεμάτων ἔχει συσωρρευθῆ ἐξ Ἀμερικῆς καὶ ὁλονὲν ὀγκοῦται ἡ συγκέντρωσις. Ἡ ὑπηρεσία καὶ ἡ τελωνειακὴ πρὸς ἔλεγχον καὶ ἡ ταχυδρομικὴ πρὸς διανομὴν ἔχουν κυριολεκτικῶς χρεωκοπήσει ἐξ ἀνεπαρκείας, ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Μαΐου ὑπάρχουσι δέματα ἀνεπίδοτα, πολλάκις ἕκαστον δέμα ἐκπροσωπεῖ ὁλόκληρον περιουσίαν, εἶναι πολὺ θλιβερὸν ὅτι οἱ ἁρμόδιοι Ὑπουργοὶ τῆς Συγκοινωνίας καὶ Οἰκονομικῶν δὲν ἔλαβον ἔκτακτα μέτρα πρὸς ἀσφάλισιν τῆς κολοσσιαίας ταύτης λαϊκῆς περιουσίας. Διαμαρτύρομαι ἐξ ὀνόματος μυριάδων συμπολιτῶν μου καὶ ἐξ ὀνόματος τῆς ἰδέας τοῦ Κράτους. Τὰ πάντα ἔχουσι ὑπερπληρωθῆ ὑπὸ ὑπαλλήλων καὶ οἱ πάντες ἀξιοῦσιν διπλασιασμοὺς μισθῶν. Ἀλλὰ οὐδεὶς ὑπηρετεῖ τὸν μάρτυρα λαὸν καὶ οὐδεὶς σέβεται τὰ δικαιώματά του.

§110Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Γεγονὸς εἶναι ὅτι ἡ ὑπηρεσία τῶν δεμάτων ἐβελτιώθη τὰ μέγιστα τὸ 1917 παρεδόθησαν δέματα 18.500, τὸ 1919 35.000 καὶ συνεπείᾳ τῆς αὐξήσεως τοῦ προσωπικοῦ δὲν καθυστεροῦν τὰ δέματα ἀλλὰ παραδίδονται μετὰ πέντε ἓξ ἡμέρας. Ἑπομένως τὰ δέματα δὲν καθυστεροῦν εἰς τὴν Ἑλλάδα ἀλλὰ ἡ καθυστέρησις ἡ μεγάλη προέρχεται κατὰ τὴν διαδρομήν, εἰς Ἰταλίαν, εἰς τὴν Γαλλίαν διότι εἰς τὴν Ἑλλάδα δὲν ὑπάρχει καθυστέρησις πλέον τῶν 8 ἡμερῶν. Ἐκάμαμεν τὰς δεούσας παρακλήσεις καὶ αἰτήσεις καὶ εἰς τὰ ξένα γραφεῖα ἀλλὰ δὲν εἶναι ὑπεύθυνος ἡ Ἑλληνικὴ ὑπηρεσία.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Πετρακάκος παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν ὅπως μεριμνήσῃ διὰ τὰ ἑξῆς: Εἰς τὸν Ἀμερικανικὸν στρατὸν καὶ ἐν τῷ Γαλλικῷ ἰδίᾳ μετώπῳ ἐφονεύθησαν πολλοὶ Ἕλληνες μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ ἀρκετοὶ συμπολῖταί μου. Δὲν νομίζει σκόπιμον, προσῆκον καὶ φιλόστοργον ἐπὶ τέλους ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ καταστήσῃ γνωστὸν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ἂν καὶ ὑπὸ ποίας προϋποθέσεις δικαιοῦνται αἱ οἰκογένειαι αὐτῶν συντάξεως ἀπὸ μέρους τῶν εὐγενῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν καὶ ποῦ πρέπει νὰ ἀπευθυνθῶσιν;

§112Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἡ ἐπερώτησις τοῦ κ. βουλευτοῦ προέρχεται ἐξ ἀγνοίας τῆς καταστάσεως διότι δυστυχῶς ὑπάρχουν πολλαὶ οἰκογένειαι ἑλληνικαί, τῶν ὁποίων τὰ τέκνα ἢ συγγενεῖς ἔπεσαν κατὰ τὸν πόλεμον ἐνῷ ὑπηρέτουν εἰς τὰς τάξεις τοῦ Ἀμερικανικοῦ στρατοῦ καὶ ἅπασαι ἀποζημιώθησαν. Γνωρίζω πολλὰς οἰκογενείας οὕτω παθούσας αἱ ὁποῖαι ὄχι μόνον ὅταν ἐζήτησαν δὲν ἔλαβον μίαν ἀποζημίωσιν ἀλλὰ καὶ ἔλαβον πλουσιοπάροχον ἀποζημίωσιν. Συνήθως καθὼς γνωρίζω αἱ ἀμερικανικαὶ ἀρχαὶ δὲν περιμένουν νὰ τοὺς περιέλθῃ ἡ αἴτησις ἀλλ’ ἔστειλαν ὅπου ἠδύναντο νὰ φαντασθῶσιν ὅτι ὑπάρχουν ἑλληνικαὶ οἰκογένειαι, τῶν ὁποίων συγγενεῖς καὶ τέκνα εἶχον πέσει κατὰ τὸν πόλεμον, ἔστειλαν ἀνθρώπους δικούς τους νὰ ἐξετάσουν ποία ἦτο ἡ κατάστασις τῆς οἰκογενείας καὶ ἔστειλαν καὶ τὰς ἀποζημιώσεις. Αὐτὰ τὰ γνωρίζω διότι ἔχουν διέλθει ἐκ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν σπουδαῖα ποσὰ διὰ τοὺς Νομάρχας ὅπου κατοικοῦν αἱ ἐνδιαφερόμεναι οἰκογένειαι, διότι ὄχι μόνον εἶναι δίκαιον ἀλλὰ προσθέτω καὶ πρακτικώτερον. Ἐὰν ὁ κ. βουλευτὴς γνωρίζει καμμίαν οἰκογένειαν, ἡ ὁποία εὑρίσκεται εἰς τὴν περίστασιν περὶ τῆς ὁποίας πρόκειται καὶ δὲν ἔλαβεν ἀκόμη ἀποζημίωσιν θὰ τὸν παρεκάλουν πολὺ νὰ μᾶς ὑποδείξῃ τὸ ὄνομα νὰ τὸ ἀναφέρωμεν εἰς τὴν ἀμερικανικὴν Πρεσβείαν καὶ εἶμαι βεβαιώτατος ὅτι ἡ Ἀμερικανικὴ Πρεσβεία θὰ σπεύσῃ νὰ τηλεγραφήσῃ εἰς τὴν Ἀμερικὴν καὶ τηλεγραφικῶς θὰ ἔλθῃ ἡ ἀποζημίωσις.

§113Δ. ΠΕΤΡΑΚΑΚΟΣ. Εὐχαριστῶ πολὺ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν διὰ τὰς ἀνακοινώσεις αὐτὰς, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀρκεταὶ νὰ πείσουν τὸν κόσμον ὅτι ἀποζημιοῦνται οἱ παθόντες εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ἀμερικανικοῦ στρατοῦ. Ἔχω διαβιβάσει τρεῖς αἰτήσεις, εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Περιθάλψεως, οἰκογενειῶν, αἵτινες ἔχουν υἱοὺς ἀποθανόντας εἰς τὸν Ἀμερικανικὸν Στρατόν.

§114Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Περιθάλψεως νὰ τὰς διαβιβάσῃ καὶ θὰ ἐνεργήσῃ δεόντως.

§115Δ. ΠΕΤΡΑΚΑΚΟΣ. Αἱ δηλώσεις, εἰς τὰς ὁποίας προέβητε εἶναι ἡ καλλιτέρα ἐνέργεια.

§116Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Αἱ οἰκογένειαι, τῶν ὁποίων ἴσως καθυστερεῖται ἡ ἀποζημίωσις νὰ παραπονοῦνται καὶ πάλιν, διότι αἱ Ἀμερικανικαὶ ἀρχαὶ εἶναι ἐν πληρεστάτῃ τάξει, διότι ἐπανειλημμένως ἔχουν δημοσιεύσει σχετικῶς εἰς τὰς ἑλληνικὰς ἐφημερίδας.

§117Δ. ΠΕΤΡΑΚΑΚΟΣ. Ὁ κόσμος δὲν ἐγνώριζε.

§118Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Διότι δὲν διαβάζει τὰς δηλώσεις εἰς τὰς ἐφημερίδας. Ἐγὼ εἶμαι ἱκανοποιημένος νὰ διαβάσῃ τὰς εἰδήσεις αὐτάς.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Κωτούλας συνιστᾷ εἰς τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, ὅπως διατάξῃ τὰ δέοντα καὶ ἐπεκταθῇ ὁ βραχίων τῆς ὁδοῦ Κοζάνης–Ἀνασελίτσης, ὁ διήκων μέχρι τῆς πόλεως Σιατίστης, εἰς τρόπον, ὥστε νὰ συναντήσῃ τὴν ἰδίαν ὁδὸν εἰς τὸ ὄπισθεν μέρος τῆς πόλεως Σιατίστης, δεδομένου ὅτι ὄντως ἡ ἀπόστασις εἶναι ἐλαχίστη καὶ οὐ μόνον μεγάλως ἤθελεν ὠφελήσῃ τὴν πόλιν Σιατίστης, ἀλλὰ καὶ ἤθελε συντομεύσῃ τὴν ὁδὸν Κοζάνης–Ἀνασελίτσης κατὰ δύο ὥρας.

§120Θ. ΚΩΤΟΥΛΑΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ λάβῃ μέτρα διὰ νὰ ἐπεκταθῇ ὁ βραχίων τῆς ὁδοῦ Κοζάνης–Ἀνασελίτσης, διότι θέλει σπουδαίως ἐξυπηρετήσῃ τὰ συμφέροντα τῶν μερῶν ἐκείνων καὶ δὲν θέλει ἀπαιτήσῃ καὶ μεγάλας δαπάνας.

§121Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Θὰ ληφθῇ μέριμνα διὰ τὴν κατασκευὴν τῆς ὁδοῦ ταύτης.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Σφακιανάκης ἐπερωτᾷ διὰ τὰ κάτωθι: Προκειμένου τὸ Δημόσιον νὰ ἀναλάβῃ τὸ μονοπώλιον τοῦ ἅλατος ἐν Κρήτῃ, συνιστᾷ εἰς τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ συνεχίσῃ τὴν εἰς τὸ χωρίον Ἐλοῦντα τοῦ νομοῦ Λασιθίου ἐκμετάλλευσιν τῆς ἐκεῖ ἁλυκῆς, τὴν ὁποίαν κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη ἐξεμεταλεύθη πολὺ ἐπιτυχῶς ἡ ἐν Κρήτῃ συνενδιαφερομένη Διεύθυνσις τοῦ μονοπωλίου τοῦ ἅλατος, ἐπισκευάσασα αὐτὴν μὲ χρέωσιν τοῦ λογαριασμοῦ τοῦ ἅλατος. Ἡ ἁλυκὴ αὕτη παράγει νῦν χιλίους τόννους ἅλατος, εἶναι δὲ δυνατὸν μὲ μικρὰν δαπάνην νὰ ἀνέλθῃ ἡ παραγωγὴ εἰς χιλίους πεντακοσίους τόννους. Συμφέρει δὲ εἰς τὸ Δημόσιον ἡ ἐκμετάλλευσις τῆς ἁλυκῆς αὐτῆς, διότι τὸ ἅλας στοιχίζει εἰς πολὺ μικρὰν τιμήν, μόλις εἰς ἕν λεπτὸν ἡ ὀκᾶ ἐντὸς τῆς ἀποθήκης τῆς ἁλυκῆς, συμπεριλαμβανομένων εἰς τὴν τιμὴν αὐτὴν καὶ τῶν ἐξόδων πρὸς ἐπισκευὴν τῆς ἁλυκῆς, συνάμα δὲ παρέχεται οὕτω ἐργασία εἰς τοὺς ἐκεῖ πτωχοὺς ἐργάτας οἵτινες ἕνεκα ἐλλείψεως ἐργασίας ἤρξαντο ἀποδημοῦντες εἰς Ἀμερικήν.

§123Μ. ΣΦΑΚΙΑΝΑΚΗΣ. Ἐπειδὴ ἡ Κυβέρνησις πρόκειται νὰ ἀναλάβῃ τὸ μονοπώλιον τοῦ ἅλατος ἐν Κρήτῃ, θὰ συνίστων εἰς τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ συνεχίσῃ τὴν ἐκμετάλλευσιν τῆς ἁλυκῆς, ἡ ὁποία κεῖται ἐν τῷ Μεραμπέλλῳ. Ἡ ἐκμετάλλευσις τῆς ἁλυκῆς ταύτης συμφέρει, διότι δύναται νὰ παραγάγῃ πλέον τῶν 1500 τόννων ἅλατος παρέχεται δὲ συγχρόνως ἐργασία εἰς πτωχοὺς ἐργάτας, οἵτινες ἀναγκάζονται νὰ μεταβαίνουσιν εἰς Ἀμερικήν.

§124Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἔχον ὑπ’ ὄψει τὰς ἀνάγκας τῆς καταναλώσεως ἅλατος τῆς νήσου Κρήτης, οὐ μόνον προτίθεται νὰ συνεχίσῃ τὴν καλλιέργειαν τῆς ἁλυκῆς Ἐλοῦντας, εὐθὺς ὡς παραλάβῃ ταύτην παρὰ τῆς ἐν Κρήτῃ συνενδιαφερομένης Διευθύνσεως τοῦ μονοπωλίου ἅλατος, ἀλλὰ καὶ νὰ ἀναπτύξῃ αὐτήν.

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς συνιστᾷ εἰς τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, ὅπως κατασκευασθῇ γέφυρα ἐπὶ τοῦ Πηνειοῦ ποταμοῦ μεταξὺ Γαστούνης–Βαρθολομιοῦ, διότι ἤδη ἡ συγκοινωνία γίνεται διὰ σχεδίας, τοῦ λαοῦ πληρώνοντος διόδια.

§126Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, πρέπει τὸ ταχύτερον νὰ ἐπισκευασθῇ ἡ γέφυρα αὐτή, διότι ἡ συγκοινωνία γίνεται διὰ σχεδίας καὶ ὁ λαὸς ὁ φορολογούμενος πληρώνει διόδια. Παρακαλῶ, λοιπόν, νὰ δοθῇ ἓν τέρμα εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν, διότι εἶναι τοιαύτη ἡ κρατικὴ ἀσχημία, ὥστε ἀποτελεῖ πρωτόγονον κατάστασιν διὰ τὸ Κράτος.

§127Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Συνηγορῶ καὶ ἐγώ, γνωρίζων ἐξ αὐτοψίας τὴν κατάστασιν.

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς, συνιστᾷ ὅπως ληφθῶσι μέτρα ἀποξηράνσεως τοῦ ἕλους τοῦ εὑρισκομένου εἰς κάτω Ἀχαίας τῶν Πατρῶν, διότι ὡς ἐκ τῆς προερχομένης ἑλονοσίας μαστίζεται ἡ κωμόπολις.

§129Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Δὲν πρόκειται περὶ ἕλους μεγάλου, κύριε Ὑπουργέ, ἀλλὰ προξενεῖ ζημίαν μεγίστην εἰς τὴν ὑγείαν τῆς πόλεως τῆς Κάτω Ἀχαΐας. Ἡ δαπάνη θὰ εἶναι ἐλαχίστη, θὰ ἀποδώσητε δὲ τὴν ὑγείαν εἰς τὴν κωμόπολιν, ἡ ὁποία ἀληθῶς θὰ σᾶς ἐπισύρῃ τὴν εὐγνωμοσύνης της.

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως μεταξὺ τῶν Συμμάχων καὶ τῶν συνησπισμένων Δυνάμεων καὶ τῆς Γερμανίας Συνθήκης περὶ Εἰρήνης τῆς 15)28 Ἰουνίου 1919». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 915 τοῦ ἔτους 1917 «περὶ κανονισμοῦ ἀποδοχῶν ἀξιωματικῶν, ἀνθυπασπιστῶν καὶ τῶν τούτοις ἀντιστοιχούντων Στρατιωτικῶν ὑπαλλήλων κλπ.». Ἐπ’ αὐτοῦ ὁ κ. Καραϊσκάκης ἔχει τὸν λόγον.

§132Γ. ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Δὲν θὰ ἐζήτουν τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἐν λόγῳ νομοσχεδίου παραδεχόμενος καὶ ἐγὼ τὸ ἐπεῖγον τῆς ἐπιψηφίσεως αὐτοῦ, ἀλλ’ ἐπειδὴ οὔτε κατὰ τὰς δύο συζητήσεις ἔλαβον τὸν λόγον, κρίνων σκόπιμον νὰ εἴπω νῦν ὀλίγας λέξεις, καίτοι εἶμαι βέβαιος, ὅτι ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ προσωρινῶς τῶν Στρατιωτικῶν δὲν θὰ δεχθῇ τὰς τροπολογίας μου δι’ οἰκονομικοὺς λόγους. Διὰ τοῦ ψηφιζομένου νομοσχεδίου θεωρῶ, ὅτι γίνεται μία ἀδικία εἰς μίαν μικρὰν μερίδα τοῦ στελέχους τῶν ἀξιωματικῶν, καὶ τὸ μὲν πρῶτον τὸ λέγω ἁπλῶς καὶ μόνον, ὡς μίαν ἰδικήν μου ἀντίληψιν, θεωρῶν, ὅτι πᾶς κατέχων θέσιν ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ ὅταν ἔχῃ μίαν γνώμην, πρέπει νὰ τὴν ὑποβάλῃ, λέγω, ὅτι ἡ βάσις, ἡ ὁποία εἶναι ἀπὸ τοῦ βαθμοῦ τοῦ ταγματάρχου καὶ κάτω δὲν πληροῖ τὰς ἀνάγκας καὶ τοὺς ὅρους, ὑφ’ οὓς βιοῦσιν τὴν στιγμὴν ταύτην οἱ ἔχοντες τὴν τιμὴν νὰ ἀνήκουν εἰς τὸν στρατόν. Θὰ ἦτο σκοπιμώτερον, ὅπως μέχρι τῆς τελευταίας διαβαθμίσεως ἐξακολουθήσῃ ἡ διαφορὰ ἀνὰ 100 δραχμῶν καὶ τοῦτο, βεβαίως, θὰ ἦτο λίαν ἐπιβαρυντικόν, ἀλλὰ ὁπωσδήποτε λέγω τὴν ἰδέαν μου. Εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ λοχαγοῦ βλέπομεν, ὅτι ἀποτόμως ἀπομακρυνόμεθα τῆς κλίμακος ταύτης καὶ δίδομεν μηνιαῖον μισθόν, ἄνευ τῶν κρατήσεων, 600 δραχμάς. Ὁ μισθὸς αὐτὸς δὲν εἶναι ἐπαρκὴς δεδομένου ὅτι ὁ λοχαγὸς ἔχει διοίκησιν, ὅτι ἔχει καὶ αὐτὸς τὰς αὐτὰς οἰκογενειακὰς ἀνάγκας, τὰς ὁποίας ἔχει καὶ ὁ ἀνώτερος καὶ ὅμως μεταξὺ Ταγματάρχου καὶ Λοχαγοῦ ὑπάρχει μεγάλη διαφορὰ καθ’ ὅσον ὁ Ταγματάρχης δὲν ἔχει διαχείρησιν, ὁ δὲ λοχαγὸς ἔχει καὶ διαχείρησιν χρηματικὴν, εὑρίσκεται εἰς ἄμεσον ἐπαφὴν μετὰ τῶν ὑφισταμένων, ἔχει ἔξοδα παραστάσεως καὶ ὁ μισθὸς εἶναι ἐλάχιστος. Δέον λοιπὸν νὰ αὐξηθῇ. Ἐπίσης ὑπάρχει τροπολογία ὑπὲρ τῆς ὁποίας τάσσομαι καὶ ἐγὼ περὶ αὐξήσεως τοῦ μισθοῦ τῶν ἀνθυπασπιστῶν. Οὗτοι ἔχουσι τὰς αὐτὰς ἀνάγκας τροφῆς καὶ ἐνδυμασίας καὶ πνευματικῆς συντηρήσεως, μὲ τὸν ἀνθυπολοχαγόν, διότι καὶ αὐτοὶ προορίζονται δι’ ἀνωτέρους βαθμούς. Δὲν ὑπάρχει λοιπὸν λόγος τοιαύτης διαφορᾶς. Μάλιστα προκειμένου περὶ τῶν μονίμων ἀνθυπασπιστῶν, τῶν μὴ ἐχόντων τὴν ἐλπίδα τῆς προαγωγῆς, ὁποία ἀπαγοήτευσις ὅταν ἴδωσιν ὅτι θὰ ἔχωσι τὸν γλίσχρον αὐτὸν μισθόν. Ἔπειτα ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀνθυπασπιστῶν εἶναι ἐλάχιστος ἀπέναντι τοῦ βαθμοῦ τῶν ἄλλων βαθμοφόρων, καὶ ἑπομένως ἡ δαπάνη θὰ εἶναι μικρά.

§133Ε. ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ. Καὶ ἡμεῖς παρακαλοῦμεν.

§134Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Νὰ γίνῃ ὁ μισθὸς τοῦ λοχαγοῦ 700 καὶ τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ 450.

§135Γ. ΝΟΤΑΡΑΣ. Καὶ ἐγὼ παρακαλῶ νὰ τὸν κάμωμεν 500 δραχμάς.

§136Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Ἔχω ὑποβάλλει μίαν τροπολογίαν περὶ τῶν συνταξιούχων τοῦ 1912.

§137Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συμπεριλάβωμεν καὶ τὸ 1912, εἶναι ἑκατομμύριον αὐτό.

§138Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Εἶναι ἄδικον πρᾶγμα. Ὅσον ἀφορᾷ τοῦ μισθοῦ τῶν ἀνθυπασπιστῶν ἐπιμένω μετὰ τοῦ προλαλήσαντος, διότι ἄγομαι ἐκ τῆς ἰδέας ὅτι ἀφ’ οὗ ἡ Κυβέρνησις καθώρισε τὴν τάξιν τῶν μισθῶν, δὲν εἶναι δυνατὸν σήμερον νὰ τὴν μεταβάλῃ ἐπὶ ὅλων τῶν βαθμῶν, διότι οἱ ἀνθυπασπισταὶ δὲν διαφέρουσι ἀπὸ τοὺς ἀξιωματικούς. Ὁ ἀνθυπασπιστὴς δὲν διαφέρει ἀπὸ ἕνα ἀνθυπολοχαγὸν καθ’ ὁλοκληρίαν, διότι καὶ τὰ αὐτὰ ἔξοδα παραστάσεως ἔχει καὶ εἰς τὰ αὐτὰ κέντρα συχνάζει, ὅπου καὶ οἱ ἀξιωματικοί, πολλοὶ δὲ ἀνθυπασπισταὶ διοικοῦσι λόχους. Πλὴν τούτου πολλοὶ ἐκ τῶν ἀνθυπασπιστῶν εἶναι οἰκογενειάρχαι καὶ ἰδίως τῆς χωροφυλακῆς καὶ ἔχουσιν οἰκογένειαν ἀρκετὰ μεγάλην. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ζήσωσι μὲ 300 δραχμὰς τὸν μῆνα; Θὰ σᾶς παρεκάλουν νὰ μὴ εἶναι τοσοῦτον μεγάλη ἡ διαφορὰ 125 δραχμὰς καὶ νὰ τὴν μειώσητε καθορίζοντες τὸν μισθὸν εἰς 360, ἂν ὄχι εἰς 400 δραχμάς. Θὰ παρακαλέσω νὰ μὴν ἐπιμείνητε εἰς ἕνα τόσον ἄδικον πρᾶγμα, καθ’ ὅσον εἶναι γνωστὸν ὅτι, τὴν Ἑλληνικὴν ἀστυνομίαν τὴν διοικοῦσι σχεδὸν καθ’ ὅλον τὸ Κράτος ἀνθυπασπισταὶ καὶ δὲν προάγονται μάλιστα.

§139Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Κατόπιν τῆς ὁμοθύμου γνώμης τῆς Βουλῆς ὑπὲρ τοῦ μισθοῦ τῶν ἀνθυπασπιστῶν, ὅπως καὶ εἰς τὴν διαβάθμισιν αὐτῶν τηρηθῇ ἡ αὐτὴ ἀναλογία, ὅπως καὶ εἰς τοὺς ἄλλους βαθμοὺς, μοὶ φαίνεται, ὅτι ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δὲν θὰ θελήσει νὰ ἐπιμείνῃ. Πρόκειται περὶ μιᾶς τάξεως, ἡ ὁποία ἐν τῇ συνειδήσει τῆς Κοινωνίας εἶναι τάξις ἀξιωματικῶν, πρόκειται περὶ τάξεως, ἡ ὁποία ὑπάγεται εἰς τὰς αὐτὰς ἀνάγκας καὶ εἰς τὰ αὐτὰ ἔξοδα παρουσιάσεως κλπ. καὶ διὰ τοῦτο δὲν πρέπει νὰ τηρηθῇ αὐτὴ ἡ δυσαναλογία εἰς τοὺς μισθούς. Καὶ δι’ αὐτὸ προτείνω καὶ ἐγὼ μετὰ τῶν ἄλλων συναδέλφων, ὅπως ὁ μισθὸς ὁρισθῇ 400 δραχμάς.

§140Ν. ΠΑΡΙΤΣΗΣ. Βεβαίως δὲν ὑπάρχει κανεὶς ἐκ τῶν συναδέλφων, ὁ ὁποῖος νὰ ἔχῃ ἀντίθετον γνώμην, διὰ τὴν σύστασιν, τὴν ὁποίαν πολλοὶ ἐκ τῶν κ. κ. Βουλευτῶν ὑπέβαλλον εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἀναφορικῶς πρὸς τοὺς ἀνθυπασπιστάς, ἀλλὰ θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω δύο λέξεις ἐπικαλούμενος τὴν μέριμναν τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὑπὲρ τῶν ἄλλων κατωτέρων βαθμῶν τοῦ στρατεύματος, ὑπὲρ τῶν ὑπαξιωματικῶν κυρίως. Βεβαίως εἶναι λογικωτάτη ἡ σκέψις καὶ δικαιοτάτη ἡ ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως ἀνακουφίσῃ τὴν τάξιν τῶν ἀξιωματικῶν, ἴσως καὶ πλειότερον θὰ ηὐχόμην. Πλὴν τῶν ἀξιωματικῶν ὅμως, ὑπὲρ τῶν ὁποίων εἶναι κοινὴ ἡ θέλησις πάντων, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ μέριμνα καὶ ὑπὲρ τῶν κατωτέρων ὀργάνων τοῦ στρατεύματος, τῶν ὑπαξιωματικῶν, καθόσον τὰ βάρη τῆς παρούσης ἀνυποφόρου καταστάσεως τὰ φέρουσι καὶ αὐτοὶ, ἡ μεγάλη πληθώρα τῶν ὑπαξιωματικῶν. Εἶναι ἀδύνατον νὰ ζήσωσι μὲ τοὺς σημερινούς των μισθοὺς αὐτοὶ καὶ αἱ οἰκογένειαί των, καθ’ ὅσον πολλοὶ ἐξ αὐτῶν εἶναι οἰκογενειάρχαι καὶ δὲν δύνανται ὅπως δήποτε νὰ ἀνταποκριθῶσιν εἰς τὰς ἀπαιτήσεις αὐτῶν καὶ τῶν οἰκογενειῶν των. Θὰ παρεκάλουν, ἂν ἦτο δυνατὸν, ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ κάποιο μέτρον ὑπὲρ αὐτῶν, ὄχι βεβαίως σοβαρὸν, ἀλλ’ ὅπως δήποτε δεικνύον τὴν ἐπιθυμίαν καὶ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Βουλῆς, ὅπως βελτιωθῇ ἡ οἰκονομικὴ θέσις αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων καὶ τὸ μέτρον τοῦτο νομίζω, ὅτι θὰ εἶναι μέτρον δικαιοσύνης, ἐφ’ ὅσον βεβαίως καὶ καθ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις πάντοτε νομίζει ὅτι ἡ ἐν γένει κατάστασις τῶν οἰκονομικῶν τοῦ Κράτους ἐπιτρέπει τοιοῦτον τι.

§141Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Θὰ παρεκάλουν καὶ ἐγὼ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ἂν εἶναι δυνατὸν νὰ ληφθῇ μία μέριμνα καὶ διὰ τοὺς πρὸ τοῦ 1912 συνταξιούχους. Εἰς ὅλους τοὺς κλάδους ἐγένετο κάποια οἰκονομία διὰ νὰ ζητήσωσι, φαντασθῆτε ὅμως αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἐπεστρατεύθησαν ἀξιωματικοὶ καὶ οἱ ὁποῖοι διήνυσαν ὅλον των τὸν βίον εἰς τὸν στρατὸν καὶ σήμερον λαμβάνουσιν σύνταξιν 70 δραχμὰς μηνιαίως: Νομίζω ὅτι καὶ λόγοι εὐσπλαγχνίας ἐπιβάλλουσι τὴν λῆψιν μέτρου τοιούτου ὑπὲρ αὐτῶν.

§142Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Κύριοι, τὸ ἐνδιαφέρον τῆς Κυβερνήσεως ὑπὲρ τοῦ στρατοῦ καὶ τῶν ὑπαλλήλων εἶναι μέγιστον, ἀλλὰ θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ ἐκφράσω τὴν ἀπορίαν πῶς ὁσάκις ὑποβάλλεται ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νομοσχέδιον περὶ αὐξήσεως μισθῶν ἡ Βουλὴ εὑρίσκεται πλειοδοτοῦσα. Ὁμολογῶ δὲ ὅτι συνήθως ἦτο τὸ ἀντίθετον, διότι οἱ κύριοι Βουλευταὶ ἐσκέπτοντο, ὅτι πᾶσα αὔξησις δαπάνης θὰ ἐπέφερεν τὴν ἀνάλογον αὔξησιν φορολογίας εἰς βάρος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ.

§143Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Τότε θὰ ἔκαμνον μειοδοσίαν.

§144Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Μάλιστα. Ἡ Κυβέρνησις εἶναι ὑποχρεωμένη βεβαίως νὰ παρακολουθῇ τὴν κατάστασιν τῆς ἀνάγκης τοῦ βίου καὶ νὰ φθάσῃ νὰ δώσῃ εἰς αὐτοὺς τοὺς ἀναγκαίους μισθοὺς, ὥστε νὰ δύνανται νὰ ζήσωσι καὶ ἐπὶ τέλους νὰ δώσῃ τὴν ἀναγκαίαν ἀμοιβὴν εἰς τὴν παρεχομένην ἐργασίαν. Ἀλλὰ δὲν δύναται νὰ ὑπερβῇ τὸ μέτρον τοῦτο, διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει εἴτε θὰ ἀναγκασθῇ νὰ φορολογῇ τὸν λαὸν διὰ μέτρων δυσβαστάκτων, εἴτε καὶ δὲν θὰ ἔχῃ τὰ μέσα νὰ διοικήσῃ τὸν τόπον. Δυστυχῶς ἡ αὔξησις τῶν δαπανῶν εἶναι μεγίστη. Εὑρίσκομαι ἤδη ἐν μέρει ὑπὸ τὰς ἰδιότητας τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ βεβαιῶ, ὅτι ἡ αὔξησις εἶναι μεγίστη. Φοβοῦμαι ὅτι αἱ τακτικαὶ δαπάναι τοῦ προϋπολογισμοῦ χωρὶς τὸ δημόσιον χρέος καὶ λοιπὰ, θὰ φθάσωσι νὰ ὑπερβαίνωσι τὰ 400.000.000 καὶ ὅμως μᾶς φαίνεται τίποτε, καθημερινῶς ψηφίζομεν νομοσχέδια μὲ αὐξήσεις δαπανῶν, μὲ αὐξήσεις μισθῶν, αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον ἐπιφέρει μοὶ φαίνεται μίαν αὔξησιν δαπάνης 32.000.000, διότι πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν, ὅτι πᾶσα αὔξησις μισθοδοσίας, τὴν ὁποίαν ψηφίζομεν, ἐπιφέρει καὶ ἀνάλογον αὔξησιν καὶ εἰς ὅλας τὰς ἄλλας μισθοδοσίας. Τοῦτο τὸ λέγω, διότι ἤκουσα ἀπὸ μερικοὺς Βουλευτὰς ὁμιλοῦντας περὶ τοῦ μισθοῦ τῶν ἀνθυπασπιστῶν τῶν δραχμῶν 325 νὰ λέγωσιν ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ αὔξησις, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἴδωμεν πρός τινα βαθμὸν πολιτικῶν ὑπαλλήλων ἀντιστοιχεῖ ὁ βαθμὸς τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ ἵνα κρίνωμεν ἐὰν πρέπει νὰ ἐπέλθῃ μεγαλειτέρα αὔξησις. Καὶ πρέπει νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ὅταν αὐξάνῃ ὁ μισθὸς τῶν κατωτέρων ὑπαλλήλων καίτοι ἡ αὔξησις δὲν εἶναι μεγάλη καθ’ ἑαυτὴν, εἶναι πολὺ μεγάλη ἀπέναντι τῶν δαπανῶν τοῦ Κράτους, διότι ἡ τάξις τῶν κατωτέρων ὑπαλλήλων περιλαμβάνει μέγαν ἀριθμὸν καὶ διαιροῦνται εἰς τάξεις, κατώτεροι ἀξιωματικοὶ εἶναι οἱ ἀνθυπασπισταὶ, οἱ ὁποῖοι δὲν ἀφομοιοῦνται πρὸς τοὺς ἀξιωματικούς, ἀλλ’ εἶναι ὑπαξιωματικοί. Φρονῶ ὅτι δὲν εἶναι δίκαιον οἱ ἀξιωματικοὶ νὰ ἀμείβωνται ἀναλόγως τῶν εὐθυνῶν τὰς ὁποίας ἔχουν ἐν τῷ στρατεύματι. Ἐὰν συμβαίνῃ ἐν καιρῷ πολέμου νὰ ἀνατίθενται εἰς ἀνθυπασπιστὰς καθήκοντα ἀξιωματικοῦ, αὐτὸ εἶναι πρᾶγμα προσωρινὸν, καὶ ὅταν νομοθετῶμεν πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν τὴν συνήθη κατάστασιν. Τὸ νομοσχέδιον, νομίζω, ὅτι στηρίζεται ἐπὶ τοῦ δικαίου, συνετάχθη μετὰ συζήτησιν μακρὰν ἐν τῷ Ὑπουργικῷ Συμβουλίῳ καὶ μετὰ ἔγκρισιν τοῦ πραγματικοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ τὸ ψηφίσῃ ὡς ἔχει καὶ νὰ εἶναι βεβαία ὅτι ἐὰν ἐν τῷ προσεχεῖ μέλλοντι δυνηθῇ ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπιφέρῃ νέαν αὔξησιν τῆς μισθοδοσίας θὰ τὸ πράξῃ προθύμως, διότι καὶ τὸ Κράτος καὶ ἡ Κυβέρνησις αἰσθάνονται μεγίστην εὐγνωμοσύνην πρὸς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ὡδήγησαν τὸν στρατόν μας εἰς τοὺς νικηφόρους αὐτοὺς πολέμους.

§145Μ. ΔΑΖΕΑΣ. Μετὰ τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, δὲν θὰ ἐτόλμων νὰ λάβω τὸν λόγον ἐὰν ἡ πρότασις τὴν ὁποίαν ἔχω σκοπὸν νὰ ὑποστηρίξω ἔμελλε νὰ βαρύνῃ τὸν προϋπολογισμὸν ἐπαισθητῶς, ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ τοιούτου τινὸς μεγάλου βάρους. Τοὐναντίον πρόκειται ἓν ψυχίον ἀμοιβῆς νὰ δοθῇ ὡς φόρος τιμῆς ὀφειλόμενος εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς ἐκείνους τοὺς καλοὺς πολεμιστὰς οἵτινες εἰς τὰ πεδία τοῦ πολέμου ἀπώλεσαν τὴν ἰσορροπίαν τῆς ὑγείας των, τὸν ἕνα ἢ ἀμφοτέρους τοὺς πόδας, τὴν μίαν ἢ ἀμφοτέρας τὰς χεῖρας.

§146Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Τὸ ζήτημα τῆς συντάξεως τῶν τραυματιῶν τοῦ πολέμου μελετᾶται ὅλως ἰδιαιτέρως ὥστε δὲν εἶναι τοῦ παρόντος ἡ ἐπ’ αὐτοῦ συζήτησις. Ἐσχημάτισα κατὰ τὴν προσωρινὴν Ὑπουργείαν μου ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν μίαν ἐπιτροπὴν ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ κ. Ρενὼ καὶ μελῶν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου ἵνα μελετήσῃ εἰδικῶς τὸ νομοσχέδιον περὶ συντάξεως τῶν παθόντων κατὰ τὸν πόλεμον. Ἡ ἐπιτροπὴ ἤρχισε νὰ συνέρχεται εἰς συνεδριάσεις καὶ ἐλπίζω νὰ ἔχωμεν ἐγκαίρως τὸ ἀποτέλεσμα τῶν συσκέψεων αὐτῆς ὥστε νὰ ὑποβληθῇ ταχέως εἰς τὴν Βουλήν. Πρέπει δὲ νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει ἐν σχέσει πρὸς τὸ ζήτημα αὐτὸ ὅτι εἶναι ὑποχρεωμένη ἡ Βουλγαρία νὰ μᾶς πληρώσῃ τὰς ἀποζημιώσεις αὐτάς. Ψηφίζεται ἀκολούθως τὸ ἄρθρον 1ον τοῦ νομοσχεδίου καὶ τὸ ἄρθρον 2ον ὡς ἐτροπολογήθη καὶ τὸ ἄρθρον 3ον τοῦ νομοσχεδίου.

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον;

§148ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον).

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ψήφισις τοῦ συνόλου ἀναβάλλεται. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀποδοχῶν, ἀδειῶν καὶ συντάξεως τῶν λειτουργῶν τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως».

§150Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ, κύριε Πρόεδρε, διότι τὸ νομοσχέδιον δὲν κατωρθώθη εἰσέτι νὰ ἐκτυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ.

§151Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ βεβαίως θὰ ἀναβληθῇ, ἔχω ὅμως νὰ προσθέσω δύο λέξεις. Κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ μισθοδοσίας τῶν δημοδιδασκάλων εἶχε λεχθῇ ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐπιφυλάσσεται κατὰ τὰς μελέτας της νὰ κρίνῃ ἐὰν ἠδύνατο νὰ προβῇ εἰς μεγαλυτέρας παραχωρήσεις πλὴν ὅμως τούτου ἐγένετο ἡ παρατήρησις περὶ τῆς βάσεως τοῦ νομοσχεδίου περὶ μισθοδοσίας τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων πρὸς τὸ ὁποῖον μέλει νὰ προσαρμοσθῇ καὶ ἡ μισθοδοσία τῶν δημοδιδασκάλων καὶ ἐφθάσαμεν εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι δυνάμεθα νὰ φέρωμεν βελτιώσεις τινὰς εἰς τὰς μισθοδοσίας. Ὁ ὑπολογισμὸς δὲ τοῦ συνόλου τῆς δαπάνης καὶ ἡ μεταβολή, ἡ ὁποία ἐπέρχεται καὶ κατὰ βαθμίδας ὅλων αὐτῶν ἐπιφέρει τὴν ἀνάγκην τῆς ἀναβολῆς τῆς σήμερον. Διὰ τοῦτο δὲν κατωρθώθη νὰ διανεμηθῇ τὸ νομοσχέδιον σήμερον, ἐλπίζω δὲ ὅτι θὰ διανεμηθῇ αὔριον μὲ τὰς μεταβολάς, αἱ ὁποῖαι ἐπέρχονται.

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως τῶν εἰσφορῶν τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων διὰ τὰς δαπάνας τῆς στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως καὶ τῆς Ἀστυνομίας καὶ μεταρρυθμίσεως τοῦ νόμου «περὶ δημοσίων δασμῶν». Ἐπ’ αὐτοῦ ὁ κ. Κ. Γόντικας ἔχει τὸν λόγον.

§153Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἐν πρώτοις θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅπως προτείνῃ εἰς τὴν Βουλήν, καὶ ἡ Βουλὴ ἀποδεχθῇ, νὰ μὴ ψηφισθῇ ἀπόψε τὸ νομοσχέδιον, ἀλλὰ νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις, μήπως ἐκ τῆς συζητήσεως προέκυψαν περιπτώσεις, ὥστε νὰ γίνουν δεκταὶ τροπολογίαι τινές, τὰς ὁποίας νομίζω ὅτι δὲν θὰ εἶναι πρόχειρον νὰ τὰς διατυπώσω αὐτὴν τὴν στιγμήν. Καὶ προτείνω εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ καταργήσεως τῶν εἰσφορῶν τῶν δήμων καὶ κοινοτήτων εἰς τὰς δαπάνας τῆς στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως. Ἐσκεπτόμην νὰ ἀρχίσω τὴν συζήτησιν, κύριοι βουλευταί, κατ’ ἄλλον τρόπον, ἡ πρὸ μικροῦ ὅμως ὁμιλία τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως μὲ ἀναγκάζει νὰ μὴν ἀκολουθήσω τὴν ὁδὸν, τὴν ὁποίαν ἐσκεπτόμην, διότι ὅπως φαίνεται ἐκ τῆς αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως τοῦ νομοσχεδίου, τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ὑποβάλλεται διὰ νὰ καλυφθῶσιν αἱ δαπάναι τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως, τὰς ὁποίας δαπάνας ἀναλαμβάνει τὸ Κράτος. Θὰ μοὶ ἐδίδετο ἀφορμή νὰ ἀσχοληθῶ καὶ διὰ τὰς δαπάνας τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως, ἴσως ἔλεγον καὶ περὶ τοῦ μισθοῦ ἀκόμη, ἐκ τοῦ ὅτι ὅμως θὰ ληφθῇ πρόνοια γενικωτέρα, ὥστε νὰ ἐξομοιωθῶσιν οἱ μισθοὶ τῶν διδασκάλων κατὰ τὸ δυνατὸν μὲ τοὺς ἀντιστοίχους μισθοὺς τῶν ἄλλων δημοσίων ὑπαλλήλων, ἕνεκα τοῦ λόγου τούτου δὲν προβαίνω, ἐγὼ τοὐλάχιστον εἰς τὴν συζήτησιν αὐτήν. Νομίζω ὅτι τὸ νομοσχέδιον δὲν ὑπεβλήθη ἀπὸ σκοπιμότητος ἵνα καταργηθῶσι τὰ διαπύλια λεγόμενα τέλη, διότι δὲν εἶναι αὐτὸς ὁ σκοπός, ὡς φαίνεται ἐκ τῆς ἐκθέσεως, οὔτε ἄλλως τε ἐκ τῆς διατυπώσεως τοῦ νομοσχεδίου ὁ σκοπὸς εἶναι δαπάναι ὡρισμέναι ὑπὲρ τῶν δήμων νὰ ἀφομοιωθῶσιν ὑπὲρ τοῦ Κράτους πρὸς ἀντιμετώπισιν τῶν δαπανῶν, τὰς ὁποίας θὰ κάμῃ τὸ Κράτος διὰ τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν. Καὶ μέχρι τοῦ σημείου τούτου θὰ ἠδύνατο κανεὶς νὰ ὑποστηρίξῃ ὅτι τὸ Κράτος, χωρὶς νὰ ἀμφισβητήσῃ τὸ δικαίωμα εἰς τὸ Κράτος ὅτι δύναται νὰ ζητήσῃ καὶ ἀφομοιώσῃ ὡρισμένα ἔσοδα, τὰ ὁποῖα εἶναι διατεθειμένα μέχρι σήμερον ὑπὲρ τῶν δήμων διὰ τὸν ἄνω σκοπόν, θὰ ἠδύνατό τις νὰ ὑποστηρίξῃ ὅτι τὸ Κράτος οὔτε κἂν ὤφειλε νὰ ἀφαιρέσῃ ὅτι πέρνει τὰ ἔσοδα αὐτὰ διὰ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰς δαπάνας τὰς ὁποίας θὰ κάμῃ ὑπὲρ τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως. Διότι ἔχω τὴν γνώμην ὅτι εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς ἀπὸ τῆς συστάσεως τοῦ Βασιλείου ἐτέθη μία σφαλερὰ ἀρχή, ὅτι τὰς δαπάνας τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως δὲν πρέπει νὰ τὰς φέρῃ τὸ δημόσιον ταμεῖον. Μοὶ φαίνεται ὅτι ἐπροχωρήσαμεν ἀντιστρόφως ἀπὸ ὅτι ἔπρεπε νὰ προχωρήσωμεν. Τουτέστι τὸ Κράτος ἀνέλαβε τὰς δαπάνας τῆς Μέσης καὶ Ἀνωτέρας ἐκπαιδεύσεως καὶ ἀφῆκε τὰς δαπάνας τῆς λαϊκῆς ἐκπαιδεύσεως εἰς ἄλλα νομικὰ πρόσωπα, εἰς τοὺς δήμους ἢ κοινότητας ἢ ποῦ ἀλλαχοῦ, ἐνῷ κατὰ τὴν ἐμὴν γνώμην, θὰ ὤφειλε νὰ γίνῃ τὸ ἀντίθετον, τουτέστι τὰς δαπάνας τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως ἀκριβῶς νὰ ἀναλάβῃ τὸ Κράτος καὶ ἂν οἱ λοιποὶ πόροι τοῦ Κράτους δὲν ἐπιτρέπουν δαπάνην εἰς τὴν Μέσην ἐκπαίδευσιν, θὰ ἠδύνατο νὰ ἀπαιτηθῇ εἴτε ἀπὸ τὸν ἴδιον Νομόν, εἴτε ἀπὸ τὰς κοινότητας εἴτε ἀπὸ τοὺς δήμους, εἴτε ἀπὸ ἄλλα νομικὰ πρόσωπα· πολὺ δὲ περισσότερον αἱ δαπάναι τῆς ἀνωτάτης ἐκπαιδεύσεως ἠδύναντο ἀπολύτως νὰ μὴ βαρύνουν κατ’ οὐδὲν τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους. Κατὰ τὸ 1911, ὅτε ἐγένετο ἡ ἀναθεώρησις τοῦ Συντάγματος, ἀπεφασίσθη νὰ θεραπευθῇ τὸ κακὸν καὶ ἐτέθη διάταξις ἐν τῷ Συντάγματι κατὰ τὴν ὁποίαν τὰς δαπάνας τῆς λαϊκῆς ἐκπαιδεύσεως θὰ φέρῃ τὸ Κράτος. Ἀλλ’ ἐτέθη ἡ διάταξις αὕτη τότε καὶ δὲν ἐφηρμόσθη μέχρι σήμερον, διότι ἀκριβῶς μία τροποποιητικὴ διάταξις εἶπεν ὅτι μέχρις ὅτου ρυθμισθοῦν τὰ πράγματα αὐτά, θὰ ἐξακολουθῶσι νὰ γίνωνται αἱ δαπάναι ὅπως ἐγένοντο μέχρι σήμερον. Τοῦτο καὶ ἐγένετο. Θὰ ἤθελα λοιπὸν νὰ ὑποστηρίξω ἀπολύτως καὶ νὰ τεθῇ ὡς ἀρχή, ἂν εἶνε δυνατὸν ὅτι τὰς δαπάνας τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως τὰς φέρει τὸ Κράτος, νὰ μὴ συνδεθῇ δὲ καθόλου τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ τῆς καταργήσεως τῶν διαπυλίων μὲ τὰς δαπάνας, διὰ τὴν λαϊκὴν ἐκπαίδευσιν. Τώρα ἂν ἡ Κυβέρνησις φρονῇ ὅτι ὡρισμένοι φόροι ὑπὲρ τῶν δήμων πρέπει νὰ ἀφαιρεθῶσιν, εἶναι ἄλλο ζήτημα, ζήτημα πρὸς πλουτισμὸν τοῦ ταμείου τοῦ Κράτους, χωρὶς αὐτὸ νὰ ἔχῃ καμμίαν σχέσιν μὲ τὴν ἐκπαίδευσιν. Διότι ὅπως ἔχει τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, εἰσάγεται κατὰ τὴν ἐμὴν γνώμην ὀλίγων βεβιασμένως. Καὶ εἰσάγεται βεβιασμένως ἀπὸ τὸν σκοπὸν ἐν πρώτοις νὰ ἀντιμετωπίσῃ ἢ νὰ οἰκονομήσῃ δαπάνας, τὰς ὁποίας θὰ δώσῃ σήμερον ἀναλαμβάνων τὴν αὔξησιν τῶν δαπανῶν τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως. Καὶ ἐνῷ δὶς θεραπεύεται ἡ οἰκονομικὴ κατάστασις τοῦ Κράτους, ἐπέρχεται ζημία εἰς τὴν δημοτικὴν διοίκησιν εἰς τοὺς δήμους καὶ κοινότητας ἀρκετὰ σημαντική. Καὶ πρέπει νὰ προαισθανθῶμεν ὅτι ἐνῷ ζητοῦμεν νὰ βελτιώσωμεν, ἐν μέρει τοὐλάχιστον, τὴν λαϊκὴν ἐκπαίδευσιν διὰ τῆς αὐξήσεως τῶν μισθῶν τῶν ὑπηρετούντων εἰς αὐτὴν προσώπων, νὰ μὴ ζημιώσωμεν ἕτερον παράγοντα πολὺ σπουδαῖον, εἰς τὸν ὁποῖον ἀποδίδομεν μεγάλην προσοχὴν καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ τὸ κόμμα ὁλόκληρον—τὴν κατωτέραν διοικητικὴν μονάδα, τὴν κοινότητα καὶ τὸν δῆμον, εἰς τὴν ὁποίαν ἀποβλέπουν μετὰ πολλῆς προσοχῆς καὶ εἰς τὴν ὁποίαν στηρίζουν πολὰς ἐλπίδας, ὄχι μόνον καλῆς τοπικῆς διοικήσεως, ἀλλὰ καὶ ἐλπίδας ἀναπτύξεως ἀποκεντρωτικῆς διοικήσεως— διὰ ταῦτα, νομίζω, τέλος, ὅτι καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ πάντες οἱ πολιτευόμενοι πρέπει νὰ ἐνισχύσωμεν. Ἐὰν νεκρώσωμεν τοὺς δήμους καὶ τὰς κοινότητας καὶ ἂν τὰς νεκρώσωμεν μέχρι τοιούτου σημείου ὥστε νὰ καταστήσωμεν αὐτὰς ἀνεπαρκεῖς εἰς τὴν ἐκπλήρωσιν στοιχειωδῶν καθηκόντων αὐτῶν, τότε βεβαίως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναμείνωμεν παρ’ αὐτῶν ὄχι τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν ὑποχρεώσεων, τὰς ὁποίας ἔχουν διὰ τὴν τοπικὴν διοίκησιν, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναμείνωμεν τὴν ἐν γένει ὀργάνωσιν αὐτῶν, εἰς τρόπον ὥστε νὰ μᾶς δώσουν τὴν βάσιν, εἰς τὴν ὁποίαν θὰ στηριχθῇ ἡ μέλλουσα πλήρης ἀποκεντρωτικὴ διοίκησις. Ἐὰν συγκρίνητε τὴν νομοθεσίαν, ἡ ὁποία γίνεται κατὰ τὴν περίοδον αὐτὴν τοὐλάχιστον, εἰσαγομένην διὰ διαφόρων νομοσχεδίων ἀπὸ τοὺς κ. Ὑπουργοὺς βλέπει τις, ὅτι ἡ εἰσήγησις τῶν νομοσχεδίων τείνει εἰς τὴν ἀποκέντρωσιν τόσον τῆς Συγκοινωνίας ὅσον τῆς Γεωργίας καὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἀφίνω τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῆς Παιδείας. Ἡ ἀποκέντρωσις ἔχει ἀνάγκην ζωντανῆς τοπικῆς διοικήσεως, ἔχει ἀνάγκην ζωτικότητος εἰς τοὺς δήμους καὶ τὰς κοινότητας ἵνα ἐκεῖθεν παραχθῇ ἡ δύναμις καὶ προκύψωσι τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα θὰ εἶναι ἱκανὰ διοικοῦντα εἰς μικρὸν τόπον νὰ μᾶς δώσωσι καρποὺς εὐρυτέρας τοπικῆς διοικήσεως. Ὅταν ὅμως ἀφαιρέσωμεν τὸν κυριώτερον παράγοντα, τὸν κυριώτερον οἰκονομικὸν πόρον χωρὶς νὰ εἴμεθα εἰς θέσιν πλήρως νὰ ἀντικαταστήσωμεν αὐτόν, νομίζω, ὅτι θὰ ζημιωθῶσιν οἱ δῆμοι καὶ αἱ κοινότητες καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ ὀπισθοδρομήσωμεν παρὰ πολὺ ὅπως ὀπισθοδρόμησεν ἄλλοτε ἡ διοίκησις τῶν δήμων διὰ πολλοὺς λόγους καὶ ἰδίως διὰ τὸ πλημμελές τοῦ συστήματος τῆς δημοτικῆς διοικήσεως. Τὴν δαπάνην μέχρι σήμερον τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως δὲν τὴν εἶχον πλήρως, ὡς εἶναι γνωστόν, οἱ δῆμοι καὶ αἱ κοινότητες, τὴν εἶχον κατὰ τύπους καὶ οὐχὶ κατ’ οὐσίαν. Βεβαίως ἀνέγραφον οἱ δῆμοι ὅτι οἱ δῆμοι καὶ αἱ κοινότητες δαπανῶσι διὰ τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν καὶ τοῦτο ὑπῆρξε πρόσκομα μέγιστον διὰ τὴν ἐξάπλωσιν τῆς λαϊκῆς παιδείας, ὑπῆρξε πρόσκομμα ἡ δημιουργία καὶ ἡ σύστασις νέων σχολείων, μέγιστον πρόσκομμα διὰ τὴν προσθήκην τοῦ ἀπαιτουμένου ἀριθμοῦ δημοδιδασκάλων ἀναλόγως τῶν μαθητῶν, οἱ ὁποῖοι ὑπῆρχον, καὶ ἐνῷ συνέταξε τὴν λαϊκὴν ἐκπαίδευσιν ἐξ ἄλλου δὲν ἤθελε νὰ ἐπιβαρύνῃ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους, διότι τὸ Κράτος εὑρισκόμενον πρὸ τῆς ἀνάγκης αὐτῆς καὶ βλέπων ὅτι ἡ λαϊκὴ ἐκπαίδευσις εἶναι ἀνάγκη νὰ διαδοθῇ ἢ νὰ τονωθῇ, ὅτι ὑπάρχει ἀνάγκη συστάσεως σχολείων διεφύλαξε δι’ ἑαυτὸ καὶ ἔλαβε δικαιώματά τινα, τὰ ὁποῖα καθώρισε διὰ νόμων, δικαιώματα ἀφύσικα, δύναμαι νὰ εἴπω, διότι ἐνῷ εἰς ἄλλα εἶχε τὴν δαπάνην τὸ Κράτος ἐδημιούργησε σχολεῖα ὑποχρεωτικῶς, προήγαγε σχολεῖα χωρὶς νὰ ἀποβλέπῃ τὸ Κράτος ἐὰν οἱ πόροι τοῦ δήμου ἢ τῆς κοινότητος ἀντέχουν, ὥστε νὰ φέρουσι τὰς δαπάνας, τὰς ὁποίας τὸ Κράτος αὐθαιρέτως ἐδημιούργησεν ἐν τῷ ἐνδιαφέροντι αὐτοῦ ὑπὲρ τῆς λαϊκῆς ἐκπαιδεύσεως. Ἀλλὰ τοῦτο ἐνῷ ἠθέλησε νὰ τὸ κάμῃ καὶ εἶδε τὸ Κράτος ὅτι καταστρέφονται αἱ διοικήσεις τῶν δήμων, δηλαδὴ τὰ νομικὰ πρόσωπα τῶν δήμων καὶ κοινοτήτων ὡς μὴ ἔχοντα πόρους, εὗρε τὴν ἄλλην μέθοδον νὰ εἰσέρχεται ἀρωγὸν εἰς τὰς δαπάνας τῆς ἐκπαιδεύσεως καὶ νὰ ἀναλαμβάνῃ νὰ πληρώσῃ καὶ ἐπλήρωνεν αὐτὸ τοῦτο τὸ Κράτος. Ὅπου δηλαδὴ οἱ προϋπολογισμοὶ τῶν δήμων δὲν ἐπήρκουν, ἤρχετο ἀρωγὸν τὸ Κράτος, ἀνελάμβανε καὶ τὰς δαπάνας ἐκ τῶν προτέρων ὡρισμένων κοινοτήτων, τὰς ὁποίας νόμοι εἰδικοὶ εἶχον χαρακτηρίσει ὡς ἀπόρους καὶ ἐδαπάνα διὰ τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν, τὰς δαπάνας δὲ τὰς ἐπλήρωνε καὶ τὰς πληρώνει μέχρι σήμερον τὸ Κράτος. Κατὰ τὰ μέχρι τοῦδε, παραδείγματος χάριν, ἡ δαπάνη τῆς δημοτ. ἐκπαιδεύσεως νομίζω ὅτι εἶναι 14.000.000 ἐν συνόλῳ, εἰσπράττει μόλις 5.000.000, τὸ Κράτος δαπανᾷ 9.000.000.

§154Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). 11.400.000.

§155Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Σήμερον ἡ ὅλη δαπάνη;

§156Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Μάλιστα εἰς βάρος τοῦ Δημοσίου.

§157Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἄνευ αὐξήσεων καὶ ἄνευ ἐπιδομάτων εἶναι 14.000.000, 8.000.000 τῆς Π. Ἑλλάδος καὶ 6.000.000 τῆς Ν. Ἑλλάδος. Λοιπὸν 5.000.000 ποὺ πρὶν ἀρχίσωσι νὰ δίδωνται τὰ ἐπιδόματα εἰσέφερε τὸ Κράτος διὰ τὰς δαπάνας τῆς ἐκπαιδεύσεως. Νομίζω ὅτι κατὰ τὸ νομοσχέδιον τὸ εἰσηγηθὲν ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ θὰ ἐπέλθῃ δαπάνη 12.000.000.

§158Ι. ΓΚΕΚΑΣ. 11 καὶ 9=20.000.000.

§159Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. 22.000.000 μάλιστα.

§160Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). 24.000.000.

§161Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Θὰ φθάσωμεν τὰ 25.000.000.

§162Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Θὰ τὰ περάσωμεν.

§163Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Μὲ τοῦτο θέλω νὰ εἴπω ὅτι τὸ Κράτος καὶ μέχρι σήμερον εἶχε τὴν δαπάνην. Διὰ τοῦ ὑποβαλλομένου νομοσχεδίου τὶ ζητεῖ τὸ Κράτος; Ζητεῖ νὰ ἀναλάβουν οἱ δῆμοι καὶ αἱ κοινότητες καὶ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα μέχρι σήμερον δὲν κατέβαλον. Ζητεῖ δηλαδὴ ἐκ τῆς περιστάσεως αὐτῆς νὰ ὠφεληθῇ τὸ Κράτος, οἱ δῆμοι λαμβάνουσι τὰ ἔσοδα τῶν διαπυλίων τελῶν, νὰ ἀποζημιωθῇ, ὥστε νὰ μὴ δαπανᾷ καὶ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐδαπάνα.

§164Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Δὲν εἶναι δυνατόν. Βλέπετε τὸν μηχανισμὸν πῶς εἶναι. Ὅπως λέγετε σεῖς θὰ ἦτο ὀρθὸν ἐὰν τὸ Κράτος ἐπρόκειτο νὰ λάβῃ ὑπὲρ ἑαυτοῦ τὸ σύνολον τῶν εἰσπράξεων, τὸ ὁποῖον θὰ ἀποδώσωσιν οἱ νέοι δημοτικοὶ φόροι, οἱ ὁποῖοι θὰ εἰσπράττωνται, ἐφ’ ὅσον τὸ Κράτος κάνει λογαριασμὸν καὶ λέγει ὅτι τὸ σύνολον ἐκεῖνο τὸ κατανέμει κατὰ δήμους καὶ δημοτικὰς περιφερείας καὶ ἐφ’ ὅσον ἕνας δῆμος εἰσπράττει κατὰ μέσον ὅρον, ὅπως ἔχει τὸ νομοσχέδιον, ἐπὶ παραδείγματι 300.000, ἐδαπάνα διὰ τὴν ἐκπαίδευσιν 100.000 ἐγὼ θὰ τοῦ ἀποδώσω τὰς 200.000, ἐφ’ ὅσον μία περιφέρεια δημοτικὴ εἰσέπραττε ποσὸν τόσον ὡς σήμερον εἰσπράττω ἐγώ, ἐφ’ ὅσον τὸ ποσὸν εἶναι δυσαναλόγως ἀνώτερον ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ἀντιστοιχεῖ εἰς τὰς δαπάνας τῆς ἐκπαιδεύσεως τῆς περιφερείας ἐκείνης θὰ ἐπιστρέψω ἐγὼ οὕτως ὥστε τὸ ὑπόλοιπον θὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ βαρύνῃ τὸ Κράτος.

§165Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Μάλιστα. Ἐγὼ ὑποστηρίζω διὰ τῶν ὑπολογισμῶν, οἱ ὁποῖοι γίνονται.

§166Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἶναι πιθανὸν, ὅτι διὰ τῆς ἐπιβολῆς τῆς φορολογίας σήμερον εἰς τὰ τελωνεῖα της κλπ. θὰ εἰσπράξῃ ποσὸν ἀνώτερον ἀπὸ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἰσπράττει σήμερον γενικῶς.

§167Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Μάλιστα. Ἐγὼ δι’ αὐτὸ βλέπετε, ἐσταμάτησα εἰς 14.000.000 τὰ πρῶτον δαπανώμενα, διὰ νὰ μὴ ὁμιλήσω περὶ τῆς αὐξήσεως τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως τῆς σήμερον γενομένης καὶ διὰ νὰ μὴ εὑρεθῶ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ὁμιλήσω καὶ περὶ τῶν αὐξήσεων, αἱ ὁποῖαι θὰ ἀπονεμηθῶσι καὶ ἀπὸ τῆς αὐξήσεως τῶν ποσοστῶν καὶ αἱ ὁποῖαι εἶναι δίκαιον νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον. Δι’ αὐτὸ ἀνέφερον τὰ 14.000.000. Τώρα ἐπὶ ἄλλου μέρους θὰ ἀπασχοληθῶ, ἐπὶ τοῦ μέρους τῆς αὐξήσεως, ὄχι τῶν ποσοστῶν, ἀλλὰ τοῦ ποσοῦ τῶν εἰσαγομένων ἐμπορευμάτων. Τοῦτο εἶναι ἄλλο θέμα. Ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τῆς παρατηρήσεως, τὴν ὁποίαν εἶχε τὴν τιμὴν νὰ κάμῃ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, νομίζω, ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου ὅπως διατυποῦται δὲν λαμβάνεται πρόνοια ὥστε νὰ κρατοῦνται ἐκ μέρους τοῦ ταμείου αἱ καταβαλλόμεναι μέχρι τοῦδε δαπάναι. Ἀλλ’ αἱ δαπάναι τῆς ἐκπαιδεύσεως, τὰς ὁποίας ὀφείλει ἕκαστος δῆμος. Ἐδῶ εἶναι τὸ ζήτημα, διότι ἂν ὁ Α δῆμος ἦτο ὑπόχρεως διὰ τὰ ἔξοδα τῆς αὐξήσεως τῶν σχολείων, τὰ ὁποῖα ἐδημιουργήθησαν διὰ τῆς προσθήκης τῶν διδασκάλων ἦτο ὑποχρεωμένος νὰ καταβάλῃ τὸ Α ποσὸν, ἀλλὰ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ τὸ καταβάλῃ καὶ ἔρχεσθε, εἰς τὸ Κράτος ἐπίκουροι καὶ ἀνελαμβάνετε μέρος τῆς δαπάνης αὐτῆς εἰς συμπλήρωσιν τῶν δαπανῶν ἀπὸ τὸν δῆμον τώρα τὶ γίνεται; Θὰ τοῦ πάρετε τὰ μέχρι τοῦδε καταβληθέντα ἢ θὰ τοῦ πάρετε ὅτι ἦτο ὑποχρεωμένος νὰ καταβάλῃ;

§168Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὅτι πράγματι καταβάλλῃ.

§169Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Δὲν ἠμποροῦν αὐτοί.

§170Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Ὄχι, διότι ὀφείλουν νὰ τὰ καταβάλλουν.

§171Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει εἶναι καταστροφὴ τῶν δήμων.

§172Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Μήπως τὶ γίνεται σήμερον, ὅταν ἔρχεται ὁ νομάρχης καὶ προβαίνει εἰς κατάσχεσιν ὅλων τῶν προσόδων καὶ κατόπιν οἱ δῆμοι καὶ αἱ κοινότητες διαμαρτύρονται εἰς ὑμᾶς καὶ ὑμεῖς πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Διότι ἀφήνομεν τὰ ἔξοδα μόνον τὰ ἀπαραίτητα διὰ τὴν κίνησιν.

§173Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μὴ λησμονεῖτε ὅτι οὐδέποτε ἡ Κυβέρνησις προέβη εἰς τὴν κατάσχεσιν τῶν ἐσόδων τῶν δήμων χωρὶς νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν της τὰς ἀναγκαίας δαπάνας τοῦ δήμου καὶ τῆς κοινότητος διὰ τὴν διοίκησιν καὶ λοιπά, τὰ ὁποῖα εἶναι ἐκ τῶν ὧν οὐκ ἄνευ καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ δῆμος.

§174Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἐγὼ ὑποστηρίζω, ὅτι αὐτὰ τὰ ὁποῖα ὀφείλουν νὰ καταβάλλουν ἀναγράφονται μόνον, πραγματικῶς οὔτε εἰσεπράχθησαν, οὔτε θὰ καταστῇ ποτὲ δυνατὸν νὰ εἰσπραχθῶσι παρ’ ὅλας τὰς κατασχέσεις καὶ ὅλα τὰ πιεστικὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐξασκεῖ τὸ Κράτος, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λάβουν τίποτε, διότι «οὐκ ἂν λάβῃς παρὰ τοῦ μὴ ἔχοντος». Διότι ἀφαιροῦνται τὰ ἀπαραίτητα ἔξοδα διοικήσεως, ἀφαιροῦνται μερικὰ ἄλλα ἔξοδα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀπαραίτητα διὰ τὴν κανονικὴν ζωὴν τῶν δήμων, καὶ τῶν ὁποίων τὸ Κράτος ἀναγνωρίζει τὴν ἀνάγκην.

§175Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὁσάκις οἱ δῆμοι εἶχον καὶ ἄλλας ἀνάγκας χρηματικὰς, τὸ Κράτος ἀνεγνώριζε τὰς ἀνάγκας καὶ δὲν προέβαινε εἰς κατάσχεσιν. Σήμερον ὅμως ποὺ ἀφήνομεν ὅλας τὰς εἰσπράξεις ἐλευθέρας καὶ δὲν προβαίνομεν εἰς καμμίαν πλέον κατάσχεσιν αὐτῶν καὶ περιοριζόμεθα εἰς τοὺς δημοτικοὺς δασμοὺς δὲν πιστεύω νὰ ὑπάρξῃ κανεὶς δῆμος, ὁ ὁποῖος νὰ ζημιώνεται.

§176Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Διὰ νὰ ἐννοηθῶ, διὰ νὰ ἐξηγήσω μᾶλλον αὐτά, δὲν ἔχουν παρὰ οἱ κ. κ. Ὑπουργοὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ζητήσουν πίνακα τῶν χρεῶν ὅλων τῶν δήμων μέχρι σήμερον διὰ νὰ ἰδοῦμε τὶ ὀφείλει ἕκαστος διὰ δαπάνας δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως καὶ δι’ ἄλλας δαπάνας ἀναγκαίας, κατὰ χρονολογικὴν σειράν, καὶ θὰ ἰδῆτε, ὅτι οὔτε, σεῖς οὔτε καμμία ἄλλη Κυβέρνησις θὰ κατορθώσητε νὰ πάρετε ἀπὸ τοὺς δήμους πλέον ἀπὸ ὅτι δύνανται νὰ δώσουν. Λοιπὸν σήμερον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πάρετε περισσότερον ἀπὸ ὅτι πέρνετε, διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει......

§177Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τοὺς ἀφίνομεν τὸν δημοτικὸν δασμὸν τῆς εἰσαγωγῆς ἐπὶ τοῦ ἐσωτερικοῦ, τοὺς ἀφίνομεν ὅλους τοὺς φόρους.

§178Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Αὐτὰ ὅλα εἶναι ἀληθῆ, ἀλλὰ παραβλέπετε κάτι τὶ, ὅτι εἰς τὸν πίνακα, τὸν ὁποῖον ἐζητήσατε πρέπει νὰ ἀναφέρετε καὶ πόσοι τέως δῆμοι δὲν ἔχουν ἐπιβάλλει κἂν ἐμμέσους φόρους καὶ εἰς ποίαν ἀνάγκην εὑρέθη τὸ Κράτος νὰ τοὺς ἐξαναγκάσῃ νὰ ἐπιβάλλουν καὶ νὰ τοὺς ὁρίσῃ διὰ νόμου τὸ κατώτερον ὅριον εἰς τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ φθάσωσιν αἱ διοικητικαὶ ἀρχαὶ καὶ νὰ προβοῦν εἰς τὸν καθορισμὸν τοῦ φόρου αὐτοῦ. Ἀλλὰ παρίδατε καὶ κάτι τι ἄλλο· πόσα χρήματα καθυστεροῦνται εἰς τὸ δημόσιον, καὶ καθυστεροῦνται αὐτά, διότι ἡ ἀπόδοσις τῶν ἐμμέσων φόρων δὲν ἦτο ἐπαρκής, διότι ὅλων τῶν δήμων αἱ εἰσπράξεις ὑφίσταντο κατάσχεσιν εὐθὺς ἀμέσως ἅμα τῇ ἀναλήψει. Ὅπου δὲ δὲν ὑπάρχουν ἔμμεσοι φόροι, ἐκεῖ θὰ ἰδῆτε μεγαλειτέρας καθυστερήσεις. Αἱ καθυστερήσεις τῶν δήμων ἀποδεικνύουν ἔλλειψιν ἀποδόσεως ἐμμέσων φόρων ἐνθαριντικῶν ἢ ἔλλειψιν ἐν γένει παντὸς ἐμμέσου φόρου.

§179Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἐγὼ ἔχω ἕνα πίνακα, τὸν ὁποῖον ἐζήτησα ἀπὸ τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον, καὶ τὸν ἀφίνω νὰ ὁμιλήσῃ. Διὰ τὸν πίνακα αὐτὸν πολλὰ παρέλαβον ἀπὸ τὴν ἰδικήν σας ἐργασίαν, τὴν ὁποίαν εἴχατε ὑποβάλλει, καὶ βλέπω, ὅτι καθ’ ὅλας τὰς ἐποχὰς καὶ καθ’ ὅλα τὰ ἔτη, ὅλοι οἱ δῆμοι καὶ αἱ κοινότητες ὀφείλουν διὰ τὰς δαπάνας τῆς ἐκπαιδεύσεως μεγάλα ποσά. Δὲν ἦτο δυνατὸν ἄλλως τε νὰ μὴ ὀφείλουν, διότι τὸ ὑπόλοιπον τοῦ προϋπολογισμοῦ, τὸ ὁποῖον ἀπέμεινε κατόπιν τῆς κατασχέσεως δὲν ἦτο ἱκανὸν οὔτε κἂν διὰ τὴν διοίκησιν, δὲν ἠδύναντο νὰ κάνουν κανὲν ἔργον οὔτε ἠμποροῦσαν. Ἐγὼ θέλω νὰ παρατηρήσω τοῦτο, ὅτι πρέπει νὰ εἴπω, ὅτι ἔχω, διὰ νὰ εἶναι ἥσυχη ἡ συνείδησίς μου. Τοὺς χαρίζομεν εἰς τοὺς δήμους καὶ τὰς κοινότητας τὰ ὅσα κατέβαλλον, τὰ ὅσα δαπανῶσι διὰ τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν καὶ ἀντὶ τούτου τοὺς πέρνομε 5 ἑκατομμύρια καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον δὲν θὰ ἔχουν τὰ ἀνάλογα ἔξοδα. Δηλαδὴ τοὺς χαρίζομεν ἐκεῖνα ποὺ τὸ Κράτος δὲν μπορεῖ νὰ τοὺς πάρῃ καὶ δι’ αὐτὸ τοὺς τὰ χαρίζει.

§180Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Τοὺς χαρίζομεν αὐτὴν τὴν δοσοληψίαν.

§181Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἐν συνόψει τὸ νομοσχέδιον ἔχει σκοπὸν τὴν τακτοποίησιν ταύτην τῶν λογαριασμῶν τοῦ Κράτους. Ἐγὼ ὑποστηρίζω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ, ὅπως εἶναι διατυπωμένον, ὀφελεῖ ἀπολύτως τὰς μικρὰς κοινότητας καὶ ἐπὶ τούτων ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλ’ ἔχομεν κοινότητας μὲ 300 κατοίκους καὶ ἔχομεν κοινότητας μὲ 9.999 κατοίκους. Λοιπὸν κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον θὰ κρίνετε τὰς ἀνάγκας τῆς κοινότητος τῆς ἐχούσης πληθυσμὸν 9.999 κατοίκους πρὸς τὰς ἀνάγκας τῆς κοινότητος ἡ ὁποία ἔχει 300 κατοίκους;

§182Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Αἱ κοινότητες αἱ διατελέσασαι ἕδραι ἐπαρχιῶν, περιελήφθησαν εἰς τὸ νομοσχέδιον.

§183Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἀλλὰ διατὶ παρακαλῶ, ἡ κοινότης, ἡ ὁποία ἔσχεν ποτὲ τὴν τιμὴν ἐπὶ ἐποχῆς δὲν γνωρίζω ποίας, νὰ γίνῃ πρωτεύουσα ἐπαρχίας τὴν περιλαμβάνεται; Μία ἄλλη κοινότης ἀνεπτύχθη ἐν τῷ μεταξὺ καὶ ἔχει τοὺς τριπλασίους κατοίκους, ἐν τούτοις αὐταὶ αἱ κοινότητες δὲν περιλαμβάνονται. Π. χ. τὴν Σπάρτην, ἡ ὁποία εἶναι πρωτεύουσα νομοῦ, τὸ Αἴγιον, ἀφίνω τὴν Ἀμαλιάδα, ἡ ὁποία ἔχει κατ’ ἀριθμὸν περισσοτέρους πάσης πρωτευούσης ἐπαρχίας. Ἂν κάμετε ἀπογραφὴν σήμερον θὰ εἶναι 12.000 παραπάνω. Ἠξεύρετε τὶ πέρνετε ἀπὸ τὴν Ἀμαλιάδα μὲ αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον 120.000 δραχμῶν. 100.000 εἶναι ὁ φόρος τῶν διαπυλίων τελῶν καὶ τοὺς πέρνετε 120.000 κατὰ ποίαν δικαιολογίαν; Διότι τὰς χαρακτηρίζετε κοινότητας.

§184Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Εἰς αὐτὸ ἔχετε δίκαιον. Νὰ ὁρίσωμεν τὸ πρᾶγμα καὶ νὰ θέσωμεν ὅριον πληθυσμοῦ. Ἡμεῖς τοὐλάχιστον τόσον φιλελεύθεροι θὰ εἴμεθα ἀνακόλουθοι πρὸς τὴν πολιτικήν μας, ἐὰν ἀναγνωρίζωμεν τιτλούχους καὶ παραγνωρίζομεν ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι παρουσιάζουν οὐσιαστικὴν ὑπόστασιν.

§185Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Διὰ τοῦτο θὰ ἤθελα νὰ ὑποστηρίξω κἄτι τι ριζικώτερον σύμφωνον πρὸς τὴν γνώμην τῆς Κυβερνήσεως. Θὰ ὑπεστήριζον, ὅτι τὸ νομοσχέδιον πρέπει νὰ θέσῃ ἀντὶ δύο, τρεῖς κατηγορίας, πρῶτα δήμους, ἔπειτα ἀστικὰς κοινότητας καὶ ἀγροτικὰς κοινότητας.

§186Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν ἔχομεν ἀστικὰς καὶ ἀγροτικάς.

§187Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Νὰ τὰς κάμωμεν, νόμον κάμωμεν.

§188Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ποίας ἐννοεῖτε ἀστικάς;

§189Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Θὰ συμφωνήσωμεν εἰς τὸν πληθυσμόν. Ὁ πληθυσμὸς λοιπὸν θέλετε νὰ εἶναι 5.000 κάτοικοι καὶ ἀπὸ ἐκεῖ καὶ ἐπάνω νὰ εἶναι ἀστικὴ κοινότης, θέλετε 4.000, καὶ ὅσον νομίσετε δεχθῆτε καὶ εἴπατε, ὅτι διὰ μὲν τὰς ἀγροτικὰς κοινότητας δὲν καταργεῖται καὶ τὰ παίρνετε ὅλα, διὰ δὲ τὰς ἀστικὰς θὰ τὰς φέρετε εἰς τὴν αὐτὴν κατηγορίαν μὲ τοὺς δήμους. Ἀδιάφορον ἀπὸ ποῦ θὰ ἀρχίσητε εἰς τὰς ἀστικὰς κοινότητας· ἐγὼ νομίζω ἀπὸ 5.000 κατοίκους. Σεῖς σκεφθῆτε. Διὰ τοῦτο λέγω νὰ μὴ ψηφισθῇ ἀπόψε, νὰ γίνῃ συζήτησις καὶ σκέψις περὶ τῆς τροπολογίας. Νομίζω, ὅτι ἀπὸ 5.000 καὶ ἄνω ἡ κοινότης εἶναι ἀστικὴ καὶ ἔχει ἀνάγκας μεγαλειτέρας, τὰς ὁποίας δὲν ἔχει μία ἀγροτικὴ κοινότης. Ἔχει ἀνάγκας ὑδραγωγείων, ρυμοτομίας καὶ ἄλλας πολλὰς καὶ ποικίλας ἀνάγκας, τὰς ὁποίας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντιμετωπίσῃ διὰ καμμίας ἄλλης φορολογίας. Λέγουσι: «βάλετε ἄμεσον φορολογίαν» αὐτὸ ἀκούεται πανταχόθεν. Πέρνω μίαν κοινότητα 5 ἢ 6 ἢ 8 χιλιάδων κατοίκων, τὶ ἄμεσον φορολογίαν θέλετε νὰ βάλωμεν. Θέλετε νὰ βάλωμεν εἰς τὸν φόρον οἰκοδομῶν, θὰ εἶναι ἄνισος. Ποῦ ἀλλοῦ ἔχομεν νὰ βάλωμεν; Ὅπου καὶ ἂν βάλωμεν τὸ ἀποτέλεσμα θὰ εἶναι ἄνισον. Ὁ μόνος πόρος, ὁ ὁποῖος εἶναι διὰ τὰς ἀστικὰς κοινότητας καὶ τοὺς δήμους εἶναι αὐτὸς ὁ φόρος. Τὰ ἄλλα εἶναι πόροι ἀσήμαντοι, ἐπαχθεῖς, χωρὶς κατ’ οὐσίαν νὰ φέρωσι ποσόν τι. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι, ὅταν διαιρέσωμεν εἰς 3 κατηγορίας δήμους, ἀστικὰς κοινότητας καὶ ἀγροτικὰς καὶ διὰ μὲν τὰς ἀγροτικὰς, αἱ ὁποῖαι εἶναι καὶ μεγάλαι τὸν ἀριθμόν, θὰ μείνωμεν ὅλοι σύμφωνοι. Ἀλλὰ θὰ σταματήσωμεν εἰς τὰς ἀστικὰς κοινότητας. Πρέπει νὰ συμφωνήσωμεν ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἀστικὰς κοινότητας καὶ τοὺς δήμους, ὥστε νὰ ἐπιστρέφεται εἰς αὐτὰς τὰς ἀστικὰς κοινότητας ὡρισμένον ποσὸν ἀνάλογον τῶν ὑπ’ αὐτῶν καταβαλλομένων μέχρι τοῦδε δαπανῶν διὰ τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν, καὶ μερὶς τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον θὰ εἰσπράττηται ἐν τοῖς τελωνείοις, ἀλλὰ νὰ ἀφίνῃ καὶ εἰς αὐτοὺς δικαιώματα νὰ φορολογῶσι, καίτοι ἐλάχιστα θὰ εἶναι, ὡς θὰ ἀναπτύξω κατόπιν, νὰ φορολογῶσι τὰ τοῦ ἐσωτερικοῦ.

§190Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Διὰ τροπολογίας, τὴν ὁποίαν θὰ εἰσαγάγω, προτείνομεν τοῦτο. Ἀντὶ νὰ ὑπολογίζητε εἰς τὰς κοινότητας μόνον ὁ τοῦ ἐξωτερικοῦ φόρος, θὰ ὑπολογίζητε πᾶν ὅτι ἐπορίζετο μέχρι σήμερον.

§191Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἐὰν ἦτο ἐπαχθείς, ἤδη εἶναι ἐπαχθέστερος.

§192Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἰς τὰς κοινότητας δὲν κάμνομεν τὸν χωρισμὸν τῶν εἰσαγομένων ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ τοῦ ἐσωτερικοῦ.

§193Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει παρακαλῶ νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν τὸν δασμόν, τὸν ὁποῖον εἰσέπραξαν ἐφέτος, διότι ὑποθέσατε, ὅτι μία κοινότης πέρυσι, προπέρυσιν, δὲν εἶχε βάλει δασμὸν καὶ τὸν ἔβαλε πέρυσιν, ἔχετε λοιπὸν τὴν ἀπόδοσιν τὴν περυσινὴν, ὑπολογίσατε καὶ βάλετε φόρον.

§194Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Θὰ δώσω μίαν διασάφησιν. Ἐκ συνεννοήσεως μετὰ τοῦ συναδέλφου μου κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, διὰ τὴν περίστασιν διὰ τὴν ὁποίαν ἤθελεν ὑπάρξῃ ζημία εἰς τοὺς δήμους καὶ τὰς κοινότητας προτείνεται διὰ τροπολογίας νὰ ἀναγραφῇ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους νὰ δοθῇ ἀπὸ τὸ δημόσιον Ταμεῖον 1.000.000 ἐπὶ πλέον λόγῳ τῶν ἄλλων χρεῶν, τὸ ποσὸν δὲ αὐτὸ νὰ διανεμηθῇ εἰς τοὺς μᾶλλον ζημιουμένους δήμους καὶ κοινότητας ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου.

§195Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ὑποστηρίξω τὴν γνώμην μου, ὅτι αἱ διατυπώσεις αὐταὶ εἶναι μᾶλλον πολύπλοκοι καὶ ὅτι φέρουσι μᾶλλον δυσχέρειαν. Θὰ δεχθῆτε διὰ τὰς κοινότητας νὰ λάβετε ὡς βάσιν τὸ μέχρι τοῦδε ἔσοδον, νὰ ἀφαιρέσητε τὰ καταβληθέντα διὰ τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν καὶ ὄχι τὰ ὅσα ὤφειλον νὰ καταβάλουν, διότι θὰ εἶσθε ἄδικοι καὶ θὰ τὸ ἀποδείξω. Θὰ σᾶς δείξω μίαν ἀνισότητα καὶ ὑποθέτω, ὅτι θὰ συμφωνήσητε. Τώρα, κύριοι, νὰ μοῦ συγχωρήσητε τὴν ἀνάμιξίν μου εἰς τὰ τοιούτου εἴδους ζητήματα, διότι μὲ κάμει ἀφ’ ἑνὸς τὸ ἐνδιαφέρον ὑπὲρ τῆς δημοτικῆς διοικήσεως, ἀφ’ ἑτέρου συμπίπτει εἰς μίαν ἐπιτροπὴν νὰ ἀσχολοῦμαι ἐπ’ αὐτοῦ καὶ δι’ αὐτὸ ἀπασχολῶ τὴν Βουλὴν πέραν τοῦ δέοντος. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κύριοι συνάδελφοι, ἡ ἐκδοχή, τὴν ὁποίαν ἀπεδέχθη ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς εἶναι ἐπιβλαβὴς διὰ τοὺς δήμους καὶ κοινότητας ὡς πρὸς τὴν προϊοῦσαν αὔξησιν. Τοῦτο δὲν εἶναι μικρὸν πρᾶγμα. Ἐὰν τὴν αὔξησιν τὴν ζητεῖ ὑπὲρ ἑαυτοῦ τὸ Κράτος, τὴν ζητεῖ μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ ἀντιμετωπίσῃ δαπάνας, τὰς ὁποίας θὰ καταβάλῃ διὰ τὴν λαϊκὴν ἐκπαίδευσιν. Ἐὰν ὅμως οἱ δῆμοι καὶ αἱ κοινότητες στεροῦνται τὴν μέλλουσαν αὔξησιν, στεροῦνται τὴν ἐξέλιξιν τῆς ζωῆς τοῦ τόπου, ἐν τοιαύτῃ δὲ περιπτώσει στεροῦνται τὴν πρόοδον καὶ τὴν ἀνάπτυξιν. Καὶ τὸ Κράτος ζητεῖ νὰ λάβῃ περισσότερα ὄχι πρὸς πλουτισμὸν, ἀλλὰ πρὸς ἐπάρκειαν καὶ τόνωσιν τοῦ ταμείου τούτου, ἀφ’ ἑτέρου ὅμως ὁ δῆμος καὶ ἡ κοινότης, δύναμαι νὰ εἴπω, ὅτι καταδικάζεται εἰς στασιμότητα καὶ μαρασμὸν, διότι εἶναι, οὕτως εἰπεῖν, καὶ ἠθικολογικῶς πλέον καὶ διδακτικῶς οὐχὶ ὀρθὸν νὰ ὑποδεικνύωμεν εἰς τοὺς δήμους καὶ τὰς κοινότητας, ὅτι τὸ ἔσοδον, τὸ ὁποῖον ἕως τώρα εἴχετε, τοῦτο εἶναι καὶ τὸ πάγιόν σας ἔσοδον, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προαχθῆτε, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναπτυχθῆτε ἐμπορικῶς, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ αὐξήσητε κατὰ πληθυσμὸν ἢ κατὰ πολιτισμόν. Ἡ πρόσοδος αὕτη οὐχὶ μόνον ἀφαιρεῖται ἀπὸ τοὺς δήμους καὶ κοινότητας, ἀλλὰ εἶναι καὶ διδασκαλία ψυχολογικὴ κακίστη κατὰ τὴν γνώμην μου, διότι δὲν θέλω νὰ εἴπω διὰ τὸν δῆμον Ἀθηνῶν, τοῦ ὁποίου ἐὰν συγκρίνῃ κανεὶς τὰς προσόδους, ποῖαι ἦσαν ἐκ τοῦ φόρου τούτου πρὸ τεσσάρων ἐτῶν καὶ ποῖαι εἶναι σήμερον, εὑρίσκει μίαν διαφορὰν καταπληκτικὴν, παραμερίζω τὸν δῆμον Ἀθηνῶν, διότι πρόκειται περὶ πολλῶν ἑκατομμυρίων καὶ θὰ κάμῃ ἐντύπωσιν ἐὰν ἀναφέρω, ὅτι ἡ διαφορὰ εἶναι πέντε ἑκατομμύρια.

§196Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἶναι αὐτὴ ἡ διαφορὰ διότι ηὐξήθη τὸ ποσοστόν. Ὁ δῆμος τῶν Ἀθηνῶν ἀπὸ 2½ τὸ ἔκαμε 4.

§197Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Δὲν εἶναι ἡ αὔξησις τοῦ ποσοστοῦ μόνον.

§198Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Εἶναι καὶ ἡ ἀκρίβεια τῶν εἰδῶν.

§199Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Οὔτε ἡ ἀκρίβεια τῶν εἰδῶν. Εἶναι ἡ αὔξησις τῆς εἰσαγωγῆς. Ἀλλὰ κατὰ τὸ αὐτὸ μέτρον καὶ αἱ Κοινότητες αἱ ἀστικαὶ ὡς ἐγὼ εἶπον νὰ τὰς ὀνομάσωμεν καὶ οἱ Δῆμοι θὰ ζημιοῦνται, διότι θὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὡς πρόσοδος αὐτῶν, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἰσέπραττον κατὰ τὴν παρελθοῦσαν δεκαετίαν, χωρὶς νὰ λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν ἐὰν ἀργότερον εἶναι δυνατὸν νὰ εἰσπράττουν τὸ διπλάσιον. Διότι μὲ τὸν μηχανισμὸν, τὸν ὁποῖον ἔχει τὸ νομοσχέδιον θὰ δίδηται ἢ θὰ ἐπιστρέφηται εἰς τὸν Δῆμον ἢ εἰς τὴν Κοινότητα—ὅπου ἐπιτραπῇ—ἀλλὰ κυρίως εἰς τὸν Δῆμον τόσον ποσοστὸν ὅσον θὰ χρησιμεύῃ εἰς τὴν ἐξάλειψιν τῶν δαπανῶν αὐτοῦ κατὰ τὸ παρελθὸν διάστημα. Τὸ τὶ θὰ εἰσπράττεται κατὰ τὸ μέλλον, δὲν ὑπολογίζεται. Τοῦτο εἶναι ἐπιζήμιον σύστημα, σύστημα βλαβερὸν διὰ τοὺς Δήμους καὶ τὰς Κοινότητας καὶ παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ τὴν ἀπασχολήσῃ τὸ ζήτημα καὶ νὰ σκεφθῇ μήπως ὑπάρχει τρόπος νὰ ἐπέλθῃ διόρθωσις. Ἐν σχέσει μὲ τὰς καταβαλλομένας δαπάνας, ἐδέχθη τὴν παρατήρησιν ὅτι τοῦτο εἶναι δίκαιον, νὰ εἰσπράττωνται ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου οὐχὶ μόνον τὰ καταβληθέντα ποσὰ, ἀλλὰ καὶ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ὤφειλον νὰ καταβληθῶσι. Εἶπον προηγουμένως ὅτι θὰ ὑποδείξω μίαν ἀνισότητα. Εἰς μὲν τὴν Παλαιὰν Ἑλλάδα, κ. Ὑπουργέ, ἀπητεῖτο δαπάνη πρὸ τῶν αὐξήσεων 8 ἢ 8½ ἑκατομμύρια, εἰσεπράττοντο δὲ μόνον 5 ἑκατομμύρια. Εἰς τὴν Νέαν Ἑλλάδα ἐφηρμόσθη ἡ συνταγματικὴ διάταξις καὶ ἐφηρμόσθη ἀμέσως· ἀπὸ τὴν Νέαν Ἑλλάδα δὲν ἔχετε κανὲν ἔσοδον εἰς ἀντίκρισμα τῆς δαπάνης, τὴν ὁποίαν κάμνετε διὰ τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν εὑρίσκετε σεῖς ἀνισότητα μεταξὺ τῶν δύο μερῶν;

§200Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ λάβετε μονομερῶς τὸ ζήτημα ἐξετάζοντες κατὰ πόσον μόνον αἱ Νέαι Χῶραι συνεισφέρουν εἰς τὴν Δημοτικὴν Ἐκπαίδευσιν, ἀλλὰ νὰ ἐξετάσητε γενικῶς τὸ τὶ συνεισφέρουν αἱ Νέαι Χῶραι.

§201Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Μὴ σᾶς θίγει αὐτὸ τὸ ζήτημα, διότι ἐπ’ αὐτοῦ ποῦ λέγετε, κ. Βαλαλᾶ, ἐμὲ μὲ ἔχετε ἀπολύτως σύμφωνον καὶ θερμὸν ὑποστηρικτὴν, καὶ ἀκριβῶς ὑποδεικνύω ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ πλήρης ἐξίσωσις, διότι ἐγὼ ὑποστηρίζω ὅτι διὰ τὴν ὁλικὴν ἐκπαίδευσιν πρέπει νὰ τεθῇ ἡ δαπάνη εἰς τὸν γενικὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους.

§202Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Εἶναι εἰς τὸν γενικὸν προϋπολογισμὸν καὶ θεσπίζεται εἷς εἰδικὸς φόρος. Αὐτὸ γίνεται.

§203Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἐγὼ δὲν ἔχω ἀντίθετον γνώμην εἰς αὐτὸ ὅπου γίνεται. Αὐτὸ γίνεται καὶ αὐτὸ θέλω νὰ γίνεται. Λέγω ὅμως ὅτι τὴν προσπάθειαν νὰ γίνῃ αὐτὸ νὰ τὴν διαρρυθμίσωμεν κατὰ τρόπον ὥστε νὰ μὴ ζημιώσωμεν ἄλλους ὀργανισμοὺς ὑπὲρ τῶν ὁποίων καὶ ἄλλοτε καὶ τώρα ἐνδιαφέρεσθε σεῖς ἀτομικῶς τοὐλάχιστον. Δὲν πιστεύω δὲ νὰ ἔπαυσε τὸ ἐνδιαφέρον σας ὑπὲρ τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων.

§204Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Ποτέ.

§205Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Διὰ τοῦτο θὰ εἶχον τὴν τιμὴν νὰ προτείνω εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ εἰς τὴν Βουλὴν ἐὰν ἦτο δυνατὸν διὰ νὰ μὴ φέρωμεν στασιμότητα εἰς τὰς προσόδους τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων νὰ λάβῃ τὸ Κράτος ἐκ τοῦ ποσοστοῦ τὸ ½ καὶ πλέον, τὸ δὲ ἄλλο ½ νὰ τὸ ἀφίσῃ ὑπὲρ τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων ἐν γένει πλὴν τῶν ἀγροτικῶν κοινοτήτων καὶ τοῦτο διὰ νὰ τὸ φορολογήσῃ ἕκαστος δῆμος καὶ ἑκάστη κοινότης ἐλευθέρως ἀναλόγως τῶν ἀναγκῶν τὰς ὁποίας ἔχει, ἀναλόγως τῶν συνθηκῶν ὑπὸ τὰς ὁποίας εὑρίσκεται καὶ τῶν ἔργων τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ ἐκτελέσῃ καὶ ἀναλόγως ἐν γένει τῆς καταστάσεως εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται. Μοῦ φαίνεται ὅτι τὸ Κράτος ἀντὶ νὰ κάμῃ τοὺς ὑπολογισμοὺς οἱ ὁποῖοι θὰ γίνουν διὰ τὸ νομοσχέδιον, ἀντὶ νὰ συστήσῃ τὰς Ἐπιτροπὰς πρὸς διανομὴν, αἱ ὁποῖαι θὰ συστηθοῦν, ἀντὶ νὰ εὑρεθῇ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ συνεισφέρῃ πρὸς κάλυψιν τῆς ζημίας, τὴν ὁποίαν θὰ ἔχουν τυχὸν οἱ Δῆμοι καὶ αἱ Κοινότητες ὅπως μέχρι σήμερον συνεισέφερε πρὸς κάλυψιν τῆς ζημίας διὰ τὴν λαϊκὴν ἐκπαίδευσιν, νὰ εἴπῃ ὅτι ἐκ τοῦ φόρου αὐτοῦ τῶν εἰσαγομένων εἰδῶν ἐγὼ θέλω νὰ πάρω τὸ ½, τὸ δὲ ἄλλο εἶναι ἐλεύθερον νὰ τὸ φορολογήσῃ ἕκαστος τοπικὸς ὀργανισμὸς ὅπως ἐγκρίνει. Μόνον εἶναι δυνατὸν νὰ περιορίσῃ τις τὴν φορολογίαν εἰς τὰς ἀγροτικὰς Κοινότητας. Θὰ τὸ φορολογήσωμεν ἐφ’ ὅσον αἰσθανόμεθα τὴν ἀνάγκην.

§206Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Ὁ κ. βουλευτὴς λέγει ὅτι ἐκεῖ ποῦ θὰ πάρητε ⅘% πάρετε τὰ ἥμιση ἢ τὰ ⅔% καὶ ἀφήσατε εἰς τοὺς Δήμους νὰ χρησιμοποιοῦν τὰ διαπύλια ἐπὶ τῶν ἐξερχομένων. Ὁ κ. βουλευτὴς ἠδύνατο νὰ φθάσῃ νὰ διατυπώσῃ ἄλλο τι. Κύριοι ἀφήσατε τὰ διαπύλια. Τὸ πολὺ δύνασθε νὰ περιορίσητε τὴν κλίμακα μέχρι 2%, σεῖς δέ, ὅταν θέλητε, ἐπιβάλλετε τὴν φορολογίαν ἐπὶ τῶν ἔξωθεν εἰσαγομένων εἴτε νὰ φορολογήσητε ποσοστόν τι ἐπὶ τῶν ἔξωθεν εἰσαγομένων. Εἶναι τὸ ἴδιον πρᾶγμα!

§207Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὑπάρχει καὶ αὔξησις.

§208Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Σεῖς ζητεῖτε τὴν ἄδειαν τῆς Βουλῆς νὰ ὁρίσητε τὸ φορολογικὸν ποσοστὸν ζητεῖτε μάλιστα μίαν ἄδειαν νὰ ὁρίσητε φόρον σεῖς, διότι ἐγὼ δὲν γνωρίζω τὶ φόρον βάζω αὐτὴν τὴν στιγμὴν ποῦ συζητῶ.

§209Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Ὅσον θέλει νὰ βάλῃ; Εἰς τὸ ἀόριστον;

§210Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Δὲν δύναται μόνον νὰ ὑπερβαίνῃ τὰ 10% τοῦ τέλους τῶν εἰσαγομένων.

§211Ν. ΖΑΡΛΗΣ. Θὰ γίνῃ 25%.

§212Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Εἷς λόγος παραπάνω. Αὐτὸς εἶναι φόρος βαρύτατος, ἀλλ’ εἶναι ἀνάγκη νὰ τὸν ψηφίσωμεν. Διότι ὅμως θὰ βάλητε μέχρι 25% δὲν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ στερήσητε τοὺς Δήμους ἀπολύτως τῶν προσόδων, τὰς ὁποίας θὰ εἶχον ἄνευ αὐτῆς τῆς φορολογίας τῶν 25%. Διότι τότε ποία θὰ ἦτο ἡ ἀπολαυὴ τῶν Δήμων;

§213Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Τῶν τοῦ ἐξωτερικοῦ.

§214Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Τὰ 9)10 εἰσάγονται δυστυχῶς ἀπὸ τὸ ἐξωτερικόν. Τὰ τοῦ ἐσωτερικοῦ εἶναι ἀνεπαίσθητα, εἶναι ψυχία. Τὸ σιτάρι εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον κόβει καὶ τὰ ἀποικιακὰ εἴδη καὶ αἱ μανιφατοῦρες. Αὐτὰ εἶναι ὅλα τοῦ ἐξωτερικοῦ. Τὰ ἄλλα τοῦ ἐσωτερικοῦ εἶναι ὅλα ἀνεπαίσθητα, ὡς ἡ πατάτα, ἂν καὶ αὐτὴν τώρα τὴν φέρνομεν ἀπὸ τὴν Ὁλλανδίαν!

§215Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Καὶ τυρὶ ἀπὸ τὴν Ἀμερικήν!

§216Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Μάλιστα. Διὰ τοῦτο λέγω ὅτι ἐνῷ θὰ εἶναι μέγιστον τὸ ποσοστὸν 25%, καὶ ἐνῷ σεῖς δὲν ἐπιστρέφετε εἰς τοὺς δήμους καὶ τὰς κοινότητας ἀναλογίαν ἐκ τῶν μέχρι τοῦδε εἰσπραττομένων, εἰμὴ ποσοστόν, πάλιν κρατεῖτε ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θὰ γίνῃ τώρα. Αὐτὸ εἶναι μία ἀδικία, καθόσον, ἐνῷ ἐπιβάλλετε δαπάνην εἰς τοὺς δημότας, ἀντιστοίχως τοὺς στερεῖτε τοῦ δικαιώματος νὰ ἐπιβάλλουν φορολογίαν ἐπὶ τῶν εἰδῶν τῶν εἰσαγομένων εἰς τοὺς δήμους καὶ τὰς κοινότητας πρὸς βελτίωσιν τῆς τοπικῆς διοικήσεως καὶ τῶν τοπικῶν ἀναγκῶν τῆς συγκοινωνίας καὶ τῶν ἄλλων. Διὰ τοῦτο ἐπρότεινα εἰς τὴν Βουλὴν μήπως εἶναι δυνατὸν ἐκ τῶν 25% νὰ λαμβάνῃ τὸ Κράτος τὰ 12%, τὰ ὁποῖα θὰ ἦσαν ἀρκετὰ διὰ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰς δαπάνας, τὰς ὁποίας πραγματικῶς πρέπει νὰ καλύψῃ, τουτέστι τὰς δαπάνας, τὰς ὁποίας κάμνει μέχρι σήμερον καὶ τὰς δαπάνας, αἱ ὁποῖαι θὰ ἐπέλθωσιν εἰς βάρος τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους ἐκ τῆς αὐξήσεως τοῦ μισθοῦ τῶν δημοδιδασκάλων, τὰ δὲ ἕτερα 13% νὰ τὰ ἀφήσῃ εἰς τοὺς δήμους καὶ τὰς κοινότητας νὰ τὰ μεταχειρισθοῦν ὅπως θέλουν αὐτοί. Διότι τότε οἱ Δῆμοι καὶ αἱ κοινότητες θὰ εἶχον ἐκ τῆς ἀναπτύξεως τῶν πόρων τῆς εἰσαγωγῆς νὰ κερδίσωσι τὸ ἀναλογοῦν ποσοστὸν ὑπὲρ αὐτῶν, τῆς συγκοινωνίας καὶ τῆς διοικήσεώς των. Τοῦτο θὰ ἀπήλασε τὸ Κράτος καὶ τὴν Κυβέρνησιν ἀπὸ ἐνοχλήσεων πολλῶν, ἀπὸ δαπανῶν καὶ ἀπὸ χιλίων δύο ἄλλων πραγμάτων, τὰ ὁποῖα θὰ παρουσιασθῶσιν.

§217Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Θὰ δημιουργήσωμεν ἐνοικιαστὰς εἰς βάρος τοῦ λαοῦ!

§218Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Καὶ θέλετε νὰ γλυτώσητε τὴν ἐνοικίασιν; Ἐγὼ ἤμην ἄλλοτε θερμὸς συνήγορος τῆς εἰσπράξεως ὑπὸ τοῦ Κράτους ἀκριβῶς διὰ τοὺς ἐνοικιαστάς, ἀλλὰ προκειμένου νὰ τὰ πάρητε ὅλα! Ἐν πάσῃ περιπτώσει νομίζω ὅτι τοῦτο εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπασχολήσῃ τὴν σκέψιν σας, καὶ ἰδίᾳ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν μήπως εὕρῃ ὅτι δὲν ζημιοῦνται τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Κράτους, διότι θὰ ἀποφύγωμεν καὶ μίαν ζημίαν. Ὅπως εἶναι γνωστὸν πίνακα τῶν εἰς ἕκαστον δῆμον ἢ κοινότητα καταναλισκομένων εἰδῶν τῶν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰσαγομένων δὲν ἔχομεν. Ἔχω μίαν πρόχειρον μελέτην, ἀπὸ τὴν ὁποίαν κατώρθωσα νὰ κάμω μερικοὺς πίνακας ἐξ ἀναλογίας ἀπὸ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἄλλοτε ὑπέβαλεν ὁ νῦν κ. Ἀντ)δρος τῆς Κυβερνήσεως ὡς Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, δηλαδὴ ἐκεῖθεν εἶδον ὅτι κατὰ προσέγγισιν εἶναι δυνατὸν νὰ εἰκάσῃ τις ὅ,τι εἷς δῆμος καταναλίσκει ἐκ τῶν εἰδῶν, τὰ ὁποῖα ἔρχονται ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Εἰς τοῦτο ὠφελοῦνται μόνον οἱ μεγάλοι δῆμοι καὶ οἱ κεντρικοί, ὠφελεῖται ὁ δῆμος Ἀθηναίων, ὁ δῆμος Πειραιῶς καὶ ὁ δῆμος Πατρέων καὶ κανεὶς ἄλλος. Διότι ἐκεῖ τὸ εἰσαγόμενον ἐμπόρευμα συγκεντροῦται, εἶναι δὲ γνωστὸν ὅτι οἱ μικροὶ δῆμοι καὶ αἱ κοινότητες πρὸ πάντων δὲν ἔχουσιν ἐμπόριον ἀπ’ εὐθείας ἀπὸ τὸ ἐξωτερικόν. Τὰ ἐμπορεύματα τὰ εἰσαγόμενα ἀπὸ τὸ Τελωνεῖον Πειραιῶς εἴτε εὑρίσκονται ἁπλῶς ὑπὸ διαμετακόμισιν εἴτε κατὰ τὸν τελωνισμὸν δὲν φορολογοῦνται ὡς πράγματα καταναλισκόμενα εἰς κωμοπόλεις, ἀλλ’ ὡς πράγματα καταναλισκόμενα εἰς Ἀθήνας καὶ Πειραιᾶ ἢ Πάτρας, καὶ εἰς τὸν πίνακα εἶναι πράγματα ἐξαγόμενα ἐξ Ἀθηνῶν, Πειραιῶς ἢ Πατρῶν. Ἐκεῖνα δηλαδὴ τὰ ὁποῖα θὰ καταναλώσῃ τὸ Καρπενῆσι φορολογοῦνται εἰς τὸν Πειραιᾶ! Συνεπῶς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὕρητε τί καταναλίσκεται εἰς ἕκαστον δῆμον ἀπὸ τὰ εἰσαγόμενα ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Διὰ τοῦτο οἱ μικροὶ δῆμοι καὶ αἱ μικραὶ κοινότητες ὑφίστανται διπλῆν καὶ τριπλῆν φορολογίαν, ἤτοι ὑφίστανται τὴν φορολογίαν, τὴν ὁποίαν ὑφίσταται τὸ εἰσαγόμενον ἐμπόρευμα, ὑφίστανται τὴν φορολογίαν τῆς μεταβιβάσεως καὶ καταναλώσεως εἰς τὸν τόπον.

§219Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Θέλετε νὰ διατηρηθῇ;

§220Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Θέλω νὰ διατηρηθῇ, διότι δὲν σώζεται τὸ ζήτημα, διότι ἐγὼ δὲν ἀπολαμβάνω τίποτε, καὶ ἂν ἔχω ἀνάγκας θὰ πάρω ὅσον καὶ ἂν ἔχῃ. Ἑπομένως πάρετε σεῖς 10–15% καὶ ἀφήσατε καὶ εἰς ἐμὲ ἓν ὡρισμένον περιθώριον, θὰ ἔχω δὲ καὶ τὴν κρατικὴν ἐπίβλεψιν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν ὥστε νὰ μὴ δύναμαι νὰ ἐπιβάλλω φορολογίαν ὅταν θέλω, ἀλλὰ ὅταν ἔχω πραγματικὰς ἀνάγκας καὶ δὲν ἔχω ἄλλους πόρους. Συνεπῶς δὲν φαίνεται ἀδύνατον τὸ πρᾶγμα καὶ παρακαλῶ νὰ μελετηθῇ μήπως ἀγάγῃ εἰς συμπεράσματα μᾶλλον ὠφέλημα καὶ διὰ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους καὶ διὰ τοὺς δήμους καὶ τὰς Κοινότητας. Καταλήγων δὲ θὰ ἤθελον νὰ προτείνω τὰ ἑξῆς: Εἶναι καιρὸς εἴτε ψηφισθῇ εἴτε δὲν ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ στέρξῃ καὶ τὸν παρακαλῶ νὰ σκεφθῇ μήπως θὰ εἶναι καιρὸς τώρα νὰ εἰσηγηθῇ εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι πρέπει ὑπὲρ τῶν Δήμων νὰ διατηρηθῇ ὁ φόρος τῶν σφαζομένων ζώων ὁ ὁποῖος, εἶναι κατ’ ἐξοχὴν φόρος δημοτικός.

§221Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν ἔχει καταργηθῆ ὁ φόρος αὐτός, ὁ φόρος παραμένει καὶ ἕκαστος δῆμος θὰ τὸν εἰσπράττῃ ὅπως σήμερον ὡς φόρον καταναλώσεως δημοτικόν.

§222Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Τότε ὡς πρὸς αὐτὸ εἴμεθα σύμφωνοι. Ἀλλὰ καὶ ἕτερος φόρος ὁ ὁποῖος εἶναι ἐπίσης δημοτικός, ὁ φόρος τῶν δημοσίων θεαμάτων ἔπρεπε νὰ παραχωρηθῇ εἰς τοὺς δήμους.

§223Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Αὐτὸ δὲν εἶναι δυνατὸν διότι πρέπει νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψιν ὅτι σήμερον δαπανῶμεν ἐκ τοῦ ταμείου τοῦ Κράτους περὶ τὰ 6.000 000 διὰ τὰ φιλανθρωπικὰ ἱδρύματα τὰ εἰς τοὺς διαφόρους δήμους. Ἐὰν θέλουν οἱ δῆμοι νὰ ἀναλάβουν ὅπως ἔπρεπε νὰ ἀναλάβουν τὴν δημοσίαν ἀντίληψιν τότε τοὺς παρέχομεν αὐτὸν τὸν φόρον.

§224Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Οἱ δῆμοι δὲν δύνανται νὰ ἀναλάβωσιν αὐτὴν τὴν δαπάνην, νομίζω ὅμως ὅτι δίκαιον θὰ ἦτο νὰ παραχωρηθῇ εἰς τοὺς δήμους τὸ ½ τοῦ φόρου αὐτοῦ. Ἐὰν θέλετε μάλιστα κατὰ τὴν γνώμην μου δύνασθε καὶ νὰ ἐπιβαρύνετε ἀκόμη περισσότερον τὰ δημόσια θεάματα.

§225ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὸν φόρον ἀσκήσεως ἐπιτηδεύματος τὸν ἐδώσατε;

§226Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὅταν ἀναλάβουν τὴν δαπάνην τῶν Φθισιατρείων δεχόμεθα νὰ παραχωρήσωμεν εἰς τοὺς δήμους τὸν φόρον αὐτόν. Εἶχον συζητήσει μὲ τὸν συνάδελφόν μου Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Περιθάλψεως καὶ ἐφθάσαμεν εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι εἶναι τόση μεγάλη ἡ δαπάνη ἡ ὁποία βαρύνει τὸ κράτος διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς περιθάλψεως ὥστε δὲν δύναται νὰ παραιτηθῇ ἀπὸ τοὺς φόρους αὐτούς.

§227Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Ὅταν τὸ κράτος ὑποχρεοῦται νὰ δίδῃ 300.000 δραχμῶν διὰ νὰ συντηρῶνται φιλαρμονικαὶ μουσικαὶ τῶν δήμων δὲν δύναται νὰ γίνῃ σκέψις νὰ ἀνατεθῇ εἰς αὐτοὺς σοβαρὰ μέριμνα διὰ τοὺς σκοποὺς τῆς δημοσίας ἀντιλήψεως. Ἢ πρέπει νὰ ἀποκτήσωσι ζωὴν οἱ δῆμοι καὶ αἱ κοινότητες, ἢ θὰ ἀποδείξωσιν ὅτι ἔχουν ζωὴν ἢ θὰ χρεοκοπήσωσι.

§228Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ὅταν ὅλοι οἱ πόροι τῶν δήμων ἀφαιροῦνται καὶ ἀφαιροῦνται σήμερον, ὅταν οἱ δῆμοι εἶναι ὑπὸ τὴν ἐξάρτησιν τῶν κέντρων, ὅταν εἶναι ὄχι ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν ἀλλὰ ὑπὸ τὴν διοίκησιν τῶν Νομαρχῶν, ὅταν εἶναι ὠργανωμέναι καὶ αἱ κοινότητες ἀκόμη ὡς εἶναι σήμερον, εἶναι ἄδικον νὰ καταδικάζωμεν τὰς κοινότητας καὶ τοὺς δήμους καὶ νὰ τοὺς λέγωμεν ὅτι δὲν κάμνουν τίποτε. Ὅταν δὲ ἐξακολουθῆτε νὰ τοὺς στερῆτε ὅλους τοὺς φόρους, τότε βεβαίως μὴ περιμένετε τίποτε ἀπὸ τὴν δημοτικὴν διοίκησιν. Ἂς ἀναλάβῃ τὸ Κράτος τὰ πάντα συνολικῶς καὶ θὰ εἶμαι καὶ ἐγὼ σύμφωνος. Ἀποκέντρωσιν ὅμως δημοτικῆς διοικήσεως δὲν δύνασθε νὰ ἔχετε. (Χειροκροτήματα ἐν τῇ αἰθούσῃ).

§229ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου συζήτησις ἵνα συνεχισθῇ αὔριον. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ 34 ἄρθρου τοῦ νόμου ΓΥΙΔʹ περὶ Γενικοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Ταμείου». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τῶν ἐν Κρήτῃ Μουσουλμανικῶν Δημογεροντιῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 401 περὶ ἱδρύσεως Βυζαντινοῦ καὶ Χριστιανικοῦ Μουσείου». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ νομιμοποιήσεως τῶν γενομένων εἰσπράξεων καὶ δαπανῶν τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Ἱεραπέτρας μέχρι ρυθμίσεως τῆς λειτουργίας αὐτοῦ συμφώνως τοῖς νόμοις ΡΚΘʹ τοῦ 1865 καὶ ΒΡΚΓʹ τοῦ 1893 περὶ λιμένων κλπ.». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπαναφορᾶς ἐν ἰσχύϊ ἐν Κρήτῃ τοῦ νόμου 646 τῆς Κρητικῆς Πολιτείας περὶ προλήψεως κλοπῶν κίτρων κλπ. ἑσπεριδοειδῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκρίσεως προϋπολογισμοῦ δαπάνης 37.531 δραχ. διὰ τὴν ἐπέκτασιν τοῦ Λιμεναρχείου Πειραιῶς». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀνανεώσεως τῶν βιβλίων ὑποθηκῶν καὶ ἄλλων τινῶν συναφῶν διατάξεων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μονοταξίου Διδασκαλείου τῆς Γυμναστικῆς». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ εἰδικῆς γυμναστικῆς προπαιδεύσεως τῶν μελλόντων λειτουργῶν τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱδρύσεως ταμείου ἐκπαιδευτικῆς προνοίας πρὸς κατασκευὴν διδακτηρίων καθ’ ἅπαν τὸ Κράτος καὶ προμήθειαν σχετικῶν ἐπίπλων καὶ διδακτικῶν ὀργάνων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων ΒΧΚΑʹ καὶ ΓΟΛΗʹ περὶ γυμναστικῆς κλπ.». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 1406, περὶ διδασκαλείου τῆς γυμναστικῆς». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ σχολικοῦ ἐνδύματος». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐξακριβώσεως καὶ διαχειρίσεως τῶν περιουσιῶν καὶ πόρων τῶν ἐν ταῖς Νέαις Χώραις ἀπὸ τουρκοκρατίας Χριστιανικῶν κοινοτήτων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναγνωρίσεως ὡς συνταξίμου τῆς ὑπηρεσίας λειτουργῶν τῆς Ἐμπορικῆς Ἐκπαιδεύσεως». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ νομιμοποιήσεως τῶν γενομένων εἰσπράξεων καὶ δαπανῶν τοῦ Λιμενικοῦ Ταμείου Ἱεραπέτρας μέχρι τῆς ρυθμίσεως τῆς λειτουργίας αὐτοῦ συμφώνως τοῖς νόμοις ΡΚΘʹ τοῦ 1865 καὶ ΒΡΚΓʹ τοῦ 1893». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν).

§230ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις ἵνα ἐπαναληφθῇ αὕτη τὴν 5ην μ. μ. αὔριον. (Ὥρᾳ 9 μ. μ.).