1920.02.18

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 42α

τῆς 18ης Φεβρουαρίου 1920

Προεδρία κ. Θ. ΣΟΦΟΥΛΗ

(ὥρᾳ 5.30 μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Τὰ πρακτικὰ δὲν ἐξετυπώθησαν ἀκόμη. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Ὁ ἐν Καλαβρύτοις ἱερεὺς Δημ. Καϊάφας, πατὴρ τριῶν υἱῶν ὑπηρετησάντων ἐν τῷ στρατῷ, παρακαλεῖ νὰ προποποιηθῇ τὸ νομοσχέδιο, περὶ ἀνυποτάκτων τοῦ ἐξωτερικοῦ... Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Τρικούπης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως, τοῦ νόμου 915 τοῦ ἔτους 1917 περὶ κανονισμοῦ ἀποδοχῶν ἀξιωματικῶν, ἀνθυπασπιστῶν κλπ.». Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Δ. Σταμάτης, ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συμπληρώσεων διατάξεων τοῦ 680 νόμου τοῦ 1915 ὡς οὗτος ἐτροπολογήθη διὰ τοῦ 911 νόμου τοῦ 1917». Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Δαγκλῆς, ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 1304 τῆς 29 Μαΐου 1918 «περὶ Μετοχικοῦ Ταμείου τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ». Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας κ. Γ. Καφαντάρης ὑποβάλλει τὰ κάτωθι νομοσχέδια. 1) Περὶ ἐκχωρήσεως εἰς τοὺς Δήμους καὶ τὰς Κοινότητας τῶν ὑπὸ τοῦ Δημοσίου εἰσπραττομένων σταθμικῶν καὶ μετρικῶν δικαιωμάτων. 2) Περὶ ἀναγνωρίσεως τῆς μεταξὺ Ναυτιλίας Α. Σούτσου καὶ τῆς Ἑταιρείας Ι. Χρυσικόπουλος καὶ ἀδελφοὶ συναφθείσης συμβάσεως μισθώσεως ἐπὶ τῆς κατὰ ψιλὴν κυριότητα ἀνηκουσῶν εἰς τὸ Δημόσιον δύο οἰκιῶν.

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Δ. Χρυσοστάλης ἐπὶ ἀναφορᾶς Κωνστ. Νικολοπούλου.

§3Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Εἶναι λυπηρόν, κύριοι συνάδελφοι, διότι εὑρίσκομαι εἰς τὴν δυσάρεστον θέσιν νὰ ἐλέγξω ἀξιωματικοὺς τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ διὰ ἀνάρμοστον συμπεριφορὰν του κατὰ Ἕλληνος δημοσιογράφου. Οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ τιμήσαντες καὶ δοξάσαντες τὸ Ἔθνος ἔπρεπε καὶ πρέπει νὰ εὐλαβῶνται τοὺς πολίτας, τόσον, καὶ περισσότερον ἀκόμη παρ’ ὅσον τιμῶσιν αὐτοὺς οἱ πολῖται. Ἐπὶ τῆς προκειμένης ὑποθέσεως οἱ κύριοι ἀξιωματικοὶ ἐφέρθησαν ἀδικώτατα καὶ σκαιότατα. Ὁ δημοσιογράφος κ. Νικολόπουλος ἔχει συγγενῆ, ὁ ὁποῖος ἐστρατεύθη τελευταίως καὶ διετάχθη νὰ μεταβῇ εἰς Σμύρνην. Ὁ ἐν λόγῳ συγγενὴς κατῆλθεν εἰς Πειραιᾶ καὶ παρουσιάσθη εἰς τὴν διλοχίαν, ἀλλὰ πραγματικῶς ἀσθενής, παρουσιάσθη δὲ εἰς τὸν ἁρμόδιον ἰατρόν, ὁ ὁποῖος ὄντως ἀπεφήνατο περὶ αὐτοῦ ὅτι εἶνε ἀσθενὴς καὶ ἔλαβε τὸ φύλλον του διὰ νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὸ νοσοκομεῖον. Ἀλλὰ μόλις παρουσιάσθη εἰς τὸν διοικητὴν τῆς διλοχίας Πειραιῶς, ὁ κ. Διοικητὴς ἐξέσχισε τὸ εἰσιτήριον τοῦ ἰατροῦ ἐνῷ δὲν ἠδύνατο νὰ περιφρονῇ εἰσιτήριον ἐκδιδόμενον ὑπὸ ἐπιστήμονος ἰατροῦ. Ὁ δημοσιογράφος αὐτὸς μετὰ τοῦ συγγενοῦς του παρέστησε τὸ δίκαιον του, ἀλλ’ ὁ διοικητὴς τῆς διλοχίας τὸν ἀπέπεμψε σχεδὸν σκαιῶς καὶ τοῦ εἶπε ὅτι δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ παρουσιάζεται καὶ διεκδικεῖ αὐτὸς τὰ δίκαια τοῦ συγγενοῦς του, διότι εἶνε ἁρμοδία ἡ στρατιωτικὴ ὑπηρεσία νὰ διεκδικήσῃ ταῦτα. Ἀλλὰ δὲ, εἶναι ἐδῶ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν πειράζει, θὰ γραφῇ εἰς τὰ πρακτικά.

§5Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Νὰ ἀποσταλῇ τὸ σημείωμα εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν. Καὶ ἄλοτε εἶχον ἐπικαλεσθῆ νὰ ληφθῇ ἀπόφασις, ὥστε ὅσα λέγονται νὰ στέλλωνται μὲ τὰς ἐρωτήσεις καὶ οἱ ἐστενογραφημένοι λόγοι, ἐπειδὴ δὲ ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἤθελον παρακαλέσῃ τὸν κ. πρόεδρον τῆς Βουλῆς νὰ μοὶ κάμῃ τὴν χάριν ταύτην.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ὁρίστε.

§7Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Ἔχει ὁ νέος αὐτὸς ἀδελφὸν συντάκτην ἐφημερίδος ἐκδιδομένης ἐνταῦθα, ἀλλ’ ἔχει τὸ ἀτύχημα νὰ εἶνε ἀντιπολιτευόμενος, ὅλοι οἱ Ἕλληνες οἱ ὁποῖοι εἰσερχόμεθα εἰς τὰ γραφεῖα πρέπει νὰ εἴμεθα σεβαστοί.

§8Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. Δὲν πιστεύω νὰ ἔχετε παράπονα.

§9Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Ὄχι. Ἀλλὰ τὰ παράπονα, τὰ ὁποῖα θὰ ἀκούσητε τώρα εἶναι εὐλογώτατα, ὁ δὲ ἄλλος ἀξιωματικὸς ὁ ὑπασπιστὴς τοῦ Φρουραρχείου ἐφέρθη σκαιότατα πρὸς αὐτόν, διότι ὅταν εἰσῆλθεν εἰς τὴν διλοχίαν διὰ νὰ ἴδῃ τὸν συγγενῆ του δημοσιογράφον τοῦ εἶπε τὰ ἑξῆς, ὡς λέγει ὁ δημοσιογράφος (ἀναγινώσκει) «τὴν 31 Ἰανουαρίου 1920 ἐπεσκέφθη .....κλπ.».

§10ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἰς ποίαν ἐφημερίδα ἐργάζεται;

§11Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Τότε ἐπιβαρύνεται ἀκόμη περισσότερον, διότι θὰ ἀποδειχθῇ ὅτι ἐξ ἀντιπολιτευτικῶν λόγων τὸ ἔκαμεν, ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἡ συμπεριφορὰ ἦτο ἀνάρμοστα τοῦ ἀξιωματικοῦ πρὸς τὸν πολίτην, ὁ ὁποῖος ἤθελε νὰ τοῦ παράσχουν πληροφορίας καὶ ἀπεναντίας δυστυχῶς τοῦ παρεσχέθησαν σωρειδὸν ὕβρεις. Ἀπουσιάζετε, κ. ὑπουργὲ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ εἶπον πολλὰ μέχρι τοῦδε, ἀλλὰ καὶ μὲ ὅσα θὰ εἴπω θὰ ἐννοήσετε περὶ τίνος πρόκειται.

§12Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν νομίζετε ὅτι ἕως τώρα ἐκατηγορήσατε ἕνα ἀξιωματικόν, τώρα κατηγορεῖτε δύο καὶ ὅτι ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ ἀμυνθῶσιν ἐὰν συμβαίνῃ τὸ ἐναντίον. Ἐὰν ἐδίδατε τὴν ἀναφορὰν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον θὰ ἐνεργοῦντο τὰ δέοντα καὶ θὰ εἴχομεν ἀπολογίαν αὐτῶν καὶ θὰ εἶχον καὶ αὐτοὶ τοὺς ὑπερασπιστάς των.

§13Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Ἀνέφερον πρὸ 8 ἡμερῶν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ἀλλὰ δυστυχῶς δὲν ἐγένετο οὐδεμία ἐνέργεια. Οἱ ἀξιότιμοι κ.κ. Ὑπουργοὶ ὡς καὶ οἱ συνάδελφοί μου θὰ ἔχουσι πεισθῇ ὅτι δὲν καταγγέλλω ψευδῆ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου.

§14Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι, δὲν πρόκειται περὶ τούτου.

§15Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐλπίζω ὅτι θὰ διατάξῃ ἀνάκρισιν. Λοιπὸν λέγει ὁ ὑπασπιστὴς πρὸς τὸν δημοσιογράφον «εἰσέρχεται. (ἀναγινώσκει)......... Δὲν ἐπιμένω νὰ ἀναγνώσω ὁλόκληρον τὴν ἀναφορὰν διὰ νὰ μὴ ἀπασχολῶ τὴν Βουλήν, ἀλλὰ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ λάβῃ αὐτὴν εἰς τὸ χαρτοφυλάκιον του καὶ νὰ ἐνεργήσῃ τὰ δέοντα, διότι πρόκειται περὶ ἱκανοποιήσεως ἑνὸς πολίτου ἀδικηθέντος ἢ μᾶλλον πρόκειται νὰ φθάσῃ ἡ ὑπηρεσία τῶν ὑπουργείων καὶ τῶν δημοσίων γραφείων εἰς ὕψος τοιοῦτον, ὥστε νὰ σέβεται τὸν πολίτην εἰσερχόμενον καὶ νὰ τὸν θεωρῇ ὅτι εἶναι ὑπηρέτης τοῦ πολίτου εἴτε ἀξιωματικὸς εἶναι, εἴτε ἁπλοῦς ὑπάλληλος εἶνε ἐν τοῖς ὑπουργείοις. Ἄς ληφθῇ λοιπὸν μία μέριμνα, κ. ὑπουργέ.

§16Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δόσατέ μου τὴν ἀναφορὰν νὰ τὴν διαβάσω.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γκλαβᾶς ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§18Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Βεβαίως θὰ ληφθῇ ἡ ἀναφορὰ ὑπ’ ὄψιν καὶ θὰ ἐξετασθῇ εὐρέως, πρέπει νὰ ἐξετασθῇ κατὰ πόσον πραγματικῶς εἷς ἀξιωματικὸς ἐφέρθη οὕτω πῶς, ἀλλ’ ἡ ἀναφορὰ πρέπει νὰ ἐξετασθῇ κἄπως εὐρύτερον, διότι οἱ ὑγειονομικοὶ ἀξιωματικοὶ εἶνε εἰς θέσιν νὰ εἴπωσι τὴν τελευταίαν κατάστασιν τοῦ στρατιώτου. Οἱ κ. διοικηταὶ εἴτε φρούραρχοι, εἴτε διοικηταὶ μόνοι των εἶναι νομίζουσιν ὅτι εἶναι καὶ φιλόσοφοι καὶ κοινωνιολόγοι καὶ ἰατροὶ καὶ ἀποφαίνονται κατὰ πόσον ἡ ὑγειονομικὴ κατάστασις τοῦ ἐν λόγῳ στρατιώτου εἶνε ἐκείνη, τὴν ὁποίαν αὐτοὶ νομίζουσιν. Εἶνε δίκαιον νὰ χωρίζωμεν τὰ τοῦ Καίσαρος τῷ Καίσαρι καὶ τὰ τοῦ ἑνὸς καὶ τὰ τοῦ ἄλλου, ἐὰν δὲν ἔχετε ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν ὑγειονομικὴν ὑπηρεσίαν διὰ νὰ μὴ ἐπέρχεται σύγκρουσις καταργήσατε τὴν ὑγειονομικὴν ὑπηρεσίαν, ἄλλως ἡ Πατρὶς πρὸ παντὸς ἔχει ἀνάγκην στρατιωτῶν ἀπὸ ὑγειϊνῆς καταστάσεως διὰ νὰ ἐξυπηρετήσωσι τὴν Πατρίδα. Ἀπὸ τοιαύτης ἀπόψεως θὰ ἐξετασθῇ φρονῶ κάπως εὐρύτερον ἡ ἀναφορά.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κωτούλας ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν τοῦ θέματος Καρπούζα.

§20Θ. ΚΩΤΟΥΛΑΣ. Τὸ 1919 ὁ ἀναφερόμενος ἦτο ἐνοικιαστὴς τῆς δεκάτης, ἕνεκεν δὲ τῆς καταπεσούσης χαλάζης ὑπέστη μεγάλας ζημίας. Αἱ ζημίαι αὗται πιστοποιοῦνται διὰ πιστοποιητικῶν τῶν οἰκείων παρέδρων καὶ παρακαλῶ ὅπως ληφθῇ μέτρον πρὸς ἀνάλογον ἔκπτωσιν τοῦ ἐνοικίου ἀφοῦ τοῦτο ἐγένετο δεκτὸν καὶ διὰ τοὺς ζημιωθέντας κατὰ τὰ προηγούμενα ἔτη.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Γ. Καλδῆς, Α. Παπαγεωργίου, Ν. Παρίσης, Χ. Βασιλακάκης, ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Σαμοθράκης.

§22Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ ἐξετάσῃ μετ’ εὐμενείας τὴν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Σαμοθράκης. Γνωρίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅπως καὶ πολλοὶ ἄλλοι, ὅτι ἡ Σαμοθράκη εἶναι τελείως ἀποκεκλεισμένη ἀπὸ τὸν ἄλλον κόσμον καὶ ἔχει ἀνάγκην ἀπόλυτον νὰ συνδεθῇ διὰ καλλωδίου διότι πολλάκις μένει ἐπὶ μῆνας ἀσυγκοινώνητος.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι μόνον ἡ Σαμοθράκη εἶναι καὶ ἄλλαι νῆσοι, ἡ Ἰκαρία.

§24Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Εἶναι καὶ σχετικῶς μεγάλη νῆσος καὶ κατὰ συνέπειαν ἡ ἀναφορὰ των πρέπει νὰ ἐξετασθῇ μετ’ εὐμενείας.

§25Ν. ΠΑΡΙΤΣΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἐξετάσῃ μετ’ εὐμενείας τὸ ζήτημα τοῦτο διότι ἡ Σαμοθράκη ἀπέχει ἐκ τῆς νήσου Λήμνου μόλις περὶ τὰ 9 μίλλια δηλαδὴ ἀπόστασις σχετικῶς μικρά, διότι μὲ ὀλίγην δαπάνην θὰ συνδεθῇ καὶ ἡ νῆσος αὕτη διότι αἱ 500 οἰκογένειαι μένουσι ἐπὶ μῆνας ὁλοκλήρους ἄνευ συγκοινωνίας καὶ ἄνευ τροφῶν.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν 1ον) ἄν μελετᾷ ἡ ὑπηρεσία τῶν Δημοσίων Ἔργων νὰ ἐπεκτείνῃ τὴν δημοσίαν ὁδὸν Ἀμαλιάδος Χάβαρι μέχρι Πηνείας (Κάπελης) καὶ 2ον) διατὶ δὲν προβαίνει εἰς κατασκευὴν γεφύρας ἐπὶ τοῦ Πηνειοῦ ποταμοῦ, μεταξὺ Ξενιῶν καὶ Βελανιδίου (Βουπρασίων), ἀφοῦ κατ’ ἔτος πολλὰ θύματα σημειοῦνται ὡς ἐκ τῆς ἐλλείψεως γεφύρας.

§27Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ αὐτὸ ἀμέσως, θὰ λάβωμεν μίαν γενικωτέραν μέριμναν.

§28Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Εἶναι ἀληθὲς κ. Ὑπουργέ, ὅτι ὅλου τοῦ κράτους αἱ συγκοινωνίαι εὑρίσκονται εἰς ὄχι εὐχάριστον κατάστασιν ἀλλὰ πρὸ παντὸς ἡ συγκοινωνία τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας. Εἶναι δίκαιον τέλος πάντων νὰ ληφθῇ ἕν μέτρον διὰ τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς διότι ἄν καὶ φορολογοῦνται ἄν καὶ στρατεύονται δὲν βλέπουν ποία τὰ εὐεργετήματα τὰ ὁποῖα ἀπολαμβάνουν ἀπὸ μέρους τοῦ κράτους. Ἐπὶ πλέον αἱ γεωργικαὶ ἀνάγκαι εἶναι ἀναπόδραστοι εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ κατασκευασθῇ μία εἰκόνα διότι καὶ κτήματα ὑπάρχουν ἐκεῖθεν τοῦ Πηνειοῦ ποταμοῦ καὶ ἐκ τούτου παρίσταται ἀπόλυτος ἀνάγκη κατασκευῆς μιᾶς γεφύρας.

§29Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Θὰ ληφθῇ μέριμνα διὰ τὴν κατασκευὴν γεφύρας.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Γερμανὸς, παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἐὰν θὰ ἐπιτρέψῃ νὰ ἐξακολουθῇ ἡ τροχιοδρομικὴ συγκοινωνία Ἀθηνῶν καὶ περιχώρων, καθ’ ὅν τρόπον διενεργεῖται αὕτη σήμερον καὶ ἀπὸ πολλοῦ ἤδη μὲ τὰ ξεχαρβαλωμένα ὀχήματα, τὰ ἀραιότατα καὶ ἀκανόνιστα δρομολόγια, τὰς διηνεκεῖς καθυστερήσεις καὶ τὰ σταματήματα τῶν τραίνων καὶ ἐπὶ ὥρας πολλάκις, ἐπὶ μεγίστῃ ζημίᾳ τῶν συμφερόντων τοῦ λαοῦ. Καὶ ἐάν, κατόπιν τούτων, ἔχει ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἡ Ἑταιρεία ἢ δὲν δύναται ἢ δὲν θέλει νὰ ἐπιφέρῃ οὐδεμίαν βελτίωσιν, ἀφοῦ γνωρίζει ὅτι μετὰ ἕν ἔτος δυνάμει τῆς συμβάσεως καὶ τῆς ἐπιβολῆς τῶν πραγμάτων θὰ ἀπεξενωθῇ αὕτη τῆς ἐπιχειρήσεως ταύτης, ἐάν, λέγω δὲν νομίζῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς σκοπιμώτερον ἀπὸ τοῦδε νὰ κανονίσῃ τὸ ζήτημα τῆς ἐξαγορᾶς τῶν τροχιοδρόμων εἴτε ὑπὸ τοῦ Κράτους εἴτε ὑπὸ τοῦ Δήμου Ἀθηναίων, ὥστε νὰ ἀποκτήσῃ ἡ πρωτεύουσα καὶ τὰ περίχωρα ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον τὴν τροχιοδρομικὴν συγκοινωνίαν ἧς ἔχουν ἀπόλυτον ἀνάγκην.

§31Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Δὲν γνωρίζω ἄν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας ἔχει ἀκριβῆ γνῶσιν τῆς καταστάσεως εἰς τὴν ὁποίαν διατελεῖ ἡ τροχιοδρομικὴ συγκοινωνία Ἀθηνῶν καὶ περιχώρων ἰδίᾳ δὲ τῶν ἐξωτερικῶν γραμμῶν καὶ ἰδικιτέρως εἰς τὴν γραμμὴν Ἀθηνῶν–Φαλήρου. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας διότι τὸ πρᾶγμα ἔφθασε εἰς τὸ ἀποχώρητον νὰ ὁρίσῃ ἕνα εἰδικὸν ὑπάλληλον τοῦ Ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας ὁ ὁποῖος νὰ παρακολουθήσῃ ἐπί τινας ἡμέρας τὶ γίνεται μὲ τὴν συγκοινωνίαν αὐτήν. Ἔχω τὴν ἀτυχίαν νὰ ταξιδεύω δύο φορὰς τὴν ἡμέραν κατοικῶ εἰς τὸ Φάληρον. Ἄλλοτε χαλάει ἡ μηχανή, ἄλλοτε κόβεται τὸ σύρμα ἄλλοτε χαλάει τὸ ῥυμουλκὸν καὶ τοιουτοτρόπως κανεὶς δὲν εἶναι βέβαιος ὅτι ὅταν πάῃ εἰς τὸ τέρμα νὰ πάρῃ τὸ τρὰμ τὴν ὡρισμένην ὥραν θὰ τὸ εὕρῃ ἀλλ’ οὔτε μετὰ 5 καὶ 10 λεπτά. Παρακαλῶ νὰ σκεφθῆτε τὶ θὰ κάνῃ ὁ ὑπάλληλος, ὁ καθηγητής, ὁ ἐργάτης, ὁ ὁποῖος εἶναι ὑποχρεωμένος ὡρισμένην ὥραν νὰ ὑπάγῃ εἰς τὴν ἐργασίαν του. Νὰ πάῃ μίαν ὥραν ἐνωρίτερον νὰ περιμένῃ τὸ τράμ; Ἀλλὰ καὶ αὐτὸ δὲν εἶναι δυνατὸν ἕνεκα τῆς ἀκαταστασίας τῆς τροχιοδρομικῆς συγκοινωνίας. Γνωρίζομεν πολὺ καλὰ ὅτι σήμερον δὲν ἐπιτρέπουν τὰ μέσα εἰς τὴν Ἑταιρείαν νὰ διορθώσῃ τὸ τροχαῖον ὑλικὸν διὰ πολλοὺς λόγους ἀλλὰ καὶ διότι γνωρίζει ἡ Ἑταιρεία ὅτι κατὰ τὸ 1921 δύναται τὸ κράτος νὰ τὴν ἀποξενώσῃ τῆς ἐπιχειρήσεως, δύναται νὰ ἐξαγοράσῃ τὴν ἐπιχείρησιν ταύτην καὶ ἡ Ἑταιρεία νὰ παύσῃ ὑπάρχουσα. Αὐτὸς εἶναι ὁ κυριώτατος λόγος διὰ τὸν ὁποῖον δὲν ἐπιφέρει καμμίαν βελτίωσιν καὶ θὰ ἐξακολουθήσῃ τὸ αὐτὸ σύστημα ἐπὶ ἕνα ὁλόκληρον ἔτος καὶ νὰ διαμαρτύρεται ὅτι ἔχει ζημίας ἀπὸ τὴν ἐπιχείρησιν αὐτὴν καὶ δὲν θὰ ἦτο προτιμότερον τὸ ὑπουργεῖον νὰ εὕρῃ τὸ μέσον εἴτε νὰ τὴν ὑποχρεώσῃ τὴν Ἑταιρείαν εἴτε νὰ μὴ τῆς παράσχῃ τὸ μέσον οὕτως ὥστε ἡ Ἑταιρεία νὰ συγκατατεθῇ ὑπὸ τοὺς αὐτοὺς ὅρους νὰ ἀναλάβῃ τὸ Κράτος τὴν ἐξαγορὰν ὡς κατὰ τὸ 1921, νὰ τὴν ἀναλάβῃ τὸ Κράτος ἀπὸ τοῦδε καὶ νὰ σκεφθῇ αὐτὸ ἐὰν θὰ τὴν δώσῃ εἰς τὸν Δῆμον ἢ εἰς ἄλλην Ἑταιρείαν ἀλλὰ τοιουτοτρόπως θὰ ἔπαυεν αὐτὴ ἡ κατάστασις ἡ ὁποία σᾶς βεβαιῶ ὅτι ἔφθασεν εἰς τὸ ἀπροχώρητον καὶ ὅτι τὸ ὑπουργεῖον πρέπει νὰ στείλῃ ἕνα ὑπάλληλον ὁ ὁποῖος νὰ παρακολουθήσῃ ἐπὶ μίαν καὶ μόνον ἑβδομάδα καὶ θὰ εἴδητε σεῖς ἂν αὐτὸ ὀνομάζεται συγκοινωνία ἢ παροδία ἡ ὁποῖα δὲν ἀνταποκρίνεται οὔτε πρὸς τὴν ἀξιοπρέπειαν τοῦ Κράτους οὔτε πρὸς τὰ καλῶς εὐνούμενα συμφέροντα.

§32Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ὁμολογῶ ὅτι ἡ κατάστασις δὲν εἶνε εὐχάριστος: Δέον ὅμως νὰ λάβῃ τις ὑπ’ ὄψει του ὅτι ἡ ἀνωμαλία αὕτη ὀφείλεται ἀφ’ ἑνὸς μὲν εἰς τὴν μεγάλην ἔλλειψιν τροχαίου ὑλικοῦ τὸ ὁποῖον δὲν δυνάμεθα νὰ προμηθευθῶμεν εὐκόλως λόγῳ τῶν μεγάλων δυσχερειῶν εἰς τὴν συγκοινωνίαν. Ὅσον ἀφορᾷ ῥιζικῶν μέτρων ἡ Ἑταιρεία τῶν τροχιοδρόμων πάντως θὰ περιέλθῃ τὸ 1921 εἰς τὸ κράτος ὁπότε θὰ κανονίσῃ καὶ τὸ Κράτος ἐὰν θὰ τὴν παραχωρήσῃ εἰς τὸν Δῆμον ἢ εἰς ἄλλην Ἑταιρείαν καὶ ὁπότε θὰ ληφθοῦν καὶ μέτρα ῥιζικῆς ἀναδιοργανώσεως.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Μπρισιμιτζάκης, παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν διὰ τίνα λόγον κρατοῦνται εἰς τὰς τάξεις οἱ ἔφεδροι ὁπλῖται 1910, οἱ ὑπηρετοῦντες εἰς τὸ σῶμα ἀεροπλοΐας, ἐνῷ ἡ κλάσις τοῦ 1910 πρὸ πολλοῦ ἀπεστρατεύθη, αἱ δὲ ἤδη ἀνάγκαι τῆς ἀεροπλοΐας δὲν εἶνε πλέον αἱ ἐκ τῆο ἐμπολέμου καταστάσεως, ὥστε νὰ δικαιολογῆται ἐπὶ πλέον κράτησις αὐτῶν.

§34Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Γνωρίζω πρὸς τὸν κ. βουλευτήν, ὅτι οἱ ὑπηρετοῦντες δὲν εἶναι ὁπλῖται, ἀλλ’ ἰδιῶται τεχνῖται, οἵτινες ναὶ μὲν ἀνήκουν εἰς κλάσεις ἀπολυθείσας, ἀλλ’ ὑπηρετοῦσιν ὑπὸ ὅρους διατυπωθέντας ἐν συμβολαίοις καὶ λαμβάνουσι καὶ μηνιαῖον μισθὸν 200–300 δραχμάς.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Κανναβός, ὑποβάλλει τὴν ἑξῆς ἐρώτησιν: Δεδομένου ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐμελέτησε καὶ ἀπεφάσισε νὰ ἀνακοινώσῃ τὴν ἀναστολὴν προσελεύσεως εἰς τὰς τάξεις τοῦ Στρατοῦ διαφόρων ὑπαλλήλων καὶ διαφόρων σπουδαστῶν δὲν νομίζει ὅτι κατ’ ἐξοχὴν ἔπρεπε νὰ ἀσχοληθῇ μὲ τὸ ζήτημα τῆς ἀναστολῆς διὰ τοὺς λειτουργοὺς τῆς Ἐκπαιδεύσεως, ἰδίᾳ τῆς Δημοτικῆς, ἀνεξαρτήτως ἀπογραφῆς. Παρακαλεῖ τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν περὶ τούτου.

§36Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Τὴν ἀνάγκην ἀνεγνώρισεν ἡ Κυβέρνησις καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τῆς ἐπιστρατεύσεως, διότι καθ’ ὅλον τὸν χρόνον ἐκεῖνον εἶχε δώσει ἀναστολὴν προσελεύσεως εἰς τοὺς δημοδιδασκάλους. Σήμερον ὅμως ὑπάρχουν λόγοι ἀνάγκης μᾶλλον ἐπείγοντες. Ἐφ’ ὅσον εἶναι ὑπερτέρα ἡ ἀνάγκη αὕτη, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δοθῇ ἐκ νέου ἀναστολὴ εἰς τοὺς δημοδιδασκάλους. Πόσας ἡμέρας θὰ διαρκέσῃ ἡ ἀνάγκη, ὀλίγας, πολλάς, μῆνας δὲν γνωρίζω. Ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον ὑφίσταται, εἰς οὐδένα δύναται νὰ δοθῇ ἀναστολή. Πρόκειται περὶ τῶν κληρωτῶν τοῦ 1918, 1919 καὶ 1920. Διότι τῶν παλαιοτέρων ἡλικιῶν ἐδόθη ἀναστολή. Εἰς αὐτὰς τὰς τρεῖς ἡλικίας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δοθῇ, ὅπως δὲν ἐδόθη καὶ εἰς κανένα δημόσιον ὑπάλληλον.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Κοὲν παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἐὰν διατελῇ ἐν γνώσει ὅτι αἱ αἴθουσαι ἀναμονῆς τῶν ἐπιβατῶν εἰς τοὺς κεντρικοὺς σταθμοὺς τοῦ Λαρισσαϊκοῦ ἔχουν μεταβληθῇ εἰς ἀποθήκας κτλ. καὶ ἐν γένει ὅτι ἀπὸ πολλοῦ τοιαῦται αἴθουσαι δὲν ὑπάρχουσι εἰς τὴν διάθεσιν τῶν ἐπιβατῶν καὶ ὡς ἐκ τούτου συνεπεία τῆς συχνὰ συμβαινούσης καθυστερήσεως τῶν τραίνων οἱ ἐπιβάται μένουσι ἐπὶ ὥρας εἰς τὸ ὕπαιθρον ἐκτιθέμενοι εἰς τὸ ψῦχος καὶ τὴν βροχὴν πολλοὶ δὲ ἔπαθον ἐκ τῆς κακουχίας ταύτης, αἰσθητότερον δὲ ἀποβαίνει τὸ ἄτοπον τοῦτο εἰς τὸν κεντρικώτερον σταθμὸν, ἤτοι τῆς Λαρίσσης, ὅπου μόλις μικρὸν καὶ ῥυπαρὸν δωμάτιον ὑπάρχει διὰ τοὺς ἐπιβάτας ὅλων τῶν θέσεων.

§38Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Τὸ ἐρώτημα εἶναι ἰδικόν μου καὶ ὄχι τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας. Τὸ ἐρώτημα τοῦ κ. βουλευτοῦ εἶναι ὀρθώτατον, ὁ ἀλλὰ αἴτιος τῆς καταστάσεως αὐτῆς δὲν εἶναι ἡ ὑπηρεσία τῶν σιδηροδρόμων, ἀλλ’ αἱ ἀνάγκαι αἱ στρατιωτικαὶ τόσον αἱ ἰδικαί μας, ὅσον καὶ τῶν συμμάχων αἵτινες ἐπέβαλλον τὴν κατάληψιν τῶν ἀποθηκῶν τῶν σιδηροδρόμων. Συνέπεια τῆς καταλήψεως ὑπῆρξεν ἡ χρησιμοποίησις τῶν αἰθουσῶν τὰς ὁποίας ἀνέφερεν ὁ κ. βουλευτὴς διὰ τὴν ἀπόθεσιν ἐμπορευμάτων. Τὸ ἄτοπον ἔχει λάβει χώραν πρὸ πολλοῦ, διότι ἔχομεν καὶ παράπονα ἀπὸ τὰς διαφόρους ὑπηρεσίας. Αἱ πληροφορίαι μας εἶναι, ὅτι μένουσι οἱ ἐπιβάται ἐν ὑπαίθρῳ. Τοῦτο δὲν σημαίνει, ὅτι θεωροῦμεν εὐχάριστον τὴν θέσιν τῶν ἐπιβατῶν. Πάντως θὰ εἶναι ὑποχρεωμένοι οἱ ἐπιβάται τῶν σιδηροδρόμων αὐτῶν, νὰ ὑπομένωσιν ἐπ’ ἐλάχιστον χρόνον αὐτὴν τὴν ἀνωμαλίαν, ἡ ὁποία δὲν τοὺς ἐκθέτει μὲν εἰς κίνδυνον, πάντως ὅμως τοὺς ἐκθέτει εἰς ὅλην τὴν δυσφορίαν τὴν ὁποίαν δοκιμάζουσιν ἐκ τοῦ συνωστισμοῦ τῆς αἰθούσης οὔσης κατειλημμένης ὑπὸ τῶν ἐμπορευμάτων.

§39Χ. ΚΟΕΝ. Περιμένομεν ἐπὶ 6 ὥρας εἰς τὸ ὕπαιθρον.

§40Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Ἐγὼ δὲν διαψεύδω, οὔτε θεωρῶ, ὅτι τὰ παράπονά σας, δὲν εἶναι ὀρθότατα. Ἡ ἐρώτησίς σας ἐν τούτοις θὰ γίνῃ ἀφορμὴ νὰ δώσωμεν νέας διαταγάς, ἵνα ὅσον τὸ δυνατὸν ἀποκατασταθῇ τὸ ταχύτερον ἡ τάξις.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Χρυσοστάλης ἐρωτᾷ τὸν κ. ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Ὑπουργὸν ἐὰν δὲν κρίνῃ δίκαιον καὶ εὔλογον νὰ συστήσῃ Ἐμπορικὴν Σχολὴν ἐν Χαλκίδι δὲν νομίζει ὅτι αἱ τοιούτου εἴδους σχολαὶ πρέπει νὰ μετατοπίζονται κατὰ τριετίαν εἰς ὅλας τὰς πρωτευούσας τῶν μεγαλειτέρων Νομῶν τοῦ Κράτους.

§42Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Ὑποβάλλων τὴν ἐρώτησίν μου εἰς τὸ κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὁρμώμενος ἐκ τῆς ἰδέας ὅτι δὲν πρέπει ὅλαι αἱ ὑπηρεσίαι νὰ συγκεντροῦνται εἰς τὴν πρωτεύουσαν. Ἡ Χαλκὶς ἀπὸ ἀπόψεως διαμονῆς καὶ ἀπὸ ἀπόψεως συγκοινωνίας θεωρεῖται ὡς προάστειον τῶν Ἀθηνῶν καὶ ὀρθὸν εἶναι νὰ ἱδρυθῇ ἡ Ἐμπορικὴ Σχολὴ ἐν Χαλκίδι.

§43Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Μελετᾶται τὸ ζήτημα τοῦτο ἐν τῷ Ὑπουργείῳ.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Χρυσοστάλης. Ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν πότε σκέπτεται ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀπολύσῃ τοὺς ἐφέδρους τοῦ 1915 καὶ τοὺς ἀπαλλαγέντας ὅλων τῶν ἐν ἐφεδρείᾳ ἡλικιῶν.

§45Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἔχω νὰ ἀνακοινώσω ὅτι ὁλόκληρος ἡ Κυβέρνησις καὶ ἰδιαιτέρως ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔχουσι μεγάλην ἐπιθυμίαν νὰ προβῶσιν εἰς τὴν ἀπόλυσιν τῶν ἡλικιῶν, διὰ νὰ μὴ προβαίνωσιν λοιπὸν σημαίνει ὅτι αἱ ἀνάγκαι δὲν τὸ ἐπιτρέπουν.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Φλῶρος ὑποβάλλει τὴν ἑξῆς ἐρώτησιν: Ἐπὶ τοῦ Ἀώου καὶ πλησίον τῶν Πάδων τῆς Κονίτσης ἡ ὑφισταμένη γέφυρα κατέπεσε, πρὸς ἐπανακατασκευήν της οἱ κάτοικοι τῶν δι’ αὐτῆς ἐξυπηρετουμένων χωρίων Πάδων, Παλαιοσελίου καὶ Γρισπανίου τῆς Κονίτσης καὶ Βεονίτσης, Δοβρινόβου, Λχίστης καὶ Παλαιοχωρίου τοῦ Ζαγορίου ὑπέβαλον σχετικὴν αἴτησιν. Παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἐὰν πειθόμενος περὶ τῆς μεγίστης ἀνάγκης ταύτης ἀπεφάσισε τὴν κατασκευήν, ἀφοῦ ἄλλως τε οἱ ἐκ Πάδων ἀδελφοί τουμπέσα προσφέρουσι τὸ ἥμισυ τῆς σχετικῆς δαπάνης.

§47Π. ΦΛΩΡΟΣ. Διὰ νὰ φθάσωσιν εἰς τὰ Ἰωάννινα θέλουσιν 20 ὥρας, ἐνῷ ὑπαρχούσης τῆς γεφύρας θέλουσιν μόνον τέσσαρες. Ἀφίνω ὅτι στεροῦνται ἰατροῦ, φαρμάκων. Οὔτε τὰ τρόφιμα τὰ ὁποῖα παρέχει ὁ τόπος δύνανται νὰ μεταφέρωσιν. Λοιπὸν θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ συστήσητε ἐπειγόντως τὴν κατασκευὴν τῆς γεφύρας, διότι καὶ μερικοὶ πλούσιοι τοῦ τόπου προσφέρονται νὰ καταβάλωσι τὸ ἥμισυ.

§48Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Θὰ μελετήσω τὸ ζήτημα τοῦτο.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου περὶ «κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 28 Σεπτεμβρίου 1919 Νομοθετικοῦ Διατάγματος «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων ΓΦΜΒʹ 972α, 981, 1393, 1466 καὶ 1565 καὶ προσθήκης διατάξεών τινων». (Ψηφίζεται τὸ σύνολον) Νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ θέλει συμφωνήσῃ νὰ προταχθῇ τὸ νομοσχέδιον «περὶ ἀπονομῆς συντάξεως εἰς τὸν Ναύαρχον Κουντουριώτην».

§50Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Νομίζω ὅτι δυνάμεθα νὰ ψηφίσωμεν μετὰ τὴν ψήφισιν τῆς ὀφειλομένης τιμῆς εἰς τὸν Ναύαρχον Κουντουριώτην τὴν πρότασιν νόμου διὰ τὸν ἀποθανόντα Σουρῆν.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τώρα πρόκειται περὶ τοῦ ναυάρχου Κουντουριώτου. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀπονομῆς τοῦ βαθμοῦ τοῦ Ναυάρχου εἰς τὸν ἀντιναύαρχον Παῦλον Κουντουριώτην». Οἱ παραδεχόμενοι τὸ νομοσχέδιον ψηφίζουν εἰς τὸ «Ναὶ» οἱ μὴ παραδεχόμενοι εἰς τὸ «ὄχι». Παρακαλοῦνται νὰ προσέλθωσιν ὡς ψηφολέκται οἱ κ.κ. Δ. Τερζάκης καὶ Κ. Σοκόλης. (Διενεργεῖται ἡ μυστικὴ διὰ σφαιριδίων ψηφοφορία ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν ὡς ψηφολεκτῶν τῶν βουλευτῶν κ.κ. Δ. Τερζάκη καὶ Κ. Σοκόλη τοῦ κ. γραμματέως ἐκφωνοῦντος τὰ ὀνόματα τῶν κ.κ. βουλευτῶν κατὰ περιφερείας).

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει τὶς μὴ ψηφοφορήσας; (Οὐδεὶς ἀπαντᾷ) Ἄρχεται ἡ διαλογή. (Διενεργεῖται ἡ διαλογὴ ὑπὸ τῶν ψηφολεκτῶν).

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπερατώθη ἡ διαλογὴ (ἀναγινώσκει). Ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ 163 ἅπαντες ὑπὲρ τῆς ἀποδοχῆς τοῦ νομοσχεδίου. Ἑπομένως ἐψηφίσθη κατ’ ἄρθρον. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ χρησιμοποιήσεως τῶν ἐν τῷ ἐξωτερικῷ διαθεσίμων τοῦ νόμου ΓΧΜΒʹ κατὰ τὸ ἔτος 1920». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης εἰς τὸν νόμον 392 τοῦ ἔτους 1914 «περὶ πληρωμῆς συντάξεως εἰς τοὺς ἀνακτορικοὺς ὑπαλλήλους τοῦ ἀειμνήστου Βασιλέως Γεωργίου». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ τοῦ ἐν Παρισίοις Πρεσβευτοῦ τῆς Ἑλλάδος κ. Ρωμάνου ἀφ’ ἑνός, ὡς ἀντιπροσώπου τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου, καὶ ἀφ’ ἑτέρου τοῦ κ. Γρ. Μάνου, συναφθείσης συμβάσεως περὶ δωρεᾶς ὑπὸ τοῦ τελευταίου πρὸς τὸ Κράτος συλλογῆς ἀντικειμένων Σινικῆς καὶ Ἰαπωνικῆς τέχνης» (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παραγραφῆς τῶν εἰς τὸ ἄρτιον κληρωθεισῶν ὁμολογιῶν τοῦ δανείου 1% τοῦ 1906 τοῦ πρὸς τὰς ναυτικὰς νήσους χρέους τοῦ δημοσίου». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 928 «περὶ ὀργανισμοῦ τῆς τελωνειακῆς ὑπηρεσίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 25 Φεβρουαρίου 1919 Β. Διατάγματος περὶ μεταρρυθμίσεως τοῦ ἀπὸ 21 Φεβρουαρίου 1919 Ν. Διατάγματος περὶ προσωρινῆς ῥυθμίσεως τῶν ἐργατικῶν σχέσεων ἐν τῇ καπνοβιομηχανίᾳ. Ἐπ’ αὐτοῦ ὁ κ. Καλδῆς ἔχει τὸν λόγον.

§54Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἕν ζήτημα μεταξὺ καπνεργατῶν καὶ καπνοβιομηχάνων Ἀθηνῶν κατέληξε εἰς τὸ νὰ δημιουργήσῃ ἕνα φόρον εἰς βάρος τοῦ Λαοῦ. Πῶς ἐγεννήθη τὸ ζήτημα τοῦτο εἶναι εἰς ὅλους μας γνωστόν. Μερικοὶ καπνοβιομήχανοι τῶν πόλεων Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, ἔφερον σιγαροποιητικὰς μηχανάς, ἡ χρῆσις δὲ αὐτῶν ἔθεσεν εἰς ἀδράνειαν ἐργατικὰς χεῖρας ἐδέησε κάμποσοι ἐργάται, δὲν εἰξεύρω πόσοι τὸν ἀριθμόν, νὰ ἀπολυθοῦν, ἡ δὲ Κυβέρνησις μεριμνῶσα, ὅπως εἶναι τὸ πρόγραμμά της νὰ μεριμνᾷ διὰ τὰς ἐργατικὰς τάξεις νὰ μὴ μείνωσι οἱ ἄνθρωποι εἰς τοὺς δρόμους καὶ λιμοκτονῶσιν, ἐνέκρινε ὅπως εἰς τοὺς ἀπολυομένους συνεπείᾳ τῆς εἰσαγωγῆς καὶ χρησιμοποιήσεως σιγαροποιητικῶν μηχανῶν δώσει ἀποζημιώσεις, τὰς ἀποζημιώσεις δὲ αὐτὰς θὰ τὰς προκατέβαλε μὲν τὸ Δημόσιον ἀλλὰ θὰ τὰς εἰσέπραττε συμφώνως πρὸς τὸ σχετικὸν Νομοθ. Διάταγμα τῆς 25 Φεβρουαρίου 1919 κατὰ 3μηνίαν ἀπὸ τοὺς καπνοβιομηχάνους. Οὐδεὶς δύναται νὰ ψέξῃ τὴν ἀρχὴν καὶ τὴν βάσιν τοῦ Διατάγματος τούτου τοῦ Νομοθετικοῦ ἄν καὶ θὰ εἶχε κανεὶς νὰ παρατηρήσῃ ὅτι, ἐὰν θέσωμεν τὴν ἀρχὴν ὥστε πᾶσα ἐξέλιξις προοδευτικὴ πᾶσα εἰσαγωγὴ τελειοποιημένων μηχανημάτων, ἡ ὁποία συνεπάγεται πάντως τὸν περιορισμὸν τῶν ἐργατικῶν χειρῶν, ἤτοι συνεπάγεται πάντως τὴν ζημίαν μιᾶς κοινωνικῆς τάξεως, ἐὰν θέσωμεν, λέγω, τὴν ἀρχὴν ὅπως αἱ τάξεις αὗται, τῶν ὁποίων ἡ ἐργασία περιορίζεται διὰ τῆς εἰσαγωγῆς ἐπιστημονικωτέρων καὶ τελειοτέρων μηχανικῶν μέσων, ἀποζημιώνωνται, φυσικὰ θὰ ἀνοίξωμεν ἕν μέγα κοινωνικὸν ζήτημα, ζωὴν διότι ἡ ἀρχὴ αὕτη πρέπει νὰ ἐπιβληθῇ, ὅπως ἐπιβάλλεται καὶ ἐφαρμόζεται εἰς τοὺς Καπνεργάτας, καὶ εἰς τὰς ἄλλας κοινωνικὰς τάξεις, ὅπως π.χ. ὅταν εἰσήχθη ἡ ἅμαξα περιώρισε τὴν ἐργασίαν τοῦ ἀγωγιάτου, καὶ τὸ αὐτοκίνητον τοῦ ἁμαξηλάτου. Ἐὰν λοιπὸν ἀρχίσωμεν ν’ ἀποζημιώνωμεν ὅλους ἐκείνους τῶν ὁποίων ἡ ἐργασία περιορίζεται διὰ τῆς εἰσαγωγῆς τελειοτέρων μηχανικῶν μέσων δὲν γνωρίζω ποῦ θὰ καταλήξωμεν μὲ τὸ ζήτημα αὐτό. Τὸ ζήτημα αὐτὸ τοῦ περιορισμοῦ τῆς ἐργασίας μιᾶς τάξεως, ἑνὸς ἀνθρώπου, δύναται νὰ λυθῇ καλλίτερον καὶ πρέπει ἡ λύσις του νὰ ἐπιδιώκεται συμφώνως πρὸς τὴν ἀρχήν, τὴν ὁποίαν ἐφήρμοσε δι’ ἑνὸς νέου Νόμου ἡ Βουλή, τῆς καταγγελίας τῆς ἰδιωτικῆς ἐργασίας τῶν ὑπαλλήλων. Κἄποια παρεμφερὴς ἀρχὴ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ εἰς ἄλλας σχέσεις διαφόρων κοινωνικῶν τάξεων. Ἐπανέρχομαι εἰς τὸ ζήτημα τῶν σχέσεων τῶν καπνοβιομηχάνων καὶ καπνεργατῶν. Εἴδομεν ὅτι τὸ διάταγμα ἐκανόνισε τὸ ζήτημα ἄριστα. Ἐπειδὴ οἱ καπνοβιομήχανοι ἔφερον τὰς σιγαροποιητικὰς μηχανὰς καὶ ἐγένοντο παραίτιοι νὰ ἀδρανήσωσι τάξεις ἐργατῶν, τὴν ἀποζημίωσιν πρέπει νὰ καταβάλλωσιν οἱ καπνοβιομήχανοι. Ἐν τῇ ἐφαρμογῇ ὅμως τοῦ διατάγματος ἐκείνου ἡ Κυβέρνησις ἠθέλησε νὰ περιλάβῃ μεταξὺ τῶν καπνοβιομηχάνων οἱ ὁποῖοι εἶχον φέρει μηχανὰς καὶ τοὺς καπνοβιομηχάνους τῶν μερῶν ἐκείνων εἰς τὰ ὁποῖα δὲν ἦσαν εἰσηγμέναι αἱ μηχαναί, ἠθέλησε νὰ περιλάβῃ καὶ τοὺς καπνοβιομηχάνους τῶν νέων χωρῶν καὶ ἄλλων τῆς παλαιᾶς Ἑλλάδος. Ἦτο ἑπομένως αἰτία ἡ ἀπόπειρα αὕτη νὰ προκαλέσῃ τὰς διαμαρτυρίας. Αἱ προκληθεῖσαι ὅμως διαμαρτυρίαι τῶν καπνοβιομηχάνων οἱ ὁποῖοι δὲν ἐχρησιμοποίησαν σιγαροποιητικὰς μηχανὰς ἠνάγκασαν τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀναθεωρήσῃ τὴν προτέραν ἀπόφασίν της καὶ ἐνῷ πᾶς τις ἀνέμενε νὰ ἀπαλλάξῃ τοὺς μὴ χρησιμοποιοῦντας μηχανὰς τῆς φορολογίας, τοὺς ἀπήλλαξε μέν, ἀλλὰ τὴν πρώτην ἀδικίαν ἀντικατέστησε δι’ ἄλλης διὰ φορολογίας βαρυτέρας τοῦ λαοῦ, ἐπέβαλε μίαν φορολογίαν 2 δραχμῶν ἐπὶ τοῦ καπνοῦ τῶν σιγαρέττων κλπ. καὶ τοιουτοτρόπως ἐδημιουργήθη, εἷς φόρος μιᾶς τάξεως τοῦ λαοῦ, ὑπὲρ ἄλλης τάξεως. Νομίζω ὅτι τὸ νομοσχέδιον ὡς παρουσιάζεται σήμερον διὰ τῆς ἐπιβολῆς αὐτοῦ τοῦ φόρου, εἶνε ἀδικώτατον καὶ ὡς τοιοῦτον ἔχομεν καθῆκον νὰ τὸ ἀποκρούσωμεν. Ἔχομεν καθῆκον νὰ τὸ ἀποκρούσωμεν κατ’ ἀρχὴν διότι οὐδεὶς ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐπιβάλλῃ φόρον ἐπὶ τοῦ λαοῦ ἵνα καλύψῃ τὴν ζημίαν μιᾶς τάξεως, ἀδικουμένης παρ’ ἄλλης τάξεως. Γενικῶς αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω διὰ νὰ δηλώσω τὴν ἀποδοκιμασίαν μου κατὰ τοῦ νομοσχεδίου ὅπως παρουσιάζεται. Δικαιότερον θὰ ἦτο ὡς ἔχει τὸ Διάταγμα τοῦ Ἰανουαρίου ἀλλὰ καὶ εἰς ἐκεῖνο περιέχεται τὸ ἄδικον νὰ ἐπιβάλλεται ἡ ὑποχρέωσις τῆς πληρωμῆς καὶ εἰς καπνοβιομηχάνους μὴ χρησιμοποιήσαντας σιγαροποιητικὰς μηχανάς. Ἔχω λοιπὸν τὴν γνώμην ὅτι πρέπει, νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὸ διάταγμα ἐκεῖνο μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι ἡ ὑποχρέωσις πρὸς πληρωμὴν εἰς τοὺς καπνεργάτας ἀποζημιώσεως πρέπει νὰ βαρύνῃ μόνον τοὺς βιομηχάνους οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὰς σιγαροποιητικὰς μηχανάς, διότι αὐτοὶ μόνον ὠφελοῦνται ἐξ αὐτῶν καὶ αὐτοὶ ἑπομένως ὑποχρεοῦνται νὰ πληρώσωσι τὰς ἀποζημιώσεις. Διατὶ δὲ ἐπὶ τόσον καιρὸν δὲν ἐτέθη εἰς ἐφαρμογὴν ἡ διάταξις κατὰ τὴν ὁποίαν κατὰ τριμηνίαν ἔπρεπε νὰ πληρώσωσιν οἱ καπνοβιομήχανοι τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον ὑπεχρεοῦντο νὰ καταβάλλωσιν; Ἐὰν ἐτίθετο εἰς ἐφαρμογὴν ἡ διάταξις αὕτη καὶ καταβάλλοντο αἱ ἀποζημιώσεις ἴσως θὰ προελαμβάνοντο καὶ μερικὰ ἄτοπα, διότι καθὼς λέγετε τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον κατεβλήθη διὰ τὰς ἀποζημιώσεις τῶν καπνεργατῶν ἀνῆλθεν εἰς ἑκατομμύρια ὄχι ὀλίγα καὶ ἐὰν δὲν σταματήσῃ τὸ κακὸν ἴσως θὰ αὐξήσῃ ἔτι μᾶλλον. Ταῦτα εἶχον νὰ εἴπω γενικῶς ὅσον ἀφορᾶ τὴν ἀρχὴν, ἐπιφυλλάσσομαι δὲ ἂν ἐξακολουθήσῃ ἡ συζήτησις νὰ λάβω πάλιν τὸν λόγον εἰς τὰς λεπτομερείας.

§55ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὅλοι θὰ λάβωμεν τὸν λόγον. Ὅλοι.

§56ΕΤΕΡΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἡ ψήφισις τῆς ἀρχῆς νὰ γίνῃ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§57Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Ἐπειδὴ τινὲς τῶν κ.κ. βουλευτῶν ἐζήτησαν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορίαν, ἀναγκάζομαι νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς λεπτομερείας θὰ ἀναπτύξωσι τὰς γνώμας τῆς Κυβερνήσεως οἱ συνάδελφοι Ὑπουργοὶ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Πρόκειται περὶ τῶν ἐργατῶν οἱ ὁποῖοι θὰ ἔμενον εἰς τοὺς δρόμους ἐὰν δὲν παρενέβαινεν ἡ Πολιτεία νὰ προστατεύσῃ αὐτούς. Ὅτι ἔχω νὰ εἴπω εἶνε τοῦτο· ὅσα ὁ κ. βουλευτὴς ἐξ Λέσβου ἐξέφρασε τὴν κατάπληξίν του ὅτι ἂν ἡ Κυβέρνησις ἐξακολουθήσῃ τὸ σύστημα τῆς προστασίας τῶν ἐργατῶν δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου θὰ κινδυνεύσῃ τὸ κράτος νὰ εὑρεθῇ ἐκτεθειμένον εἰς ἀπειρίαν δαπανῶν. Τοῦτο δὲν εἶνε ἀκριβές, ἡ Κυβέρνησις θὰ ἐπεμβαίνῃ ὅπου δύναται νὰ ἐπεμβαίνῃ καὶ ὅταν πρόκειται περὶ τοῦ ψηφισμοῦ ἑκατοντάδων ἐργατῶν οἱ ὁποῖοι κινδυνεύσουν νὰ εὑρεθῶσιν ἐκτεθειμένοι εἰς τὴν ἔλλειψιν τοῦ ἄρτου, ὀφείλει πάντοτε νὰ λαμβάνῃ, ἂν ὄχι νομοθετικὰ ἀλλὰ πάντως διοικητικὰ μέτρα. Ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ παρόντος δὲν συμβαίνει τοῦτο. Ἐν προκειμένῳ εὑρισκόμεθα ἀπέναντι ἀπαιτήσεων, τῆς ἀπαιτήσεως τῶν βιομηχάνων ἀφ’ ἑνός, τῆς ἀπαιτήσεως τῶν καπνεργατῶν ἀφ’ ἑτέρου. Ἡ πρώτη ἀπαίτησις ὅπως εἰσαχθῶσι τὰ μηχανήματα πρὸς κατασκευὴν τῶν σιγαρέττων, ἡ δευτέρα ὅπως μὴ εἰσαχθῶσι διότι ἡ εἰσαγωγὴ ἀφαιρεῖ ἀπὸ τὰς χεῖρας τῶν ἐργατῶν τὸ μέσον τῆς ζωῆς των. Τὸ θέμα γνωρίζουν οἱ κ. βουλευταί, ὅτι δὲν εἶνε νέον, ἀνατρέχει μέχρι πενταετίας, ἑπταετίας ἴσως, διότι ἔρχεται εἰς ἀντίθεσιν ἀφ’ ἑνὸς τὸ μέτρον τῆς χρησιμοποιήσεως τῶν μηχανῶν καὶ ἀφ’ ἑτέρου ἡ στέρησις τῆς ἐργασίας ἑκατοντάδων πολλῶν ἐργατῶν. Ἡ ἀπεργία ἡ ὁποία ἐγένετο, καθ’ ὃν χρόνον ἐγένετο τὸ διάταγμα ἐκεῖνο, ἡ ἀπεργία παρέσχε τὴν εὐκαιρίαν τοῦ συμβιβασμοῦ καὶ ὁ συμβιβασμὸς εἶνε τὸ νομοθετικὸν διάταγμα. Ἐνῷ δὲ οἱ καπνοβιομήχανοι ἐνδεικνύουν τὴν πιθανότητα ἐνισχύσεως μιᾶς βιομηχανίας ἡ ὁποία δύναται νὰ ἀποβῇ πολὺ ἐπικερδὴς εἰς τὸν τόπον, τὸ ζήτημα αὐτὸ παρεκώλυε τὴν πρόοδον τῆς βιομηχανίας τῶν σιγαρέττων ἐν Ἑλλάδι. Εἴπομεν ἡμεῖς ἐφ’ ὅσον θέλετε τὴν εἰσαγωγὴν σιγαροποιητικῶν μηχανῶν, νὰ ἀναλάβετε τὴν ὑποχρέωσιν τῆς προστασίας αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων. Ἔγινε λοιπὸν τὸ διάταγμα ἐκεῖνο οὐχὶ αὐθαιρέτως ἀλλὰ μετὰ συνεννόησιν πρὸς τοὺς καπνοβιομηχάνους τοὺς ἐν Ἀθήναις. Τὸ μέτρον δὲ τοῦτο δύναται ἴσως νὰ χαρακτηρισθῇ οὐχὶ ὡς μέτρον ἁπλῆς ἐπιεικείας τοῦ κράτους πρὸς τοὺς ἐργάτας, ἀλλ’ ὡς μέτρον προνοίας μέτρον ἐπιβαλλόμενον χάριν τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας καὶ ἐπ’ αὐτῆς τῆς ἠθικῆς ὑποχρεώσεως τὴν ὁποίαν ὑπέχει τὸ κράτος πρὸς τοὺς ἀπειλουμένους νὰ ἐκτοπισθῶσι ἀπὸ τῆς ἐργασίας των καὶ νὰ πεινάσουν. Αὐτὸς εἶνε ὁ λόγος, ὁ ὁποῖος ἐπιβάλλει τὸ μέτρον τοῦτο, τὸ ὁποῖον θὰ βαρύνει τοὺς βιομηχάνους, ὅπως φαντάζονται οἱ κύριοι βουλευταί· ἀλλ’ ἐπὶ τούτου θὰ ὁμιλήσουν εἰδικώτερον οἱ κύριοι συνάδελφοι καὶ ἂν δὲν ὑπάρχῃ ἀντίρρησις, ἂς ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχήν.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον εἶνε εἰς πρώτην συζήτησιν.

§59Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δύο λέξεις.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§61Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Ὁ κ. ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως παρεξήγησε τοὺς λόγους μου. Ἐγὼ οὐδέποτε ἤθελον νὰ εἴπω ὅτι οἱ ἐργάται πρέπει νὰ πεταχθοῦν εἰς τοὺς δρόμους. Τοὐναντίον μάλιστα ἐτόνισα ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐν τῇ μερίμνῃ της, τὴν ὁποίαν ἔδειξε πάντοτε ὑπὲρ τῆς ἐργατικῆς τάξεως, καὶ τώρα ὀφείλει νὰ μεριμνήσῃ περὶ αὐτῆς καὶ διὰ τοῦτο κατέφυγεν εἰς τὸ μέτρον τῶν ἀποζημιώσεων. Ἔθιξα τὸ ἄλλο ζήτημα ὅτι, ἐνῷ τὸ νομοθετικὸν Διάταγμα τῆς 20 Ἰανουαρίου ἔθετε πολὺ λογικὴν βάσιν ὡς πρὸς τὸν τρόπον τῶν ἀποζημιώσεων, διότι ἔθετε τὸ βάρος τῶν ἀποζημιώσεων ἐπὶ τῶν καπνοβιομηχάνων τῶν χρησιμοποιούντων σιγαροποιητικὰς μηχανάς, οἱ ὁποῖοι καὶ θὰ ὠφεληθοῦν, τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον ρίπτει τὸ βάρος αὐτὸ εἰς ὅλον τὸν λαόν, δηλαδὴ τοὺς καταναλωτάς.

§62Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Κύρι συνάδελφε, τὸ Διάταγμα τοῦ Ἰανουαρίου ἐπρόκειτο νὰ ἐπιβαρύνῃ ὅλους ἐν γένει τοὺς καπνοβιομηχάνους, ἐν τούτοις ἐνομίσαμεν ὅτι ἔπρεπεν ὅλος ὁ καπνοβιομηχανικὸς κόσμος νὰ ἐπιβαρυνθῇ μὲ μίαν ἀναλογίαν διὰ τὴν ἀποζημίωσιν τῶν ἐργατῶν, ἀνεξαρτήτως ἂν τὴν στιγμὴν ταύτην χρησιμοποιῇ ἢ δὲν χρησιμοποιῇ σιγαροποιητικὰς μηχανάς, διότι ἡ χρῆσις τῶν σιγαροποιητικῶν μηχανῶν εἶνε γενικὸς λόγος τοῦ ὁποίου θὰ ἐπιφυλαχθοῦν ὅλοι· διότι ἡ εἰσαγωγὴ σιγαροποιητικῶν μηχανῶν θὰ ἀνατρέψῃ τελείως ἐπὶ τὰ βελτίω τὰς συνθήκας τῆς κατασκευῆς σιγαρέττων καὶ τῆς ἐξαγωγῆς κυρίως καπνοῦ ὑπὸ τὴν μορφὴν σιγαρέττων. Εἶνε λοιπὸν δίκαιον καὶ οἱ καπνοβιομήχανοι οἱ ὁποῖοι κατασκευάζουν χειροποίητα σιγαρέττα νὰ ὑποστοῦν μικρὰν θυσίαν διὰ τὸ μέγα καλὸν τῆς εἰσαγωγῆς τῶν μηχανῶν.

§63Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Ὅσοι εἰσάγουν καὶ μεταχειρίζονται σιγαροποιητικὰς μηχανὰς μάλιστα, νὰ ὑποβληθοῦν εἰς αὐτὴν τὴν ὑποχρέωσιν τῆς ἀποζημιώσεως, οὐχὶ ὅμως καὶ οἱ λοιποὶ πολὺ δὲ ὀλιγώτερον, ὅπως σήμερον τὸ νομοσχέδιον ὁρίζει, αὐτὸ τοὐλάχιστον, μία τάξις κοινωνικὴ νὰ ἐπιβαρύνεται μὲ τὰς ἀποζημιώσεις, τὸ νομοσχέδιον ρίπτει τὸ βάρος ἐπὶ ὅλου τοῦ λαοῦ.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λεκανίδης ἔχει τὸν λόγον.

§65Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Μετὰ τὴν ἔκδοσιν τοῦ Διατάγματος ἐκείνου τοῦ νομοθετικοῦ, διὰ τοῦ ὁποίου ὑπεχρεοῦντο οἱ καπνοβιομήχανοι Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς νὰ πληρώσουν τὸ ποσὸν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπληρώθη εἰς τοὺς ἐργάτας, οἱ ὁποῖοι δὲν εὕρισκον ἐργασίαν εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ τὸν Πειραιᾶ, ἡ Κυβέρνησις ἐξέδωκε Διάταγμα στηριζόμενον ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ Νομοθετικοῦ Διατάγματος, διὰ τοῦ ὁποίου ἐπεξέτεινε τὴν ὑποχρέωσιν αὐτὴν ὄχι μόνον τῶν καπνοβιομηχάνων ἀλλὰ καὶ τῶν καπνοπωλῶν καὶ εἰς τὴν Κρήτην. Οἱ καπνοπῶλαι Κρήτης, διότι ἡμεῖς δὲν ἔχομεν καπνοβιομηχάνους, ὑπέβαλον δι’ ἡμῶν τῶν ἀντιπροσώπων τῆς Κρήτης ἀναφορὰν εἰς τὴν Βουλήν, διὰ τῆς ὁποίας παρεπονοῦντο. Λόγοι δὲ τῶν παραπόνων αὐτῶν, ἦσαν οἱ ἑξῆς. Πρῶτον διότι δὲν εἰσήχθησαν, σιγαροποιητικαὶ μηχαναὶ εἰς τὴν Κρήτην ὅπως εἰσήχθησαν ἐδῶ τοιαῦται συνεπῶς εἰς τὴν Κρήτην, δὲν ἐπαύθησαν ἐργάται συνεπείᾳ τοιούτου λόγου καὶ οἱ ὁποῖοι νὰ δικαιοῦνται ἐκ τούτου νὰ λάβωσιν ἀποζημίωσιν. Δεύτερον, ὅτι οἱ κατασκευάζοντες σιγαρέττα διὰ σιγαροποιητικῶν μηχανῶν τὰ κατασκευάζουν μὲ κόστος 6 δραχμῶν κατὰ χιλιάδα, ἐνῷ οἱ κατασκευάζοντες εἰς τὴν Κρήτην σιγαρέττα πληρώνουν δέκα δραχμὰς κατὰ χιλιάδα, δηλ. πληρώνουν 4 δραχμὰς περισσότερα ἀπὸ ὅσα πληρώνουν οἱ ἐνταῦθα. Τρίτον, διότι ἐπετράπη εἰς τοὺς ἐν Ἀθήναις καὶ Πειραιᾷ καπνοπώλας καὶ καπνοβιομηχάνους νὰ πωλοῦν κατὰ 20 λεπτὰ τὸ πακέτον ἀκριβώτερα, ἐνῷ εἰς τοὺς Κρήτας καὶ τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν τῶν Νέων Χωρῶν δὲν ἐπετράπη τὸ τοιοῦτον Ἀλλὰ τὸ σπουδαιότερον, διότι δὲν ὑπάρχουν ἐργάται Κρῆτες, οἱ ὁποῖοι νὰ ἀπολαμβάνουν καὶ αὐτοὶ τοῦ εὐεργετήματος αὐτοῦ τῆς ἀποζημιώσεως. Οἱ λόγοι αὐτοί, κύριοι βουλευταί, νομίζω, ὅτι εἶνε λόγοι σοβαρώτατοι. Σήμερον ἡ Κυβέρνησις μεταβάλλει τὸ σύστημα αὐτὸ καὶ ἐπιβάλλει δύο δραχμὰς καὶ 2,40 κατὰ χιλιόγραμμον εἰς τὰ σιγαρέττα. Ποῖος θὰ πληρώσῃ τὸν φόρον αὐτόν; Βεβαίως, θὰ τὸν πληρώσῃ ὁ λαός. Διὰ τίνα λόγον; Διὰ νὰ ὠφεληθοῦν οἱ καπνοβιομήχανοι οἱ μεταχειριζόμενοι τῆς σιγαροποιητικὰς μηχανὰς καὶ διὰ νὰ πληρώνονται ἐργάται καταγόμενοι μόνον ἀπὸ ἕν μέρος· Εἰς τὴν Κρήτην οὐδέποτε θὰ εἰσαχθοῦν τοιαῦται μηχαναί, διότι δὲν ὑπάρχει στάδιον τοιοῦτον ἐμπορικόν, καπνοβιομηχανίας τόσον εὐρύ, ὥστε νὰ δύναται καὶ οἱ ἐν Κρήτῃ νὰ ὑποβληθοῦν εἰς τὴν δαπάνην αὐτὴν τῶν σιγαροποιητικῶν μηχανῶν νὰ τὰς φέρουν. Τί θὰ κάμουν λοιπόν. Θὰ πωλοῦν καὶ αὐτοὶ τὸν καπνὸν ἀκριβώτερον ἀπὸ ὅ,τι τὸν ἐπώλουν εἰς βάρος τοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει νὰ ὠφεληθῇ τίποτε ἀπὸ τὸν φόρον αὐτὸν. Ὁ φόρος αὐτὸς ἐπιβάλλεται ἀποκλειστικῶς διὰ νὰ πληρωθοῦν οἱ καπνεργάται Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς καὶ διὰ τοῦτο φορολογεῖται ὁλόκληρος ὁ λαός. Κύριοι, Ὑπουργοί, μετὰ λύπης μου ὁμιλῶ ἐκ μέρους μου, παρατηρῶ ὅτι ὑπάρχει μία τάσις παρὰ τῇ Κυβερνήσει νὰ φορολογῆται κάπως βαρύτερον ὁ λαὸς τῶν Νέων Ἐπαρχιῶν. Ἔχω παράδειγμα τὴν πατρίδα μου, ἡ ὁποῖα πληρώνει φόρους τοὺς ὁποίους, δὲν πληρώνει τὸ λοιπὸν Κράτος. Τουλάχιστον αἱ παλαιαὶ ἐπαρχίαι. Πληρώνει φόρον δημητριακόν, τὸν ὁποῖον κανὲν ἄλλο μέρος τῶν παλαιῶν ἐπαρχιῶν δὲν πληρώνει. Τί ἐννοεῖ μὲ τοῦτο ἡ Κυβέρνησις; Μᾶς θεωρεῖ ὅτι εἴμεθα εὐρωστότεροι τῶν κατοίκων τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν; ἢ τίποτε ἄλλο; Δὲν θέλομεν νὰ ἐκφράσωμεν τὸ ἄλλο, τὸ ὁποῖον ἡμεῖς ἐννοοῦμεν, διότι δὲν θέλομεν ποτὲ νὰ ὑποθέσωμεν ὅτι πραγματικῶς ὑπάρχει τοιαύτη ἰδέα ἢ πρόθεσις. Θέλομεν νὰ ἐπιμείνωμεν νὰ καταργηθῇ ὁ φόρος αὐτός, νὰ καταργηθῇ καὶ ὁ φόρος ἐπὶ τῶν δημητριακῶν, διότι, ἀφ’ οὗ δὲν τὸν πληρώνει ἡ λοιπὴ Ἑλλάς, διὰ τίνα λόγον νὰ τὸν πληρώνουν οἱ Κρῆτες; Ποῖος λόγος ὑπάρχει, ὥστε νὰ εὑρισκώμεθα ἡμεῖς εἰς τὴν μειονεκτικὴν αὐτὴν θέσιν καὶ ποῖος λόγος ὑπάρχει, ὥστε νὰ ὑποβληθῶμεν καὶ πάλιν εἰς μειονεκτικωτέραν θέσιν, νὰ πληρώνωμεν φόρον, διὰ νὰ πληρώνωνται οἱ ἐργάται τῶν Ἀθηνῶν καὶ τοῦ Πειραιῶς χωρὶς νὰ πληρώνωνται ἐργάται ἰδικοί μας; Δὲν λέγω τίποτε ἄλλο. Ἀρκοῦμαι εἰς αὐτά. Λέγω ὅμως ὅτι αὐτὰ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα κατὰ διαλείμματα λαμβάνονται κατὰ τῶν κατοίκων τῶν Νέων Ἐπαρχιῶν καὶ δὴ τῆς Κρήτης, δὲν εἶνε δυνατὸν νὰ ἐξακολουθήσουν κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον χωρὶς νὰ ἔχουν τὸν ἀντίκτυπον των (χειροκροτήματα).

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Βασιλακάκης ἔχει τὸν λόγον.

§67Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Ἐμένα μοῦ φαίνεται ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐβασίσθη ἐπὶ ἑνὸς ἀτόπου διὰ νὰ συγγράψῃ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ καὶ βεβαίως ἑνὸς ἀτόπου δοθέντος, μύρια ἕπονται. Σύμφωνα μὲ τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Προέδρου ἡ Κυβέρνησις συνειργάσθη μετὰ τῶν καπνοβιομηχάνων Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς. Ἀλλὰ μήπως οἱ καπνοβιομήχανοι τῶν ἄλλων μερῶν, ἀφοῦ πρόκειται νὰ ἐπιβαρυνθοῦν καὶ αὐτοὶ μὲ ἕνα φόρον, δὲν ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ εἴπουν τὴν γνώμην των, ἀφοῦ μάλιστα ἡ γνώμη των εἶνε ἀντίθετος πρὸς τὴν γνώμην τῶν βιομηχάνων Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς; Πρόκειται σήμερον νὰ προστατευθοῦν οἱ ἐργάται ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀποδιώκονται διὰ τῆς μηχανῆς, ἄρα οἱ ἐργάται αὐτοὶ ἔχουν ἀνάγκην νὰ ζητήσουν τὴν προστασίαν τῆς Κυβερνήσεως. Βεβαίως ἡ Κυβέρνησις καλῶς πράττουσα ἠθέλησε νὰ τοὺς προστατεύσῃ, ἀλλ’ εἰς βάρος τίνων; Ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἀποδιώκουσι τοὺς ἐργάτας, ὄχι εἰς βάρος ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι τοὺς περιθάλπουν, διότι ἐπιβαρύνεται ὁ καπνὸς γενικῶς, ἄρα καὶ οἱ καπνοβιομήχανοι ἐν γένει. Πῶς ἔρχεται τὸ Κράτος καὶ ἐπιβαρύνει ἐμένα, ὁ ὁποῖος προστατεύω τοὺς ἐργάτας.

§68Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἀγνοεῖτε ἴσως τὴν φορολογίαν τὴν ἰδιαιτέραν, ἡ ὁποία βαρύνει τὰς μηχανάς.

§69Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Οἱ ἰδικοί μας βιομήχανοι ὅλοι διαμαρτύρονται.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Παρίτσης ἔχει τὸν λόγον.

§71Ν. ΠΑΡΙΤΣΗΣ. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θέλω νὰ τονίσω εἶνε ὅτι δὲν ἐγίναμε ἀντιληπτοί. Δὲν διαμαρτυρόμεθα κατὰ τῆς ἀρχῆς, τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις ἔθηκε νὰ ἀποζημιώσῃ τοὺς ἐργάτας τοὺς ἀποπεμφθέντας λόγῳ τῆς εἰσαγωγῆς τῶν μηχανῶν. Κάθε ἄλλο, εἴμεθα σύμφωνοι, μέχρι τινὸς ὅμως, διότι δὲν γνωρίζω ἂν εἶνε δυνατὸν ἡ ἀρχὴ αὐτή, νὰ ἀποζημιώσῃ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ὅλας τὰς προοδευτικὰς τάσεις αἱ ὁποῖαι θέλουν βελτίωσιν τῆς παραγωγῆς καὶ εἰσάγουν μηχανάς. Ἀλλὰ μία βιομηχανία, ἡ ὁποία εἰσάγει μηχανὰς κερδίζει πολὺ περισσότερα, διατί, διότι ὄχι μόνον αὐξάνει ἡ παραγωγή, ἀλλὰ βελτιοῦται καὶ τὸ εἶδος τὸ παραγόμενον. Εἷς βιομήχανος μεταχειριζόμενος ἐργάτας διὰ τὴν κατασκευὴν σιγαρέττων κερδίζει φερ’ εἰπεῖν 10, εἷς βιομήχανος εἰσάγων μηχανὰς κερδίζει 100.

§72Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Ἄς εἰσαγάγῃ καὶ ἐκεῖνος μηχανὰς νὰ κερδίζῃ περισσότερα.

§73Ν. ΠΑΡΙΤΣΗΣ. Αὐτὸς πρέπει νὰ πληρώσῃ τοὺς ἐργάτας, τοὺς ὁποίους θὰ στερήσῃ τῆς ἐργασίας.

§74Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Τὴν στιγμὴν αὐτὴν σᾶς εἰδοποιῶ ὅτι ὑπάρχει τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον ζητεῖ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ μέτρου καὶ ἐν Κρήτῃ, διότι καὶ ἐκεῖ ὑπάρχουν μηχαναί.

§75Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Ἀναγνώσατε τὸ νομοσχέδιόν σας νὰ ἴδητε ὅτι δὲν τοὺς περιλαμβάνετε.

§76Ν. ΠΑΡΙΤΣΗΣ. Δὲν γνωρίζω ἄν δύναται νὰ τεθῇ ἡ ἀρχὴ τὴν ὁποίαν πρὸ ἡμερῶν διετύπωσεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος ὡς βάσις κοινωνικῆς πολιτικῆς προστασίας τῶν διαφόρων βιομηχάνων καὶ βιοτεχνῶν. Ἀλλὰ δὲν ἀσχολοῦμαι περὶ τὸ θέμα τοῦτο. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον μὲ ἐνδιαφέρει εἶνε νὰ εἴπω ὅτι οἱ ἐργάται, τοὺς ὁποίους ἡ εἰσαγωγὴ τῶν σιγαροποιητικῶν μηχανῶν στερεῖ τῆς ἐργασίας δέον νὰ ἀποζημιωθῶσι παρ’ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι καὶ κερδίζουσιν ἐκ τῆς εἰσαγωγῆς τῶν μηχανῶν, ἐπ’ οὐδενὶ δὲ λόγῳ πρέπει νὰ φορολογηθοῦν ὅλοι οἱ καταναλωταὶ τοῦ καπνοῦ. Οἱ δὲ κύριοι αὐτοὶ ἔχουν ἔκτοτε, ἔχουν ἀρκετὰ κερδίσει, οὕτως ὥστε νομίζω ὅτι δύνανται νὰ ὑποβληθῶσι εἰς αὐτὴν τὴν θυσίαν ὑπὲρ τῶν ἐργατῶν τοὺς ὁποίους ἀπέπεμψαν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει νομίζω, ὅτι ἡ διατύπωσις τοῦ νομοθετικοῦ Διατάγματος εἶνε πολὺ ὀρθοτέρα ἀπὸ τὴν τροπολογίαν τὴν ὁποίαν εἰσάγει τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Νομίζω ὅτι πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν διατύπωσιν τῶν προηγουμένων, δηλαδὴ νὰ πλήττωνται οὕτως εἰπεῖν δι’ αὐτῆς τῆς φορολογίας οἱ εἰσάγοντες τὰς σιγαροποιητικὰς μηχανάς, τὸ δὲ νομοθετικὸν τοῦτο διάταγμα νὰ ἐπεκτείνεται καὶ εἰς τὰς ἄλλας ἐπαρχίας. Νομίζω κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἡ ἀξίωσις ἡμῶν εἶνε καὶ δικαία καὶ λογικὴ καὶ δὲν δίδει ἀφορμὴν εἰς τὸ νὰ παρεξηγηθῇ ἐφ’ ὅλων τῶν ἐργατικῶν τάξεων ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως. Ἐὰν εἰσαχθῇ τὸ σύστημα τοῦτο καὶ ἀποζημιωθῶσιν εἰς βάρος τοῦ λαοῦ οἱ ἐργάται, τότε μετὰ τινα χρόνον, ὁπόταν θὰ εἰσαχθῶσι τὰ αὐτοκίνητα διὰ τὴν μεταφορὰν τοῦ σταφιδοκάρπου δὲν θὰ εἶνε δυνατὸν νὰ ἀρνηθῶμεν τὴν ἀποζημίωσιν τῶν καρραγωγέων, ἢ ὅταν θὰ εἰσαχθῶσιν αἱ βενζινάκατοι, δὲν θὰ εἶνε δυνατὸν νὰ ἀρνηθῶμεν ἀποζημίωσιν εἰς τοὺς λεμβούχους.

§77Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Βεβαίως διὰ τοὺς λεμβούχους θὰ ληφθῇ πρόνοια, ὅπως μὴ ἀφεθοῦν καὶ αὐτοὶ ἄνευ ἐργασίας.

§78Ν. ΠΑΡΙΤΣΗΣ. Ἐγὼ δὲν τὸ ἀμφισβητῶ, ὅταν ἐγκαταστήσετε εἰς τὸν Πειραιᾶ τὰ ἔργα διὰ τὰ ὁποῖα θὰ δαπανήσετε ἑκατοντάδας ἑκατομμυρίων, εἶνε δίκαιον νὰ φροντίσετε καὶ διὰ τοὺς λεμβούχους, ἀλλὰ δὲν εἶνε δυνατὸν νὰ πληρώσῃ ὅλας ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς διότι θὰ ἐγκαταστήσετε τοιαύτας μηχανὰς εἰς τὸν Πειραιᾶ. Ὅταν ἐγκαταστήσῃ ἡ Κυβέρνησις τὰ ἔργα αὐτὰ εἰς τοὺς διαφόρους λιμένας τῶν διαφόρων ἐπαρχιῶν, τότε βέβαια θὰ πληρώνωμεν καὶ ἡμεῖς τὸν φόρον. Αὐτὸ εἶχον νὰ παρατηρήσω κύριε Πρόεδρε. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον παρατηρῶ καὶ βεβαίως παρατηρεῖ καὶ ἡ Κυβέρνησις εἶναι ὅτι ἡμεῖς ὅλοι οἱ βουλευταὶ οἱ ἐκπροσωποῦντες τὰς Νέας Χώρας εἶναι ὅτι....εἰσήχθησαν αἱ σιγαροποιητικαὶ μηχαναὶ μὲ αὐτὰς τὰς ἐγγυήσεις, νομίζομεν δὲ ὅτι δικαιούμεθα νὰ ἀξιώσωμεν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὰς δικαιοτάτας παρατηρήσεις καὶ νὰ τροποποιήσῃ τὸ νομοσχέδιον συμφώνως μὲ τὰς εὐχάς, αἱ ὁποῖαι ἐκπροσωποῦν τὴν ἐπιθυμίαν τοῦ λαοῦ τὸν ὁποῖον ἀντιπροσωπεύομεν.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Βαλαλᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§80Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ἔχω σχεδὸν ὑποχρέωσιν νὰ λάβω τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, διότι ἤμην εἰσηγητὴς τῆς Ἐπιτροπῆς, εἰς τὴν ὁποίαν εἶχε παραπεμφθῆ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Τελευταῖον ἐκυρώθη ὡς ἐπεῖγον καὶ εἰσήχθη εἰς συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον, ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ νομισθῇ ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ δὲν ἔχει ἐργασθῆ, εἰργάσθη συντόνως καὶ ἐπανειλημμένως, οἱ κ.κ. δὲ Ὑπουργοὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας παρέστησαν εἰς τὰς συνεδριάσεις αὐτάς. Ἐν πρώτοις ὀφείλω νὰ δηλώσω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ἡ ἀντίληψις, τὴν ὁποίαν ἐξέθηκε πρὸ ὀλίγου ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐγένετο εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς δεκτὴ ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς. Ἐθεωρήθη ὅτι ἡ Κυβέρνησις εὑρέθη εἰς τὴν δεδικαιολογημένην ἀνάγκην ὅπως λάβῃ τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον ὁρίζεται διὰ τοῦ νομοθετικοῦ Διατάγματος, δὲν πρέπει δὲ νὰ κρίνῃ κανεὶς τὰ ζητήματα ἐκ τῶν ὑστέρων. Κατὰ τὴν κρίσιν μου δὲν ἦσαν μόνον αἱ μηχαναί, αἱ ὁποῖαι ἐπέβαλον τὴν λῆψιν τῶν μέτρων, αὐτῶν, ἐν γένει ὑπῆρχε μία πληθώρα ἐργατῶν, ἡ ὁποία ἔπρεπε νὰ εὕρῃ κάποια διέξοδον, νὰ εὕρῃ ἐργασίαν. Εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς ἐγεννήθη ἡ ἀνάγκη ὅπως οἱ καπνοβιομήχανοι ἀποφύγωσι τὰς συστάσεις τῶν ὑπαλλήλων. Εἰς τὴν Θεσσαλονίκην ὑπῆρχεν προηγουμένως συμβόλαιον μεταξὺ τοῦ συνδικάτου τῶν ἐργατῶν καὶ τῶν καπνοβιομηχάνων τὸ ὁποῖον συνετάχθη τῇ ἐπεμβάσει τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας διά τινος Τμηματάρχου καὶ τοῦ Γεν. Διοικητοῦ, κατὰ τὸ ὁποῖον οἱ καπνοβιομήχανοι δὲν ἐδικαιοῦντο νὰ παύσωσιν οὐδένα ἐκ τῶν ἐργατῶν. Τοιοῦτον τι λέγει καὶ τὸ Ν. Διάταγμα. Ἐλέχθη ὅτι οὐδεὶς καπνοβιομήχανος θὰ δύναται νὰ ἀπολύσῃ ὑπαλλήλους ἐξ ἐκείνων τοὺς ὁποίους θὰ ἀνέφερον οἱ κατάλογοι ὀνομαστικῶς οἱ ὁποῖοι ἐπρόκειτο νὰ συνταχθῶσιν. Εἶπον ὅτι δὲν ἦτο μόνον ὁ λόγος τῶν μηχανῶν, ὁ ὁποῖος ἐπέβαλε τὴν λύσιν αὐτήν, ἀπόδειξις δὲ εἶνε καθ’ ἅ μᾶς διαβεβαίωσε τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι τοιαῦται μηχαναὶ καὶ ἐν Ἀθήναις ἐλειτούργουν, τοῦτο δὲ δεικνύει ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀπολυθέντων ὑπαλλήλων ἀπὸ τοὺς καπνοβιομηχάνους εἶνε δυσανάλογος πρὸς τὸν ἀριθμὸν τῶν μηχανῶν.

§81Ν. ΠΑΡΙΤΣΗΣ. Πολὺ ἀνώτερος τῶν μηχανῶν, αἱ ὁποῖαι εἰσήχθησαν.

§82Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Μάλιστα. Ἐὰν ἐπαύθησαν ὑπάλληλοι ἢ ἐργάται περισσότεροι ἐκείνων τῶν ὁποίων ἔπρεπε τοῦτο προῆλθεν ἐκ πταίσματος τῶν καπνοβιομηχάνων, οἱ ὁποῖοι ἐδικαιοῦντο μόνοι νὰ δηλώσωσι ποῖοι εἶνε ἐκεῖνοι οἱ ἐργάται τοὺς ὁποίους θέλουσι νὰ παύσωσιν. Εἶνε δὲ ὑπεύθυνα καὶ τὰ ἐργατικὰ Σωματεῖα, τὰ ὁποῖα ἔκαμον κατάχρησιν τοῦ δικαιώματος, τὸ ὁποῖον παρεχώρει εἰς αὐτοὺς διὰ τοῦ Ν. Διατάγματος. Ἐὰν ἐφηρμόζετο ἐν μέτρῳ λογικῷ τὸ Ν. Διάταγμα δὲν θὰ ἐσυζητούσαμεν. Ὀφείλω νὰ ἀναφέρω ὅτι τὸ Ν. Διάταγμα ἀπεφασίσθη νὰ τεθῇ εἰς ἐφαρμογὴν κατὰ τμήματα. Ὑπάρχει μία φυσικὴ διαίρεσις τοῦ Κράτους ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῶν καπνῶν εἰς τὰς Νέας Χώρας καὶ εἰς τὸ παλαιὸν Βασίλειον ἕνεκα τοῦ ἐλέγχου, ὁ ὁποῖος εἰσήχθη ἐν τῇ Παλαιᾷ Ἑλλάδι καὶ ὄχι ἐν ταῖς Νέαις Χώραις. Ὡρίσθη διὰ τοῦ Ν. Δικτάγματος ὅτι θὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ μέτρον αὐτὸ τῆς ἀπολύσεως τῶν ἐργατῶν συμφώνως πρὸς τὸ Ν. Διάταγμα ἐν τῷ Παλαιῷ Βασιλείῳ καὶ ὡρίσθη δι’ ἰδιαιτέρου ἄρθρου ὅτι τὸ Ν. Διάταγμα δύναται νὰ ἐπεκταθῇ καὶ εἰς ἄλλα τμήματα τοῦ Βασιλείου. Ἐὰν λάβῃ τις ὑπ’ ὄψει τὸ σύνολον τῶν ἄρθρων πείθεται ὅτι ἡ ἐφαρμογὴ ἐπρόκειτο νὰ γίνῃ ἐν τῇ Παλαιᾷ Ἑλλάδι καὶ θὰ ἐφηρμόζετο καὶ εἰς τὰς Ν. Χώρας ἐὰν ἡ Κυβέρνησις εὕρισκεν ὅτι καὶ ἐκεῖ ὑπῆρχε τοιαύτη ἀνάγκη. Ἐκ τοῦ Διατάγματος αὐτοῦ φαίνεται ὅτι ἤδη ἔπρεπε νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ Ν. Διάταγμα καὶ ἐὰν διὰ τοῦ Ν. Διατάγματος ἐπεξετείνετο καὶ εἰς ἄλλα τμήματα θὰ ἐφηρμόζετο καὶ ἐκεῖ. Διὰ νὰ εἶμαι ὅμως ἐν πλήρει ἀληθείᾳ ὀφείλω νὰ ἀναφέρω ὅτι τελευταῖον ἐπεξετάθη ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ Ν. Διατάγματος καὶ εἰς Θεσσαλονίκην. Ἐκεῖ συνέβη τὸ ἑξῆς: Οἱ ἐργάται ἐκήρυξαν ἀπεργίαν, ὅπως ἀναφέρει τὸ Ν. Διάταγμα, διότι τὸ Ν. Διάταγμα λέγει οἱ ἑκουσίως ἀφιστάμενοι τῆς ἐργασίας δὲν δικαιοῦνται ἀποζημιώσεως. Αὐτοὶ ἐκήρυξαν ἀπεργίαν ἐπὶ 15 ἡμέρας, παρεκλήθησαν νὰ ἀναλάβωσιν ἐργασίαν καὶ ἠρνήθησαν, κατόπιν δὲ τῆς προστασίας τῶν ἀρχῶν οἱ ἐκεῖ καπνοβιομήχανοι ἠναγκάσθησαν νὰ δημιουργήσωσι νέον προσωπικόν, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει καὶ εἶναι ὀργανωμένον. Ἔμειναν λοιπὸν οἱ ἀπεργοί, οἱ ὁποῖοι ἐζήτουν καὶ αὐτοὶ ἀποζημίωσιν, δὲν εἶμαι ἐντελῶς ἐνήμερος τοῦ ζητήματος αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἠξεύρω μόνον ὅτι ἔχουσι καὶ αὐτοὶ ἀξίωσιν δι’ ἀποζημίωσιν.

§83Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Τὸ Διάταγμα θέτει ὅριον, μάλιστα τὸ μέτρον ἐλήφθη ἰδιαίτατα διὰ τοὺς ἐδῶ καὶ ἐν Θεσσαλονίκῃ, διότι ἐφοβήθη ἡ Κυβέρνησις ὅτι θὰ ἐνεγράφοντο καὶ μεταγενεστέρως εἰς τὰ μητρῷα τῶν Σωματείων, ὥστε τὸ Κράτος νὰ ἐκτεθῇ εἰς τὸν κίνδυνον μεγαλειτέρας ἀποζημιώσεως, δι’ αὐτὸ ὡρίσθη ὅριον.

§84Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ἐγὼ λέγω τοῦτο ὅτι εἰς τὴν Θεσσαλονίκην γεννᾶται τὸ ζήτημα ὅτι οἱ ἀπεργοί, οἱ ὁποῖοι ἑκουσίως ἀπέσχον τῆς ἐργασίας ἀξιοῦσιν ἀποζημιώσεως καὶ ὅτι ἐγεννήθη παραξήγησις μεταξὺ τοῦ Ὑπουργοῦ καὶ τῶν καπνοβιομηχάνων Θεσσαλονίκης, εἶνε δὲ ἀδύνατον νὰ μὴ ὑπάρχῃ παρεξήγησις διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἰσχυρίζεται ὅτι μετέσχον κατὰ τὴν σύνταξιν τοῦ Ν. Διατάγματος οἱ καπνοβιομήχανοι καὶ συνῄνεσαν εἰς τοὺς ὅρους αὐτούς, ἐκεῖνοι δὲ διαμαρτύρονται καὶ λέγουν πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπαχθοῦν εἰς μίαν τοιαύτην σύμβασιν, νὰ δεχθοῦν τὸ περιεχόμενον τοῦ Βασιλικοῦ Διατάγματος ἀφοῦ λέγουν ἔχομεν τοιαῦτα μέτρα ὥστε ν’ ἀντικρύσωμεν τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἔλαβεν τὸ διάταγμα διὰ τὴν Παλαιὰν Ἑλλάδα δηλαδὴ εἴχομεν ἀναλάβῃ καὶ ἡμεῖς τὴν ὑποχρέωσιν ἀπέναντι τῶν ἐργατῶν νὰ μὴ παύσωμεν καὶ ἡμεῖς κανένα. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον νομίζω ὅτι περὶ Μακεδονίας δὲν γεννᾶται ζήτημα καὶ συνεπῶς ἄν ἀκριβῶς ὁ ἐκ Μιτυλήνης συνάδελφος ἐδήλωσεν ὅτι ἐφαρμόζεται σήμερον τὸ διάταγμα εἰς τὴν Μακεδονίαν. Τώρα γεννᾶται τὸ ἑξῆς ζήτημα. Τὸ διάταγμα ἐφαρμοζόμενον προεκάλεσεν ἕνα ποσὸν τὸ ὁποῖον τὸ δημόσιον ταμεῖον πρέπει νὰ εἰσπράξῃ.

§85Κ. ΜΕΛΑΣ. Ποῖον ποσόν;

§86Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. 5½ ἑκατομμύρια. Λοιπὸν τὸ Νομοθετικὸν τοῦτο διάταγμα εἶχεν ἕνα σύστημα κατὰ τὸ ὁποῖον τὸ δημόσιον θὰ εἰσέπραττεν ἕνα ποσὸν τὸ ὁποῖον θὰ ἔδιδε εἰς τοὺς ἐργάτας δηλαδὴ θὰ ἐπαύοντο οἱ ἐργάται ἀπὸ τὴν ἐπιτροπὴν τὴν ὡρισμένην εἰς τὴν ὁποίαν ἀντιπροσωπεύοντο καὶ ἐμποροκαπνοβιομήχανοι, δι’ ἰδιαιτέρου ἀντιπροσώπου καὶ ἡ ὁποία εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ παύσῃ ὅσους αὐτὴ ἤθελε. Οἱ ἐμποροβιομήχανοι εἰς τὸ τέλος ἑκάστης τριμηνίας θὰ ἐλάμβανον μίαν κατάστασιν περὶ τοῦ τὶ ὀφείλουν κατὰ τὴν διανομὴν τοῦ ποσοστοῦ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει μέχρι τοῦδε εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι οἱ καπνοβιομήχανοι ὀφείλουν νὰ καταβάλουν τὴν ἀποζημίωσιν δηλαδὴ ἡ ὑποχρέωσις εἶνε εἰς βάρος τῶν καπνοβιομηχάνων. Ἀλλ’ ἔρχονται τώρα καὶ λέγουν ὅτι τὰ ποσὰ τὰ ὁποῖα ἐπληρώθησαν εἰς ἀποζημιώσεις καὶ τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ πληρωθοῦν εἶναι τόσα πολλὰ ὥστε δὲν δυνάμεθα νὰ τὰ πληρώσωμεν. Πρέπει πρῶτον νὰ γνωρίσετε ὅτι δὲν ἐγένετο χρῆσις τοῦ μέτρου αὐτοῦ εἰς τὴν Μακεδονίαν πρῶτον, ἀλλὰ ἐγένετο πρῶτον εἰς τὴν πρωτεύουσαν, εἰς τὸν Πειραιᾶ καὶ εἰς 8 ἢ 9 ἄλλας πόλεις. Οἱ τῶν ἐπαρχιῶν καπνοβιομήχανοι ἔχουν ἴσως δίκαιον διότι εὑρίσκονται πρὸ μιᾶς καταστάσεως τὴν ὁποίαν ἴσως δὲν ἔλαβον ὑπὸ σοβαρὰν ἔποψιν. Λοιπὸν ἡ ὑποχρέωσις πρὸς καταβολὴν τῶν ἀποζημιώσεων αὐτῶν κατὰ τὴν κρίσιν μου εἶνε ἀναμφισβήτητον εἶνε ὑποχρέωσις ἀνήκουσα εἰς τοὺς καπνοβιομηχάνους τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος.

§87Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐφηρμόζετο ἐν Θεσσαλονίκῃ καθ’ ἣν στιγμὴν ἐφηρμόζοντο καὶ ἐδῶ.

§88Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Δὲν εἰσήχθησαν. Ὑπῆρχον.

§89Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ὑπῆρχον ἀλλ’ ἐπετρέπετο ἡ ἐλευθέρα λειτουργία αὐτῶν. Ὑπῆρχε μία ἀνισότης μεταξὺ τῆς Θεσσαλονίκης καὶ τῆς λοιπῆς Ἑλλάδος. Λοιπὸν καθ’ ἣν στιγμὴν ἐλαμβάνοντο μέτρα καὶ συνεζητοῦμεν κατὰ πόσον θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀπαγορεύσωμεν νὰ εἰσαχθοῦν καὶ ἐδῶ αἱ μηχαναὶ διότι τὸ ἐζήτουν ἡ κοινὴ γνώμη καὶ αἱ ἐργατικαὶ ὀργανώσεις καὶ εὑρέθημεν πρὸ τῆς ἀνάγκης νὰ τοὺς ἐπιβληθῶμεν ὅτι θὰ ἐπιτρέψωμεν τὴν εἰσαγωγὴν τῶν μηχανῶν ἐὰν δὲν συνεμορφοῦντο πρὸς τὰς προτάσεις αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο. Φαντάζεσθε ὅτι θὰ ἦτον δυνατὸν ποτὲ ἐν Θεσσαλονίκῃ νὰ ὑφίσταται προνόμιον καθ’ ἣν στιγμὴν θὰ ἀπογορεύομεν ἐδῶ τὴν εἰσαγωγὴν τῶν μηχανῶν; Δὲν νομίζετε ὅτι οἱ βιομήχανοι Θεσσαλονίκης, οἱ ὁποῖοι εἶνε μεγάλοι παραγωγεῖς καὶ ὁποῖοι κερδίζουν σημαντικὰ ποσὰ καὶ εὔχομαι νὰ κερδίζουν νομίζετε ὅτι δὲν πρέπει νὰ κάμνουν καὶ αὐτοὶ μίαν εἰσφορὰν εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον, ἐνῷ οἱ ἔμποροι τῶν Ἀθηνῶν καὶ τῶν Πατρῶν ἔχουσι δώσῃ ἀποζημίωσιν εἰς πλείστους ἐξ αὐτῶν.

§90ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι Ὄχι.

§91Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Εἴπατε ὅτι τὰ μηχανοποίητα φορολογοῦνται τὸ πενταπλάσιον καὶ τὰ χειροποίητα φορολογοῦνται πέντε φορὰς ὀλιγώτερον. Μὰ εἶναι δυνατὸν νὰ θέλετε νὰ ζημιωθῇ τὸ δημόσιον ἐφ’ ὅσον ἀντελήφθημεν ὅτι μίαν φορὰν τὰ μηχανοποίητα θὰ ἀντικαταστήσουν τὰ χειροποίητα;

§92Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ἄν θελήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ τοποθετήσῃ τὸ ζήτημα εἰς τὰς μηχανὰς ἀσφαλῶς ἔχει ἄδικον διότι ἄν δι’ ἑκάστην μηχανὴν πρέπει τὸ κράτος νὰ πληρώνῃ 1.000.000 θὰ φθάσωμεν τότε κ. Ὑπουργέ εἰς τὸ αὐτὸ σημεῖον. Εἶναι γνωστὸν πόσους ἐργάτας ἀντικαθιστᾷ μία μηχανή; 125. Ἑπομένως διὰ ποῖον λόγον τὸ Βασιλικὸν διάταγμα ἐκτὸς τῶν στριφτῶν καὶ τῶν ψαλιδιστῶν ἐνῷ αὐτοὶ χάνουν τὰς ἐργασίας των, μόνον ἀποζημιοῦνται καὶ οἱ ἄλλοι ἐργάται διὰ νὰ ἔχῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τὴν εὐκαιρείαν νὰ λέγῃ ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀφίσωμεν τὴν Θεσσαλονίκην προνομιοῦχον.

§93Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ποιὸς εἶπε αὐτὸ τὸ πράγμα. Ἡ ἀνισότης προκύπτει ἐκ τῶν πραγμάτων, διότι καθ’ ἣν στιγμὴν τὰ ἐργατικὰ ζητήματα ὑπῆρχον δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιτρέψωμεν τοιαύτην ἀνισότητα.

§94Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ἄν πρόκειται νὰ μεταρυθμισθῇ ὁ νόμος αὐτὸς νὰ πληρώσωμεν μὲ ἕνα ἑκατομμύριον ἑκάστην μηχανήν........

§95Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Σᾶς ἐρωτῶ δὲν εἴχομεν ἀπεργίαν ἐν Θεσσαλονίκῃ κατὰ Δεκέμβριον ἢ Νοέμβριον;

§96Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Δὲν γνωρίζω διότι εὑρισκόμην τότε εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§97Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἴχομεν ἀπεργίαν, καὶ ἀπεργίαν δυσχερεστάτην. Οἱ ἐργάται τῆς Θεσσαλονίκης ἐζήτησαν τὴν ὑποστήριξιν τοῦ ἐργατικοῦ κέντρου τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος. Ἄν εἶχον τὴν ὑποστήριξιν τοῦ κέντρου Ἀθηνῶν οἱ ἐργάται τῆς Θεσσαλονίκης θὰ εἶχον κερδίσει ὅλα τὰ αἰτήματά των. Ἀλλ’ ἕνεκα τοῦ νομοθετικοῦ διατάγματος δὲν ἠδύναντο νὰ τὰ κερδίσουν.

§98Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Εἰλικρινῶς σᾶς λέγω ὅτι δὲν εἶμαι ἐνήμερος. Ἐνταῦθα γίνεται συζήτησις ποῖος ἐκ τοῦ νόμου ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ καταβάλλῃ τὴν ἀποζημίωσιν.

§99Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὰ μηχανοποίητα τσιγάρα ὡς πρὸς τὰ χειροποίητα πληρώνουν 4 δραχ. τὴν ὀκᾶν παρὰ πάνω. Ὅταν ὑπεβάλλαμεν τὴν τροπολογίαν ἦλθον οἱ διάφοροι ἐργάται καὶ μοῦ εἶπον ὅτι ἡ εἰσαγωγὴ τῶν μηχανοποιήτων σιγαρέττων θὰ ἐπέφερε τὴν παντελῆ καταστροφὴν τῶν χειροποιήτων. Ὡς ἐκ τούτου ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσισε νὰ φορολογήσῃ τὰ μηχανοποίητα. Ἡ φορολογία αὐτὴ ἐγένετο κατὰ ὑπολογισμὸν τῆς δαπάνης, ἀλλὰ κατὰ τοιοῦτον τρόπον ὥστε νὰ μὴ δίδομεν μεγάλα κέρδη ὥστε νὰ ἠμποροῦν νὰ συναγωνίζωνται τὰ χειροποίητα. Ἀλλ’ ὀφείλω νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχήν σας ἐπὶ ἑνὸς ἄλλου σημείου: Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο τὸ ὁποῖον ὡς ἐκ τῆς ἐλευθερίας, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἔχουν εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῶν ἐργοστασίων, ἐπιφέρῃ ἕνα κακὸ μεγάλο ὅτι εἶναι ἕτοιμα 3–4 ἐργοστάσια καπνοῦ καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνουν ποτὲ διότι δὲν ἔχουν τὴν ἐνίσχυσιν τῶν καπνοβιομηχάνων ὥστε περιῆλθον εἰς δυσχερῆ θέσιν λόγῳ τῶν μηχανοποιήτων σιγαρέττων. Ἐπιβάλλομεν λοιπὸν τὸν φόρον διότι τὰ μηχανοποίητα σιγαρέττα δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ συναγωνισθῶσιν μὲ τὰ χειροποίητα καὶ θὰ ἦτο δῶρον ἄδωρον. Δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ τὸ ἐπιβάλλω εἰς τὰς Ἀθήνας, διότι τότε θὰ γίνῃ συναγωνισμὸς μεταξὺ τῶν ἄλλων μερῶν.

§100Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Μποροῦν νὰ ἔλθωσιν ἀπὸ τὴν Κρήτην ἐδῶ;

§101Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Πῶς δὲν μποροῦν.

§102Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Εἶναι ἄλλο σύστημα.

§103Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὄχι, εἶναι τὸ ἴδιον.

§104Π. ΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Χειροποίητα καὶ μηχανοποίητα, τὶ διαφορὰ ὑπάρχει μεταξύ των. Τὶ φορολογεῖται τὸ ἓν καὶ τὶ τὸ ἄλλο;

§105Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Πέντε δραχμὰς τὴν χιλιάδα τὰ μηχανοποίητα. Λοιπὸν τὸ ζήτημα τῆς σχέσεως τῆς μηχανῆς πρὸς τοὺς ἐργάτας εἶναι πολὺ γενικὸν καὶ δὲν ἤθελα νὰ σᾶς ἀπασχολήσω. Ὑπάρχουν οἱ ἰσχυριζόμενοι καὶ εἶναι καὶ οἱ εἰδικοὶ κατὰ τοὺς ὁποίους καὶ αἱ μηχαναὶ ἀπαιτοῦν ἀνάλογον ἀριθμὸν ἐργατῶν. Δὲν ἐλαττοῦται δηλαδὴ ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐργατῶν, διότι καὶ αἱ μηχαναὶ ἀπαιτοῦν ἀριθμὸν σεβαστὸν ἐργατῶν. Τὸ κύριον ζήτημα τὸ ὁποῖον πρόκειται σήμερον ἐδῶ εἶναι τὸ ἑξῆς. Ὑπάρχει ἕνα βάρος ὑπὲρ τῶν καπνοβιομηχάνων τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος τὸ ὁποῖον γνωρίζομεν καὶ διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ ὁποίου ἔλαβον τὰ προσήκοντα μέτρα καὶ τὰ μέτρα αὐτὰ εἶναι ὕψωσις ἀγρία τῶν τιμῶν τῆς πωλήσεως τῶν καπνῶν, διότι ἐξέλιπον ἀπὸ τὴν Παλαιὰν Ἑλλάδα πακέτα καπνοῦ 50 λεπτῶν καὶ πακέτα σιγαρέττων 80 λεπτῶν καὶ ὁ πτωχὸς λαὸς εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ πληρώνῃ 80 καὶ 90 λεπτὰ τὸ τελευταῖον πακέτο τοῦ κομμένου καπνοῦ ἐλεεινῆς ποιότητος. Λοιπὸν ἔλαβον οἱ κύριοι αὐτοὶ τὰ μέτρα τους ἵνα καλύψωσι τὰς ζημίας αὐτῶν τὰς ὁποίας ἐπλήρωνον καὶ δύναμαι νὰ εἴπω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ὅταν κατ’ ἀρχὰς ἐπελήφθη ἡ ἐπιτροπὴ τῆς ἐξετάσεως τοῦ ζητήματος παράτασιν προθεσμιῶν ἐζήτουν μόνον, κατόπιν ὅμως φαίνεται ὅτι τοὺς ἦλθεν ἡ ὄρεξις αὐτὰ τὰ βάρη νὰ τὰ ἐπιβάλωσιν εἰς τὸ Κράτος γενικῶς, δηλαδὴ ὅτι εἰσέπραταν ὡς αὔξησιν τῆς τιμῆς νὰ μείνῃ εἰς τὰ θυλάκιά των νὰ ἔλθωσι δὲ οἱ ἄλλοι νὰ πληρώσωσι τὰ ἔξοδα αὐτὰ τῆς ἐργασίας. Διὰ νὰ εἴμεθα δίκαιοι τὸ βάρος μολονότι εὐθύνει αὐτοὺς κυρίως εἶναι ἀρκετὰ βαρὺ καὶ ἐγὼ ὁ ἴδιος ἀμφιβάλλω ἂν τὰ εἰσπραχθέντα ἐκ τῆς αὐξήσεως τῶν τιμῶν ἀντιπροσωπεύουσιν ἀπολύτως τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον ὀφείλουν νὰ πληρώσουν. Πρέπει ὅμως νὰ εὑρεθῇ εἷς τρόπος λύσεως τοῦ ζητήματος. Εἰς τὴν ἐπιτροπὴν κατ’ ἀρχὴν εἶχεν προταθῇ τὸ σύστημα τῆς ἐπιβολῆς 40 λεπτῶν κατὰ κιλὸν εἰς τρόπον ὥστε νὰ πληρωθῇ τὸ ποσὸν κατὰ μικρὸν χωρὶς νὰ ἐπιβαρυνθῇ ὁ καταναλωτής, διότι ὑπελόγισαν οἱ καπνοβιομήχανοι, καὶ ἀναφέρω μόνον τοὺς Μακεδόνας, διότι μὲ αὐτοὺς εἴμεθα εἰς ἐπαφήν, ὅτι μποροῦν τὸ ποσὸν τοῦτο νὰ τὸ καταλογίσωσιν εἰς τὰ ἔξοδά των χωρὶς νὰ αὐξήσουν τὰς τιμάς. Ἐννοεῖται ὅτι ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ συστήματος αὐτοῦ δὲν θὰ φέρῃ καμμίαν δυσκολίαν, διότι θὰ εἰσπράττεται χωρὶς δυσχερείας. Ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔκαμε τοὺς λογαριασμοὺς καὶ εἶδεν ὅτι θὰ ἀπαιτηθῶσιν 5 ἔτη ἵνα ἐξαλειφθῶσιν τὰ ποσὰ αὐτὰ καὶ κατελήξαμεν εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι ἐδέχετο ὁ Ὑπουργὸς νὰ ἐπιβάλῃ μίαν γενικὴν φορολογίαν ἐφ’ ὅλων τῶν καπνῶν κατὰ δύο δραχμὰς τὸ κιλὸν εἰς τὴν κατανάλωσιν ὅλου τοῦ Κράτους, δηλαδὴ ἔχομεν κατανάλωσιν 4.000.000 κιλῶν ἐτησίως θὰ εἰσεπράττοντο 8.000.000. Δὲν εἶναι ἔτσι;

§106Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Διαρκεῖ μόνον ἡ φορολογία ἐφ’ ὅσον θὰ ἀποπληρωθῶσιν, δὲν θὰ εἶναι ἐπ’ ἄπειρον.

§107Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Μάλιστα. Ἐπεβλήθη καὶ μία ἄλλη φορολογία 40 λεπτῶν κατὰ κιλὸν ἐπὶ τῆς παραγωγῆς τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος καὶ τῶν σιγαρέττων ἐκείνων τὰ ὁποῖα ἔρχονται ἐκ τῆς Ν. Ἑλλάδος καὶ καταναλίσκονται εἰς τὴν Παλ. Ἑλλάδα. Αὐτὸ τὸ σύστημα ὑπῆρχε καὶ πρότερον. Γενικῶς τὰ σιγαρέττα τὰ ὁποῖα εἰσήρχοντο ἐκ τῆς Νέας Ἑλλάδος ὑπεβάλλοντο εἰς τὸ βάρος τῆς ἀποζημιώσεως. Ἀλλ’ ἐτέθη καὶ ἕνας ἄλλος ὅρος ἀκόμη νὰ πληρώσουν οἱ καπνοβιομήχανοι τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος καὶ τῆς Νές ἀνὰ 40 λεπτὰ κατὰ χιλιάδα ἀπὸ τῆς 1ης Ἰουλίου 1919 δηλαδὴ τῆς ἡμέρας καθ’ ἣν ἀρχίζει ἐφαρμοζόμενον τὸ Διάταγμα. Ὑποθέτω ὅτι ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀφομοίωσιν αὐτὴν τῶν Νέων Χωρῶν πρὸς τὸ παλαιὸν Βασίλειον δὲν θὰ ἐπιμείνω, διότι κατὰ τὴν ἔννοιαν τοῦ Διατάγματος εἶναι φανερὸν ὅτι θὰ ληφθῶσι μέτρα ὁριστικὰ τοιαῦτα ὥστε νὰ μὴ ἐπέρχεται ἀντίθετος λύσις πρὸς τὰς διατάξεις τοῦ Διατάγματος. Ἐγὼ λοιπὸν καὶ ἀσχοληθεὶς μὲ τὸ ζήτημα αὐτὸ νομίζω ὅτι τὸ δικαιότερον πάντων εἶναι τοῦτο: Νὰ ὁρισθῇ ἀπὸ τῆς 1ης Ἰουλίου 1919 ποσὸν δύο δραχμῶν καὶ 40 λεπτῶν ἐπὶ τῆς παραγωγῆς τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος εἰς τὰς νέας δὲ χώρας................

§108Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν ὑπάρχει διαφορά.

§109Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ὑπάρχει. Μὴ λαμβάνετε ὑπ’ ὄψιν τὰς καλυτέρας ποιότητας τῶν Μακεδονικῶν ἵνα τὰς παραβάλητε μὲ τὰς ἐδῶ. Ἡ μόνη λύσις εἶναι νὰ ἐπιβληθῇ ἡ φορολογία τῶν δύο τοὐλάχιστον δραχμῶν κατὰ χιλιάδα ἀπὸ 1ης Ἰουλίου 1919. Θὰ εἶναι δὲ τοῦτο μετριώτατον διὰ τοὺς καπνοβιομηχάνους ἐδῶ, διότι τὸ μὲν δίδραχμον ἀντιστοιχεῖ πρὸς 5 λεπτὰ κατὰ πακέτον, ἐνῷ μπορεῖ κανεὶς νὰ εἶναι βέβαιος ὅτι τὸ βάρος τὸ ὁποῖον εἰδικῶς διὰ τὴν περίπτωσιν αὐτὴν ἐπιβάλλεται εἰς τὸν καταναλωτὴν ὑπερβαίνει τὰ 5 λεπτὰ κατὰ πακέτον.

§110Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Ὥστε σεῖς θέλετε τοῦτο, ὄχι μόνον νὰ ἐπιβληθῇ γενικῶς ἡ φορολογία εἰς τὴν κατανάλωσιν ὡς ἔχει, ἀλλὰ καὶ εἰδικῶς νὰ ἐπιβληθῇ καὶ εἰς τοὺς ἐδῶ βιομηχάνους ἀπαλλαττομένης τῆς βιομηχανίας ἐν Μακεδονίᾳ.

§111Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Δὲν εἶπον αὐτό. Εἶπον τὸ ἑξῆς: Ἄς ἐπιβληθῇ μία γενικὴ φορολογία δι’ ἕν μικρὸν διάστημα, ἀλλ’ ἀντὶ τοῦ 40λέπτου τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλεται εἰς τοὺς καπνοβιομηχάνους, οἱ ὁποῖοι προεκάλεσαν τὴν πληρωμὴν τῶν ἀποζημιώσεων αὐτῶν νὰ τεθῇ 2δρ. κατ’ ὀκᾶν εἰς τρόπον ὥστε......

§112Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Παρακαλῶ. Ὥστε εἰς τὴν γενικὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου εἶσθε σύμφωνος προκειμένου περὶ τῆς γενικῆς φορολογίας.

§113Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Μάλιστα.

§114Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Διαφωνεῖτε ὡς πρὸς τὸ ποσὸν τῆς φορολογίας, ἡ ὁποία θέλετε νὰ αὐξηθῇ ἐδῶ διὰ νὰ ἀπαλλαγοῦν οἱ ἐν Μακεδονίᾳ.

§115Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ἂν ὑπάρχῃ ἀμφιβολία περὶ τῆς ἐννοίας τοῦ Διατάγματος νὰ ψηφισθῇ ὡς ἔχει θὰ παρακαλέσω μόνον νὰ δώσετε δύο μῆνας καιρὸν εἰς τοὺς καπνοβιομηχάνους νὰ πᾶνε στὰ δικαστήρια νὰ ἀνακόψουν τὰ ἐντάλματα καὶ θὰ ἴδετε ὅτι δὲν ἔχουν ὑποχρέωσιν.

§116Π. ΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Κάμνομεν νόμον.

§117Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Δὲν εἰμπορεῖ νὰ γίνῃ ἀναδρομικῶς.

§118Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Αὐτὰ κυροῦνται ἀναδρομικῶς.

§119Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Λέγετε σεῖς Κύριε Σταμάτη, ὅτι θὰ εἴπῃ τὸ Κράτος ὅτι ἐπιβάλλει ἀποζημίωσιν διὰ τὸ παρελθόν.

§120Π. ΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Ἂν ἔχῃ ἀσάφειαν τὸ διάταγμα, κάμνει ὀργανικὸν νόμον ἡ Κυβέρνησις καὶ τὸ λέγει.

§121Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Ὑποβάλετε ἐγγράφως τὰς τροπολογίας σας ὥστε νὰ δοθῇ καιρὸς νὰ μελετηθῶσιν.

§122Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Θὰ κατέλθω τοῦ βήματος, ἀλλ’ ἐννοῶ νὰ δώσω μίαν ἐξήγησιν. Ὑπάρχουν μερικοὶ ἐκ τῶν κ. συναδέλφων οἱ ὁποῖοι ἐκ τοῦ γεγονότος ὅτι ὁμιλοῦμεν περὶ Παλαιᾶς καὶ Νέας Ἑλλάδος ἐρεθίζονται.

§123Π. ΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Συνήθως ἐρεθίζονται οἱ τῶν Νέων Χωρῶν.

§124Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Φορολογούμεθα βαρύτατα καὶ ποτὲ δὲν ἐκάμνομεν λόγον.

§125Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. βουλευτὴς νὰ τὸν διακόψω διὰ νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν, τὴν ὁποίαν ὁμολογῶ ὅτι ἐπεχείρησα νὰ κάμω ὅταν ὡμίλει ὁ κ. Λεκανίδης, ὁ ὁποῖος μοῦ ἐφάνη ἀπορίας ἄξιον ὅτι ἔρριψε τὴν ἰδέαν ὅτι προκειμένου περὶ τῆς φορολογίας ἡ Κυβέρνησις δυσμενέστατα ἀποβλέπει εἰς τὴν Κρήτην, ἐνῷ τὸ ἀντίθετον προϋποθέτει ἡ σύνθεσις ἢ μᾶλλον ἡ προσωπικότης τοῦ προϊσταμένου τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλ’ ἐγὼ προσωπικῶς δὲν ἀπορῶ οὔτε δυσφορῶ διὰ τὰς διαμαρτυρίας τῶν κ.κ. Βουλευτῶν τῶν Νέων Χωρῶν κατὰ τούτου ἢ ἐκείνου τοῦ μέτρου. Φυσικώτατον εἶναι εἷς τόπος ἐξοικειωμένος ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν μὲ ἕν φορολογικὸν καθεστὼς ὅτι αἰσθάνεται δυσφορίαν καὶ ἀμύνεται ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερον ὑπὲρ τῶν οἰκονομικῶν συμφερόντων του ἀδιάφορον ἄν ἡ φορολογία ἡ νέα ἐπιζητεῖ τὴν ἰσότητα, ὅπως εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχουν ἐν τῷ μεταξὺ καί τινες ἀνισότητες, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κατανικηθοῦν ἀμέσως. Δὲν ἀπορῶ λοιπὸν διὰ τὴν δυσφορίαν τῶν κ. βουλευτῶν, ἀλλὰ παρακαλῶ καὶ αὐτοὺς νὰ μὴ ἀποροῦν ὅταν βλέπουν τὴν Κυβέρνησιν τείνουσαν εἰς τὴν ἐφαρμογὴν ἑνιαίας φορολογίας ἡ ὁποία βεβαίως εἶναι δυσάρεστος. Διαμαρτύρομαι λοιπὸν ὄχι κἄν ὡς ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλ’ ὡς ἁπλῶς βουλευτὴς καὶ ὡς ἁπλοῦς πολίτης κατὰ πάσης ἰδέας, ἡ ὁποία θὰ ἔτεινε νὰ γεννήσῃ παρεξήγησιν αἰσθήματος πατριωτισμοῦ. Ἐγὼ εὑρίσκω φυσικὰς τὰς ἀντιρρήσεις, τὰς δραστικὰς, τὴν ἀντίδρασιν, ἀλλ’ ἐπίσης φυσικὰς καὶ λογικὰς τὰς προσπαθείας τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία τοῦτο ἔχει τὸ δυσάρεστον ὅτι δὲν δύναται νὰ ἀφίεται καὶ αὐτὴ μόνον εἰς τὰ αἰσθήματά της, ἀλλ’ ὀφείλει νὰ ὑποττάσῃ πᾶν συναίσθημα εἰς τὰς ἀνάγκας καὶ τὰς ὑποχρεώσεις τὰς πολιτικάς.

§126Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ἐδῶ πρόκειται περὶ νόμου φορολογικοῦ, ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ ἕν ἀναγκαστικὸν συμβόλαιον, τὸ ὀρθότερον πάντων εἶναι νὰ ψηφισθῇ ἀπὸ τὴν Βουλὴν τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει.

§127Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Ἐδήλωσα ὅτι θὰ ψηφισθῇ εἰς αʹ ἀνάγνωσιν καὶ ἐν τῷ μεταξὺ θὰ μελετηθοῦν αἱ τροπολογίαι μέχρι τῆς βʹ ἀναγνώσεως.

§128Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ἡμεῖς δὲν ζητοῦμεν τροπολογίας, ἡμεῖς λέγομεν ἄς μείνῃ τὸ νομοθετικὸν διάταγμα.

§129Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Καὶ αὐτὸ τροπολογία εἶναι.

§130Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Δὲν εἶναι τροπολογία. Ἄν μείνῃ ὡς ἔχει δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐφαρμοσθῇ εἰς τὰς νέας χώρας, διότι θὰ ἔλθουν αἱ δικαστικαὶ ἀρχαί, αἱ ὁποῖαι θὰ εἴπουν ὅτι ἀναμφισβήτητος εἶναι ἡ ἐφαρμογὴ μόνον εἰς τὴν Παλαιὰν Ἑλλάδα. Ἐπειδὴ ὅμως εἶναι δυνατὸν νὰ σταλοῦν ἐντάλματα τὸ ὀρθὸν εἶναι νὰ ἑρμηνευθῇ.

§131Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ἐφαρμοσθῇ εἰς τὴν Θεσσαλονίκην;

§132Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Τώρα ποῦ ἀρχίζει θὰ ἴδωμεν ποῦ θὰ κατανεμηθοῦν καὶ ἐκεῖ αἱ ζημίαι. Συνεπῶς ἡμεῖς πρέπει νὰ ἐξηγηθῶμεν καλῶς δὲν θέλομεν τροπολογίας καὶ διὰ νὰ ἐλαφρύνωμεν τὴν θέσιν τῶν ἐν τῇ Παλαιᾷ Ἑλλάδι καπνοβιομηχάνων δεχόμεθα νὰ γίνουν τροπολογίαι διὰ νὰ ἐλαφρυνθοῦν, ἀλλὰ δὲν δυνάμεθα νὰ δεχθῶμεν ἀδιαμαρτύρητοι νὰ ἀναλάβωμεν ὅλα τὰ βάρη, τὰ ὁποῖα βαρύνουν ἐκείνους.

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μανασάκης ἔχει τὸν λόγον.

§134Μ. ΜΑΝΑΣΑΚΗΣ. Νὰ προσθέσω δύο λέξεις ἐν σχέσει μὲ τὴν θεωρίαν, τὴν ὁποίαν εἶπεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὅτι αἱ Νέαι Χῶραι δυσφοροῦν καὶ ἀμύνονται.

§135Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Δὲν εἶπα τέτοια πράγματα. Ἀναχωρεῖτε ἀπὸ ἀφετηρίας ἐσφαλμένης. Ἐγὼ εἶπον ὅτι εἶναι φυσικὴ ἡ δυσφορία.

§136Μ. ΜΑΝΑΣΑΚΗΣ. Ἡ δυσφορία, ἄν ὑπάρχῃ, δὲν ὑπάρχει διότι ηὐξήθη ἡ φορολογία δὲν ὑπάρχει διότι ἀπὸ τὴν μικρὰν φορολογίαν ὑπεβλήθημεν εἰς τὴν μεγαλειτέραν εἰς τὴν ὁποίαν ἔχει ὑποβληθῇ ὁλόκληρον τὸ Κράτος, ἀλλὰ ὑπάρχει ἡ δυσφορία μόνον ὅσον ἀφορᾷ τὴν διαφορὰν τὴν ἐπὶ πλέον τῆς φορολογίας ἡ ὁποῖα ὑπάρχει μεταξὺ τοῦ Παλαιοῦ Κράτους καὶ τοῦ Νέου, καὶ ἐπ’ αὐτοῦ παρακαλῶ νὰ ἐπιστηθῇ ἡ προσοχὴ ὑμῶν διότι ὁ λαὸς γνωρίζει ὅτι δὲν πρέπει νὰ πληρώνῃ ἐπὶ πλέον φόρους.

§137Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Τὴν ἀρχὴν τῆς ἀνισότητος θὰ ἦτο ὅλως διόλου παράλογον νὰ μὴ τὴν ἀναγνωρίζῃ ἡ Κυβέρνησις· συζητοῦντες τὸ νομοσχέδιον τῆς φορολογίας τοῦ εἰσοδήματος ἐγὼ πρῶτος ἀνέπτυξα τὸ ζήτημα τοῦτο.

§138Μ. ΜΑΝΑΣΑΚΗΣ. Θὰ μείνωμεν ἔτι περισσότερον εὐχαριστημένοι ἐὰν μικραὶ διαφοραί, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουσιν ἐκλείψουν. Ἀλλὰ σὺν τῇ ἀπαιτήσει αὐτῇ ὅπως ἐπέλθῃ πλήρης ἀφομοίωσις ἔρχεται καὶ ἄλλη ἀπαίτησις τῆς λήψεως τῶν μέτρων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀπαραίτητα διὰ νὰ προοδεύσωσι καὶ αἱ Νέαι Χῶραι καὶ νὰ αὐξηθῶσι αἱ πλουτοπαραγωγικαὶ δυνάμεις αὐτῶν καὶ κατὰ ποιὸν καὶ κατὰ βαθμὸν ὁ ὁποῖος θὰ δυνηθῇ νὰ παρουσιάσῃ ταύτας εἰς τὸ αὐτὸ σημεῖον τοῦ Πολιτισμοῦ. Εἴμεθα εὐχαριστημένοι ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἄλλα λαμβανόμενα μέτρα καὶ δὲν δυνάμεθα παρὰ νὰ ὁμολογήσωμεν ὅτι ἡ φορολογία τῆς καθαρᾶς προσόδου ἐπέβαλε μίαν ἰσότητα.

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Ἀγγελίδης ἔχει τὸν λόγον.

§140Π. ΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Ἡ Κυβέρνησις ἠθέλησε νὰ βοηθήσῃ τοὺς ἐργάτας ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἀπήργησαν, ἔκαμε ἕν Νομοθετικὸν Διάταγμα καὶ ἐπέβαλεν ὡρισμένην φορολογίαν εἰς τὰ σιγαρέττα τὰ μηχανοποίητα καὶ εἰς τὰ σιγαρέττα τὰ χειροποίητα ἐπρόκειτο περὶ 5.500.000 δραχ., τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ πληρώσουν τὰ σιγαρέττα τὰ μηχανοποίητα καὶ χειροποίητα ἡ ἀναλογία δὲ τὴν ὁποίαν ὥρισε τότε ἡ Κυβέρνησις ἐν τῷ Διατάγματι ἐκείνῳ ἦτο ὅτι ἔπρεπε νὰ πληρώσουν 4.500.000 τὰ μηχανοποίητα καὶ 1.000.000 τὰ χειροποίητα. Ἡ τροποποίησις αὕτη τοῦ Ν. Διατάγματος λαμβάνει τὸ αὐτὸ μέτρον; δηλαδὴ ἡ φορολογία τὴν ὁποίαν θέτει ὁ κ. Ὑπουργὸς σήμερον εἶναι εἰς τὴν αὐτὴν ἀναλογίαν δὲν εἶναι;

§141Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἦτο στραβὸς ὑπολογισμός, ὅταν ἐκάμαμεν τὸ Νομοθετικὸν ἐκεῖνο Διάταγμα, ὅτι αἱ ἀποζημιώσεις τὰς ὁποίας θὰ πληρώσουν θὰ εἶναι πολὺ μικρότεραι παρ’ ὅτι ἔπρεπε νὰ πληρώσουν.

§142Π. ΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Ὅταν ἐγένετο ἡ συζήτησις ἐν τῇ Ἐπιτροπῇ καὶ κατόπιν μεταξύ μας καὶ ἦλθον οἱ παραπονούμενοι ἰδικοί μας καπνοβιομήχανοι καὶ εἶπον ὅτι διατὶ μᾶς ἐπιβάλλετε φορολογίαν ἐξ ἴσου ὁμοίαν μὲ τὰ μηχανοποίητα σιγαρέττα; τότε συνεφωνήσαμεν καὶ εἴπομεν ὅτι τὰ χειροποίητα σιγαρέττα θὰ πληρώσουν τὴν ἀναλογίαν τὴν διαγραφομένην ἐν τῷ Ν.Δ. Σήμερον ὅμως ὅπως εἰσάγεται τὸ Νομοσχέδιον κατὰ τὴν γνώμην μου ἀδικοῦνται τὰ χειροποίητα σιγαρέττα, τὰ ἐπιβαρύνομεν μὲ φορολογίαν περισσοτέραν, θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν νὰ τροποποιήσῃ τὸ Νομοσχέδιον. Ἀλλὰ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον φαντάζομαι τώρα εἶναι τοῦτο, ὅτι δὲν ἐπιβαρύνονται οὔτε οἱ καπνοβιομήχανοι ποῦ κάμνουν τὰ χειροποίητα σιγαρέττα οὔτε οἱ καπνοβιομήχανοι ποῦ κάμνουν τὰ μηχανοποίητα σιγαρέττα καὶ οἱ ὁποῖοι τέλος πάντων ὅλοι εἶναι ἀρκετὰ πλέον νεφρωμένοι ἐννοεῖται ὅλοι. Εἷς καὶ μόνον ἐπιβαρύνεται, ὁ πτωχὸς Ἑλληνικὸς λαός. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὴν Κυβέρνησιν ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπαλλάξῃ ἐντελῶς τὰ τῆς τρίτης τάξεως σιγαρέττα τὰ ὁποῖα καπνίζει ὁ λαὸς καὶ ἡμεῖς οἱ ἄλλοι οἱ ὁποῖοι καπνίζομεν τὰ πλούσια σιγαρέττα νὰ πληρώσωμεν περισσότερα.

§143Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ν’ ἀπαλλαγῶσι τὰ κατώτερα καπνὰ τῆς φορολογίας, τότε θὰ ἀναγκασθῶσι οἱ Βιομήχανοι νὰ δώσουν εἰς τὸν λαὸν καπνὸν μὲ 50 λεπτά.

§144Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Ἐγὼ δὲν συμφωνῶ μὲ τὸν κ. Ἀγγελίδην ὅτι μόνον ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς πληρώνει, πληρώνει καὶ ὁ Ἐργοστασιάρχης τῶν χειροποιήτων σιγαρέττων, διότι ἕνας ἐργοστασιάρχης ὁ ὁποῖος χρειάζεται 50 ὀκάδες καπνὸν τὴν ἡμέραν διὰ νὰ κάμῃ τόσα σιγαρέττα, ἔχει ἀνάγκην νὰ τὸν προστατεύσωμεν διότι πληρώνει τόσον τὴν ἡμέραν φόρον, διότι ἄλλως καταστρέφεται.

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περαιωμένη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη (Γίνεται δεκτὸν τὸ 1ον ἄρθρον ἀναγινώσκονται δὲ καὶ γίνονται δεκτὰ καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου).

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐξοφλήσεως ἀπαιτήσεως Ὀλλανδῶν ὁμολογιούχων κατόχων ὁμολογιῶν καὶ τοκομεριδίων τῶν Δανείων τῶν ἐτῶν 1824 καὶ 1825». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις τῆς ἐπὶ ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκρίσεως πιστώσεως ἐκ δραχ. 1,300,000 δι’ ἔξοδα ἐν γένει περιθάλψεως, παλινοστήσεως καὶ ἐγκαταστάσεως τῶν λόγῳ τοῦ πολέμου μετατοπισθέντων ἐκ τῆς ἑστίας των προσφύγων ὁμογενῶν πάσης κατηγορίας ὡς καὶ δι’ ἐπιχορήγησιν τῶν ἐν Τουρκίᾳ Φιλανθρωπικῶν Ἱδρυμάτων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διαθέσεως ἐκ τοῦ Δημοσίου Ταμείου ποσοῦ δραχμῶν 500,000 πρὸς ἀρωγὴν ὑπεργολάβων, ζημιωθέντων ἐκ τῆς πτωχεύσεως τῆς ἀναλαβούσης τὴν κατασκευὴν τοῦ Σιδηροδρόμου Πειραιῶς–Λαρίσσης Ἀγγλικῆς Ἑταιρείας». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης εἰς τὸν νόμον ͵ΧΝΒʹ τοῦ 1861 περὶ συντάξεως τῶν Πολιτικῶν Ὑπαλλήλων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης ἐνίων διατάξεων εἰς τοὺς περὶ φορολογίας τῶν κληρονομιῶν κλπ. νόμους». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν).

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ ν’ ἀναγνωσθῶσιν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίρρησις;

§149Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Χθὲς παρεκάλεσα νὰ προταχθῇ ἡ ὑπ’ ἀριθ. 189 πρότασις νόμου «περὶ μονιμοποιήσεως καὶ ὀνομασίας τῶν Κρητῶν ἐργοδηγῶν εἰς ὑπομηχανικοὺς καὶ τὰ πρακτικὰ γράφουν ὅτι παρεκάλεσα δι’ ἄλλο νομοσχέδιον Παρακαλῶ νὰ διορθωθοῦν.

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ διορθωθοῦν. Τὰ πρακτικὰ ἐγκρίνονται ὡς ἐτροποποιήθησαν. Λύεται ἡ συνεδρίασις ἵνα ἐπαναληφθῇ αὕτη τὴν 5ην μ. μ. τῆς προσεχοῦς Δευτέρας. (Ὥρᾳ 8 μ. μ.).