1920.02.17

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 41η

τῆς 17ης Φεβρουαρίου 1920

Προεδρία κ. Θ. ΣΟΦΟΥΛΗ

(Ὥρᾳ 5.20′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινοῦνται πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Ἡ κυρία Τυπάλδου Ξυδιᾶ, κόρη τοῦ πρώην δικαστοῦ καὶ βουλευτοῦ Πατρῶν Ξυδιᾶ, παρακαλεῖ ὅπως τῇ χορηγηθῇ προσωπικὴ σύνταξις. — Αἱ οἰκογένειαι τῶν ἐφέδρων τῆς κοινότητος Λαρίσσης, τῆς ἐπιστρατεύσεως τοῦ 1915, παρακαλοῦσιν νὰ τοῖς δοθῶσιν τὰ καθυστερούμενα ἐπιδόματα. — Κάτοικοί τινες τῆς κοινότητος Δωρίδος, στρατεύσιμοι τῶν κλάσεων 1909–1914, παρακαλοῦσι νὰ τοῖς δοθῶσι τὰ καθυστερούμενα ἐπιδόματα. — Ἡ Πανελλήνιος Διδασκαλικὴ Ἕνωσις παρακαλεῖ νὰ ληφθῇ μέριμνα καὶ διατεθῇ, ἡ ἐν τοῖς Τελωνείοις δημοτικὴ φορολογία ὑπὲρ τῶν ἀναγκῶν τῆς Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως. — Οἱ μελισσοκόμοι Ραχωνίου Θάσσου καταστραφέντες λόγῳ τῆς Βουλγαρικῆς εἰσβολῆς, παρακαλοῦσιν ὅπως τοῖς χορηγηθῇ δάνειον. —Οἱ κάτοικοι τῆς νήσου Σαμοθράκης, παρακαλοῦσι νὰ ληφθῇ πρόνοια περὶ τηλεγραφικῆς συνδέσεως τῆς νήσου των. Οἱ κάτοικοι τῆς ἐπαρχίας Δωρίδος παρακαλοῦσιν ὅπως ἐπισκευασθῇ ἡ ὁδὸς ἀπὸ Ἐρατεινῆς εἰς Λιδωρίκιον. Ὁ κ. Κ. Σπυρίδης (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας) ὑποβάλλει νομοσχέδιον «περὶ ἀναγνωρίσεως ὡς συνταξίμου τῆς ὑπηρεσίας λειτουργῶν τῆς Ἐμπορικῆς Ἐκπαιδεύσεως». Ὁ κ. Α. Παπαναστασίου (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας) ὑποβάλλει νομοσχέδιον «περὶ νομιμοποιήσεως τῶν γενομένων εἰσπράξεων καὶ δαπανῶν τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Ἱεραπέτρας μέχρι τῆς ρυθμίσεως τῆς λειτουργίας αὐτοῦ, συμφώνως τοῖς νόμοις ΡΚΘʹ τοῦ 1865 καὶ ΒΡΚΓʹ τοῦ 1893». Ὁ κ. Γ. Καφαντάρης (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας) ὑποβάλλει νομοσχέδιον «περὶ κοινοποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου 1971 περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 24 Ἰουνίου 1919 Ν. Διατάγματος «περὶ πλεονεξίας, αἰσχροκερδείας καὶ ἐνοικιοστασίου ἐπὶ μισθώσεων βοσκῶν». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Μπασιᾶς καὶ Περ. Καραπᾶνος ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ ἐνισχύσεως τῆς Ἑλληνικῆς Τηλεγραφικῆς Ἑταιρείας». Ὁ κ. Δ. Χρυσοστάλης, βουλευτὴς ἐξ Εὐβοίας, ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κανονισμοῦ κλπ. τῶν ἀποδοχῶν ἀξιωματικῶν τῆς ξηρᾶς». Ὁ κ. Ι. Μπουρνιᾶς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 28 Σεπτεμβρίου 1919 Ν. Δ. «περὶ προβιβασμοῦ ἀνθυπασπιστῶν, ἀναπείρων ἕνεκα τραυμάτων τοῦ παρόντος πολέμου». Ὁ κ. Π. Λαγοπάτης βουλευτὴς Ἀττικοβοιωτίας, ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τῆς ἐξ ἀδιαθέτου κληρονομικῆς διαδοχῆς». Ὁ κ. Ι. Μπουρνιᾶς βουλευτὴς Εὐβοίας, ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καταργήσεως τοῦ βαθμοῦ μονίμων ἀνθυπασπιστῶν ἐν τῇ χωροφυλακῇ». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Π. Δαγκλῆς, Β. Κίγκος, Θ. Κωστούλας, Γ. Καλδῆς, Γ. Νικολαΐδης καὶ ἄλλοι βουλευταὶ ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 25 Φεβρουαρίου 1919 Ν. Δ. περὶ προσωρινῆς ρυθμίσεως τῶν ἐργατικῶν σχέσεων καὶ τῆς καπνοβιομηχανίας». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Καλδῆς, Ἀντ. Παπαγεωργίου, Ἀπ. Σιφναῖος, Χ. Βασιλακάκης, Γρ. Βαρδούρης, Ν. Παρίτσης, καὶ Ἀλ. Μητρέλιας, ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ τῆς διαθέσεως τῶν Ταγαρελαίων Πλωμαρίου κλπ.». Αἱ Κοινοβουλευτικαὶ Ἐπιτροπαὶ τῆς Ἐκπαιδεύσεως, Περιθάλψεως καὶ Ναυτικοῦ, ὑποβάλλουσι τὰς ἐκθέσεις των: «Περὶ τροποποιήσεως ἄρθρων τινῶν καὶ προσθήκης νέων ἄρθρων εἰς τὸν νόμον 535 περὶ Ναυτικῆς Στρατολογίας». «Περὶ μισθοδοσίας τῶν πληρωμάτων τοῦ Π. Ν. καὶ συναφῶν διατάξεων». «Περὶ συστάσεως συνεργείου ἐν τῷ Πολεμικῷ Ναυστάθμῳ». «Περὶ ἐγκρίσεως πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 6 ἑκατομμυρίων πρὸς περίθαλψιν τῶν ἐν Τουρκίᾳ καὶ Βουλγαρίᾳ ἀπόρων ὁμογενῶν». «Περὶ ἐγκρίσεως πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 1.300.000 δι’ ἔξοδα ἐν γένει περιθάλψεως, παλλινοστήσεως καὶ ἐγκαταστάσεως τῶν λόγῳ τοῦ πολέμου μετατοπισθέντων ἐκ τῆς ἑστίας των προσφύγων ὁμογενῶν, πάσης κατηγορίας ὡς καὶ δι’ ἐπιχορήγησιν τῶν ἐν Τουρκίᾳ Φιλανθρωπικῶν Ἱδρυμάτων». «Περὶ προαγωγῆς ἐφέδρων ἀξιωματικῶν τοῦ Π. Ναυτικοῦ καὶ ἀπονομῆς βαθμοῦ ἐφέδρου ἀξιωματικοῦ εἰς τοὺς ὑπηρετήσαντας εἰς ἀνωτάτας θέσεις τῆς Α. Δ. Μεταφορῶν». «Περὶ πληρωμῆς τῶν ἀποδοχῶν τοῦ προσωπικοῦ δημοσυντηρήτων καὶ ἰδιοσυντηρήτων γυμνασίων». «Περὶ συστάσεως ἠλεκτρολόγων μηχανικῶν ἐν τῷ Π. Ναυτικῷ».

Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς ταμβακοποιῶν κατοίκων Πατρῶν.

§3Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Ἡ ὑποβαλλομένη ἀναφορὰ εἶναι πληρέστατα δεδικαιολογημένη, παρακαλῶ δὲ νὰ κριθῇ μετ’ εὐμενείας ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν.

§4Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Νὰ διαβιβασθῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Κίγκος ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς Ἑλένης χήρας Γρηγοριάδου.

§6Δ. ΚΙΓΚΟΣ. Ἡ ἀναφορὰ εἶναι δικαιοτάτη καὶ παρακαλῶ ὅπως ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν.

§7Π. ΦΛΩΡΟΣ. Συνηγορῶ.

§8Γ. ΓΕΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Καὶ ἐγὼ κ. Πρόεδρε.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, διατὶ δὲν πληρώνονται οἱ δικαιοῦχοι ἐκ τοῦ νομοῦ Ἀχαϊοήλιδος, οἱ δικαιούμενοι διάφορα χρηματικὰ ποσὰ ἀπὸ ἐπίταξιν νομῆς κατὰ τὸ 1915 καὶ εἰδικῶς διατὶ δὲν ἐκδίδεται τὸ σχετικὸν ἔνταλμα τοῦ Β. Παπαθανασοπούλου, κατοίκου Πατρῶν, ἐφόσον τὸ τμῆμα Ἐπιμελητείας Πατρῶν, ἀπέστειλε σχετικὰ διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1156)18–3–18 ἐγγράφου εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Στρατιωτικῶν (τμῆμα Ἐπιμελητείας) καὶ ἐφ’ ὅσον ὁ δικαιοῦχος, ἀποτανθεὶς εἰς τὴν ὑπηρεσίαν Ἐπιμελητείας ἀπεπέμφθη ἀπὸ τὸν ἀξιωματικὸν τῆς Ἐπιμελητείας Μάστορην, ὁ ὁποῖος ἔπρεπε νὰ εἶναι εὐλαβέστερος πρὸς τοὺς πολίτας;

§10Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Διέταξα ἀνακρίσεις καὶ ἐλπίζω μετά τινας ἡμέρας νὰ ἔχω τὸ πόρισμα.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Πετρακάκος ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν: διὰ τοῦ ἀπὸ 24 Σεπτεμβρίου 1919 Νομοθετικοῦ Διατάγματος ἐχορηγήθη πρόσθετον ἡμερήσιον ἐπίδομα, εἰς τοὺς, εἰς τὰς κατεχομένας χώρας ὑπηρετοῦντας ὁπλίτας τῆς χωροφυλακῆς ἐξ 25 δραχμῶν. Ἕνεκα ὅμως τῆς ἀσαφείας τοῦ ἐν λόγῳ Διατάγματος τὸ ἐπίδομα δὲν χορηγεῖται ὡς ἔδει καὶ εἰς τοὺς ὁπλίτας τῶν στρατονομιῶν τοῦ στρατεύματος, οἵτινες ὁμοίως δὲν λαμβάνουν οὐδὲ τὸ ἐπίδομα τῆς 1.20 δραχ. ἡμερησίως. Οὕτω δὲ συμβαίνει ἐν Ἰωνίᾳ τὸ ἄδικον ὥστε, ἐνῷ ὁ χωροφύλαξ λαμβάνει 266 δραχμὰς μηνιαίως, ὁ ἐνωμοτάρχης τῆς στρατονομικῆς ὑπηρεσίας νὰ λαμβάνῃ μόνον 140 δραχμὰς μηνιαίως. Παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ προβῇ εἰς τὴν ἄρσιν τοῦ ἀδίκου τούτου.

§12Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Οἱ χωροφύλακες τῆς στρατονομίας πληρώνονται ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ὄχι τῶν Ἐσωτερικῶν· ὁπωσδήποτε δὲν ἀποκλείεται νὰ ἐξετάσω τὸ ζήτημα.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν διατὶ δὲν ἀπολύει τοὺς ἀξιωματικοὺς τῆς Διαχειρίσεως τῶν ἐτῶν 1907–1909 καὶ διατὶ ἐὰν οὗτοι εἶναι εἰσέτι χρήσιμοι ἀποδέχεται τὰς παραιτήσεις ἐνίων ἐκ τούτων.

§14Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου μελετᾷ τὸ ζήτημα τοῦτο.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Πετρίδης παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν διὰ τίνα λόγον δὲν διατάσσεται ἡ ἐπισκευὴ τῆς ὁδοῦ Σοῦλι–Κλημέντι –Στυμφαλίας–Κορινθίας, ἀφοῦ πρὸ ἐτῶν συνετελέσθη τὸ ἓν τμῆμα μέχρι Σουλίου, ἀφεθὲν καὶ τοῦτο ἄνευ ἐπιβλέψεως καὶ καταστραφέν. Εἶναι μεγάλη κοινωνικὴ ἀνάγκη πρὸς ἐξυπηρέτησιν συγκοινωνίας ὀρεινῶν δήμων, νὰ διαταχθῇ καὶ ἡ συντήρησις τοῦ τμήματος Κιάτου–Σοῦλι καὶ ἡ ἐπέκτασις καὶ κατασκευὴ τοῦ ἑτέρου τμήματος Σοῦλι–Στυμφαλίας.

§16Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Διετάξαμεν νὰ γίνῃ προκαταρκτικὴ ἐργασία διὰ τὴν ἐπισκευήν.

§17Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ὁ δρόμος ἔχει χαραχθῇ μέχρι τῆς Στυμφαλίας· τὸ ἓν τμῆμα ἔχει συντελεσθῇ πρὸ δεκαετίας, ἀλλ’ ἔκτοτε ἐγκατελείφθη καὶ κατεστράφη, ὅπως συνήθως γίνεται εἰς ὅλα τὰ ἔργα τοῦ δημοσίου.

§18Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Διὰ τὴν συμπλήρωσιν χρειάζεται νομοθετικὴ μέριμνα· διὰ τὴν συντήρησιν διετάχθησαν νὰ γίνουν τὰ δέοντα.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Δ. Πάζης, Θ. Τικόπουλος, Ι. Ἀλεξανδρίδης καὶ Γ. Γοργίας παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ἀνακοινώσῃ εἰς τὴν Βουλήν, τὸ πόρισμα τῆς ἀνακρίσεως διὰ τὴν καταστροφὴν τοῦ χόρτου ἐν ταῖς περιφερείαις τοῦ νομοῦ Σερρῶν.

§20Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Τὸ Ὑπουργεῖον δὲν ἔχει καμμίαν πληροφορίαν περὶ τούτου.

§21Δ. ΠΑΖΗΣ. Κύριε Ὑπουργὲ ἐστάλη ἐπιτροπή, ἡ ὁποία ἐξήτασε τὰ πράγματα καὶ ὑπέβαλεν ἔκθεσιν. Ὑποθέτω ὅτι θὰ εὑρίσκεται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ὁ φάκελλος αὐτῆς καὶ παρακαλῶ νὰ διατάξητε τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν νὰ σᾶς ὑποβάλῃ τὸ ταχύτερον τὸ πόρισμα τῆς ἐξετάσεως, ὅπως λάβητε τὰ προσήκοντα μέτρα.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Μαλλιόπουλος παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, διὰ τίνα λόγον δὲν ἔγιναν μέχρι τοῦδε προβιβασμοὶ μονίμων ἀνθυπασπιστῶν τοῦ πεζικοῦ, ὑπηρετούντων ὑπὲρ τὴν διετίαν ἐν τῷ αὐτῷ βαθμῷ καὶ μετασχόντων τοῦ τελευταίου πολέμου.

§23Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Διότι ὅλαι αἱ θέσεις εἶναι συμπεπληρωμέναι.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐρωτᾶται ὑπὸ τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Γκλαβᾶ ἂν πρόκειται νὰ εἰσηγηθῇ εἰς τὴν Βουλὴν σχέδιον νόμου, περὶ βελτιώσεως τοῦ κλάδου τῆς πυροσβεστικῆς ὑπηρεσίας.

§25Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Τὸ σχέδιον ἔχει καταρτισθῆ ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας καὶ θὰ τὸ ὑποβάλωμεν.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ἴδιος βουλευτὴς κ. Γκλαβᾶς ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἂν οἱ ὁπλῖται οἱ ὑπηρετήσαντες ἐν Μικρᾷ Ἀσίᾳ δικαιοῦνται ἐπιμισθίου, ὡς οἱ ἀξιωματικοί.

§27Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δικαιοῦνται πεντηκονταλέπτου ἡμερησίου ἐπιδόματος.

§28Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Δὲν ἐπληρώθησαν, κύριε Ὑπουργὲ καὶ παραπονοῦνται. Βεβαίως ἀφ’ οὗ οἱ κύριοι ἀξιωματικοὶ δικαίως ἔλαβον ἐπίδομα δίκαιον εἶναι καὶ διὰ τοὺς ὁπλίτας νὰ ληφθῇ παρόμοιον μέτρον· ἀλλὰ νὰ συστηθῇ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν νὰ δίδεται τὸ γλίσχρον αὐτὸ ἐπίδομα.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Α. Βαλσαμάκης ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν διατὶ δὲν προήχθη ὁ ἀνθυπολοχαγὸς Λ. Μεταξᾶς.

§30Α. ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Θὰ παρακαλέσω νὰ ἀναβληθῇ διότι ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑφυπουργός.

§31Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἂν θέλετε νὰ σᾶς ἀπαντήσω (ἀναγινώσκει): «Διὰ τὸν ὑπολοχαγὸν Μεταξᾶν καὶ ἄλλοτε ὑπεβλήθη ἐπερώτησις καὶ κατέστη γνωστὸν ὅτι οὐδεμία ἀδικία ἐγένετο αὐτῷ, καθ’ ὅσον οὗτος μονιμοποιηθεὶς τὴν 10 Μαΐου 1918 ἔλαβε τὴν ὑπὸ τοῦ νόμου περὶ μονιμοποιήσεως ἀξιωματικῶν σειρὰν ἀρχαιότητος».

§32Α. ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἀληθὲς εἶναι αὐτό· ἀλλ’ ὁ Μεταξᾶς εἶναι γνωστὸν ὅτι ὑπηρέτει ἀπὸ τοῦ 1905 μέχρι τοῦ 1907, δηλαδὴ μετεῖχεν τοῦ Μακεδονικοῦ ἀγῶνος· μετέπειτα ἦτο κατατεταγμένος εἰς τὸν στρατὸν καὶ τὸν Ἀπρίλιον τοῦ 1914, ὅτε προήχθησαν ὅλοι αὐτῆς τῆς κλάσεως εἰς ἀνθυπασπιστάς, ὁ Μεταξᾶς ἀπουσίαζεν, μετέχων τοῦ ἀγῶνος τῆς Βορείου Ἠπείρου. Ἐπανελθὼν ἐκ τοῦ ἀγῶνος τῆς Βορείου Ἠπείρου εὗρε τοὺς συναδέλφους του προαχθέντας, αὐτὸς δὲ ἔμεινεν εἰς τὸν αὐτὸν βαθμόν.

§33Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργὲ πρόκειται περὶ τοῦ ἑξῆς. Μὲ τὸ νὰ εἶναι εἰς τὸν ἀγῶνα τῆς Ἠπείρου δὲν ἦτο ἐδῶ διὰ νὰ προαχθῇ.

§34Α. ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Μετέπειτα προσέφερε καὶ μεγάλας ὑπηρεσίας εἰς τὸ ἐθνικὸν κίνημα.

§35Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Κάμετέ μοι μίαν σημείωσιν κύριε βουλευτά.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χρυσοστάλης συνιστᾷ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ὅπως προσαγάγῃ εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον, δι’ οὗ νὰ θεσπισθῇ καὶ δοθῇ ἐπίδομα εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν κληρωτῶν 1919 καὶ 1920 τοὺς ὑπηρετοῦντας εἰς τὴν Μικρὰν Ἀσίαν, Θράκην καὶ Μακεδονίαν διότι πολλοὶ ἐξ αὐτῶν τοὐλάχιστον ἔγγαμοι, ἄλλοι ἔχουν γονεῖς πάσχοντας καὶ πτωχοὺς οἵτινες ὡς στήριγμα τῶν οἰκογενειῶν των εἶχον αὐτοὺς τοὺς ἤδη ὑπηρετοῦντας ὡς κληρωτούς.

§37Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ σύστασίς μου αὐτὴ κατὰ λάθος ἀπευθύνεται εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἐν ᾧ ἀνήκει εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Περιθάλψεως ὅστις εἶνε εἰς θέσιν νὰ ἀπαντήσῃ. Πρόκειται περὶ τῆς παροχῆς ἐπιδόματος εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν κληρωτῶν 1919 καὶ 1920, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς τὸ μέτωπον. Πολλῶν ἐξ αὐτῶν αἱ οἰκογένειαι εἶχον ὡς μόνον στήριγμα αὐτοὺς καὶ τώρα μένουν ἄνευ οὐδενὸς προστάτου.

§38Σ. ΣΙΜΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Περιθάλψεως). Κύριε συνάδελφε, καὶ ἄλλοτε κατ’ ἐπανάληψιν ἐγένετο λόγος ἐπὶ τοῦ ζητήματος καὶ ἐδήλωσα ὅτι ἐφ’ ὅσον κληρωτοὶ μεταφέρονται εἰς ἐφεδρείαν, δικαιοῦνται ἐπιδόματος, ἄλλως οὐχὶ διότι οἱ κληρωτοὶ ἐκτελοῦσιν ὑποχρεωτικῶς τὴν θητείαν των καὶ δὲν δύναται νὰ τοῖς δοθῇ ἐπίδομα.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Καραπᾶνος ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, διατὶ δὲν προήχθη ὁ νῦν ἔφεδρος ὑπίατρος Πρίτζος Ἰωάννης, οὔτε κατὰ τὸ 1917 οὔτε κατὰ τὸ 1918 εἰμὴ μόνον μόλις πρὸ τετραμήνου, μολονότι ὑπηρέτησεν ἀπ’ ἀρχῆς μέχρι τέλους εἰς τὰς ἐπιχειρήσεις τοῦ Μετώπου καὶ κατὰ τὸν πόλεμον 1911–1913 καὶ κατὰ τὸν νῦν, συμμετασχὼν ἅμα καὶ τῶν ἐπιχειρήσεων ἐν Ρωσσίᾳ, Ρουμανίᾳ καὶ Μ. Ἀσίᾳ, ἐνῷ ἕτεροι συνάδελφοί του προήχθησαν ἀπὸ τὰς ἀρχὰς τοῦ 1917 οἱ ὁποῖοι εἶναι πολὺ κάτωθεν αὐτοῦ ἐν τῷ πίνακι τῷ καταρτισθέντι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 157181)24–11–16 Διαταγῆς τοῦ Ὑπουργείου.

§40Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Καταθέτω ἔγγραφον τὴν ἀπάντησιν εἰς τὸ Προεδρεῖον κ. Πρόεδρε.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Χρυσοστάλης συνιστᾷ εἰς τοὺς κ. κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Οἰκονομικῶν ὅπως προσκομίσωσιν εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον, προνοοῦν περὶ χορηγίας ἐπιδόματος χρηματικοῦ εἰς τοὺς ἀποστράτους ἀξιωματικοὺς καὶ συνταξιούχους δημοσίους ὑπαλλήλους. Τὸ ζήτημα ἄκρως ἐπείγει.

§42Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Ἀπευθύνεται πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν καὶ πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος εὐτυχῶς συγκεντρώνει καὶ τὰ δύο ἀξιώματα. Λέγω εὐτυχῶς, ἂν καὶ εὐχόμεθα ὑπὲρ τῆς ταχείας ἀναρρώσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Αἱ βιωτικαὶ ἀνάγκαι, κ. πρόεδρε, κατέστησαν δι’ ὅλους τοὺς συνταξιούχους εἴτε στρατιωτικοὺς εἴτε πολιτικοὺς εἰς ἄκρον δυσχερεῖς, διότι τὸ ποσὸν τῶν παρεχομένων συντάξεων εἶναι γλισχρότατον. Ἔργον προνοίας καὶ φιλανθρωπίας θὰ ἔπραττεν ἡ Κυβέρνησις, ἂν ἤρχετο ἀρωγὸς εἰς τὰς τάξεις αὐτὰς τῶν δεινοπαθούντων, διότι ὑποφέρουν δεινῶς, πρὸ πάντων οἱ ἐξ αὐτῶν οἰκογενειάρχαι. Αἱ οἰκογένειαί των, αἱ γυναῖκες καὶ θυγατέρες αὐτῶν ἀπεγυμνώθησαν, πλεῖστοι δὲ ἐξ αὐτῶν κυριολεκτικῶς πεινοῦν. Τί σκέπτεται ἡ Κυβέρνησις, ὅλος ὁ κόσμος αὐτὸς τῶν συνταξιούχων ὑποφέρει κ. Ὑπουργέ.

§43Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Λαμβάνω ὑπ’ ὄψιν μου τὴν σύστασιν τοῦ κ. βουλευτοῦ. Ἡ Κυβέρνησις θὰ σκεφθῇ καὶ θὰ πράξῃ ὅ,τι δυνηθῇ.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Χρυσοστάλης ἐπερωτᾷ τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ Πρόεδρον τῆς Ἀνωτάτης Διευθύνσεως Μεταφορῶν διατὶ νὰ ἀγνοῇ, ἀφοῦ ἔχει ἐκεῖ ἐπόπτας ὑπαλλήλους καλοπληρωνομένους νὰ παραδίδεται ἐκ τῆς Ἑταιρείας Ἐπιχειρήσεων Κύμης, καὶ νὰ παραλαμβάνεται παρὰ τοῦ Κράτους καὶ νὰ μεταφέρηται εἰς τὰς ἐν Πειραιεῖ ἀνθρακαποθήκας τοῦ Κράτους λυγνίτης, νοθευμένος καὶ ἀκάθαρτος, καθ’ ὃ ἀνάμικτος μὲ μπάζα καὶ μὲ χῶμα, ὅπως τουτέστιν αὐτούσια ἐξάγεται ἐκ τῶν ἀνθρακοφόρων στοῶν, κατ’ εὐθεῖαν μεταφέρεται πρὸς φόρτωσιν, χωρὶς ὡς ἔδει νὰ ἐκκαθαρίζεται, ἐκτιθέμενος μόλις ἐξάγεται ἐκ τῶν στοῶν εἰς τὸ ὕπαιθρον παρὰ ἐργατίδων καὶ εἶτα ἀφαιρουμένων τῶν ἀχρήστων νὰ παραδίδεται πρὸς φόρτωσιν ὁ καθαρὸς καὶ στεγνὸς λυγνίτης; Ταῦτα πάντα συμβαίνουσιν ἐκεῖ πρὸς μεγάλην βλάβην τῶν συμφερόντων τοῦ ἀγοράζοντος δημοσίου, καὶ ἐπερωτᾷ ἀκόμη, διατὶ παρὰ τὰς διαβεβαιώσεις τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου ὅτι θὰ ἐλάμβανεν ἐντὸς ὀκταημέρου τοὺς δι’ ἄλλης ἐπερωτήσεώς του αἰτηθέντας πίνακας εἰσέτι δὲν τῷ ἐδόθησαν οἱ πίνακες, καίτοι δύο παρῆλθον μῆνες ἀφ’ ἧς τοὺς ἐζήτησε;

§45Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Ὁ κ. βουλευτὴς ἐρωτᾷ, διατὶ ὁ ὑπὸ τῆς ἑταιρείας τῶν ἐπιχειρήσεων Κύμης παραδιδόμενος λυγνίτης εἶναι νοθευμένος καὶ ἀκάθαρτος καὶ κάθυγρος. Ἀπαντῶ εἰς τὸν κ. βουλευτὴν ὅτι ἀφοῦ δὲν ἔχει ἀνακοινωθῇ κανὲν παράπονον εἰς τὴν Διεύθυνσιν τῶν Μεταφορῶν περὶ τῆς ποιότητος τοῦ παραλαμβανομένου λυγνίτου, φαίνεται ὅτι ἡ βιομηχανία δὲν ἔχει εὕρει τὸν λυγνίτην ὡς ὁ κ. βουλευτὴς ἀναφέρει. Δύναμαι δὲ νὰ βεβαιώσω τὸν κ. βουλευτὴν ὅτι οὔτε εἷς ἐκ τῶν βιομηχάνων ἀνέφερέ τι κατὰ τῆς ποιότητος τοῦ λυγνίτου.

§46Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Αὐτοὶ οἱ βιομήχανοι ἀγοράζουν τὸν λυγνίτην ἀπὸ τὰς ἀποθήκας τοῦ δημοσίου ἐν Πειραιεῖ.

§47Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Τὸ ἐμπόρευμα, τὸ ὁποῖον προσφέρεται ἐν Ἑλλάδι εἶναι αὐτό, διαμαρτυρίαι δὲ δὲν ἠκούσθησαν.

§48Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Ἄλλοτε ἐξετίθετο ὁ ἐξαγόμενος ἐκ τῶν στοῶν λυγνίτης εἰς τὸ ὕπαιθρον καὶ ἐξεκαθαρίζετο καλῶς καὶ ἀφ’ οὗ ἐστέγνωνε καὶ ἀφαιροῦντο τὰ ἄχρηστα παρεδίδετο πρὸς φόρτωσιν. Ἤδη μόλις ἐξάγεται ἀπὸ τὰς στοάς, φορτώνεται καὶ μεταφέρεται πρὸς κατανάλωσιν.

§49Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Αὐτὸ τὸ λέγετε σεῖς. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ δεύτερον μέρος τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ κ. βουλευτοῦ ὅταν πρὸ καιροῦ ἐζήτησε πίνακας, τῷ ἐδόθησαν τοιοῦτοι, ἐπειδὴ δὲ ἐγὼ αὐτὸς ἐθεώρησα ὅτι δὲν ἦσαν ἐπαρκεῖς παρεκάλεσα τὸν κ. βουλευτὴν νὰ ζητήσῃ ὅτι δήποτε θέλει ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν τῶν μεταφορῶν καὶ ἔδωσα ἀμέσως διαταγὴν ὅπως παρασχεθῇ εἰς αὐτὸν πᾶσα πληροφορία.

§50Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Ὅταν ἐζήτησα νὰ κατατεθῶσι τὰ ἔγγραφα, ἐζήτησα ὡρισμένα πράγματα.

§51Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Ἠθέλατε νὰ φέρωμεν ὅλα τὰ ἀρχεῖα τοῦ Ὑπουργείου ἐδῶ. Ἀντὶ νὰ φέρωμεν ὅλα αὐτὰ ἐδῶ, διέταξα νὰ σᾶς δοθῇ πᾶσα πληροφορία καὶ πᾶν ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον ἠθέλατε ζητήσει.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Χρυσοστάλης συνιστᾷ καὶ πάλιν εἰς τοὺς κ. κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῆς Συγκοινωνίας, ὅπως σπεύσωσι καὶ εἰσαγάγωσιν εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον, δι’ οὗ νὰ προνοῶσι καὶ νὰ ρυθμίζωσι περὶ τῆς κινήσεως τῶν αὐτοκινήτων· ἡ κοινωνία θεωρεῖ τὸ Κράτος ὡς ἠθικὸν αὐτουργὸν τῶν καθ’ ἑκάστην συμβαινόντων δυστυχημάτων ἐκ τῶν αὐτοκινήτων. Δὲν συγκινοῦνται ἐπὶ τέλους οἱ κύριοι ὑπεύθυνοι ἀπὸ τὰ ἀλλεπάλληλα καὶ ἑβδομαδιαῖα κακουργήματα τῶν αὐτοκινήτων; ἀπεδείχθησαν πλέον αἱ ἀστυνομικαὶ διατάξεις ἀνίκανοι νὰ ἐπιβληθοῦν. Ἀνάγκη νόμου καὶ νόμου αὐστηροτάτου.

§53Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Εἶναι περίεργον, κ. Πρόεδρε, πῶς οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ τῆς Συγκοινωνίας καὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, δὲν ἐσκέφθησαν περὶ ἐπιβολῆς νόμου, ἀφοῦ αἱ ἐπανειλημμέναι ἀστυνομικαὶ διατάξεις δὲν ἴσχυσαν νὰ μειώσουν τὰ δυστυχήματα διότι δὲν προβλέπει ἡ νομοθεσία μας πῶς νὰ τιμωρῶνται αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι.

§54Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ὑπάρχει καὶ νόμος περὶ τῆς κινήσεως τῶν αὐτοκινήτων, ὁ ὁποῖος καὶ λειτουργεῖ καὶ καθ’ ἑκάστην βλέπομεν ὅτι τιμωροῦνται οἱ δράσται.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κύριοι Ι. Λεκανίδης, Κ. Μητσοτάκης, Μ. Βολουδάκης, Μ. Παπαμιχελάκης, Γ. Κοκκινάκης, Γ. Μυλωνογιάννης καὶ Α. Κριάρης, παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν νὰ διατάξῃ ἐπὶ τέλους τὴν ἀπόλυσιν τῶν ἐφέδρων οἵτινες τυγχάνουσιν οἱ μόνοι υἱοὶ γυναικῶν ἐν χηρείᾳ διατελουσῶν, ἵνα μὴ ἐξακολουθῶσιν οὕτω διατελοῦσαι ἄνευ προστάτου ἐπ’ ἄπειρον ὡς μέχρι σήμερον αἱ οἰκογένειαι αὐτῶν, ὑποκείμεναι πρὸς τούτοις εἰς τοὺς κινδύνους ἐκείνους, ὑφ’ οὓς συνήθως ὑπόκεινται αἱ ἔρημοι καὶ ἄνευ ἄρρενος προστάτου οἰκογένειαι. Πρὸς τούτοις νὰ διατάξῃ ἐπὶ τέλους τὴν ἀπόλυσιν τῶν ἐφέδρων τῶν τελειοφοίτων τῶν διαφόρων ἐπιστημῶν καὶ τοῦ Πολυτεχνείου, διότι οὔτε ὀρθὸν οὔτε δίκαιον, οὔτε σκόπιμον εἶναι νὰ παρεμποδίζωνται οὗτοι ἀπὸ τοῦ νὰ προσέλθωσιν εἰς ἐξετάσεις ἵνα λάβωσι τὰ πτυχία αὐτῶν πρὸς ἐξόφλησιν τοῦ ἠθικοῦ καὶ οἰκονομικοῦ μέλλοντος αὐτῶν καὶ εἰσφορὰν εἰς τὴν οἰκονομικὴν καὶ ἐπιστημονικὴν πρόοδον τῆς κοινωνίας, ἀλλὰ νὰ παραμένωσι μετὰ τόσας ὑπηρεσίας πρὸς τὴν Πατρίδα καὶ ἄνευ τόσον μεγάλης ἀνάγκης πλέον, ἐν τῷ στρατεύματι, κινδυνεύοντες νὰ συντρίψωσι τὸ μέλλον αὐτῶν.

§56Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἡ Κυβέρνησις ἔχει ὑπ’ ὄψιν τὸ ζήτημα τοῦτο καὶ μελετᾷ αὐτὸ, ὥστε νὰ ἴδῃ τί δύναται νὰ γίνῃ.

§57Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Ἐὰν ἐπόκειτο περὶ ὀργανώσεως μιᾶς ὑπηρεσίας, τὸ πρᾶγμα δὲν θὰ ἦτο τόσον σοβαρόν. Ἀλλ’ ὑπάρχουσιν οἰκογένειαι συνιστάμεναι ἀπὸ θήλεα ἀνήλικα καὶ χήρας αἱ ὁποῖαι δὲν ἔχουσιν ἄλλον προστάτην.

§58Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Τὰ ἔχει αὐτὰ ὑπ’ ὄψιν ἡ Κυβέρνησις καὶ μόλις δυνηθῇ θὰ τὸ κάμῃ.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Τομπάζης, συνιστᾷ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν: αʹ) Τὴν κατάργησιν τῆς μόνης ὑπολειφθείσης εἰδικῆς φορολογίας ἐπὶ τοῦ ἐλαίου, ἀφοῦ πᾶσαι αἱ λοιπαὶ ἀντικατεστάθησαν ὑπὸ τοῦ ἐπὶ τῆς καθαρᾶς προσόδου φόρου, ἤδη δὲ διὰ τοῦ ὑποβληθέντος συμπληρωματικοῦ νομοσχεδίου αὐξάνεται ἡ φορολογία τῶν γεωργικῶν ἐπιχειρήσεων, καταργουμένων τῶν ἐκπτώσεων καὶ αὐξανομένων τῶν συντελεστῶν. Εἶναι ἄδικον νὰ ὑπόκειται τὸ ἔλαιον, ἓν τῶν κυριωτέρων γεωργικῶν προϊόντων εἰς διπλῆν φορολογίαν καὶ θὰ ἦτο προτιμώτερον, ἂν λόγοι ταμιευτικοὶ ἐπιβάλλουσι τὴν διὰ μικρὸν χρονικὸν διάστημα διατήρησιν αὐτῆς νὰ ἀντικατασταθῇ δι’ εἰδικῆς αὐξήσεως τοῦ συντελεστοῦ ἐπὶ τοῦ ἐλαίου τῆς κατηγορίας Εʹ τοῦ νόμου 1640. βʹ) Ἂν ἡ σύστασίς του αὕτη δι’ οἱουσδήποτε λόγους δὲν κριθῇ εὐνοϊκῶς παρακαλεῖ νὰ μελετηθῇ ἡ ἀφομοίωσις τῆς φορολογίας τοῦ ἐλαίου καθ’ ὅλον τὸ Κράτος, διότι ὡς ἔχει νομοθετηθῆ εἶναι ἄδικος καὶ ἀντισυνταγματικὴ, τοῦ Συντάγματος ἐννοοῦντος τὴν ἰσότητα ἐπὶ τῶν δημοσίων βαρῶν, ἐνῷ διὰ τῆς ἤδη πολυμόρφου φορολογίας, οἱ μὲν καταβάλλοντες τὸν φόρον κατὰ τὴν κατεργασίαν τῶν ἐλαιῶν ἐν τοῖς ἐλαιοτριβείοις πληρώνουσι φόρον ἐπὶ ὁλοκλήρου τῆς παραγωγῆς των, μὴ ἐξαιρουμένης οὔτε αὐτῆς τῆς οἰκογενειακῆς χρήσεως, οἱ δὲ ἀποδίδοντες τὸν φόρον ἐν τοῖς Τελωνείοις κατὰ τὴν ἐξαγωγὴν τοῦ ἐλαίου ἔχουσιν ἐλευθέραν καὶ ἀτελῆ, οὐ μόνον τὴν οἰκιακὴν χρῆσιν, ἀλλὰ καὶ τὴν ἐπιτόπιον κατανάλωσιν. Ἡ κατάργησις τῆς εἰς εἶδος φορολογίας ἐπιβάλλεται ἄνευ τῆς ἐλαχίστης ἐπὶ πλέον ἀναβολῆς, διότι εἶναι τὸ κυριώτατον πρόσκομμα τῆς προόδου τῆς ἐλαιουργίας ἐν Ἑλλάδι. Εἶναι ἀδύνατος ἡ παραγωγὴ ἐπιτραπεζίων ἐλαίων, ἐν ὅσῳ ὁ ἰδιοκτήτης τοῦ ἐλαιουργείου δὲν εἶναι κύριος τῆς ἐργασίας του, ἀλλ’ ἔχει δίκην συνεταίρου τὸν ἐνοικιαστὴν τοῦ δημοσίου φόρου, ἐνδιαφερόμενον μόνον διὰ τὸν σκοπόν του καὶ μὴ ἐπιτρέποντα τὸν χωρισμὸν τοῦ ἐλαίου κατὰ ποιότητας καὶ τὴν λῆψιν ὅλων τῶν ἐπιβαλλομένων μέτρων ὑπὸ τῶν κανόνων τῆς ἐλαιουργίας. Εἶναι ἀναχρονισμὸς ἡ ὕπαρξις τῆς εἰς εἶδος φορολογίας τοῦ ἐλαίου ἐν ἔτει σωτηρίῳ 1920 καὶ θὰ εἶναι πρόσθετος τιμὴ διὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἡ ἀποβολὴ μιᾶς τοιαύτης λήμης ἐκ τῶν ὀφθαλμῶν τῆς Ἑλληνικῆς ἐλαιουργίας.

§60Ι. ΤΟΜΠΑΖΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ζήτημα τῆς εἰς εἶδος φορολογίας τοῦ ἐλαίου, τὸ ὁποῖον πρωτίστως μὲ ἔφερεν εἰς αὐτὴν τὴν σύστασιν, δὲν παρουσιάζεται ἤδη τὸ πρῶτον ἐν τῇ Βουλῇ ἀλλ’ ἐγένετο ἀντικείμενον πολλῶν συζητήσεων καὶ κατὰ τὸ παρελθόν. Ὅτε κατὰ τὸ ἔτος 1903 ἡ ἐξέλιξις τῆς Ἑλληνικῆς βιομηχανίας, ἔφερεν εἰς τὸ μέσον ἐλαιουργεῖα τινὰ μὲ προθέσεις νὰ παράγωσιν ἔλαια ἐπιτραπέζια, ἡ πρόθεσίς των αὕτη εὑρέθη ἐν συγκρούσει πρὸς τὸ σύστημα τῆς φορολογίας εἰς εἶδος, διότι ὁ νόμος ἔδιδε εἰς τὸν ἐνοικιαστὴν τοῦ φόρου μεγάλα δικαιώματα. Ἤσκει οὗτος τὸ δικαίωμα νὰ κληδώνῃ τὸ δοχεῖον, ἐν τῷ ὁποίῳ ρέει τὸ ἔλαιον πιεζόμενον (τὴν κοινῶς λεγομένην λύμπαν) καὶ ὡς ἐκ τούτου δὲν ἠδύνατο ὁ ἐλαιουργὸς νὰ χωρίζῃ τὸ ἔλαιον κατὰ ποιότητας. Ἀρκοῦμαι δὲ νὰ εἴπω, ὅτι ὁ Ἰταλὸς καθηγητὴς τῆς ἐλαιουργίας MINGIOLI ὁρίζει εἰς τὸ σύγγραμμα αὐτοῦ, ὅτι εἶναι ἀπαραίτητος ἐκ μιᾶς καὶ τῆς αὐτῆς ποιότητος ἐλαιῶν νὰ παράγωνται πέντε ποιότητες ἐλαίου. Ἀνηνέχθησαν λοιπὸν οἱ ἐλαιουργοὶ οὗτοι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργοῦντος τοῦ μακαρίτου Δεληγιάννη, καὶ εἰσακουσθέντων τῶν παραπόνων των, ἐψηφίσθη νόμος ὑπὸ τῆς Βουλῆς, διὰ τοῦ ὁποίου ἐπετρέπετο εἰς τοὺς ἔχοντας ἐλαιοτριβεῖα μηχανικά, νὰ πληρώνωσι τὸν φόρον ἀντὶ εἰς εἶδος εἰς χρῆμα κατὰ τὴν ἔκθλιψιν τῶν ἐλαιῶν αὐτῶν. Ὁ νόμος αὐτὸς ἐλειτούργησεν ἐπὶ πολλὰ ἔτη, διότι παρουσίασε μεγάλας ἀνωμαλίας ἐπιζητούντων πάντων τῶν ἐχόντων ἐλαιοτριβεῖα νὰ μεταβάλουν τὴν φορολογίαν ἀντὶ τῆς εἰς εἶδος εἰς χρῆμα, διότι ἐκρίνετο ὑπ’ αὐτῶν πλέον συμφέρουσα. Οὕτω ἡ Κυβέρνησις, μετὰ τρία ἢ τέσσαρα ἔτη, ὑπουργοῦντος, νομίζω, τοῦ συναδέλφου κ. Εὐταξία, εὑρέθη εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ καταργήσῃ αὐτὸν τὸν νόμον καὶ εἰσαγάγῃ πάλιν δι’ ὅλους τὴν εἰς εἶδος φορολογίαν. Ἀλλ’ οἱ ἐλαιουργοὶ, οἱ ὁποῖοι ἐπεθύμουν νὰ παραγάγουν ἔλαιον ἀνωτέρας ποιότητος, ἀπετάθησαν πάλιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῇ παρακλήσει αὐτῶν ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κ. Δραγούμης, εἰσήγαγε νομοσχέδιον ἐν τῇ Βουλῇ, διὰ τοῦ ὁποίου ἐπεζητεῖτο ἵνα οἱ ἔχοντες ἐλαιουργεῖα, παράγοντα μεγάλα ποσὰ διὰ μηχανῶν δυνάμεως 20 ἵππων μετὰ διϋλιστηρίων, παραγόντων 2.000 ὀκάδας ἐλαίου ἡμερησίως, νὰ δύνανται νὰ πληρώνουν τὸν φόρον εἰς χρῆμα ἀντὶ εἰς εἶδος. Ἐνόμισα τότε καθῆκον μοῦ νὰ φωτίσω τὸν φίλον μου κ. Δραγούμην, ἐπὶ ἑνὸς ζητήματος, τὸ ὁποῖον τόσον καλῶς ἐγνώριζα. Ἀπετάθην λοιπὸν πρὸς αὐτὸν διὰ μακρᾶς ἐπιστολῆς μου καὶ παρέστησα πρὸς αὐτὸν, ὅτι εὑρίσκετο ἐν τῇ ἀπάτῃ φρονῶν, ὅτι τὰ μεγάλα ἐργοστάσια εἶναι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα παράγουσι τὰ ἄριστα τῶν ἐλαίων, ἐνῷ εἶναι βέβαιον, ὅτι δὲν εἶναι τὰ μεγάλα ἐργοστάσια, ἀλλὰ τὰ μικρὰ ἐλαιοτριβεῖα, τὰ ἔχοντα ἰδιοκτήτους ἐλαιῶνας, διότι ἐκεῖνα εἶναι εἰς θέσιν νὰ συλλέγουν τοὺς καρποὺς κατὰ τοὺς κανόνας τῆς ἐλαιουργίας, νὰ χωρίζουν τοὺς καρποὺς, οἱ ὁποῖοι εἶναι προσβεβλημένοι ὑπὸ τοῦ σκώληκος τοῦ δάκου ἢ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι προέρχονται ἐκ καταπτώσεως τῶν ἐλαιῶν ἐκ τοῦ ἀνέμου καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον νὰ παράγωνται τὰ ἀνωτέρας ποιότητος ἔλαια, ἐπίσης δὲ κατὰ τὴν κατεργασίαν εἰς τὰ ἐλαιοτριβεῖα νὰ λαμβάνωνται ὅλα τὰ ἀπαιτούμενα μέτρα πρὸς αὐτὸν τὸν σκοπόν. Παρίστανον ἐπίσης εἰς τὴν ἐπιστολήν μου ἐκείνην πόσον ἦτο λανθασμένον, τὸ νὰ θεωρῆται τὸ διϋλιστήριον ὡς μέσον παραγωγῆς ἀρίστου ἐλαίου. Τὰ διϋλιστήρια δὲν εἶναι ὄργανα παραγωγῆς ἀρίστου ἐλαίου, ἀλλὰ μέσα ταχείας διαυγείας τοῦ ἐλαίου. Ἐὰν εἰς τὸ διϋλιστήριον φέρεται ἔλαιον βρωμερόν, τσαγκὸν καὶ ὀξύ, πάλιν θὰ ἔχετε μετὰ τὴν διύλισιν ἔλαιον βρωμερὸν, τσαγκὸν καὶ ὀξὺ, καὶ μόνον θὰ εἶναι διαυγὲς καὶ κατέληγον ἐν τῇ ἐπιστολῇ μου ἐκείνῃ, ὅτι εὑρίσκετο ἐν πλήρει ἀγνοίᾳ τῶν πραγμάτων εἰσάγων νομοσχέδιον ἄνευ βάσεως. Ὁ κ. Δραγούμης ἀπαντῶν πρὸς ἐμὲ φιλοφρόνως, μὲ παρεκάλεσε νὰ λάβω μέρος εἰς μίαν ἐπιτροπήν, τὴν ὁποίαν ἤθελε συστήσῃ, ἐκ τοῦ τότε τμηματάρχου τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν κ. Βαρλᾶ καὶ τῶν τότε βουλευτῶν κ. κ. Σκουζὲ καὶ Χατζηκυριάκου, διὰ νὰ ρυθμισθῶσιν, ὡς ἔγραφε, τὰ κακῶς κείμενα ἐν τῷ νομοσχεδίῳ. Πράγματι ἐδέχθην τότε καὶ τὴν ἑπομένην εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν συνῆλθεν ἡ Ἐπιτροπὴ καὶ ἀμέσως ἐξέθεσα τοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους ἔπρεπε ἡ φορολογία νὰ μεταβληθῇ δι’ ὅλους καὶ ὄχι κατ’ ἐξαίρεσιν διὰ τοὺς ἔχοντας μεγάλα ἐλαιουργεῖα, νὰ γίνῃ δηλαδὴ φορολογία τοῦ ἐλαίου κατὰ τὴν εἰσαγωγὴν τῶν ἐλαιῶν εἰς τὰ ἐλαιοτριβεῖα εἰς χρῆμα. Ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ Ὑπουργοῦ μοῦ ἀπήντησεν, ὅτι εἶναι ἀδύνατον καὶ ὅτι συνήλθομεν μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ μεταρρυθμίσωμεν τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ὑπεβλήθη εἰς τὴν Βουλήν, ὄχι νὰ συντάξωμεν νέον νομοσχέδιον. Ἐθεώρησα τότε, ὅτι ἦτο περιττὴ ἡ παρουσία μου καὶ τὸ νομοσχέδιον ἐπανῆλθεν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἔγινε νόμος τοῦ Κράτους. Κύριοι βουλευταὶ, νομίζω, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἄλλο Κράτος, τὸ ὁποῖον διὰ τῆς νομοθεσίας του νὰ ἀπαγορεύῃ τὴν ἐξάσκησιν μιᾶς βιομηχανίας, ὅπως εἶναι ἡ βιομηχανία τοῦ ἐλαίου. Αὐτὸ τὸ φαινόμενον τὸ παρουσιάζει μόνον ἡ Ἑλλὰς καὶ μὴ νομίζετε, ὅτι πρόκειται περὶ παρονυχίδος, ἡ Ἑλλὰς τῆς αὔριον θὰ συναγωνίζεται μὲ τὴν Γαλλίαν, τὴν Ἰταλίαν καὶ τὴν Ἰσπανίαν διὰ νὰ καταλάβῃ τὴν πρώτην θέσιν ἐν τῇ ἐλαιοκομίᾳ, καὶ δὲν δύναμαι νὰ ὁρίσω ἐγὼ εἰς ποῖον ποσὸν θὰ ἀνέρχεται ἡ ἐξαγωγὴ τότε, ἀλλ’ ἄν, βασιζόμενος εἰς ξένας στατιστικὰς, προβῶ εἰς εἰκασίας, νομίζω, ὅτι τὸ ποσὸν θὰ εἶναι ἀνώτερον τῶν 50 ἑκατομμυρίων.

§61Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. 200 ἑκατομμυρίων κατ’ ἐλάχιστον.

§62Ι. ΤΟΜΠΑΖΗΣ. Ἀκόμη καλλίτερα. Ἄς μὴ νομίζωμεν λοιπὸν ὅτι τὸ ζήτημα εἶναι μικρόν. Μὲ τὴν τριπλῆν ὅμως φορολογίαν, τὴν ὁποίαν ἔχομεν σήμερον, φορολογίαν εἰς εἶδος ἢ εἰς τὸ τελωνεῖον, φορολογίαν τῆς καθαρᾶς προσόδου, καὶ φορολογίαν τῆς συνθετικῆς προσόδου, εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐπέλθῃ ὑποτίμησις τοῦ ἐλαίου, καὶ ἑπομένως ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς θὰ τὸ τρώγῃ εἰς τὰς ὑπερβολικὰς τιμὰς τῆς σήμερον. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ δώσῃ πρώτη τὸ παράδειγμα μιᾶς ἐπιεικεστέρας φορολογίας διὰ νὰ εἶναι δυνατὴ μία ἐλάττωσις τῆς τιμῆς τοῦ ἐλαίου. Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω.

§63Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὁ κ. συνάδελφος ἔθιξεν ἓν ζήτημα φορολογικὸν, ἀλλὰ νομίζω δὲν εἶναι ἡ κατάλληλος στιγμὴ ὅπως συζητήσωμεν εὐρέως ἐπὶ τοῦ θέματος. Ἐπὶ τοῦ ζητήματος ὅμως, τὸ ὁποῖον ἔφερεν ὁ κ. Βουλευτής, ὅτι ἡ φορολογία αὐτὴ ὅπως ἐπιβάλλεται εἰς τινα μέρη τῆς Π. Ἑλλάδος εἰς τὰ ἐλαιοτριβεῖα εἶναι κακὴ καὶ ἔπρεπε ν’ ἀντικατασταθῇ δι’ ἄλλης φορολογίας, εἶμαι πρόθυμος νὰ τὸ συζητήσωμεν καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. βουλευτὴν ἂν εἶχε, νὰ μοὶ δώσῃ κανὲν ὑπόμνημα ὅπως μεταβάλω τὴν φορολογίαν αὐτὴν κατὰ τρόπον ἄλλον, ὀλιγώτερον ἐπαχθῆ.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀραβαντινὸς συνιστᾷ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ὅπως διευθετηθῇ εὐμενῶς τὸ ἐξ ὑπερβολικοῦ ζήλου τῆς ἐφοριακῆς ὑπαλληλίας ἀναφυὲν ζήτημα φόρου οἰκοδομῶν ἐν Κορινθίᾳ.

§65Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Πρόκειται περὶ εἰσφορᾶς φόρου οἰκοδομῶν καὶ βεβαιώσεως αὐτοῦ, ἰδίως ἐκ τῆς ἀγνοίας τῶν χωρικῶν· δὲν ἐδόθησαν ἐγγυήσεις, ὥστε ἡ βεβαίωσις νὰ εἶναι δικαία καὶ τοιουτοτρόπως οἱ συμπολῖταί μου ἔχουσι τὴν ἐντύπωσιν ὅτι καταδιώκονται νὰ εἰσπραχθῇ φόρος ἄδικος καὶ ἄνισος. Πρόκειται περὶ φόρου ἐπιβληθέντος ἀπὸ τοῦ 1912 καὶ βεβαιωθέντος πρὸ τριετίας. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μελετήσῃ ἕνα τρόπον ὅπως ἡ βεβαίωσις ἀναθεωρηθῇ, διότι καὶ αἱ καλύβαι φορολογοῦνται. Ἐν πάσῃ περιπτώσει παρακαλῶ ὅπως παρασχεθῇ πᾶσα εὐκολία καὶ ἀπαλλάξῃ αὐτοὺς τοῦ φόρου καὶ τῶν προστίμων.

§66Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐζήτησα πληροφορίας ἀπὸ τὸν Ἔφορον Κορινθίας, μόλις λάβω δὲ τοιαύτας θὰ λάβω τὰ ἀναγκαῖα μέτρα.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Ἀραβαντινὸς ἔχει καὶ ἄλλην ἐπερώτησιν διὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, τὸν ὁποῖον παρακαλεῖ ὅπως εὐαρεστούμενος ἀνακοινώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τοὺς λόγους δι’ οὓς, ὁ ἐν τῷ 8ῳ Συντάγματι Κρητῶν ἤδη ὑπηρετῶν καὶ ἀπὸ τοῦ 1913 ἀνθυπασπιστὴς Σπανόπουλος δὲν προήχθη, καίτοι ἐμονιμοποιήθη ἐπ’ ἀνδραγαθίᾳ καὶ ἔλαβε τὸν πολεμικὸν σταυρόν.

§68Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Μέχρι σήμερον προήχθησαν εἰς ἀνθυπολοχαγοὺς μόνον οἱ εὑρεθέντες μόνιμοι καὶ μονιμοποιηθέντες ὡς ἀνθυπασπισταὶ μέχρι τῆς 10 Μαΐου 1918. Ὁ περὶ οὗ πρόκειται ἐμονιμοποιήθη ἐπὶ διακεκριμένῃ πράξει τὴν 18 Σεπτεμβρίου τοῦ 1918 δὲν προήχθη δὲ καθόσον οὐδεὶς ἐκ τῶν μονίμων ἀνθυπασπιστῶν μετὰ τὴν 10 Μαΐου 1918 προαχθέντων καὶ μονιμοποιηθέντων προήχθη ἐλλείψει χηρευουσῶν θέσεων. Εὐθὺς ὡς αἱ ἀνάγκαι τῆς ὑπηρεσίας ἐπιτρέψωσι θέλουσι προαχθῆ καὶ ἐκ τῶν κατηγοριῶν τούτων.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Πετρακάκος ἐπερωτᾷ τὸν κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸν διὰ ποίους λόγους δὲν τερματίζεται ἡ κατάστασις ὑποδικίας τοῦ ἀντισυνταγματάρχου τοῦ πεζικοῦ Μιχαὴλ Οἰκονομάκη. Πατὴρ 6 τέκνων καὶ πάσχων βαρέως διατελεῖ ἀπὸ 30 μηνῶν ὑπόδικος. Πρὸς Θεοῦ! Ἀνήκουστος παράτασις ὑποδικίας, ἣν ἐκτίει ἐν ταῖς φυλακαῖς τοῦ Ἰτζεδίν.

§70Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὁ συνταγματάρχης Οἰκονομάκης εἶναι εἰς τὰς φυλακὰς δυνάμει ἐντάλματος τοῦ Αʹ Διαρκοῦς Στρατοδικείου.

§71Δ. ΠΕΤΡΑΚΑΚΟΣ. 30 μῆνες ὑπόδικος; Νὰ διατάξητε νὰ περατωθῇ ἡ ἀνάκρισις.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Πετρακάκος ἐπερωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν διατὶ ἐνῷ ἅπαντες ἀνεξαιρέτως οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ Γκαίρλιτς ἐθεωρήθησαν αἰχμάλωτοι πολέμου ἐν Γερμανίᾳ καθ’ ἅπασαν τὴν ἐκεῖ παραμονήν των, δὲν ἐπληρώθησαν εἰς αὐτοὺς οἱ μισθοί των; Καὶ διατὶ μόνον οἱ ἀνακληθέντες ἔλαβον τὴν διαφορὰν τῆς ἐκεῖ μισθοδοσίας των παρὰ τῆς Γερμανίας, οἱ δὲ λοιποὶ οὐχί;

§73Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 2 τοῦ νόμου τοῦ 1919 οἱ ἐν λόγῳ ἀξιωματικοὶ ἀπώλεσαν πᾶν δικαίωμα ὑλικῆς καὶ ἠθικῆς προαγωγῆς τῆς ὑπηρεσίας των θεωρηθείσης ἐν ἀπουσίᾳ. Μόνον ὅσοι ἐπανῆλθον καὶ ἀνέκτησαν τὰς θέσεις των, ἐκεῖνοι ἔλαβον καὶ πάντα αὐτῶν τὰ δικαιούμενα.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Δ. Πετρακάκος, Δ. Γκλαβᾶς καὶ Ε. Βελλιανίτης συνιστῶσιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν τὴν ἀνάγκην βελτιώσεως τῆς θέσεως τῶν δημοτικῶν στρατολόγων περὶ τῆς αὐξήσεως τοῦ μισθοῦ καὶ τῆς συντάξεως τῶν ὁποίων δὲν πρόκειται νὰ ληφθῇ νομοθετικὴ πρόνοια.

§75Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Πρόκειται περὶ τῶν δημοτικῶν στρατολόγων, οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται καὶ δὲν γνωρίζουν εἰς ποίαν κατηγορίαν ὑπάγονται, ἀφοῦ δὲ ἐλήφθη δι’ ὅλους πρόνοια καὶ εἰς ἀφοῦ ἄλλους ἐδόθη πολεμικὸν ἐπίδομα νὰ ληφθῇ καὶ δι’ αὐτοὺς ἓν μέτρον, διότι πρόκειται περὶ νέων ἀξιωματικῶν τραυματιῶν τοῦ πολέμου.

§76Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Λαμβάνω ὑπὸ σημείωσιν τὴν σύστασιν.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Ι. Λεκανίδης, Κ. Μητσοτάκης, Ε. Θεοδωρίδης καὶ Α. Κριάρης ἐπερωτῶσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν διὰ τὴν ἄδικον καὶ παρὰ τὸν νόμον παράλειψιν, κατὰ τοὺς γινομένους προβιβασμοὺς τῶν ἀνθυπολοχαγῶν τοῦ Πεζικοῦ Ἀλκ. Παπαδομαρκάκη, Ἠλία Διαλυνᾶ, Σπυρ. Βαρδάκη 7ου συντάγματος Κρητῶν, Παναγ. Κουμῆ, Ἐμπέδου Ἡρακλείου καὶ Κωνσταντ. Γαλάνη.

§78Μ. ΒΟΛΟΥΔΑΚΗΣ. Παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Οἱ κ. κ. Ι. Λεκανίδης, Κ. Μητσοτάκης, Α. Κριάρης, Γ. Μυλωνογιάννης, Μ. Βολουδάκης, Μ. Παπαμιχελάκης, Γ. Κοκκινάκης καὶ Ν. Παπαδάκης, παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ὅπως ἐξετάσῃ καὶ ἐξακριβώσῃ τὴν ἀπαίτησιν τοῦ ὑπερογδοηκονταετοῦς γέροντος Ἀρχηγοῦ Κισσάμου Νικολάου Ε. Ἀναστασάκη αἰτοῦντος ἀπὸ τόσων ἤδη ἐτῶν νὰ καταβληθῶσιν εἰς αὐτὸν δραχμαὶ 10.000 περίπου τὰς ὁποίας ἐδαπάνησεν ἐξ ἰδίων, ὡς εἶναι γνωστὸν ἐπισήμως, καθ’ ἃ βεβαιοῖ οὗτος, κεκτημένος καὶ τὰς ἀναγκαίας ἀποδείξεις, πρὸς συντήρησιν τῶν ἀνδρῶν του κατὰ τὴν ἐπανάστασιν τοῦ 1877–1878.

§80Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν ἔχω οὐδεμίαν γνῶσιν τῆς ὑποθέσεως.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Κ. Σταμούλης καὶ Γ. Νοταρᾶς ἐπερωτῶσι τὸν κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸν διατί ἐνῷ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου περὶ ἠθικῶν ἀμοιβῶν προήγαγεν εἰς ἀνωτέρους βαθμοὺς ἐπ’ ἀνδραγαθίᾳ ἀξιωματικοὺς οἵτινες οὐ μόνον ἐξαιρετικόν τι δὲν ἐπετέλεσαν κατὰ τὰς μάχας ἀλλὰ τινες τούτων οὐδὲ ἔλαβον μέρος εἰς αὐτάς, ἄλλοι δὲ κατηγγέλθησαν ἐπὶ δειλίᾳ, δὲν ἱκανοποίησεν ἀξιωματικούς, οἵτινες κατ’ ἄξιον τρόπον ἔδρασαν εἰς πολλὰς μάχας ἐπιτελέσαντας μάλιστα λαμπρὰς πράξεις καθήκοντος. Πρὸς δὲ ἐνῷ τὸ Γενικὸν Στρατηγεῖον, διαβιβάζον τὰς προτάσεις τῶν ἐπιχειρήσεων τοῦ Σεπτεμβρίου 1918, μὲ ἰδίαν κρίσιν, ἀπορρίπτουσαν τὰς προτάσεις σχεδὸν ἁπάσας, ἐγνωμάτευσεν ὑπὲρ τῆς προαγωγῆς 16 ἐν συνόλῳ ὁπλιτῶν καὶ ἀξιωματικῶν, ὧν ἐξαιρετικαὶ συνέτρεχον περιστάσεις ἠθικῆς ἀμοιβῆς. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐζήτησε τὴν γνώμην τοῦ Συμβουλίου τῶν Ἀντιστρατήγων πρὸς καταρτισμὸν πίνακος, εἰ καὶ ὁ νόμος δὲν ὑποχρεοῖ εἰς τοῦτο. Ἐλέγχοντες τὴν τοιαύτην ἐνέργειαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἐπερωτῶσιν ἐπὶ πλέον αὐτὸν διὰ τὴν ἀπόφασιν τοῦ Συμβουλίου ὡς ἄδικον, πεπλανημένην καὶ μεροληπτικήν.

§82Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὡς πρὸς τὸ δεύτερον μέρος θὰ ἀπαντήσω διὰ μίαν φράσιν εἰς τὸ τέλος. Εἶμαι βέβαιος ὅτι οἱ ἐγγράψαντες τὴν ἐπερώτησιν δὲν θὰ εἶχον σκοπὸν νὰ θέσωσι τὴν φράσιν αὐτὴν «μεροληπτικὴν» προκειμένου περὶ ἀντιστρατήγων τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ οἱ ὁποῖοι ὡδήγησαν εἰς νίκας τὸν Ἑλληνικὸν Στρατὸν, δὲν θὰ εἶναι ὀρθὸν νὰ εἶναι ἡ φράσις αὐτή.

§83Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. Ἡ ἐπερώτησις ἐγένετο ἀπὸ πολλοὺς συναδέλφους οἱ ὁποῖοι ἀπουσιάζουν· ἐπειδὴ εἶναι δυνατὸν νὰ προκαλέσῃ συζήτησιν, νὰ ἀναβληθῇ διὰ τὴν προσεχῆ Πέμπτην.

§84Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἀπαντῶ εἰς τὴν τελευταίαν φράσιν μόνον τῆς ἐπερωτήσεως, ἡ ὁποία δὲν ἔπρεπε νὰ γραφῇ ὑπὸ τῶν κ. βουλευτῶν διότι δὲν ἔπρεπε νὰ φαντασθῶσιν οὗτοι ὅτι στρατιῶται ὁδηγήσαντες τοὺς ἀξιωματικοὺς καὶ τὸν στρατὸν εἰς θριαμβευτικὴν νίκην, θὰ ἐτήρουν ἐν τῇ κρίσει των μεροληπτικὴν στάσιν. Πᾶν ὅτι ἐνηργήθη ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἐνηργήθη λελογισμένως καὶ ἀκριβεστάτως.

§85Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Ἐγὼ θὰ ηὐχόμην νὰ ἀνεβάλετο διὰ πολὺ περισσότερον χρόνον διότι δὲν ἠξεύρω τὶ θὰ εἶχαν νὰ συζητήσουν ἢ νὰ ἐλέγξουν διότι εἶναι ἐπιβεβλημένον νὰ μὴ συζητῶμεν διὰ τοιαῦτα ζητήματα οὐχὶ διότι θὰ προκύψουν συμπεράσματα τὰ ὁποῖα θὰ βαρύνουν διὰ τὴν γνώμην τούτων ἢ ἐκείνων τῶν συμβουλίων ἀλλὰ διότι αἱ φιλοτιμίαι εἶναι, πολὺ φυσικὰ εὔθυκτοι καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι παρηγκωνίσθησαν φρονοῦν ἐν συνειδήσει ὅτι ἠδικήθησαν καὶ δὲν εἶναι ὀρθὸν αὐτὸ εἰς ὁμαλὰς περιστάσεις ὅταν δὲν εὑρίσκεται τὸ κράτος εἰς ἐμπόλεμον κατάστασιν, πολὺ περισσότερον ὅταν εὑρίσκεται εἰς πόλεμον νὰ ζητοῦνται ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς ζητήματα θίγοντα προσωπικὰς φιλοτιμίας καὶ συνεπαγόμενα τὸν κίνδυνον νὰ γεννήσουν διαιρέσεις καὶ κλονισμοὺς πολὺ δυσαρέστους.

§86Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Ἐγεννήθησαν διαιρέσεις διὰ τῶν ἀδικημάτων αὐτῶν καὶ νὰ διατάξητε ἀνακρίσεις.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γλαβᾶς συνιστᾶ ὅπως συσταθῇ γραφεῖον ἐλέγχου συναλλάγματος καὶ εἰς Πάτρας ἵνα οὕτω διευκολυνθῇ τὸ ἐμπόριον.

§88Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Ὡς γνωστὸν κύριε πρόεδρε μόνον ἐν Ἀθήναις ὑπάρχει γραφεῖον ἐλέγχου συναλλάγματος. Εἶχον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ὅπως συσταθεῖ καὶ εἰς τὰς Πάτρας γραφεῖον ἐλέγχου ἐξαγωγῆς συναλλάγματος καθ’ ὅτι παρεμβάλλονται πλεῖστα ὅσα προσκόμματα καὶ αἱ ἐργασίαι τοῦ ἐμπορίου δὲν βαδίζουν ῥυθμιτικῶς κατὰ τρόπον ἐξυπηρετικὸν τῶν συμφερόντων τοῦ τόπου. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ὅπως ἐκ συνεννοήσεως μετὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας προβῶσιν εἰς σύστασιν γραφείου ἐν Πάτραις διότι θὰ ἐξυπηρετήσῃ τὰς ἀνάγκας τοῦ ἐμπορίου.

§89Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν νομίζω ὅτι ὑπάρχει ἀνάγκη συστάσεως γραφείου συναλλάγματος ἐν Πάτραις τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἀφήσαμεν ἐλεύθερον τὸ συνάλλαγμα.

§90Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Καὶ ὅμως πρὸ ἡμερῶν μᾶς ἔστειλαν ἀπὸ τὰς Πάτρας νὰ βγάλωμεν μίαν ἄδειαν συναλλάγματος, οἱ ἀδελφοὶ Σταυρόπουλοι 5.000 λιρῶν διὰ τὴν Ἀγγλίαν.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Φλῶρος ὅπως ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τοῦ Ἀνατολικοῦ Ζαγορίου Κονίτσης.

§92Π. ΦΛΩΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, πρόκειται περὶ ἑνὸς σπουδαιοτάτου ζητήματος, περὶ ζητήματος τὸ ὁποῖον δύναται νὰ ἔχῃ ὡς συνέπειαν ἐθνικὰς ζημίας. Ὡς γνωστὸν τὸ πλεῖστον μέρος τῆς Ἠπείρου τὸ ὀρεινὸν ἀπὸ δεκάδων ἐτῶν ἀποζεῖ ἐκ τῆς ἐργασίας τῶν ἐν Ρουμανίᾳ ἀποδημούντων ἀνδρῶν. Δυστυχῶς τὸ λέϊ τὸ Ρουμανικὸν κατήντησεν εἰς τοιοῦτον σημεῖον σήμερον ὥστε νὰ ἔχῃ μόνον 15 λεπτά. Ἡ κρίσις ἡ ἐπελθοῦσα ἐκ τῆς ὑποτιμήσεως τοῦ λέϊ τοῦ Ρουμανικοῦ εἶναι τοιαύτη ὥστε ἀναγκάζονται ὅλοι οἱ ἐν Ρουμανίᾳ ἔχοντες μεγάλας περιουσίας ἢ ἐργαζόμενοι ἐκεῖ ἀντὶ νὰ στείλουν εἰς τὰς οἰκογενείας των χρήματα νὰ ζητοῦν τὰς οἰκογενείας των νὰ ὑπάγουν ἐν Ρουμανίᾳ καὶ ἐπειδὴ δὲν μᾶς χωρίζουν οὔτε ζητήματα θρησκείας οὔτε ἄλλα μεγαλείτερα μὲ τοὺς Ρουμάνους εἶναι ὁ κίνδυνος μεγαλύτερος διότι γνωρίζομεν τὴν ἐπιρροὴν καὶ τὴν ἐπίδρασιν ἡ ὁποία ἐξασκεῖται ἐπὶ τῶν οἰκογενειῶν ὅταν ἀναχωροῦν ἐκ τοῦ πατρίου ἐδάφους. Ὁ Ἠπειρώτης δύναται νὰ κάμῃ ἑκατομμύρια ἀπουσιάζων ἐπὶ μακρὸν χρόνον τῆς πατρίδος του ἀλλ’ ὅταν ἡ οἰκογένειά του εἶναι εἰς τὴν Ἤπειρον θὰ ἐπανέλθῃ καὶ πλούσιος καὶ πένης διὰ ν’ ἀποθάνῃ εἰς τὴν Ἤπειρον. Δυστυχῶς τώρα μὲ τὴν ἀναχώρησιν τῶν οἰκογενιῶν δὲν θὰ ἐπανέλθουν διὰ παντός. Διὰ τοῦτο κρούω τὸν κώδωνα τοῦ κινδύνου καὶ ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ παρακαλῶ ὅπως θελήσει νὰ ἐξεύρῃ κάποιον τρόπον ὅπως ἡ Κυβέρνησις ἐγγυηθῇ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν καὶ δανείσει εἰς τοὺς ἐν Ρουμανίᾳ ἔχοντας κτηματικὴν περιουσίαν ὄχι εὐκαταφρόνητον ὥστε νὰ δύνανται νὰ συντηρηθοῦν καὶ νὰ μὴ ἐκπατρίζονται μέχρις ὅτου βελτιωθεῖ τὸ λέϊ.

§93Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Θὰ λάβω ὑπ’ ὄψιν μου τὴν σύστασιν ταύτην.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Ν. Ξηρὸς καὶ Θ. Παπαϊωάννου ἐπερωτῶσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας διὰ τίνα λόγον ἐξετέθη τὸ Δημόσιον εἰς δαπάνην δραχμῶν 92 χιλιάδων δι’ ἀγορὰν αὐτοκινήτων μελλόντων μετά τινα χρόνον νὰ ἀπωλέσωσι τὴν ἀξίαν των καὶ ὑποκειμένων εἰς διαρκῆ φθορὰν, δραχμῶν δὲ 16 χιλιάδων μηνιαίως διὰ τὴν λειτουργίαν αὐτῶν, ὅπως ἐξυπηρετήσωσι τὴν μεταφορὰν τῆς ἀλληλογραφίας τῶν δύο πόλεων Ἀθηνῶν–Πειραιῶς, ἐνῷ μὲ δαπάνην μόνον δραχμῶν 10 χιλιάδων ἢ τὸ πολὺ 12 καὶ τελειότερον καὶ ὀλιγοδαπανώτερον ἐνεργεῖτο πρότερον αὕτη καὶ ἠδύνατο νὰ ἐνεργηθῇ καὶ εἰς τὸ ἑξῆς χωρὶς τὸ δημόσιον νὰ ὑποβληθῇ καὶ εἰς τὴν δαπάνην τῶν 92 χιλιάδων δραχμῶν ἀξίας αὐτοκινήτων.

§95Θ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν εἶχον λάβει τὴν τιμὴν νὰ ζητήσω μερικὰς ἐξηγήσεις καὶ τὴν κατάθεσιν σημειώματος περὶ τοῦ τὶ ἐδαπάνησε τὸ Κράτος διὰ τὸ ἔτος 1918 διὰ τὴν μεταφορὰν τῆς ἀλληλογραφίας ἀπὸ Πειραιῶς μέχρις Ἀθηνῶν, τὴν περισυλλογὴν ἐντὸς τῶν κιβωτίων καθὼς καὶ διὰ τὸ 1919 καὶ τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1920. Κατετέθη σημείωμα διὰ τοῦ ὁποίου ἐμφαίνεται ὅτι 9.000 δραχμαὶ τὸν μῆνα περίπου κοστίζει ἡ μεταφορά, ὅτι γίνεται δι’ αὐτοκινήτων καὶ ἐπίσης ὅτι θὰ διενεργεῖτο καλλίτερον. Ἀλλὰ διὰ τὸ 1919 εἶδον μετ’ ἐκπλήξεως ἀναβιβασθὲν διὰ τοὺς πρώτους μῆνας εἰς 12.000 καὶ τοὺς ὑπολοίπους εἰς 17.000 διὰ δὲ τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1920 εἰς 15.000 περίπου ἀλλὰ μὲ τὴν προσθήκην καὶ τεσσάρων αὐτοκινήτων τὰ ὁποῖα εἶναι εἰς βάρος τοῦ Δημοσίου. Παρατηροῦμεν δηλαδὴ ἁλματώδεις αὐξήσεις χωρὶς νὰ ἔχωμεν τὸ ἀντιστάθμησμα τῆς ταχυτέρας διανομῆς ἀλληλογραφίας. Διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι εἶναι καιρὸς νὰ ληφθῇ μία μέριμνα οὕτως ὥστε ἡ ὑπηρεσία τοῦ τμήματος τούτου νὰ διεξάγεται μετὰ τῆς δεούσης προσοχῆς καὶ νὰ ἐνεργῆται παρ’ ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι νὰ ἔχουν πλήρη ἐπίγνωσιν τῶν ὑποχρεώσεών των πρὸς τὸ Δημόσιον καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ ζητήσω ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ μέτρα διότι ἐὰν ἐξακολουθήσῃ αὐτὸ τὸ κακὸν δὲν γνωρίζω ποῦ δύναται νὰ φθάσῃ. Κατόπιν θὰ ἔλθω εἰς ἄλλας ὑπηρεσίας διότι θέλω νὰ σᾶς δώσω ἀφορμὴν νὰ λάβετε συντονώτερα μέτρα ἐπὶ τῶν ζητημάτων αὐτῶν.

§96Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἡ ἐνέργεια τοῦ τμήματος τούτου δὲν εἶναι οἵα τὴν περιέγραψεν ὁ κ. συνάδελφος. Πράγματι αἱ δαπάναι τοῦ Ἰανουαρίου τοῦ 1920 ἔφθασαν τὰς 15.000 ἢ μᾶλλον ὑπερέβησαν ὀλίγον τὰς 15.000 δραχμὰς ἀλλὰ ποῖον ἦτο τὸ ἀποτέλεσμα τῆς δημοπρασίας μισθώσεως διὰ τὴν μεταφορὰν τῆς ἀλληλογραφίας ἀπὸ Ἀθηνῶν πρὸς Πειραιᾶ. Ἡ ἐλαχίστη προσφορὰ ἦτο 13.000 δραχμαί. Δυστυχῶς ὁ ἐργολάβος δὲν ἦτο εἰς θέσιν νὰ ἐξακολουθῇ τὰς ὑποχρεώσεις του. Ἐπεβλήθησαν προστίματα εἰς αὐτὸν καὶ ἐπὶ τέλους ὁ ἴδιος μᾶς ἐδήλωσεν ὅτι ἀδυνατεῖ νὰ ἐξακολουθήσῃ τὴν ἐργασίαν τῆς μεταφορᾶς τῆς ἀλληλογραφίας.

§97Θ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Τὸν ἐκηρύξατε ἔκπτωτον αὐτόν;

§98Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ὄχι.

§99Θ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Διατὶ δὲν τὸν ἐκηρύξατε ἔκπτωτον νὰ γίνῃ εἰς βάρος του ἡ νέα δημοπρασία;

§100Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἔγινε εἰς βάρος του, ἀλλ’ ἡ διαφορὰ εἶναι, ὅτι ἀφ’ ἧς ἀνελάβαμεν μόνοι μας τὴν λειτουργίαν ἐξοδεύομεν ὀλιγότερα ἀπὸ ὅ,τι ἐδίδομεν εἰς τὸν ἐργολάβον.

§101Θ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Καὶ τὰ τέσαρα αὐτοκίνητα.

§102Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Τὸ ζήτημα ἔχει ὡς ἑξῆς, λαμβανομένης ὑπ’ ὄψει τῆς δαπάνης τῆς ἀγορᾶς τῶν αὐτοκινήτων, τῆς ἀγορᾶς τῆς βενζίνης ἐκ μέρους ἡμῶν καὶ λοιπῶν ἐξόδων εἰς ὁλικὴν δαπάνην, ἐπαναλαμβάνω, εἶναι 15.000 δραχμῶν τὸν Ἰανουάριον. Ἑπομένως ἡ μίσθωσις εἶναι πολὺ πλέον συμφέρουσα παρὰ ἡ προηγουμένη. Ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἡ ἀνάληψις ὑπὸ τοῦ δημοσίου τῆς μεταφορᾶς ταύτης ἔφερε σημαντικὴν βελτίωσιν εἰς τὴν μεταφορὰν τοῦ ταχυδρομείου, διότι καὶ τὸ 1918 καὶ τὸ 1919 δὲν ἐκάμαμεν τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ ἐπιβάλλωμεν διαρκῶς ποινὰς καὶ εἰς τὸν ἐργολάβον τοῦ 1918 καὶ εἰς τὸν ἐργολάβον τοῦ 1919. Ἐδῶ εἶναι ὁ φάκελλος τῶν τιμωριῶν καὶ τῶν ἐκθέσεων τῶν προϊσταμένων τῶν γραφείων, οἱ ὁποῖοι παραπονοῦνται διὰ τὴν ἀτελῆ ἐκπλήρωσιν τῶν ὑποχρεώσεων τῶν ἐργολάβων.

§103Θ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Διατηροῦνται καὶ ὑπάλληλοι παρὰ τοῦ Τελωνείου.

§104Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ὅλα συμπεριλαμβάνονται, καὶ οἱ μισθοὶ τοῦ προσωπικοῦ καὶ ἡ βενζίνα καὶ τὰ λάστιχα, ἡ ἀπόσβεσις, ὁ τόκος τοῦ κεφαλαίου καὶ ἐν γένει συμποσοῦνται ὅλα εἰς 35 χιλιάδας δραχμὰς περίπου. Αὐτὰ εἶναι ὀλίγον ἐξωγκωμένα, διότι δὲν ἔχει συμπληρωθῆ ἡ ὀργάνωσις. Διότι πρόκειται ἀντὶ τῆς δι’ ἁμαξίων περισυλλογῆς τῶν ἐπιστολῶν ἀπὸ τὰ γραμματοκιβώτια νὰ γίνεται αὕτη διὰ μικρῶν αὐτοκινήτων, ὁπότε ἡ δαπάνη θὰ ἐλαττωθῇ κατὰ 2 χιλιάδας δραχμῶν καὶ θὰ ἔχωμεν οὕτω μίαν οἰκονομίαν.

§105Θ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Εἶναι καὶ τρεῖς ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦν εἰς τὸ Τελωνεῖον. Αὐτοὶ ἐπληρώνοντο πρῶτον ἀπὸ τὸν ἐργολάβον, τώρα πληρώνονται ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον. Αὐτοὶ δὲν περιλαμβάνονται;

§106Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ὄχι περιλαμβάνονται. Αὐτὰ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐπερώτησιν τοῦ κ. συναδέλφου διὰ τὰς μισθώσεις τῶν μεταφορῶν τοῦ 1919 καὶ 1920. Ὅσον ἀφορᾷ γενικώτερον τὴν διεύθυνσιν τοῦ τμήματος ἔχω νὰ εἴπω τὰ ἑξῆς, ὅτι ὁ προϊστάμενος τοῦ τμήματος εἶναι διακεκριμμένος ὑπάλληλος. Μόλις ἀνέλαβε τὸ τμῆμα ἐπέφερεν οἰκονομίαν 500 χιλιάδων δραχμῶν διὰ τὰς μεταφορὰς τοῦ Κράτους διὰ ξηρᾶς. Ἔχω δὲ νὰ ἐξάρω τὸν ζῆλον καὶ τὴν ἐντιμότητά του διὰ τὴν διεύθυνσιν τῶν ἐργασιῶν. Καὶ ἡ ἐντιμότης καὶ ἡ εὐσυνειδησία του εἶναι ἀξία παντὸς ἐπαίνου· διὰ τοῦτο ὀφείλω νὰ εἴπω, ὅτι ἐλυπήθην, ὅτι ἔντιμος συνάδελφος, ὡς ὁ κ. Παπαϊωάννου, ἐξεφράσθη καθ’ ὃν τρόπον ἐξεφράσθη κατὰ τοῦ ὑπαλλήλου αὐτοῦ. Πιθανὸν ὁ ὑπάλληλος αὐτὸς νὰ εἶναι ὑπεράγαν αὐστηρός, ἀλλ’ αὐτὸ δὲν δικαιολογεῖ τὰς φράσεις καὶ τὰς κρίσεις τοῦ κ. συναδέλφου.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Παπαβασιλείου παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας ὅπως εὐαρεστούμενος διατάξῃ τὴν ἐπισκευὴν τῆς ἀπὸ Πειραιῶς εἰς Κερατσίνιον καὶ μέχρι τοῦ Περάματος τῆς Σαλαμῖνος ὁδοῦ, ἐγκαταλελειμένης οὔσης ἀπὸ πολλοῦ καὶ κατασταθείσης ἐπικινδύνου εἰς τοὺς ἐκεῖθεν διαβάτας.

§108Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Μάλιστα διετάχθη.

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καλβοκορέσης ἐπερωτᾷ διὰ τὰ ἑξῆς: Λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν ὅτι πλεῖσται ἐπιχειρήσεις ἀναμένουσι τὴν ἔκδοσιν τοῦ νέου νόμου περὶ ἀνωνύμων Ἑταιρειῶν ὅπως προβῶσιν εἰς τὴν σύνταξιν τῶν καταστατικῶν των, καθόσον πρὸ τῆς ψηφίσεως τοῦ νέου νομοσχεδίου δὲν δύνανται νὰ καταρτίσωσι ταῦτα, παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὅπως εὐαρεστούμενος ἐπισπεύσῃ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ ὑποθεθλημένου σχετικοῦ νομοσχεδίου.

§110Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Λαμβάνω ὑπ’ ὄψιν τὴν σύστασιν σας.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ

ΕΡΓΑΣΙΑΣ.

§112Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας, ὅπως, ἀφοῦ μελετήσῃ προηγουμένως, υἱοθετήσῃ τὴν ὑπ’ ἀριθ. 189 πρότασιν νόμου ἀφορῶσα τὴν ὀνομασίαν ἐργοδηγῶν, πρόκειται περὶ μηχανικῶν, κ. Ὑπουργέ, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι τὰ αὐτὰ προσόντα μὲ ἄλλους μηχανικούς, δηλονότι ἔχουσι πτυχίον Πολυτεχνείου. Ἐπειδὴ ὅμως καθ’ ὃν χρόνον οἱ συνάδελφοι οἱ ὑπηρετοῦντες ἐν Ἑλλάδι προήχθησαν καὶ ὠνομάσθησαν ὑπομηχανικοί, αὐτοὶ ὑπηρετοῦντες ἐν Κρήτῃ δὲν ἔτυχον τοῦ εὐεργετήματος αὐτοῦ, καίτοι ἐξετέλεσαν, ἂν ὄχι περισσότερα ἔργα, τοὐλάχιστον ταῦτα. Σήμερον δὲ ἀφομοιωθέντες, ἀφωμοιώθησαν μὲ τὸν βαθμὸν τοῦ ἐργοδηγοῦ, ἐνῷ οἱ συνάδελφοί των εἶναι ὑπομηχανικοί.

§113Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἐπιφυλάσσομαι νὰ μελετήσω τὴν πρότασιν νόμου. Ἀλλ’ ἐκτὸς αὐτῆς ὑπάρχουσι καὶ δύο προτάσεις νόμου ἀφορῶσαι ἐκτέλεσιν ἔργων ἐν Κρήτῃ. Παρακαλῶ νὰ ψηφισθῶσιν κατ’ ἀρχὴν καὶ νὰ σταλῶσιν εἰς Ἐπιτροπήν.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῆς προτάσεως νόμου «περὶ τῆς ἐκδικάσεως τῶν ἀναφυομένων διαφωνιῶν κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν ἢ παραλαβὴν τῶν ἔργων τῶν ἀφορώντων τὴν κατασκευὴν τῶν λιμένων Κρήτης τῶν προβλεπομένων ὑπὸ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 131 Νόμου». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ἐκτελέσεως λιμενικῶν ἔργων ἐν Ρεθύμνῃ». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν)

§115Μ. ΜΑΝΑΣΑΚΗΣ. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ ταχθῇ μία προθεσμία εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, ὅπως ὑποβάλῃ τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ πρακτικοῦ Γεωργικοῦ Σχολείου Γόρτυνος–Μεσαρᾶς–Κρήτης.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τάσσεται προθεσμία εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν μέχρι τῆς Τετάρτης. Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τῶν νόμων 1242α «περὶ Μέσης Ἐκπαιδεύσεως» καὶ 1242β «περὶ Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως». (Ψηφίζεται τὸ σύνολον) Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 28 Σεπτεμβρίου 1919 Νομοθετ. Διατάγματος περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν Νόμων ΓΦΜΒ 972α, 981, 1393, 1466 καὶ 1565 καὶ προσθήκης διατάξεών τινων». (Ψηφίζεται τὸ σύνολον) Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 17 Ἰουνίου 1919 Νομοθ. Διατάγματος «περὶ προσθήκης διατάξεων εἰς τὰ ἄρθρα 12 καὶ 46 τοῦ 747 Διατάγματος τῆς Γενικῆς Διοικήσεως Κρήτης «περὶ ἀγροφυλακῆς». (Ψηφίζεται τὸ σύνολον) Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ Νόμου ͵ΓΩΚΓʹ καὶ ͵ΓΩΚΕʹ». (Ψηφίζεται τὸ σύνολον) Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ Ἐθνικοῦ Ἀστεροσκοπείου». (Ψηφίζεται τὸ σύνολον) Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναστηλώσεως ἐπισκευῆς καὶ συντηρήσεως ἀρχαίων καὶ μεσαιωνικῶν μνημείων περὶ προστασίας Βυζαντινῶν μεσαιωνικῶν ἔργων τέχνης». (Ψηφίζεται τὸ σύνολον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ τῶν Συμμάχων καὶ τῶν συνησπισμένων Δυνάμεων καὶ τῆς Γερμανικῆς Συνθήκης περὶ Εἰρήνης τῆς 15)28 Ἰουνίου 1919».

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπ’ αὐτοῦ ὁ κ. Ἀργυρὸς ἔχει τὸν λόγον.

§118Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Παρακαλῶ ν’ ἀναβληθῇ καὶ νὰ ὁρισθῇ ἡμέρα συζητήσεως.

§119Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Ὄχι. Εἶναι ἀναγεγραμμένον πρὸ ἡμερῶν καὶ διενεμήθησαν καὶ αἱ ἐκθέσεις.

§120Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Τότε θὰ ὁμιλήσω. Ἐνώπιον τῆς Βουλῆς εὑρίσκονται αἱ τρεῖς συνθῆκαι εἰρήνης. Ἑκάστη ἐξ αὐτῶν παρουσιάζει ἴδιον ἐνδιαφέρον. Ἐπιμένω νὰ φέρω τὸν λόγον ἐπὶ τῆς συνθήκης εἰρήνης μετὰ τῆς Γερμανίας καὶ θὰ περιορισθῶ κατ’ ἐξοχὴν εἰς δύο σημεῖα. Τὸ σημεῖον τῆς συμφωνίας περὶ Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν καὶ τὸ σημεῖον τῆς ἐπανορθώσεως τῶν ζημιῶν. Ἡ πρώτη τῆς Γερμανίας Συνθήκη παρουσιάζει τοῦτο τὸ σημαντικόν. Ὅτι ἀναφέρεται εἰς τὸν κυριώτερον τῶν ἀντιπάλων, τὸν νικητήν. Ἐν τῇ συνθήκῃ ταύτῃ βλέπει τις τὸ πνεῦμα τὸ ὁποῖον ἐπρυτάνευσεν εἰς τὴν ἀπόφασιν τῆς Ἀντὰντ καὶ τὸ ὁποῖον φέρει εἰς τὴν μνήμην προηγουμένας συνθήκας καὶ πολέμους πρὸς οὓς ἀναγκαίως φέρεταί τις ἵνα ποιήσῃ τὴν σύγκρισιν πρὸς τὸ παρελθόν, ἵνα εἰσδύσῃ βαθύτερον εἰς τὸ πνεῦμα τῆς νεωτάτης ταύτης συνθήκης καὶ διίδῃ κατὰ πόσον τὸ σύνολον τῶν ἰδεῶν τῶν ἠθικῶν ἐν τῇ ἀνθρωπότητι ὑπέστη ἐξέλιξιν πρὸς τὰ πρόσω, καὶ ἢ ὄχι. Ἐκ τοῦ παρελθόντος ὁ πόλεμος ἢ οἱ πόλεμοι, οἱ ὁποῖοι θὰ ἠδύναντο νὰ συγκριθοῦν πρὸς τὸν τελευταίως λήξαντα πόλεμον, εἶναι ἀναμφιβόλως οἱ πόλεμοι τῆς Γαλλικῆς Ἐπαναστάσεως, οἱ πόλεμοι τοῦ Ναπολέοντος ἐναντίον ὅλης τῆς Εὐρώπης. Οἱ πόλεμοι οὗτοι ὡς γνωστόν, κατέληξαν εἰς τὴν συνθήκην τῶν Παρισίων καὶ τῆς Γενεύης. Ἐν ταῖς συνθήκαις ταύταις βλέπει τις τὸ πνεῦμα τῆς τότε ἐποχῆς, ὅπως ἐν τῇ συνθήκῃ τῇ σημερινῇ βλέπει τις τὸ σύγχρονον πνεῦμα. Μέγας πολιτικὸς ἀνὴρ καὶ συγγραφεὺς κρίνων τὸ ἔργον τῆς συνθήκης τῆς Γενεύης, ὁ πολὺς Θιέρσος, κάμνει τὴν ἑξῆς παρατήρησιν: ὅτι συμβαίνει συνήθως νὰ ἐξεγείρεται ἡ κοινὴ γνώμη ἐναντίον ὡρισμένων ἀδικημάτων ἢ ὡρισμένου ἐλαττώματος προσώπου τινός, ἢ Κράτους. Ἀλλ’ ὅταν ὁ κρίνων ἔρχεται εἰς τὴν θέσιν τοῦ κρινομένου λησμονεῖ τὸν τρόπον καθ’ ὃν τότε ἔκρινε καὶ παύει τὰς κρίσεις τοῦ Κοινοῦ νὰ τὰ χρησιμοποιῇ ὡς ὁδηγὸν τῶν ἰδίων του πράξεων. Ἀναφέρεται ὁ Θιέρσος εἰς τὸν τρόπον καθ’ ὃν ἡ συμπιεζομένη τότε Εὐρώπη, ἔκρινε τὸ ἔργον τῆς Γαλλικῆς Ἐπαναστάσεως καὶ τοῦ Ναπολέοντος. Ἔκρινεν τὸ ἔργον αὐτοῦ ὡς ἔργον βίας καὶ ἀδικίας, ἀλλ’ ὅταν ἦλθεν ἡ ὥρα τῆς νίκης τῶν Συμμάχων ἐναντίον τοῦ Ναπολέοντος ὁ Θιέρσος, λέγει, ὅτι οἱ νικηταὶ ἐλησμόνησαν τὸν τρόπον καθ’ ὃν ἔκρινον τὸ ἔργον τοῦ Βοναπάρτου καὶ ἐν τῇ Συνθήκῃ τῆς Γενεύης καὶ τῶν Παρισίων ἐφήρμοσαν ἀκριβῶς ἐκεῖνα διὰ τὰ ὁποῖα προηγουμένως κατηγόρουν τὸν Ναπολέοντα. Εἶναι γνωστὸν ὑπὸ ποῖον πρόγραμμα καὶ ὑπὸ ποίαν σημαίαν οἱ Σύμμαχοι ἔλαβον μέρος εἰς τὸν πόλεμον. Αἱ ἰδέαι τῆς ἐλευθερίας καὶ τῆς δικαιοσύνης ἦσαν ἀναγεγραμμέναι εἰς τὰς σημαίας των καὶ εἶναι φυσικὸν νὰ ἴδῃ τις καὶ νὰ ἐξετάσῃ κατὰ πόσον εἰς τὰς συνθήκας τῆς εἰρήνης οἱ νικηταὶ ἐνεθυμήθησαν τὰ ἐμβλήματα τῶν νικημένων ἰδεῶν των.

§121Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Κρῖμα ποῦ δὲν τὰ ὑποβάλλητε ἐγκαίρως εἰς τὴν Συνδιάσκεψιν.

§122Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Θὰ ἐξετάσω τὸ πνεῦμα τῶν νικητῶν ἐν αὐτῇ τῇ συμφωνίᾳ τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν. Ἡ Κοινωνία τῶν Ἐθνῶν δὲν εἶναι ἐντελῶς νέα ἰδέα. Εἶναι παλαιὰ καὶ μελετημένη ὑπὸ τῶν πολλῶν καὶ τῶν πολιτικῶν ἀνδρῶν. Νῦν τὸ πρῶτον ἐμφανίζεται ἐν τῇ ἐφαρμογῇ της ἀλλ’ ἐνῷ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐμελέτησαν τὸ ζήτημα τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν ἐφαντάζοντο καὶ ἐπίστευον ὅτι τοιοῦτον ἔργον δὲν ἦτο δυνατὸν παρὰ νὰ στηριχθῇ ἐπὶ τοῦ δικαίου, θέλω νὰ ἴδω κατὰ πόσον ἡ βάσις αὕτη τοῦ δικαίου ἐχρησιμοποιήθη ἐν τῇ καταρτίσει τῆς συμφωνίας τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν. Ἀναμφιβόλως προκειμένου περὶ δικαίου δὲν δύναταί τις νὰ ἀρνηθῇ ὅτι ἐν τῷ κύκλῳ τῆς δικαιοσύνης περιλαμβάνεται καὶ ἡ ἰσότης τῶν διαφόρων Κρατῶν. Ἡ ἰσότης τῶν Ἐθνῶν εἶναι ἀρχὴ τὴν ὁποίαν δὲν κατέκτησεν ὁ κόσμος διὰ νέου πολέμου, ἀλλ’ εἶναι ἀρχὴ κεκτημένη πρὸ πολλοῦ ἤδη Καὶ ἐνῷ ἐν ταῖς Συνθήκαις τῶν Παρισίων καὶ τῆς Γενεύης, ἐν Συνθήκαις ὑπογεγραμμέναις κατὰ τὸ 1814 καὶ 1815 βλέπομεν ὀκτὼ Κράτη τὰ ὁποῖα διεξήγαγον τὸν πόλεμον ἐν ἰσοτιμίᾳ παρακαθήμενα διὰ νὰ κανονίσουν τὸ ζήτημα τῆς Εἰρήνης, σήμερον κατὰ τὸν εἰκοστὸν αἰῶνα βλέπομεν σειρὰν Κρατῶν ἀναγεγραμμένων εἰς τὰς τάξεις τῶν νικητῶν καὶ ἀμέσως ἐξ ἀρχῆς βλέπομεν μίαν διάκρισιν μεταξὺ τῶν Κρατῶν. Εἰς 30 περίπου ἀριθμοῦνται τὰ Κράτη τὰ νικηφόρα, διότι δὲν ἠξεύρω διὰ ποῖον λόγον μεταξὺ αὐτῶν περιελήφθησαν καὶ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἀκαδημαϊκῶς ἔλαβον μέρος καὶ τὰ τῶν κεντρικῶν Αὐτοκρατοριῶν καὶ μεταξὺ αὐτῶν βλέπομεν τὴν διάκρισιν εἰς Κράτη προέχοντα καὶ εἰς Κράτη δευτερεύοντα. Καὶ δὲν εἶναι μόνον ὅτι ἐν τῇ διευθετήσει τῶν πραγμάτων τῆς Εὐρώπης κυρίως καὶ κατὰ δεύτερον λόγον τοῦ ὅλου κόσμου δὲν γίνεται ἁπλῆ ἡ διάκρισις μεταξὺ προεχουσῶν Δυνάμεων καὶ δευτερευουσῶν, ἀλλὰ βλέπομεν ὅτι Κράτη, τὰ ὁποῖα ἐλάχιστα ἔχουσι συμφέροντα πρὸς τὴν Εὐρώπην, εἰς τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουσι σχεδὸν κανένα δεσμὸν μὲ τὸν Εὐρωπαϊκὸν κόσμον, κράτη ὡς λ. χ. ἡ Ἰαπωνία, ἔρχονται νὰ λάβουν προέχουσαν ψῆφον διὰ τὰ πράγματα τῆς Εὐρώπης τιθεμένων κατὰ μέρος —κείνων, οἱ ὁποῖοι καὶ Εὐρωπαῖοι εἶναι καὶ συνετέλεσαν εἰς τὴν νίκην.

§123Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἐν τούτοις Ἰαπωνικὰ πλοῖα ἐπροστάτευον τὸν ἐμπορικόν μας στόλον.

§124Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Δὲν δύναμαι παρὰ ἀπὸ τοῦ ὕψους τοῦ Βήματος τούτου νὰ διαμαρτυρηθῶ ἐναντίον τῆς διακρίσεως ταύτης, ἡ ὁποία ἐμφαίνεται ἐν τῇ καταρτίσει τῆς Συνθήκης ταύτης μετὰ τῆς Γερμανίας, δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ διαμαρτυρηθῶ ἐναντίον τῆς διακρίσεως ταύτης, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ ὀπισθοδρόμισιν εἰς τὴν ἱστορίαν τῆς ἀναπτύξεως τοῦ Διεθνοῦς Δικαίου. Ἀλλὰ ἐρχόμεθα νὰ ἐξετάσωμεν τὴν ἀρχὴν τοῦ δικαίου τὴν ἐφαρμοσθεῖσαν ἐν τῇ συμφωνίᾳ τῇ Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν. Δὲν ἔχω ὑπ’ ὄψει μου δυστυχῶς τὸ κείμενον διὰ νὰ ἐπικαλοῦμαι ἄρθρα, ἀλλ’ ἀπὸ γενικῆς ἀπόψεως θὰ μνημονεύσω τὸ περιεχόμενον τῆς Συνθήκης. Προκειμένου περὶ συγκροτήσεως τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν ἀναγνωρίζεται διὰ τῆς Συνθήκης ὅτι οἱ σύμμαχοι οἱ συμπράττοντες εἰς τὴν Συνθήκην ἀποτελοῦσι μέλη τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν, προσθέτως δὲ ὁρίζονται καί τινα οὐδέτερα κράτη, τὰ ὁποῖα καλοῦνται ν’ ἀποδεχθοῦν τοὺς ὅρους τῆς συμφωνίας τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν καὶ νὰ γίνουν ἀμέσως μέλη αὐτῆς. Ἀλλ’ ἐνῷ ἀναγράφεται ὡρισμένη τάξις κρατῶν οὐδετέρων, παραλείπονται ἄλλα κράτη. Ἤθελον νὰ ἐρωτήσω. Διατὶ λ. χ. ἡ Ἱσπανία καλεῖται μόνον. Ἐπὶ τῇ δηλώσει ὅτι ἀποδέχεται τὰς διατάξεις τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν νὰ γίνῃ μέλος καὶ διατί τὸ Μεξικὸν λ. χ. κράτος ἰσχυρὸν μεγάλης Διεθνοῦς σημασίας δὲν εἶναι μεταξὺ τῶν κρατῶν, τὰ ὁποῖα καλοῦνται νὰ λάβωσι μέρος εἰς τὴν Κοινωνίαν τῶν Ἐθνῶν ἄνευ ὅρων ἄλλων τινῶν παρὰ ὑπὸ τὸν ὅρον τῆς ἀποδοχῆς τῶν διατάξεων τῆς συμφωνίας;

§125Π. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νομίζω ὅτι περιπίπτετε εἰς κἄποιαν ἀνακρίβειαν. Αἱ διατάξεις τοῦ κεφαλαίου περὶ Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν δὲν κάμνουν διάκρισιν προκειμένου περὶ τῶν οὐδετέρων κρατῶν.

§126Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Θὰ ἀποδείξω αὐτό.

§127Π. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὅλα τὰ οὐδέτερα κράτη ἔχουσι τὸ δικαίωμα νὰ μετάσχωσι τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν. Ἡ διάκρισις γίνεται δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐζήτησαν νὰ ὑποδουλώσουν τὸν κόσμον καὶ νὰ ἐπιβάλωσι μιλιταριστικὰ καὶ ἰμπεριαλιστικὰς ἀρχάς, καὶ ὑπὲρ ὧν ὑμεῖς ἀμύνεσθε αὐτὴν τὴν στιγμήν...

§128Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Θὰ σᾶς ἀναγνώσω τὸν κατάλογον τῶν κρατῶν τῶν οὐδετέρων, τὰ ὁποῖα καλοῦνται καὶ θὰ ἴδητε ὅτι ὑπάρχουσι κράτη οὐδέτερα, τὰ ὁποῖα δὲν καλοῦνται καὶ δὲν γνωρίζω ἂν δύνανται νὰ ἀποδοθῇ μορφή τις. Καὶ φέρω ὡς παράδειγμα κράτη τῆς Κεντρικῆς Ἀμερικῆς, ὡς παραδείγματος χάριν ἡ Κωσταρίκα, ἡ ὁποία δὲν περιλαμβάνεται.

§129Π. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὁμολογῶ ὅτι δὲν ἔχω περιοδεύσει τὴν Ἀμερικὴν ὅπως σεῖς πρὸ ἐτῶν, ὥστε νὰ γνωρίζω καὶ περὶ τῆς Κωσταρίκας. Κἄτι γραμματόσημα περὶ αὐτῆς γνωρίζω μόνον. Ἀλλ’ ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἡ ἀντίληψίς μου εἶναι ὅτι θέλετε νὰ πολεμήσητε τὴν συμφωνίαν τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν ἐκ τοῦ ὅτι δὲν ἐπέτρεψεν ἀμέσως εἰς ἐκείνους ὑπὲρ τῶν ὁποίων ἐμφανίζεσθε σήμερον ὡς συνήγορος καὶ προστάτης νὰ μετάσχωσι τοῦ Διεθνοῦς Συμβουλίου... Αὐτὸ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ διότι αὐτὰ τὰ Κράτη, τὰ ὁποῖα δὲν ὑφίστανται εὐτυχῶς ὑπὸ τὴν ἰδιότητα ταύτην προσέβαλον τοὺς κανόνας τῆς ἠθικῆς.

§130Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Ἠμπορεῖτε νὰ μοῦ εἴπητε τὴν προσβολὴν τῶν κανόνων τῆς Διεθνοῦς ἠθικῆς ἐκ μέρους τοῦ Μεξικοῦ;

§131Π. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν μοῦ ἔγινε καμμία διαμαρτυρία ἐκ μέρους τοῦ Μεξικοῦ!

§132Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Πρόκειται νὰ ἐξετάσωμεν κατὰ πόσον ἡ ἀρχὴ τοῦ δικαίου ἔχει τύχει πλήρους ἐφαρμογῆς ἐν τῇ καταρτίσει τῆς Συνθήκης, διότι, ὅταν Κράτη ὅπως τὸ Μεξικὸν ἢ δὲν ἠξεύρω ποῖον ἄλλο τίθενται εἰς διάφορον θέσιν παρ’ ἄλλα Κράτη, δὲν βλέπετε ἀμέσως εἰς τὴν διάταξιν αὐτὴν τὴν δημιουργίαν τοῦ σπόρου τῆς διχονοίας, ὁ ὁποῖος θὰ καταφάγῃ τὸ οἰκοδόμημα τῆς Συνθήκης τῆς συμφωνίας ταύτης περὶ τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν; Ἀλλ’ ἂν σημειώνω τὸ Μεξικὸν καὶ δὲν σημειώνω τὰ ἄλλα κράτη, σημειώνω τοῦτο, διότι διαβλέπω εἰδικὸν λόγον ἀποκλεισμοῦ τοῦ Μεξικοῦ. Καὶ ἔρχομαι εἰς τὰ Κράτη, ἐναντίον τῶν ὁποίων ἀπευθύνεται ἡ μομφὴ τῆς παραβιάσεως τῶν ἠθικῶν νόμων τοῦ διεθνοῦς δικαίου καὶ μολονότι θέλω νὰ ἀναγνωρίσω τὴν παραβίασιν τῶν κανόνων τῆς διεθνοῦς ἠθικῆς, ἐξετάζω τὸν σκοπὸν διὰ τὸν ὁποῖον συνετάχθη ἡ συμφωνία τῆς κοινωνίας τῶν ἐθνῶν καὶ ὑποθέτω, ὅτι οἱ συντάκται τῆς συμφωνίας ταύτης ὡρμῶντο νὰ φθάσωσιν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἀληθοῦς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν, καὶ εἰς μίαν διάθεσιν τόσον γενναίαν καὶ εὐγενῆ θὰ περιέμενέ τις νὰ μὴ βλέπῃ τὴν μνησικακίαν τοῦ παρελθόντος, οὐδὲ νὰ τὴν βλέπῃ συντελουμένην εἰς βάρος ἐκείνων ἡ σύμπραξις τῶν ὁποίων θὰ συντελέσῃ εἰς τὴν συντέλεσιν τοῦ ὅλου ἔργου. (ἀναγινώσκει) «Πᾶν Κράτος, κτῆσις ἢ ἀποικία ἐλευθέρως κυβερνωμένη μὴ ἀναφερομένη δὲ ἐν τῷ παραρτήματι κλπ...........». Ἐρωτῶ κατὰ τίνα τρόπον ἡ διάταξις αὕτη δύναται νὰ συντελέσῃ εἰς τὴν ταχυτέραν συγκρότησιν τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν; ἡ Γερμανία λ.χ. ἐμφανίζεται καὶ λέγει ὅτι δέχεται νὰ τηρῇ τὰς διεθνεῖς ὑποχρεώσεις, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἀκριβῶς ζητῆται ἀπὸ τὰ οὐδέτερα κράτη ἢ τὰ μὴ μνημονευόμενα κράτη. Ἀλλ’ ὅταν ἡ Γερμανία κάμῃ αὐτὴν τὴν δήλωσιν, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐλπίσῃ εἰς τὴν ἀποδοχὴν τῆς δηλώσεώς της, ὅταν ἡ παραδοχή της ἐξαρτᾶται ἀπὸ τί; ἀπὸ τὸ νὰ παράσχῃ πραγματικὰς ἐγγυήσεις περὶ τῆς εἰλικρινοῦς αὐτῆς προθέσεως. Ποῖαι εἶναι αὐταὶ αἱ ἐγγυήσεις—διότι περὶ τῆς ἠθικῆς τῆς Γερμανίας νὰ εἰσχωρήσῃ ὁ κριτὴς— ὅταν δὲ ἄλλα κράτη ἔχοντα ἐναντίαν γνώμην τῆς παραδοχῆς τῆς Γερμανίας εἶναι ἐλεύθερα νὰ εἴπωσι, δὲν πειθόμεθα, τί θὰ γείνῃ;

§133Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ἐπιτρέπετε, Κύριε συνάδελφε, εἶναι γνωστόν, ὅτι τὰ Κράτη ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα κατὰ τοιοῦτον τρόπον ἐπιβουλεύθησαν τὴν τιμὴν καὶ τὴν ἐλευθερίαν ἄλλων Ἐθνῶν, δὲν εἶναι δυνατὸν ἀπὸ μιᾶς στιγμῆς εἰς τὴν ἄλλην νὰ μεταβληθῶσιν, εἶναι ἀνάγκη νὰ παρέλθῃ ὀλίγος χρόνος, ὥστε νὰ πεισθῶσι περὶ τῆς ἀνάγκης. Ἀφοῦ δὲ ἀκόμη καὶ τώρα προβαίνουσιν εἰς ὀργάνωσιν στρατευμάτων δὲν ἔπρεπε σεῖς νὰ ὁμιλῆτε περὶ παραδοχῆς των εἰς τὴν Κοινωνίαν τῶν Ἐθνῶν.

§134Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ παρόδου ὡρισμένου χρόνου δὲν θὰ ἔφερον αὐτὴν τὴν παρατήρησιν. Αὐτὴ ἡ φράσις δύναται νὰ φέρῃ ἅπαντα τὸν αἰῶνα. Ἀλλ’ ἀφίνω κατὰ μέρος τὸ ζήτημα τῆς παραδοχῆς καὶ ἄλλων Ἐθνῶν ἐν τῇ Κοινωνίᾳ τῶν Ἐθνῶν καὶ ἔρχομαι νὰ ἐξετάσω τὴν ἐφαρμογὴν τῆς ἀρχῆς τοῦ δικαίου ἐν τῷ τρόπῳ ἐν τῷ ὁποίῳ εἶναι ὠργανωμένη ἡ Κοινωνία τῶν Ἐθνῶν. Εἰς τὴν Κοινωνίαν τῶν Ἐθνῶν προβλέπονται τρία ὄργανα ἡ συνέλευσις, τὸ συμβούλιον καὶ ἡ γραμματεία. Τὴν Συνέλευσιν ἀποτελοῦσι πάντα τὰ μέλη τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν, πότε συνέρχεται ἡ συνέλευσις εἶναι ἐντελῶς ἀόριστον, ἀλλ’ ἡ συνθήκη ὁρίζει ἐπακριβῶς περὶ τῆς λειτουργίας τοῦ Συμβουλίου τῶν Ἐθνῶν. Τί δὲ βλέπομεν ἐν τῇ συγκροτήσει τῶν Συμβουλίου τῶν Ἐθνῶν; βλέπομεν ἀμέσως τὴν παραβίασιν τῆς ἰσότητος μεταξὺ τῶν διαφόρων Ἐθνῶν. Τὸ Συμβούλιον ἀποτελεῖται ἐξ ἀντιπροσώπων τῶν προεχουσῶν συνησπισμένων δυνάμεων ὡς καὶ ἀντιπροσώπων τεσσάρων ἄλλων μελῶν τῆς Κοινωνίας. Πόσαι εἶναι αἱ προέχουσαι Δυνάμεις; εἶναι πέντε. Πόσαι ἀντιπροσωπεύουσι τὰ ἄλλα μέλη; τέσσαρες μόνον. Ποῖαι ἀποφάσεις θὰ λαμβάνῃ ἡ Κοινωνία τῶν Ἐθνῶν;

§135Π. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Λησμονεῖτε τὸ ἕτερον ἄρθρον τῆς συνθήκης, τὸ ὁποῖον ὁρίζῃ, ὅτι αἱ ἀποφάσεις λαμβάνονται καθ’ ὁμοιοψηφίαν, ὥστε ἐν ᾗ περιπτώσει καὶ ἡ Κωσταρίκα ἦτο μέλος τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν ἡ συμφωνία της θὰ ἠμπόδιζε πᾶσαν ἀπόφασιν.

§136Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Ἀλλ’ ὑπάρχουσιν οὐσιώδεις περιπτώσεις, κατὰ τὰς ὁποίας ἡ πλειονοψηφία ὑπερισχύει.

§137Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Δύνασθε νὰ μᾶς ἀναφέρητε μίαν τοιαύτην περίπτωσιν;

§138Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ἐπειδὴ ὅλως προχείρως ἀνέρχομαι τὸ βῆμα ὅτι δὲν ἔχω πρόχειρον τοιαύτην περίπτωσιν. Εἶμαι ἐντελῶς καλῆς πίστεως καὶ θὰ τὸ ἀποδείξω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν. Ἐὰν δὲν δύναμαι νὰ μνημονεύσω ὡρισμένην περίπτωσιν, καθ’ ἣν θὰ ἐπικρατήσῃ ἡ πλειονοψηφία τῶν πέντε προεχουσῶν Δυνάμεων εἰς τὸ ζήτημα τῆς κοινωνίας τῶν ἐθνῶν, ἔχω ἄλλην περίπτωσιν παροράσεως οὐσιωδῶν συμφερόντων τῶν μελῶν τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν, ἡ ὁποία συμβαίνει ἐν τῇ συζητήσει τῆς ἐπανορθώσεως τῶν ζημιῶν.

§139Π. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Εἶναι ἄλλο τὸ ζήτημα αὐτό.

§140Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Διὰ τὸ ζήτημα τῆς ἐπανορθώσεως τῶν ζημιῶν προβλέπει ἡ Συνθήκη μετὰ τῆς Γερμανίας, ὅτι ὁρίζεται ἐπιτροπὴ ἐκ τῶν πέντε προεχουσῶν δυνάμεων καὶ δύο ἀντιπροσωπευουσῶν δύο ἄλλα Κράτη. Ἐν τῇ συνθήκῃ τῆς εἰρήνης μετὰ τῆς Αὐστρίας γίνεται λόγος περὶ αὐτῆς τῆς Ἐπιτροπῆς τῶν ἐπανορθώσεων, ἀλλ’ ἡ Ἐπιτροπὴ αὐτὴ τῶν ἐπανορθώσεων δὲν εἶναι ἡ ἀποτελουμένη ἐκ τῶν πέντε, τοῦ Βελγίου καὶ τῆς Τσεχοσλοβακίας, ἀλλ’ ἡ Ἐπιτροπὴ ἡ ἀποτελουμένη ἀπὸ τὰς πέντε προεχούσας καὶ πέντε ἄλλας.

§141Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Μὲ συγχωρεῖτε ἡ διάταξις ἡ σχετικὴ ἐν τῇ Αὐστριακῇ Συνθήκῃ ἐπὶ τοῦ θέματος, ἡ ὁποία εἶναι πράγματι διάφορος τῆς ἀντιστοίχου διατάξεως, ἡ ὁποία εἶναι ἐν τῇ Γερμανικῇ Συνθήκῃ, ἐθεωρήθη καὶ θεωρεῖται σήμερον ὡς τροποποιήσασα τὴν διάταξιν, ἡ ὁποία εἶναι ἐν τῇ Γερμανικῇ Συνθήκῃ, εἰς τρόπον ὥστε ἡ ἀντιπροσωπεία τῶν κρατῶν, τὰ ὁποῖα θὰ συγκαταλέγωνται μεταξὺ τῶν πέντε Μεγάλων Δυνάμεων θὰ εἶναι ἡ αὐτὴ καὶ ἀπέναντι τῆς Γερμανίας καὶ ἀπέναντι τῆς Αὐστρίας.

§142Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Αὐτὸ εἶπον, ἀλλὰ τὸ εἶπον διὰ νὰ δώσω τὴν ἑξῆς χροιάν, ὅτι ἐν τῇ σκέψει τῶν προεχουσῶν Δυνάμεων αἱ δευτερεύουσαι Δυνάμεις παρορῶνται καὶ διὰ τοῦτο γίνονται ἀπὸ πέντε μεγάλας καὶ πέντε μικράς.

§143Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Ὄχι δὲν εἶναι ἔτσι.

§144Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Αὐτὸ εἴπετε καὶ σεῖς εἰς τὴν Αὐστριακὴν συνθήκην ἔγιναν 5 καὶ 5.

§145Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Εἶνε πλάνη. Δὲν εἶνε 5 καὶ 5.

§146Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Ὁρίστε τὸ κείμενον. Τὰ μέλη εἶνε 5 καὶ 5.

§147Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Σᾶς πλανᾷ ἡ μνήμη. Δὲν εἶνε 5 καὶ 5.

§148Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Δὲν ἔχω πρόχειρον τὴν Συνθήκην. Ἔχω τὰς σημειώσεις μου. Λυποῦμαι ὅτι κατατρίβω τὸν χρόνον τῆς Βουλῆς διὰ ζητήματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἀφοροῦν τὰ οὐσιώδη σημεῖα τῆς Συνθήκης ὅσον ἀφορᾷ τὴν Ἑλλάδα ἀλλ’ ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος, δηλαδὴ τῆς ἀντιπροσωπείας τῶν δευτερευόντων κρατῶν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τῶν ἀποζημιώσεων, ἢ τῶν ἐπανορθώσεων, τὸ σύστημα εἶνε ἕν καὶ τὸ αὐτό. Ἐθεωρήθη δικαίως ἢ ἀδίκως καὶ ἀφίνω τοὺς κυρίους βουλευτὰς νὰ κάμουν οἱανδήποτε ὑπόθεσιν θέλουν ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σημείου, ὅτι αἱ 5 Μεγάλαι Δυνάμεις θὰ ἔχουν πάντοτε ψῆφον εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τῶν ἀποζημιώσεων καὶ ἐκ τῶν ἄλλων δύο ψήφων ἀκόμη θὰ εἶνε μία ψῆφος, ἡ ὁποία ἐπεφυλάχθη διὰ τὸ Βέλγιον ἀπέναντι τῆς Γερμανίας καί, ἡ ὁποία ἐπεφυλάχθη δι’ ἕν ἕτερον Κράτος, τὸ ὁποῖον δυνατὸν νὰ εἶναι τὸ Βέλγιον καὶ πάλιν, ἀπέναντι τῆς Αὐστρίας, καὶ ἡ ἑτέρα ψῆφος διὰ κοινὸν ἀντιπρόσωπον τῶν 5 ἄλλων Κρατῶν.

§149Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Εἰς αὐτὸ ἤθελον νὰ παρατηρήσω ὅτι πλανᾶται ὁ κ. βουλευτής. Πλανᾶται ὅσον ἀφορᾷ τὴν διάταξιν αὐτὴν τῶν Συνθηκῶν.

§150Μ. ΒΟΛΟΥΔΑΚΗΣ. Καὶ διὰ τοῦτο θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ γείνῃ νὰ μελετήσῃ ὁ κ. συνάδελφος διὰ τὴν βʹ συζήτησιν.

§151Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις νὰ μελετήσωμεν καλλίτερον.

§152Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Μοῦ χρειάζονται ἁπλῶς αἱ σημειώσεις μου, κ. συνάδελφε· ἀλλὰ θὰ συμπληρώσω τὴν ἰδέαν μου, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐφαρμογὴν τῆς ἀρχῆς τῆς ἰσότητος μεταξὺ τῶν Κρατῶν προκειμένου περὶ τῆς Ἐπιτροπῆς τῶν ἐπανορθώσεων. Προκειμένου εἰδικῶς περὶ τῶν ζημιῶν, τὰς ὁποίας ἐπροξένησαν οἱ Βούλγαροι, συνιστᾶται Διασυμμαχικὴ Ἐπιτροπή, εἰς τὴν ὁποίαν ἀντιπροσωπεύονται αἱ τρεῖς μόνον Δυνάμεις, ἡ Ἀγγλία, Γαλλία καὶ ἡ Ἰταλία Ἐν ᾧ πρόκειται ἀκριβῶς περὶ τῶν ζημιῶν, τὰς ὁποίας ἡ Βουλγαρία ἐπροξένησεν εἰς τὰ τρία περὶ αὐτὴν Κράτη, τὴν Γερμανίαν, τὴν Ἑλλάδα καὶ τὴν Σερβίαν, ἔγινε Διασυμμαχικὴ Ἐπιτροπὴ τῆς ἐκτιμήσεως τῶν ζημιῶν αὐτῶν, τὰ τρία αὐτὰ Κράτη δὲν περιλαμβάνονται καὶ ἀντιπροσωπεύονται οἱ Σύμμαχοι μόνον διὰ τῶν 3 Μεγάλων Κρατῶν. Ἀλλὰ δὲν ἀρκεῖ τοῦτο μόνον. Ἐν ᾧ προκειμένου περὶ πληρωμῆς τῶν διαφόρων δόσεων, ὡς ὁρίζουν αἱ Συνθῆκαι καὶ ἡ μία καὶ ἡ ἄλλη, ὑπάρχει διάταξις εἰς τὴν Γερμανικὴν Συνθήκην, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Ἐπιτροπὴ τῶν ἐπανορθώσεων δύναται νὰ ἀναβάλῃ ὡρισμένας πληρωμὰς ἢ νὰ παράσχῃ τὴν δεῖνα ἢ δεῖνα εὐκολίαν εἰς τὴν Γερμανίαν, ἀλλὰ διὰ νὰ φθάσῃ εἰς ἀποτέλεσμα ἡ Ἐπιτροπή, πρέπει νὰ ζητήσῃ τὴν γνώμην τῶν Κυβερνήσεων, τὰς ὁποίας ἀντιπροσωπεύουν, προκειμένου περὶ τῶν ζημιῶν, τὰς ὁποίας ἐπροξένησεν ἡ Βουλγαρία, κρίνουν μόνον οἱ τρεῖς αὐτοὶ ἀντιπρόσωποι τῶν τριῶν μεγάλων Κρατῶν καὶ δύνανται νὰ λάβουν ἀπόφασιν μειώσεως τῶν ὑποχρεώσεων τῆς Βουλγαρίας χωρὶς κἂν νὰ ἐρωτηθοῦν αἱ Κυβερνήσεις τῶν μεγάλων Κρατῶν, πολὺ δὲ ὀλιγώτερον τῶν Κρατῶν τῶν εἰδικῶς ἐνδιαφερομένων δι’ ἀποζημίωσιν εἰς βάρος τῆς Βουλγαρίας.

§153Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Καὶ ἐδῶ σᾶς πλανᾷ ὀλίγον ἡ μνήμη, διότι αἱ ἀποφάσεις τῆς τριμελοῦς Ἐπιτροπῆς ὅσον ἀφορᾷ τὴν Βουλγαρίαν, ἐφεσιβάλλονται ἐνώπιον τῆς Γενικῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία συνεδριάζει ἐν Παρισίοις.

§154Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Βεβαίως αἱ ἀποφάσεις αὐταὶ λαμβάνονται ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν τὴν Ἐκτελεστικήν. Ἀλλὰ πρότασις τῆς Διασυμμαχικῆς Ἐπιτροπῆς περὶ μειώσεως τοῦ πληρωτέου ὑπὸ τῆς Βουλγαρίας ποσοῦ, τοιαύτη πρότασις ὑποβαλλομένη εἰς τὴν Κεντρικὴν Ἐπιτροπὴν τῶν ἀποζημιώσεων δὲν ἔχει ἀνάγκην νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὰς Κυβερνήσεις, ἀλλ’ ἡ Κεντρικὴ Ἐπιτροπὴ τῶν ἀποζημιώσεων, ὅπου ἐκπροσωποῦνται τὰ τρία Μεγάλα Κράτη δύναται νὰ χαρίζῃ εἰς τὴν Βουλγαρίαν τὰς ἀποζημιώσεις, χωρὶς νὰ λαμβάνουν γνῶσιν αἱ Κυβερνήσεις. Ἐδῶ βλέπω τὴν ἀνισότητα εἰς τὴν ἀδικίαν.

§155Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἡ παρατήρησίς μου μίαν σημασίαν μόνον εἶχεν ὅτι εἴπετε ὅτι τοιαύτη ἀπόφασις μειώσεως ἢ ἀναστολῆς τοῦ χρέους τῆς Βουλγαρίας δύναται νὰ ληφθῇ χωρὶς κἂν νὰ ἔχουν εὐκαιρίαν νὰ ἀναπτύξουν τὴν γνώμην των τὰ ἐνδιαφερόμενα Κράτη. Καὶ αὐτὸ ἀκόμη παρετήρησα ὅτι δὲν εἶνε ἐντελῶς ἀκριβὲς διότι ἡ τελικὴ ἀπόφασις λαμβάνεται παρὰ τῆς Κεντρικῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία ἕδραν ἔχει τοὺς Παρισίους καὶ τὰ ἐνδιαφερόμενα Κράτη ἔχοντα εἴτε ἄμεσον εἴτε ἔμμεσον ἀντιπροσωπείαν παρὰ τῇ Ἐπιτροπῇ, θὰ εἶνε πάντοτε εἰς θέσιν νὰ διαμαρτυρηθῶσι καὶ νὰ ἐκθέσωσι τὴν ἰδικήν των ἄποψιν.

§156Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Δὲν θὰ ἀρνηθῆτε ὅμως τὴν διάκρισιν ταύτην, ὅτι προκειμένου περὶ μειώσεως χρέους τῆς Γερμανίας ἐρωτῶνται αὐταὶ αἱ Κυβερνήσεις καὶ οὐχὶ οἱ ἀντιπρόσωποί των ἐν τῇ Ἐπιτροπῇ, προκειμένου δὲ περὶ μειώσεως ἢ ἀφέσεως χρέους τῆς Βουλγαρίας, δὲν θὰ ἐρωτηθοῦν αἱ Κυβερνήσεις, ἀλλὰ αὐτὰ τὰ μέλη τῶν Ἐπιτροπῶν θὰ ἀποφανθοῦν ὁριστικῶς.

§157Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Τί ἀξίαν ἔχουν αὐτὰ τὰ λεγόμενα ἀπὸ σᾶς; Σεῖς ὑποστηρίξατε τὴν Βουλγαρικὴν εἰσβολήν, ἡ ὁποία ἐπροκάλεσε τὰς ζημίας.

§158Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Ἀφήσατε τώρα τὴν Βουλγαρικὴν εἰσβολήν.

§159Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Εἶνε ἐντροπὴ νὰ λέγωνται μερικὰ πράγματα εἰς τὴν Βουλήν.

§160Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Νὰ λέγω δηλαδὴ ὅτι ἡ Συνθήκη μετὰ τῆς Βουλγαρίας εἶνε χαριστικὴ ὑπὲρ τῆς Βουλγαρίας εἰς βάρος τῶν ζημιῶν τῆς Ἑλλάδος;

§161Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Δὲν νομιμοποιεῖσθε διὰ νὰ ὁμιλήσητε σεῖς τίποτε ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος.

§162Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Δὲν θὰ ἐπιμείνω περισσότερον διὰ τὸ ζήτημα τῆς ἐσωτερικῆς ὀργανώσεως τῆς συμφωνίας τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν θὰ ἐξετάσω ὅμως τὴν συμφωνίαν τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν ἀπὸ ἀπόψεως ὀλίγον Συνταγματικῆς καὶ συμφέροντος ἐθνικοῦ τῆς Ἑλλάδος.

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε βουλευτά, ἂν δὲν ἔχετε ἀντίρρησιν, ἐπειδὴ ἀπουσιάζει καὶ ὁ κ. ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος ὑποθέτω ὅτι θὰ ἤθελε νὰ παρακολουθήσῃ καὶ ἐκεῖνος τὴν συζήτησιν καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν θὰ εἶνε ἀπησχολημένος μετ’ ὀλίγον, ἂν θέλετε, νὰ συνεχίσωμεν αὔριον τὴν συζήτησιν.

§164Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Εἶμαι σύμφωνος.

§165Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Ὅπως θέλετε.

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂς συνεχισθῇ αὔριον.

§167Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Δι’ αὔριον, κ. πρόεδρε, ἢ ἂν ὁ κ. βουλευτὴς προτιμᾷ, κατὰ τὴν βʹ συζήτησιν.

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι. Διακόπτεται ἡ συζήτησις. Λύεται ἡ συνεδρίασις ἵνα ἐπαναληφθῇ αὕτη τὴν 5ην μ. μ. αὔριον. (Ὥρᾳ 7.30′ μ.μ.).