1919.11.24

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 4η

τῆς 24ης Νοεμβρίου 1919

Προεδρία κ. Θ. ΣΟΦΟΥΛΗ

(Ὥρᾳ 5.10′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Οἱ πρόεδροι τῶν Κοινοτήτων Γαρδικίου, Ὅρμου Κορθίου καὶ Μώλου, δημοδιδάσκαλοι τῶν περιφερειῶν Ἄνδρου, Κονίτσης, Ἐδέσσης, Θεσσαλονίκης κλπ., ὁ Σύλλογος Φιλελευθέρων Μεραμβέλου, Κρήτης, καθὼς καὶ ὁ δήμαρχος Ναούσης, παρακαλοῦσι τὴν Βουλὴν ὅπως ληφθῇ μέριμνα περὶ βελτιώσεως τῆς οἰκονομικῆς θέσεως τῶν δημοδιδασκάλων. Οἱ λειτουργοὶ τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως Ἰωαννίνων καὶ Βόλου παρακαλοῦσιν ὅπως ἐνισχυθῶσιν οἰκονομικῶς. Οἱ ἐν ταῖς φυλακαῖς Δράμας κατάδικοι παρακαλοῦσιν ὅπως ληφθῇ μέριμνα περὶ βελτιώσεως τῆς καταστάσεώς των. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κ. Μ. Νεγρεπόντης ὑποβάλλει τὰ ἑξῆς νομοσχέδια: 1) «Περὶ κυρώσεως Β. Διαταγμάτων δι’ ὧν ἐκανονίσθησαν τὰ τῆς προσωρινῆς διαχειρίσεως τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων τοῦ Κράτους καὶ τῶν Εἰδικῶν Ταμείων καὶ Ὑπηρεσιῶν τῆς χρήσεως τοῦ οἰκονομικοῦ ἔτους 1919–1920 κατὰ τὸ χρονικὸν διάστημα ἀπὸ 1 Ἀπριλίου 1919 μέχρι τέλους Δεκεμβρίου ἰδίου ἔτους». 2) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 22 Ἰουνίου 1919 Β. Διατάγματος «περὶ ἐγγυήσεως τοῦ Κράτους πρὸς τὴν Ἐθν. Τράπεζαν διὰ τὴν παρὰ ταύτης χορήγησιν δανείων εἰς Ρώσσους τὴν ἰθαγένειαν πρόσφυγας». 3) «Περὶ κυρώσεως τῶν ἀπὸ 21 καὶ 28 Αὐγούστου 1919 Β. Διαταγμάτων «περὶ ἐγγυήσεως τοῦ Κράτους πρὸς τὴν Ἐθν. Τράπεζαν διὰ χορήγησιν δανείων εἰς Ἕλληνας πρόσφυγας ἐκ Ρωσσίας». 4) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 16 Ἀπριλίου καὶ 18 Μαΐου 1919 Β. Διαταγμάτων «περὶ ἐγγυήσεως τοῦ Κράτους πρὸς τὴν Ἐθν. Τράπεζαν διὰ τὴν χορήγησιν δανείων εἰς τοὺς ἐκ Ρωσσίας πρόσφυγας». 5) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 12 Αὐγούστου 1919 Ν. Διατάγματος «περὶ τοῦ τρόπου τῆς ἐξοφλήσεως τῶν ὀφειλομένων εἰς τὸν Συνεταιρισμὸν Καταναλώσεως Δημοσίων Ὑπαλλήλων». 6) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Ἰανουαρίου 1919 Βασ. Διατάγματος «περὶ ἐπιχορηγήσεως ἐφάπαξ εἰς τὴν Στρατιωτικὴν Ἕνωσιν δραχ. 600.000». 7) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 12 Σεπτεμβρίου 1919 Β. Διατάγματος «περὶ προσθήκης παραγράφων εἰς τὸ ἄρθρον 18 τοῦ νόμου 1635 περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου ἰσχυόντων νόμων». 8) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 25 Φεβρουαρίου 1919 Β. Διατάγματος «περὶ ἀναγραφῆς εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν τῆς χρήσεως 1918–19 εἰδικῆς πιστώσεως πρὸς πληρωμὴν τῶν μέχρι 31 Δεκεμβρίου 1917 ὀφειλομένων ὑπὸ τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας ἐξ ἐπιτάξεως καὶ μισθώσεως πλωτῶν ἐν γένει μέσων κλπ». 9) «Περὶ κυρώσεως τῶν ἀπὸ 8 Ἰουνίου 1919 «περὶ καταργήσεως τοῦ ἐξαγωγικοῦ τέλους τοῦ ἐξαγομένου καπνοῦ εἰς φύλλα» καὶ τοῦ ἀπὸ 28 Σεπτεμβρίου 1919 «περὶ ἐπιστροφῆς ἐξαγωγικοῦ τέλους εἰς τοὺς κατέχοντας ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ ὑπὸ διαμετακόμισιν καὶ ἀποταμίευσιν καπνὸν εἰς φύλλα προερχόμενα ἐξ Ἑλλάδος» Νομοθετικῶν Διαταγμάτων». 10) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 5 Μαρτίου 1919 Β. Διατάγματος «περὶ ἐγκρίσεως πιστώσεως 600.000 δραχμῶν διὰ τὴν περίθαλψιν τῶν ἐν Τουρκίᾳ καὶ Βουλγαρίᾳ ὁμογενῶν». 11) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 5 Μαρτίου 1919 Β. Διατάγματος «περὶ ἐγκρίσεως πιστώσεως 600.000 δραχ. δι’ ἰατρικὴν περίθαλψιν τῶν ἐν Βουλγαρίᾳ καὶ Τουρκίᾳ ἀπόρων ὁμογενῶν». 12) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 29 Μαρτίου 1919 Β. Διατάγματος «περὶ ἐγκρίσεως πιστώσεως ἐκ δραχ. 12.000.000 πρὸς περίθαλψιν τῶν ἐν Τουρκίᾳ καὶ Βουλγαρίᾳ ὁμογενῶν». 13) «Περὶ κυρώσεως τῶν ἀπὸ 31 Μαΐου 1919 καὶ 29 Ἰουνίου ἰδίου ἔτους Β. Διαταγμάτων «περὶ ἐγκρίσεως πιστώσεως ἐκ δραχ. 20.000.000 δι’ ἐγκατάστασιν τῶν ἐκ Τουρκίας καὶ Βουλγαρίας προσφύγων ὁμογενῶν» καὶ 14) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 18 Ἰουνίου 1919 Β. Διατάγματος «περὶ ἐγγυήσεως τοῦ Κράτους πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν διὰ χορήγησιν δανείου εἰς τοὺς ἐκ Πόντου πρόσφυγας». Ὁ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν κ. Κ. Ρακτιβὰν, ὑποβάλλει τὰ ἑξῆς νομοσχέδια: 1) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 12 Μαρτίου 1919 Νομοθετ. Διατάγματος «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν καὶ δημάρχων νόμου». 2) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 7 Αὐγούστου 1919 Νομοθετ. Διατάγματος «περὶ παρατάσεως μέχρι τέλους Ὀκτωβρίου 1919 τῶν προθεσμιῶν πρὸς ἐκτέλεσιν τῶν ἐργασιῶν καὶ διατυπώσεων ἐν γένει τῆς ἀναθεωρήσεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων διὰ τὰς περιφερείας τῶν Νομῶν Σερρῶν καὶ Δράμας.» 3) «Περὶ κυρώσεως Νομοθετικῶν Διαταγμάτων ἀφορώντων εἰς τροποποίησιν καὶ συμπλήρωσιν τῶν περὶ προσόντων, πειθαρχίας καὶ μονιμότητος τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν νόμων καὶ προσθήκης σχετικῶν διατάξεων». 4) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 29 Ἰουνίου 1919 Νομοθετικοῦ Διατάγματος «περὶ ἐπισκευῆς διοικητηρίου Σερρῶν». 5) «Περὶ κυρώσεως Νομοθ. Διαταγμάτων ἀφορώντων εἰς ἑρμηνίαν καὶ τροποποίησιν διατάξεων τῆς περὶ Δήμων καὶ Κοινοτήτων νομοθεσίας». 6) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 16 Ἰανουαρίου 1919 Νομοθετικοῦ Διατάγματος «περὶ ἡμερησίου προσθέτου ἐπιδόματος πρὸς βελτίωσιν τοῦ συσσιτίου τῶν ὁπλιτῶν τῆς χωροφυλακῆς κλπ.». 7) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 17 Μαΐου 1919 Νομοθετικοῦ Διατάγματος «περὶ αὐξήσεως τῆς παγίας προκαταβολῆς τῆς χωροφυλακῆς εἰς 6.000.000 δραχμάς». 8) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 10 Ἰουνίου 1919 Νομοθ. Διατάγματος «περὶ κατατάξεως χωροφυλάκων ἄνευ θητείας καὶ ἀγγελιαφόρων» καὶ τοῦ ἀπὸ 19 Ἰουλίου ὁμοίου «περὶ προσλήψεως δακτυλογράφων καὶ ἀντιγραφέων διὰ τὰ γραφεῖα τῶν διοικήσεων καὶ ὑπηρεσιῶν τῆς χωροφυλακῆς». 9) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 12 Ἰουνίου ἐ. ἔ. Νομοθετικοῦ Διατάγματος «περὶ προσλήψεως ἐπικουρικοῦ προσωπικοῦ πρὸς ἐκκαθάρισιν τῶν ἐξόδων κεκλεισμένων χρήσεων τῆς χωροφυλακῆς κλπ.». 10) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 28 Αὐγούστου 1919 Νομοθ. Διατάγματος «περὶ ἀπαγορεύσεως κατοχῆς ἐντὸς οἰκιῶν κλπ. πολεμικῶν πυροβόλων ὅπλων». 11) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 28 Ἰουλίου ἐ. ἔ. Νομοθετ. Διατάγματος «περὶ μισθώσεως ἰδιωτικῶν οἰκημάτων διαταγῇ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ἐν ταῖς στρατιωτικῶς κατεχομέναις Νέαις Χώραις». 12) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 12 Ἰουλίου ἐ. ἔτους Νομοθετικοῦ Διατάγματος «περὶ χορηγήσεως προσθέτου ἡμερησίου ἐπιδόματος εἰς τοὺς εἰς τὰς στρατιωτικῶς κατεχομένας χώρας ὑπηρετοῦντας ὁπλίτας τῆς Χωροφυλακῆς». 13) «Περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Διατάγματος τῆς 5 Μαρτίου 1919 «περὶ προσλήψεως ἰατρῶν κλπ. πρὸς καταπολέμησιν βαρειῶν μολυσματικῶν νόσων». 14) Περὶ κυρώσεως τῶν ἀπὸ 24 Φεβρουαρίου καὶ 10 Μαΐου 1919 Ν. Διαταγμάτων «περὶ συνδρομῆς πρὸς ἀνακούφισιν τῶν κατοίκων τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας» 15) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 4 Μαΐου 1919 Νομοθετικοῦ Διατάγματος «περὶ θεραπείας πάσης φύσεως ἀναγκῶν ἐν γένει εἰς τὰ στρατιωτικῶς καταλαμβανόμενα μέρη τῆς Μικρᾶς Ἀσίας». 16) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 17 Μαΐου 1919 Ν. Διατάγματος «περὶ αὐξήσεως τῆς διὰ τοῦ νόμου 1295 χορηγηθείσης πιστώσεως διὰ τοὺς παθόντας ἐκ τῆς πυρκαϊᾶς Θεσσαλονίκης». 17) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 22 Μαΐου 1919 Ν. Διατάγματος «περὶ διοικήσεως τοῦ ἐν Ἀθήναις Νοσοκομείου ὑπὸ τὴν ἐπωνυμίαν «Σωτηρία». 18) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 18 Αὐγούστου 1919 Ν. Διατάγματος «περὶ δαπανῶν ὑπὲρ τῆς Δημοσίας ὑγείας ἐν γένει». 19) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 29 Σεπτεμβρίου 1919 Ν. Διατάγματος «περὶ ἀναγραφῆς ἐτησίας πιστώσεως ἐν τοῖς εἰδικοῖς προϋπολογισμοῖς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν διὰ τὴν παροχὴν πρώτων βοηθειῶν εἰς παθόντας ἐκ θεομηνιῶν». 20) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 29 Σεπτεμβρίου 1919 Ν. Διατάγματος «περὶ ἀναγραφῆς πιστώσεως ἐν τῷ εἰδικῷ προϋπολογισμῷ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν πρὸς τακτοποίησιν γενομένης προκαταβολῆς κατὰ τὸ ἔτος 1908 διὰ περιθάλψεις τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ τῆς Λευκάδος». Ὁ κ. Ι. Τσιριμῶκος (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης) καταθέτει τὰ κάτωθι νομοσχέδια: 1) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 28 Σεπτεμβρίου 1919 Νομοθ. Διατάγματος «περὶ παρατάσεως τῆς προθεσμίας τοῦ νόμου 734». 2) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 10)11 Ἀπριλίου 1919 Νομοθετικοῦ Διατάγματος «περὶ τοῦ χρόνου τῆς ἀσκήσεως τῶν ἐν τῷ στρατῷ ὑπηρετούντων ὑποψηφίων δικηγόρων». 3) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 3)13 Ἰουνίου 1919 Ν. Διατάγματος «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1786 Νομοθετικοῦ Διατάγματος». 4) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 28 Σεπτεμβρίου 1919 Νομοθ. Διατάγματος «περὶ προσθηκῶν εἰς τὸ ἄρθρον 17 τοῦ νόμου ΓΗΝΖʹ τοῦ 1911 ὡς συνεπληρώθη ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 7 τοῦ νόμου 754 τοῦ 1917». 5) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ νόμου 1174 «περὶ ἀναβολῆς τῆς ἐκτελέσεως τῆς ποινῆς κλπ. τῶν στρατευομένων καταδίκων». 6) «Περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 12)18 Ἰουλίου 1919 «περὶ ἐπεκτάσεως διατάξεων νόμων τινῶν καὶ εἰς ὑπαλλήλους ὑπαγομένους εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης». 7) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 29)31 Ἰουλίου 1919 Νομοθ. Διατάγματος «περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ ὀργανισμοῦ τῆς Κεντρικῆς Ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης νόμων». 8) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 7)9 Μαΐου 1919 Νομοθ. Διατάγματος «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νόμου ΑΦΝΔʹ «περὶ ὁρισμοῦ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν δικαστῶν παρὰ τοῖς Ἐφετείοις καὶ Πρωτοδικείοις». —Ὁ Βουλευτὴς Κερκύρας κ. Κωνστ. Ζαβιτζιᾶνος ὑποβάλλει τὰς ἑξῆς προτάσεις νόμων: 1) «περὶ συστάσεως ἀγροτικῆς Τραπέζης ἐν Κερκύρᾳ» καὶ 2) «περὶ ἐξασφαλίσεως τῆς ἀγροτικῆς περιουσίας ἐν Κερκύρᾳ». (Ἅπαντα τὰ ἀνωτέρω νομοσχέδια παραπέμπονται εἰς τὰς οἰκείας Ἐπιτροπὰς).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Α. Ἀργυρὸς ἔχει τὸν λόγον.

§4Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Ἅμα τῇ ἠχήσει τοῦ κώδωνος διὰ τὴν ἔναρξιν τῆς συνεδριάσεως οἱ κ.κ. Βουλευταὶ τῆς ἀντιπολιτεύσεως εὑρίσκοντο εἰς τὴν αἴθουσαν, ἐσκέπτοντο δὲ μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν, ἐπρόκειτο νὰ γίνῃ παρατήρησις, ὅτι παρὰ τὸ δελτίον τοῦ τύπου κατὰ τὴν τελευταίαν συνεδρίασιν μετὰ τὸ τέλος τῶν δηλώσεων τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ ἐγένετο δήλωσις, ὅτι οἱ ἔχοντες ἀντίρρησιν δύνανται νὰ λάβωσι τὸν λόγον σήμερον, ἐν τοσούτῳ εἰς τὰ πρακτικὰ δὲν ἀναγράφεται αὐτό.

§5Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Μάλιστα, εἶπον εἰς τὴν συνεδρίασιν τῆς Δευτέρας.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἐπερωτήσεων δύνανται νὰ λάβωσι τὸν λόγον. Ὁ κ. Π. Δαγκλῆς ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τῆς Κοινότητος Λοζητσίου.

§7Π. ΔΑΓΚΛΗΣ. Κατὰ τὸν πόλεμον τοῦ 1912 πάρα πολλὰ χωρία τῆς Ἠπείρου διέτρεξαν τὰ στρατεύματα, ὅπως μεταβῶσιν εἰς Ἤπειρον, ὑπέστησαν δὲ ταῦτα πολλὰς καταστροφάς. Αἱ πλεῖσται τῶν οἰκιῶν ἐπυρπολήθησαν ὑπὸ τῶν Τούρκων καὶ οἱ κάτοικοι ὑπέστησαν μεγίστας ζημίας. Ἰδίως ἔπαθαν πολὺ τὰ χωρία τῆς κοινότητος Λοζιτσίου τὰ ὁποῖα ἀλληλοδιαδόχως περιέπεσαν εἰς τὰς χεῖρας τοῦ Ἑλληνικοῦ καὶ Τουρκικοῦ στρατοῦ. Ὅταν εἰσῆλθεν ὁ Τουρκικὸς στρατὸς ἀναγκασθέντος τοῦ Ἑλληνικοῦ νὰ ὑποχωρήσῃ ἐπὶ ἕνα μῆνα κατὰ τὸ τέλος τοῦ 1912, οἱ κάτοικοι φεύγοντες ἐγκατέλειψαν τὰ πάντα εἰς τὰς χεῖρας τῶν Τούρκων οἱ ὁποῖοι δὲν ἐφείσθησαν οὐδενὸς, ὅταν δὲ οἱ κάτοικοι ἐπανῆλθον μετὰ τὴν κατάληψιν τῶν Ἰωαννίνων τότε εὑρέθησαν εἰς δεινὴν θέσιν. Μόνον εἰς ἓν χωρίον ἐκεῖ ἐγένετο ζημία 500.000. Ἐζήτησαν λοιπὸν τὴν ἀρωγὴν τῆς Κυβερνήσεως, ὁ δὲ τότε Γενικὸς Διοικητὴς Ἠπείρου ἔδωκεν 100 ἢ 150 δρ. εἰς ἕκαστον ἵνα ἐπανορθώσῃ τὰς ζημίας του. Τὸ ἐλάχιστον αὐτὸ ποσὸν ζητεῖται ἤδη νὰ ἐπιστραφῇ μὲ τόκον καὶ πρόσθετα τέλη, καὶ διὰ τὰ ἓξ ἔτη. Φαντασθῆτε τὴν θέσιν τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν. Τὸ ὅλον δοθὲν ποσὸν δὲν ὑπερβαίνει τὰ 3.000.000, νομίζω δὲ ὅτι καὶ ἐζητήθη ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ χαρισθῇ τὸ ποσὸν αὐτὸ ἀπέναντι τῶν θυσιῶν τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν. Δὲν νομίζω μέγα τὸ οἰκονομικὸν αὐτὸ ζήτημα, ἐὰν ὅμως ἡ Κυβέρνησις δὲν δύναται νὰ τὸ χαρίσῃ τότε ἂς δοθῇ μακρὰ προθεσμία, διετὴς π. χ. καὶ ἡ πληρωμή του νὰ γίνῃ ἀναλόγως καθ’ ἑξαμηνίαν.

§8Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἔχει συμβῆ ἕνα περίεργον ζήτημα. Δὲν δύναμαι νὰ ἀνακαλύψω πῶς ἐδόθησαν τὰ δάνεια, οὐδεὶς νόμος ὑπάρχει ποῦ τὸ ἐπικυρώνει. Φαίνεται ὅτι ὁ τότε Γενικὸς Διοικητὴς στηριζόμενος ἐπὶ τοῦ νόμου τῆς στρατιωτικῆς κατοχῆς, προέβη καὶ ἔδωκε τὰ ποσὰ αὐτὰ ὡς δάνεια, ἐγὼ τὸ εὗρον ἀναγεγραμμένον ὡς δάνειον καὶ τὰ εἰσπράττω. Ὁμολογῶ ὅτι δὲν ἔχω καμμίαν δικαιοδοσίαν νὰ τὰ χαρίσω· ὁ κ. Πρόεδρος μοῦ εἶπε νὰ μελετήσω τὸ ζήτημα.

§9Π. ΔΑΓΚΛΗΣ. Ἐπίσης θὰ σᾶς παρακαλέσω κ. Ὑπουργὲ νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψει μίαν τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Ζαγορίου. Εἰς τὰ χωρία αὐτὰ ὀλίγα ἔτη πρὸ τῆς ἀπελευθερώσεώς των, ἤτοι κατὰ τὸ 1907 ἡ Τουρκία προέβη εἰς μίαν νέαν καταμέτρησιν καὶ ἐκτίμησιν τῶν κτηματικῶν περιουσιῶν, κατὰ τὴν συνήθειαν δὲ τῶν Τούρκων, οἱ ὁποῖοι ἔστειλαν ὑπαλλήλους ἀδαεῖς καὶ ἀνικάνους ὑπερτίμησαν τὰς περιουσίας αὐτῶν καὶ ἡ φορολογία ἐτριπλασιάσθη. Ὅταν ἀπηλευθερώθη ἡ Ἤπειρος, τὸ Δημόσιον ἀνεῦρε τοὺς αὐτοὺς φορολογικοὺς καταλόγους τῆς Τουρκίας, καὶ ἐξακολουθεῖ νὰ φορολογῇ τοὺς κατοίκους ὑπερμέτρως ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸ Ὑπουργεῖον νὰ ἐξετάσῃ τὴν ἀξίαν τῶν κτημάτων τῶν κατοίκων ὥστε νὰ μὴ ζητῶνται ὑπέρογκοι φόροι καὶ ἰδίως πολλῶν ἐτῶν διότι εἶναι ἄδικον, ἰδίως εἰς τὰς σημερινὰς περιστάσεις ὅταν τόσας ἔχουσιν ὑποστεῖ ζημίας οἱ κάτοικοι.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Π. Φλῶρος καὶ Σ. Γερομίχας ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κοινοτήτων Ἀνατολικοῦ, Ζαγορίου καὶ Ἄνω Διολιάνης.

§11Π. ΦΛΩΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἰδίου εἶμαι καὶ ἐγὼ ἐγγεγραμμένος καὶ ἐπειδὴ ὡμίλησεν ὁ κ. Δαγκλῆς θέλω νὰ ἐνισχύσω τὸν κ. Δαγκλῆν. Πρόκειται περὶ τοῦ ἑξῆς: Ζητοῦνται φόροι κτηματικοὶ διὰ σπήτια τὰ ὁποῖα εἶναι ἐντελῶς κατηρειπωμένα, σπήτια τὰ ὁποῖα δὲν ἀξίζουν οὔτε δέκα δραχμές. Ἔρχονται εἰσπράκτορες καὶ συλλαμβάνουν τοὺς ἀνθρώπους καὶ τοὺς πηγαίνουν εἰς τὴν φυλακήν. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ διατάξῃ τὴν ἀναστολὴν τοῦ βαρυτάτου αὐτοῦ φόρου ὀφειλομένου εἰς τὴν κακὴν ἐκτίμησιν τῶν κτημάτων γενομένων ἐπὶ Τουρκοκρατίας ἀπὸ τὸ 1907.

§12Σ. ΓΕΡΟΜΙΧΑΣ. Ὁ τρόπος κύριοι Βουλευταὶ καθ’ ὃν διενεργεῖται ἡ εἴσπραξις τοῦ φόρου τοῦ κτηματικοῦ ὀφειλομένου κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ Τουρκικοῦ νόμου εἶναι ἀπεχθέστατος. Βεβαίως ἀναγνωρίζομεν ὅτι τὸ Ἔθνος ἔχει ἀνάγκην χρημάτων διὰ νὰ ἀντεπεξέλθῃ εἰς τὰς ἀνάγκας του, ἀλλ’ οὐχ’ ἧττον κάθε μέτρον πρέπει νὰ λαμβάνεται ἀναλόγως καὶ πρὸς τὴν οἰκονομικὴν ἀντοχὴν ἑκάστου. Εἶναι βεβαιωμένον ὅτι ἡ Ἤπειρος ἡ ὁποία ὑπέστη τόσα καὶ τόσα, ἡ Ἤπειρος ἡ ὁποία ἀνέκυψε μόλις ἐσχάτως ἐκ τῶν πολλῶν κακουχιῶν τὰς ὁποίας κατὰ τὸ παρελθὸν ὑπέστη, ἡ Ἤπειρος τῆς ὁποίας οἱ κάτοικοι ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον ἐργάζονται εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, Ὀδησσόν, Κωνσταντινούπολιν, Θράκην, Σμύρνην, καὶ ὅλα τὰ ἄλλα μέρη ἀπὸ τὰ ὁποῖα ἐξεδιώχθησαν κακὴν κακῶς δὲν εἶναι ἐνισχυμένοι οἰκονομικῶς ὥστε τὸ μέτρον αὐτὸ τῆς εἰσπράξεως ἑξαετίας ὁλοκλήρου, φόρων ὀφειλομένων ἐπὶ Τουρκίας εἶναι ὅλως διόλου ἄδικον καὶ ὑποθέτω ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ μεριμνήσῃ ἵνα ἀπαλλαγοῦν οἱ κάτοικοι τῶν προσθέτων τελῶν καὶ τῶν τόκων.

§13ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἅπαντες οἱ βουλευταὶ τῆς Ἠπείρου εἶναι σύμφωνοι.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Θὰ σημειωθῇ ὅτι ὅλοι οἱ βουλευταὶ Ἰωαννίνων εἶναι σύμφωνοι. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας παρακαλεῖται ὅπως πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν εἰς ποῖον σημεῖον εὑρίσκεται ἡ κατασκευὴ τῶν ὁδῶν Ἰωαννίνων–Μετσόβου καὶ Ἰωαννίνων– Ἡγουμενίτσης.

§15Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἡ κατασκευὴ τῆς ὁδοῦ ταύτης γίνεται μετὰ πάσης δραστηριότητος, ὡς ἐλπίζω ὅτι γνωρίζει ὁ κ. βουλευτὴς Ἰωαννίνων. Ὅσον ἀφορᾷ ὅμως τὴν διακλάδωσιν περὶ ἧς ὁμιλεῖ ἡ ἐρώτησις, δὲν δύναμαι νὰ δώσω πληροφορίας, διότι ὑπάρχει διαφωνία ὡς πρὸς τὴν χάραξιν. Γνωρίζω καὶ ἔχω διατάξει νὰ παρασχεθῶσι τὰ στοιχεῖα, ὥστε νὰ τελειώσῃ τὸ ταχύτερον.

§16Π. ΔΑΓΚΛΗΣ. Νὰ ἐπισπευθῇ.

§17Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἐπίσπευσις μεγαλυτέρα δὲν εἶναι δυνατή, διότι δὲν ὑπάρχουν ἐργάται. Διεθέσαμεν ἀρκετὸν προσωπικὸν αἰχμαλώτων.

§18Π. ΔΑΓΚΛΗΣ. Ἐπίσης ἠρώτησα διὰ τὴν διακλάδωσιν ἀπὸ Φιλιάτες εἰς Σαγιάδα.

§19Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Δὲν μπορῶ νὰ σᾶς ἀπαντήσω εἰς τὸ ζήτημα αὐτό.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Ζαβιτζιᾶνος ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐπισιτισμοῦ, τίνα μέτρα ἔλαβε σχετικῶς πρὸς τὰ διαβιβασθέντα παράπονα τῶν ἐλαιοπαραγωγῶν Κερκύρας διὰ τὴν καθορισθεῖσαν διατίμησιν τοῦ ἐλαίου.

§21Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Ἡ διατίμησις ἐγένετο κατόπιν ἐπισταμένης ἐρεύνης τῶν ὅρων τῆς παραγωγῆς.

§22Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Τὸ παράπονον, κύριε Ὑπουργέ, τὸ ὁποῖον σᾶς διαβιβάζει ἡ νῆσος τῆς Κερκύρας εἶναι, ὅτι τὸ μόνον προιὸν τὸ ὁποῖον ἔχει ὁ τόπος καὶ ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἐξαρτᾶται ἡ ζωὴ τοῦ τόπου, ὑφίσταται καταδίωξιν. Δὲν θὰ μοῦ ἀρνηθεῖτε ὅτι ἀγριώτερον μέτρον ἀπὸ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐλάβατε διὰ τὴν ἐσοδείαν τὴν παρελθοῦσαν, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ληφθῇ, ἐφ’ ὅσον ἀπηγορεύσατε τὴν ἐξαγωγὴν τοῦ ἐλαίου τῆς Κερκύρας εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ ἐπιτρέψατε ὅλων τῶν ἄλλων ἐλαίων τοῦ Κράτους. Γνωρίζω ὅτι τοῦτο συνέβη ἐπειδὴ πρόκειται περὶ ἐλαίου καλῆς ποιότητος, ἐνῷ τὰ ἄλλα δὲν εἶναι καλά. Δὲν εἶναι ἀκριβὴς ἡ πληροφορία ἐφ’ ὅσον καὶ τὸ ἔλαιον τῆς Μυτιλήνης εἶναι τῆς αὐτῆς ποιότητος. Ἀλλὰ σᾶς ἐρωτῶ μήπως ἐξ αὐτοῦ καὶ μόνου ἐδικαιολογεῖτο τὸ μέτρον αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶναι ὄχι μόνον ἀνεφάρμοστον, ἀλλὰ θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ καὶ ἡ λέξις καὶ ἀνόητον; Ἐστέλλετο τὸ ἔλαιον τῆς Κερκύρας εἰς τὸν Πειραιᾶ καὶ ἀπὸ ἐκεῖ ἠδύνατο νὰ ἐξαχθῇ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ ἐπεβαρύνετο οὕτως μὲ τὰ ἔξοδα τῆς μέχρι Πειραιῶς ἀποστολῆς του. Αὐτὸ ἐγένετο καὶ βεβαίως ἐζημιώθη ὁ τόπος. Προμηνύεται νέα ἐσοδεία μεγαλειτέρα ἔπειτα ἀπὸ πενίαν ἀληθῶς μεγάλην καὶ τὶ ἐγένετο; Νέα μέτρα, νέοι περιορισμοὶ ἀκριβῶς ἀφορῶντες τὸ ἔλαιον τῆς Κερκύρας ἐλήφθησαν. Ἐφ’ ὅσον εἶσθε τῆς γνώμης καὶ τὸ γνωρίζω ἐκ τῆς πληροφορίας τὴν ὁποίαν μοῦ ἐδώσατε, ὅτι τὸ ἔλαιον εἶναι ἐπαρκές, ἀφοῦ ἀπαγορεύετε τὴν εἰς τὸ ἐσωτερικὸν ἀποστολήν του, βεβαίως δὲν ὑπῆρχεν ἀνάγκη διατιμήσεως, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ τὸ ἀφήσετε ἐλεύθερον, ἐὰν δὲ ἠθέλατε νὰ βάλετε διατίμησιν ἔπρεπε νὰ εἶσθε γενναιότερος. Παρ’ ὅλας τὰς πληροφορίας, σᾶς παρέχω τὰς ἑξῆς, διότι τὸ πρᾶγμα ἔφθασεν εἰς τὴν ἐφαρμογήν. Τὶ γίνεται σήμερον; Αἱ τιμαὶ ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐστηρίχθησαν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι σᾶς ἔδωσαν τὰς πληροφορίας, δὲν εἶναι σύμφωνοι πρὸς τὴν πραγματικότητα, ἡ δὲ πραγματικότης εἶναι μία, ὅτι αἱ τιμαὶ εἶναι ἀνώτεραι ὅτι ἑκάστη βαρέλα στοιχίζει περὶ τὰς 160 δραχμάς. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια καὶ μόνη ἡ ἀλήθεια. Ἀλλὰ σᾶς ἐρωτῶ: Τὸ περιθώριον τὸ ὁποῖον ἀφήνετε εἶναι ἀνάλογον ἵνα ἀνταποκριθῇ ὁ παραγωγὸς εἰς τὰς ὑποχρεώσεις συμφώνως πρὸς τὰς νέας περιστάσεις τοῦ βίου; Ἀσφαλῶς ὄχι. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ παρακράτημα φρονῶ ὅτι τοῦτο ἀκριβῶς θὰ ἀγάγῃ εἰς τὸ ἀντίθετον ἀποτέλεσμα τοῦ ἐπιδιωκομένου ἤτοι εἰς τὴν ἀπόκρυψιν τοῦ ἐλαίου. Ὅταν ὁ ἔμπορος τοῦ Πειραιῶς, τῶν Πατρῶν γνωρίζει, ὅτι ὑπάρχει τὸ παρακράτημα, τότε θὰ τὸ κρύψῃ, ἵνα πέσῃ τὸ βάρος εἰς τὴν Κέρκυραν. Ἀλλ’ ἂν ἠθέλατε νὰ ἐφαρμόσητε τὰ μέτρα ἐκεῖνα, ἔπρεπε νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψιν, ὅτι θὰ ἦτο ἐνδεδειγμένον νὰ συμβληθῆτε μὲ τὸν σύλλογον τῶν ἐμπόρων τῆς Κερκύρας. Ὑπάρχει ἐμπορικὸς σύλλογος, ὑπάρχουν ἐμπορικὰ ἐπιμελητήρια μὲ τὰ ὁποῖα ἠδύνασθε νὰ συνεννοηθῆτε. Δὲν πρέπει ν’ ἀναθέσητε τὴν ὑπηρεσίαν αὐτὴν εἰς ἓν μόνον ἄτομον ἢ εἰς μίαν μόνην Τράπεζαν. Πρόκειται περὶ διαχειρίσεως 20,000,000 ὑπὸ τὰ ὁποῖα κρύπτονται πολλοί, διαδίδονται περισσότερα καὶ λυποῦμαι πολὺ ὅτι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω, ὅτι αἱ διαδόσεις αὗται δὲν εἶναι ἐντελῶς ἀβάσιμοι, ἐφ’ ὅσον προΐστανται πρόσωπα ὑποστηρίζοντα ὡρισμένα ἄτομα ἵνα πέρνωσι τὸ παρακράτημα, τὰ ὁποῖα πρόσωπα βεβαίως δὲν ἄγονται ἀπὸ σκοποῦ ἀγαθοῦ καὶ ἀγαθοῦ συνειδότος.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Βελλιανίτης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§24Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, συντάσσομαι μὲ τὴν γνώμην τοῦ συμπολίτου μου κυρίου Ζαβιτζιάνου. Καὶ ἐγὼ εἶμαι τῆς ἰδέας καὶ ἔχω λόγους νὰ πιστεύω, ὅτι ἡ τιμὴ ἡ ὁρισθεῖσα εἰς τὰ ἔλαια τῆς Κερκύρας δὲν εἶναι ἀνάλογος πρὸς τὰς ἀνάγκας, αἱ ὁποῖαι ἐγεννήθησαν ἕνεκα τοῦ πολέμου. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι αἱ τιμαὶ, τὰς ὁποίας ἀνέφερεν ὁ βουλευτὴς Κερκύρας κ. Ζαβιτζιᾶνος τῆς καλλιεργείας καὶ τῶν ἄλλων δαπανῶν ἴσως εἶναι ὀλίγον ὑπερβολικαὶ, ἀλλ’ εἶναι ἀσφαλῶς τόσαι, ὥστε νὰ μὴ ἀφίνουν περιθώριον, ὥστε νὰ ἀνταποκριθῇ ὁ καλλιεργητὴς εἰς τὰς ἀνάγκας τοῦ βίου, ἄλλως τε, ἂν λάβητε ὑπ’ ὄψιν τὰ δελτία τὰ ἐμπορικὰ εἰς τὰς μεγαλειτέρας πόλεις, ὅπου συγκεντρώνηται τὸ ἔλαιον, ἐν Μασσαλίᾳ, θὰ ἴδητε, ὅτι ἡ τιμὴ τοῦ ἐλαίου ἔχει φθάσει εἰς τιμὰς πολὺ μεγαλυτέρας ἀπ’ ὅτι ὑπάρχουν σήμερον ἐν Ἑλλάδι. Ἔχω σημείωμα ὅτι τὸ ἐλαιόλαδον, ὡς καὶ τὸ λεγόμενον λευκὸν ἔλαιον, τὸ ὁποῖον παράγεται ἐκ σησαμίου τιμᾶται ἐν Μασσαλίᾳ μεταξὺ 660 καὶ 675 φράγκων κατ’ ἑκατόλιτρον. Κατ’ ἀκολουθίαν καὶ τὰ ἔλαια τῆς Γαλλίας, τὰ παραγόμενα ἐν Γαλλίᾳ τιμῶνται 650–675 φράγκων γαλλικῶν, 8 καὶ 52 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν, ἤτοι δραχμὰς Ἑλληνικὰς 5 καὶ 45 τουτέστι 1 δραχμὴν καὶ 20 περισσότερα ἀφ’ ὅτι στοιχίζουν τὰ ἔλαια ἐν Κερκύρᾳ. Ὁ κύριος Ὑπουργός, νομίζω, πρέπει νὰ λάβῃ ὡς μόνην βάσιν τὸ περιθώριον τοῦ κέρδους, τὸ ὁποῖον ἀφίνει σήμερον τὸ ἔλαιον εἰς τοὺς παραγωγοὺς καὶ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει ποίαν κατάστασιν ἔχουσι νὰ ἀντιμετωπίσωσι οἱ καλλιεργηταὶ τῆς ἐλαίας ἐν Κερκύρᾳ. Ὡς γνωρίζετε τὰ κτήματα ἐν Κερκύρᾳ μ’ ὅλους τοὺς νόμους, οἱ ὁποῖοι ἐψηφίσθησαν ὅπως ἀρθῶσι τὰ ἐδαφονόμια καὶ αἱ ἀγροληψίαι, ἐπιβαρύνονται σπουδαίως, πρέπει δὲ νὰ γνωρίζετε, ὅτι οἱ μικροπαραγωγοὶ τῆς Κερκύρας ἔχουν πέσει εἰς χεῖρας τῆς τοκογλυφίας, οὕτως ὥστε πάντες εἶναι κατάχρεοι. Πρόκειται ἐπὶ μίαν διετίαν νὰ ζήσουν οἱ ἄνθρωποι μὲ τὸ κέρδος αὐτὸ τοῦ ἐλαίου, τὸ ὁποῖον θὰ τοὺς παράσχῃ ἡ ἐφετεινὴ ἐσοδεία. Εἶναι δυνατὸν νὰ φαντασθῇ ὁ κύριος Ὑπουργός, ὅτι ἐν ᾧ σήμερον εἰς τὴν Κρήτην τὰ ἔλαια αὐτὰ, τὰ ὁποῖα πωλοῦνται ὡς ἔλαια βιομηχανικὰ, ὡς χονδρέλαια καὶ πωλοῦνται 5, 5½ καὶ 5,75, καθ’ ἃς ἔχω πληροφορίας....

§25Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. 4,40.

§26Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἡ τιμὴ αὐτὴ εἶναι τιμὴ ἀγορᾶς ἢ πωλήσεως; Ἄλλο ἂν ἠγόρασαν ἀπὸ τοὺς παραγωγοὺς οἱ Κρῆτες ἔμποροι 4,40, νὰ ἴδωμεν εἰς ποίας τιμὰς πωλοῦν.

§27Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Λιανικὴ τιμὴ 4,40.

§28Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἔστω· εἶναι 15 λεπτὰ ἀκριβώτερον τὸ ἔλαιον τῆς Κρήτης ἀπὸ τὸ ἔλαιον τῆς Κερκύρας, γνωρίζεται δὲ ποία εἶναι ἡ διαφορὰ τοῦ ἐλαίου τῆς Κρήτης ἀπὸ τοῦ τῆς Κερκύρας. Δὲν ἐννοῶ βεβαίως νὰ ἐλέγξω τὸν κύριον Ὑπουργὸν, ὅστις λαμβάνει μέτρα καὶ διὰ τοὺς καλλιεργητὰς, ἀλλὰ καὶ διὰ τοὺς καταναλωτάς, διότι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ φάγῃ ὁ κόσμος τὸ λάδι εἰς ὑπερβολικὰς τιμὰς, ἐν τούτοις ὅμως, νομίζω, ὅτι ἂν γίνῃ προσθήκη τις εἰς τὴν τιμὴν τοῦ ἐλαίου τῆς Κερκύρας, ἀφ’ οὗ μάλιστα τὸ ἔλαιον αὐτὸ ἐξ ὅλων τῶν ἐλαίων τῆς Ἑλλάδος διατιμᾶται, δὲν θὰ εἶναι τὶ ἄδικον οὔτε θὰ ἐνέχῃ στοιχεῖα πλεονεξίας ἡ αἴτησις τῶν καλλιεργητῶν Κερκύρας ὅπως τὸ ἔλαιόν των τιμηθῇ εἰς 4.75 ἢ 5 δρ. Τοιουτοτρόπως θὰ δυνηθῇ ὁ καλλιεργητὴς ὁ Κερκυραῖος, ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει καὶ ἕτερον εἰσόδημα, νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τὰς ἀνάγκας, αἱ ὁποῖαι τοῦ ἐδημιουργήθησαν. Ἴσως εἴπῃ ὁ κύριος Ὑπουργὸς, ὅτι τὸ περιθώριον, τὸ ὁποῖον δίδει, εἶναι ἴσον ἢ περισσότερον ἀπὸ τὸ περιθώριον, τὸ ὁποῖον εἶχον πρὸ τοῦ πολέμου, ἀλλὰ τοῦτο δὲν ἔχει σημασίαν, διότι πρὸ τοῦ πολέμου ὅταν ἐπώλουν 70 καὶ 75 δραχμὰς τὸ βαρέλιον, εἶχον ἀρκετὸν εἰσόδημα μὲ τὰς τιμὰς, τὰς ὁποίας ἠγόραζον τὰ ἀπαραίτητα διὰ τὰς ἀνάγκας αὐτῶν εἴδη, σήμερον ὅμως ὁ Καλλιεργητής, ὁ Κερκυραῖος, τὰ εἰσοδήματα αὐτὰ, τὰ ὁποῖα ἠγόραζεν 6 δραχμὰς τὰ ἀγοράζει 15 καὶ τὴν ἐνδυμασίαν, τὴν ὁποίαν ἠγόραζε 40 καὶ 50 δραχμάς, τὴν ἀγοράζει 250 καὶ ἑπομένως δὲν πρέπει νὰ τὸν στερήσητε τῶν μέσων τῆς συντηρήσεως, καὶ διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως λάβῃ πρόνοιαν πρὸς αὔξησιν τῆς τιμῆς. Προκειμένου περὶ τοῦ παρακρατήματος, ἀφ’ ἧς ὁρίσθη ἡ τιμὴ καὶ ἀπηγορεύθη ἡ ἐξαγωγὴ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, νομίζω, ὅτι τὸ παρακράτημα εἶναι περιττὸν καὶ εἶναι καὶ δύσκολον νὰ γίνῃ τοσοῦτον μᾶλλον, καθ’ ὅσον ἐν Κερκύρᾳ δὲν ἔχομεν καὶ τὰ δοχεῖα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀπαραίτητα διὰ νὰ μεταφέρουν τὸ ἔλαιον. Ὁπωσδήποτε εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἔχει ὑπὸ μελέτην ἡ Κυβέρνησις καὶ θὰ τὸ κανονίσῃ βραδύτερον. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κύριον Ὑπουργὸν τοῦ Ἐπισιτισμοῦ ὅπως λάβῃ ὑπὸ σπουδαίαν ἔποψιν τὸ ζήτημα τῆς τιμῆς τοῦ ἐλαίου τῆς Κερκύρας, ἂν μάλιστα θέλετε νὰ μὴ φέρετε κλονισμὸν πρέπει νὰ ὁρίσητε τιμὴν μόνιμον ἐφ’ ἱκανὸν χρόνον, διότι θὰ συμβῇ τὸ ἀκόλουθον. Ἂν ὁρίσητε μίαν τιμὴν 4.25 καὶ εὑρεθῆτε κατόπιν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ αὐξήσητε τὴν τιμὴν, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ γίνῃ ζημία καὶ εἰς τοὺς παραγωγοὺς καὶ εἰς τὸ ἐμπόριον. Διὰ τοῦτο συνιστῶ εἰς τὸν κύριον Ὑπουργὸν νὰ ἐπιστήσῃ περισσότερον τὴν προσοχήν του καὶ εἰς τὴν ἄποψιν τῶν καλλιεργητῶν καὶ εἰς τὴν ἄλλην ἄποψιν, ἣν ἀνέπτυξα, διότι ἐγένετο λόγος περὶ αἰσχροκερδείας, ἀλλ’ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι οἱ ἔμποροι τῆς Κερκύρας δὲν ἀπέδειξαν οὔτε κατὰ τὸ παρελθόν, οὔτε καὶ τώρα ὅτι εἶναι αἰσχροκερδεῖς, ἀλλ’ εἶναι νομοταγεῖς μὴ ἐπιδιώκοντες ἄπληστα κέρδη.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σοκόλης ἔχει τὸν λόγον.

§30Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Κύριοι τὸ ζήτημα τίθεται ὑπὸ τὴν ἑξῆς μορφήν. Τὰ μέτρα τὰ λαμβανόμενα παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου κυρίου Ὑπουργοῦ τοῦ Ἐπισιτισμοῦ ἀποβλέπουσιν εἰς τὴν προστασίαν τῶν καταναλωτῶν, δηλαδὴ ὁ κύριος Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ ἐννοεῖ τὸ ἔλαιον νὰ πληρωθῇ ἀπὸ τοὺς καταναλωτὰς εἰς τιμὴν ὅσον τὸ δυνατὸν ἐφθηνοτέραν; Αὐτὸς δὲν εἶναι ὁ σκοπός σας, κύριε Ὑπουργέ;

§31Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Εἰς τιμὴν λογικήν.

§32Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Τοῦτο ὅμως ἐπιτυγχάνεται ὑπὸ τὴν μορφὴν τοῦ διαρκοῦς πλουτισμοῦ ὡρισμένων ἀτόμων, ὡρισμένων τάξεων, ὡρισμένων κατηγοριῶν εἰς βάρος τοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος στερεῖται τὸ εἰσόδημα, τὸ ὁποῖον πρόκειται οὗτος νὰ λάβῃ, διὰ νὰ ὠφεληθοῦν οὐχὶ οἱ καταναλωταὶ, ἀλλ’ ὡρισμένοι ἄνθρωποι, παρ’ ὅλον τὸ δικαστήριον τῆς αἰσχροκερδείας, παρ’ ὅλας τὰς τιμωρίας, αἱ ὁποῖαι ἐπῆλθον. Εἶναι γνωστὸν τὸ τί ἔγινε καὶ τὶ ἐξακολουθεῖ νὰ γίνεται ἐν Ἑλλάδι, ὅσον ἀφορᾷ τὰ μέτρα τὰ ληφθέντα ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τοῦ Ἐπισιτισμοῦ· σήμερον δὲ δὲν ζητεῖτε ἄλλο παρὰ νὰ ἐπιβαρύνητε τὸν λαὸν αὐτὸν τῆς Κερκύρας ἐπὶ μιᾶς παραγωγῆς ἐκ 12.000.000 ὀκάδων μὲ 1 δραχμὴν κατ’ ὀκᾶν δηλαδή, πρόκειται νὰ ζημιώσητε 12.000.000 δραχμὰς τὴν Κέρκυραν, ὄχι διὰ νὰ ὠφεληθῇ ὁ Ἑλληνικὸς λαός, διότι ἂν ἐπρόκειτο περὶ τούτου εἴμεθα πρόθυμοι, ἀλλὰ διὰ νὰ τὸ μοιράσητε εἰς ὡρισμένους ἀνθρώπους, εἰς ὡρισμένας τάξεις, αἱ ὁποῖαι θὰ τὸ ἀποκρύψουν καὶ θὰ τὸ πωλήσουν, ἂν δὲν τὸ πωλοῦν σήμερον. Ἔχομεν τὴν ἀξίωσιν, ὅταν τὸ ἔλαιον ἔχει 9 δραχμὰς τὴν ὀκᾶν, παρ’ ὅλα τὰ μέτρα καὶ τὰς διατιμήσεις τοῦ Ὑπουργείου τοῦ Ἐπισιτισμοῦ, ἔχωμεν τὴν ἀξίωσιν νὰ δώσωμεν 4.25 εἰς τὸν παραγωγὸν ὄχι διὰ νὰ φάγῃ ὁ Ἀθηναϊκὸς ἢ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς 6.25 ἢ 7.25 τὸ λάδι, ἀλλ’ ὡρισμέναι κατηγορίαι ἀνθρώπων νὰ τὸ ἀποκρύψουν καὶ νὰ αἰσχροκερδίσουν εἰς βάρος ἡμῶν. Καὶ ἐρωτᾶται: ἔχομεν καθημερινὰς ἐσοδείας ὥστε νὰ εἰσφέρῃ ἡ Κέρκυρα εἰς τὴν μανίαν τοῦ πλουτισμοῦ, ἡ ὁποία ἔπιασε ὡρισμένας κατηγορίας ἀνθρώπων, ἔχομεν διαρκῶς ἐσοδείας διὰ νὰ κάμωμεν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα; Μίαν φορὰν παρουσιάζεται τοιαύτη ἐσοδεία. Ἀφήσατε τὸ ἔλαιον ἐλεύθερον, ὅπως μᾶς εἶπεν ὁ κύριος Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ, ὁ ὁποῖος μᾶς ἐδήλωσεν, ὅταν μετέβημεν παρ’ αὐτῷ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον του, καὶ ὁ ὁποῖος μᾶς εἶπεν, ὅτι δὲν τὸ ἀφίνει ἐλεύθερον χάριν τοῦ συμφέροντος τῆς Κερκύρας, διότι ἡ τιμὴ τοῦ ἐλαίου θὰ ξεπέσῃ. Δεχόμεθα νὰ ξεπέσῃ, ἀφήσατέ το ἐλεύθερον. Ἀλλὰ οὐ μόνον δὲν κάμνετε αὐτό, ἀλλὰ στερεῖτε 12.000.000 δραχμῶν διὰ νὰ κερδίσουν ὡρισμένοι ἄνθρωποι, τοὺς ὁποίους ὅλοι γνωρίζομεν.

§33ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τίνες; Τίνες;

§34Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Οἱ ἔμποροι, οἱ ὁποῖοι διὰ τῆς βίας θέλουν νὰ μᾶς πάρουν τὰ ἐμπορεύματα τὰ ἰδικά μας, διὰ νὰ τὰ ὑπερτιμήσουν, ὅσον αὐτοὶ θέλουν, καὶ διὰ τοὺς ὁποίους οἱαδήποτε καταδίκη τοῦ αἰσχροδικείου δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν, διότι εἷς ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος θὰ κερδίσῃ 200.000 δραχμὰς ἀδιαφορεῖ ἂν θὰ πληρώσῃ 10.000. Εἶναι πασίγνωστα πράγματα αὐτά, κύριοι, ἀπορῶ, δὲ πῶς ἐρωτᾶται. Ὁ δὲ ἀξιότιμος κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅταν ἐγένετο καὶ πάλιν πρὸ δύο ἐτῶν ἡ ἀνάπτυξις τοῦ μέτρου τούτου, ἔτεινε εὐήκοον τὸ οὖς καὶ πραγματικῶς διὰ τῆς ἐπεμβάσεώς του ἐδιόρθωσε μίαν κατάστασιν, ἡ ὁποία εἶχεν ὡς ἀποτέλεσμα νὰ μὴ χαθῇ ἓν μέγα μέρος τῆς παραγωγῆς τῆς Κερκύρας. Ἐδῶ τὸ ζήτημα εἶναι καθαρώτατον· ἢ θὰ θέσητε τὸ ἔλαιον εἰς τὴν τιμήν, τὴν ὁποίαν ζητεῖ ὁ παραγωγός, δηλαδή, 5,25 τὴν ὀκᾶν, διὰ νὰ τὸ ἀγοράσῃ ὁ κόσμος ἐλεύθερον ἢ τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν φοβεῖσθε, ὅτι θὰ ζημιωθῇ ὁ λαὸς τῆς Κερκύρας, μὴ τὸ ἀφήσετε ἐλεύθερον· δὲν εἶναι δυνατὸν ὅμως νὰ βγάζητε παρακράτημα καὶ νὰ μεταχειρισθῆτε τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν ὡς μεσάζοντα καὶ διὰ τὸ ἔλαιον ἀκόμη. Ἀπεδείχθη, ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα εἶναι πολὺ χειρότερος ἔμπορος. Καὶ διὰ ποῖον σκοπὸν; Εἶναι περιττὸν νὰ σᾶς εἴπω, Κύριοι, ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ τὸ ἀντιλαμβάνεται. Ἐννοεῖται, ὅτι αὐτὰ εἶναι μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐὰν ἐπετρέποντο εἰς ἀνώμαλον καθεστὼς, σήμερον, ὅτε εἰσερχόμεθα εἰς ὁδὸν εἰρήνης, δὲν ἐπιτρέπονται. Δὲν ἐπιτρέπεται νὰ κερδοσκοποῦν ὡρισμένοι ἄνθρωποι εἰς βάρος ἑνὸς λαοῦ, τὸν ὁποῖον θέλετε νὰ στερήσητε ἑνὸς κέρδους, τὸ ὁποῖον εἶναι οὐ μόνον νόμιμον, ἀλλὰ καὶ ἀναγκαῖον μὲ τὰς μεγάλας δαπάνας τῆς καλλιεργείας καὶ τὰ ὑπέρογκα ἔξοδα, τὰ ὁποῖα ἔχει ἡ σημερινὴ ζωή. Τελευτῶν ζητῶ ἀπὸ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τοῦ Ἐπισιτισμοῦ, ἐπικαλούμενος τὴν προστασίαν τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως ὅπως τὸ ἔλαιον ἢ νὰ ἀφεθῇ ἐλεύθερον ἢ πρέπει νὰ ὁρισθῇ εἰς τὴν τιμήν, τὴν ὁποίαν θέλουσιν οἱ παραγωγοί, οἱ ὁποῖοι μόνοι εἶναι ἁρμόδιοι νὰ κανονίζουν αὐτὴν καὶ ἤδη τὴν κανονίζουσι 5.25 δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν.

§35Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ὄχι μόνοι.

§36Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Μόνοι ἐκεῖνοι. Σεῖς μόνον ἔλεγχον θὰ κάνετε. Τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ ἔλεγχος σας ἀποδειχθῇ, ὅτι εἶναι πραγματικὸς καὶ εἰλικρινὴς νὰ τὸν ἐφαρμόσητε, ὄχι ὅμως νὰ ἔλθητε καὶ νὰ εἴπητε: 4.45 τὸ ἔλαιον τῆς Κερκύρας. Διατί; Διότι τὸ θέλει ὁ κύριος Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ;

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Βελλιανίτης ἔχει τὸν λόγον.

§38Ε. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἐγὼ δὲν εἶμαι ἔμπορος, κύριε Πρόεδρε, καὶ ἑπομένως δὲν ἔχω τὰς εἰδικότητας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Ἐπισιτισμοῦ, ὁ ὁποῖος ἔχει τὸ ἐπάγγελμα τοῦ ἐμπόρου καὶ ὡς ἐκ τούτου ἔχει τὴν σχετικὴν πεῖραν. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι ὅσα μέτρα καὶ ἂν λάβῃ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καταστείλῃ τὸν κεφαλαιώδη νόμον τῆς προσφορᾶς καὶ τῆς ζητήσεως. Δι’ αὐτὸ νομίζω, ὅτι τὸ καλλίτερον εἶναι νὰ ἀφήσητε ἐλεύθερον τὸ ἐμπόριον τοῦ ἐλαίου καὶ τότε θὰ ἴδητε ὅτι θὰ πλημμυρίσουν αἱ ἀγοραὶ Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς. Παράδειγμα φέρω τὴν Ἀλεξάνδρειαν, ἡ ὁποία δὲν εἶναι τόπος παραγωγῆς ἐλαίου, ἀλλ’ ὅπως ἀναγινώσκω εἰς κάποιον περιοδικόν, ἐπλημμύρησεν ἀπὸ ἔλαιον ἡ Ἀλεξάνδρεια. Ἀλλὰ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα λαμβάνει ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ, τὶ νομίζετε ὅτι εἶναι; Εἶναι καταστρεπτικὰ ἐναντίον τῶν μικρῶν ἐλαιοπαραγωγῶν εἶναι κυρίως πλήγματα μεγάλα κατὰ τῶ μικρῶν αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι εἴτε ὑπὸ τὸ κράτος τῆς χρηματικῆς ἐλλείψεως εἶναι ἠναγκασμένοι νὰ σπεύδωσι πρὸς τοὺς μεγάλους ἐμπόρους, εἴτε διότι δὲν ἔχουσι τὰ κατάλληλα δοχεῖα διὰ νὰ ἀποθηκεύσωσι τὸ ἔλαιον. Τί θὰ συμβῇ; Οἱ μεγάλοι ἔμποροι καὶ οἱ μεγάλοι ἐλαιοπαραγωγοὶ θ’ ἀποθηκεύσωσι τὸ ἔλαιον, τὸ ὁποῖον θὰ πωλήσωσιν εἴτε εἰς τὸ ἐσωτερικὸν μὲ ὑπερβολικῶς ηὐξημένας τιμάς, διὰ τῶν γνωστῶν μεθόδων ἢ διὰ τῶν διαφόρων ἀδειῶν θὰ τὸ διοχετεύσωσιν εἰς τὸ ἐξωτερικόν, καὶ ἑπομένως τὰ μέτρα αὐτὰ κυρίως τὸν λαὸν τῆς Κερκύρας τὸν πτωχότατον καὶ πένητα καὶ ὄχι τοὺς πλουσίους θὰ βαρύνωσιν. Ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μὲ καταπλήσσει εἶναι ἡ προθυμία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Ἐπισιτισμοῦ νὰ σπεύσῃ νὰ λάβῃ καὶ ἐπιβάλῃ μέτρα διὰ τὴν μέλλουσαν —καὶ τονίζω τοῦτο— ἐσοδείαν τῆς Κερκύρας, καθ’ ἣν στιγμὴν αὐτὰ τὰ μέτρα δὲν τὰ ἔλαβεν οὔτε τὰ λαμβάνει διὰ τὴν Κρήτην καὶ Μυτιλήνην, ὅπου ὑπάρχουσι κατὰ τὰς πληροφορίας μου 13 ἑκατομμύρια ἀποθέματος ἐλαίου. Διατί αὐτὸ τὸ ἐξαιρετικὸν φαινόμενον διὰ τὴν μέλλουσαν παραγωγὴν τῆς Κερκύρας, ἐν ᾧ ἤδη ὑπάρχουσι 13.000.000 ἀποθέματος καὶ δὲν ἐλάβατε τὰ αὐτὰ μέτρα; Διὰ τοῦτο ὅταν ἤρχισα εἶπον νὰ ἀφήσητε ἐλεύθερον τὸ ἐμπόριον διότι τότε ὁ νόμος τῆς προσφορᾶς καὶ ζητήσεως θὰ κάμῃ ὥστε νὰ πλημμυρίσουν αἱ ἀγοραὶ Ἀθηνῶν–Πειραιῶς ἀπὸ ἔλαιον. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τοῦ παρακρατήματος ἐπιφυλάσσομαι νὰ ἀπαντήσω ὅταν ὁ κ. Ὑπουργὸς μᾶς διαβεβαιώσῃ ὅτι θὰ τὸ ἐφαρμόσῃ.

§39Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐπισιτισμοῦ). Λυποῦμαι κύριοι, διὰ τὴν σφοδρότητα τῆς ἐπιθέσεως καὶ τὸν τόνον, τὸν ὁποῖον οἱ κύριοι συνάδελφοι μετεχειρίσθησαν προκειμένου μάλιστα περὶ μέτρου, τὸ ὁποῖον δὲν εἶχε κανένα ἄλλον σκοπὸν, παρὰ ἐκεῖνον διὰ τὸν ὁποῖον μὲ ἠρώτησεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐκ Κερκύρας, τὸν σκοπὸν τοῦ νὰ ἐφοδιάσωμεν τὴν κατανάλωσιν μὲ ἓν εἶδος πρώτης ἀνάγκην διὰ τὸν λαόν, οἷον εἶναι τὸ ἔλαιον. Πρὶν ὅμως προβῶ εἰς περαιτέρω ἐξηγήσεις ὀφείλω νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν πρῶτον ρήτορα ὁ ὁποῖος ἤλεγξε τὴν μέχρι τοῦδε πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ ζητήματος τοῦ ἐλαίου. Δὲν θὰ σταματήσω εἰς τὴν λέξιν μὲ τὴν ὁποίαν ἐχαρακτήρισε ταύτην...

§40Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Δὲν εἶχε προσωπικὸν σκοπόν.

§41Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐπισιτισμοῦ). Βεβαίως δὲν φαντάζομαι ὅτι ὁ κ. συνάδελφος, κρίνων ἐκ τῆς ἀνατροφῆς του καὶ τοῦ ἤθους του, ἠγνόει νὰ δώσῃ ἔννοιαν προσωπικὴν εἰς τὸν χαρακτηρισμόν του. Εἶπεν ὅτι ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως ἦτο πολιτικὴ ἀνόητος· θὰ τοῦ ἀποδείξω ὅτι οὐ μόνον δὲν ἦτο ἀνόητος ἀλλ’ ἦτο σοφή. Ἐνθυμεῖσθε ὅτι κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, ὅταν ἐγένετο εὐρυτάτη ἐνταῦθα συζήτησις ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, καθόσον ἀφορᾷ τὴν ἐξαγωγὴν δηλαδὴ ἐλαίου, προσεκόμισα ὑμῖν στατιστικὰς τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, διὰ τῶν ὁποίων ἀπεδεικνύετο ὅτι ἡ ἐσοδεία τοῦ ἐλαίου ἀνήρχετο περίπου εἰς 85.000.000 ὀκάδας. Ὑπελογίζομεν τότε καὶ ἓν ἀπόθεμα προηγουμένης ἐσοδείας ἐκ 15.000.000 ὀκάδων. Εἴχομεν ἑπομένως νὰ ὑπολογίσωμεν ἐπὶ συνόλου ἐφοδίων 100.000.000 ὀκάδων καὶ ἀπεφασίσαμεν δικαίως καὶ εὐλόγως ν’ ἄρωμεν πᾶν μέτρον περιοριστικὸν τῆς κινήσεως τοῦ ἐλαίου, ἐπετρέψαμεν δὲ ἀδείᾳ τῆς Βουλῆς τὴν ἐξαγωγὴν αὐτοῦ. Ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ ὅμως, ὁ ὁποῖος ἔχει τὸ ἐλάττωμα νὰ εἶναι καὶ ὀλίγον ἀπαισιόδοξος ἢ τὸ προτέρημα, νὰ εἶναι ἄγαν προνοητικὸς, ἀφῆκεν ἐλευθέραν τὴν ἐξαγωγὴν τοῦ ἐλαίου μόνον κατωτέρας ποιότητος καὶ διὰ τοῦτο εἰδοποίησε τοὺς Νομάρχας νὰ λάβωσι πρόνοιαν καὶ νὰ ἀναμετρήσωσι τὰς ἀνάγκας τοῦ τόπου των καὶ νὰ μὴ ἐπιτρέψωσι ἐξαγωγὴν ἐλαίου εἰμὴ ἐφ’ ὅσον πείθονται ὅτι τὰ ὑπάρχοντα ἀποθέματα εἶναι ἐπαρκῆ διὰ τὴν ἐπιτόπιον κατανάλωσιν. Τὸ μέτρον τοῦτο ἐφαρμοσθὲν ὑπὸ τῶν ἀρχῶν Κερκύρας κατόπιν ἐρεύνης τῶν ἐφοδίων καὶ τῶν ἀναγκῶν αὐτῆς ἤγαγεν εἰς τὴν ἀπαγόρευσιν ἐξαγωγῆς ἐλαίου ἐκ Κερκύρας, καὶ συνετέλεσεν εἰς τὸ νὰ μὴ στερηθῇ αὕτη ἐλαίου, μολονότι δ’ ἀπηγορεύθη ἐκεῖθεν ἐξαγωγὴ. Ἔλαιον εἰς τὴν Κέρκυραν δὲν ὑπάρχει σήμερον.

§42Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Διότι πραγματικῶς ἐξῆλθε.

§43Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐπισιτισμοῦ). Ἀπὸ τὴν Κέρκυραν δὲν ἐξήχθη εἰς τὸ ἐξωτερικὸν οὔτε ὀκᾶ.

§44Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Ἤρχετο εἰς τὸν Πειραιᾶ καὶ ἔφευγε διὰ τὴν Εὐρώπην.

§45Ε. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Φαινομενικῶς ἤρχετο εἰς Πειραιᾶ, ἀλλὰ πραγματικῶς ἐξήρχετο.

§46Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐπισιτισμοῦ). Δὲν εἶναι τοῦτο ἀληθές. Ἡ ἀντιπολίτευσις ἐλέγχουσα ἡμᾶς διὰ τὴν ἔλλειψιν τοῦ ἐλαίου ἐπαναλαμβάνει κατὰ κόρον καθημερινῶς, ὅτι ἡ ἔλλειψις ὀφείλεται εἰς τὴν ἐξαγωγήν. Λοιπὸν, δύναμαι νὰ σᾶς διαβεβαιώσω ὅτι ἡ ὅλη ἐξαγωγὴ ἐκτὸς τῆς χώρας δὲν ὑπερβαίνει τὰ 3–3½ ἑκατομμύρια ἐπὶ ἑκατὸν ἑκατομμυρίων ὀκάδων ἐφοδίων. Τὰ ¾ δὲ τοῦ ποσοῦ τούτου ἂν μὴ τὰ ⅘ εἶναι ἔλαιον μὴ βρώσιμον, ἔλαιον Κρήτης καὶ Μυτιλήνης. Καὶ ἐπειδὴ εὑρίσκομαι εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ θὰ ἀπαντήσω εἰς τὴν τελευταίαν ἐρώτησιν τοῦ τελευταίου ρήτορος· διατὶ δὲν λαμβάνετε μέτρα ἀπαγορευτικὰ ἐξαγωγῆς διὰ τὴν Κρήτην καὶ τὴν Μυτιλήνην; μᾶς λέγει. Θὰ δώσω εἰς ἀπάντησιν τοῦ ἐρωτήματος τούτου τὴν πληροφορίαν τὴν ὁποίαν σήμερον μοὶ ἔδωκε συνάδελφος ἐκ Μυτιλήνης· μολονότι ἐν Μυτιλήνῃ μοὶ εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος ὑπάρχει ἀπόθεμα 20.000.000 ὀκάδων ἐλαίου, ἡ Μυτιλήνη ἔχει ἀνάγκην εἰσαγωγῆς ἐλαίου διότι τὸ ἐκεῖ ὑπάρχον δὲν εἶναι βρώσιμον. Ἠθέλατε λοιπὸν νὰ ἁλυσσοδέσωμεν τὴν ἐλαιοπαραγωγὴν ὁλόκληρον καὶ νὰ παρακωλύσωμεν τὴν ἐξαγωγὴν καὶ τοῦ ἐλαίου τοῦ μὴ βρωσίμου διὰ νὰ ἔχετε μόνον τὴν εὐχαρίστησιν ὅτι ἐφαρμόζομεν μέτρον ἰσότητος; Καὶ νομίζετε ὅτι τοιαύτη πολιτικὴ εἶναι κυβερνητικὴ πολιτική, εἶναι οἰκονομικὴ πολιτική; Τὸ ζήτημα τῆς διατιμήσεως τοῦ ἐλαίου ἐφετεινῆς ἐσοδείας μᾶς ἀπησχόλησεν ἐπὶ μακρόν. Δὲν ἐγένετο ἐπιπολαίως ἡ διατίμησις αὕτη. Πρὶν ἢ προβῶμεν εἰς τὴν διατίμησιν ταύτην ἐξήντλησα πᾶν δυνατὸν μέσον, διὰ νὰ πορισθῶ τὰς ἀναγκαίας πληροφορίας. Ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου σημειώματα περὶ τοῦ ἐλαίου Κερκύρας καὶ πληροφορίας ἐκ διαφόρων πηγῶν, ἐκ πηγῶν ἐλαιοπαραγωγῆς, ἐκ πηγῶν ἐμπορικῶν καὶ ἐκ πηγῶν διοικητικῶν. Διὰ τὴν κακὴν τύχην τῶν κυρίων συναδέλφων ὁ εὐθηνότερος πίναξ ἐξόδων παραγωγῆς εἶναι ὁ προερχόμενος ἀπὸ πηγὴν παραγωγοῦ. Ἐλαιοπαραγωγὸς τῆς Κερκύρας μοὶ ἔδωκε πίνακα ἐξόδων ἐκ τοῦ ὁποίου συνάγεται ὅτι μὴ ὑπολογιζομένου τοῦ τόκου τοῦ κεφαλαίου αἱ δαπάναι τῆς παραγωγῆς δὲν ὑπερβαίνουσι τὰς δραχμὰς 65 καὶ 80 κατὰ βαρέλαν. Ἡ πηγὴ ἡ ἐμπορικὴ ἡ ὁποία εἶναι μείζονος κύρους διότι προέρχεται ἐξ ἀντιπροσώπων τοῦ Ἐμπορικοῦ Ἐπιμελητηρίου Κερκύρας, ἀναγνωρίζει τὰ ἔξοδα εἰς δραχμὰς 93,80 κατὰ βαρέλαν, ἡ δὲ διοικητικὴ πηγὴ ὑπερέβη τὴν ἐκτίμησιν τῶν ἄλλων δύο πηγῶν. Ἐὰν θέλετε καὶ πηγὴν κοινοβουλευτικὴν σᾶς παρέχω τὴν διαβεβαίωσιν τοῦ ἐκ Κερκύρας συναδέλφου κ. Ζαβιτζιάνου, ὁ ὁποῖος μὲ ἐπληροφόρησεν ὅτι ἐν εἰρήνῃ ἐπωλεῖτο τὸ ἔλαιον Κερκύρας πρὸς 70 δραχμὰς κατὰ βαρέλαν καὶ ἡ ἀνωτάτη ποιότης κατὰ 90 δραχμάς.

§47Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Ἀλλὰ τὸ ἡμερομίσθιον τότε ἦτο 50 λεπτά, ἐνῷ σήμερον εἶναι 3 δραχμαί.

§48Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐπισιτισμοῦ). Ἔχω καὶ σημερινὴν πληροφορίαν τοῦ ἐν Κερκύρᾳ πρώην διευθυντοῦ τοῦ Γραφείου Ἐπισιτισμοῦ ὅστις μὲ ἐβεβαίωσεν ὅτι τὸ ἔλαιον τοῦ κτήματός του, ὅπερ ἐπώλει πρὸ τοῦ πολέμου ἀντὶ 4,000 δραχμῶν, τὸ ἐπώλησεν ἐφέτος ἀντὶ 8,000 δραχμῶν, μὴ ὑπολογιζομένης οὐδεμιᾶς δαπάνης παραγωγικῆς οὔτε πρὸ τοῦ πολέμου οὔτε σήμερον. Πῶς θέλετε λοιπὸν νὰ μὲ πείσετε ὅτι οἱ ἐλαιοπαραγωγοὶ Κερκύρας ἐπὶ τῇ βάσει διατιμήσεως 215 δραχμῶν κατὰ βαρέλαν ζημιοῦνται; Διότι πρέπει νὰ γνωρίζετε ὅτι ἡ τιμὴ τὴν ὁποίαν ὡρίσαμεν δὲν εἶναι ἡ τιμὴ εἰς τὴν ὁποίαν παρέχεται τὸ ἔλαιον εἰς τὴν κατανάλωσιν, ἀλλ’ εἶναι τιμὴ εἰς τὴν ἀποθήκην ἐν Κερκύρᾳ καὶ ἂν προσθέσωμεν τὰ ἔξοδα τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦνται δι’ ὅλας τὰς ἄλλας δαπάνας μέχρι τοῦ τόπου τῆς καταναλώσεως, θὰ ἴδητε ὅτι εἶναι ἀδύνατον ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῆς τῆς τιμῆς νὰ πωληθῇ εἰς τὰς Ἀθήνας τὸ ἔλαιον κάτω τῶν 6 δρ. κατ’ ὀκᾶν. Καὶ ὅμως ἔρχεσθε ἐγκαλοῦντες τὴν Κυβέρνησιν ὅτι χάριν ὡρισμένων ἀτόμων ζητεῖ νὰ ζημιώσῃ τὴν Κέρκυραν. Σεῖς ἔρχεσθε χάριν ὡρισμένων ἀτόμων ἢ χάριν ὡρισμένων πολιτικῶν αἰτίων νὰ ζητήσητε ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ αὐξήσῃ τὴν τιμὴν τοῦ ἐλαίου. Οὐδεὶς παραγωγὸς διεμαρτυρήθη.

§49Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Διατὶ δὲν ἀφίνετε ἐλεύθερον τὸ ἐμπόριον νὰ κανονίσῃ τοῦτο τὴν τιμήν;

§50Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Εἶμαι ἐναντίος ἀκριβῶς τοῦ ἐλευθέρου ἐμπορίου ἐν τούτῳ ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας, διότι ὁ καταναλωτὴς θὰ γίνῃ ἕρμαιον τοῦ παραγωγοῦ.

§51Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Ἀλλὰ δὲν πρέπει καὶ τὸ Κράτος νὰ θελήσῃ νὰ βγάλῃ τὸ δέρμα τοῦ παραγωγοῦ.

§52Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Θὰ παρακαλέσω νὰ δηλώσητε, διὰ νὰ πληροφορηθῶσι καὶ οἱ κύριοι συνάδελφοι, ἂν ὑπάρχῃ ἄλλο προϊόν τῆς γῆς, τὸ ὁποῖον ὑπερετιμήθη ὥστε νὰ πωλῆται εἰς τὸ ἑπταπλάσιον, ὅπως πωλεῖται τὸ ἔλαιον.

§53Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Εἰς τὸ διπλάσιον πωλεῖται ὄχι εἰς τὸ ἑπταπλάσιον.

§54Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐπισιτισμοῦ). Τώρα ἔρχομαι καὶ εἰς τὸ ἄλλο θέμα, τὸ θέμα τοῦ παρακρατήματος. Ὀφείλω νὰ δηλώσω, ὅτι δὲν ἔχω ἀκόμη προέλθει εἰς ὁριστικὰς ἀποφάσεις. Ἡ ἐφετεινὴ ἀφορία μᾶς ἀναγκάζει νὰ κανονίσωμεν τὴν τιμὴν τοῦ ἐλαίου, ἀλλ’ ἡ διατίμησις καὶ μόνη δὲν εἶναι ἀρκετή. Ἔχω πικρὰν πεῖραν ἐκ τοῦ παρελθόντος. Φρονῶ ὅτι ἂν καταστῇ δυνατὸν νὰ ἀποταμιεύσῃ ἡ Κυβέρνησις κατὰ τὰς ἀρχὰς τῆς ἐσοδείας ἓν ποσὸν ἐλαίου, εἴτε ἐν Κερκύρᾳ, εἴτε ἐν Πειραιεῖ κατὰ ἕνα οἱονδήποτε τρόπον, θὰ κατορθωθῇ δι’ αὐτοῦ τοῦ ἀποθέματος νὰ ρυθμισθῇ ἡ πορεία τῶν τιμῶν βασιζομένων πάντως καὶ ἐπὶ τῆς διατιμήσεως. Δύο μέτρα εἶναι δυνατὰ πρὸς σχηματισμὸν ἀποθέματος. Ἢ ἐπίταξις τοῦ ἐλαίου ἢ ἀγορὰ ἀπὸ τὸ ἐμπόριον ἑνὸς ὡρισμένου ποσοῦ. Ἐνόμισα ὅτι λυσιτελέστερον θὰ ἦτο ἀντὶ τῶν μέτρων τούτων νὰ ἐφαρμόσωμεν ἓν μέτρον τὸ ὁποῖον ἐφηρμόσθη κατὰ τὰ δύο τελευταῖα ἔτη ἀπὸ τοὺς κατὰ τόπους Νομάρχας, ὄχι ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον· ἐὰν δηλαδὴ ποσοστόν τι τοῦ μεταφερομένου ἐλαίου παρακρατεῖται καὶ διαχειρίζεται ὑπὸ ὀργάνου ἐπισήμου οἷον ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα. Προκειμένου νὰ ἐξαγάγῃ τις 100 βαρέλια ἐλαίου, ἐπὶ παραδείγματι, νὰ ὑποχρεοῦται ὁ ἐξαγωγεύς νὰ παραδώσῃ εἰς τὰς ἀποθήκας τῆς Κυβερνήσεως 10 ἢ 15 ἢ καὶ περισσοτέρας βαρέλλας. Τοῦτο θὰ ἦτο πολὺ συντελεστικὸν πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον, τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκομεν πρὸς σχηματισμὸν ἀποθέματος. Τὸ μέτρον τοῦτο ἔχει τὸ αὐτὸ ἀγαθὸν, ὅτι ἀφίνει ἀπολύτως ἐλεύθερον τὸ ἐμπόριον ἐν τῇ κινήσει καὶ κυκλοφορίᾳ τοῦ ἐλαίου. Δὲν δεσμεύει κανένα ἀπὸ τοῦ νὰ ἀγοράσῃ, νὰ πωλήσῃ νὰ μεταφέρῃ, νὰ ἐξαγάγῃ ὁπουδήποτε θέλει ἐντὸς τοῦ Κράτους· ταυτοχρόνως δὲ παρέχει εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὸ μέσον νὰ δύναται ἐν δεδομένῃ στιγμῇ, ὅταν προκύψῃ ποιά τις ἔλλειψις, ὅπως προκύπτῃ π. χ. σήμερον, νὰ ρίψῃ εἰς τὴν ἀγορὰν ἐκ τοῦ ἰδίου αὐτῆς ἀποθέματος, ποσόν τι ὥστε νὰ καταστῇ ὁ ρυθμιστὴς τῆς τιμῆς τῆς ἀγορᾶς. Εἶπον, ὅτι δὲν ἀπεκρυσταλλώθησαν ἀκόμη εἰς ἀπόφασιν αἱ σκέψεις μου· εἶναι ἀκόμη σκέψεις· συνεννοοῦμαι μετὰ τῶν ἀρχῶν, διότι ὡς γινώσκεται τὸ ἔλαιον εἶναι εἶδος ἀπαιτοῦν ἰδιάζουσαν μέριμναν· δὲν εἶναι εὔκολον νὰ τὸ διαχειρισθῆτε. Ἐὰν κατορθώσωμεν νὰ σχηματίσωμεν ἓν ἀπόθεμα, νομίζω ὅτι θὰ προσφέρωμεν μεγάλην ὑπηρεσίαν εἰς τὴν κατανάλωσιν, καὶ θὰ ἀνακουφίσωμεν καὶ τὸν λαόν. Δὲν βλέπω ποίους κινδύνους ἐνέχει τὸ μέτρον αὐτό, ὥστε νὰ ρίπτωνται ὑπαινιγμοὶ δεξιόθεν καὶ ἀριστερόθεν, περὶ ἐξυπηρετήσεως ὡρισμένων ἀτόμων, τὰ ὁποῖα δῆθεν θὰ πλουτίσουν εἰς βάρος τοῦ Κερκυραϊκοῦ λαοῦ. Ὁ Κερκυραϊκὸς λαὸς θὰ πληρωθῇ τὸ λάδι του πρὸς 4.25 εἰς τὴν ἀποθήκην. Ἀπὸ αὐτὸ τὸ λάδι κάθε ἐξαγωγεὺς θὰ δώσῃ εἰς τὴν τιμήν, εἰς τὴν ὁποίαν ἐπώλησεν εἰς τοὺς πελάτας του, καὶ εἰς ἕνα νέον πελάτην, τὸ Κράτος. Διατί, ἐὰν τὸ μέτρον τοῦτο ἐφαρμοσθῇ θεωρεῖται τόσον ἐπικίνδυνον ἀπὸ τοὺς κυρίους συναδέλφους, μέτρον, δέ, σᾶς ἐπαναλαμβάνω, τὸ ὁποῖον ἐφηρμόσθη ἤδη ἀπὸ τοὺς Νομάρχας εἰς πολλὰς περιφερείας, καὶ ἐφηρμόσθη ἐπιτυχῶς; Διότι αὐτὸ τὸ μέτρον ἀκριβῶς συνετέλεσεν ὥστε νὰ μὴ ἐπέλθῃ εἰς πολλὰς περιφερείας μεγάλη ἔλλειψις ἐν δεδομένῃ στιγμῇ. Ἐὰν οἱ κύριοι συνάδελφοι ἔχωσι τίποτε ὑποψίας καὶ φόβους, ἂς τοὺς ἐκδηλώσουν ἄνευ ὑπαινιγμῶν καὶ ἄνευ ἀοριστιῶν.

§55Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε βουλευτὰ, θὰ ἐρωτήσω πρῶτον τὴν Βουλήν, ἐὰν δέχηται.

§57Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν πειράζει. Ἐπερώτησις δὲν εἶναι;

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρώτησις.

§59Ε. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Τὴν μεταβάλλομεν εἰς ἐπερώτησιν, κ. Πρόεδρε.

§60ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Σήμερον δὲν ἠμπορεῖ νὰ συζητηθῇ.

§61Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Ἄλλην ἡμέραν διὰ νὰ ὁμιλήσωμεν καὶ ἡμεῖς· ὄχι σήμερον.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κύριε Βουλευτὰ, ἐξ ὀνόματος καὶ τῶν ἄλλων συναδέλφων.

§63Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ ἠθέλησε νὰ εἴπῃ εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ὁρίσας ὡρισμένην διατίμησιν τοῦ ἐλαίου ἐβασίσθη ἐπὶ πληροφοριῶν ἐγκύρων. Μᾶς εἶπεν ὅτι ἐζήτησεν ἀπὸ τρεῖς πηγὰς πληροφορίας. Ἡ μία πηγὴ εἶναι ἡ τοῦ παραγωγοῦ, ἡ ἄλλη πηγὴ εἶναι ἡ Διοικητικὴ καὶ ἡ τρίτη πηγὴ εἶναι ἐκείνη, ἐπὶ τῆς ὁποίας δύναται νὰ στηρίξῃ μίαν ἀπόφασιν διότι ὅπως πολὺ καλὰ γνωρίζῃ, ὑπάρχει ἀσφαλῶς μία σύγκρουσις συμφερόντων καὶ τάσεων. Ἡ δευτέρα διοικητικὴ πηγὴ, τὴν ὁποίαν ἀντιλαμβάνομαι καὶ ἐγὼ ποία εἶναι, δύναται νὰ μὲ κάμνῃ νὰ ἔχω μίαν ἀπορίαν. Τὴν ἀπορίαν τὴν ὁποίαν σᾶς ἐξεδήλωσα καὶ προφορικῶς. Πῶς εἶναι δυνατὸν οἱ διοικητικοὶ ὑπάλληλοι νὰ σᾶς δώσουν πληροφορίας τοιαύτας, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων σεῖς ἐρχόμενοι νὰ ὁρίσητε μίαν τιμὴν τοῦ ἐλαίου κατωτέραν ἐκείνης, τὴν ὁποίαν ἔπρεπε νὰ ὁρίσητε; Ἐδίδετο ἡ συμβουλὴ ἀπὸ ἄκρου εἰς ἄκρον νὰ προσέξουν οἱ χωρικοὶ νὰ μὴ πωλήσουν τὸ ἔλαιον, τὸ ὁποῖον ἀσφαλῶς θὰ διατιμηθῇ καὶ πωληθῇ πολὺ περισσότερον ἀπὸ ὅ,τι τότε ἐπωλεῖτο. Τὴν ἐποχὴν δὲ ἐκείνην ἐπωλεῖτο 240 δραχμὰς ἡ βαρέλα. Διὰ τοῦτο εἶπον, ὅτι περὶ τῆς ἀξίας τῶν πληροφοριῶν αὐτῶν δικαιοῦμαι νὰ ἀμφιβάλλω. Ἀλλ’ εἴπατε, ὅτι στηρίζεσθε καὶ ἐπὶ μιᾶς ἄλλης πηγῆς παραγωγοῦ. Νομίζω, ὅτι ἔχετε καθῆκον νὰ ἀναφέρητε ποία εἶναι ἡ πηγὴ αὐτὴ διὰ νὰ ἴδωμεν ποῖα εἶναι τὰ ἐλατήρια, ἐπὶ τῶν ὁποίων στηριζομένη ἡ πηγὴ αὐτὴ ἔδωκεν αὐτὰς τὰς πληροφορίας, διότι αἱ πληροφορίαι αὗται ἀπέχουν πάρα πολὺ τῆς πραγματικότητος. Ἀλλ’ ἔχουν καὶ ἓν ἄλλο ἐλάττωμα καὶ αἱ τρεῖς αὗται πληροφορίαι, ὅτι ἐδόθησαν εἰς χρόνον πολὺ προγενέστερον τοῦ προσήκοντος· διότι ἡ συλλογὴ τῶν ἐλαιῶν τῆς Κερκύρας μόλις ἀρχίζει νὰ γίνεται τώρα. Σᾶς ἔδωκε τὴν πληροφορίαν ἡ πηγὴ αὕτη τοῦ παραγωγοῦ ὅτι τὰ ἔξοδα τῆς συλλογῆς καὶ ἀλέσματος τῶν ἐλαιῶν καὶ τῆς μεταφορᾶς τοῦ ἐλαίου εἰς τὴν πόλιν ἀνέρχονται εἰς 62 δραχμὰς τὴν βαρέλλαν. Ἐστηρίχθητε δὲ καὶ ἐπὶ μιᾶς πληροφορίας ἰδικῆς μου, ὅτι ἡ μέση τιμὴ τοῦ ἐλαίου ἡ προπολεμικὴ ἦτο 50 δραχμάς. Μάλιστα, κύριε Ὑπουργέ, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψει ὅτι τὰ ἔξοδα, τὰ ὁποῖα ἔχει νὰ συναντήσῃ ὁ παραγωγὸς τώρα, εἶναι ἀσυγκρίτως μεγαλείτερα. Καὶ θὰ σᾶς δώσω μερικοὺς ἀριθμούς. Καὶ ἀπορῶ πῶς ὁ κ. αὐτὸς παραγωγός, τὸν ὁποῖον ἐπιμένετε νὰ μὴ ἀναφέρητε, ἔδωκε πρὸς ὑμᾶς τὴν πληροφορίαν, ὅτι 62 δραχμαὶ εἶναι τὸ ποσὸν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ τὸ πραγματικὸν ἔξοδον διὰ τὴν συλλογὴν καὶ τὸ ἄλεσμα τῶν ἐλαιῶν καὶ τὴν μεταφορὰν τοῦ ἐλαίου μέχρι τῆς πόλεως. Φρονῶ ἀδιστάκτως ὅτι τὸ ἔξοδον εἶναι πολὺ περισσότερον. Δέχομαι καὶ σέβομαι τὴν γνώμην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅτι ἀκριβῶς λόγῳ τῶν περιστάσεων ἐπιβάλλεται ἡ ἀνάμιξις τοῦ Κράτους· ἀλλὰ πρέπει νὰ ἐνθυμούμεθα πάντοτε, ὅτι ἡ ἀνάμιξις αὐτὴ τοῦ Κράτους τουλάχιστον διὰ τὴν ἐσοδείαν, ἡ ὁποία παρῆλθεν, ὑπῆρξεν ἀνάμιξις βλαβερά, ἡ ὁποία ἐζημίωσε τοὺς παραγωγούς, τοὺς καταναλωτάς, ὅλους τοὺς ἐμπόρους, οἱ ὁποῖοι εἶχον ἀναλάβει ὑποχρεώσεις, καὶ δὲν ὠφέλησε παρὰ μόνον μίαν τάξιν ἀνθρώπων. Τί ἐγένετο δηλαδή; Ἐγένετο μία διατίμησις· ἐδόθη ἡ βεβαίωσις ὅτι ἡ διατίμησις αὐτὴ θὰ μείνῃ μέχρι τῆς συλλογῆς καὶ πωλήσεως τοῦ ἐλαίου. Ἡ βεβαίωσις αὐτὴ δὲν ἐτηρήθη· ηὐξήθη ἡ διατίμησις μὲ διαφόρους δικαιολογίας, λόγῳ τῆς διαφόρου ὀξύτητος κλπ. Τὸ πρᾶγμα εἶναι αὐτό. Ἐπώλησαν οἱ παραγωγοί, οἱ βασισθέντες ἐπὶ τῆς διατιμήσεως αὐτῆς τὸ εἶδος των, ὅπως τὸ ἐπώλησαν, οἱ καταναλωταὶ τὸ ἐπλήρωσαν περισσότερον, οἱ ἔμποροι οἱ ἔχοντες ἀνειλημμένας ὑποχρεώσεις τὸ ἐπλήρωσαν περισσότερον, ὠφελήθη δὲ μία μόνον τάξις ἀνθρώπων, ἐναντίον τῶν ὁποίων καὶ μόνην ἐγὼ ἀγωνίζομαι. Δὲν ἀγωνίζομαι λοιπὸν ὑπὲρ ἀτόμων, ἐκτὸς ἐὰν δεχθῆτε ὅτι ὅλοι οἱ Κερκυραῖοι εἶναι ἓν ἄτομον. Ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔποψιν βεβαίως ἀγωνίζομαι ὑπὲρ ἀτόμων, διότι ἀπὸ αὐτὸ τὸ εἶδος μόνον πρόκειται οἱ Κερκυραῖοι νὰ ἐξασφαλίσουν τὰ πρὸς τὸ ζῇν. Ἀλλὰ κ. Ὑπουργέ, ἐξ ὅσων εἴπατε ἀπεκόμισα μίαν εὐχαρίστησιν καὶ μόνον, ὅτι τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα σκέπτεσθε νὰ λάβητε, ὅπως ἐμποδίσητε τὴν ἀπόκρυψιν καὶ τὴν αἰσχροκέρδειαν ἐπὶ τοῦ ἐλαίου, εἶναι μέτρα, τὰ ὁποῖα ἔχετε ὑπὸ μελέτην. Θὰ εἶμαι εὐτυχής, ἐὰν τὰ βασανίσητε πολύ, ἐὰν προσέξητε πολὺ νὰ μὴ δώσητε τὴν διαχείρισιν τοῦ 3% ὅπως σκέπτεσθε, δηλαδὴ δέκα πέντε ἢ εἴκοσιν ἑκατομμυρίων εἰς ὡρισμένον ἄτομον, ἔστω καὶ ἂν τὸ πρόσωπον αὐτὸ εἶναι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα. Ἰδίως ἐν Κερκύρᾳ ὀφείλω νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλήν, ὅτι κατεβλήθησαν προσπάθειαι ἰσχυραί, ὅπως τὸ παρακράτημα αὐτὸ δοθῇ εἰς ὡρισμένον ἄτομον. Δὲν ὑπαινίσσομαι οὐδὲ πόρρωθεν, οὐδὲ θέτω ἐν ἀμφιβολίᾳ τὴν ἀγαθὴν πίστιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ· ἀλλ’ ὅτι κατεβλήθησαν τοιαῦται προσπάθειαι, εἶμαι πρόθυμος νὰ τὸ βεβαιώσω. Θέλετε, κύριοι, νὰ μάθητε διὰ ποῖον λόγον οὐδὲ τὸ Ὑποκατάστημα τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἐν Κερκύρᾳ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναμιχθῇ εἰς αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὴν ὑπόθεσιν; Ἀκριβῶς, διότι ὁ Διευθυντὴς τοῦ Ὑποκαταστήματος τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης εἶναι ἀδελφὸς τοῦ προσώπου ἐκείνου περὶ τοῦ ὁποίου ἐδόθη ἡ ὑπόσχεσις. Καὶ ὄχι μόνον εἶναι ἀδελφός, ἀλλὰ καὶ συνεταιρικῶς μετ’ ἐκείνου ἐργάζεται. Καὶ γνωρίζει κάλλιον ἐμοῦ τί σημαίνει ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἡ διαχείρισις εἴκοσιν ἑκατομμυρίων μόνον, ὡς πρὸς τὴν ποιότητα. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι χαίρω πολύ, ὅτι ἐβεβαιώσατε, ὅτι ἔχετε μόνον ὑπὸ μελέτην τὰ μέτρα αὐτά. Εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος, ὅτι οὐδέποτε θὰ καταλήξητε εἰς ἀπόφασιν τοιούτων μέτρων περιοριστικῶν, διότι ἔχετε στάδιον ἐνεργείας, τὸ ὁποῖον σᾶς κάμνει νὰ ἀποφύγητε καὶ προμηθείας καὶ ἔξοδα, ἐὰν συνεννοηθῆτε ἀπ’ εὐθείας μὲ τοὺς ἐμπόρους Κερκύρας, οἱ ὁποῖοι εἶναι ὅλοι ἄνθρωποι φερέγγυοι εἰς τρόπον ὥστε νὰ μὴ συμβοῦν αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὰ ἄτοπα.

§64Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Ἐπιτρέπετε;

§65Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Ὁρίστε.

§66Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Εἰς τοὺς ἐμπόρους Κερκύρας αὐτὴν τὴν διαβεβαίωσιν ἔδωκα καὶ τοὺς εἶπον, ὅτι ἐὰν τυχὸν ἡ Κυβέρνησις καταλήξῃ εἰς τὸ παρακράτημα, αὐτὸ τὸ παρακράτημα σεῖς οἱ ἴδιοι θὰ τὸ φορτώνετε εἰς τὸ πλοῖον καὶ θὰ παρουσιάζητε τὰ ἀποδεικτικὰ εἰς τὴν Τράπεζαν καὶ θὰ πληρώνεσθε ἀμέσως ἄνευ οὐδεμιᾶς διαδικασίας.

§67Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Εἴμεθα ἀπολύτως σύμφωνοι.

§68Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Παρεκάλεσα νὰ ζητήσουν τὴν ἔγκρισιν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ.

§69Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Μοὶ ἐπιτρέπετε διὰ νὰ φωτισθῶ καὶ ἐγώ; Ἔχομεν τὰς διαβεβαιώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Ἐπισιτισμοῦ, ὅτι πρὸ τοῦ πολέμου τὸ λάδι εἶχε 80 ἢ 85 δραχμὰς ἡ βαρέλλα, εἰμπορεῖτε νὰ μοῦ εἰπῆτε ἀπὸ αὐτὸ τὸ ποσὸν τί ἀντιπροσωπεύει τὰ ἔξοδα τῆς παραγωγῆς;

§70Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Ἀκριβῶς, δὲν εἰμπορῶ νὰ σᾶς εἴπω.

§71Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Πολὺ καλά. Πέρνω, ὡς δεδομένον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον λέγει τὸ Ἐμπορικὸν Ἐπιμελητήριον, ὅτι τοῦτο ἐκόστιζε 95 δραχμάς. Σεῖς μᾶς βεβαιοῖτε ὅτι πρίν, τὰ ἔξοδα ἦσαν μόνον δέκα δραχμάς. Φοβοῦμαι, ὅτι ὑποτιμᾶτε τὰ ἔξοδα. Ἡ ἐντύπωσίς μου εἶναι, ὅτι πλανᾶσθε. Λοιπόν, ἀφ’ οὗ ἀφαιρέσετε τὰ 10 ἐκέρδιζαν 70 ἢ 75. Σήμερον τὸ πωλοῦν 225. Ἐὰν ἀφαιρέσητε τὰ ἔξοδα 95 δραχμάς, τοῦ μένουν 130. Ἔχετε λοιπὸν διπλάσιον ποσόν, καὶ ἂν ὑποτεθῇ ἀκόμη, ὅπερ ἀπίθανον, ὅτι αἱ δαπάναι τῆς παραγωγῆς εἶναι 10 δραχμαὶ πρὸ τοῦ πολέμου.

§72Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Ἐγὼ ἔχω τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι αἱ πληροφορίαι τοῦ ἐμπορικοῦ ἐπιμελητηρίου εἶναι πληροφορίαι δοθεῖσαι πρὶν ἔλθῃ τὸ ζήτημα εἰς τὴν πραγματικότητά του.

§73Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Πότε ἐδόθησαν αἱ πληροφορίαι εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν;

§74Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Τὸ Σάββατο τὸ πρωΐ.

§75Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ὥστε εἶναι σημεριναί. Ἐγὼ δέχομαι, ὅτι αἱ δαπάναι αἱ προπολεμικαὶ δὲν ἦσαν περισσότεραι τῶν 25 δραχμῶν καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει τί ἀπέμενε τότε κέρδος; Ἢ 45 ἢ 55 δραχμαί. Ἀπέναντι αὐτῶν, σήμερα δέχομαι, ὅτι αἱ δαπάναι εἶναι 95 δραχ. ἔχομεν ὑπόλοιπον 130 δραχ. δηλ. ἔχομεν πλέον τοῦ διπλασίου.

§76Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Τί προτιμᾶτε, τὰς 50 προπολεμικὰς ἢ τὰς 100 σημερινάς;

§77Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Βεβαίως αἱ 225 ἡ σημερινὲς εἶναι πολὺ καλλίτερες ἀπὸ τῆς 70 τῆς προπολεμικές. Ἐπιθυμῶ νὰ ἐξηγηθοῦμε καθαρά. Σεῖς μᾶς εἴπατε, ὅτι τὸ λάδι ἐπωλεῖτο 70–80 δραχμὰς κατὰ τὴν προπολεμικὴν ἐποχήν. Ἐγὼ θέτω ὡς βάσιν, ὅτι τὰ ἔξοδα τῆς παραγωγῆς εἶναι 25 δραχ. ἑπομένως τοῦ ἔμεναν 45 ἢ 55 δραχ. Τώρα δέχομαι τὰς σημερινὰς παραγωγικὰς δαπάνας 95 δραχ. τοῦ μένουν 125 δραχ. Φρονῶ, ὅτι αἱ 125 σημεριναὶ δραχμαὶ ἀντιστοιχοῦν πρὸς τὰς 45 τὰς προπολεμικάς.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Χρυσοστάλης ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του περὶ ἄρσεως τοῦ Στρατιωτικοῦ νόμου καὶ τῆς λογοκρισίας.

§79Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρακαλέσω ὑμᾶς καὶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως εὐαρεστούμενοι εἰσακούσητε τὴν ἐπερώτησίν μου. Ἐπειδὴ πολλοὶ ἐκ τῶν κ. κ. συναδέλφων τῆς ἀντιπολιτεύσεως ἐξεδήλωσαν τὴν ἐπιθυμίαν νὰ συμμετάσχουν τῆς προκειμένης συζητήσεως, καὶ ἐπειδὴ ἡ συζήτησις εἶναι σοβαρὰ καὶ πρέπει ὁπωσδήποτε νὰ ἀκουσθῶμεν, θὰ παρακαλέσωμεν καὶ ὑμᾶς, ἔχομεν καὶ ἐπειδὴ ἡ συζήτησις εἶναι σοβαρὰ καὶ πρέπει ὁ κ. Πρόεδρε καὶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐγκρίνητε, ὥστε ἡ σημερινή μου ἐπερώτησις ἀναβληθῇ δι’ αὔριον.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὴν ἐρώτησίν σας αὐτὴν τὴν ἔχετε ὡς ἐπερώτησιν;

§81Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Τὴν ἔχω καὶ ὡς ἐρώτησιν καὶ ὡς ἐπερώτησιν.

§82Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπιθυμοῦμεν νὰ παράσχωμεν πλήρη τὴν ἐλευθερίαν εἰς τοὺς κ. κ. βουλευτὰς τῆς ἀντιπολιτεύσεως καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ παρακαλέσω νὰ ἀναβληθῇ διὰ τὴν προσεχῆ ἡμέραν τῶν ἐπερωτήσεων, τὴν Πέμπτην.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Οἱ κ.κ. Ι. Λεκανίδης, Κ. Μητσοτάκης καὶ Γ. Μυλωνογιάννης, παρακαλοῦσι τὸν κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργόν, ὅπως ὑποβάλῃ πρὸς ψήφισιν εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου νὰ ἐπιτρέπητε ἡ μονιμοποίησις τῶν ἐφέδρων ἀνθυπασπιστῶν καὶ ἀξιωματικῶν τῆς Χωροφυλακῆς τῶν κεκτημένων ἀπολυτήριον γυμνασίου καὶ ἐχόντων παράσχει εὐδοκίμους ὑπηρεσίας εἰς τὴν χωροφυλακήν.

§84Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Εὑρίσκεται ὑπὸ μελέτην τὸ ζήτημα. Χρειάζεται μία συνεννόησις μὲ τὴν Γαλλικὴν ἀποστολήν. Ἐν σχέσει ὅμως μὲ τὴν ὑπ’ ἀριθ. 8 ἐπερώτησιν τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, ἡ ὁποία εἶναι σχετική, δὲν ἀπαγορεύεται εἰς ὁπλίτας τῆς ἐφεδρείας τῆς χωροφυλακῆς, οἱ ὁποῖοι συγκεντρώνουν ὡρισμένα τινὰ προσόντα, νὰ μονιμοποιηθοῦν.

§85Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν πρώτην ἐπερώτησιν ὑπάρχουν μερικοὶ νέοι, τῶν ὁποίων τὰ προσόντα δὲν περιορίζονται μόνον εἰς τὸ ἀπολυτήριον γυμνασίου, καὶ οἱ νέοι αὐτοὶ ζητοῦν νὰ μονιμοποιηθοῦν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἄλλον μέτρον τὸ γενικώτερον, εἷς ἐνωμοτάρχης, ἐπειδὴ προήχθη ἕνεκα τῶν ὑπηρεσιῶν του ἀπὸ χωροφύλακα εἰς ἐνωμοτάρχην θελήσῃ νὰ μονιμοποιηθῇ δὲν ἐγένετο δεκτὸς διὰ τὸν λόγον, ὅτι προήχθη ὡς ἔφεδρος καὶ ὄχι ὡς μόνιμος.

§86Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Θὰ ληφθῇ φροντίς.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γαλαβᾶς συνιστᾷ εἰς τὸν κ. ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας Ὑπουργὸν ὅπως παραγγείλῃ καὶ ληφθῶσιν ἀνάλογα μέτρα διὰ τὴν διευθέτησιν τῶν ποταμῶν Ἀρβανείων καὶ Σελινοῦντος ἀνεγειρομένων πρὸς τοῦτο ἔργων ἀντιπλημμυρικῶν, καθ’ ὅτι αἱ προξενηθεῖσαι ζημίαι εἶναι ἀνυπολόγιστοι.

§88Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Ἡ σύστασίς μου ἀφορᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας.

§89Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἐλήφθησαν τὰ κατάλληλα μέτρα.

§90Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Διετάχθη νὰ μεταβῇ ἐπὶ τόπου εἷς μηχανικὸς ὅπου εἶναι ζημίαι ἀνυπολόγιστοι· πραγματικῶς μετέβη ὁ μηχανικός, ἀλλὰ δὲν ἔχει ἀρκετὸν προσωπικὸν διὰ νὰ προληφθῇ ὁ ἄμεσος κίνδυνος. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ λάβῃ τὰ κατάλληλα μέτρα, διότι διατρέχουσιν οἱ κάτοικοι ἄμεσον κίνδυνον.

§91Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Θὰ ληφθῶσι ῥιζικὰ μέτρα.

§92Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Ριζικώτατα.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πολυχρονιάδης ἔχει τὸν λόγον.

§94Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Ὡς ἀντιπρόσωπος τῶν κατοίκων Σελινοῦντος ἔρχομαι νὰ ἐκφράσω πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας καὶ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῶν Δημοσίων Ἔργων ἰδιαιτέραν εὐγνωμοσύνην τῶν κατοίκων Σελινοῦντος, οἵτινες αἰσθάνονται ἰδιαιτέραν εὐγνωμοσύνην εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας διὰ τὸ ἐνδιαφέρον, μὲ τὸ ὁποῖον ἔσπευσε καὶ διέταξε τὴν κατασκευὴν τοῦ ἔργου, διότι προέβη εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῆς δημοπρασίας, καὶ διότι ἐκτελοῦνται τὰ ἔργα αὐτὰ καὶ σήμερον, διὰ τῶν ὁποίων θέλουσι πληρωθῆ αἱ ἀνάγκαι τῶν κατοίκων, ὥστε ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ταύτης δύναμαι νὰ βεβαιώσω τόσον τὸν κ. συνάδελφον, ὅσον καὶ τὴν Βουλήν, ὅτι ἐλείφθη πᾶσα μέριμνα καὶ φροντὶς ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας καὶ ἀπὸ τὰ δημόσια ἔργα πρὸς ἀνταπόκρισιν τῶν ἀναγκῶν καὶ ταὐτοχρόνως ὀφείλω νὰ δηλώσω, ὅτι οἱ κάτοικοι θέλουσι σπεύσῃ διὰ προτάσεώς των νὰ ζητήσωσι τὴν ἔγκρισιν τῆς Βουλῆς, ὅπως συσταθῇ ἴδιον ταμεῖον ἀντιπλημυρικῶν ἔργων διὰ νὰ προλάβῃ εἰς τὸ μέλλον καταστροφὰς τοῦ Σελινοῦντος. Ταύτην τὴν παράκλησιν ὑποβάλλω εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως δεχθῇ τὴν πρότασιν περὶ συστάσεως τοιούτου ταμείου. Οἱ κ. κ. Ι. Λεκανίδης, Κ. Μητσοτάκης, Γ. Μυλωνογιάννης, Ε. Θεοδωρίδης, Α. Κριάρης καὶ Χ. Πλουμιδάκης παρακαλοῦσι τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ὅπως διαταχθῇ ἡ καταβολὴ τῶν ἐπιδομάτων πρὸς τὰς οἰκογενείας τῶν ἐφέδρων Χωροφυλάκων ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς προσκλήσεως αὐτῶν εἰς τὰς τάξεις τῆς ἐφέδρου χωροφυλακῆς ὡς ἐγένετο καὶ διὰ τὰς οἰκογενείας τῆς ἐφεδρείας τοῦ στρατοῦ, συμφώνως τῇ ὑποσχέσει, ἥν ἔδωκε πρὸς τὴν Βουλὴν πέρυσιν ὁ ἀξιότιμος ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως.

§95Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὅταν ἐψηφίσθησαν τὰ ἐπιδόματα τῶν ἐπιστράτων δὲν ἐθεωρήθησαν ἐφαρμοστέα καὶ εἰς τὴν Χωροφυλακήν. Ὅταν ἀνέλαβον τὸ Ὑπουργεῖον ὑπέβαλον σχέδιον νόμου, τὸ ὁποῖον ἐγένετο νόμος καὶ κατὰ τὸν ὁποῖον ἐδόθησαν ἐπιδόματα καὶ εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν ἐφέδρων Χωροφυλάκων, ἀλλ’ ἀπὸ τῆς πρώτης Μαρτίου 1918. Ἤδη πρόκειται περὶ καταβολῆς προηγουμένων ἐπιδομάτων, νὰ δοθῇ μία ἀποζημίωσις εἰς τοὺς ἐφέδρους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἀνήκουσιν εἰς τὰς κλάσεις τὰς στρατευθείσας, ἀλλὰ εἰς τὰς μεγαλυτέρας, αἱ ὁποῖαι ἐκλήθησαν νὰ ὑπηρετήσωσιν εἰς τὴν Χωροφυλακήν. Ἡ Κυβέρνησις μελετᾷ τὰ μέτρα ταῦτα καὶ ἐλπίζω ὅτι θὰ δοθῇ ἱκανοποίησις εἰς τὴν εὔλογον ἀξίωσιν ταύτην.

§96Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Τίποτε ἄλλο, ἀφοῦ τὰ εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Πετρακάκος παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, ὅπως διατάξῃ τὴν κατασκευὴν ἁμαξιτῆς ὁδοῦ ἀπὸ τοῦ Γεωργιτσίου μέχρι Λεονταρίου πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν πληθυσμῶν Μεγαλουπόλεως καὶ Λακεδαίμονος, οἵτινες λόγῳ καὶ τοῦ παρεμπεσόντος παγκοσμίου πολέμου, θὰ ἀναμένωσιν ἐπὶ πολλοὺς εἰσέτι ἐνιαυτοὺς τὸν σιδηρόδρομον Τριπόλεως–Σπάρτης–Γυθείου. Ἡ δαπάνη ἔσται μικρά, διότι καὶ τὸ ἔδαφος εἶναι ὁμαλόν, μόλις 2–3 τεχνικῶν ἔργων ἀπαιτηθησομένων, καὶ αἱ κοινότητες τὰς ὁποίας κέκληται νὰ ἐξυπηρετήσῃ ἡ ὁδὸς Γεωργιτσίου–Λεονταρίου, εἶναι πρόθυμοι νὰ ὑποχρεωθῶσιν εἰς παροχὴν προσωπικῆς ἐργασίας. Μία καὶ μόνη γέφυρα θὰ χρειασθῇ παρὰ τὸ Λογκανίκον.

§98Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἡ κατασκευὴ τῆς ὁδοῦ ταύτης εὑρίσκεται ὑπὸ μελέτην.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Γ. Μυλωνογιάννης, Κ. Μητσοτάκης, Χ. Πλουμιδάκης, Ι. Λεκανίδης, Ἐμμ. Θεοδωρίδης καὶ Α. Κριάρης, παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως ὑποβάλῃ νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἐπιδιώξῃ τὴν ψήφισιν αὐτοῦ, διὰ τοῦ ὁποίου δὲν ἐπιτρέπεται ἡ μονιμοποίησις τῶν ἀξιωματικῶν, ὑπαξιωματικῶν καὶ ὁπλιτῶν τῆς Χωροφυλακῆς, τῶν ἀνηκόντων εἰς τὰς τάξεις τῆς ἐφεδρείας μεταξὺ δὲ αὐτῶν καὶ τῶν βαθμοφόρων τούτων, οἵτινες ἔλαβον τοὺς βαθμοὺς αὐτῶν εἰς τὴν ἐφεδρείαν τῆς Χωροφυλακῆς, ἂν οὗτοι ἤθελον ζητήσει τοῦτο, ἀφ’ οὗ προηγουμένως ἐξετασθῇ ἡ ἱκανότης, ἡ εὐδοκίμησις καὶ ἡ καλὴ διαγωγὴ αὐτῶν κατὰ τὸ διάστημα τῆς ὑπηρεσίας αὐτῶν ἐφ’ ὅσον ἤθελον ὑπάρχει ἐγγύησις ὅτι καὶ εἰς τὸ μέλλον θὰ διετήρουν τὰ αὐτὰ προσόντα ἀλλὰ καὶ ἐφ’ ὅσον οἱ ἐξ αὐτῶν ἁπλοῖ Χωροφύλακες θὰ ἦσαν ἄγαμοι.

§100ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἀπήντησεν εἰς αὐτά.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ὁ κ. Ι. Λεκανίδης παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ὅπως καταστήσῃ γνωστὰ εἰς τὴν Βουλὴν τὰ πορίσματα, ἅτινα ἔχωσιν ἐξαχθῆ ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τῆς ἁρμοδίας, ἐκ τῆς μέχρι σήμερον ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου «περὶ καθαρᾶς Προσόδου», ἤτοι ἐὰν ἐπείσθη ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ ἀπροσκόπτως ὁ νόμος οὗτος χωρὶς νὰ εὑρεθῇ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ προσθέσῃ εἰς τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν καὶ ἄλλο προσωπικὸν καὶ πόσον περίπου διὰ τὴν ἀκριβῆ βεβαίωσιν τοῦ φόρου τούτου. Ἐὰν θὰ δυνηθῇ νὰ ἐξεύρῃ τρόπον, ὅπως διευκολύνωνται οἱ φορολογούμενοι ὅλων τῶν κλάσεων τῆς φορολογίας ταύτης, γενικῶς, καὶ πρὸ πάντων τῆς κλάσεως τῶν γεωργικῶν ἐπιχειρήσεων καὶ δὴ οἱ ἀγράμματοι χωρικοὶ νὰ κάμωσι τὰς δηλώσεις αὐτῶν χωρὶς νὰ καταφεύγωσιν εἰς δικηγόρους καὶ ἀναφορογράφους, χωρὶς νὰ ὑποβάλωνται πρὸς τοῦτο εἰς προσθέτους δαπάνας, χωρὶς νὰ ὑφίστανται κόπους καὶ ἀπώλειαν χρόνου. Ἐπίσης ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξευρεθῇ τρόπος, ὅπως ἑνωθῶσι καὶ συγχωνευθῶσιν ὁ ἀναλυτικὸς καὶ συνθετικὸς φόρος καὶ δὴ ὅταν ὁ φορολογούμενος ὑπάγεται εἰς μίαν μόνον κλάσιν, ὥστε χωρὶς νὰ ζημιοῦται τὸ Δημόσιον Ταμεῖον νὰ μὴ εἶναι ὑποχρεωμένος ὁ φορολογούμενος νὰ ὑποβάλληται εἰς διπλοῦς κόπους, εἰς διπλῆν ἀπώλειαν χρόνου καὶ εἰς διπλᾶς δαπάνας, ὑποβάλλων διπλᾶς δηλώσεις. Ἐπίσης ἐὰν πείθεται ὅτι αἱ πρόσοδοι τοῦ φορολογικοῦ τούτου συστήματος εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναπληρώσουν ἐπαρκῶς τὰς προσόδους τῆς ἐμμέσου φορολογίας, ἣν προώρισται νὰ ἀντικαταστήσῃ.

§102Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Βεβαίως ὁ φόρος τῆς καθαρᾶς προσόδου θὰ ἐπιφέρῃ αὔξησιν τοῦ προσωπικοῦ τῶν ὑπαλλήλων, διότι δὲν ἦτο δυνατὸν τοιοῦτος νόμος, ὅστις πρὸ πάντων εἶναι δίκαιος, διότι ἐπιβαρύνει κατὰ πολὺ περισσότερον τοὺς πλουσίους ἀπὸ τοὺς πτωχούς, νὰ ἐφαρμοσθῇ μὲ τὸ νῦν ὑπάρχον προσωπικόν. Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῶν δηλώσεων τῶν ἐξ ἀγροτικῶν προσόδων ὁ νόμος ἔλαβεν ὑπ’ ὄψει ὅτι αὗται δέον νὰ ἐπιδίδωνται διὰ τῶν Κοινοτικῶν Συμβουλίων. Βεβαίως ὁ νόμος κατὰ τὴν πρώτην αὐτοῦ ἐφαρμογὴν ἔχει διατάξεις τινὰς δυσχεραινούσας τοὺς φορολογουμένους, ἀλλὰ διὰ νομοσχεδίου ὑποβληθησομένου προσεχῶς εἰς τὴν Βουλὴν θέλομεν περιορίσει, ἐφ’ ὅσον εἶναι δυνατόν, χωρὶς τὸ παράπαν νὰ θίξωμεν τὴν βάσιν τοῦ νόμου, τὰς ἀπαιτουμένας κατὰ τὸν σήμερον ἰσχύοντα, διατυπώσεις, ἰδίως δὲ θέλομεν συγκεντρώσει τὴν ἐποχὴν τῶν δηλώσεων. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου θέλει ὁρισθῆ ὅτι αἱ δηλώσεις τοῦ συμπληρωματικοῦ φόρου θὰ ἐπιδίδωνται κατὰ Νοέμβριον ὁμοῦ μετὰ τῶν ἀγροτικῶν, διὰ πάσας δὲ τὰς ἄλλας ὁρίζεται ὁ Ἀπρίλιος ὁπότε θὰ ἐπιτρέπεται καὶ εἰς πάντας τοὺς φορολογουμένους καὶ τοὺς μὴ ἔχοντας νὰ ἐπιδώσωσι δηλώσεις ἐξ ἀγροτικῶν, νὰ ἐπιδίδωσι καὶ τὴν δήλωσιν τοῦ συμπληρωματικοῦ φόρου τοῦ εἰσοδήματος κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην.

§103Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Δὲν ἠθέλησα νὰ εἴπω ὅτι ὁ νόμος εἶναι αἴτησις. Ἀπὸ τὴν ἐπερώτησίν μου αὐτὴν ἐξάγεται ὅτι καὶ ἡμεῖς ἐπιδοκιμάζομεν τὸν νόμον αὐτόν, ἀλλ’ ἤθελον νὰ μοὶ δοθῇ ἀφορμὴ νὰ καταστῶσι μερικὰ πράγματα γνωστὰ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν διὰ νὰ λάβῃ τὰ προσήκοντα μέτρα. Ἐστάλησαν ἐσχάτως ἐγκύκλιοι εἰς τοὺς Οἰκονομικοὺς Ἐφόρους μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ εἰς τὸν Οἰκονομικὸν Ἔφορον Χανίων. Διὰ τῶν ἐγκυκλίων αὐτῶν διετάσσετο ὁ Οἰκονομικὸς Ἔφορος νὰ καλέσῃ ὅλους τοὺς χωρικούς, τοὺς γεωργούς, τοὺς παραγωγούς, νὰ κάμουν δηλώσεις ἐπὶ τῶν γεωργικῶν ἐπιχειρήσεων, εἴτε παρήγαγον εἴτε δὲν παρήγαγον, ἀδιάφορον, νὰ καταθέσουν ἐγγυήσεις, μάλιστα τοὺς καλοῦν καὶ τοὺς ἑρμηνεύουν νὰ καταθέσουν μίαν δήλωσιν, διὰ τῆς ὁποίας θὰ δηλοῦται πόσον γάλα παρήγαγον, πόσα αὐγὰ παρήχθησαν, πόσα ἐρίφια παρήγαγον καὶ αἶγας. Ἐννοεῖται δὲν λέγω ὅτι δὲν εἶναι σκόπιμον αὐτό, ἀλλὰ θέλω νὰ εἴπω ὅτι παρέχει μεγάλας ἐνοχλήσεις εἰς τοὺς χωρικοὺς οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀγράμματοι καὶ δὲν δύνανται νὰ ἀνταποκριθῶσιν εἰς αὐτὰς τὰς ἀπαιτήσεις καὶ καταφεύγουν εἰς δικηγόρους καὶ ἀναφορογράφους καὶ ὑποβάλλονται εἰς δαπάνας δηλαδὴ εἰς φορολογίαν πολὺ ἀνωτέραν ἀπὸ ἐκείνην τὴν ὁποίαν τυχὸν θὰ ἐπλήρωναν, διότι οἱ πλεῖστοι ἐξ αὐτῶν δὲν θὰ πληρώσουν καὶ τίποτε, διότι δὲν ἔχουν καὶ τόσον εἰσόδημα ὥστε νὰ πληρώσουν. Καὶ ἂν δὲν θὰ πληρώσουν εἰς τὸ Δημόσιον τίποτε, θὰ πληρώσουν εἰς τοὺς δικηγόρους, τόσα, ὅσα δὲν θὰ ἐπλήρωνον εἰς τὸ Δημόσιον. Γνωρίζω φορολογούμενον, κύριοι, ὁ ὁποῖος ἐπειδὴ δὲν ἠδυνήθη νὰ συντάξῃ μόνος του τὰς δηλώσεις του, ἐπλήρωσεν 100 δραχμάς. Λοιπὸν αὐτὰ ἤθελον νὰ καταστήσω γνωστὰ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν διὰ νὰ λάβῃ τὰ κατάλληλα μέτρα νὰ σωθῇ ὁ λαὸς ἀπὸ τὰς ἐνοχλήσεις καὶ τὰς προσθέτους φορολογίας.

§104Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν γνωρίζω τί συμβαίνει εἰς Κρήτην, ἀλλ’ ὁ νόμος περὶ καθαρᾶς προσόδου ὁρίζει καλῶς ὅτι αἱ δηλώσεις διὰ τὰ ἀγροτικὰ κέρδη ὑποβάλλονται διὰ τῶν Προέδρων τῶν Κοινοτήτων.

§105Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Δὲν ἔχομεν δυστυχῶς Προέδρους· εἶναι ἀγράμματοι καὶ καθίζουν εἰς τὸ σκαμνὶ τοῦ κατηγορουμένου. Ζητήσατε ἀπὸ τὴν Εἰσαγγελίαν Πρωτοδικῶν Χανίων πληροφορίας καὶ θὰ ἴδητε ὅτι ἔχουν καταδικασθῇ πλείονες τῶν 10 Δημάρχων δι’ ἄγνοιαν τῶν καθηκόντων. Θέλουν νὰ παραιτηθοῦν καὶ δὲν τοὺς ἀφίνουν.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Πὼπ ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἄρσιν τοῦ Στρατιωτικοῦ νόμου, καὶ ἀμνηστείαν κλπ.

§107Γ. ΠΩΠ. Ὑπῆρχεν ἐγγεγραμμένη ἐπερώτησις, ἡ ὁποία ἔλαβε τὴν ἀπάντησιν προκαταβολικῶς διὰ τῶν γενομένων ἀνακοινώσεων τοῦ κυρίου Προέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, κατὰ τὸ παρελθὸν Σάββατον. Ἀτυχῶς λόγῳ κακοδιαθεσίας κατὰ τὴν ἑσπέραν ταύτην, καθὼς καὶ κατὰ τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἦλθεν ἡ ἐπερώτησις ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἤμην ὑποχρεωμένος νὰ εὑρίσκωμαι ἔξω τῆς Βουλῆς. Νομίζων ὅτι ὁ τόνος ὁ ὁποῖος ἐδόθη εἰς τὰς ἀνακοινώσεις ἐκείνας, αἱ ὑποχρεώσεις, τὰς ὁποίας ἀνέλαβε ἡ μερίς, ἡ ὁποία φρονεῖ ὅτι ἐκπροσωπεῖ τὸ μεῖζον μέρος τῆς ἀντιπολιτευομένης μερίδος τοῦ λαοῦ καὶ ἀφ’ ἑτέρου ἡ στάσις μερίδος ἄλλης τῆς ἀντιπολιτεύσεως, ἐπιβάλλουσιν εἰς ἡμᾶς ἀσθενεῖς καὶ κακοδιαθετοῦντας καὶ ὑγιεῖς νὰ παρέλθωμεν ἐπὶ τὸ βῆμα καὶ νὰ διευκρινήσωμεν θέματα οὑτωσὶ σοβαρὰ προκύπτοντα. Διὰ τοῦτο θὰ ἐπεθύμουν, ἐὰν μὲν ἡ Βουλὴ θὰ ἤθελε νὰ ἀποδεχθῇ τοῦτο, ὅπως εὐθὺς αὔριον οὐχὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἐπερωτήσεως, ἀλλὰ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ πολιτικοῦ ζητήματος, ὡς ἔθηκε τοῦτο ὁ κύριος Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἐξακολουθήσωμεν τὴν συζήτησιν, ἄλλως ἐὰν θελήσῃ εὐθὺς ἀπὸ τῆς ἑσπέρας ταύτης νὰ ὑποβάλωμεν καὶ ἡμεῖς ἀπάντησιν εἰς τὰς ἀνακοινώσεις ταύτας.

§108Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπιθυμῶ νὰ παράσχωμεν πᾶσαν εὐκολίαν· ὥστε αὔριον.

§109Γ. ΠΩΠ. Εὐχαριστῶ πολύ.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Ι. Λεκανίδης, Κ. Μητσοτάκης, Ε. Θεοδωρίδης, Χ. Πλουμιδάκης, Α. Κριάρης καὶ Γ. Μυλωνογιάννης, παρακαλοῦσι τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ὅπως ἐκπληρώσῃ τὴν ἐπανειλημμένως δοθεῖσαν ὑπόσχεσιν διὰ τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον ὅτι θὰ ἐλαμβάνετο νομοθετικὸν μέτρον ὅπως ἀποδοθῇ δικαιοσύνη καὶ εἰς τοὺς ὁπλίτας ὑπαξιωματικοὺς καὶ ἀξιωματικοὺς τῆς ἐφεδρείας τῆς Κρητικῆς Χωροφυλακῆς, οἵτινες προσεκλήθησαν ἐπανειλημμένως καὶ ὑπηρέτησαν, ἐνῷ δὲν ὑπήγοντο εἰς οὐδεμίαν ἐκ τῶν στρατευθεισῶν ἐν Κρήτῃ ἡλικιῶν καὶ συνεπῶς οὐδεμίαν εἶχον νόμιμον ὑποχρέωσιν, διὰ τῆς παροχῆς εἰς αὐτοὺς ἐφ’ ἅπαξ ἐπιδόματος, ὡς γίνεται διὰ τοὺς ἀπολυομένους ἐκ τῶν τάξεων τῆς Χωροφυλακῆς, ὡς μὴ δυναμένους πλέον νὰ παρέχωσι τὰς ὑπηρεσίας των, ὁπλίτας καὶ ὑπαξιωματικοὺς καίτοι δὲν ἔχουσι συμπληρώσει τὰ ἔτη τῆς συντάξεώς των ἀναλόγως τῶν ἐτῶν ἅτινα ὑπηρέτησαν.

§111Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Τὸ αἴτημα θεωρῶ δίκαιον καὶ θέλω εἰσηγηθῆ τὰ προσήκοντα μέτρα.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἔχει τὸν λόγον ὅπως καταθέσει νομοσχέδια τινά.

§113Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Λαμβάνω τὴν τιμὴν κύριοι, νὰ καταθέσω τὰ κάτωθι σχέδια νόμου: 1) «Περὶ ἀγροτικοῦ νόμου» καὶ 2) «Περὶ ἀνωτέρας γεωργικῆς σχολῆς». Πρὶν εἰσέλθω εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῶν προτεινομένων μεταβολῶν, ἐπιθυμῶ νὰ τηρήσω ἐνήμερον τὴν Βουλὴν τῆς μέχρι τοῦδε συντελεσθείσης ἐργασίας, ἥτις τιμᾷ τὸν ζῆλον τῶν ὑπηρεσιῶν αἱ ὁποῖαι τὴν διεξήγαγον. Κατεμετρήθησαν κατὰ τὸ τρέχον ἔτος διὰ τῶν πολιτικῶν καὶ στρατιωτικῶν συνεργείων κτήματα 174, ἐκτάσεως τριῶν περίπου ἑκατομμυρίων στρεμμάτων. Ἐὰν δὲ προσθέσωμεν εἰς ταῦτα καὶ τὰ κατὰ τὸ παρελθὸν καταμετρηθέντα, ἔχομεν ἐν ὅλῳ κτήματα καταμετρηθέντα 304, ἐκτάσεως 3.500.000 περίπου στρεμμάτων. Τὰ ἀποτελέσματα ταῦτα εἶναι εἰς ἄκρον ἐνθαρρυντικά. Ἔχουν μελετηθῆ ὑπὸ τῆς γεωπονικῆς ὑπηρεσίας ἓξ κτήματα κατὰ τὸ 1918, εἴκοσι κτήματα κατὰ τὸ τρέχον ἔτος καὶ εὑρίσκονται ὑπὸ μελέτην ἕτερα 35 κτήματα. Ἂν ὅμως τὰ μέχρι τοῦδε ἐπιτευχθέντα ἀποτελέσματα δὲν εἶναι ἀπολύτως ἱκανοποιητικά, ἡ ὑπολειπομένη ἐνώπιον ἡμῶν ἐργασία εἶναι πολὺ μεγαλειτέρα. Καθ’ ὑπολογισμοὺς ἁπλῶς ἐνδεικτικοὺς δὲν ἔχει γίνει καμμία μέχρι σήμερον προκαταρκτικὴ ἐργασία εἰς τσιφλίκια ἀνερχόμενα ἐν Μακεδονίᾳ εἰς 677, ἐκτάσεως 6 ἑκατομμυρίων στρεμμάτων, Θεσσαλίᾳ 150, ἐκτάσεως 1.800.000 στρεμμάτων, Ἠπείρῳ 400, ἐκτάσεως 2½ ἑκατομμυρίων στρεμμάτων, Παλαιᾷ Ἑλλάδι 80, ἐκτάσεως 400.000 στρεμμάτων. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐνίσχυσιν τῆς ὑπηρεσίας τοῦ προσωπικοῦ, τῆς τεχνικῆς ἐργασίας καὶ τῶν γεωπόνων ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι, ὅσον μὲν ἀφορᾷ τὴν ἐνίσχυσιν τοῦ προσωπικοῦ τῶν τοπογράφων, ἐλήφθη ἤδη τὸ μέτρον ὑπ’ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας ἐν συνεννοήσει μετὰ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας νὰ περιορισθῇ ὁ χρόνος τῆς τριετοῦς φοιτήσεως εἰς τὴν τοπογραφικὴν τοῦ Πολυτεχνείου Σχολὴν εἰς δύο μόνον ἔτη, τὰ ὁποῖα ἐθεωρήθησαν, ὅτι εἶναι ἀπολύτως ἐπαρκῆ διὰ τὴν πλήρη κατάρτισιν τῶν τοπογράφων μηχανικῶν. Ἐκ παραλλήλου τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ἀνέλαβε τὴν κατάρτισιν τῶν στρατιωτικῶν συνεργείων διὰ τῆς χαρτογραφικῆς ὑπηρεσίας, περὶ τῶν ὁποίων καὶ πρὶν σᾶς ὡμίλησα τὰ δὲ συνεργεῖα ταῦτα τοῦ στρατοῦ θὰ πολλαπλασιάζωνται ὁσημέραι, ἐφ’ ὅσον αἱ στρατιωτικαὶ ἀνάγκαι ἐλαττοῦνται διὰ τῆς ἀποστρατεύσεως καὶ ἐφ’ ὅσον δυνάμεθα νὰ συμπληρώσωμεν τὸν ἐφοδιασμὸν διὰ γεωδετικῶν ὀργάνων, διότι καὶ εἰς τοῦτο ἔχομεν μεγίστην ἔλλειψιν καὶ διὰ τὴν προμήθειαν τῶν ὀργάνων τούτων προσεκόψαμεν εἰς πλείστας ὅσας μέχρι τοῦδε δυσχερείας ἕνεκα τοῦ πολέμου. Ἀλλὰ, πλὴν τούτου, κύριοι, διὰ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ὑποβάλλω ὑπὸ τὴν κρίσιν ὑμῶν περιορίζεται ἡ ἀνάγκη τῆς καταμετρήσεως εἰς μόνας τὰς περιπτώσεις εἰς τὰς ὁποίας αὕτη εἶναι ἀπαραίτητος, διότι παρέχεται τὸ δικαίωμα ἐν πρώτοις, ἵνα ἡ παραχώρησις τῶν κτημάτων τοῦ δημοσίου γίνεται ἄνευ προηγουμένης καταμετρήσεως, εἶναι δὲ τὰ κτήματα τοῦ δημοσίου ὄχι ὀλίγα τὸν ἀριθμὸν ἀλλ’ ἐκτὸς αὐτῶν ἐπίσης ἡ αὐτὴ εὐκολία παρέχεται καὶ δι’ ὅλα τὰ ἄλλα κτήματα, τὰ ὁποῖα παρέχουν ἁπλῆν μορφὴν, ἁπλῆν σύνθεσιν, ὥστε νὰ μὴ εἶναι ἀνάγκη νὰ γίνῃ προηγουμένη κτηματογράφησις, ἡ ὁποία θὰ ἠδύνατο νὰ περιγραφῇ διὰ λεπτομερεστέρας περιγραφῆς τοῦ κτήματος εἰς τὴν ἔκθεσιν τοῦ γεωπόνου. Ἀλλ’ εἰς τὴν τελευταίαν περίπτωσιν, ἂν ἡ ἐπιτροπὴ τῆς ἀπαλλοτριώσεως ἤθελε κρίνῃ, ὅτι εἶναι ἀπαραίτητος ἡ κατάρτισις τοῦ σχεδιαγράμματος, δύναται νὰ διατάξῃ αὐτὴν ἐκ τῶν ὑστέρων νὰ ὑποβάλλῃ εἴτε κατάθεσιν σχεδιαγράμματος ἐφ’ ὁλοκλήρου τοῦ κτήματος ἢ ἐπὶ τῶν σημείων μόνον ἐκείνων διὰ τὰ ὁποῖα ἤθελον προκύψει κενὰ ἢ ἀσφάλειαι ἐκ τῶν στοιχείων τὰ ὁποῖα ἤθελε παράσχῃ ἡ ἔκθεσις τοῦ γεωπόνου. Δύναμαι, κύριοι, νὰ διαβεβαιώσω τὴν Βουλὴν, ὅτι εἶμαι ἀπολύτως αἰσιόδοξος ἀπὸ τῆς πλευρᾶς ταύτης τῆς προκαταρκτικῆς ἐργασίας, δηλαδὴ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐπάρκειαν ἡμῶν διὰ τὸ ταχὺ πέρας τῆς ἀγροτικῆς μεταρρυθμίσεως εἰς μέσα τεχνικὰ διὰ τὴν καταμέτρησιν, διότι ἐλπίζω, ὅτι θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ καταρτίσωμεν διὰ τῶν πολιτικῶν συνεργείων καὶ ἐν μέρει διὰ τῶν στρατιωτικῶν, διὰ τὸ προσεχὲς ἔτος τοὐλάχιστον 50 ἢ 60 συνεργεῖα καὶ μὲ τὰ συνεργεῖα ταῦτα ἐν ᾖ περιπτώσει θέλομεν ὑποχρεωθῆ νὰ καταμετρήσωμεν ὅλας τὰς ἐκτάσεις, τὰς ὁποίας ἀνέφερα προηγουμένως, αἱ καταμετρήσεις θὰ ἔχουν περατωθῆ ἐντὸς διετίας. Ἀλλ’ ἐνῷ τοιαύτην τρέφω αἰσιοδοξίαν ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐπάρκειαν ἡμῶν διὰ τὰ μέσα τῆς καταμετρήσεως τῶν κτημάτων, δὲν δύναμαι νὰ παράσχω ἀπολύτως τὴν αὐτὴν διαβεβαίωσιν καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὸ δεύτερον σκέλος τῆς προκαταρκτικῆς ἐργασίας ὡς καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὴν μελέτην τῶν κτημάτων ὑπὸ τῆς γεωπονικῆς ὑπηρεσίας, διότι αἱ ἐλλείψεις ἡμῶν εἰς τὸν κλάδον τοῦτον εἶναι πολὺ μεγαλύτεραι καὶ ἡ ἀναπλήρωσις αὐτῶν πολὺ δυσκολωτέρα. Σᾶς εἶπον, κύριοι, ὅτι ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου καὶ ἡ κεντρικὴ καὶ ἡ ἐξωτερικὴ δὲν ἔχει εἰς τὴν διάθεσίν της εἰμὴ ἀριθμὸν 39 ἀνωτέρων γεωπόνων. Καὶ διὰ νὰ ἴδητε, ποίαν ἀληθῶς ἔνδειαν πάσχομεν ἀνωτέρου γεωπονικοῦ προσωπικοῦ ἀρκεῖ νὰ σᾶς ἀναφέρω, ὅτι εἰς τὸ κεντρικὸν ταμεῖον τῆς Ρουμανίας, εἰς τὸ κεντρικὸν ταμεῖον τῶν συνεταιρισμῶν καὶ τῆς ἀπαλλοτριώσεως τῶν κτημάτων, τὸ ὁποῖον ἀνέλαβε ὅλην τὴν ἐργασίαν τὴν ὁποίαν ἐκτελεῖ ἐνταῦθα τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἀκτημόνων, ὅτι εἰς τὸ κεντρικὸν αὐτὸ ταμεῖον ὑπηρετοῦν 60 ἀνώτεροι γεωπόνοι καὶ 90 κατώτεροι εἰς μόνην τὴν κεντρικὴν αὐτοῦ ὑπηρεσίαν, καθ’ ἣν στιγμὴν ἡμεῖς εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα δὲν διαθέτομεν εἰμὴ 39 καὶ μόνον γεωπόνους.

§114Π. ΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Ἐδῶ σπουδάζουν δικηγόροι καὶ ἰατροὶ δὲν σπουδάζουν γεωπόνοι.

§115Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ περιμείνωμεν μοιρολατρικῶς τὴν διόρθωσιν ἐκ τῶν ἄνωθεν, ὀφείλομεν νὰ λάβωμεν πρὸς τοῦτο μέτρα, διὰ τῶν ὁποίων θ’ ἀντιμετωπίσωμεν ἀφ’ ἑνὸς τὰς μελλούσας ἀνάγκας, ἀλλὰ πρὸ παντὸς μέτρα διὰ τῶν ὁποίων θ’ ἀντιμετωπίσωμεν τὰς παρούσας ἀνάγκας, τὰς ὁποίας ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ δυνάμεθα νὰ παραβλέψωμεν. Καὶ ὅσον ἀφορᾷ, κύριοι, τὰς μελλούσας ἀνάγκας, ἐλήφθη ἤδη παρὰ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας τὸ μέτρον νὰ ἐνισχυθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀποστελλομένων ὑποτρόφων εἰς τὰς ἀνωτέρας γεωπονικὰς σχολὰς τοῦ ἐξωτερικοῦ κατὰ τὸ τρέχον ἔτος καὶ ἀφ’ ἑτέρου ὑποβάλλομεν σήμερον εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον περὶ ἱδρύσεως καὶ ἐν Ἑλλάδι ἀνωτέρας γεωπονικῆς σχολῆς, τῆς ὁποίας ἡ λειτουργία θ’ ἀρχίσῃ ἀπὸ τοῦ τρέχοντος ἔτους, διότι ἤδη προεκηρύχθη ὁ διαγωνισμὸς πρὸς εἰσαγωγὴν τῶν μαθητῶν. Ἔχω δὲ νὰ δηλώσω εἰς ὑμᾶς, ὅτι ἡ ἕδρα τῆς σχολῆς αὐτῆς θὰ εἶναι πρὸς τὸ παρὸν ἐν Ἀθήναις, θὰ εἶναι δυνατὸν ὅμως ἡ σχολὴ αὐτὴ ν’ ἀποτελέσῃ μέρος τοῦ συστήματος τῶν ἀνωτέρω ἐκπαιδευτικῶν ἱδρυμάτων τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ διοργανωθοῦν εἰς ἄλλην πόλιν τῆς χώρας ἡμῶν. Θὰ ἐπεθύμουν, κύριοι, νὰ μὴ ὑποβάλω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς μεμονωμένον μέτρον περὶ ἱδρύσεως ἀνωτέρας γεωπονικῆς σχολῆς, ἀλλὰ νὰ ὑποβάλω σύστημα πλῆρες διοργανώσεως τῆς γεωργικῆς ἐκπαιδεύσεως ἀπὸ τῶν κατωτάτων μέχρι τῶν ἀνωτέρων αὐτῆς βαθμίδων. Δυστυχῶς αἱ ἀνάγκαι ὑπὸ τῶν ὁποίων περιστοιχιζόμεθα εἶναι τόσον ἐπείγουσαι καὶ ἡ σπουδὴ τὴν ὁποίαν εἴμεθα ἠναγκασμένοι νὰ ἐπιδεικνύωμεν εἶναι τόσον μεγάλη, ὥστε δὲν ἐθεώρησα πρόσφορον νὰ εἰσηγηθῶ εἰς τὴν Βουλὴν μέτρον τόσον γενικῆς σημασίας· ἐπιφυλάσσομαι ὅμως, ἐν ᾗ περιπτώσει ἤθελον παραταθῆ αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἤθελε ὑποβάλῃ πρὸς συζήτησιν μέτρα ἀφορῶντα τὴν γενικὴν ἐκπαίδευσιν, νὰ ὑποβάλω καὶ ἐγὼ παραλλήλως μέτρα ἀφορῶντα τὴν διοργάνωσιν γενικῶς τῆς γεωργικῆς Ἐκπαιδεύσεως διὰ νὰ ὑπάρχῃ πλήρης ἡ ἀπαραίτητος ἐπαφὴ μεταξὺ ἐπαγγελματικῆς καὶ γενικῆς μορφώσεως. Ἀλλὰ κύριοι, οἱ ἀπόφοιτοι ἐκ τῶν σχολῶν τῶν ἀνωτέρων γεωπονικῶν καὶ τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ τῆς ἡμετέρας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μᾶς χρησιμεύσουν ἢ μετὰ πάροδον μιᾶς τοὐλάχιστον τριετίας καὶ ἐπαναλαμβάνω αἱ ἀνάγκαι ἡμῶν αἱ σημεριναὶ εἶναι ἐπιτακτικαὶ καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν ἢ νὰ ἐφελκύσωσι τὴν σύντονον μέριμναν. Καὶ κατὰ ποῖον τρόπον κύριοι, σκεπτώμεθα νὰ πληρώσωμεν τὰς ἀμέσους ταύτας ἀνάγκας; Δὲν θὰ ἀναφέρω ὑμῖν, διότι εἶναι μικρᾶς σημασίας τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον ἐπίσης λαμβάνομεν καὶ διὰ τὴν μελέτην τῶν κτημάτων ὅπως καὶ διὰ τὴν κτηματογράφησιν, τὸ μέτρον νὰ ἀπαλλάξωμεν τῆς ἀνάγκης τῆς κτηματογραφήσεως μίαν κατηγορίαν δημοσίων κτημάτων, τὴν κατηγορίαν τῶν κτημάτων τῆς Ἠπείρου καὶ Μακεδονίας, διότι ὁ ἀριθμὸς δὲν εἶναι σημαντικός, ἀλλ’ ἔχομεν ἑτέρας φύσεως μέτρον, ἓν μέτρον διοικητικῆς φύσεως καὶ ἓν νομοθετικῆς. Τὸ μέτρον τὸ διοικητικὸν τὸ ὁποῖον λαμβάνομεν εἶναι ἐκεῖνο εἰς τὸ ὁποῖον καὶ μέχρι τοῦδε κατεφύγαμεν. Ἐπὶ 39 γεωπόνων διεθέσαμεν ὡς γνωρίζεται τοὺς 12 διὰ τὴν μελέτην τῶν κτημάτων. Θὰ ἦτο δύσκολον νὰ σᾶς ἀποκρύψω ὅτι ἐκ τῆς ἀποσπάσεως τόσων ὑπαλλήλων εἰς μίαν ὡρισμένην ὑπηρεσίαν, οἱ λοιποὶ γεωργικοὶ κλάδοι τῆς δημοσίας ἡμῶν ὑπηρεσίας δὲν ὑπέστησαν δυσάρεστον ἀπήχησιν. Ἀλλὰ καίτοι ἀνομολογῶ τοῦτο ὀφείλω νὰ εἴπω ὅτι, ὄχι μόνον δὲν σκεπτώμεθα νὰ ἀναστείλωμεν τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ μέτρου τούτου, ἀλλὰ σκεπτώμεθα νὰ ἐπεκτείνωμεν καὶ νὰ συγκεντρώσωμεν ἔτι μᾶλλον τὸ διαθέσιμον τῶν γεωπόνων προσωπικὸν εἰς τὴν ἐργασίαν τοῦ ἐποικισμοῦ μέχρι τοῦ ἀνωτάτου δυνατοῦ ὁρίου καὶ τοῦτο διότι ἀφ’ ἑνὸς μὲν θεωροῦμεν ὅτι σήμερον προέχουσα ὑπὲρ πᾶσαν ἄλλην μέριμναν ἀναγκαία εἶναι ἡ ἐφαρμογὴ τῆς ἀγροτικῆς μεταρρυθμίσεως. Οὐ μόνον διότι αὕτη ἀποτελεῖ τὸ ἀπαραίτητον προοίμιον τῆς χώρας, ἀλλὰ καὶ διότι, κύριοι, δι’ αὐτῆς καὶ μόνης θέλει ἡ ἐκκρεμότης, θέλει ἐκλείψει ἡ ἀβεβαιότης, ἡ ὁποία δὲν ἦτο δυνατὸν ἢ νὰ ἐπικρατῇ ἔν τινι μέτρῳ, ὅσον ἀφορᾷ τὰς κτηματικὰς σχέσεις εἰς τὰ κυριώτερα κέντρα τῆς γεωργικῆς ἡμῶν παραγωγῆς, εἰς τρόπον ὥστε νὰ παρεμβάλῃ δυσχερείας εἰς τὴν ἀνάπτυξιν ὅλου τοῦ ζήλου, ὁ ὁποῖος ἦτο δυνατὸν νὰ ἀναπτυχθῇ ἐκ μέρους τῶν καλλιεργητῶν καὶ ἐκ μέρους τῶν γαιοκτημόνων ὅλης τῆς δραστηριότητος, τὴν ὁποίαν ἠδύναντο οὗτοι νὰ ἐπιδείξωσι διὰ τὴν ἐπαύξησιν τοῦ γεωργικοῦ πλούτου τῆς χώρας. Τὴν ἐκκρεμότητα ταύτην τὴν ἀπαραίτητον καὶ συμφυᾶ πρὸς μίαν τοιαύτην μεταρρύθμισιν ὀφείλομεν νὰ τερματίσωμεν ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον. Ἀλλὰ καὶ δι’ ἄλλους λόγους νομίζομεν ὅτι δυνάμεθα νὰ ἐπιμείνωμεν εἰς τὴν ἐφαρμογὴν καὶ νὰ ἐπιμείνωμεν εἰς ταύτην δι’ ἀποσπάσεως ὅσον τὸ δυνατὸν μεγαλυτέρου ἀριθμοῦ γεωπόνων διὰ τὴν ἐποικιστικὴν ὑπηρεσίαν, διότι μόνο διὰ τῆς ὅσο τὸ δυνατὸν συγκεντρώσεως μεγαλυτέρου ἀριθμοῦ ὑπαλλήλων, ὁσονδήποτε καὶ ἂν εἶναι γλίσχρον τὸ προσωπικὸν τὸ ὁποῖον δυνάμεθα νὰ διαθέσωμεν μόνον διὰ τῆς συγκεντρώσεως αὐτῶν πρὸς ὡρισμένην κατεύθυνσιν καὶ προσπάθειαν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐλπίζωμεν εἰς ἀποτελέσματα αἰσθητά. Ἐν ᾗ περιπτώσει ἠθέλομεν τὸ κατασπείρει εἰς πολλὰς καὶ ποικίλας ὑπηρεσίας, δὲν ἠθέλομεν ἔχει εἰμὴ ἀποτελέσματα ἀτροφικά, εἰμὴ ἀποτελέσματα μηδαμινὰ καὶ ἀνεπαίσθητα εἰς πᾶν σημεῖον. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου, κύριοι, καθὼς σᾶς εἶπον, παρέχομεν εἰς τὸν νόμον ἔνδειξιν, κατὰ τὴν ὁποίαν πλησίον ἑνὸς ἑκάστου ἐκ τῶν ἀνωτέρω γεωπόνων, ὅστις ἤθελεν ἀναλάβῃ τὴν μελέτην τῶν ὑπὸ ἀπαλλοτρίωσιν κτημάτων, ὑποχρεωτικῶς ἀποσπῶνται ἢ μᾶλλον ἀποσπᾶται ἀριθμός τις γεωπόνων, ἀποφοίτων τῶν κατωτέρω Σχολῶν, εἰς τοὺς ὁποίους μετά τινα ἄσκησιν καὶ μετὰ γνωμοδότησιν τοῦ γεωπόνου περὶ τῆς ἐπαρκείας αὐτῶν θὰ ἀναθέσῃ αὐτοτελεῖς πλέον μελέτας ἀπαλλοτριουμένων κτημάτων. Τοιουτοτρόπως λοιπὸν ἀφ’ ἑνὸς συγκεντροῦντες τὸ διαθέσιμον προσωπικόν, ἀφ’ ἑτέρου πολλαπλασιάζοντες τὸ προσωπικὸν τοῦτο διὰ τοῦ τρόπου, κατὰ τὸν ὁποῖον σᾶς ἀνέφερον, ἐλπίζω ὅτι θὰ φθάσωμεν εἰς σχετικὴν ἐπάρκειαν μέχρις οὗ ἔλθωσιν οἱ ἀπόφοιτοι τῶν Σχολῶν, ἵνα ἐνισχύσωσιν ἔτι μᾶλλον τὸ προσωπικὸν ἡμῶν. Ἀλλ’ ἐκτὸς τῶν μέτρων τούτων, κύριοι, τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν τὴν προκαταρκτικὴν μόνον ἐργασίαν, ἀνέφερον ἡμῖν ὅτι προτείνομεν τὴν τροποποίησιν τῆς διαδικασίας τῆς ἰσχυούσης διὰ τὴν ἀπαλλοτρίωσιν. Ὀφείλω, κύριοι, νὰ μὴ σᾶς ἀποκρύψω ὅτι, ἐν ᾗ περιπτώσει ἤθελον προηγηθῆ ὅλα τὰ μέτρα, διὰ νὰ φέρωμεν εἰς πέρας ὅλην τὴν προκαταρκτικὴν ἐργασίαν, καὶ ἐν ᾗ περιπτώσει εἴχομεν σήμερον ἑτοίμην καὶ τὴν καταμέτρησιν καὶ τὴν μελέτην τῶν κτημάτων, ἐν ᾗ περιπτώσει ἐξακολουθεῖ νὰ ἰσχύῃ τὸ συγκεντρωτικὸν σύστημα τῆς διαδικασίας τῆς μετέπειτα διὰ τὴν ἀπαλλορίωσιν, θὰ ἐχρειάζετο νὰ παρέλθουν ἔτη μακρά, θὰ ἐχρειάζετο νὰ παρέλθουν πολλαὶ δεκαετηρίδες, διὰ νὰ ἀντικρύσωμεν τὸ τέρμα τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν. Γνωρίζετε, κύριοι, ποία εἶναι ἡ ἰσχύουσα διαδικασία. Μετὰ τὴν προκαταρκτικὴν ἐργασίαν ἡ ὑπόθεσις παραπέμπεται ἐνώπιον τοῦ Συμβουλίου τῶν Κτημάτων, τὸ ὁποῖον ἐπιλαμβάνεται τῆς ὑποθέσεως διεξαγομένης ἐνώπιον αὐτοῦ τῆς συζητήσεως. Μετὰ τοῦτο τὴν μελέτην διεξάγει ὁ Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, κατόπιν τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, καὶ μετὰ ταῦτα ὁ Πρόεδρος τῶν Πρωτοδικῶν, μόνον δὲ μετὰ τὴν ἔκδοσιν τῆς ἀποφάσεως τοῦ Προέδρου τῶν Πρωτοδικῶν δύναται νὰ γίνῃ ἡ παραχώρησις τῶν κτημάτων εἰς τοὺς συνεταιρισμούς. Ποία εἶναι ἡ ἀνωτέρα δυνατὴ ἀπόδοσις τοῦ Συμβουλίου μόνον τῶν Κτημάτων ἐτησίως; Ἐὰν ἤθελεν ὑποθέσωμεν, κύριοι, ὅτι τὸ Συμβούλιον τοῦτο ἤθελε καταβάλῃ ὑπερανθρώπους ἐνεργείας, ἐὰν ὑποθέσωμεν ὅτι ἤθελεν ἀνθέξῃ εἰς τὸν φόρτον τόσης ἐργασίας, καὶ τῆς ἄλλης ἐργασίας, ἡ ὁποία τὸ βαρύνει, καὶ ἡ ὁποία εἶναι ἐξ ἴσου ἐπείγουσα, ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψει ὅτι τοῦτο ἀπαρτίζεται ἐξ ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ἐργασίαν καὶ ἐκτὸς τοῦ Συμβουλίου ἐπίσης ἐπίπονον καὶ μεγάλην, ποῖος εἶναι ὁ ἀριθμὸς τῶν κτημάτων, τὰ ὁποῖα δύναται νὰ διεξέλθῃ τοῦτο; Ἕν καθ’ ἑβδομάδα, θέλετε; Δέχομαι τοιαύτην ἀπόδοσιν, ἡ ὁποία ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι καὶ ὑπὸ τὰς καλλιτέρας συνθήκας εἶναι δύσκολος. Ἔχομεν λοιπὸν περίπου κατ’ ἀνώτατον ὅρον τὴν διεκπεραίωσιν 50 κτημάτων. Ἀλλ’ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει τὸ Συμβούλιον δὲν ἤθελεν ἐπαρκέσῃ εἰς τὴν τοιαύτην ἐργασίαν. Ἀναντιρρήτως ὅσην καλὴν πρόθεσιν καὶ ἂν ἔχῃ ὁ Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ὅσην φιλοπονίαν καὶ ἂν δεχθῶμεν διὰ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἐκ παραλλήλου δὲν θὰ ἠδύνατο νὰ παρακολουθήσῃ τοῦτο τὸ Συμβούλιον τῶν Κτημάτων εἰς τὴν διεξαγωγὴν τόσου ὄγκου ἐργασίας. Θὰ ἦτο ἀδύνατον νὰ φαντασθῇ τις ὅτι τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον θὰ ἠδύνατο νὰ διεξέλθῃ πλέον τοῦ ἑνὸς κτήματος κατὰ μῆνα ἤτοι 12, 15, 20, 25, ἂν θέλετε κτήματα ἐτησίως. Ἰδοὺ διατὶ διὰ τοῦ συστήματος τούτου εἶναι ἀδύνατον πρὸ τῆς παρελεύσεως δεκαετηρίδων νὰ φθάσωμεν εἰς τὴν περαίωσιν τοῦ ζητήματος τούτου. Τί πράττομεν ἤδη; Ἀντὶ τοῦ συγκεντρωτικοῦ συστήματος καθιεροῦμεν σύστημα ἀποκεντρώσεως, ἀντὶ μιᾶς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία νὰ ἐξελέγχῃ ὅλα τὰ κτήματα τοῦ Κράτους τὰ κείμενα εἰς τὰ τέσσαρα σημεῖα τοῦ Ἑλληνικοῦ ὁρίζοντος, συνιστῶμεν ἐπιτροπὰς εἰς ἑκάστην περιφέρειαν Πρωτοδικείου, ὅπου προκύπτει ἀνάγκη ἀπαλλοτριώσεως. Τὰς ἐπιτροπὰς τὰς πολλαπλασιάζομεν ἐν ἀνάγκῃ, ὥστε νὰ εἴμεθα εἰς θέσιν πάντοτε νὰ ἀντιμετωπίζωμεν τὰς παρουσιαζομένας ἀνάγκας. Ὁρίζομεν τὰς ἕδρας τῶν Ἐπιτροπῶν τούτων καὶ ἐκτὸς τῶν ἑδρῶν τῶν δικαστηρίων, ἵνα προσεγγίσωμεν τὰς Ἐπιτροπὰς πρὸς τὴν κτηματικὴν περιφέρειαν ἐπὶ τῆς ὁποίας καλεῖται ν’ ἀποφανθῇ. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου, κύριοι Βουλευταί, εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἀποσπῶνται ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι ἐφ’ ὅσον εἶναι διατεθειμένοι, ἐφ’ ὅσον ἀποτελοῦν μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ ἐφ’ ὅσον εἶναι ἀνάγκη τῆς ἀπολύτου συγκεντρώσεως αὐτῶν εἰς τὴν ἕδραν τῆς περιφερείας, τὰ μέλη ταῦτα τῆς Ἐπιτροπῆς ἀνήκοντα εἰς τὴν δημοσίαν ὑπηρεσίαν δὲν ἀπασχολοῦνται εἰς καμμίαν ἄλλην ἐργασίαν πλὴν τῆς ἐργασίας τῆς ἀπαλλοτριώσεως. Ἀλλὰ φροντίζομεν ἐπίσης ἐκ παραλλήλου νὰ καταστήσωμεν ἀπολύτως εὐχερὲς τὸ ἔργον τῆς Ἐπιτροπῆς. Φροντίζομεν ὁ φάκελλος ἑκάστου κτήματος νὰ ἔρχηται σχεδὸν πλήρης, ἂν μὴ ἀπολύτως πλήρης, ἐνώπιον ἡμῶν, διότι ὑποχρεοῦμεν τὸν γεωπόνον καὶ τὸν ἰδιοκτήτην τοῦ κτήματος καὶ τὸν συνεταιρισμὸν νὰ διορίσουν ἀνὰ ἕνα ἀντιπρόσωπον πλησίον τοῦ γεωπόνου, ὅστις ἤθελεν ἀναλάβει τὴν μελέτην τοῦ κτήματος. Οἱ ἀντιπρόσωποι οὗτοι ἔχουσι τὴν ὑποχρέωσιν νὰ παρέχωσι πᾶν στοιχεῖον, τὸ ὁποῖον εἶναι χρήσιμον εἰς τὴν μελέτην ταύτην, νὰ παρέχωσι πᾶσαν ἀναγκαίαν πληροφορίαν, καὶ μετὰ τὸν καταρτισμὸν τῆς ἐκθέσεως τὴν ὑποχρέωσιν τοῦ γεωπόνου ν’ ἀνακοινώσῃ τὸ περιεχόμενον αὐτῆς εἰς τοὺς ἀντιπροσώπους, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ ἐπιφέρωσιν ὁσασδήποτε κρίνωσιν ἀναγκαίας παρατηρήσεις ἐπ’ αὐτῆς. Ὀφείλει δὲ καὶ πάλιν ὁ γεωπόνος ἐν ᾗ περιπτώσει εὑρίσκει τοῦτο ἀναγκαῖον νὰ προβῇ εἰς ἐξακρίβωσιν καὶ τῶν παρατηρήσεων τούτων. Καὶ οὕτω ὁ φάκελλος ἔρχεται ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς, καὶ μόνον ὅταν παραλείπῃ ὁ γεωπόνος τοῦ νὰ ἐξακριβώσῃ τὰ σημεῖα ἐκεῖνα ἐπὶ τῶν ὁποίων προέβαλον ἀντιρρήσεις οἱ ἀντιπρόσωποι ἐκεῖνοι, τότε ἡ Ἐπιτροπὴ δέχεται νὰ προβῇ εἰς συμπληρωματικὴν ἔρευναν. Ἀλλὰ πλὴν τούτου, κύριοι Βουλευταί, φθάνομεν διὰ μιᾶς εἰς τὴν ἀπόφασιν, ἡ ὁποία θὰ ἐπιτρέψῃ εἰς τὸν Συνεταιρισμὸν νὰ ἐγκατασταθῇ ἐντὸς τοῦ κτήματος, διότι θέτομεν ἐπὶ κεφαλῆς τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ ὁρίζομεν ὡς πρόεδρον αὐτὸν τὸν Πρόεδρον τῶν Πρωτοδικῶν ἢ τὸν ἀναπληρωτὴν αὐτοῦ καὶ διὰ τοῦ συμβιβασμοῦ τούτου κατορθώνομεν ὥστε ὁ Πρόεδρος τῆς Ἐπιτροπῆς, ὅστις θὰ εἶχε λάβει γνῶσιν ὅλων τῶν λεπτομερειῶν κατὰ τὴν διαδικασίαν, ἥτις ἤθελε διεξαχθῆ ἐνώπιον αὐτῆς, ὥστε ὁ Πρόεδρος τῆς Ἐπιτροπῆς νὰ εἶναι εἰς θέσιν εὐθὺς ἅμα τῇ ἐκδόσει τῆς ἀποφάσεως τῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία ὁριστικῶς ἀποφαίνεται περὶ ὅλων τῶν ἄλλων ζητημάτων, νὰ ἐκδώσῃ καὶ τὴν δικαστικὴν αὐτοῦ ἀπόφασιν ἐπὶ τῆς καταβλητέας ἀποζημιώσεως εἰς τὸν ἰδιοκτήτην ἄνευ περαιτέρω διαδικασίας, εἰς τρόπον ὥστε μετὰ τὴν ἔκδοσιν τῆς δικαστικῆς ἀποφάσεως νὰ ἐπιτρέπηται ἡ παραχώρησις τοῦ κτήματος εἰς τὸν συνεταιρισμόν.

§116ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἔφεσις δὲν ἐπιτρέπεται;

§117Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργός Γεωργίας). Ἐπιτρέπεται ἔφεσις ἐνώπιον τοῦ Ἐφετείου. Εἶμαι βέβαιος, κύριοι Βουλευταί, ὅτι διὰ τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα ὑποδεικνύομεν διὰ τοῦ νομοσχεδίου καὶ τὰ ὁποῖα ἔλαβον τὴν τιμὴν ν’ ἀναπτύξω ὡς Ὑπουργὸς ἐνώπιον ὑμῶν, ὅτι διὰ τῶν μέτρων τούτων θὰ συντάμωμεν τὸν χρόνον τῆς ἀπαλλοτριώσεως εἰς τὸ ἐλάχιστον δυνατὸν ὅριον. Ἀλλὰ ἐν ᾧ διὰ τῆς ἀποκεντρώσεως δυνάμεθα νὰ ἐλπίσωμεν, ὅτι ταχέως δυνάμεθα νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ πέρας τῆς ἀγροτικῆς μεταρρυθμίσεως, τὸ σύστημα τὸ ἀποκεντρωτικὸν ἔχει καὶ τὴν στενὴν αὐτοῦ ὄψιν, καὶ ἡ στενὴ αὐτοῦ ὄψις ἀνάγεται εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἐκτιμήσεως. Καὶ κατὰ τὸ σύστημα τὸ ἤδη ἰσχῦον καὶ κατὰ τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον ἡμεῖς προτείνομεν, ἡ τελειωτικὴ ἀπόφασις ἐπὶ τῆς καταβλητέας ἀποζημιώσεως εἰς τὸν ἰδιοκτήτην ἀνήκει εἰς τὴν δικαστικὴν ἀρχήν. Ἀλλὰ κατὰ τὸ σύστημα τῆς κειμένης νομοθεσίας ὑπῆρχεν ἐγγύησίς τις, ὅτι δηλαδὴ αἱ κατὰ τόπους δικαστικαὶ ἀρχαὶ θὰ εἶχον ὁδηγόν τινα ἐκ τῆς ἑνιαίας ὑπὸ τῆς κεντρικῆς ὑπηρεσίας προεπεξεργασίας τοῦ ζητήματος, τὸν ὁποῖον ἀκολουθοῦσαι θὰ ἀπέτρεπον τὸ ἐνδεχόμενον τοῦ νὰ προκύψῃ ἀντίθεσις τῶν ἀποφάσεων τῶν διοικητικῶν ἀρχῶν πρὸς τὰς ἀποφάσεις τῶν κατὰ τόπους δικαστικῶν ἀρχῶν, ἀντίθεσις ἡ ὁποία δὲν ἦτο δυνατὸν ἢ νὰ πληγώσῃ τὸ αἴσθημα τῆς ἰσότητος καὶ τῆς δικαιοσύνης καὶ νὰ γεννήσῃ δυσφορίαν εἰς τὴν κοινὴν συνείδησιν. Διότι ἀναντιρρήτως εἶναι ὀλέθριον ἡ κρίσις τοῦ δικαστοῦ νὰ περιορίζηται εἰς τὴν ἐκτίμησιν τῶν συγκεκριμένων περιπτώσεων, δὲν ἀνάγεται εἰς τοὺς θεμελιώδεις κανόνας, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀνεχθῇ ἡ δημοσία συνείδησις, ὅπως τὸ ἓν δικαστήριον, ἡ μία δικαστικὴ ἀρχὴ ἀναγνωρίσῃ δικαίωμα προσαυξήσεως εἰς τὸν ἰδιοκτήτην, ἡ ἑτέρα δικαστικὴ ἀρχὴ ἐξ ἄλλων ἐμπνευσμένη ἀντιλήψεων νὰ ἀρνηθῇ τὴν προσαύξησιν ταύτην. Θὰ ἦτο ἀδύνατον νὰ ἀνεχθῇ ἡ δημοσία συνείδησις, ὅπως ἐπὶ ὁμοίων ἀκριβῶς περιπτώσαων ἀναγνωρισθῇ ὡς τιμὴ κεφαλοποιήσεως τὸ 5% ἀπὸ τὴν μίαν δικαστικὴν ἀρχήν, ἀπὸ τὴν ἑτέραν δὲ δικαστικὴν ἀρχὴν νὰ ὁρισθῇ τὸ δεκαπλάσιον ἢ τὸ δεκαπενταπλάσιον τοῦ ἐτησίου ἐνοικίου. Τοιαῦται ἀντιθέσεις δὲν ἦτο δυνατὸν ἢ νὰ προσκρούσωσιν καὶ εἰς τὸ αἴσθημα τῆς δικαιοσύνης, ἤθελον δὲ διακινδυνεύσει ἐν περιπτώσει, καθ’ ἣν αἱ περιστάσεις αὗται ἤθελον ἀναφανῆ συχνότερον τοῦ δέοντος, αὐτὸ τὸ ἔργον τῆς ἀπαλλατριώσεως... Διὰ τοῦτο, κύριοι, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ λάβωμεν ὅλην τὴν πρόνοιαν τὴν ἀπαιτουμένην ἐν τῷ νόμῳ, ὅπως ἀφ’ ἑνὸς ἄρωμεν τὴν ὑφισταμένην ἀσάφειαν ἀφ’ ἑτέρου δὲ καταστήσωμεν τὸ ἔργον τῆς ἐκτιμήσεως τῶν κτημάτων, ἔργον βασιζόμενον ἐπὶ τῆς ἀπολύτου ἰσότητος καὶ δικαιοσύνης, ἀλλὰ καὶ ἔργον, τὸ ὁποῖον κατὰ τὴν κρίσιν μας ἐξασφαλίζει τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ ἀγροτικοῦ τῆς Κυβερνήσεως προγράμματος, δηλαδή, ἀφ’ ἑνὸς τὴν δημιουργίαν βιωσίμου ἰδιοκτησίας καὶ ἀφ’ ἑτέρου τὴν δικαίαν ἀποτίμησιν τῶν κεκτημένων δικαίων τῶν ἰδιοκτητῶν. Διὰ τοῦτο ἐθέσαμεν τὰ γεγονότα, ἐντὸς τῶν ὁποίων καλεῖται ἡ δικαστικὴ ἀρχὴ νὰ ἀποφασίσῃ ἐκτιμῶσα τὰς συγκεκριμένας περιπτώσεις καὶ τὰ γεγονότα ταῦτα εἶναι ὅτι καθορίζομεν σαφῶς, ὅτι ὡς βάσις τῆς ἀποζημιώσεως λαμβάνεται ἡ προπολεμικὴ ἀξία τῶν κτημάτων, ἀναγνωρίζομεν δὲ προσαύξησιν τῆς προπολεμικῆς ταύτης ἀξίας τῶν κτημάτων, ἡ ὁποία δύναται νὰ ἀνέλθῃ κατ’ ἀνώτατον ὅριον εἰς 30%. Ἡ προσαύξησις δὲ ποικίλλει ἀναλόγως τῶν συνθηκῶν, αἱ ὁποῖαι καθιστῶσιν ἀσφαλεστέραν τὴν παραγωγικότητα τοῦ κτήματος. Ἐπίσης θέτομεν τὸν κανόνα, ὅτι ἐν ᾗ περιπτώσει ἤθελε τεθῆ ὡς βάσις τῆς ἐκτιμήσεως ἡ ἐτησία ἀπόδοσις τοῦ κτήματος δὲν δύναται ἡ κεφαλαιοποίησις νὰ ἀνέλθῃ πέραν τοῦ εἰκοσαπλασίου τοῦ ἐνοικίου τούτου, ἤτοι ὁρίζομεν τὸ 5% καὶ ἡ τιμὴ αὕτη θὰ ποικίλλει κατὰ τὸν λόγον, κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ ποικίλλει ἡ τιμὴ τῆς προσαυξήσεως. Αὐταὶ εἶναι αἱ οὐσιωδέστεραι διατάξεις, τὰς ὁποία διαλαμβάνομεν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ. Ἀναντιρρήτως ἐν τῇ ἀνασυντάξει τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου ἐφέραμεν καὶ ἄλλας τροποποιήσεις, περὶ τῶν ὁποίων θέλομεν παράσχει ἐξηγήσεις κατὰ τὴν συζήτησιν. Ἤδη ὀφείλω νὰ ἀναφέρω τρεῖς μεταβολάς· ὅτι δὲν ὁρίζομεν διὰ τοῦ νομοσχεδίου τὴν ἀναλογίαν μεταξὺ τοῦ ποσοῦ τοῦ καταβλητέου εἰς ὁμολογίας ἢ μετρητὰ, ἀφίνοντες εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον νὰ ὁρίσῃ τὸ καταβλητέον εἰς μετρητά. Ὅτι ἐπίσης καθιστῶμεν μίαν θεμελειώδη διάκρισιν μεταξὺ καλλιεργητῶν τοῦ κτήματος καὶ μὴ τοιούτων. Ἀνεξαρτήτως οἱασδήποτε ἰδιότητος τοῦ Ἀγρότου ἢ κολλίγου ἢ παρακεντὲ δίδομεν εἰς τὸν καλλιεργητὴν, τὸν συνδεδεμένον μετὰ τῆς γῆς πλήρη κλῆρον, παρέχομεν δὲ εἰς τὸν μὴ καλλιεργητὴν ἐπίσης κλῆρον, ἀλλὰ κλῆρον ἠλαττωμένον. Τρίτη διάταξις, τὴν ὁποίαν ὀφείλω νὰ σᾶς ἀναφέρω εἶναι ἡ ἀφορῶσα εἰς ἐπανορθώσεις ὀφειλομένας ἀληθῶς εἰς τοὺς κατόχους τῶν γαιῶν, διότι, κύριοι βουλευταί, ἕνεκα ἀτελοῦς συνεννοήσεως μετὰ τοῦ συναδέλφου μου κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἐδημοσιεύθη νομοθετικὸν Διάταγμα, διὰ τοῦ ὁποίου αἱ ἐγγυήσεις, ἐκ τῆς ἐλλείψεως τῶν ὁποίων ἀναντιρρήτως οὐδένα κίνδυνον διέτρεχον τὰ συμφέροντα τῶν ὁμολογιούχων, αἱ ἐγγυήσεις αὗται ἤροντο. Τὰς ἐγγυήσεις ταύτας τὰς ἐπανεφέρομεν ἀλλὰ τὰς ἐπανεφέρομεν ὑπὸ μορφὴν νέαν, ἡ ὁποία νομίζω, ὅτι συμβιβάζει καὶ τὰς ἀνάγκας τοῦ δημοσίου ταμείου πρὸς τὴν μεγαλειτέραν ἐξασφάλισιν τῶν ὁμολογιούχων, δηλαδὴ, ὑποχρεοῦται τὸ Κράτος νὰ καταθέσῃ ἕνα μῆνα πρὸ τῆς λήξεως τῶν ὁμολογιῶν τὸ ποσὸν αὐτῶν εἰς τὸ Ταμεῖον Παρακαταθηκῶν ἢ εἰς τὴν Τράπεζαν, ἐν ᾗ περιπτώσει ἡ ὑπηρεσία τῶν ὁμολογιῶν ἤθελεν ἀνατεθῆ, ὅπως σκοπὸν ἔχομεν νὰ τὸ ἐπιδιώξωμεν, εἰς τραπεζιτικόν τι ἵδρυμα. Ἐν ᾗ περιπτώσει τὸ δημόσιον δὲν ἤθελε καταθέσει τὸ ποσὸν τῆς τοκοχρεωλυτικῆς δόσεως ἐμπροθέσμως, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει αὐθωρεὶ αἱ πρόσοδοι τῆς δεκάτης καὶ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν καθίστανται ὑπέγγυοι διὰ μίαν διετίαν. Ἐπιβάλλομεν δηλαδὴ μίαν ποινὴν εἰς τὸ δημόσιον, εἶναι ὑποχρεωμένον δηλαδὴ τὸ δημόσιον νὰ καταβάλλῃ πλέον ὄχι μίαν δόσιν, ἀλλὰ δύο, τὰς δόσεις τῆς διετίας, εἶναι δυσβάστακτον τὸ βάρος, διότι παραμένει ποσὸν ἀνώτερον ἐκείνου, τὸ ὁποῖον χρειάζεται διὰ τὴν καταβολὴν τῆς μιᾶς δόσεως. Διὰ τῆς διατάξεως ταύτης ἐνισχύομεν τὰ συμφέροντα τῶν ὁμολογιούχων, τὰ ὁποῖα βεβαίως δὲν διακινδυνεύουν, ἀλλὰ συγχρόνως ἐνισχύομεν καὶ τὴν ἀγοραίαν ἀξίαν τῶν ὁμολογιῶν. Ἡ γεωργικὴ ἀνάπτυξις τῆς Ἑλλάδος εἶναι ταὐτόσημος μὲ τὴν εὐημερίαν αὐτῆς. Θὰ ἦτο ἀσύγγνωστος πᾶς δισταγμὸς ἢ βραδύτης διὰ τὴν ρύθμισιν καὶ κατανομὴν τῆς ἰδιοκτησίας ἐκ τῆς μόνης βάσεως ἐφ’ ἧς δύνανται νὰ στηριχθοῦν αἱ ἐλπίδες περὶ τοῦ γεωργικοῦ μέλλοντος τῆς Ἑλλάδος διὰ νὰ δυνηθῇ τὸ Κράτος μὲ ἠρεμίαν καὶ ἄνευ συγκλονισμοῦ νὰ ἐπιδοθῇ εἰς τὴν μελέτην καὶ πραγματοποίησιν τῶν μέτρων ἐκείνων τῆς κοινωνικῆς προνοίας τὴν ὁποίαν ἐπιβάλλει τὸ λαϊκὸν πνεῦμα, τὸ ὁποῖον κυριαρχεῖ σήμερον ἀνὰ τὸν κόσμον (Χειροκροτήματα παρατεταμένα ἐν τῇ αἰθούσῃ). Θὰ παρακαλέσω τὴν ἐπιτροπὴν, εἰς τὴν ὁποίαν θὰ παραπεμφθῇ τὸ νομοσχέδιον νὰ φέρῃ ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον εἰς πέρας τὸ ἔργον της. Εἰς τὴν παράκλησιν δὲ ταύτην προάγομαι καὶ ἐκ τοῦ ἑξῆς περιστατικοῦ, ὅτι ἔχει συγκεντρωθῆ ἐν τῷ Ὑπουργείῳ μέγας ἀριθμὸς φακέλλων ἐκκρεμῶν ὑποθέσεων, τοὺς ὁποίους πρέπει νὰ παραπέμψωμεν. Πλὴν τούτου θὰ παρεκάλουν ὅλους τοὺς κυρίους συναδέλφους μου, οἱ ὁποῖοι ἔχουν σκοπὸν νὰ ὑποβάλλουν τροπολογίας, νὰ τὰς ὑποβάλλουν διὰ τῆς ἐπιτροπῆς, εἰς τὰς συνεδριάσεις τῆς ὁποίας θὰ παρίσταμαι καὶ ἐγὼ, ἐφ’ ὅσον τοῦτο εἶναι δυνατὸν, εἰς τρόπον ὥστε, νὰ παραμείνῃ ἐκεῖ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν κυριωτέρων καὶ θεμελιωδεστέρων σημείων τοῦ νομοσχεδίου, ὥστε καὶ τὸ νομοσχέδιον νὰ καταρτισθῇ ἀρτιώτερον, καὶ ἡ ἐργασία τῆς Βουλῆς συντομωτέρα.

§118Ν. ΞΗΡΟΣ. Αἱ ἐκκρεμεῖς ὑποθέσεις ἐνώπιον τοῦ Ὑπουργείου σας, θὰ συνεχισθῶσι μὲ τὴν διαδικασίαν τὴν παλαιὰν ἢ θὰ διεξαχθῶσι μὲ τὴν νέαν.

§119Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Λαμβάνομεν περὶ τούτου ἰδιαιτέραν πρόνοιαν διὰ τοῦ νομοσχεδίου.

§120Ν. ΞΗΡΟΣ. Ὥστε τὸ Συμβούλιον θὰ σταματήσῃ τὰς ἐργασίας του.

§121Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Βεβαίως, μέχρις ὅτου ψηφισθῇ ὁ νόμος.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ἐπιτροπὴ ἐνισχύεται διὰ τῶν κυρίων Κ. Λιδωρίκη, Κ. Ζαβιτσιάνου, Π. Ἀραβαντινοῦ, Ι. Βαλαλᾶ, Γ. Μαρῆ, Γ. Τσακανίκα, Ν. Ξηροῦ, Π. Πολυχρονιάδου, Δ. Πάζη, Ι. Κανναβοῦ, Δ. Χατζηγιάννη, Δ. Καλδῆ, Ι. Γκέκα, Π. Ἀγγελίδου, Κ. Σταμούλη, Θ. Φίλιος, Δ. Δαγκλῆ, Κ. Χρυσοχοΐρου, Ν. Ζαρλῆ, Δ. Χρυσοστάλη καὶ Ι. Γκάλκου. Εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ταύτην τάσσεται προθεσμία δεκαήμερος πρὸς ὑποβολὴν τῆς ἐκθέσεως της.

§123Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Ἀπὸ τὰ Τρίκκαλα δὲν εἶναι κανεὶς εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§124Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν ἡ ἐπιτροπὴ νὰ ἐνισχυθῇ καὶ δι’ ἄλλων προσώπων.

§125ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἡ Ἤπειρος ἔχει 50 τσιφλίκια, διὰ τίνος προσώπου ἀντιπροσωπεύεται;

§126Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Νὰ ἀντιπροσωπευθῇ καὶ ἡ Ἤπειρος.

§127Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Ἀφ’ ἧς εὑρίσκομαι εἰς τὴν αἴθουσαν τῆς Βουλῆς αὐτῆς εἶδον καταρτιζομένας ἐπιτροπάς, ἐν ταῖς ὁποίαις ἀνέγνωσα καὶ τὸ ὄνομά μου. Βεβαίως δὲν θὰ ἐνθυμῆται κανεὶς ἐκ τῶν κυρίων Βουλευτῶν, ποία εἶναι αὐτὴ ἡ σπουδαία ἐπιτροπὴ, εἰς τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν ἱκανότητα νὰ προσφέρω τὰς ἀσθενεῖς μου γνώμας.

§128Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Διατί νὰ μὴ περιληφθῇ καὶ ὁ κύριος Βουλευτής;

§129Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Νομίζετε, ὅτι ἔχω τὴν φιλοδοξίαν νὰ ἀναλαμβάνω ἔργα, εἰς τὰ ὁποῖα εἶμαι ἀναρμόδιος; Εὑρέθην λοιπὸν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν μεταξὺ τῶν μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῶν Θρησκευμάτων. Εἶναι ἀληθές, κύριοι, ὅτι δὲν ὑστερῶ ἴσως εἰς τὸ νὰ ἔχω θρησκευτικὸν αἴσθημα ἀνεπτυγμένον, ὅσον τοὐλάχιστον καὶ οἱ συνάδελφοί μου, ὁμολογῶ, ὅμως, ὅτι διεῖδον ἐν ἐμαυτῷ τοιαύτην ἀναρμοδιότητα εἰς τὰ ἔργα τῆς ἐπιτροπῆς αὐτῆς, ὥστε ἐπὶ ἡμέρας ἠρεύνον νὰ ἀνακαλύψω, τίς συνάδελφος εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος διεῖδεν ἐν ἐμοὶ τόσον ἀνυψωμένον τὸ θρησκευτικὸν αἴσθημα, ἢ τοὐλάχιστον τὴν θρησκευτικὴν μόρφωσιν, ὥστε νὰ μὲ προωρίσῃ εἰς τὴν θέσιν αὐτήν. Προϊόντος, κύριοι, τοῦ χρόνου ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ δὲν ἐπεδίωξα ποτὲ νὰ καταλάβω κανὲν ἀξίωμα. Δὲν πιστεύω νὰ ὑπάρχῃ καὶ κανείς, εἴτε ἐκ τῶν ἐν τῇ Ἀρχῇ εἴτε καὶ συνάδελφος, ὁ ὁποῖος νὰ μὲ ἤκουσεν ἐπιδιώκοντα τοιοῦτόν τι. Ἐνόμιζον ὅμως, ὅταν εἶδον ὅτι ψηφίζεται ἓν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἦτο εἰδικὸν διὰ τὴν ἐπαρχίαν καὶ διὰ τὸν τόπον, ὁ ὁποῖος μὲ ἀπέστειλεν εἰς τὸ Κοινοβούλιον, νομοσχέδιον ἀληθῶς μεταρρυθμιστικὸν καὶ ῥιζοσπαστικόν, ἐπωφελέστατον βεβαίως εἰς τὸν τόπον, τὸν ὁποῖον ἀντιπροσωπεύω, ἐνόμιζον εἴτε διότι ἔζησα καὶ ἀνετράφην εἰς τὸν τόπον ἐκεῖνον, εἴτε διότι ὁπωσδήποτε ἀνεμίχθην μὲ τὴν Γεωργίαν καὶ τὰ ζητήματα, τὰ ὁποῖα τίθενται εἰς τὴν διάθεσιν τῶν ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Γεωργίας ὅπως διατεθῶσιν, ἵνα μὴ εἴπω ἄλλην λέξιν, ἐνόμιζον ὅτι θὰ ἤμην καὶ ἐγὼ χρήσιμος νὰ προσφέρω ἴσως πληροφορίας τινὰς ἢ νὰ ὑποδείξω ὁδούς τινας, τῶν ὁποίων ἡ σοφία τῶν ἁρμοδίων ἀκολούθως ἠδύνατο ἴσως νὰ ἀνεύρῃ τὸ ἐπωφελὲς πόρισμα.

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Βουλευτά, πρῶτος ἐγὼ τὸ ἀναγνωρίζω καὶ ζητῶ συγγνώμην.

§131Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Παρακαλῶ νὰ θέσω τὸν ἑαυτόν μου ἐν τάξει ἀπέναντι τῆς Βουλῆς καὶ κατόπιν μοῦ λέγετε. Παρεκάλεσα λοιπόν, κύριοι, ὅταν ἐπρόκειτο νὰ καταρτισθῇ ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, νὰ τεθῶ καὶ ἐγὼ ὡς πρόσθετον μέλος. Καὶ ἐτέθην ὡς εἰκοστὸς τέταρτος, τελευταῖον δηλαδὴ μέλος τῆς Ἐπιτροπῆς. Προκειμένου ὅμως νὰ συνεδριάσῃ ἡ Ἐπιτροπὴ ἔτυχον εἰς ἕνα διάδρομον νὰ διευθύνωμαι πρὸς τὸ Γραφεῖον τῆς Ἐπιτροπῆς διὰ νὰ ἴδω καὶ ἐγὼ τέλος πάντων πῶς γίνεται αὐτὴ ἡ ἐργασία τῶν Ἐπιτροπῶν, διότι ὁμολογῶ ὅτι ἡ ἰδική μου Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία μοῦ ἔκαμε τὴν τιμὴν νὰ μὲ ἐκλέξῃ καὶ Πρόεδρον, δὲν συνεδρίασεν ποτέ, διότι τὴν διαρρύθμισιν τῶν θρησκευτικῶν ζητημάτων δὲν εἶχεν ἀναλάβῃ εἰσέτι ἡ Βουλὴ νὰ διαμορφώσῃ. Εἰς τὴν θύραν ὅμως τοῦ δωματίου ὅπου συνεδρίαζεν ἡ Ἐπιτροπή, ἤκουσα τοῦ τότε κυρίου Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας λέγοντος πρὸς ἕτερον μέλος τῆς Ἐπιτροπῆς ὅτι εἶναι περιττὴ ἡ συζήτησις ἐν τῇ Ἐπιτροπῇ, ὅτι τὰ νομοσχέδια ἔχουν μελετηθῆ ἄριστα καὶ ὅτι ὀρθὸν εἶναι πρὸς ἀποφυγὴν παρελκύσεως τῶν συζητήσεων νὰ γίνῃ πρακτικὸν ἀρνήσεως συζητήσεως, ὥστε νὰ μὴ γίνῃ συζήτησις ἐν τῇ Ἐπιτροπῇ. Ὄντως εἰσερχόμενος εἰς τὸ δωμάτιον εὑρίσκω ἕτοιμον πρακτικὸν τῆς Ἐπιτροπῆς ἀρνήσεως συζητήσεως. Καὶ τοιουτοτρόπως εἰσήχθησαν τὰ νομοσχέδια εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἐψηφίσθησαν. Αἱ ἀνάγκαι τῆς πατρίδος καὶ αἱ στιγμαὶ κατὰ τὰς ὁποίας ἐψηφίζοντο ἦσαν τοιαῦται, ὥστε καὶ ἐγὼ μὲ ὅλην τὴν διάθεσιν τὴν ὁποίαν εἶχον νὰ συζητήσω δι’ ὅλα τὰ σφάλματα τοῦ νομοσχεδίου τὰ προφανῆ, τὰ καταφανῆ, (δὲν δύναμαι νὰ εὕρω κατάλληλον λέξιν), δὲν ἠδυνήθην νὰ ὡμιλήσω. Ἐρχόμεθα σήμερον, κύριοι, νὰ ἀσχοληθῶμεν ἐπὶ τῆς τελευταίας ἀναμορφώσεως τοῦ ἰδίου νομοσχεδίου. Ἐὰν ἐγίνετο τότε συζήτησις καὶ μετεῖχον εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν μέλη ἐξ ὅλων τῶν ἐπαρχιῶν τῆς Ἑλλάδος — διότι νομίζω ὅτι τὸ νομοσχέδιον εἶναι γενικὸν καὶ κακῶς ἐκλαμβάνεται ὅτι πρόκειται μόνον περὶ Θεσσαλικοῦ μέτρου· ὅλα τὰ κτήματα ὅλης τῆς Ἑλλάδος ἀφορᾷ, εἶναι γεωργικὴ πολιτικὴ ὡρισμένη, ἡ ἀποκατάστασις τῶν ἐπιμόρτων καὶ ἀκτημόνων γεωργῶν, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται ἴσως κατὰ πλειοψηφίαν εἰς ἄλλα μέρη τῆς Ἑλλάδος, ἐκτὸς τῆς Θεσσαλίας — δὲν θὰ εἶχεν ὁ νόμος τόσας ἀτελείας. Ἐσχηματίσθη ἡ παροῦσα Ἐπιτροπή. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ δηλώσω εἰς τὴν Βουλὴν διατὶ δὲν συμπεριελήφθην καὶ ἐγώ, ὁ παραπονηθεὶς τέλος πάντων καὶ ἔχων αὐτὴν τὴν φιλοδοξίαν νὰ πάρω καὶ ἐγὼ ὁ δυστυχὴς ἕνα κομμάτι ἀξιώματος, ἀφοῦ τὸ ἐπῆρα μιὰ φορὰ καὶ δὲν ἐπραγματοποιήθη. Τώρα εἰς τὰ μέλη τῆς πρώτης Ἐπιτροπῆς — πόσα μέλη εἶχεν ἡ πρώτη Ἐπιτροπή, κύριε Πρόεδρε, ἐὰν δύνασθε νὰ μὲ πληροφορήσητε; Δέκα μέλη εἶχεν ἡ ὑπάρχουσα Ἐπιτροπὴ καὶ ηὐξήθησαν ὡς ἠκούσατε περὶ τὰ εἴκοσι.

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὀκτὼ μόνον, κύριε Βουλευτά.

§133Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Ἐγὼ νομίζω ὅτι ὀφείλει καὶ πρέπει πᾶς ἁρμόδιος νὰ λάβῃ μέρος εἰς αὐτὴν τὴν Ἐπιτροπήν· ἂς ἐρωτηθῇ δὲ ὁ κ. Πρόεδρος πῶς κατηρτίσθη ἡ ἐν λόγῳ Ἐπιτροπὴ διὰ νὰ μάθῃ ἡ Βουλὴ διατὶ δὲν ἐτέθη ἤ μᾶλλον διατὶ διεγράφη τὸ ἰδικόν μου ὄνομα.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐτέθη, κύριε Βουλευτά.

§135Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Ἀργά, κύριε Πρόεδρε, καὶ μετὰ τὴν δήλωσιν αὐτὴν καὶ διὰ τοῦτο δὲν σκοπεύω νὰ λάβω μέρος εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, διότι θὰ ἐνομίζετε ὅτι τὰ εἶπον ὅλα αὐτὰ διὰ νὰ γίνω μέλος τῆς Ἐπιτροπῆς.

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Βουλευτά, κάμνω τὴν βεβαίωσιν ὅτι τὸ σφάλμα εἶναι ἰδικόν μου καὶ ὄχι ἄλλου τινός.

§137Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Κύριε Πρόεδρε γνωρίζετε καὶ γνωρίζω τί ἐγένετο.

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἔχει τὸν λόγον.

§139Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Παιδείας). Λαμβάνω τὴν τιμήν, κύριοι Βουλευταί, νὰ εἰσηγηθῶ σχέδιον νόμου «περὶ ἀποδοχῶν, ἀδειῶν, συντάξεως κλπ. τοῦ προσωπικοῦ τῶν σχολείων τῆς Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως». Τὸ ζήτημα τῆς αὐξήσεως τῆς μισθοδοσίας τῶν λειτουργῶν τῆς στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως, εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον, ὡς γνωρίζετε, ἀπησχόλησε πρὸ μακροῦ χρόνου τὴν Κυβέρνησιν, ἤδη δὲ ἀπὸ ἔτους καὶ ἐπέκεινα ἐλήφθη ἡ ἀπόφασις, ὅπως ἡ μισθοδοσία καὶ αἱ ἀποδοχαὶ τῶν λειτουργῶν τῆς στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως βελτιωθῶσι καὶ αὐξηθῶσιν. Ὅπως ἐνθυμεῖται ἡ Βουλὴ ἐκ τῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο κατὰ τὰς τελευταίας συνεδριάσεις τῆς παρελθούσης Συνόδου, τὸ νομοσχέδιον ἦτο ἕτοιμον, ἀλλὰ δὲν ἦτο δυνατὸν τότε νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὴν Βουλήν, διότι δὲν εἶχεν συμπληρωθῇ ἀκόμη ἡ ἄλλη συναφὴς ἐργασία τῆς μελέτης καὶ προπαρασκευῆς τῶν οἰκονομικῶν ἐκείνων μέτρων, τὰ ὁποῖα ἦτο ἀπαραίτητον νὰ εἰσηγηθῇ ταὐτοχρόνως ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν Βουλήν, ὅπως ἀντιμετωπίσῃ τὰς μεγάλας δαπάνας, τὰς ὁποίας θὰ ἐπιφέρῃ ἡ αὔξησις τῆς μισθοδοσίας καὶ τῶν ἄλλων ἀποδοχῶν τῶν λειτουργῶν τῆς στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως. Ἡ ἐργασία αὕτη ἐγένετο ἀμέσως κατόπιν, ἀλλὰ ἕνεκα τῶν γνωστῶν ἐθνικῶν περιστάσεων δὲν κατέστη δυνατὸν ἡ Βουλὴ νὰ ἐργασθῇ ἐν τῷ μεταξὺ καὶ ἑπομένως παρὰ τὴν ἐπιθυμίαν αὐτῆς ἡ Κυβέρνησις μόνον σήμερον ἔρχεται νὰ πραγματοποιήσῃ σκέψιν καὶ ἀπόφασιν, τὴν ὁποίαν ἀπὸ μακροῦ χρόνου εἶχεν καταρτίσῃ. Ἀλλὰ καίτοι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ ὑποβληθῇ προηγουμένως εἰς τὴν Βουλήν, ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐν Παρισίοις εὑρισκόμενος ἐν μέσῳ τῶν ἀπείρων αὐτοῦ ἀσχολιῶν δὲν ἐλησμόνησεν τὴν δύσκολον θέσιν τῶν δημοδιδασκάλων καὶ τὸν παρελθόντα Ἰούλιον προέβη εἰς ῥητὴν ἀνακοίνωσιν πρὸς αὐτοὺς γενομένην διὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας, ὅτι ἡ ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως περὶ τῆς αὐξήσεως τῶν ἀποδοχῶν τῶν λειτουργῶν τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως εἶναι ὁριστική. Μὴ ἔχων δὲ καμμίαν ἀμφιβολίαν ὅτι αἱ σκέψεις αὗται καὶ ἀποφάσεις ἀνταποκρίνονται πληρέστατα καὶ εἰς τὴν ἀντίληψιν τῆς Βουλῆς ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν ἀντίληψιν ὁλοκλήρου τῆς κοινῆς γνώμης, ὁλοκλήρου τῆς κοινωνίας, προέβην εἰς τὴν δήλωσιν ὅτι τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον θὰ ὑποβληθῇ εἰς τὴν Βουλὴν θὰ ἀποβλέπῃ καὶ περὶ ἀναδρομικῆς ἰσχύος τῶν διατάξεων αὐτοῦ μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐδίδετο ἡ ὑπόσχεσις πρὸς τοὺς δημοδιδασκάλους. Οὕτως σήμερον ὑποβάλλεται τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς. Τὸ ὑποβαλλόμενον νομοσχέδιον περὶ βελτιώσεως τῆς οἰκονομικῆς θέσως τῶν λειτουργῶν τῆς στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως προβλέπει τὴν πλήρωσιν θεμελιωδῶν ἀναγκῶν τῆς ὅλης παρ’ ἡμῖν δημοσίας ἐκπαιδεύσεως. Ἡ ἐνίσχυσις τῆς οἰκονομικῆς θέσεως τῶν διδασκάλων ἀποτελεῖ βεβαίως τὸ κυριώτερον καὶ οὐσιωδέστερον μέρος τῆς βελτιώσεως τῆς λαϊκῆς ἐκπαιδεύσεως. Ἄνευ ἀποδοχῶν ἐπαρκῶν, ἀνταποκρινομένων εἰς τὰς ἑκάστοτε ἀνάγκας τῆς κοινωνικῆς ζωῆς, εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐλπίσωμεν ὅτι θὰ ἀποκτήσωμεν ποτὲ διδασκάλους ἱκανοὺς καὶ καλούς. Μὲ δημοδιδασκάλους γλίσχρως ἢ ἀνεπαρκῶς ἀμειβομένους, κατατριβομένους δι’ ὅλης τῆς ἡμέρας μὲ τὸ πρόβλημα τῆς οἰκονομικῆς αὐτῶν ἐπαρκείας δὲν εἶναι δυνατὸν βεβαίως νὰ προσδοκῶμεν, ὅπως ἡ λαϊκὴ ἐκπαίδευσις ἀνυψωθῇ εἰς τὸ σημεῖον ἐκεῖνο, εἰς τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ εὑρίσκεται ἐν τῷ κράτει καὶ ἄνευ τῶν μέτρων τούτων δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν ἀνύψωσιν τῆς λαϊκῆς ἐκπαιδεύσεως, καὶ οἱανδήποτε ἄλλην μέριμναν καὶ ἂν ἠθέλομεν λάβῃ εἴτε περὶ ῥυθμίσεως τῆς ὀργανώσεως τῆς λαϊκῆς ἐκπαιδεύσεως, εἴτε περὶ βελτιώσεως τῶν προγραμμάτων καὶ μεθόδων ἐν αὐτῇ. Ἡ λαϊκὴ δὲ ἐκπαίδευσις ἀποτελεῖ τὸ σπουδαιότερον καὶ κυριώτερον ἀντικείμενον τῆς ὅλης δημοσίας ἐν τῷ Κράτει ἐκπαιδεύσεως, διότι ἡ στοιχειώδης ἐκπαίδευσις δὲν εἶναι ἡ προβαθμὶς μόνον τῆς μέσης καὶ ἀνωτέρας ἐκπαιδεύσεως, οὐδὲ πρέπει νὰ χαρακτηρίζεται ὡς ἡ θεραπευτὶς αὐτῆς. Ἡ στοιχειώδης ἐκπαίδευσις εἶναι ἡ ὁλοκληρωτικὴ ὑπὸ τοῦ Κράτους παρεχομένη ἐκπαίδευσις εἰς τὴν μεγίστην πλειοψηφίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, εἶναι ἡ μόνη, ἡ ἀποκλειστικὴ ἐκπαίδευσις, ἡ ὁποία εἶναι προωρισμένη νὰ διαπαιδαγωγήσῃ καὶ διαπλάσῃ τὸν ἐθνικὸν χαρακτῆρα τῆς μεγίστης πλειοψηφίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, καὶ παράσχῃ εἰς αὐτὸν τὰς γνώσεις καὶ δεξιότητας ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀπαραίτητοι διὰ πάντα πεπολιτισμένον ἄνθρωπον τῆς σήμερον. Ἐὰν ῥίψωμεν ἓν βλέμμα εἰς τὴν μαθητικὴν στατιστικὴν, θὰ ἴδωμεν ὅτι ἐκ τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ τῶν εἰς τὰ διάφορα σχολεῖα τοῦ Κράτους φοιτώντων τέκνων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, τὰ ἐννέα δέκατα δὲν μεταλαμβάνουν τῆς μέσης ἢ ἀνωτέρας ἐκπαιδεύσεως. Εἶναι πρόδηλον λοιπὸν, ὅτι ἡ Πολιτεία, μεριμνῶσα περὶ βελτιώσεως τῆς λαϊκῆς ἐκπαιδεύσεως, ἐκπληροῖ τὸν κυριώτερον αὐτῆς σκοπὸν ἐν τῇ ἐκπαιδευτικῇ πολιτικῇ, τὴν ὁποίαν ἔχει νὰ ἀκολουθήσῃ. Μὲ τὴν ἀντίληψιν τῆς μεγίστης ταύτης ἀποστολῆς, εἰσηγοῦμαι εἰς τὴν Βουλὴν τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον νομίζω, ὅτι θέλω τύχῃ τῆς εὐμενοῦς κρίσεως αὐτῆς. Δὲν θὰ σᾶς ἀπασχολήσω ἐπὶ πολὺ, ἕνεκα τοῦ προκεχωρηκότος τῆς ὥρας μὲ τὴν ἀνάλυσιν τῶν διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου. Τὸ κυριώτερον σημεῖον, ὅπερ ἀπησχόλησε τοὺς συντάκτας κατὰ τὴν σύνταξιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ἦτο ποία θὰ ἦτο ἡ βάσις, ποῖος θὰ ἦτο ὁ ἀρχικὸς μισθὸς τοῦ δημοδιδασκάλου, ὥστε νὰ δύναται νὰ ἀνταποκρίνεται εἰς τὰς σημερινὰς βιωτικὰς ἀνάγκας, καὶ δεύτερον ποῖον θὰ ἦτο τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον θὰ ἠκολουθεῖτο, οὕτως ὥστε τὸ πρῶτον διοριζόμενος διδάσκαλος νὰ μὴ μένῃ μὲ τὸν μισθὸν αὐτὸν ἐφ’ ὅρου ζωῆς, ἀλλὰ νὰ δύναται νὰ ἀποβλέπῃ εἰς μίαν προαγωγὴν, ὅπως πάντες οἱ ὑπάλληλοι. Εἰς τὸ δεύτερον αὐτὸ σημεῖον ὑπάρχει ῥιζικὴ διαφορὰ μεταξὺ τῶν δημοδιδασκάλων ὡς δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ σχεδὸν πάντων τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, διότι οἱανδήποτε κατηγορίαν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ ἂν λάβωμεν ὑπ’ ὄψει, θὰ ἴδωμεν ὅτι ὑπάρχει βαθμὸς ἀνώτερος, εἰς τὸν ὁποῖον δύναται νὰ ἀποβλέψῃ, καὶ διὰ τῆς προαγωγῆς εἰς τὸν ὁποῖον εἶναι δυνατὸν νὰ τύχῃ μιᾶς ἱκανοποιήσεως ἀναλόγου πρὸς τὰς βιωτικὰς αὐτοῦ ἀνάγκας. Οἱ δημοδιδάσκαλοι εἶναι, δυστυχῶς, προωρισμένοι νὰ μένουν ἐφ’ ὅρου ζωῆς δημοδιδάσκαλοι, διότι ὡς ἐκ τῆς φύσεως τοῦ ἔργου αὐτῶν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἀνωτέρα βαθμὶς προαγωγῆς, εἰς τὴν ὁποίαν νὰ ἀποβλέπουν. Οἱ ἐπιθεωρηταὶ τῆς δημοσίας ἐκπαιδεύσεως καὶ οἱ διευθυνταὶ ἀκόμη τῶν πολυταξίων σχολείων, δὲν θεωροῦνται ὡς βαθμίς, εἰς τὴν ὁποίαν νὰ δύναται ὁ δημοδιδάσκαλος νὰ προαχθῇ, ἀλλ’ ὡς ἰδιαίτερον λειτούργημα, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἀνατίθεται εἰς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι μετέλαβον ἀνωτέρας μορφώσεως, ὥστε νὰ δύνανται νὰ ἀνταποκρίνωνται εἰς τὰ μεγαλείτερα βάρη, τὰ ὁποῖα τὸ λειτούργημα τοῦτο συνεπάγεται. Τούτου ἕνεκα ἐν τῷ νομοσχεδίῳ παρέστη ἀνάγκη νὰ ἀκολουθηθῇ διττὸν σύστημα βελτιώσεως τῆς ἀρχικῆς μισθοδοσίας τοῦ δημοδιδασκάλου, τὸ σύστημα τῆς προσαυξήσεως καὶ τὸ σύστημα τῆς διακρίσεως τάξεων, εἰς τὰς ὁποίας νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ προάγωνται οἱ δημοδιδάσκαλοι, καίτοι μὴ μεταβάλλοντες οὔτε θέσιν οὔτε λειτούργημα. Αἱ προσαυξήσεις παρέχονται, ὅπως καὶ εἰς πάντας τοὺς ἄλλους δημοσίους ὑπαλλήλους, ἀναλόγως τῆς παρόδου τοῦ χρόνου ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ. Αὕτη μόνον ἡ διαφορὰ ὑπάρχει, ὅτι ἐκ μακροτέρας συνολικῆς χρονικῆς περιόδου, βραχύτεραι δὲ εἰς τὴν μεταξὺ ἀλλήλων ἀπόστασιν. Οὕτω τὸ νομοσχέδιον δέχεται, ὅτι ἡ μὲν ἀρχικὴ μισθοδοσία τοῦ δημοδιδασκάλου δὲν εἶναι δυνατὸν σήμερον νὰ εἶναι κατωτέρα τῶν 200 δραχμῶν, δηλαδὴ διπλασία ἀκριβῶς ἐκείνης, τὴν ὁποίαν μέχρι σήμερον οἱ κείμενοι νόμοι. Πέραν τούτου θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποβλέπῃ ἕκαστος δημοδιδάσκαλος εἰς διττὴν προαγωγήν: πρῶτον κατὰ λόγον παρόδου τοῦ χρόνου δικαιοῦται εἰς λῆψιν προσαυξήσεων ἑπτὰ ἀνὰ ἑκάστην τριετίαν ἐξ 20 δραχμῶν ἑκάστην, δεύτερον δὲ εἰς προαγωγὰς εἰς τὰς ἀμέσως ἀνωτέρας τάξεις. Δημιουργοῦνται τρεῖς τάξεις δημοδιδασκάλων διὰ τοῦ νομοσχεδίου, πρώτης, δευτέρας καὶ τρίτης. Διαφορὰ ἑκάστης 30 δραχ. μηνιαίως. Ἡ προαγωγὴ ἀπὸ τάξεως εἰς τάξιν γίνεται μετὰ ὀκταετῆ εὐδόκιμον ὑπηρεσίαν συμπεριλαμβανομένην, δὲν δύναται ὅμως νὰ προσάγεται εἰς ἑκάστην τῶν δύο ἀνωτέρω τάξεων προσωπικὸν ὑπέρτερον τοῦ ⅕ τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ τῶν ἐν ὑπηρεσίᾳ δημοδιδασκάλων. Ἡ λῆψις τῶν προσαυξήσεων ἐξαρτᾶται ἐκ τῆς τακτικῆς ἐκπληρώσεως τοῦ καθήκοντος πᾶσα δὲ ἀμέλεια ἐπιδεικνυομένη, ἡ ἀνικανότης περὶ τὴν ἐκπλήρωσιν τοῦ καθήκοντος θὰ ἐπιφέρῃ τὴν κατάστασιν τῆς στασιμότητος, ἡ ὁποία θὰ ἔχῃ ὡς ἀποτέλεσμα τὴν στέρησιν τῆς προσαυξήσεως καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τῆς στασιμότητος. Ἡ προαγωγὴ ἀπὸ τάξεως εἰς τάξιν ἔχει κριτήριον τὴν εὐδόκιμον ὑπηρεσίαν, ἡ ὁποία κρινομένη ὑπηρεσιακῶς θὰ δίδῃ βάσιν τῆς προαγωγῆς. Κατὰ ταῦτα ὁ μισθὸς τῶν δημοδιδασκάλων, καὶ ὅταν λέγω δημοδιδασκάλων, ἐννοῶ τοὺς ἀποφοίτους τῶν διδασκαλείων ἀρρένων, οἵτινες ἀποτελοῦν τὸ κυριώτερον σῶμα τῶν λειτουργῶν τῆς κατωτέρας ἐκπαιδεύσεως. Αἱ ἀποδοχαί, αἱ οὕτω κανονιζόμεναι προχωροῦσιν ἀπὸ 200 δραχμὰς ἀρχικοῦ καὶ κατωτάτου ὁρίου μέχρι 400 δραχμῶν ἀνωτάτου ὁρίου, λαμβανομένου μετὰ τὴν λῆψιν ὅλων τῶν προσαυξήσεων ἀπὸ τὸν παραμείναντα ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ καθ’ ὅλον τὸν χρόνον καὶ προαχθέντα εἰς τὰς τρεῖς τάξεις. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν κανονισμὸν τῶν ἀποδοχῶν τῶν δημοδιδασκαλισσῶν, ἠκολουθήθη μὲν καθ’ ὁλοκληρίαν τὸ αὐτὸ σύστημα, ἀλλ’ ἐλήφθη ὑπ’ ὄψει ἡ φύσις τῆς γυναικὸς καὶ ἡ ἰδιαιτέρα θέσις, τὴν ὁποίαν κατέχει ἐν τῇ Ἑλληνικῇ κοινωνίᾳ καὶ κατ’ ἀνάγκην ἐγένοντο ὡρισμέναι μεταβολαὶ εἰς ὅσα διὰ τοὺς δημοδιδασκάλους εἶπον πρὸ ὀλίγου. Ἡ γυνὴ ἐν τῇ Ἑλληνικῇ κοινωνίᾳ εἶναι γνωστόν, ὅτι δὲν εἶναι ἀρχηγὸς τῆς οἰκογενείας, ὁ φέρων τὰ βάρη αὐτῆς, ἀλλὰ παρετηρήθη πάντοτε, ὅτι εἶναι μέλος μιᾶς οἰκογενείας ἡ ὁποία ἄλλοθεν ἔχει τὰς δαπάνας. Τοῦτο εἶναι ὁ κανών. Ἐπὶ πλέον ἐνῷ ὁ ἀνὴρ διὰ τοῦ γάμου αὐξάνει τὰς οἰκογενειακὰς αὐτοῦ δαπάνας προσλαμβάνων καὶ ἄλλα βάρη, ἡ γυνὴ τοὐναντίον ἀπαλλάσσεται τῶν βαρῶν, τὰ ὁποῖα τυχὸν ἡ ἰδία εἶχε προηγουμένως, ἀναλαμβάνοντος τοῦ ἀνδρός. Ἀπὸ τῶν σκέψεων τούτων ὁρμώμενον τὸ νομοσχέδιον κανονίζει διὰ τὰς δημοδιδασκάλισσας ἀρχικὸν μισθὸν κατά τι μικρότερον τῶν δημοδιδασκάλων ἤτοι 180 δραχμὰς, ἀντὶ 200. (Διαμαρτυρίαι). Ἀναγνωρίζονται ἐπίσης τρεῖς τάξεις τῶν δημοδιδασκαλισσῶν διαφέρουσαι κατὰ τὸ ποσὸν τῆς μισθοδοσίας, κατὰ τὸ αὐτὸ μέτρον κατὰ τὸ ὁποῖον καὶ τῶν δημοδιδασκάλων, παρέχεται δὲ εἰς τὰς δημοδιδασκάλισσας τριετὴς προσαύξησις ἐξ ἑξήκοντα δραχμῶν ὡς καὶ τῶν δημοδιδασκάλων. Ὁ χρόνος τῶν προσαυξήσεων πρὸς τοὺς δημοδιδασκάλους εἶναι μικρότερος, διότι εἶναι ὀρθὸν ἡ δημοδιδασκάλισσα ἐρχομένη εἰς γάμου κοινωνίαν, ἐφ’ ὅσον κατὰ τὰ κρατοῦντα παρ’ ἡμῖν καθεστῶτα αὐτὴ ἔχει ὅλην τὴν φροντίδα τῆς διατηρήσεως τῆς οἰκογενείας καὶ τῆς περιθάλψεως τῶν τέκνων, ὀρθὸν εἶναι νὰ μὴ παραμένῃ ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ, διότι δὲν θὰ ἐκτελῇ τὰ καθήκοντά της, ὅσον ἐὰν ἦτο ἀπηλλαγμένη τῶν τοιούτων.

§140Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ὅταν θὰ ἔχῃ οἰκογένεια θὰ ἔχῃ πολλὰ παιδιὰ εἰς τὰ 10 ἔτη.

§141Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Μάλιστα. Ἡ ἀποχώρησις τῆς διδασκαλίσσης συμπληρωσάσης 15ετῆ ὑπηρεσίαν εἶναι προαιρετικὴ καὶ ὄχι ὑποχρεωτική, προβλέπεται ἐν αὐτῷ μία περίπτωσις, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ συνέρχεται εἰς γάμου κοινωνίαν εἴτε πρὸ τῆς παρελεύσεως 15ετίας εἴτε μετ’ αὐτήν, ἀποδίδονται δὲ εἰς τὴν ἀποχωροῦσαν διδασκάλισσαν πᾶσαι αἱ κρατήσεις αἱ γενόμεναι λόγῳ συντάξεως, εἰς περίπτωσιν δὲ 15ετοῦς ὑπηρεσίας, ἐὰν ἔλθῃ εἰς γάμου κοινωνίαν καὶ ἀποχωρήσῃ παρέχονται εἰς αὐτὴν τόσα πεντηκοστὰ ὅσα ἡ δεκαπενταετὴς σύνταξις τῆς παρέχει. Οὕτω διασκευαζομένων τῶν ἀποδοχῶν τῶν δημοδιδασκαλισσῶν τὰ ὅρια κυμαίνονται ἀπὸ 180 δραχμὰς κατωτάτου μηνιαίου μισθοῦ μέχρι 225 ἀνωτάτου ὁρίου τὸ ὁποῖον δύναται νὰ ἐπιτύχῃ ἡ δημοδιδασκάλισσα μετὰ 16ετῆ ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ της παραμονήν. Ἑτέρα κατηγορία δημοδιδασκαλισσῶν, τῶν ὁποίων τὴν θέσιν κανονίζει τὸ νομοσχέδιον εἶναι αἱ νηπιαγωγοί· μέχρις αὐτῆς τῆς στιγμῆς ὑπῆρχον ἐν τῷ Κράτει αἱ ἀπόφοιτοι τῶν λειτουργούντων νηπιαγωγείων. Αἱ νηπιαγωγοὶ ἔχουν διαφορὰν ἀπὸ τὰς δημοδιδασκαλίσσας, ἐνῷ τῶν δημοδιδασκαλισσῶν ἡ ἐκπαίδευσις διαρκεῖ τρία ἔτη, τῶν νηπιαγωγῶν διαρκεῖ δύο ἔτη, ἑπομένως ἐνομίσθη σκόπιμον νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἄλλη διαφορὰ δημοδιδασκαλισσῶν καὶ νηπιαγωγῶν, παρὰ ἐκείνην τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ νόμος κατὰ δέκα δραχμὰς μηνιαίως. Ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον προβλέπεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ἡ ἵδρυσις κατηγορίας δευτέρας τάξεως νηπιαγωγείων, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ ἱδρυθῶσι διὰ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον θὰ ὑποβάλλω εἰς τὴν παροῦσαν Βουλήν, διδασκαλείων νηπιαγωγῶν, εἰς τὰ ὁποῖα θὰ προσλαμβάνωνται ἀπόφοιτοι τοῦ γυμνασίου καὶ μετὰ 3ετῆ φοίτησιν θὰ ἐξέρχωνται νηπιαγωγοί, ὡς ἐν καιρῷ θὰ εἰσηγηθῶ ἐν τῇ Βουλῇ. Τὸ σύστημα τοῦτο θεωρεῖται σκοπιμώτερον, διότι θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ στρατολογῶνται τρόφιμοι τῶν διδασκαλείων αὐτῶν ἐξ αὐτῶν τῶν μικρῶν μερῶν εἰς τὰ ὁποῖα εἶναι προωρισμέναι νὰ ἐκτελέσουν τὴν ὑπηρεσίαν αὐτὴν καὶ οὐχὶ ὡς σήμερον συμβαίνει νὰ στρατολογῶνται μόνον ἀπὸ ἀστικὰ μέρη καὶ ἕνεκα τούτου ἀναγνωρίζονται δευτέρας τάξεως νηπιαγωγοί, τῶν ὁποίων ὁ μισθὸς εἶναι 150 δραχμάς. Τελευταῖον προβλέπει περὶ τῶν ὑποδιδασκάλων, ἀλλὰ τοῦτο εἶναι προσωρινόν, διότι θὰ ἐκλείψωσι σὺν τῷ χρόνῳ τὰ πρόσωπα τὰ νῦν εὑρισκόμενα, οὐδεὶς δὲ ἐπιθυμεῖ νὰ εὑρεθῇ τὸ Κράτος εἰς τὴν θέσιν νὰ δημιουργήσῃ τοιούτους διδασκάλους, τοὺς ὁποίους παρήγαγεν ἡ μὴ προσήκουσα μέριμνα τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὸ παρελθόν. Ἀλλὰ καὶ τῶν δημοδιδασκάλων τούτων αἱ ἀποδοχαὶ κανονίζονται κατὰ τρόπον ἱκανοποιητικόν, διότι ὁρίζεται ὁ μισθὸς τοῦ πρωτοβαθμίου εἰς 150 δραχμάς, τοῦ δευτεροβαθμίου εἰς 140 καὶ τοῦ τριτοβαθμίου εἰς 130 μηνιαίως. Εἰς ἑκάστην τῶν τάξεων τούτων παρέχονται καὶ πέντε προσαυξήσεις ἀνὰ ἑκάστην διετίαν ἐκ 15 δραχμῶν ἑκάστη, ἑπομένως εἶναι δυνατὸν οἱ πρωτοβάθμιοι δημοδιδάσκαλοι νὰ φθάσωσι μέχρι 225 δραχμῶν καὶ ἀναλόγως οἱ τριτοβάθμιοι καὶ δευτεροβάθμιοι, μέχρι τοῦ ποσοῦ τῶν 225 δραχμῶν.

§142Α. ΚΡΙΑΡΗΣ. Διὰ τὴν προσαύξησιν θὰ λαμβάνηται ὁ χρόνος τῆς ὑπηρεσίας ὑπ’ ὄψιν;

§143Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Τώρα θὰ εἴπω. Αὕτη εἶναι ἡ οἰκονομία τοῦ νομοσχεδίου, ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὸν κανονισμὸν τῶν ἀποδοχῶν τῶν ἐν τῷ μέλλοντι λειτουργῶν τῆς ἐκπαιδεύσεως. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ὑπάρχον προσωπικὸν ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι παρουσιάζεται μεγάλη δυσχέρεια, ἡ ὁποία φθάνει εἰς ἀδιέξοδον ἐὰν θελήσῃ τις τὸ προσωπικὸν τοῦτο νὰ τὸ διαβαθμίσῃ σύμφωνα μὲ τὰς ἀντιλήψεις τοῦ νόμου, διότι αἱ ἀποδοχαὶ αὐτοῦ ἐρυθμίσθησαν ἐπὶ τῇ βάσει ποικίλων νόμων, ἐπὶ τῇ βάσει ποικίλων προσόντων, ὥστε σήμερον νὰ ὑπάρχῃ τοιαύτη διαφορὰ νὰ μὴ δύνανται νὰ διορθωθῶσιν. Εἶναι ὁ μόνος τρόπος διὰ τοῦ ὁποίου δύνανται νὰ διορθωθῶσι ταῦτα. Αἱ ἀνισότητες αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν μεταξὺ τῶν δημοδιδασκάλων, θὰ ἐλαττωθῶσιν ὥστε ἐὰν εἰς ἑκάστην κατηγορίαν ἐκπαιδεύσεως παραχωρηθῇ ἐφάπαξ αὔξησις μισθοδοσίας, αὕτη θὰ εἶναι τοιαύτη ὁποία ἡ διαφορὰ μεταξὺ ὑπὸ τῆς νῦν ὁριζομένης βασικῆς νομοθεσίας, καὶ ὑπὸ τὸν τέως νόμον ὁριζομένης τοιαύτης. Καὶ ἐξηγοῦμαι. Ὁ βασικὸς νόμος τὸν μισθὸν τῶν δημοδιδασκάλων τὸν ὁρίζει εἰς 200 δραχμὰς ἀντὶ τῶν 100 δραχμῶν ὡς ἦτο προηγουμένως, ἡ αὔξησις τῶν 100 δραχμῶν παραδέχεται εἰς πάντα δημοδιδάσκαλον· ἑπομένως οἱ πρωτοβάθμιοι ἐλάμβανον 100 δραχμὰς καὶ σήμερον λαμβάνουσι 200 δραχμὰς οἱ μὴ ἔχοντες οὐδεμίαν προσαύξησιν. Οἱ ἔχοντες προσαυξήσεις—δύνανται νὰ ἔχωσι μέχρι 30 δραχμῶν—λαμβάνουσιν ἄλλας 100 καὶ φθάνουσι τὰς 230. Οἱ δευτεροβάθμιοι οἱ ἔχοντες 120 δραχμὰς ἄνευ προσαυξήσεως φθάνουσιν εἰς τὸ ποσὸν τῶν 220. Οἱ ἔχοντες προσαυξήσεις καὶ φθάνοντες τοὺς μέχρις 150 δραχμὰς, φθάνουσιν εἰς 250. Ἀναλόγως οἱ πρωτοβάθμιοι εἰς 280 δραχμὰς ἐπὶ πλέον. Ἐπὶ πλέον τὸ νομοσχέδιον περιέχει καὶ σχετικὴν διάταξιν τῶν λειτουργῶν τῆς λαϊκῆς ἐκπαιδεύσεως οἱ ὁποῖοι κατὰ τοὺς τέως νόμους συμπληροῦντες ὡρισμένην ὑπηρεσίαν δὲν εἶχον οὐδεμίαν προσαύξησιν περαιτέρω, ἐδημιουργεῖτο δὲ μία ἀνισότης ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ὅτι δὲν ἀντεπεκρίνοντο εἰς τὰς ἀνάγκας τὰς βιωτικὰς ἑκάστου μεταξὺ τῶν δημοδιδασκάλων οἱ ὁποῖοι εἶχον ὑπὲρ 25ετῆ ὑπηρεσίαν καὶ οἱ ὁποῖοι μόλα ταῦτα δὲν ἐλάμβανον ἢ ὅσον οἱ ἔχοντες 15ετῆ ὑπηρεσίαν. Λέγω λοιπὸν ὅτι εἰς τὰς εὐεργετικὰς διατάξεις τὰς ὁποίας θέλει ἔχει τὸ νομοσχέδιον, ὑπολογίζω ὅτι ὅλη ἡ προϋπηρεσία τῶν λειτουργῶν τῆς ἐκπαιδεύσεως ἡ μὴ προσαυξήσιμος κατὰ τοὺς παλαιοὺς νόμους καὶ διὰ τὰς συμπεπληρωμένας πενταετίας, παρέχεται καὶ εἰς τοὺς ὑπὸ τοῦ τέως νόμου κανονιζομένας προσαύξησις ὁλόκληρος. Ὅπως διὰ τοὺς δημοδιδασκάλους ὡρίσθη ἐφ’ ἅπαξ ὅτι αἱ νῦν ἀποδοχαὶ αὐξάνονται κατὰ 100 δραχμὰς, οὕτω διὰ τὰς δημοδιδασκαλίσσας ὁρίζεται ὅτι αὐξάνονται κατὰ 80 δραχμὰς καὶ διὰ τοὺς ὑποδιδασκάλους 75 δραχμὰς ὑπεράνω τῶν νῦν ἀποδοχῶν τῶν ἐν ἐνεργείᾳ λειτουργῶν τῆς ἐκπαιδεύσεως. Ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς ἰσχύος τοῦ νομοσχεδίου τούτου, διότι ὁρίζεται ἡμέρα τῆς ἰσχύος τῶν ἀποδοχῶν ἡ πρώτη Ἰουνίου, πάντες οἱ λειτουργοὶ τῆς ἐκπαιδεύσεως τῶν ὁποίων αἱ ἀποδοχαὶ αὐξάνονται, ἔχουσι δικαίωμα λήψεως περαιτέρω προσαυξήσεων ἴσων πρὸς τὰς τῶν κατὰ πρῶτον διοριζομένους μέχρι τοῦ ἀνωτάτου ὁρίου δι’ ἕκαστον λειτουργὸν τῆς ἐκπαιδεύσεως. Ἑπομένως ὁ πρωτοβάθμιος διδάσκαλος θὰ δύναται νὰ φθάσῃ τὸ ἀνώτατον ὅριον τῶν 400 δραχμῶν, ὁ δευτεροβάθμιος τῶν 370 καὶ ὁ τριτοβάθμιος τῶν 340 κατ’ ἀνώτατον ὅριον τῆς συμπληρώσεως τῆς ὑπηρεσίας του. Αἱ αὐξήσεις αἱ νέαι, αἱ ἀποδοχαὶ παρέχονται εἰς τοὺς λειτουργοὺς τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως ἀναδρομικῶς ἀπὸ τῆς 1 Ἰουνίου τοῦ τρέχοντος ἔτους. Ἐννοεῖται ὅτι ἐπερχομένης τῆς βελτιώσεως ταύτης, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ λόγος περὶ διακρίσεως τῶν ἐκτάκτων ἐπιδομάτων, τὰ ὁποῖα ἀκριβῶς ἐκ τῶν δυσχερειῶν τοῦ βίου των ἐκ τῆς καταστάσεως ταύτης ἐδόθησαν καὶ εἰς διδασκάλους. Καταργεῖται διὰ τοῦ νομοσχεδίου τὸ τριακοντάδραχμον ἐπίδομα, ὡς ἐπίσης καὶ τὸ 30% ἐπὶ τῆς ἀρχικῆς μισθοδοσίας, παραμένει δὲ ἐκ τοῦ πολεμικοῦ ἐπιδόματος, δι’ ὅσους ἤθελον στερηθῆ τοῦτο καὶ ἐκ τῶν λοιπῶν ὑπαλλήλων μόνον τὸ ποσοστὸν τὸ διδόμενον εἰς τὰ τέκνα καὶ τὰ ἄλλα μέλη τῆς οἰκογενείας, διότι ἡ διάταξις αὕτη ἐρείδεται ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τὴν ὁποίαν θὰ δεχθῇ τὸ νομοσχέδιον καὶ εἶναι δίκαιον νὰ μὴ δημιουργήσωμεν μεταξὺ τῶν διδασκάλων καὶ τῶν ἄλλων ὑπαλλήλων διαφοράν. Τὸ ὁλικὸν βάρος, τὸ ὁποῖον ἐκ τοῦ τοιούτου διακανονισμοῦ τῶν μισθῶν καὶ ἀποδοχῶν τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως ἐπέρχεται εἰς τὸν προϋπολογισμόν, ἀνέρχεται εἰς 10.069.000. Ἐὰν ἐκ τοῦ ποσοῦ τούτου ἐκπέσωμεν τὸ 30δραχμον καὶ τὸ καταργούμενον 30% ἐκ τοῦ πολεμικοῦ ἐπιδόματος, βλέπομεν ὅτι ἡ πρόσθετος αὔξησις τοῦ προϋπολογισμοῦ ἀνέρχεται εἰς τὸ ποσὸν τῶν 3.532.000. Ἀλλὰ τὸ βάρος τοῦ προϋπολογισμοῦ δὲν εἶναι μόνον τῶν 10.000.000. Λόγῳ τῶν προσαυξήσεων καὶ προαγωγῶν, θὰ ἔχωμεν προϊοῦσαν αὔξησιν τῶν δαπανῶν τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως ἀνερχομένην εἰς τὸ ποσὸν τῶν 13.000.000 δι’ ἑκάστην τριετίαν. Ὑπολογίζω ὅτι, κατ’ ἀνώτατον ὅριον, ἐντὸς τεσσάρων τριετιῶν, ἤτοι ἐντὸς δώδεκα ἐτῶν ἀπὸ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ παρόντος νόμου, θὰ ἐξαντληθῇ τὸ μέγεθος τῆς δαπάνης ταύτης, διότι ὡς εἰκός, οἱ ἔχοντες μεγαλειτέρας ἀποδοχὰς θὰ ἐκλείψωσι, θὰ προστεθοῦν δὲ νεώτεροι ἔχοντες κατώτερον μισθὸν. Ἐὰν δεχθῶμεν ὡς ὀρθὴν τὴν βάσιν ταύτην, ἕπεται ὅτι ἡ ὁλικὴ αὔξησις τῆς δαπάνης μετὰ πάροδον δώδεκα ἐτῶν, θὰ ἀνέλθῃ εἰς ἄλλα 5.200.000, τουτέστι τὸ ὀλικὸν βάρος, τὸ ὁποῖον διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἐπέρχεται εἰς τὸν προϋπολογισμὸν μετὰ πάροδον δώδεκα ἐτῶν ἀνέρχεται εἰς τὸ ποσὸν 15.300.000 δραχμῶν. Βεβαίως ἡ δαπάνη αὕτη ἀφορᾷ τὸ νῦν προσωπικὸν τῶν λειτουργῶν τῆς Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως, ἀλλὰ δὲν διαφεύγει τὴν προσοχὴν ὑμῶν ὅτι ἔχομεν πλείστας ὅσας θέσεις ἐξ ἐλλείψεως προσωπικοῦ. Ἐπίσης ὑπάρχει ἐκπαιδευτικὴ ἀνάγκη συμφώνως πρὸς τοὺς κειμένους καὶ ἐν ἐφαρμογῇ νόμους προαγωγῆς ὡρισμένων σχολείων εἰς πολυτάξεια ἢ εἰς ἀνωτέρων τάξεων σχολεῖα. Καὶ ἕνεκα ἀνεπαρκείας ἡ ὑπηρεσία δὲν προέβη εἰς ἔρευναν τῶν δήμων καὶ κοινοτήτων, αἱ ὁποῖαι ἔχουν τὰ βάρη τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως ἕνεκα τῆς ἐλλείψεως προσωπικοῦ. Ἐὰν λοιπὸν ὑπολογίσωμεν κατὰ μέσον ὅρον τὰ κενά, τὰ ὁποῖα κατὰ τὸ ὑπάρχον σύστημα τῆς ὀργανώσεως τῆς ἐκπαιδεύσεως ἀνέρχονται εἰς 1500, δυνάμεθα νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψει ὅτι σὺν τῷ χρόνῳ πληρουμένων τῶν κενῶν θέσεων θὰ ἔχωμεν πρόσθετα βάρη εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ἐκ 3.000.000 εἰς τὴν ἀρχικὴν μισθοδοσίαν, τὴν ὁποίαν θὰ λάβουν οἱ 1500 δημοδιδάσκαλοι, οἱ ὁποῖοι θὰ πληρώσουν τὰ κενὰ καὶ ἐκ 2.000.000 διὰ τὴν συμπλήρωσιν τῶν προσαυξήσεων τῶν 4 τριετιῶν. Ἑπομένως ἔχομεν νέαν αὔξησιν ἐκ 5.000.000. Ἀλλ’ ἡ τελευταία περίπτωσις ἀναβάλλεται εἰς χρόνον ἀπέχοντα πολὺ τῆς σήμερον, διότι πρέπει νὰ ὑπάρξῃ τὸ προσωπικὸν καὶ νὰ συμπληρώσῃ τὰς τριετίας διὰ νὰ λάβῃ τὴν μισθοδοσίαν αὐτήν. Ἐπιβαρύνεται οὕτω ὁ προϋπολογισμὸς καὶ θὰ εἰσηγηθῶ νομοσχέδιον, διότι θὰ ἀποτελέσῃ ἀντικείμενον ἰδιαιτέρου νομοσχεδίου, ὅπερ θὰ ὑποβάλῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Μέχρι τοῦδε ὡμίλησα περὶ τῶν διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου τῶν ἀφορωσῶν τὰς ἀποδοχὰς καὶ προσαυξήσεις. Τὸ νομοσχέδιον περιέχει καὶ ἑτέρας διατάξεις, εἰς ἃς δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπιμείνω ἢ ἀκροθιγῶς. Τὸ νομοσχέδιον προνοεῖ περὶ ἐκπαιδευτικῶν ἀδειῶν. Ὡρισμένος ἀριθμὸς λειτουργῶν τῆς Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως οἱ ὁποῖοι ἀνὰ πᾶν ἔτος θὰ λαμβάνουν ἐκπαιδευτικὴν ἄδειαν πρὸς μόρφωσιν αὐτῶν. Ὀφείλω νὰ τονίσω, ὅτι ἡ διάταξις αὕτη ἐπιβάλλεται ὑπὸ τῶν ἀναγκῶν τῆς ὑπηρεσίας, ἡ ὁποία ἔχει συμφέρον ἐκ τῶν λειτουργῶν τῆς Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως νὰ λάβῃ ὡρισμένον ἀριθμόν, τοὺς ὁποίους νὰ μορφώσῃ πληρέστερον καὶ νὰ τοὺς χρησιμοποιήσῃ δι’ ἀνωτέρους λειτουργοὺς τῆς Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως. Μὲ τὰς σημερινὰς ἀποδοχὰς τὰς ὁποίας δίδομεν εἰς τοὺς δημοδιδασκάλους καὶ μὲ ἐκείνας αἱ ὁποῖαι θὰ κανονισθοῦν διὰ τοὺς λειτουργοὺς τῆς Ἐκπαιδεύσεως, θὰ εἶναι δυνατὸν τὸ ἐπάγγελμα, καὶ τὸ στάδιον τοῦ λειτουργοῦ τῆς ἐκπαιδεύσεως νὰ εἶναι ἐπίζηλον, ὥστε νὰ ἐλπίζω, ὅτι δι’ ἰδίων μέσων θὰ θελήσωσιν οἱ νέοι ν’ ἀποκτήσωσι τὰς σπουδὰς αὐτάς. Ἔχω ἀνάγκην, κ. βουλευταί, νὰ ὑποστηρίξω τοὺς ἀπορωτέρους, τοὺς μὴ δυναμένους νὰ σπουδάσω δι’ ἰδίων μέσων, ὅπως τοὺς χρησιμοποιήσω διὰ τὰς ἀνάγκας ταύτας. Καὶ τὸν σκοπὸν τοῦτον προβλέπει καὶ ἐκπληροῖ ἡ σχετικὴ διάταξις τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Τοῦτο εἶναι ἐν συνόψει τὸ ὑποβαλλόμενον ὑπὸ τῆς Βουλῆς νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἔχω δι’ ἐλπίδος, ὅτι θὰ ἐκπληρώσῃ τὸν σκοπόν του, ὅπως ἀχθῇ εἰς ὕψος ἡ λαϊκὴ ἡμῶν ἐκπαίδευσις. (Χειροκροτήματα).

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Σίμος (Ὑπουργὸς τῆς Περιθάλψεως) ὑποβάλλει τὰ ἑξῆς νομοσχέδια: 1) «Περὶ παροχῆς ἐπιδόματος εἰς στρατιώτας πρόσφυγας ἀντὶ τῶν οἰκογενειῶν αὐτῶν». 2) «Περὶ παλινοστήσεως τῶν προσφύγων ὁμογενῶν». 3) «Περὶ ἱδρύσεως ὀρφανοτροφείων καὶ οἰκοτροφείων ὑπὲρ ὀρφανῶν καὶ ἀπόρων μαθητῶν ἐν Ἀνατολικῇ Μακεδονίᾳ». 4) «Περὶ παροχῆς βοηθημάτων εἰς παλινοστοῦντας κατοίκους τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ τὰς οἰκογενείας αὐτῶν». 5) «Περὶ παροχῆς περιθάλψεως εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν ἐφέδρων ἐπὶ τρεῖς μῆνας μετὰ τὴν ἀπόλυσιν αὐτῶν». 6) «Περὶ παροχῆς πολιτικῆς ἐνδυμασίας εἰς τοὺς ἀπολυομένους πρόσφυγας στρατιώτας». 7) «Περὶ ἐπεκτάσεως τῆς παρεχομένης εἰς τοὺς πρόσφυγας περιθάλψεως καὶ εἰς ἄλλας κατηγορίας προσφύγων ἀναξιοπαθούντων».

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 25 Ἰουνίου 1919 Νομοθετικοῦ Διατάγματος περὶ τροποποιήσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1492 νόμου περὶ καθορισμοῦ νοσηλείας τῶν εἰς τὰ πολιτικὰ Νοσοκομεῖα νοσηλευομένων στρατιωτῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 10 Αὐγούστου 1919 Νομοθετικοῦ Διατάγματος «περὶ μεταθέσεως Ἐφέδρων Ἀξιωματικῶν Πεζικοῦ, Διαχειρίσεως, Ἐπιμελητείας καὶ Φαρμακευτικοῦ εἰς τὸ στέλεχος τῆς Ἐφεδρείας τοῦ Σώματος Διαχειρίσεως Ὑγειονομικῆς ὑπηρεσίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀπαλλαγῆς ἀπὸ τῶν προσθέτων τελῶν τῶν ἐνοικιαστῶν τῶν φόρων δεκάτης, δημητριακῶν καρπῶν καὶ δημοσίων κτημάτων, τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1919». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διαγραφῆς τῶν ὑπὸ Συμμαχικῶν ἀρχῶν ἐνεργηθεισῶν εἰσπράξεων ἐν τῇ κατασταθείσῃ κατὰ τὸ 1916–1917 οὐδετέρᾳ ζώνῃ ἐν τῇ Μακεδονίᾳ καὶ ἐν ταῖς καταληφθείσαις ἐπαρχίαις τῆς Ἠπείρου». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ εἰσαγωγῆς χάρτου ἄνευ ὑδατίνων γραμμῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 10 Μαΐου 1919 Νομοθετικοῦ Διατάγματος περὶ πτυχίου Εἰδικῶν Οἰκονομικῶν Ἐπιθεωρητῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 10 Μαΐου 1919 Νομοθετικοῦ Διατάγματος περὶ μεταρρυθμίσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν ἀφορώντων τὸ Σῶμα τῶν Οἰκονομικῶν Ἐλεγκτῶν νόμων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων τοῦ νόμου 1237 τοῦ 1918 «περὶ φορολογίας δημοσίων θεαμάτων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μεταθέσεως τῆς ὑπηρεσίας τῶν συντάξεων καὶ χορηγημάτων εἰς τὴν Διεύθυνσιν τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου κλπ.». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ Ὀργανισμοῦ τῆς Οἰκονομικῆς Ἐπιθεωρήσεως». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 8 Ἰουλίου 1919 Νομοθετικοῦ Διατάγματος «περὶ ἀναθέσεως τῶν καθηκόντων τῶν Οἰκονομικῶν Ἐφόρων τῶν ἐπαρχιῶν Κυθήρων, Ἰθάκης καὶ Παξῶν εἰς τοὺς ταμίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 12 Ἰουλίου 1919 Νομοθετικοῦ Διατάγματος «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως ἐνίων διατάξεων τῶν ἀφορώντων τὰς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν νόμων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 21 Ἰουλίου 1919 Νομοθετικοῦ Διατάγματος «περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 1595 περὶ τελωνοφυλακῆς». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 11 Ἰουλίου 1919 Νομοθετικοῦ Διατάγματος «περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος διατάξεων τῶν νόμων 1037, 1188, 934, 914, 813 κλπ.». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως, τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ἀπὸ 11 Ἰουλίου 1919 Β. Διατάγματος περὶ προπληρωμῶν, διαταγῇ τῶν Ὑπουργῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 25 Ἰουλίου 1919 Β. Διατάγματος «περὶ συστάσεως Γενικῆς Ἀποθήκης Ὑλικοῦ Δημοσίας Ὑπηρεσίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν Νομοθετικῶν Διαταγμάτων αʹ) τοῦ ἀπὸ 31 Ἰουλίου 1919 «περὶ μεταρρυθμίσεως διατάξεων τοῦ νόμου 1679 τῆς 16 Ἰανουαρίου 1919 «περὶ φορολογίας τοῦ καπνοῦ καὶ τοῦ σιγαροχάρτου» καὶ βʹ) τοῦ ἀπὸ 19 Σεπτεμβρίου 1919 «περὶ μεταρρυθμίσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου 1679 «περὶ φορολογίας τοῦ καπνοῦ καὶ τοῦ σιγαροχάρτου». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν).

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις ἵνα ἐπαναληφθῇ αὕτη τὴν 5ην μ.μ. αὔριον. (Ὥρᾳ 8.30′ μ. μ.).