1918.12.10

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 48Η

τῆς 10ης Δεκεμβρίου 1918

ΠΡΟΕΔΡΙΑ κ. Θ. ΣΟΦΟΥΛΗ

(Ὥρᾳ 4. μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς συνεδριάσεως τῆς 7 Δεκεμβρίου).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίρρησις ἐπ’ αὐτῶν;

§3ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ πρακτικὰ ταῦτα ἐπικυροῦνται. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικὰ καὶ τῆς 8ης Δεκεμβρίου. (Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως τῆς 8ης Δεκεμβρίου).

§5Μ. ΚΑΤΑΠΟΤΗΣ. Ἔχω μίαν παρατήρησιν ἐπὶ τῶν πρακτικῶν, κύριε Πρόεδρε. Εἰς τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀποστολῆς εἰς Εὐρώπην διοικητικῶν ὑπαλλήλων πρὸς θεωρητικὴν καὶ πρακτικὴν ἄσκησιν ἐζήτησα τὸν λόγον εἰς τὴν βʹ ἀνάγνωσιν, ἐπειδὴ δὲ ἀπουσίαζε ὁ ἁρμόδιος κ. Ὑπουργὸς μοὶ εἴπατε, κύριε Πρόεδρε, νὰ κάμω τὴν τροπολογίαν μου ἵνα εἰς τὴν ἑπομένην συνεδρίασιν ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν αὕτη, καὶ ὅτι δὲν θὰ ἐψηφίζετο εἰς βʹ συζήτησιν προχθές. Σήμερον λοιπὸν κακῶς ἀναγράφεται ἡ ψήφισις αὐτοῦ, καὶ παρακαλῶ νὰ διορθωθῇ ὅτι εἶναι ὑπὸ ψήφισιν ἀκόμη εἰς βʹ ἀνάγνωσιν.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα ἔχετε δίκαιον. Εἶναι λάθος καὶ θὰ διορθωθῇ. (Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ ὡς ἐδιωρθώθησαν).

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: — Ὁ Διευθυντὴς τοῦ τηλεγραφείου Πύλου παρακαλεῖ, ὅπως ἐνεργηθῇ ἡ μύνησις τοῦ ὑπαλλήλου τοῦ ἐκεῖ τηλεγραφείου Πολυμέρη, καταδιωχθέντος κατὰ τὰ Νοεμβριανά. — Ὁ Γεωργικὸς Πιστωτικὸς Συνεταιρισμὸς Βαρείας (Τριχωνίας) παρακαλεῖ, ὅπως ληφθῇ μέριμνα περὶ ἐκμισθώσεως ὑπ’ αὐτοῦ τῶν ἐν τῇ ἰδίᾳ περιφερείᾳ κτημάτων τῆς Μονῆς Γουρότσας. — Ὁ Δ. Παπαγιαννᾶκος ἐθνικὸς ποιητής, ἐξοδεύσας διὰ τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ ἔργου του περὶ τὰς 90 χιλ. δραχμῶν, παρακαλεῖ ὅπως ληφθῇ ἡ δέουσα πρόνοια περὶ τοῦ ἔργου αὐτοῦ. Ὁ Συνεταιρισμὸς ἐξαγορᾶς ἀγροκτήματος «Γέρακα» διαμαρτύρεται κατὰ τοῦ Ἡγουμενοσυμβουλίου Πεντέλης ὡς ζητοῦντος νὰ ματαιώσῃ τὴν ἐξαγορὰν τοῦ κτήματος. — Ἡ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 17 Ἰουλίου 1918 Ν. Δ. περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νόμου 703 «περὶ πλεονεξίας, αἰσχροκερδείας κλπ.». — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Μ. Σακλαμπάνης καὶ Ι. Μαραγκός ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσωρινῶν καθηγητῶν τῆς γαλλικῆς γλώσσης». — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Σιφναῖος, Κ. Καλομενόπουλος καὶ Ι. Μαραγκός ὑποβάλλουν τροποποίησιν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου περὶ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου». Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Σαραφιανὸς ζητεῖ ἄδειαν ἀπουσίας ἐκ τῆς Βουλῆς, λόγῳ ἀσθενείας. (Μὴ ὑπαρχούσης ἀντιρρίσεως τῷ χορηγεῖται ἄδεια 15 ἡμερῶν). — Ὁ Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν κ. Ἀλ. Γρίβας ἀνακοινοῖ πρὸς τὴν Βουλὴν τὸ ἐκδοθὲν δυνάμει τοῦ νόμου 702 Ν. Διάταγμα «περὶ κυρώσεως ὑπηρεσίας αἰχμαλώτων». — Ὁμοίως ὁ κ. Ἀλ. Γρίβας Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὑποβάλλει τὰ ἑξῆς νομοσχέδια: 1 «Περὶ κυρώσεως Νομ. Διατάγματος, ἀφορῶντος τὴν τροποποίησιν τοῦ νόμου 462». 2) «Περὶ τοῦ τρόπου ἀναγνωρίσεως καὶ πληρωμῆς καθυστερουμένων ὑπολοίπων, διὰ γενομένας ἐν τῷ ἐξωτερικῷ προμηθείας ἀπὸ τοῦ ἔτους 1912 ἕως 1917». 3 «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ νόμου 1468» καὶ 4) «Περὶ κοινοποιήσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1535 νόμου «περὶ προσθήκης ἄρθρου δευτέρου εἰς τὸ ἄρθρον μόνον τοῦ νόμου 405». —Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν κ. Π. Κουντουριώτης ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ ΓΣΚϚʹ (3226) νόμων τοῦ 1907 «περὶ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου». —Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν κ. Σ. Σῖμος ὑποβάλλει τὰ κάτωθι νομοσχέδια: 1) «Περὶ πληρωμῆς τῶν δαπανῶν τῆς συντάξεως καὶ ἐκτυπώσεως τῆς ἐπισήμου Ἑλληνικῆς φαρμακοποιΐας». 2) «Περὶ ἱδρύσεως ἐν Πειραιεῖ συνεργατικοῦ φαρμακείου». 3) «Περὶ πωλήσεως τῶν δηλητηρίων καὶ ἐπιθεωρήσεως τῶν φαρμακεμπορείων». Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης κ. Ι. Τσιριμῶκος ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ εὐθύνης τῶν Ὑπουργῶν». Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας κ. Α. Παπαναστασίου ὑποβάλλει τὰ κάτωθι νομοσχέδια. 1) «Περὶ προσθήκης διατάξεων εἰς τὸν νόμον ΓΦΑʹ τῆς 30 Νοεμβρίου 1909». 2) «Περὶ ἐκδικάσεως ὡρισμένων διαφορῶν μεταξὺ τοῦ Δημοσίου καὶ τῶν ἐργολάβων δημοσίων ἔργων, κατακυρωθέντων ὑπὸ τὸ Κράτος τοῦ νόμου 356 τοῦ ἔτους 1901 τῆς Κρητικῆς Πολιτείας». καὶ 3) «Περὶ αὐξήσεως τοῦ δαπανηθησομένου ὑπὸ τοῦ Δημοσίου ποσοῦ διὰ τὰ κατὰ τὸν Νόμον 1085 ἐκτελεσθησόμενα ἔργα ἐν τῷ λιμένι Πειραιῶς». 4) «Περὶ συγκεντρώσεως τῶν αὐτυκινήτων τῶν πολιτικῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Κράτους».

§8Ν. ΖΑΡΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε δύο λέξεις πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Ἔλαβον τὸν λόγον διὰ νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλὴν ἕν τηλεγράφημα τὸ ὁποῖον μοὶ ἀπέστειλεν ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ συνεταιρισμοῦ τοῦ χωρίου Τζίλι τῶν Φαρσάλων καὶ τὸ ὁποῖον ἀπέστειλε καὶ πρὸς τοὺς ἄλλους συναδέλφους, διὰ τοῦ ὁποίου οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου τούτου καταγγέλουσι τὸν Εἰρηνοδίκην Φαρσάλων διὰ πράξεις αἱ ὁποῖαι, ἐὰν ἀποδειχθῶσιν, ὡς ἀναφέρωνται ἐν τῷ τηλεγραφήματι, δὲν γνωρίζω ἐὰν ὁ Εἰρηνοδίκης αὐτὸς πρέπει νὰ ἐνασκῇ τὰ καθήκοντά του ἐκεῖ. Θὰ ἀναγνώσω τὸ τηλεγράφημα τοῦτο, ἵνα τὸ ἀκούσῃ ἡ Βουλὴ καὶ ἵνα λαμβάνων γνῶσιν αὐτοῦ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης λάβῃ, ὡς δὲν ἀμφιβάλλω, ὅλα τὰ προσήκοντα μέτρα. Δὲν εἶναι εἰρηνοδίκης αὐτός· ἐμποδίζει τοὺς χωρικούς, ἀλλ’ ὑβρίζει καὶ τοὺς συναδέλφους κ. κ. Βλάχον καὶ Χατζηγιάννην. (ἀναγινώσκει τὸ τηλεγράφημα). Φαίνεται ὅτι ὁ κ. Εἰρηνοδίκης, καθ’ ἃς ἔχω πληροφορίας ἐξέδωκεν ἀντίθετον ἀπόφασιν ἐπὶ ὁμοίου ζητήματος εἰς ἄλλο χωρίον, εἰς τὸ ὁποῖον ὁ ἐνοικιαστὴς τοῦ χωριοῦ ἐκείνου ἐζήτησεν ἔξωσιν χωρικῶν τινων, ὁ δὲ πρώην Εἰρηνοδίκης εἶχεν ἀπορρίψῃ τὴν ἀγωγὴν ἐκείνην. Ὁ νῦν Εἰρηνοδίκης ἐπὶ ὁμοίου ζητήματος ἐγερθείσης ἀγωγῆς ἐδέχθη ταύτην καὶ συνεπῶς διεφώνησεν. Τοιοῦτον τι συμβαίνει ἐπὶ τοῦ προκειμένου καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα ἐπισταμένως, καὶ δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι θὰ ἀποδώσῃ τὸ δίκαιον ὅπου εὑρίσκεται τοῦτο.

§9Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Πρώτην φορὰν λαμβάνω γνῶσιν τοῦ ζητήματος αὐτοῦ θὰ τὸ ἐξετάσω τὸ ζήτημα.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Γ. Πὼπ ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ συνδέσμου τῶν Μηχανικῶν τοῦ Μετσοβείου Πολυτεχνείου καὶ ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ τμήματος τῶν μηχανικῶν τῆς Λέσχης τῶν Ἐπιθεωρήσεων.

§11Γ. ΠΩΠ. Κύριε Πρόεδρε, πρόκειται περὶ ἀναφορῶν ἢ μᾶλλον περὶ ὑπομνημάτων Συλλόγων σχετικῶν πρὸς τὸ ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς νομοσχέδιον περὶ τοῦ σχεδίου τῆς πόλεως Ἀθηνῶν θὰ παρακαλέσω νὰ διαβιβασθῶσιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, ἵνα λάβῃ γνῶσιν τούτων, ἀναληθῆ δὲ ἡ ἐπὶ τούτων συζήτησις διὰ τὴν συζήτησιν τοῦ σχετικοῦ νομοσχεδίου.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Γερογιάννης ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν τῶν ἁλιέων Πρεβέζης.

§13Γ. ΓΕΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ὑποβάλλω ἀναφορὰν τῶν ἁλιέων Πρεβέζης, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦσι μίαν τάξιν ἐργαζομένην εἰς τὴν μικρὰν ἁλιείαν καὶ ὀφείλουν νὰ πληρώνουν εἰς τὸ Δημόσιον, εἶναι οἱ ἐνοικιασταὶ τῶν ἰχθυοτρόφων ὑδάτων, οἱ ὁποῖοι πληρώνουν τὸ ⅕ δηλαδὴ 20%. Φαίνεται ὅτι ἕνεκα παρεξηγήσεως αἱ σχετικαὶ ἀρχαὶ ἠπείλησαν ν’ ἀφομοιώσωσι τὰ ἰχθυοτροφεῖα τὰ ἀγόμενα τῆς Πρεβέζης πρὸς τὰ τοῦ Ἀμβρακικοῦ κόλπου τὰ εἰδικῶς τὰ ὁποῖα εἶναι παλαιοελλαδικὰ καὶ πληρώσουν τὸ τρίτον ἐνισχύει δὲ καὶ τὸ δεύτερον. Ἐζήτησαν παρὰ τῶν ἁλιέων νὰ πληρώσουν εἰς τοὺς ἐνοικιαστὰς τὸ τρίτον καὶ ὄχι τὸ πέμπτον. Τὰ παράπονά των δὲν εἰσηκούσθησαν καὶ παραδόξως εἰς τὴν διακήρυξιν τῆς σχετικῆς δημοπρασίας, δὲν ἀναφέρεται ὡρισμένως τὸ πρᾶγμα, ἀλλὰ φαίνεται ἐκ τῆς διατυπώσεως της ὅπου ἀναφέρονται ὅτι διὰ τὸ δεῖνα καὶ δεῖνα, ὄστρακας μαλάκια κλπ. δὲν εἶναι ἐξ ἐκείνων τὰ ὁποῖα πληρώνουν τὸ πέμπτον, ἄρα διὰ τὰ λοιπὰ ὑποτίθεται ὅτι πληρώνουν τὸ πέμπτον. Συγχρόνως δὲ καταπιέζονται ἀπὸ τοὺς ἐνοικιαστὰς οἱ ὁποῖοι τοὺς ἀπειλοῦν νὰ φέρωσιν ἄλλους ἁλιεῖς καὶ ἐπειδὴ αὐτοὶ εἶναι ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν ἐκεῖ μετὰ τῶν οἰκογενειῶν των καὶ ζῶσιν ἐκ τοῦ ἔργου αὐτοῦ ζητοῦσι δύο τινά, πρῶτον νὰ διαταχθῇ ἡ ἀρχὴ νὰ καθορίσῃ κατὰ τὴν προσεχῆ ἐνοικίασιν τὴν ὑποχρέωσιν τὴν ὁποίαν ἔχουν νὰ πληρώσουν τὸ πέμπτον, τὸ λεγόμενον πεντάκι, συγχρόνως δὲ νὰ ἀπαγορευθῇ εἰς τοὺς ἐνοικιαστὰς νὰ ἀντικαταστήσωσιν αὐτοὺς δι’ ἄλλων ἁλιέων μεταφερομένων ἔξωθεν, διότι εἶναι κεκτημένον δικαίωμα αὐτῶν οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦσιν ἔντιμον καὶ εὐεργετικὴν τάξιν διὰ τὴν κοινωνίαν, διότι ἄλλως τὰ ψάρια θὰ γίνουν μονοπώλιον εἰς βάρος τῆς κοινωνίας.

§14Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὸ πρῶτον μέρος θὰ ἐκτιμήσω τὸ πρᾶγμα, ὅσον ἀφορᾷ δὲ τὸ δεύτερον, τὴν διαφορὰν τῶν ἐνοικιαστῶν πρὸς τοὺς ἁλιεῖς καὶ τὸ μονοπώλιον, σᾶς πληροφορῶ ὅτι ἔδωσα διαταγὴν εἰς τὸν ἔφορον Πρεβέζης νὰ ἐπέμβῃ πρὸς ἄρσιν πάσης ἀδικίας.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Μ. Σφακιανάκης, Μ. Καταπότης Ν. Παπαδάκης καὶ Μ. Μαρκάκης ὅπως καταθέσουν καὶ ἀναπτύξουν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τοῦ χωρίου Βραχασίου ζητούντων νὰ τροποποιηθῇ τὸ σχέδιον τῆς κατασκευαζομένης ἐν τῇ περιφερείᾳ τοῦ χωρίου των ὁδοῦ ὥστε νὰ διέλθῃ αὕτη ἐκ τοῦ χωρίου των.

§16Μ. ΣΦΑΚΙΑΝΑΚΗΣ. Οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου Βραχασίου παραπονοῦνται δριμέως, διότι ἡ κεντρικὴ ἀρτηρία τῆς ὁδοῦ ἀντὶ νὰ περάσῃ ἀπὸ τὸ χωρίον των, τὸ ὁποῖον εἶναι τὸ μεγαλείτερον καὶ παραγωγικώτερον τῆς Κρήτης, πρόκειται νὰ περάσῃ ἀπὸ ἄλλο μέρος ἄγονον καὶ ἀκατοίκητον. Πάντες οἱ ἄλλοι μηχανικοί, οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτησαν ἐν Κρήτῃ, ἀπεφάσισαν νὰ διέλθῃ ἡ ὁδὸς τοῦ χωρίου Βραχασίου καὶ Γάλλοι ἀκόμη μηχανικοί, ὅπως ὁ κ. Reniedi, ἐὰν ἐνῷ ἐν ἀρχῇ εἶχε τοιαύτην γνώμην τὴν μετέβαλεν αἴφνης καὶ ἀπεφάσισε νὰ περάσῃ ἀπὸ τὸ ἄλλο χωρίον. Ἐκτὸς τούτων, ἐὰν διέλθῃ ἡ ὁδὸς ἀπὸ Βραχάσι θὰ εἶναι συντομωτέρα κατὰ δύο χιλιόμετρα καὶ ἑπομένως θὰ στοιχίσῃ ὀλιγώτερον. Διότι πρὸς τὸ Βραχάσι ὑπῆρχε μία παλαιὰ ὁδὸς κατασκευασθεῖσα ἐπὶ Τουρκοκρατίας, καὶ ἡ ὁποία ἦτο ἐν ἐνεργείᾳ μέχρι τέλους. Καταλείπεται λοιπὸν ἡ ὁδὸς αὕτη ἵνα κατασκευασθῇ νέα κατεδαφιζομένων οἰκιῶν, καταλαμβανομένων κήπων, οἰκοπέδων, ἀμπελιῶν, ἡ ὁποία ἑπομένως θὰ στοιχίσῃ πολὺ περισσότερον. Τὸ χωρίον Βραχάσι, ἐκτὸς τούτου εἶναι τὸ παραγωγικώτερον τῆς νήσου· ἐφέτος ὑπολογίζεται, ὅτι θὰ δώσῃ φόρους εἰς τὸ Δημόσιον Ταμεῖον ὑπὲρ τὰς 200 χιλιάδας, διότι παράγει 400 χιλιάδας ὀκάδας ἐλαιῶν, ἐξ ὧν 270 χιλ. ἐξάγει, αὗται δὲ στοιχίζουν ἄνω τοῦ ἑκατομμυρίου, ἐπειδὴ δὲ πληρώνει ἐξαγωγικὸν φόρον 13% θὰ δώσῃ 150 χιλ. Ὁ φόρος τῶν δημητριακῶν καρπῶν ἐνοικιάσθη 60 χιλιάδας. Παράγει 300 χιλ. ὀκάδας χαρουπίων τὸ ὁποῖον θ’ ἀποδώσῃ 30 χιλ. ὥστε ἄνω τῶν 200 χιλιάδων θ’ ἀποδώσῃ τὸ χωρίον εἰς τὸ Ταμεῖον. Ἐκτὸς τούτων ὑπάρχει καὶ εἰδικὸς λόγος ὑπὲρ αὐτοῦ, διότι κατὰ τὸ κίνημα πάντες ἐτάχθησαν ὑπὲρ αὐτῶν, κατὰ δὲ τὴν ἐκστρατείαν τοῦ Μαΐου 1917 ὑπὲρ οὓς 250 ἐφέδρους προσῆλθον ἐξ αὐτοῦ, καὶ ὡς οἱ ἀρχαῖοι Σπαρτιᾶται συμφιλιωθέντες καὶ οἱ τυχὸν διϊστάμενοι μετέβησαν εἰς ἐκκλησίαν, τὴν ὁποίαν ἐθεώρουν, ὡς θαυματουργὸν καὶ ἐτέλεσαν τὰ θρησκευτικά των καθήκοντα, ἡ δὲ ἐνοριακὴ ἐπιτροπὴ τοὺς παρέθηκε ἀποχαιρετιστήριον γεῦμα καὶ πάντες κατετάχθησαν ὑπὸ τὰς σημαίας. Διὰ ταῦτα παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ μελετήσῃ σοβαρῶς τὸ πρᾶγμα.

§17Μ. ΚΑΤΑΠΟΤΗΣ. Ἡ αἴτησις αὕτη εἶναι δικαιοτάτη καὶ πρέπει νὰ γίνῃ δεκτή.

§18Ν. ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι ζωτικώτατον, διότι αὐτὸ τὸ χωρίον συγκεντροῖ πολλὰ πλεονεκτήματα, εἶναι εὐφορώτατον καὶ ἀπὸ ἀπόψεως θερινῆς διαμονῆς θὰ προσελκύσῃ πολλοὺς ξένους, συγχρόνως δὲ δὲν θὰ ὑποστῇ οὐδεμίαν ζημίαν τὸ Δημόσιον. Ἐκτὸς τούτου τὸ χωρίον τοῦτο εὑρίσκεται εἰς ἔλλειψιν ἀναπτύξεως ἐκ τῆς ἐλλείψεως συγκοινωνίας, ὥστε ἐκτὸς τῶν πλουτοπαραγωγικῶν σκοπῶν θὰ ἐπέλθῃ καὶ ἡ ἀνάπτυξις τῶν κατοίκων, διότι ἡ συγκοινωνία εἶναι ὁ μεγαλύτερος φορεὺς τῆς προόδου καὶ τοῦ πολιτισμοῦ.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζαρλῆς, ὅπως ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν τῆς καπνεργατικῆς ὁμοσπονδίας λόγον.

§20Ν. ΖΑΡΛΗΣ. Δὲν ἔχω νὰ εἴπω τίποτε. Ἐπὶ τοῦ ὑπομνήματος τῆς καπνεργατικῆς ὁμοσπονδίας, κατόπιν τῶν δηλώσεων τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὅτι τὰ αἰτήματα τῶν ἐργατῶν θὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Μ. Δαζέας, Κ. Λυκουρέζος καὶ Π. Μερλόπουλος ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν καπνεμπόρων Καλαμῶν.

§22Μ. ΔΑΖΕΑΣ. Ἡ ἀναφορὰ ἀπευθύνεται πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, τοῦ ὁποίου ἐφιστᾶται ἡ προσοχὴ διότι αἱ δικαστικαὶ ἀρχαὶ Καλαμῶν ἔσπευσαν εἰς καταδίωξιν τῶν καπνεμπόρων ἐπὶ αἰσχροκερδείᾳ, ἐνῷ εἰς οὐδὲν μέρος τῆς Ἑλλάδος συνέβη τοῦτο.

§23Κ. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Οἱ καπνοπῶλαι Καλαμῶν νομίζοντες ὅτι ἐζημιοῦντο διὰ τῆς διατάξεως τῆς τιμῆς τῆς λιανικῆς πωλήσεως ἀνεφέρθησαν εἰς τὸν ἐπόπτην, ὁ ὁποῖος εὗρεν εὔλογα τὰ παράπονά των καὶ ἐκανόνισε διὰ νέας διατιμήσεως τὸν λιανικῶς πωλούμενον καπνὸν κατὰ πέντε λεπτὰ ἀνώτερον τῆς παλαιοτέρας. Ἀλλὰ μετά τινα χρόνον ἀντικατεστάθη ὁ παλαιότερος ἐπόπτης. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τοῦ Ἐπισιτισμοῦ διέταξε τὸν δικαστικὸν ἐπόπτην νὰ ἐνεργήσῃ ἐξέτασιν καὶ ὑποβάλῃ τὸ πόρισμά του, τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται ὑπὸ τὴν κρίσιν τοῦ Ὑπουργοῦ. Ἀλλ’ ἐν τῷ μεταξὺ αἱ δικαστικαὶ ἀρχαὶ καταδιώκουσιν τοὺς καπνοπώλας, ὡς αἰσχροκερδεῖς. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ διατάξητε αὐτοὺς νὰ περιμείνουν τὴν ἀπόφασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§24Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐκ τοῦ σχετικοῦ τῆς ὑποθέσεως ἐμφαίνεται, ὅτι μέχρι σημείου ἴσχυεν ὡρισμένη διατίμησις, ἀλλὰ νεώτερος δικαστικὸς ἐπόπτης, αἱ σκέψεις νεωτέρας τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας ἔκαμε ἄλλην διατίμησιν ἀπαράσκευον εἰς τοὺς καπνοπώλας, οἱ ὁποῖοι ἐξηκολούθησαν τὴν πρώτην. Ἐν τῷ καθήκοντί των λοιπὸν αἱ δικαστικαὶ ἀρχαὶ εἰσήγαγον αὐτοὺς ἐπὶ παραβάσει τῆς δευτέρας διατιμήσεως.

§25Κ. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Αἱ παρατηρήσεις σας εἶναι εὔλογοι, ἀλλὰ καὶ ἡ πρώτη καὶ ἡ δευτέρα παρατήρησις δὲν στηρίζονται εἰς τὰ δικαιώματα τῶν ἐποπτῶν νὰ κανονίζωσι τὴν τιμὴν τοῦ καπνοῦ. Ἐκ τῶν πραγματικῶν γεγονότων προκύπτει, ὅτι ἡ δικαστικὴ ἀρχὴ δύναται ν’ ἀναμείνῃ τὴν γνώμην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Ἐπισιτισμοῦ ἀντὶ νὰ προβαίνῃ εἰς καταδιώξεις ἐπὶ αἰσχροκερδείᾳ ἐπιζητοῦσα ἀποδείξεις αἰσχροκερδείας ἐν τῷ ἀκροατηρίῳ, αἱ ὁποῖαι εἶναι δυσκολώταται, δὲν θὰ χαθῇ ἡ δικαιοσύνη, ἐὰν ἀνασταλῇ ἡ καταδίωξις μέχρι τῆς ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργοῦ.

§26Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ θὰ σᾶς δώσῃ μίαν ἀπάντησιν διὰ νὰ κανονίσῃ τὸ ζήτημα ἐν τῷ μέλλοντι, ἀλλ’ ἡ ἀξίωσις, ὅπως τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης ἀναστείλῃ τὴν καταδίωξιν διὰ τοιαύτης ἢ τοιαύτης κρίσεως εἶναι ἀξίωσις, τὴν ὁποίαν δὲν δύναμαι νὰ ὑποβάλω.

§27Κ. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἔχων τὴν διοικητικὴν ἐξουσίαν καὶ τὴν ἀνωτέραν ἐποπτείαν δύναται νὰ κανονίσῃ τὴν ἀνάσχεσιν τῆς ποινικῆς ἀγωγῆς, ὅταν δὲν εἰσάγεται κατὰ τὸν προσήκοντα τρόπον τῆς δικονομίας.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Χρυσοστάλης ἐρωτᾷ τὸν κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸν ἂν ἀπέστειλε διαταγὴν εἰς τοὺς κατὰ νομοὺς στρατιωτικοὺς ἐπόπτας νὰ παύσουν νὰ ἐξαναγκάζουν τοὺς γεωργοὺς νὰ πληρώνουν ἑτέρας δύο δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν, ἀφ’ οὗ πρῶτον ἐζήτησαν καὶ ἔλαβον 1.50 κατ’ ὀκᾶν.

§29Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς Στρατιωτικῶν). Συμφώνως τῆς διατάξεως τοῦ νόμου 1350 «περὶ ὑποχρεωτικῆς σπορᾶς εἰδῶν νομῆς διὰ τὰς στρατιωτικὰς ἀνάγκας» πάντες οἱ καλλιεργηταὶ ὡρισμένων περιφερειῶν, μεταξὺ τῶν ὁποίων περιλαμβάνεται καὶ ἡ Εὔβοια, ὑποχρεοῦνται νὰ σπείρωσι πρὸς παραγωγὴν εἴδη νομῆς. Κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ αὐτοῦ νόμου ὁ σπόρος χορηγεῖται εἰς τοὺς παραγωγοὺς ὑπὸ τοῦ Κράτους εἰς τὴν τιμὴν τοῦ κόστους. Διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου 1350 ἡ Στρατιωτικὴ Διεύθυνσις συγκεντρώσεως προϊόντων ἐπρομηθεύθη ἐκ Μασσαλίας διὰ τοῦ ἐκεῖ Ἑλληνικοῦ ἐμπορικοῦ Γραφείου σπόρον σίτου, τὸν ὁποῖον παρέχει διὰ τῶν Στρατιωτικῶν Γεωργικῶν Ἐποπτῶν εἰς τοὺς παραγωγοὺς πρὸς σποράν. Ἡ τιμὴ τοῦ κόστους αὐτοῦ εἶναι 3 δραχμαὶ καὶ 40 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν. Αὐτὴ εἶναι ἡ τιμὴ πωλήσεως τοῦ σπόρου εἰς τοὺς παραγωγούς. Ἐξ ἄλλου ὁ σπόρος βίκου, ἐγχωρίου παραγωγῆς, διετιμήθη πρὸς δραχμὰς 1 καὶ λεπτὰ 50 κατ’ ὀκᾶν. Οὐδεμία διαταγὴ ἐδόθη εἰς τοὺς ἐπόπτας, ὅπως πωλεῖται, ὁ διὰ σπορὰν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ προμηθευθεὶς σπόρος βίκου ἐπὶ τιμῇ ἄλλῃ τῆς τῶν τριῶν δραχμῶν καὶ 40 λεπτῶν. Δὲν ἀποκλείεται, ὅτι Στρατιωτικός τις Γεωργικὸς Ἐπόπτης περιφερείας τινὸς νὰ ἔκαμε σύγχυσιν μεταξὺ τῆς τιμῆς τοῦ βίκου ἐγχωρίου παραγωγῆς καὶ τῆς τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ ἐνῷ ἔδωκεν εἰς τοὺς παραγωγοὺς τοιοῦτον πρὸς 1 δραχμὴν καὶ 50 λεπτὰ ἐζήτησε βραδύτερον ἀπ’ αὐτοὺς τὴν διαφορὰν μέχρι τῶν 3 δραχμῶν καὶ 40 λεπτῶν κατ’ ὀκᾶν. Ὁπωσδήποτε ἡ τιμὴ τῶν τριῶν δραχμῶν καὶ τεσσαράκοντα λεπτῶν εἶναι μεγάλη καὶ οἱ κ. κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας καὶ Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν κατήρτισαν σχέδιον νόμου πρὸς τροποποίησιν τοῦ νόμου 1350, κατὰ τὸν ὁποῖον ἡ τιμὴ τοῦ εἰς τοὺς παραγωγοὺς πρὸς σπορὰν διὰ τὴν παραγωγὴν εἰδῶν νομῆς παρεχομένου σπόρου ὁρίζεται διὰ Β. Διατάγματος.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἂν σκέπτεται νὰ παρατείνῃ τὴν τεσσαρακενταπενθήμερον ἄδειαν τῶν ἐφεδρικῶν ἡλικιῶν 1900, 1902.

§31Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐλύθη τὸ ζήτημα, ὡς ἐδήλωσα πρό τινων ἡμερῶν, δοθείσης διαταγῆς δι’ ἧς αἱ ἡλικίαι αὗται ἀπέρχονται εἰς ἀόριστον ἄδειαν.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Α. Παπαζαχαρίου, Γ. Χατζηγεωργίου, Ν. Γερμανὸς, παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν 1) ἂν ἀληθεύῃ ὅτι ἐλήφθη ἀπόφασις ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως περὶ ἐθνικοποιήσεως πάντων τῶν μεταλλείων Μακεδονίας, 2) Πόσων μεταλλείων Μακεδονίας νῦν γίνεται ἐκμετάλλευσις, τίνων καὶ ὑπὸ τίνων, 3) Ἄν γίνεται ἡ ἐκμετάλλευσις ὑπὸ ἰδιωτῶν, πῶς παρεχωρήθησαν εἰς αὐτοὺς ταῦτα, διὰ δημοπρασίας ἢ δι’ ἰδιωτικῆς συμβάσεως; Ἐὰν τὸ δεύτερον συμβαίνῃ, παρακαλοῦσι νὰ κατατεθῶσιν εἰς τὴν Βουλὴν αἱ συμβάσεις.

§33Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Εἰς τὴν ἐπερώτησιν ταύτην ἔχω νὰ ἀπαντήσω ὅτι τοιαῦτα ὑπάρχουσιν ὀκτώ, ἐξ ὧν: Τρία λιγνιτωρυχεῖα, τρία μεταλλεῖα χρωμίου, ἓν χαλκοῦ καὶ ἓν πετρελαίου. Εἰς τέσσαρα ἐκ τούτων, ἐνεργεῖται ἐκμετάλλευσις, τὰ ἑξῆς: 1) Λιγνιτωρυχεῖον παρὰ τὴν Μπάνιτσαν, ἐκμεταλλευόμενον ὑπὸ τῶν Γαλλικῶν Στρατιωτικῶν Ἀρχῶν (καταληφθέν, ἐθνικοποιήθη κατόπιν). 2) Λιγνιτωρυχεῖον παρὰ τὴν Δράνιτσαν τῆς Κατερίνης, ἐκμεταλλευόμενον ἐν μέρει ὑπὸ τῶν Ἀγγλικῶν Στρατιωτικῶν Ἀρχῶν, ἐν μέρει δὲ ὑπὸ τῶν Σ. Ἀγαπητοῦ καὶ Δ. Χατζοπούλου, δυνάμει ἀδειῶν προσωρινῆς ἐκμεταλλεύσεως, ἐκδοθεισῶν συμφώνως τῷ νόμῳ 714 πρὸ τῆς ἐθνικοποιήσεως καὶ ληγουσῶν τῆς μὲν κατὰ Μάϊον, τῆς δὲ κατὰ Νοέμβριον τοῦ 1918 3) Μεταλλεῖον χωρίου Βάβδου–Χαλκιδικῆς. Οἱ Γ. Γεωργίου καὶ Ἰσαὰκ Γιαχὲλ ἀνεδείχθησαν ἐργολάβοι ἐπὶ πενταετίαν κατόπιν δημοπρασίας. 4) Μεταλλεῖον Χρωμίου Σκοτίνης–Πλαταμῶνος. Ὁ Θεόδωρος Ἀναγνωστόπουλος ἀνεδείχθη ἐργολάβος ἐπὶ πενταετίαν κατόπιν δημοπρασίας. Εἰς τὰ λοιπὰ τέσσαρα τὰ ἑξῆς οὐδεμία ἐνεργεῖται ἐκμετάλλευσις. 1) Λιγνιτωρυχεῖον Τσερέπλιανης. Ἔχει προκηρυχθῇ δημοπρασία. 2) Μεταλλεῖον χαλκοῦ παρὰ τὸ χωρίον Περιβόλι τῶν Γρεβενῶν. Ἡ ἐκμετάλλευσις εἶναι ἀδύνατος λόγῳ δυσκολίας μεταφορῶν. 3) Πετρέλαια παρὰ τὰ Ἰωάννινα. Τὸ ζήτημα εὑρίσκεται ὑπὸ μελέτην. 4) Μεταλλεῖα χρωμίου Γερακινῆς. Ἐφ’ ἑνὸς τμήματος προεκηρύχθη δημοπρασία. Ἐπὶ ἑτέρου τμήματος ὑπάρχει ὑπὸ μελέτην σύμβασις συμφώνως τῷ νόμῳ 958 τοῦ 1917 «περὶ ἐκδόσεως εἰς ἐργολαβίαν τῶν Δημοσίων Μεταλλείων τῶν Νέων Χωρῶν». Ὑπάρχουν ἐπίσης ἐπὶ Τουρκοκρατίας 24 ὁριστικῶς παρακεχωρημένα μεταλλεῖα καὶ 20 ἄδειαι ἐξορύξεως ὀρυκτῶν περιωρισμένης διαρκείας. Πάντα τὰ ἰδιωτικὰ μεταλλεῖα ἀργοῦσι. Μόνον εἰς τὰ μεταλλεῖα τῆς Ἑταιρίας Κασσάνδρας ἐνεργεῖται μικρά τις ἐκμετάλλευσις θειούχου σιδήρου διὰ συμμαχικὰς ἀνάγκας. Ἡ Κυβέρνησις οὐδεμίαν παραχώρησιν ἔκαμεν εἰς τὴν Μακεδονίαν, ἐξέδωκε μόνον ἀδείας τινὰς προσωρινῆς ἐκμεταλλεύσεως, αἵτινες ἀργοῦσι.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζαρλῆς παρακαλεῖ τὸν κ. ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργόν, ὅπως πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἐὰν προέβη εἰς τὴν συμπλήρωσιν τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Εἰρηνοδικείου Νηλείας (Βόλου) τοῦ ὁποίου ὁ μὲν εἰρηνοδίκης ὑπηρετεῖ εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ ἀπὸ πολλῶν μηνῶν, ὁ δὲ γραμματεὺς αὐτοῦ παρῃτήθη πρὸ πολλοῦ, καὶ τοιουτοτρόπως οἱ ὑπερδεκακισχίλιοι κάτοικοι τῆς περιφερείας μένουσιν ἄνευ εἰρηνοδικειακῆς δικαιοσύνης, πρὸς μεγάλην ζημίαν αὐτῶν. Διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 48786 τῆς 27 Νοεμβρίου ἐγγράφου παρακαλοῦσι τὸν κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸν ὅπως δι’ ἐγκυκλίου του ἀνακαλέσῃ ἅπαντας τοὺς ὁπωσδήποτε ὑπηρετοῦντας ἐν τῷ στρατεύματι εἰρηνοδίκας εἴτε ἐφέδρους εἴτε κληρωτούς.

§35Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὁ γραμματεὺς ὑπέβαλε παραίτησιν καὶ ἐγένετο δεκτὴ δημοσιευθέντος τοῦ διατάγματος τὴν 3 Νοεμβρίου 1918.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Κυρέλλος ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας τίνα μέτρα ἔλαβε πρὸς ἀποκατάστασιν τῆς ἐκ τῶν πλημμυρῶν διακοπείσης συγκοινωνίας εἰς πλείστους δήμους τῆς ἐπαρχίας Θηβῶν καὶ ἰδίᾳ πρὸς κατασκευὴν τῆς γεφύρας τῆς ὁδοῦ Θηβῶν–Δομβραίνης, λόγῳ τῆς καταστροφῆς τῆς ὁποίας ὁ Δῆμος Θίσβης διατελεῖ ἐν πλήρει ἀπομονώσει καὶ πρὸς ἀποκατάστασιν τῆς τηλεγραφικῆς γραμμῆς τοῦ αὐτοῦ Δήμου Θίσβης.

§37Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ἔσπευσα καὶ ἔλαβα ὅλα τὰ ἀπαιτούμενα μέτρα πρὸς ἀποκατάστασιν τῆς διακοπείσης συγκοινωνίας. Ὡς πρὸς τὴν κατασκευὴν τῆς γεφύρας Δομβραίνης–Θηβῶν οὐδαμῶς διεκόπη ἡ ἐργασία.

§38Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Οὐδεμίαν ἀμφιβολίαν εἶχον ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, τὸν ὁποῖον διακρίνει ζῆλος, ἤθελε σπεύσει νὰ λάβῃ τὰ ἐπιβεβλημένα μέτρα πρὸς ἀποκατάστασιν τῆς διακοπείσης συγκοινωνίας τῆς ἰδιαιτέρας μου πατρίδος, προκειμένου περὶ τῆς κατασκευῆς γεφύρας Θηβῶν– Δομβραίνης. Ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ παρατηρήσω ὅτι ἡ ὑπηρεσία βαδίζει χωλαίνουσα. Τὸ σχέδιον ἀπεστάλη εἰς τὸν μηχανικὸν τῆς πόλεως, τὸ εὑρῆκεν ἀτελὲς ἡ κεντρικὴ ὑπηρεσία, ἐνῷ δὲ, ὡς ὤφειλεν ἔπρεπε νὰ τὸ συμπληρώσῃ διὰ νὰ τὸ εὕρῃ συντετελεσμένον τὸ ἀπέστειλεν εἰς τὸν μηχανικὸν διὰ νὰ τὸ συμπληρώσῃ καὶ νὰ τὸ ἐπιστρέψῃ. Νομίζω, ὅτι χάνομεν καιρὸν καὶ δι’ αὐτὸ παρακαλῶ νὰ διατάξῃ τὸν μηχανικὸν νὰ κάμῃ πρόχειρον προϋπολογισμὸν χωρὶς προθεσμίαν, νὰ δώσῃ εἰς τὸν ἐργολάβον ὑπευθύνως τὴν κατασκευὴν τοῦ ἔργου, νὰ ἀνοίξῃ πίστωσιν ἐπὶ ἀποδόσει λογαριασμοῦ, διότι ἐκ τῆς ἐλλείψεως τῆς γεφύρας εἷς ὁλόκληρος Δῆμος διατελεῖ εἰς ἐντελῆ ἀποκλεισμόν, ὁ ὁποῖος παραβλάπτει τὰ ἰδιωτικὰ καὶ δημόσια συμφέροντα, λόγῳ δὲ τῆς γρίππης δὲν μεταβαίνουσι δι’ ἰατροὺς καὶ ὡς ἐκ τούτου κινδυνεύουσιν.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Καταπότης παρακαλεῖ τὸν κ. ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν διατί ἐν ᾧ τὸ Βασιλικὸν Διάταγμα τῆς 31 Ὀκτωβρίου 1913 ὁρίζει ὅτι κατὰ κανόνα αἱ νεκροψίαι, αἱ γυναικολογικαὶ ἐξετάσεις καὶ αἱ σπουδαιότεραι τῶν πραγματογνωμοσυνῶν ἐνεργοῦνται ἐν τῷ Ἰατροδικαστικῷ Ἐργαστηρίῳ τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου διὰ τῶν ἐν αὐτῷ ὑπαρχόντων ἐργαλείων καὶ λοιπῶν ἐπιστημονικῶν μέσων, αὗται, καθ’ ἃ πληροφορεῖται, ἐνεργοῦνται εἰς παρακείμενον δωμάτιον τῆς Εἰσαγγελίας ὑπὸ τῶν ἰατρῶν αὐτῆς.

§40Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Εἶναι μακρὰ ἡ ἀπάντησις καὶ ἔγγραφος, δύναμαι δὲ νὰ τὴν δώσω νὰ τὴν διαβάσητε. Μὲ δύο λέξεις σᾶς λέγω ὅτι τὸ ἰατροδικαστικὸν γραφεῖον λειτουργεῖ παρὰ τῇ Εἰσαγγελίᾳ δι’ ὅλας τὰς ἐνεργείας.

§41Μ. ΚΑΤΑΠΟΤΗΣ. Προβλέπεται ἀπὸ τὸν νόμον ἡ ἵδρυσις εἰς τὴν Εἰσαγγελίαν.

§42Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἱδρύθη διὰ Διατάγματος τῆς 8 Μαΐου, τὸ ὁποῖον ἐξετέλεσε τὸν νόμον ΧΚΜʹ. Δίδω ἀπάντησιν λεπτομερῆ διὰ νὰ λάβητε γνῶσιν ἀφοῦ προηγουμένως λάβει γνῶσιν ὁ πρακτικογράφος.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Ι. Βαλαλᾶς, Κ. Πλατσούκας καὶ Ι. Πέγιος παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἂν ἔλαβε μέτρα καὶ ποῖα πρὸς βελτίωσιν τῆς θέσεως τῶν ὑπαλλήλων τῶν σιδηροδρόμων Μακεδονίας, οἱ ὁποῖοι λαμβάνουσι μισθὸν ὅσον καὶ πρὸ τοῦ πολέμου, ἠλαττωμένον μάλιστα καθόσον ἐνῷ ἄλλοτε ἐπληρώνοντο εἰς χρυσὸν ἤδη πληρώνονται εἰς δραχμὰς πρὸς 22.90 τὴν ὀθωμανικὴν λίραν, ἄνευ οὐδεμιᾶς προσαυξήσεως.

§44Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Πρόκειται περὶ μιᾶς ἀξιοπρεπεστέρας καὶ ἀξίας ὑποστηρίξεως τάξεως τῆς τάξεως τῶν σιδηροδρομικῶν ὑπαλλήλων τῆς Μακεδονίας, μολονότι ἡ μέριμνα τῆς Κυβερνήσεως διὰ τοὺς σιδηροδρομικοὺς ὑπαλλήλους τοῦ Ἑλληνικοῦ Βασιλείου ἀπεδείχθη πληρεστάτη, καὶ πραγματικῶς ὑπεστηρίχθησαν ὅσον τὸ δυνατὸν αἱ διάφοροι τάξεις ἐν Μακεδονίᾳ δὲν συνέβη ὅμως τίποτε δι’ αὐτοὺς ἕνεκα τῶν ἰδιαιτέρων περιστάσεων, εἰς ἃς εὑρίσκονται οἱ ὑπάλληλοι αὐτοί. Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δίκαιον σήμερον νὰ βλέπωμεν ὑπαλλήλους ἐργαζομένους καὶ ἀμοιβομένους προμυθικῶς. Ἐπειδὴ ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀναγνωρίζει ὅτι ἡ τάξις αὐτὴ εἶναι ἀξία ποιᾶς τινος ὑποστηρίξεως παρακαλῶ νὰ ληφθῶσι τὰ προσήκοντα μέτρα.

§45Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Διὰ τῶν μέχρι τοῦδε ἀποφάσεών της ἡ Κυβέρνησις ἀπέδειξε τὴν μέριμναν τῆς βελτιώσεως τῶν οἰκονομικῶν ὅρων ὅλων τῶν ὑπαλλήλων ἀκόμη ἐπενέβη ἴσως καὶ πέραν τοῦ ὁρίου. Προκειμένου νὰ βελτιώσῃ τὴν θέσιν τῶν σιδηροδρομικῶν ὑπαλλήλων θὰ λάβῃ πρόνοιαν. Νὰ εἶσθε βέβαιος περὶ τούτου.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Α. Κριάρης ἐπερωτᾷ τὸν κ. ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργὸν καὶ παρακαλεῖ αὐτὸν νὰ ἑρμηνεύσῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὸ ἄρθρον 4 τοῦ νόμου 1044, προκειμένου περὶ χορηγίας ἐκτάκτων ἀδειῶν ὑλοτομίας ἐν καιρῷ πολέμου, ἐπὶ δημοσίων εἰδῶν. Νὰ μᾶς εἴπῃ διατὶ τὸ Συμβούλιον τῶν Δασῶν, συμπράττοντος καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἔδωκεν ἄδειαν ὑλοτομίας μετὰ τὸν νόμον καὶ εἰς τίνας, πρὸς δὲ καὶ νὰ μᾶς εἴπῃ τὸν λόγον διατὶ δὲν ἔδωκεν εἰς τὴν Ἑταιρίαν (ἀτμομύλων) Λιανοῦ, Σολάκου καὶ Γκούμα.

§47Α. ΚΡΙΑΡΗΣ. Θὰ προσπαθήσω, κύριοι βουλευταί, νὰ γίνω καταληπτὸς ἀναπτύσσων τὴν ἐπερώτησίν μου, θὰ παρακαλέσω, ὅμως ὑμᾶς, ὡς καὶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, πρῶτον νὰ μὲ ἀκούσῃ εὐμενῶς. Ὑπάρχει ἐν Πειραιεῖ μία Ἑταιρεία ὑπὸ τὴν ἐπωνυμίαν «Μανοῦ, Σολάκου καὶ Γκάμαν καὶ Σια», ἥτις ἔχει ἀτμομύλους. Ἡ Ἑταιρεία αὐτὴ συνεβλήθη μετὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν διὰ τὴν ἄλεσιν τοῦ σίτου τοῦ στρατοῦ ἐπὶ ἑξάμηνον. Ἐν τῷ συμβολαίῳ δὲν ὑπάρχει ὅρος κατὰ τὸν ὁποῖον ὑποχρεοῦται τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, ἵνα χορηγῇ ἀδείας ὑλοτομίας ἢ καυσοξύλων, ἐὰν τυχὸν εἶχεν ἔλλειψιν ἡ Ἑταιρεία τῶν ἀτμομύλων τούτων. Ἡ Ἑταιρεία αὕτη εὑρεθεῖσα εἰς δυσχερῆ θέσιν, ἕνεκα ἐλλείψεως καυσοξύλων, διὰ τὸ μηχανοστάσιον αὐτῆς, τὸν ὁποῖον ἐργάζεται δι’ ἀτμοῦ, ἀπετάθη δι’ αἰτήσεώς της πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας καὶ ἐζήτησε σύμφωνα μὲ τὸν νόμον τὸν προσφάτως ψηφισθέντα καὶ ἰσχύοντα, τὸν 1044, ἐζήτησεν ἵνα παραχωρηθῇ ἡ ἄδεια ὑλοτομίας πρὸς αὐτὴν ἑνὸς δάσους καλουμένου «Μαυροβούνι» παρὰ τὴν Κερατέαν τῆς Ἀττικῆς. Πρὶν ἢ ἀποφανθῇ τὸ Συμβούλιον ἡ Ἑταιρεία αὕτη μὲ εὗρε καὶ μὲ παρεκάλεσε, ἐπειδὴ ἐγνώριζεν, ὅτι ἔχω κἄποιον συγγενῆ διευθυντὴν τῶν δασῶν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον νὰ φροντίσῃ νὰ ἐπισπευθῇ ἡ ἔκδοσις τῆς ἀδείας ὑλοτομίας, διότι εἶχεν ἀνάγκην καυσοξύλων. Σᾶς παρακαλῶ, νὰ προσέξητε εἰς τὸ ἱστορικὸν τῆς ὑποθέσεως, διότι ἔχει μεγάλην σημασίαν. Μετέβην εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας καὶ εὗρον κἄποιον συγγενῆ μου, υἱὸν τῆς ἀδελφῆς μου, ὁ ὁποῖος εἶναι πρόεδρος τοῦ Συμβουλίου τῶν δασῶν καὶ τοῦ ἀνέφερον τὴν ὑπόθεσιν, τὸν παρεκάλεσα δὲ νὰ ἀφιερώσῃ περισσοτέρας ὥρας, ἵνα μελετήσῃ τὴν ὑπόθεσιν. Ἀφ’ οὗ τὴν ἐμελέτησε, μοῦ εἶπεν, ἐπειδὴ καὶ ἡ Ἀνωτάτη διεύθυνσις τῶν μεταφορῶν ἔχει ὑποβάλλει αἴτησιν καὶ ζητεῖ νὰ ὑλοτομήσῃ τὸ αὐτὸ δάσος δὲν δύναμαι νὰ σᾶς δώσω τὴν ἄδειαν, διότι φοβοῦμαι τὸν κύριον Διαμαντίδην, ὁ ὁποῖος εἶναι διευθυντὴς καὶ ὁ Ὑπουργός, ἀλλὰ θὰ διευκολύνω τὴν ὑπόθεσιν, ἵνα συμβιβάσω τὰ διεστῶτα μεταξὺ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τῆς Ἀνωτάτης Διευθύνσεως Μεταφορῶν. Εἶπον καλά. Συνεδρίασεν τὴν αὐτὴν ἑσπέραν τὸ Συμβούλιον τῶν δασῶν, τοῦ ὁποίου πρόεδρος τυγχάνει ὁ υἱὸς τῆς ἀδελφῆς μου, κύριος Σίδερης, καὶ ἐκδίδει μίαν ἀπόφασιν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἔστειλεν ἓν ἔγγραφον, ἀκούσατε παρακαλῶ, εἰς τρία Ὑπουργεῖα, ὁμοιόμορφον σχεδόν, εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἀνωτάτης Διευθύνσεως Μεταφορῶν, εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν καὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Ἐπισιτισμοῦ καὶ ἔλεγεν ὅτι κατ’ ἀπόφασιν τοῦ Συμβουλίου— ἐννοεῖτε δὲ ὅτι ἡ ἀπόφασις αὐτὴ εἶναι γνώμη τοῦ Προέδρου τοῦ Συμβουλίου, διότι τὰ ἄλλα μέλη τοῦ Συμβουλίου ἠκολούθουν, ὅ,τι ἔλεγεν ὁ Πρόεδρος. Τὸ ἀναφέρουν δὲ καὶ εἰς τὰ πρακτικὰ ὅτι τασσόμεθα μὲ τὴν γνώμην τοῦ Προέδρου τοῦ Συμβουλίου, δηλαδή, ἔγιναν ἁπλᾶ ὄργανα (ἀναγινώσκει) «Γνωρίσατε ἡμῖν οὕτως ὥστε...... κλπ.». Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀπόφασις τοῦ Συμβουλίου. Ἀπέστειλεν εἰς τὰ τρία Ὑπουργεῖα τὸ ἔγγραφον αὐτὸ καὶ τὰ Ὑπουργεῖα ἀπήντησαν καταλλήλως. Ἀφ’ οὗ ἔλαβε τὸ Συμβούλιον ὅλα αὐτὰ τὰ ἔγγραφα, ἔπρεπε νὰ ἀποφασίσῃ, ἀφ’ οὗ καὶ τὰ τρία Ὑπουργεῖα, διὰ τῶν ἐγγράφων των, προτείνουν αὐτὰ ποῦ ἐπρότεινεν, νὰ χορηγήσῃ τὴν ἄδειαν, ἀλλὰ τὶ κάμνει, ἐκδίδει ἀπόφασιν καὶ λέγει ὄχι. Τότε τοῦ ἐπέρχεται εἰς τὸν νοῦν, ὅτι εἶναι παράνομος ἡ χορήγησις ἀδείας ὑλοτομίας καὶ λέγει ὅτι σύμφωνα μὲ τὸ ἄρθρον 4 τοῦ 1044 νόμου, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ δώσωμεν ἄδειαν εἰς τὴν Ἑταιρείαν ἀτμομύλων καὶ ἀπορρίπτει τὴν αἴτησιν καὶ δὲν δίδει οὔτε εἰς τὴν Ἀνωτάτην Διεύθυνσιν καθ’ ὁλοκληρίαν. Ἐπειδὴ ἔμαθον τὸ περιστατικὸν αὐτό, ἀνεφέρθην εἰς τὸν κύριον Ὑπουργὸν καὶ τοῦ εἶπον, τί ἀπόφασις εἶναι αὐτή; Σεῖς παρακαλεῖτε δι’ ἐγγράφου νὰ σᾶς ἀπαντήσουν καὶ ἔρχεται τὸ Συμβούλιον καὶ ἀνατρέπει τὴν ἰδίαν αὐτοῦ ἀπόφασιν καὶ δὲν δίδεται τοὐλάχιστον οὔτε εἰς τὴν Ἀνωτάτην Διεύθυνσιν μεταφορῶν. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς μοῦ εἶπεν, ὅτι θὰ δοθοῦν 6 ὑποζύγια καυσοξύλων εἰς τὴν Ἀνωτάτην Διεύθυνσιν μεταφορῶν καὶ τὸ ὑπόλοιπον θὰ μείνῃ ἐκκρεμὲς διὰ νὰ ἴδῃ τί θὰ γίνῃ. Τρίτον Συμβούλιον τὴν ἑπομένην ἡμέραν ἀποφασίζει αὐτοτελικῶς νὰ δοθοῦν καὶ τὰ 1800 ζύγια εἰς τὴν Ἀνωτάτην Διεύθυνσιν μεταφορῶν, διατί, διὰ νὰ ἀποκλείσῃ τοὺς ἀτμομύλους Γκάμα καὶ ἐν ᾧ εἶχεν διαταγήν, ὅτι δὲν ἐγκρίνεται ἡ ἀπόφασίς του παρὰ τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ, ἐκδίδει ἐναντίον τῆς ἀποφάσεως ταύτης τοῦ Ὑπουργοῦ, ἰδίαν ἀπόφασιν καὶ ἀποφασίζει νὰ τὰ δώσῃ ὅλα εἰς τὴν Ἀνωτάτην Διεύθυνσιν μεταφορῶν. Ἐγὼ ἔμαθον τὸ περιστατικὸν καὶ ἔκαμον παράπονα. Ἐκάλεσε τὸν τμηματάρχην Ἀνδριακόπουλον ὁ Ὑπουργὸς καὶ εἶπεν, ἀφ’ οὗ ἐγὼ εἶπον νὰ δοθοῦν μόνον τὰ 600 ζύγια, τὸ δὲ ἄλλο νὰ μείνῃ ἐκκρεμές, πῶς ἀποφασίζετε νὰ δώσετε σεῖς ὅλον τὸ ποσόν; Καὶ ἀνατρέπεται ἡ ἀπόφασις.

§48Α. ΣΙΔΕΡΗΣ. Δὲν σᾶς ἐδόθη ὁ νομικὸς λόγος, διὰ τοῦ ὁποίου ἐκ τοῦ νόμου 1044 δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ δοθῇ ἡ ἄδεια;

§49Α. ΚΡΙΑΡΗΣ. Δὲν σᾶς δίδω ἀπάντησιν καμμίαν. Ἀφίσατέ με καὶ θὰ σᾶς τὰ εἴπω.

§50Α. ΣΙΔΕΡΗΣ. Αὐτὸ εἶναι τὸ σπουδαῖον γεγονός.

§51Α. ΚΡΙΑΡΗΣ. Θὰ σᾶς τὰ εἴπω, μὴ βιάζεσθε νὰ ὑπερασπίσητε τὸν ἐξάδελφόν σας.

§52Α. ΣΙΔΕΡΗΣ. Δὲν ἔχει ἀνάγκην ὑπερασπίσεως, διότι εἶναι ὁ καλλίτερος ὑπάλληλος, ὄχι διότι εἶναι ἐξάδελφός μου, δὲν ὑπάρχει ὑπάλληλος σὰν τὸν Σίδερη.

§53Α. ΚΡΙΑΡΗΣ. Μπορεῖ νὰ εἶναι γιὰ σᾶς ἄριστος, μπορεῖ νὰ εἶναι σοφὸς, ἀλλὰ Κριάρης δὲν εἶναι, δὲν ἔχει σταγόνα αἵματος Κριάρη, διότι Κριάρης θὰ εἰπῇ ἄνθρωπος εἰλικρινής, φιλότιμος, γενναῖος ἄνθρωπος, δὲν σημείνει ἄνθρωπον ἐμπαίκτην. Θὰ τὸν βρίσω...

§54Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Δὲν ἔχετε δίκαιον.

§55Α. ΚΡΙΑΡΗΣ. Μὴ βιάζεσθε. Εἰς τὸ τέλος θὰ μὲ δικαιώσῃ ἡ Βουλὴ ὁλόκληρος. Μετὰ τὴν ἔκδοσιν τῆς ἀποφάσεως αὐτῆς, ποὺ ἐστηρίχθη τὴν τετάρτην φορὰν εἰς τὸν νόμον 1044 ἄρθρον 4. Καὶ ἔρχομαι εἰς τὸν νόμον τοῦ Σίδερη. Τί λέγει ὁ νόμος αὐτός; Εἰς ἐκτάκτους ὑλοτομίας ὁ νόμος ἀπαγορεύει, ἵνα ἐμποδίσῃ τὸν ἑκάστοτε Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ὑποβάλῃ νόμον νὰ δίδῃ εἰς ἰδιώτας ἀδείας ὑλοτομίας καυσοξύλων τῶν δημοσίων δασῶν. Καὶ τὸν ὑπέβαλεν ὁ κύριος Μιχαλακόπουλος, διὰ νὰ μὴ κάμῃ χαριστικὰς πράξεις. Καὶ δὲν ἐπιτρέπεται εἰς οὐδένα νὰ χορηγήσῃ ἀδείας ὑλοτομίας ἢ εἰς τὸ Συμβούλιον τῶν δασῶν, συμπράττοντος τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ. Εἰς τὸ 4ον ἄρθρον, ὁ Ὑπουργὸς, ὁ εἰσηγητὴς τοῦ νομοσχεδίου, μαζὺ μὲ τὸν κ. Μυλωνᾶν, νομομαθέστατον ἄνθρωπον, οἱ συντάκται λοιπὸν τῶν νόμων αὐτῶν ἔδωκαν ἀδείας ὑλοτομίας εἰς ἐκτάκτους ἀνάγκας, καὶ εἰς ἄλλας ἐπιχειρήσεις πρὸς παραγωγὴν φωτισμοῦ ἢ κινητηρίου δυνάμεως καὶ πάρα κάτω καὶ πρὸς τοὺς παράγοντας πτωχὸν ἀέριον. Καὶ εἰς ἄλλας ἐπιχειρήσεις, πληθυντικὸν ἀριθμόν, πρὸς παραγωγὴν φωτισμοῦ ἐννοεῖ τὴν Ἠλεκτρικὴν Ἑταιρείαν. Ἡ κινητήριος δύναμις θέλει νὰ εἴπῃ, ὅτι ἐννοεῖ πᾶσαν Ἑταιρείαν, ἡ ὁποία παράγει τὸν ἠλεκτρισμόν; Κινητήριον δύναμιν δὲν ἐννοοῦσιν τὸν ἀτμόν; Ἐν ᾧ αὐτὸς εἶναι ἡ πρώτη κινητήριος δύναμις. Ἡ Ἠλεκτρικὴ Ἑταιρεία παράγει ἠλεκτρισμὸν, ἀλλὰ διὰ τοῦ ἀτμοῦ. Καίονται καυσόξυλα, παράγεται ἀτμὸς, κινεῖ οὗτος τὸ μηχανοστάσιον τῆς ἠλεκτρικῆς καὶ διὰ τῆς προστριβῆς παράγεται ὁ ἠλεκτρισμὸς, ὁ ὁποῖος ἀποθηκεύεται καὶ χρησιμοποιεῖται ὡς κινητήριος δύναμις. Ποία λοιπὸν εἶναι ἡ πρώτη δύναμις; Ὁ ἀτμὸς καὶ ἂν τοῦτον συναθροίζουν εἰς ἕνα καζάνι καὶ διὰ τῆς πιέσεως, διὰ θηλήκων, τὸν μετοχετεύουν εἰς δέκα μηχανικὰ καταστήματα, δὲν θὰ κινηθῶσιν αἱ μηχαναί των δι’ ἀτμοῦ; Διατὶ λοιπὸν δίδεται τοιαύτη ἑρμηνεία; Καὶ διατὶ λέγεται τὴν μίαν ἢ τὴν ἄλλην φορὰν, ὅτι κινητήριος δύναμις εἶναι μόνον ὁ ἠλεκτρισμός;

§56Γ. ΠΩΠ. Ὑπάρχει ἀπόφασις ἀντίθετος;

§57Α. ΚΡΙΑΡΗΣ. Μάλιστα, διότι ἀλλέως δὲν θὰ ἐφωνάζομεν τόσον, ἐὰν δὲν ἔκαμνε τὴν ἀσχημίαν αὐτὴν, ἵνα ἀπαντήσω εἰς τὸν κύριον Σίδερην, ὁ ἐξάδελφός του, ὁ ὁποῖος ἐξέδωκεν, ὡς Πρόεδρος τοῦ Συμβουλίου τοιαύτην ἀπόφασιν. Ὑπάρχουν ἀποφάσεις τοῦ κυρίου Μυλωνᾶ, ὡς προέδρου τῶν δασῶν καὶ δεύτερον τοῦ κυρίου Σίδερη, ὡς προέδρου τῶν δασῶν, καθ’ ἃς ἐδόθη ἄδεια ὑλοτομίας εἰς ἰδιώτας. Θὰ σοῦ τὰ εἴπω διὰ νὰ μάθῃς νὰ μὴ ἀπαντᾷς. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς τὰ εἶδεν αὐτὰ καὶ θὰ σᾶς τὰ εἴπῃ, διότι εἶδεν τὰ πρακτικά. Ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ κυρίου Μυλωνᾶ ἐδόθη ἄδεια εἰς τὸν Δασκαλάκην διὰ τὸ ἐργοστάσιόν του, τὸ ὁποῖον δὲν ἠξεύρω τί κατασκευάζει. Ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ κυρίου Σίδερη ἐδόθη ἄδεια εἰς κἄποιον, ὁ ὁποῖος κατασκευάζει χαρτί. Αὐταὶ δὲ, δὲν εἶναι αἱ μόναι ἀποφάσεις. Ἐκ τοῦ γραφείου δὲν ἠθέλησαν νὰ μοῦ τὰς δώσουν. Αὐτὰς τὰς εὗρον ἐκ τοῦ βιβλίου τῶν ἀποφάσεων τῶν πρακτικῶν. Ἀλλὰ εἰς 30 ἀδείας προέβη ὁ κύριος Μυλωνᾶς, ὁ δὲ κύριος Σίδερης, ἀποτελῶν μέλος τοῦ Συμβουλίου, δὲν ἐμειοψήφει. Ἀλλὰ ποῖος, παρακαλῶ, ἑρμηνεύει καλλίτερον τὸ νόμον; Οἱ συντάκται τοῦ νομοσχεδίου κύριοι Μιχαλακόπουλος καὶ Μυλωνᾶς ἢ ὁ κύριος Σίδερης, ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει γνῶσιν τοῦ νόμου καὶ ἄλλα κάμει σήμερον καὶ ἄλλα αὔριον; Ἐπὶ τέλους ὁ νόμος δίδει δικαίωμα εἰς τὸν Ὑπουργὸν ὁμογνωμονοῦντος καὶ τοῦ Συμβουλίου, νὰ ἐκδίδῃ Βασιλικὸν Διάταγμα καὶ εἰς ἄλλας περιστάσεις καὶ δύναται νὰ παρακάμψῃ τὸν σκόπελον τοιουτοτρόπως. Εἰς τὴν Ἑταιρείαν ὅμως ταύτην, οὔτε ἔτσι δὲν ἔδωκε τὴν ἄδειαν ἐκ πείσματος. Ἀφοῦ ἤρχισε κακῶς ἤθελε νὰ τελειώσῃ κακῶς. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς δὲν ἀπεφάνθη ἀκόμη ἐὰν συμφωνῇ ἢ ὄχι εἰς τὴν τελευταίαν ἀπόφασιν, προκειμένου περὶ ἐκδόσεως Βασιλικοῦ Διατάγματος, ἀλλ’ ἐγὼ θὰ τὸν παρακαλέσω νὰ εἴπῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν γνώμην του, πῶς ἑρμηνεύει τὸν νόμον ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἔκδοσιν Βασιλικοῦ Διατάγματος καὶ δεύτερον, διατὶ ὑπάρχουσιν ἀποφάσεις προγενέστεραι ἑρμηνεύουσαι τὸν νόμον, ἄλλως, ὡς καὶ ἐγὼ τὸν ἡρμήνευσα, χορηγήσας ἀδείας ὑλοτομίας εἰς πλέον τῶν 30 ὀνομάτων, ἀφοῦ ὁ νόμος ἐπιτρέπει ἀδείας ὑλοτομίας καὶ διὰ πτωχὸν ἀέριον. Μοῦ εἶπον, ὅτι καὶ μὲ ξυλάνθρακας παράγεται πτωχὸν ἀέριον καὶ καταστρατηγεῖται ὁ νόμος καὶ ζητοῦν τὰ καταστήματα ἀδείας ὑλοτομίας καὶ ἔχουν δοθῇ 30 πρὸς παραγωγὴν πτωχοῦ ἀερίου ἐννοοῦντες τὰς μηχανάς. Καὶ αὐτὰ τὰ ἐργοστάσια τοσοῦτο μεταχειρίζονται, διότι δὲν ὑπάρχουν τόσαι μηχαναὶ νεωτάτου συστήματος, τὸ ὁποῖον ἀπαιτεῖ ἕνα νέον ἀέριον, τὸ ὁποῖον παράγεται ἐκ τῆς καύσεως τῶν καυσοξύλων. Φαντασθῆτε, ἐν ᾧ δίδουν ξυλάνθρακας εἰς ὅλα τὰ βιομηχανικὰ καταστήματα, εἰς αὐτὸ δὲν ἠθέλησαν. Ἡ ἐξαίρεσις ἔγινεν διότι ἦλθον εἰς ῥῆξιν μὲ τὸν Πρόεδρον, ὁ ὁποῖος δὲν μὲ ἐσεβάσθη καθόλου καὶ ἐνόμιζεν, ὅτι ἐπειδὴ ἦτο υἱὸς τῆς ἀδελφῆς μου θὰ ἐφειδόμην αὐτοῦ, ἐν ᾧ δὲν ἐφείσθην κόσμου ὁλοκλήρου καὶ μεγαλειτέρων ἀνθρώπων. Καὶ ἔπρεπε νὰ μὲ σεβασθῇ καὶ νὰ μὲ ἐντραπῇ καὶ νὰ μὴ λέγῃ, ὅτι παλεύω δι’ ἄδικον ὑπόθεσιν.

§58Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Εἶναι καλὸς ἄνθρωπος.

§59Α. ΚΡΙΑΡΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ. Δὲν εἶπον, ὅτι δὲν εἶναι σοφὸς ἄνθρωπος καὶ ὅτι δὲν εἶναι ἀξίας ἄνθρωπος, εἰς τὴν ὑπόθεσιν ὅμως αὐτὴν δὲν ἐφέρθη καλά. Παρακαλῶ λοιπὸν, τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μᾶς εἴπῃ, ποία εἶναι ἡ γνώμη του, πρῶτον διὰ τὴν ἑρμηνείαν τοῦ νόμου, δεύτερον διατὶ καὶ πῶς θεωρεῖ τὴν ἔκδοσιν χορηγήσεως ὑλοτομίας ἀπὸ αὐτὸν τὸν ἴδιον τὸν προεδρεύοντα σήμερον τοῦ συμβουλίου τῶν Δασῶν, τρίτον διατὶ νὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ ἀλληλογραφία 20 ἐγγράφων κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ὅπως ἔγινε, νὰ γίνῃ δηλαδὴ τοιοῦτος ἐμπαιγμὸς, καὶ τέταρτον διατὶ νὰ μὴ δοθῇ ἄδεια εἰς αὐτὴν τὴν ἑταιρείαν, ἡ ὁποία εὑρίσκεται σήμερον εἰς δυσχερεστάτην θέσιν ἕνεκα ἐλλείψεως καυσοξύλων, διότι καίει 10,000 ὀκάδας τὴν ἡμέραν.

§60Α. ΣΙΔΕΡΗΣ. Ἡ ἑταιρεία αὐτὴ εἶναι στὸν μαῦρο πίνακα γραμμένη.

§61Α. ΚΡΙΑΡΗΣ. Καὶ ἐὰν συμφώνως πρὸς τὴν ἑρμηνείαν τὴν λογικὴν, τὴν ὁποίαν δίδω ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, δὲν συμφωνήσετε, τότε παρακαλῶ, τὸν κ. Πρόεδρον, νὰ ἐρωτήσῃ τὴν Βουλὴν, ἐὰν ἀποδέχεται τὴν ἑρμηνείαν αὐτήν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει πρέπει νὰ ἀποφανθῇ ἡ Βουλή, ποία εἶναι ἡ ἑρμηνεία ἡ πρέπουσα νὰ ἀποκλείσητε τὰ βιομηχανικὰ καταστήματα, καὶ νὰ δώσητε τὸ προνόμιον μόνον εἰς τὴν Ἠλεκτρικὴν Ἑταιρείαν, νὰ ἔχῃ ὅλα τὰ καυσόξυλα τῆς Ἀττικῆς νὰ τὰ μεταχειρίζεται, ὅπως θέλῃ καὶ οἱ ἄλλοι νὰ μὴν ἔχωσι οὔτε νὰ καύσωσι εἰς τὰς ἑστίας των μία ὀκᾶ ξύλα.

§62Γ. ΠΩΠ. Διὰ τοὺς σιδηροδρόμους δὲν λαμβάνεται πρόνοια;

§63Α. ΚΡΙΑΡΗΣ. Εἰς τοὺς σιδηροδρόμους δίδεται ἄδεια ὑλοτομίας, ἐκτάκτως δι’ ἐκκοπὴν ξύλων στρωτήρων, καὶ λέγει ἐπίσης, εἰς τοὺς αὐτοὺς σιδηροδρόμους δίδονται καυσόξυλα πρὸς χρῆσιν τῶν μηχανῶν των ἐπὶ τῇ αὐτῇ βάσει, καὶ πάρα κάτω, καὶ πρὸς ἄλλας ἐπιχειρήσεις πρὸς παραγωγὴν φωτισμοῦ ἢ κινητηρίου δυνάμεως. Ἀφ’ οὗ εἶναι πρὸς παραγωγὴν φωτισμοῦ τὰ παίρνει ἡ Ἠλεκτρικὴ Ἑταιρεία καὶ τότε διατὶ νὰ βάλητε τὸ «ἢ κινητηρίου δυνάμεως; Λοιπὸν παρακαλῶ νὰ μοῦ ἀπαντήσητε ἐπὶ τῶν ἐρωτημάτων μου αὐτῶν.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἔχει τὸν λόγον.

§65Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὁ συμπαθέστατος κ. συνάδελφος, ἐνόμισεν ὅτι ἐδικαιοῦτο νὰ ἐπερωτήσῃ τὸ Ὑπουργεῖον, διατὶ εἰς τὴν Ἑταιρείαν Γκούμα καὶ Λιανοῦ, ἑταιρεία ἡ ὁποία ἔχει ἀλευρόμυλον, τὸ Ὑπουργεῖον, δὲν ἔσπευσε νὰ παραχωρήσῃ ἄδειαν ὑλοτομίας ἄνευ δημοπρασίας κατὰ τὸν νόμον τὸν ψηφισθέντα, ἕνεκα τῶν ἐκτάκτων ἀναγκῶν· ὡμολόγησεν ὅμως, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς, δὲν ἀπεφάνθη ἔτι, ἀλλ’ ἐνῷ ὁ Ὑπουργὸς δὲν ἀπεφάνθη ἀκόμη καὶ δὲν ὑπάρχει πρᾶξις τοῦ Ὑπουργοῦ, ἐνόμισε δικαίωμά του νὰ ἐπερωτήσῃ τὸ Ὑπουργεῖον· ἀλλ’ ἐὰν τὸ Ὑπουργεῖον αἴφνης συμφωνεῖ μὲ τὴν γνώμην του, ἡ ἐπερώτησις παρέλκει. Ἐν τούτοις, ὀφείλω ἐγώ, χάριν τοῦ ὑπαλλήλου, τὸν ὁποῖον ἐμνημόνευσα νὰ ἀπαντήσω στὸν ἀξιότιμον συνάδελφον, διότι οἱ δεσμοὶ του πρὸς τὸν ὑπάλληλον τοῦτον εἶναι τοιοῦτοι καὶ ἡ γνώμη τοῦ κ. συναδέλφου, εἶναι τοιαύτη καὶ οὕτω πῶς δεδηλωμένη, ὥστε κρίνω ἐντελῶς περιττὸν νὰ ὑπερασπισθῶ τὸν ὑπάλληλον αὐτόν.

§66Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ καὶ ὁλόκληρος ὁ κόσμος ἐκτιμᾷ τὸν ὑπάλληλον αὐτόν.

§67Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἴσως πικραθεὶς ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐκ τοῦ ὅτι ὁ ὑπάλληλος οὗτος στενῶς συνδεόμενος μετ’ αὐτοῦ δὲν ἔσπευσεν νὰ ἀσπασθῇ τὴν γνώμην του ἔφερε τὸ ζήτημα ἐν τῇ Βουλῇ. Ὁ νόμος ὁ περὶ τούτου προβλέπων λέγει· διαρκοῦντος τοῦ πολέμου δύναται νὰ γίνῃ ἡ ἄνευ δημοπρασίας παραχώρησις. Οὐδεὶς λοιπὸν ἔχει δικαίωμα εἰς τὸν νόμον νὰ ἀξιώσῃ, ἔχει μόνον δικαίωμα νὰ ζητήσῃ, εἰς τὸ Ὑπουργεῖον δὲ ἀπόκειται νὰ κρίνῃ, ἐὰν συντρέχουν ἔκτακτοι ἀνάγκαι καὶ περιστάσεις διὰ νὰ κάμῃ χρῆσιν τοῦ ἐντελῶς ἐκτάκτου δικαιώματος, τὸ ὁποῖον ἐχορήγησεν ὁ νόμος. Ἡ ἑρμηνεία, ἡ ὁποία ἐδόθη εἰς τὸ ἄρθρον 5 ἀρχικῶς ἦτο εὐρεῖα, ὅτι ὄχι μόνον εἰς σιδηροδρομικὰς ἑταιρείας διὰ τοὺς ἀναγκαιοῦντας εἰς αὐτὰς στρωτῆρας. Πρὸς τούτοις εἰς αὐτὰς ἢ ἄλλας ἐπιχειρήσεις παραγωγῆς φωτισμοῦ ἢ κινητηρίου δυνάμεως διὰ καυσοξύλων ἢ ἐπιχειρήσεις ἀναγκαιούσας πτωχὸν ἀέριον διὰ ξυλάνθρακας. Ἡ δοθεῖσα ἑρμηνεία ὑπῆρξεν εὐρεῖα καὶ δι’ ἑκάστην βιομηχανικὴν ἐπιχείρησιν, ἡ ὁποία ἔκαμεν χρῆσιν καυσοξύλων ἢ ξυλανθράκων. Ἠδύνατο νὰ χορηγηθῇ ἡ ἄδεια ἄνευ δημοπρασίας. Ἐγὼ δὲν ἐξήνεγκα γνώμην ἐπὶ τῆς ἑρμηνείας αὐτῆς εἰσέτι, διότι εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν ἐκλήθην νὰ ἐπικυρώσω πρᾶξιν τοῦ συμβουλίου, ἐφέρετο ὅτι εἰς τὴν βιομηχανικὴν ἑταιρείαν «Ἑρμῆς» ἐχορηγήθη ἄνευ δημοπρασίας ἄδεια, ἀλλ’ ἐκεῖ διὰ τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος τοῦ ἀναπτυσσομένου ἐφωτίζετο ἡ κωμόπολις Λίμνη. Ἑπομένως ὑπάρχει ἐν τῷ νόμῳ ἡ περίπτωσις, ὅτι χρησιμεύει εἰς κινητήριον δύναμιν πρὸς φωτισμόν. Ἐπίσης διὰ τὴν κίνησιν τῆς ἀτμαντλίας τῆς ἁλυκῆς Ἀναβύσσου....

§68Α. ΚΡΙΑΡΗΣ. Περὶ τοῦ Δασκαλάκη εἶπον.

§69Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης)... ἐδόθη ἄδεια, διότι πρόκειται περὶ δημοσίας περιουσίας, ὅπου κατὰ νόμον χορηγεῖται. Περὶ τῆς ἀδείας τοῦ Δασκαλάκη, περὶ τῆς ὁποίας ἐμνημονεύσατε εἶναι ἡ πρώτη χορηγηθεῖσα ἄδεια συνεπείᾳ ἐγγράφου τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι αὐτὸς προμηθεύει τὸν στρατὸν καὶ ἑπομένως ἐκρίθη, ὅτι ἦσαν διὰ στρατιωτικὰς ἀνάγκας. Ὁ κ. συνάδελφος, πολλάκις παρέστη πρὸ ἐμοῦ καὶ διημείφθη ἀληθῶς ἡ ἀλληλογραφία, τὴν ὁποίαν ἀνέφερε, ἡ ἀλληλογραφία δὲ, τὴν ὁποίαν ἀνέφερε, μαρτυρεῖ τὸ ἐνδιαφέρον τοῦ Ὑπουργείου, ὅπως μὴ τὰ ἀγαθὰ χορηγηθῶσιν εἰς ἓν τῶν αἰτούντων μερῶν, ἀλλ’ ἀπονεμηθῶσιν εἰς ὅλα τὰ αἰτοῦντα, ἐὰν ὑπάρχῃ ἀνάγκη καὶ διὰ τοῦτο, ἐν ᾧ παρίσταται ἡ διεύθυνσις τῶν μεταφορῶν ζητοῦσα καυσόξυλα διὰ τὴν ἐπάρκειαν, ἐνῷ εὑρίσκεται εἰς τὸ γράμμα καὶ τὸ πνεῦμα τοῦ νόμου τὸ νὰ χορηγῆται εἰς τοιαύτας ἑταιρείας τὸ δικαίωμα, ἐχορηγήθη εἰς τὴν ἑταιρείαν αὐτὴν τὸ ἐλάχιστον ποσὸν, τὸ ὁποῖον ἐζήτει, τῶν 5000 ὀκάδων ξύλων, διότι τόσον ἐζήτει ὡς ἐλάχιστον. Ἐπερίσσευον ὅμως καὶ ἄλλα ξύλα καὶ ἐζητήθη ἡ γνώμη τοῦ Ὑπουργείου Στρατιωτικῶν, ἐὰν ἡ Ἑταιρεία αὐτὴ ἡ ἔχουσα τὴν ἄλεσιν τοῦ στρατοῦ εἶχεν ἀνάγκην τῆς ἀδείας τοῦ Ὑπουργείου. Ἀλλ’ ἡ Ἑταιρεία εἶχεν ἀναλάβει τὴν ἄλεσιν ὄχι ἐπὶ τῇ βάσει τοιαύτης ὑποσχέσεως ἐκ μέρους τοῦ Δημοσίου, ἑπομένως ἡ παροχὴ ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργείου πρὸς τὴν Ἑταιρείαν θὰ ἦτο πρᾶξις χαριστικὴ, διότι ἡ ἑταιρεία εἶχεν ὑποχρέωσιν ν’ ἀγοράσῃ καυσόξυλα εἰς οἵαν τιμὴν εὕρισκεν αὐτὰ καὶ νὰ παραχωρήσῃ εἰς τὸν στρατὸν τὰ ἄλευρα. Καὶ δὲν λέγω μέν, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον, δὲν ἔπρεπε νὰ δόσῃ τὴν ἄδειαν, ἀφοῦ τοιοῦτος ἦτο ὁ σκοπὸς τοῦ νόμου, ἀλλὰ πάντοτε ἡ παροχὴ τῆς ἀδείας ἦτο πρᾶξις χαριστική. Τὸ τελευταῖον δὲ ἔγγραφον τοῦ Ὑπουργείου μαρτυρεῖ, ὅτι ἠθέλησε τὸ Ὑπουργεῖον νὰ προχωρήσῃ περαιτέρω καὶ ἐν ᾧ ἡ δευτέρα ἑρμηνεία, τὴν ὁποίαν ἔδωσε τὸ συμβούλιον ἦτο, ὅτι δὲν πρέπει νὰ χορηγῶνται εἰς τὰς βιομηχανικὰς ἑταιρείας, πάλιν ἐζήτει νὰ εὕρῃ τὸ μέσον νὰ παραχωρήσῃ καυσόξυλα, ἐὰν ὑπῆρχεν ἀνάγκη. Καὶ διὰ τοῦτο λέγει τὸ ἔγγραφον, ὑπάρχει περίπτωσις, ἀλλὰ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν; ἵνα προκαλέσωμεν διάταγμα, καὶ τὸ Ὑπουργεῖον ἀπήντησεν ὅτι ἄλλη περίπτωσις δὲν ὑπάρχει.

§70Α. ΚΡΙΑΡΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, κ. Ὑπουργέ, ὑπάρχει ἔγγραφον, διὰ τοῦ ὁποίου λέγεται, ὅτι ὑπάρχει ἀνάγκη διὰ στύλους.

§71Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Διὰ στύλους μάλιστα, ἀλλ’ ὄχι διὰ καυσόξυλα. Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο εὑρίσκεται ἡ ὑπόθεσις, ὁμολογῶ, ὅτι δὲν ἀνακαλύπτω πρόθεσιν ἀδικήματος ἀπὸ μέρους οὐδενός, πολλῷ μᾶλλον δὲν ἀνακαλύπτω τοιαύτην πρόθεσιν ἀπὸ μέρους τοῦ διευθυντοῦ τῶν δασῶν. Ὁ κ. διευθυντὴς εἶναι ἀληθῶς ὁ εἰσηγητὴς τῆς δευτέρας ἑρμηνείας, ἀλλ’ εἶναι ἀγαθῇ τῇ πίστει εἰσηγητὴς, διότι τὸ γράμμα τοῦ νόμου εἶναι πολὺ ὑπὲρ τῆς ἑρμηνείας ταύτης. Ὑπάρχει καὶ γνώμη ἀντίθετος, ὅτι ὁ συντάκτης τοῦ νόμου εἶχεν ὑπ’ ὄψιν πᾶσαν βιομηχανικὴν ἐπιχείρησιν—καὶ ἓν τῶν μελῶν τοῦ συμβουλίου ἔχει τὴν γνώμην ταύτην μονομερῶς—καὶ ἡ πρᾶξις αὐτὴ ἦλθεν ἐνώπιόν μας. Ἀλλ’ ἐρωτῶ, ὑποθέσατε, ὅτι συντάσσομαι μὲ τὴν γνώμην τὴν δευτέραν, ἡ κρίσις ἀνήκει πάλιν εἰς τὸ συμβούλιον, ἐὰν ὑπάρχῃ τοιαύτη περίπτωσις. Ἀλλὰ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, δὲν ἀναλαμβάνει τοιαύτην εὐθύνην καὶ ἂν ἡ ἑρμηνεία αὐτὴ ἡ εὐρεῖα δοθῇ, οὐσιαστικῶς δὲν ἔχει νὰ ὠφεληθῇ ὁ ἐπερωτῶν τι ὑπὲρ τῆς ὑποθέσεώς του, διότι ἀπορρίπτον τὸ συμβούλιον τὴν παροχὴν τοιούτου εἴδους ἀδείας τὴν ἀπορρίπτει καὶ τυπικῶς καὶ οὐσιαστικῶς καὶ ἑπομένως ὁ Ὑπουργὸς πρέπει νὰ κρίνῃ, ἐὰν πρέπῃ νὰ διαφωνήσῃ μὲ τὸ Συμβούλιον, ἀναλαμβάνων οὗτος τὴν εὐθύνην ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Δὲν ἀπεφάσισα νὰ διαφωνήσω μέχρι τῆς στιγμῆς αὐτῆς· ὅταν ἀποφασίσω νὰ προβῶ καὶ ἐκδώσω ἀπόφασιν, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. συνάδελφον, νὰ ἔλθῃ νὰ μὲ ἐλέγξῃ.

§72Α. ΣΙΔΕΡΗΣ. Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐπιτρέπει ὁ Κανονισμός. Οἱ κ. κ. Ν. Γερμανὸς καὶ Μ. Ζαφειρόπουλος παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐκκλησιαστικῶν νὰ συστήσῃ ἁρμοδίαν ἐπιτροπὴν, ἡ ὁποία νὰ ἐξετάσῃ τὰς διαφόρους ἐκκρεμεῖς κτηματικὰς διαφορὰς τὰς ὑπαρχούσας μεταξὺ τῶν μονῶν τοῦ Ἁγίου Ὄρους καὶ τῶν διαφόρων χωρίων τῆς Χαλκιδικῆς, διὰ νὰ λείψουν αἱ ὁλονὲν ἀναφυόμεναι δίκαι καὶ ἀντεγκλήσεις μεταξὺ Μονῶν καὶ χωρικῶν ἢ Κοινοτήτων, καὶ ἀποδοθῇ ἑκάστῳ τὸ ἀνῆκον. Οἱ ἴδιοι βουλευταὶ κ. κ. Ν. Γερμανὸς καὶ Μ. Ζαφειρόπουλος ἐπερωτῶσι τὸν αὐτὸν κ. Ὑπουργὸν, διὰ τίνα λόγον ἀφίνεται τελείως ἀνεξέλεγκτος ἡ ἐπέμβασις τοῦ Γενικοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Ταμείου εἰς τὰ τῆς διαχειρίσεως τῶν Μονῶν; Ἔσχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ γνωρίσω ὅτι κατὰ τὸν κανονισμὸν καὶ τὴν ἔγκρισιν τῶν ἐτησίων εἰσπράξεων καὶ δαπανῶν ὑπὸ τοῦ Γενικοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Ταμείου, τοῦτο ἀποβλέπει ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον εἰς τὸ πῶς νὰ μένῃ ὑπὲρ ἑαυτοῦ ὅσον τὸ δυνατὸν μεῖζον περίσσευμα. Πάντα τὰ ἄλλα ζητήματα τῆς ἀξιοπρεποῦς ἐκκλησιαστικῆς παραστάσεως τῶν Μονῶν, τὰ τῆς ἐπαρκοῦς ἐκπληρώσεως τῶν θρησκευτικῶν καὶ κοινωνικῶν προορισμῶν αὐτῶν, τὰ τῆς παροχῆς τῶν ἀπαραιτήτων ἀναγκαίων μέσων διὰ τὴν κατὰ τὸ δυνατὸν ἀνετωτέραν διαβίωσιν τῶν καλογήρων, τῶν κτημάτων τῶν Μονῶν κλπ., τίθενται ἐν δευτέρᾳ μοίρᾳ, ἀπαλειφομένων ἢ περικοπτομένων τῶν διὰ τοὺς ἄνω σκοποὺς ἀναγραφομένων ἐν τοῖς προϋπολογισμοῖς δαπανῶν. Ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν καλλιτέραν καλλιέργειαν τῶν κτημάτων τῶν Μονῶν καὶ τὴν ἀνάπτυξιν νέων πόρων καὶ νέων καλλιεργειῶν δὲν ἀφίνει τὸ Ταμεῖον νὰ διατίθενται ἐπαρκῆ μέσα, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ὄχι μόνον τὰς Μονὰς ζημιοῖ, ἀλλὰ καὶ αὐτὰ τὰ συμφέροντα τοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Ταμείου παραβλάπτει. Συζητοῦνται καὶ αἱ δύο ἐπερωτήσεις ταὐτοχρόνως. Ὁ κ. Γερμανὸς ἔχει τὸν λόγον.

§74Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Ἐπεθύμουν νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, καθὼς καὶ τῆς Κυβερνήσεως ἐν γένει, ἐπὶ ἑνὸς ζητήματος ὑφισταμένου ἀπὸ μακροῦ χρόνου, μεταξὺ τῶν μοναστηρίων τοῦ Ἁγίου Ὄρους καὶ τῶν κατοίκων τῆς Χαλκιδικῆς, τὸ ὁποῖον ζήτημα γίνεται διαρκῶς ἀφορμὴ διενέξεων καὶ ἐρίδων καὶ δικαστικῶν ἀγώνων. Τὰ 20 μοναστήρια τοῦ Ἁγίου Ὄρους ἔχουσι τὰ κτήματά των ἰδίως ἐν Χαλκιδικῇ, ἀπέκτησαν δὲ ταῦτα εἴτε δι’ ἀγορᾶς, εἴτε ἐκ δωρεῶν ἢ ἄλλως. Ὁπωσδήποτε, οὐδεὶς πρέπει νὰ ἀμφισβητῇ τὴν ἰδιοκτησίαν τῶν μοναστηρίων. Ἐν τούτοις ἐπειδὴ ἐπὶ Τουρκοκρατίας τὰ πράγματα δὲν ἐλύοντο κανονικῶς, φαίνεται ὅτι διάφοροι ἀγοραὶ κτημάτων ἢ δωρεαὶ ἐγένοντο κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε δὲν ἔχει διασαφηνισθεῖ ποῖον τὸ κτῆμα ἢ ποῖα τὰ ὅριά του. Ὑπάρχουν ἄνθρωποι εἰς τὴν Χαλκιδικὴν γέροντες, οἱ ὁποῖοι λέγουν ὅτι, ἐγὼ ἐνθυμοῦμαι εἰς τὰ νειᾶτα μου, ὅτι τὸ κτῆμα τῆς μονῆς ἔφθανεν ἕως ἐδῶ, τώρα ἔρχεται ὡς τὰ σύνορα τοῦ χωριοῦ. Ἔρχονται οἱ καλόγηροι, οἱ ὁποῖοι λέγουσιν ὅτι, οἱ χωρικοὶ ἐπεμβαίνουν εἰς τὰς ἰδιοκτησίας τῶν μοναστηρίων. Καὶ τοιουτοτρόπως ὄχι μόνον ἔριδες καὶ διαπληκτισμοὶ καὶ ξυλοκοπήματα ἔστιν ὅτε συμβαίνουσιν, ἀλλὰ καὶ ἀγῶνες δικαστικοὶ, οἱ ὁποῖοι ἐξακολουθοῦν ἐπὶ πολλὰ ἔτη καὶ ἐκμυζοῦν πολλὰ χρήματα τῶν χωρικῶν καὶ τῶν μοναστηρίων. Βεβαίως τὸ Κράτος σήμερον, τὸ ὁποῖον εἶναι εἰς θέσιν νὰ διαρρυθμίσῃ καὶ τὰ τοῦ Ἁγίου Ὄρους δὲν δύναται νὰ εἴπῃ αὐτὰ εἶναι ἰδικά σου καὶ αὐτὰ ἰδικά του· ἐπειδὴ ὅμως πρόκειται περὶ μοναστηρίων καὶ ἰδιοκτητῶν, καὶ αἱ κοινότητες ἔχουσι τὰ μέσα νὰ ἀνθέξωσιν εἰς μακροὺς δικαστικοὺς ἀγῶνας, διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι θὰ ἦτο μεγάλη ὑπηρεσία ἐκ μέρους τῆς Πολιτείας νὰ καταρτίσῃ μίαν ἐπιτροπὴν νὰ μεταβῇ ἐπὶ τόπου, ὁσηδήποτε δαπάνη καὶ ἂν γίνῃ, πάντοτε θὰ εἶναι δικαιολογημένη, ἡ ἐπιτροπὴ αὐτὴ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τοὺς τίτλους τῆς ἰδιοκτησίας καὶ τῶν μοναστηρίων καὶ τῶν χωρικῶν, καὶ νὰ εἴπῃ ποῖα εἶναι τέλος πάντων τὰ ὅρια τῶν διαφόρων κτημάτων, ποῖα ἀνήκουν εἰς τὰ μοναστήρια καὶ ποῖα εἰς τοὺς χωρικούς, καὶ κατόπιν, ὑποθέτω, ὅτι κατὰ τὰ 90% θὰ γίνῃ παραδεκτὴ ἡ ἀπόφασις τῆς ἐπιτροπῆς διὰ νὰ λείψῃ ἓν μέγα μέρος τῶν δικαστικῶν ἀγώνων εἰς ὅσα δὲν συμφωνήσουν ἐγνοεῖται ὅτι θὰ ἐξακολουθήσῃ ὁ δικαστικὸς ἀγών. Ἔρχομαι τώρα εἰς ἄλλο μοναστηριακὸν ἐπίσης ζήτημα. Γνωρίζομεν ὅλοι, ὅτι μέχρι τοῦ 1909 τὰ μοναστήρια ἦσαν τῶν καλογήρων, ἀπόλαυσις καὶ ἰδιοκτησία καὶ ἔκαμον ὅ,τι ἤθελον οἱ καλόγηροι. Εὐτυχῶς ἦλθεν ὁ νόμος τοῦ 1909 περὶ ἱδρύσεως Ἐκκλησιαστικοῦ Ταμείου, ὁ ὁποῖος ὄχι μόνον ὥρισεν ὅτι τὰ περισσεύματα τῶν μοναστηρίων θὰ διατίθενται ὑπὲρ τοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Ταμείου, πρὸς πληρωμὴν τῶν μισθῶν τῶν καθηγητῶν τῶν θρησκευτικῶν καὶ ἀρχιερέων, καὶ δι’ ἄλλους κοινοφελεῖς σκοποὺς, ἀλλὰ συγχρόνως ὥρισεν ἓν συμβούλιον, τὸ ὁποῖον νὰ διοικῇ τὸ Ἐκκλησιαστικὸν Ταμεῖον, ἀποτελούμενον κατὰ τὸ πλεῖστον ἀπὸ ἀρχιεπισκόπους καὶ ἀπὸ ἕνα τμηματάρχην τοῦ Ὑπουργείου καὶ ἕνα λογιστήν. Αὐτὸ τὸ μέτρον ἦτο ἄριστον, διότι ἔπρεπε νὰ τεθῇ ἓν τέρμα εἰς τὴν κατάστασιν. Ἐν τούτοις ἀπὸ τοῦ ἑνὸς ἄκρου μετεπέσαμεν εἰς ἄλλο. Τὸ ἱδρυθὲν Ἐκκλησιαστικὸν Ταμεῖον διοικούμενον, ὅπως διοικεῖται, ἀπὸ ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι δυνατὸν νὰ εἶναι κατὰ τὰ ἄλλα σεβάσμιοι, ἀλλὰ εἶναι ἀνίκανοι νὰ διαχειρισθῶσι περιουσίαν, ὄχι μόνον προβαίνουν εἰς περικοπὴν δαπανῶν χρησιμωτάτων, ὄχι μόνον δὲν λαμβάνουν πρόνοιαν περὶ αὐξήσεως τῆς μοναστηριακῆς περιουσίας, ἀλλὰ καταργοῦν καὶ αὐτὰς τὰς ἀπαραιτήτους δαπάνας. Εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐπισκεφθῶ κατὰ τὸ θέρος ὀλίγα τινὰ ἐκ τῶν μοναστηρίων τῆς Εὐβοίας, τινὰ τῶν ὁποίων διακρίνονται ἐπὶ πλούτῳ, ἀλλὰ δὲν εἶναι σχετικῶς πτωχότεροι, καὶ παρετήρησα μίαν κατάστασιν, ἡ ὁποία ἀληθῶς μὲ ἐξέπληξε καὶ μοῦ ἐκίνησε τὸν οἶκτον εἰς τοὺς χωρικούς. Μοναστήρια τινὰ ἔχουσι τὰ λεγόμενα τσιφλίκια, τῶν ὁποίων τὸ εἰσόδημα περιέρχεται εἰς τὸ Ἐκκλησιαστικὸν Ταμεῖον, διότι ἐλάχισται εἶναι αἱ δαπάναι, αἱ ὁποῖαι προορίζονται διὰ τοὺς καλογήρους. Εἰς τὰ τσιφλίκια αὐτὰ εἶχε τὴν ὑποχρέωσιν ἡ Μονὴ νὰ διατηρῇ μίαν κατάστασιν ἀνεκτὴν διὰ τοὺς χωρικούς, ἐν τούτοις παρετήρησα, ὅτι εἰς μέρη εἰς τὰ ὁποῖα ἡ κλιματολογικὴ κατάστασις εἶναι ἀρίστη, οἱ χωρικοὶ ἦσαν ἀσθενεῖς διότι αἱ κατοικίαι ἐντὸς τῶν ὁποίων ἐνδιαιτῶντο ἦσαν ἐρείπια ἐν παντὶ ἀνέμῳ ἀναπεπταμένα καὶ οὐδεὶς λαμβάνει καμμίαν φροντίδα δι’ αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους.

§75Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν). Διὰ ποίας μονὰς ὁμιλεῖτε;

§76Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Ὁμιλῶ εἰδικῶς διὰ τὴν Μονὴν τοῦ Γέροντος τῆς Εὐβοίας. Τὸ τσιφλίκι αὐτὸ ἔχει καμμιὰ σαρανταριὰ σπιτάκια μικρά· Ἠρώτησα διατὶ αὐτὴ ἡ κατάστασις, διατὶ αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι μένουν σὰν νὰ εἶναι γουρούνια; Τὰ τζάμια ἦσαν σπασμένα ὅλα, ἡ πόρτες χαλασμένες, ἀπὸ πάνω τρέχουν, καὶ ἐννοεῖται ὅτι οἱ χωρικοὶ ῥίπτουν τὴν εὐθύνην εἰς τὸν καλόγηρον, καὶ ἐγὼ ἐζήτησα ἀπὸ τὸν καλόγηρον τὸν προϋπολογισμὸν καὶ εἶδον ὅτι πράγματι εἶχε ζητήσει πίστωσιν ὁ καλόγηρος διὰ τὰς ἐπιδιορθώσεις αὐτὰς, καὶ ὅμως οἱ διευθύνοντες τὸ Ἐκκλησιαστικὸν Ταμεῖον καλόγηροι, περιέκοψαν τὴν δαπάνην αὐτήν, καὶ ἐνῷ αὐτοὶ παίρνουν τὰ περισσεύματα διὰ νὰ παχύνωνται, οἱ χωρικοὶ πάσχουν ἀπὸ ἀσθενείας. Ἐπίσης, ἂν παρατηρήσητε, κ. Ὑπουργὲ, τὸν προϋπολογισμὸν ἑνὸς ἔτους θὰ ἴδητε, ὅτι διὰ 4 κονδύλια ζητοῦν 750 δραχμὰς ἐτησίως δι’ εἰκόνας, διὰ κανδύλια, ἄμφια ἱερέως κλπ., καὶ τὸ Ἐκκλησιαστικὸν Ταμεῖον ἔδωκε μόνον 300 δραχμάς. Νομίζω, ὅτι πρῶτον ἔπρεπε νὰ ἐκπληρῶνται οἱ θρησκευτικοὶ καὶ ἐκκλησιαστικοὶ σκοποὶ καὶ κατόπιν οἱ ἄλλοι. Ἀλλὰ καὶ εἷς ἄλλος λόγος· αἱ περιουσίαι τῶν μοναστηρίων ἐδωρήθησαν ἀπὸ δωρητὰς ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον ἐντοπίους καὶ ἔχουσι καὶ κοινωνικὸν σκοπόν· ἕνας χωρικὸς ὁ ὁποῖος περνᾷ ἀπὸ ἐκεῖ πρέπει νὰ εὑρίσκῃ καὶ ἕνα καταφύγιον, νὰ φάγῃ ἕνα κομμάτι ψωμὶ, ἔπειτα δὲ καὶ ὁ δρόμος ὁ ὁποῖος περνᾷ ἀπ’ ἐκεῖ πρέπει νὰ διορθωθῇ ἀπὸ τὸ μοναστήριον, διότι τὸ Δημόσιον δὲν ἀναλαμβάνει. Ἐν γένει παρετήρησα καὶ θὰ παρατηρήσῃ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, ὅτι περικόπτονται μετὰ μεγίστης προσοχῆς καὶ αὐστηρότητος ὅλαι ἐκεῖναι αἱ δαπάναι αἱ ὁποῖαι θὰ ἠδύναντο νὰ συντελέσωσιν εἰς τὴν ἀξιοπρεπῆ συντήρησιν τῶν μοναστηρίων καὶ εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν θρησκευτικῶν, ἐκκλησιαστικῶν καὶ κοινωνικῶν προορισμῶν. Ἐπίσης ὅλαι αἱ δαπάναι διὰ τῶν ὁποίων θὰ ἠδύναντο οἱ ἄνθρωποι οἱ ἐργαζόμενοι εἰς τὸ μοναστήριον καὶ συνεισφέροντες εἰς τὸ Ἐκκλησιαστικὸν Ταμεῖον, νὰ ζήσωσιν ἀνετώτερον, περικόπτονται διὰ νὰ μείνῃ περίσσευμα μεγαλείτερον καὶ νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὸ Ἐκκλησιαστικὸν Ταμεῖον. Ἐκτὸς αὐτοῦ, ἐπειδὴ οἱ καλόγηροι περιέπεσαν ἀπὸ τὸ ἓν ἄκρον εἰς τὸ ἄλλο καὶ ζοῦν ὅπως ὅπως μὲ 70 δραχμὰς τὸν μῆνα καὶ δὲν ὑπάρχουν καλόγηροι εἰς πολλὰ μοναστήρια, ἀδιαφοροῦν τελείως διὰ τὴν ἐπαύξησιν τῆς περιουσίας τῶν μονῶν. Σᾶς βεβαιῶ, κύριοι, ὅτι ὑπάρχουν μέσα καὶ τρόποι, διὰ τῶν ὁποίων θὰ ἠδύναντο νὰ διπλασιασθῶσι καὶ νὰ τριπλασιασθῶσιν αἱ περιουσίαι αὐταὶ καὶ κανεὶς δὲν φροντίζει· οὔτε ἕνας νομογεωπόνος δὲν πηγαίνει νὰ ἴδῃ πῶς καλλιεργῶνται τὰ κτήματα, καὶ διὰ τοῦτο καταστρέφεται ἡ περιουσία καὶ ὀλιγοστεύει ἀντὶ νὰ αὐξάνῃ.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἔχει τὸν λόγον.

§78Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ὅσον ἀφορᾷ τὴν πρώτην ἐπερώτησιν τῶν ἀξιοτίμων κ. συναδέλφων ἔχω νὰ δηλώσω πρὸς τὴν Βουλὴν ὅτι ἐνώπιον τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐκκλησιαστικῶν ἢ ἐνώπιον τῶν ἀρχῶν τῶν ἐξαρτωμένων ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐκκλησιαστικῶν δὲν ὑπάρχει οὐδὲν ἐκκρεμὲς ζήτημα διαφορᾶς κτηματικῆς μεταξὺ τῶν Μονῶν καὶ τῶν ὁμόρων αὐτῶν χωρίων. Ἀλλὰ καθ’ ἃ ἐν τῇ ἐπερωτήσει ἀνέφερε καὶ ἐνταῦθα ἀπὸ τοῦ βήματος ἀνέπτυξεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος πρόκειται περὶ δικαστικῶν διαφορῶν παλαιῶν, αἱ ὁποῖαι ἀπὸ Τουρκοκρατίας κρατοῦσι καὶ συνεχίζονται ἐνώπιον τῶν Ἑλληνικῶν δικαστηρίων καὶ ἀφορῶσι κτήματα ἀνήκοντα εἰς τὰς ἱερὰς μονὰς τοῦ Ἁγίου Ὄρους. Ἔχω δύο τινὰ νὰ παρατηρήσω πρὸς τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον ὅτι ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει ἐκκρεμὴς δικαστικὸς ἀγὼν νομίζω ὅτι δὲν εἶναι πολὺ σοβαρὰ ἡ ἐπίκλησις τῆς ἀναμίξεως τῆς διοικητικῆς ἐξουσίας, διότι ἐφ’ ὅσον ἐγεννήθη μία διένεξις δικαστικὴ καὶ εἰσήχθη ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων ἁρμόδια εἶναι νὰ ἀποφανθῶσι τὰ δικαστήρια. Ἀλλ’ ἐπὶ πλέον ἔχω νὰ παρατηρήσω εἰς τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον ὅτι ὅσον ἀφορᾷ τὰ κτήματα τοῦ Ἁγίου Ὄρους καὶ ἑπομένως δὲν ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὸ ἐκκλησιαστικὸν συμβούλιον. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ δεύτερον μέρος τῆς ἐπερωτήσεως παρατηρῶ ὅτι τὸ πρῶτον γίνεται παρατήρησις ὅτι ἡ διαχείρισις τοῦ Γενικοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Ταμείου γίνεται ἄνευ ἐξελέγξεως ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργείου. Δηλῶ ὅτι τοῦτο δὲν εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἐξέλεγξις διενεργήθη ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου, ὅτι συνεστήθη ἐπιτροπή, ἡ ὁποία διενήργησε τὴν ἐξέλεγξιν ταύτην καὶ οἱ λογαριασμοὶ οἱ ὁποῖοι περιέχουν τὸ συμπέρασμα τῆς ἐξελέγξεως εὑρίσκονται κατατεθειμένοι εἰς τὸ γραφεῖον τῆς Βουλῆς. Ὑπάρχει καὶ κἄποια ἐρώτησις τοῦ κ. Πετρακάκου, ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὸ δεύτερον μέρος τῆς δευτέρας ἐπερωτήσεως δηλ. τὸν τρόπον, κατὰ τὸν ὁποῖον κανονίζονται αἱ δαπάναι τῶν διαφόρων μονῶν ὑπὸ τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ ταμείου. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψει ὁ κ. συνάδελφος νὰ μὴ συμφωνήσω μὲ τὴν ἀντίληψιν αὐτοῦ. Νομίζω ὅτι ὁ σκοπὸς τῆς ἱδρύσεως τοῦ ταμείου εἶναι νὰ περισώσῃ τὰς περιουσίας αὐτὰς πρὸς ἐξυπηρέτησιν ἀνωτέρου ἐκκλησιαστικοῦ σκοποῦ καὶ ὄχι νὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ σπαταλᾶται ἡ περιουσία αὐτὴ πρὸς ἄνετον διαβίωσιν τῶν διαφόρων μοναχῶν. Ἑπομένως νομίζω ὅτι ἐφόσον καταγγέλλεται ὅτι τὸ διοικητικὸν συμβούλιον τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ ταμείου ἐπιδεικνύει φειδὼ περὶ τὸν κανονισμὸν τῶν δαπανῶν αὐτῶν, δὲν δύναμαι παρὰ κατ’ ἀρχὴν νὰ εἶμαι σύμφωνος. Ἐὰν ὅμως ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἔχει ὡρισμένην περίπτωσιν ὑπ’ ὄψει κατὰ τὴν ὁποίαν καίτοι ἐπρόκειτο νὰ χαρακτηρισθῇ ὡρισμένη δαπάνῃ ὡς ἀναγκαία, ὡς εἶναι ἡ περίπτωσις τὴν ὁποίαν ἀνέφερε, τότε νομίζω ὅτι δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ φέρῃ γενικῶς τὸ ζήτημα, ἀλλὰ θὰ ἔπρεπε νὰ φέρῃ τὴν συγκεκριμένην αὐτὴν περίπτωσιν ἵνα ἐξετάσωμεν ἂν ἐν τῇ περιπτώσει ταύτῃ διεχειρίσθη καλῶς ἢ ὄχι τὸ ζήτημα τὸ διοικητικὸν συμβούλιον τοῦ ταμείου. Ἐπειδὴ δὲ παρεμπιπτόντως τίθεται τὸ ζήτημα τοῦ τρόπου καθ’ ὃν διαχειρίζεται τὸ διοικητικὸν συμβούλιον, δύναμαι νὰ κάμω μίαν δήλωσιν, ὅτι πραγματικῶς κατὰ τὸν κείμενον νόμον ἡ ἐπέμβασις τοῦ Ὑπουργοῦ εἶναι ἐλαχίστη. Ὁ Ὑπουργὸς δὲν ἔχει οὔτε τὸ δικαίωμα τῆς ἀρνησικυρίας. Αἱ διάφοροι ὑποθέσεις κρίνονται τελεσιδίκως ὑπὸ τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου. Βεβαίως δὲν ἔχασε τὸ δικαίωμα τῆς ἐποπτείας, ἀλλὰ διὰ τὴν ἐποπτείαν πρέπει νὰ λαμβάνῃ ἀφορμὴν τὸ Ὑπουργεῖον εἴτε ἐξ ὡρισμένων περιστατικῶν εἴτε ἐκ γενικῶν ἀφορμῶν.

§79Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν κ. Ὑπουργὲ ὁ βουλευτὴς νὰ παρακολουθῇ τὰ γενόμενα ἐν τοῖς μοναστηρίοις καὶ νὰ καταγγέλλῃ ὡρισμένας πράξεις, οὔτε ἐπὶ τῶν ὡρισμένων αὐτῶν περιπτώσεων νὰ εἴπῃ ἂν πραγματικῶς ὑπάρχει ἀνάγκη ἐπιεικείας ἢ ὄχι. Ἐδῶ εἰς τὸ σημείωμα τὸ ὁποῖον ἔχω, ὑπάρχουν δέκα τοιαῦται περιπτώσεις. Ζητοῦν οἱ καλόγηροι σαποῦνι 200 δραχ. καὶ τοὺς κόβει 100 δραχ. Ζητοῦν διὰ τὴν καλλιέργειαν τῶν κτημάτων των 600 δραχ. καὶ τοὺς ἀφίνει 300. Ποῖος γεωπόνος ἐστάλη ἐκεῖ ἀπὸ τὸ συμβούλιον καὶ εἶδε ὅτι αὐτὴ ἡ ἄμπελος χρειάζεται ὄχι 600 ἀλλὰ 300 δραχ.; Ἡ φειδὼ μέχρις ὁρίου. Ὅταν ὅμως κόβουν ἀπὸ ’δῶ καὶ ἀπὸ ’κεῖ χωρὶς νὰ ξέρουν τί τοὺς γίνεται, αὐτὸ λέγεται καταστροφὴ τοῦ δημοσίου πλούτου. Τὸ πάτωμα τῆς μονῆς ἐπρόκειτο νὰ πέσῃ. Ἐστάλη λοιπὸν ἔγγραφον δι’ οὗ ἐζητεῖτο ἡ ἀναγκαία πίστωσις. Τὸ ἔγγραφον ἐπῆγε στὸ Ταμεῖον καὶ μετὰ ὀκτὼ μῆνας στέλλεται ἡ ἀπάντησις, ὅτε δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐκτελεσθῇ ἡ ἐπισκευὴ τοῦ πατώματος μὲ τὰς τιμὰς ἐκείνας, διότι ἐν τῷ μεταξὺ ἐτριπλασιάσθησαν τὰ ὑλικά. Ἔχω δέκα πέντε παραδείγματα εἰς ἕνα προϋπολογισμὸν τὰ ὁποῖα ἂν ἀνεθέσητε ὄχι εἰς τοὺς ἰδίους ὑφισταμένους, ἀλλὰ εἰς μίαν ἄλλην ἐπιτροπὴν καὶ συγχρόνως νὰ μεταβῇ ἕνας γεωπόνος διότι αὐτὸ τὸ μοναστῆρι δίδει 10.000 δραχ. περίσευμα, ἄλλα δίδουν 100–150 χιλιάδας, νὰ ὑπάρχῃ ἕνας γεωπόνος, ὁ ὁποῖος νὰ βλέπῃ τὰ κτήματα τῶν μονῶν ποῖα ἔχουν ἀνάγκη νὰ συντηρηθοῦν, διότι ἄλλως καταστρέφονται. Καλὴ εἶναι ἡ φειδὼ, ἀλλὰ ὄχι ὑπὲρ τὸ μέτρον. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ διατάξητε μίαν ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία νὰ περιλάβῃ καὶ γεωπόνους καὶ λογιστὰς, νὰ ὑπάγῃ στὰ μοναστήρια, νὰ ἰδῇ τὴν κατάστασιν καὶ κατόπιν νὰ ἀποφασίσῃ.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λοιδωρίκης ἔχει τὸν λόγον.

§81Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας συνάδελφος εἶναι ἐκ τῶν Νέων Χωρῶν καὶ δι’ αὐτὸ φαίνεται ὅτι δὲν τὸν συνδέουν ἀναμνήσεις πρὸς τὴν διαχείρισιν κατὰ τὸ παρελθὸν τῶν Μοναστηριακῶν περιουσιῶν. Ἡμεῖς ὅμως, οἵτινες εἴμεθα παλαιότεροι καὶ γνωρίζομεν κατὰ ποῖον τρόπον διενηργεῖτο ἡ διαχείρισις ὑπὸ τῶν μοναστηριακῶν συμβουλίων τῶν Μοναστηριακῶν περιουσιῶν, δὲν ἔχομεν παρὰ νὰ εὐλογῶμεν τὴν σημερινὴν κατάστασιν, συγκρίνοντες ταύτην πρὸς τὴν παρελθοῦσαν. Διότι τότε, ὅταν εἶχον οὐσιαστικῶς ὅλην τὴν ἐλευθερίαν τὰ Μοναστηριακὰ συμβούλια νὰ διαθέτωσι τὰς περιουσίας τῶν Μονῶν, τότε ὑπὸ τὴν ἔγκρισιν τῶν διαφόρων ἀρχῶν καὶ ὑπὸ τὴν εὐθύνην τῶν διαφόρων Ὑπουργῶν συνέβησαν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἤθελεν αἰσχυνθῆ τις καὶ νὰ ἐπαναλάβῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Τότε ἐγένοντο αἱ μεγαλείτεραι καὶ πλέον ἀναίσχυντοι κλοπαί, τότε ἡγούμενοι καὶ μοναχοὶ ἐξῆλθον ἐκ τῶν Μονῶν μὲ περιουσίας, τότε ἀπεστέλλοντο εἰς τὴν Εὐρώπην, διάφοροι ὑπότροφοι, δὲν ἐξεύρω χάριν τίνος λόγου καὶ εἰς ἐκείνην τὴν ἐποχὴν περιεφέροντο ἢ διαρκῶς διέμενον διάφορα πολιτικὰ πρόσωπα ἀνὰ τὰς διαφόρους Μονὰς χάριν ἀναψυχῆς ἢ διὰ νὰ παραθερίσουν. Ἐάν τις ἀπὸ ἱστορικοῦ ἐνδιαφέροντος ἤθελε μελετήσει ὄχι μόνον προϋπολογισμοὺς ἀλλὰ καὶ ἀπολογισμοὺς καὶ ἤθελεν ἀναδιφήσει διαφόρους δικαστικὰς ἀποφάσεις καὶ διάφορα βουλεύματα σχετικά, ἤθελεν ἀληθῶς φρίξει πρὸ τῆς καταστάσεως τῆς κρατησάσης καὶ τῆς διασπαθίσεως τοῦ μοναστηριακοῦ χρήματος. Εὐτυχῶς ἡ ἐπανάστασις τοῦ 1909 μαζὶ μὲ διάφορα ἄλλα καλὰ τὰ ὁποῖα ἔκαμε, ἔκαμε καὶ αὐτό, ν’ ἀφαιρέσῃ δηλ. τὴν διαχείρισιν ἀπὸ τὰ μοναστηριακὰ συμβούλια. Ἔκτοτε δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν ὅτι ἐτέθησαν αἱ ἀσφαλεῖς βάσεις τῆς καλῆς διαχειρίσεως τῶν μοναστηριακῶν περιουσιῶν, ὄχι μόνον τοῦτο δέ, ἀλλὰ καὶ ἐπῆλθεν καὶ ἀνακούφισις τοῦ Δημοσίου Ταμείου, διότι ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης τὸ Δημόσιον ἀπηλλάγη τῆς πληρωμῆς διαφόρων μισθῶν, τοὺς ὁποίους ἀνέλαβε νὰ πληρώνῃ τὸ Ἐκκλησιαστικὸν Ταμεῖον. Ὥστε δὲν φρονῶ ὅτι δύναται νὰ ὑπάρξῃ τις, τοὐλάχιστον ἐν τῷ παλαιῷ Βασιλείῳ, ὅστις δύναται νὰ ἀναπολήσῃ νοσταλγικῶς τὴν παρελθοῦσαν ἐκείνην κατάστασιν τῶν μοναστηρίων. Ἀλλ’ ἐκεῖνο πρὸ παντὸς τὸ ὁποῖον μὲ ἔκαμε νὰ ἀνέλθω ἐπὶ τοῦ βήματος τούτου εἶναι παρατήρησίς τις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν εἰς ἀπάντησιν τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ ἀξιοτίμου προλαλήσαντος συναδέλφου. Εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν Ὑπουργὸς ὅτι ναὶ μὲν εἶναι ἀξιέπαινον τὸ συμβούλιον, διότι αὐστηρῶς ἐξετάζει τοὺς διαφόρους προϋπολογισμοὺς τῶν Μονῶν, οὐχ’ ἧττον ὅμως εἶπεν ὁ κύριος Ὑπουργός, ἐὰν ἀντελήφθην ὀρθῶς, ὅτι δὲν τελεῖ ὑπὸ τὴν ἄμεσον ἐποπτείαν καὶ τὸν ἔλεγχον τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς.

§82Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Εἶπον ὅτι δὲν ἔχει ἄμεσον ἀνάμιξιν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, ὅτι αἱ ἀποφάσεις τοῦ ἐποπτικοῦ συμβουλίου οὔτε ὑποβάλλονται οὔτε ἀναφέρονται εἰς αὐτόν, δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα τῆς ἀρνησικυρίας. Ἀλλὰ βεβαίως δὲν σημαίνει ὅτι δὲν ἐνεργεῖ ἔλεγχον καὶ ἐποπτείαν ἐπὶ τοῦ ὀργανισμοῦ, ὁ ὁποῖος ἐξαρτᾶται ἀπ’ αὐτοῦ!

§83Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Νομίζω ὅτι εἴπετε ὅτι δὲν τελεῖ ὑπὸ τὸν ἔλεγχον τοῦ Ὑπουργοῦ.

§84Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἄλλο ζήτημα.

§85Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Ἡ ἀντίληψίς μου εἶναι αὐτή.

§86Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Δήλωσιν περὶ τούτου δὲν ἔκαμον. Δὲν ἠξεύρω ἐὰν ὑπονοεῖται τοιοῦτον τι.

§87Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Ἐὰν τοιοῦτον τι ὑπενόει ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔχω νὰ παρατηρήσω τὸ ἑξῆς. Ὑπάρχει βεβαίως ἡ γνωστὴ θεωρεία ὅτι ὅλαι αἱ ὑπηρεσίαι πρέπει νὰ εἶνε ὑπὸ τὸν ἄμεσον ἔλεγχον καὶ τὴν ἄμεσον διαχείρισιν τοῦ Ὑπουργοῦ, διότι οὗτος εἶναι ὁ ὑπεύθυνος καὶ ὁ λογοδοτῶν καὶ ἐνώπιον τῶν Βουλῶν καὶ ἐνώπιον τῆς Κοινῆς Γνώμης. Ἀτυχῶς, ἐνῷ κατὰ θεωρίαν εἶναι ὀρθὸν τοῦτο, ἡ πρᾶξις μέχρι τοῦδε ἐκ τοῦ παρελθόντος μᾶς ἀπέδειξεν ὅτι ἀκριβῶς ὑπὸ τὸν ἔλεγχον καὶ τὴν εὐθύνην ταύτην τοῦ Ὑπουργοῦ μέχρι τοῦδε διεπράχθησαν αἱ χειρότεραι καταχρήσεις ἐν τῇ διαχειρίσει τῶν διαφόρων ἐξουσιῶν. Διότι ἀκριβῶς, καὶ ὅταν ἡ κατάστασις τῆς περιουσίας τῶν Μονῶν διετέλει εἰς ἣν κατάστασιν σᾶς προεῖπον, ἀκριβῶς καὶ τότε ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν εἶχε ἄμεσον ἔλεγχον καὶ ἀπόλυτον τὸ δικαίωμα τῆς ἐγκρίσεως ἢ μὴ τῶν διαφόρων δαπανῶν. Καὶ ὅμως τότε τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, καθ’ ἣν ὁ Ὑπουργὸς εἶχε τὸ δικαίωμα τῆς ἐγκρίσεως ἢ μὴ ἐγκρίσεως τῶν διαφόρων δαπανῶν, ἀκριβῶς τότε ἐγένοντο αἱ μεγαλείτεραι καὶ ἀσκοπώτεραι δαπάναι. Δι’ αὐτὸ ἐπεκροτήθη καὶ ἀπὸ τὴν Βουλὴν καὶ ἀπὸ τὴν κοινὴν γνώμην ἡ ἀποκέντρωσις τῶν διαφόρων ὑπηρεσιῶν. Ἐὰν τώρα ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἔχει ἀντίθετον γνώμην, ἴσως τοῦτο προέρχεται ἐκ τοῦ ὅτι δὲν ἔχει πλήρη γνῶσιν τῶν συμβάντων τοῦ παρελθόντος ἐνταῦθα. Ἴσως ἀσχολούμενος μόνον εἰς τὴν θεωρητικὴν μελέτην τῶν ζητημάτων τούτων κατέληξε εἰς αὐτὸ συμπέρασμα. Ἀλλ’ ἐὰν ὅμως πρόκειται νὰ προβῇ εἰς οἱανδήποτε ἐνέργειαν ἐπὶ τῇ βάσει τῆς γνώμης του ταύτης, θὰ τὸν παρεκάλουν πολὺ νὰ σταθμίσῃ τὴν ἐνέργειάν του ταύτην, διότι ἀντὶ καλοῦ κακὸν θὰ γίνῃ ἐὰν καὶ πάλιν ἐπαναγάγωμεν τὴν διαχείρισιν τῶν μοναστηριακῶν περιουσιῶν ὑπὸ τὴν ἀπόλυτον ἐξουσίαν τῶν ἑκάστοτε Νομαρχῶν καὶ τὴν ἀνωτάτην ἔγκρισιν τοῦ Ὑπουργοῦ, πολὺ φοβοῦμαι ὅτι τοῦτο θὰ εἶναι οὐχὶ βῆμα προόδου ἀλλὰ βῆμα ἐπανόδου εἰς τὸ παρελθόν.

§88Μ. ΖΑΦΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Οὐδεὶς ποτὲ ἐζήτησε τὴν ἐπαναφορὰν τοῦ πρώην καθεστῶτος. Ἐὰν ἐτονίσαμεν τὴν ἀνάγκην συστάσεως μιᾶς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία νὰ ἐξετάσῃ τὰ μοναστηριακὰ κτήματα; Τὸ ἐκάμαμεν διὰ νὰ δοθῇ μία λύσις εἰς τὸ ζήτημα αὐτὸ καὶ νὰ μὴ ὑποφέρῃ ὁ κόσμος, καὶ ἑπομένως ὁ κ. συνάδελφος δὲν ἔπρεπε νὰ τονίσῃ ὅτι ἡμεῖς θέλομεν νὰ ἐπιβάλωμεν τὸ πρώην καθεστώς.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐνόμισεν αὐτὸ ὁ κ. συνάδελφος. Οἱ κ. κ. Π. Ἀραβαντινὸς, Γ. Καρπετόπουλος, Ν. Παρίτσης, Κ. Ἀλαβᾶνος, Δ. Γκλαβᾶς, Ν. Ξηρὸς, Γ. Σταμάτης, Μ. Καταπότης, Δ. Πάζης, Δ. Δαγκλῆς, Α. Χατζηγάκης, Κ. Πλατσούκας, Π. Πετρίδης, Δ. Μαλλιόπουλος, Γ. Νοταρᾶς, Β. Κυρέλλος, Ν. Γαρδικιώτης, Ι. Μπρισιμιτζάκης, Π. Καραπᾶνος, Γ. Καλδῆς, Α. Παπαγεωργίου, Γ. Βαμβούρης, Θ. Γοῦσκος, Ι. Μανέτας, Π. Φλέσσας, Δ. Ζαμᾶνος, Π. Ἀγγελίδης, Κ. Μητσοτάκης, Γ. Φικιώρης, Λ. Καλβοκορέσης, Μ. Κολώνιας, Π. Πολυχρονιάδης, Γ. Ἀργυρόπουλος, Ἀθ. Χρηστόπουλος, Α. Θανόπουλος, Κ. Σταμούλης, Ε. Βελλιανίτης, Α. Γιαννουλάτος, Γ. Μεντζελόπουλος, Α. Κασσαβέτης, Σ. Χατζηπέτρος, Α. Βαλσαμάκης, Δ. Χρυσοστάλης, Ι. Βαλαλᾶς, Ι. Καναβὸς, Ι. Φαρμάκης, Κ. Καλομενόπουλος, Ι. Μαραγκὸς, Γ. Γαϊτᾶνος, Α. Ρεβίνθης, Δ. Χατζηγιάννης, Μ. Βολουδάκης, Μ. Παπαμιχελάκης, Θ. Φίλιος, Γ. Καζανόβας, Α. Μητρέλιας, Ι. Ἀλεξανδρίδης, ἐπερωτῶσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, διατί δὲν ἔλαβεν ἀποφάσεις ἐπὶ τοῦ προβιβασμοῦ τῶν 20 λοχαγῶν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης τοῦ Πεζικοῦ καὶ 10 τοιούτων τοῦ Πυροβολικοῦ.

§90Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). 20 λοχαγοὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ὑπέβαλον πρό τινων ἡμερῶν ὑπόμνημα, διὰ τοῦ ὁποίου ἐκφράζουν τρία παράπονα. Τὸ μὲν πρῶτον ὅτι τὸ δεκάμηνον, τὸ ὁποῖον ἐδόθη εἰς ὅλους τοὺς ἀξιωματικοὺς τῆς Ἀμύνης, δὲν εὐηργέτησεν αὐτοὺς ποσῶς. Τὸ δεύτερον ὅτι, ὅταν ἐμονιμοποιήθησαν μετὰ τοὺς πολέμους τοῦ 1914, δὲν ἐτάχθησαν εἰς ἐκείνην τὴν ἀρχαιότητα, εἰς τὴν ὁποίαν ἔπρεπε νὰ ταχθοῦν, καὶ τρίτον ὅτι διὰ τοῦ προβιβασμοῦ 11 λοχαγῶν εἰς ταγματάρχας κατὰ Σεπτέμβριον μετὰ τὴν ἐπιχείρησιν τοῦ Σκρᾶ, οὗτοι ἠδικήθησαν. Καὶ ἔρχομαι εἰς τὸ πρῶτον. Ὡς γνωστὸν παρεσχέθη εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς τῆς Ἀμύνης τὸ εὐεργέτημα τοῦ δεκαμήνου, εἰς αὐτούς, οἱ ὁποῖοι εἶχον προσέλθει εἰς τὸ κίνημα πρὸ τῆς 1ης Ἰανουαρίου. Οἱ ἀξιωματικοὶ οὗτοι, ὡς εἶπον ἤδη καὶ πρὶν, λέγουσιν ὅτι δὲν ὠφελήθησαν ποσῶς ἐκ τοῦ παρασχεθέντος αὐτοῖς εὐεργετήματος. Πράγματι τινὲς ἐξ αὐτῶν ἐκέρδισαν μόνον 7 ἕως 20 ἀρχαιότητας ἐπὶ πλέον, ἄλλοι 50, καί τινὲς 100, ἐνῷ ὑπάρχουσιν ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι ἐκέρδισαν πολλὰς ἑκατοντάδας ἀρχαιότητος. Ἀλλὰ τοῦτο εἶνε συναφὲς πρὸς τὸ εὐεργέτημα, τὸ ὁποῖον ἐδόθη. Δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ εὑρεθῇ χρονικόν τι διάστημα τοιοῦτον, ὥστε ν’ ἀποβῇ ἴσον τὸ εὐεργέτημα δι’ ὅλους. Τοῦτο ἐξαρτᾶται ἐκ τῆς θέσεως, τὴν ὁποίαν ἔχει ἕκαστος ἀξιωματικὸς μεταξὺ τῶν συναδέλφων του. Τὸ εὐεργέτημα τοῦτο δὲν ἠδύνατο παρὰ νὰ ἔχῃ ὡρισμένον τι ὅριον διὰ λόγους, τοὺς ὁποίους πᾶς τις ἐννοεῖ, δὲν ἠδύνατο δὲ νὰ εἶναι καὶ κατώτερον, καὶ ἐξευρέθη τὸ δεκάμηνον, τὸ ὁποῖον σημαίνει τοὺς μῆνας, κατὰ τοὺς ὁποίους ἔμεινεν ἡ Προσωρινὴ Κυβέρνησις ἐν Θεσσαλονίκῃ. Τὸ δεύτερον παράπονον, τὸ ὁποῖον ἐκφράζουν οἱ ἀξιωματικοὶ οὗτοι, εἶνε ὅτι μονιμοποιηθέντες κατὰ τοὺς πολέμους 1912 καὶ 1913 ἐτάχθησαν μὲν κατὰ τὸν τότε ὑπάρχοντα νόμον, τροποποιοῦντα ἄλλον προγενέστερον, μεταξὺ τῶν ἰσοβάθμων αὐτῶν μονίμων, ἀλλ’ ἐτάχθησαν ὑπὲρ αὐτοὺς οἱ ἤδη ὑπάρχοντες ἐν τῷ στρατεύματι ἀνθυπασπισταὶ καὶ ἀνθυπολοχαγοὶ πρὸ τῆς κηρύξεως τοῦ πολέμου τοῦ 1912. Ζητοῦν οἱ κ. κ. ἀξιωματικοὶ ὥστε νὰ τοποθετηθοῦν ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀρχαιότητα ὑπὲρ τοὺς ἀνθυπασπιστὰς τοὺς κατὰ τὸ 1912 ταχθέντας εἰς τὸ δεξιὸν αὐτῶν. Νομίζω ὅτι τὸ παράπονον τοῦτο δὲν εἶνε βάσιμον. Οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ ἔγιναν ἀνθυπολοχαγοὶ κατὰ τὸ 1910, λέγουσι δὲ ὅτι σήμερον εὑρίσκονται ὑπὸ ἐκείνους τοὺς ἀνθυπασπιστὰς τοὺς ὁποίους διώκησαν ὡς ἀνθυπολοχαγοί. Ἀλλ’ ἐμονιμοποιήθησαν δυνάμει τῶν κειμένων τότε νόμων, καθὼς δὲ εἶπον ἤδη ὁ νόμος 299, ὁ ὁποῖος τροποποιεῖ ἕνα ἄλλον προγενέστερον, λέγει ὅτι ἡ ἀρχαιότης των ὁρίζεται ἐκ τοῦ συνόλου τῆς ἐν τῷ ἐνεργῷ στρατῷ ὑπηρεσίας αὐτῶν ἐν τῷ βαθμῷ τοῦ ἀξιωματικοῦ ἢ ἀνθυπασπιστοῦ, δηλαδὴ ἐτάχθησαν μεταξὺ τῶν μονίμων, οἱ ὁποῖοι εἶχον τὸν αὐτὸν βαθμὸν μὲ αὐτούς. Ἔκαμε δὲ ἐξαίρεσιν ὁ νόμος δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἦσαν ἀνθυπολοχαγοὶ ἢ ἀνθυπασπισταὶ κατὰ τὴν ἔναρξιν τοῦ πολέμου. Νομίζω ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ ἐμονιμοποιήθησαν ὑπὸ εὐμενεστέρας συνθήκας παρὰ οἱ νῦν, διότι οὗτοι δέον νὰ ἔχουν διετῆ ὑπηρεσίαν ὑπὲρ τοὺς ὁμοιοβάθμους των. Ἄλλως τε οἱ ἀξιωματικοὶ οὗτοι ἐμονιμοποιήθησαν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν κειμένων νόμων, ἑπομένως ἦσαν ἐλεύθεροι νὰ δεχθοῦν ἢ ὄχι τὴν μονιμοποίησιν. Ἔρχομαι εἰς τὸ 3ον ζήτημα. Παραπονοῦνται ὅτι προεβιβάσθησαν 11 λοχαγοὶ εἰς ταγματάρχας ἐπὶ διακεκριμέναις πράξεσι μετὰ τὴν ἐπιχείρησιν τοῦ Σκρᾶ καὶ ὅτι ἑπομένως διὰ τοῦ μέτρου τούτου ἠδικήθησαν καὶ πάλιν, διότι τινὲς ἐξ αὐτῶν ἦσαν μεταξὺ τῶν προταθέντων. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τοῦτο, ἔχω ἤδη ἐκφράσει τὴν ἀντίληψίν μου εἰς τὴν Βουλήν, πρὸ καιροῦ. Εἶπον ὅτι ἀπέκτησα τὴν ἐντύπωσιν ἐκ τῆς μελέτης τῶν ἐκθέσεων, ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ ἐκρίθησαν μὲ ἄνισον μέτρον, ἕνεκα τῆς ριζικῆς διαφορᾶς ἀντιλήψεων τῶν κρινάντων αὐτοὺς ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἀνδραγαθίας. Εἶπον ὅτι ὁπωσδήποτε θέλει ληφθῆ ἕνα μέτρον, διὰ τοῦ ὁποίου τὸ ἀδίκημα τοῦτο θὰ ἐπανορθωθῇ, δηλαδὴ θὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ κρίσις μὲ ἴσον μέτρον. Δὲν δύναμαι σήμερον ἀκόμη νὰ ἀνακοινώσω ποῖον θὰ εἶνε τὸ μέτρον αὐτό, ἀλλὰ πάντως θὰ ληφθῇ. Ἐπὶ τῶν ἄλλων δύο δὲν δύναται νὰ γίνῃ ἀπολύτως τίποτε.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀραβαντινὸς ἔχει τὸν λόγον.

§92Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Αἱ δηλώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν ἀφίνουν μὲν ἓν στάδιον ἐλπίδων περὶ ἐπανορθώσεως ἑνὸς ἀδίκου, ἀλλ’ ὁμολογῶ ὅτι μετὰ τὴν παλινδρομίαν τὴν ὁποίαν ὑπέστη ἡ σχετικὴ νομοθεσία ὅσον ἀφορᾷ τὰ δικαιώματα αὐτῶν τῶν ἀξιωματικῶν, τὸ στάδιον αὐτὸ δὲν παρουσιάζεται ὡς τοιοῦτον, ὥστε πραγματικὰς ἐλπίδας νὰ δύναται νὰ βασίσουν οἱ ἀξιωματικοί, νὰ βασισθῇ δὲ καὶ ἡ Βουλή, ἡ ὁποία ἔχει ἐκπεφρασμένην γνώμην ἐπ’ αὐτῶν τῶν θεμάτων. Αἱ πολιτικαὶ ἀντιλήψεις, αἱ ὁποῖαι καθοδηγοῦσι καὶ ἔδει νὰ καθοδηγῶσι τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν, ἐξεφράσθησαν ἐν τῇ Βουλῇ ταύτῃ καὶ ἦτο πάντοτε ὁμόφωνος ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς ὑπὲρ τῶν δικαιωμάτων τῶν ἀξιωματικῶν αὐτῶν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς μᾶς εἶπεν ὅτι ἡ θέσις των ἐρρυθμίσθη κατὰ τὸν νόμον, ἐγὼ ἀγορεύων πρό τινος καὶ προκαλέσας τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, εἶχον εἰπῇ ὅτι ἐρρυθμίσθη ἡ θέσις των κατὰ τὸν νόμον, ἀλλ’ οὐχὶ κατὰ τὰς πολιτικὰς ἀντιλήψεις τῆς Βουλῆς. Διότι δὲν πρέπει νὰ λησμονηθῇ, καὶ τὸ εἶχον τονίσῃ, ὅτι τότε τοὺς νόμους τοὺς κατεσκεύαζε τὸ Ἐπιτελεῖον καὶ αἱ ἀντιλήψεις τῶν Βουλευτῶν δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθοῦν, ἐφηρμόζοντο δὲ αἱ ἀντιλήψεις τοῦ Ἐπιτελείου καὶ ἀποτέλεσμα τούτου ἦτο ἡ μεταβολὴ τοῦ στρατοῦ εἰς στρατὸν αὐλικόν. Καὶ ὅταν ἦλθε καὶ μεταγενέστερος νόμος, ὁ ὁποῖος ἐζήτησε νὰ ἀνορθωθῇ τὸ ἀδίκημα ὑπὸ τὰς ἐμπνεύσεις τῆς πλειοψηφίας τῆς παρούσης Βουλῆς, ὁ νόμος ἐκεῖνος δὲν ἐφηρμόσθη ἀπὸ ἕνα αὐλικόν. Ὥστε τὸ δίκαιον κατὰ τὴν γνώμην τῆς Βουλῆς ἔχει παραβιασθῇ ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἀξιωματικοὺς αὐτούς. Δύναται ὅσον θέλει ἡ ὑπηρεσία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ νὰ ὀχυροῦται ὄπισθεν τοῦ νόμου, ἀπέναντι τῆς Βουλῆς δὲν δικαιολογεῖται, νὰ παρορᾶται ἐπὶ πλέον τὸ ἀδίκημα αὐτό. Ἀλλ’ ἡ ἀνισότης ἔχει δημιουργηθῆ καὶ διὰ προγενεστέρου νόμου καὶ διὰ τοῦ δικαιώματος, τὸ ὁποῖον παρεσχέθη εἰς τὸν Ὑπουργὸν ἐκ τοῦ Νομοθετικοῦ Διατάγματος τοῦ παρελθόντος ἔτους. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὑποθέτω ὅτι πρέπει εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στραιωτικῶν νὰ κάμῃ ἐντύπωσιν ὅτι τὸ δίκαιον τῶν ἀξιωματικῶν εἶναι τόσον μέγα, ὥστε 40 Βουλευταὶ ἔντιμοι νὰ τὸ ὑποστηρίζουν καὶ τὸ ἀναγνωρίσουν κατὰ συνείδησιν καὶ πεποίθησιν. Πρόκειται δὲ περὶ Βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι συνέπραξαν εἰς ὅλας τὰς συζητήσεις καὶ εἰς τὸν καταρτισμὸν τῆς Νομοθεσίας, ἡ ὁποία παρεξηγήθη ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν διότι αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καρπετόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§94Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἤκουσα τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ καὶ μὲ τὰς μεγαλειτέρας προσοχῆς μάλιστα. Εὑρίσκω, ὅτι ἡ ἐνέργεια τοῦ Ὑπουργείου, ὄχι μόνον δὲν εἶναι σύμφωνος μὲ τὰς πολιτικὰς ἀντιλήψεις, ὅπως ὑπεστήριξεν ὁ ἔντιμος συνάδελφος, ἀλλ’ ὅτι δὲν εἶναι σύμφωνος οὐδὲ μὲ τὰς ἀντιλήψεις τὰς στρατιωτικὰς, τὰς ἀπορρεούσας ἀπὸ αὐτοὺς τοὺς νόμους, τοὺς ὁποίους ἐπεκαλέσθη ὁ κύριος Ὑπουργός. Καὶ θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὲ ἀκολουθήσητε εἰς μίαν ἀναδρομὴν ἱστορικὴν, τὴν ὁποίαν θὰ κάμω ἐπὶ τῶν νόμων, τοὺς ὁποίους ἐπικαλέσθη ὁ κύριος Ὑπουργός. Ὅταν μετὰ τοὺς πολέμους 1912 καὶ 1913 ἀπεφασίσθη ἡ μονιμοποίησις ἐφέδρων ἀξιωματικῶν, ἐκείνων, οἵτινες συνεκέντρου ἀρκετὰ προσόντα καὶ εἶχον προσφέρει ἱκανὰς ὑπηρεσίας κατὰ τοὺς πολέμους ἐκείνους, οἱ περὶ ὧν πρόκειται ἀξιωματικοὶ κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην εἶχον τὸν βαθμὸν τοῦ ὑπολοχαγοῦ. Τότε εἰσήχθη ἀπὸ τὴν τότε Κυβέρνησιν, τῆς ὁποίας Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἦτο καὶ ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς τῆς σήμερον νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ ἐμνημονεύοντο μὲ τὸν βαθμὸν, τὸν ὁποῖον ἔφερον. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἰσήχθη εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἐψηφίσθη εἰς αʹ ἀνάγνωσιν, κατὰ τὴν δευτέραν, ὅμως, δὲν γνωρίζω ἐπεμβάσει τίνων καὶ εἰσηγήσει τίνος, τὸ νομοσχέδιον ἐτροποποιήθη καὶ ὅλοι οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ ἐμονιμοποιήθησαν μὲ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ, ὡς ἀντάλλαγμα δὲ τοῦ ὑποβιβασμοῦ αὐτοῦ τοὺς ἐδόθη ἓν ἄλλο ἀντίδοτον, αὐτοὶ κατ’ ἐξαίρεσιν νὰ ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ προαχθῶσιν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ὑπολοχαγοῦ μετὰ 6 μῆνας καὶ ὄχι ὡς ἀξιοῖ ὁ πάγιος νόμος μετὰ 2 ἔτη. Τί ὅμως συνέβη; Τὸ ἑξάμηνον, τὸ ὁποῖον τοὺς ἐδόθη ἦτο δῶρον ἄδωρον, διότι θὰ ἔπρεπε νὰ προαχθῶσιν ὅλοι οἱ ἀρχαιότεροι, καὶ κατόπιν αὐτοί. Ἀλλ’ ἕως ὅτου προαχθῶσιν ὅλοι οἱ ἀρχαιότεροι, ἐξέπνευσεν, ὄχι τὸ ἑξάμηνον μόνον, ἀλλὰ καὶ ἡ διετία ὁλόκληρος καὶ ἑπομένως αὐτοὶ δὲν ἐκαρπώθησαν τοῦ εὐεργετήματος αὐτοῦ. Οὕτω καταπίπτει ὁ πρῶτος ἰσχυρισμὸς, τὸν ὁποῖον ἐστήριξεν ὁ κύριος Ὑπουργὸς ἐπὶ τοῦ νόμου. Ἔρχεται ἡ δευτέρα περίπτωσις, ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ ἐκαρπώθησαν τοῦ δεκαμήνου, τινὲς ἐξ αὐτῶν ἐκαρπώθησαν μίαν σειρὰν ὑπερπηδήσαντες ἄλλους καὶ ὁ περισσότερον ὠφεληθεὶς δὲν ἐκέρδισεν εἴκοσιν ἀριθμούς. Ἀλλὰ προσγίνεται ἄλλο ἀδίκημα, τὸ ἀδίκημα, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀπότοκον τοῦ πρώτου ἀδικήματος, διότι μένοντες ἐπὶ τριετίαν κατέστησαν ἀρχαιότεροι, καθὼς καλλίτερον γνωρίζετε, ἀπὸ τοὺς μὴ περὶ τὰ στρατιωτικὰ διατρίβοντας, ὅτι ὅποιος εἶναι πρῶτος ἐγγεγραμμένος εἰς τὸν πίνακα καὶ οἱονδήποτε εὐεργέτημα τοῦ δώσητε κερδίζει, αὐτοὶ δὲν ἐκέρδισαν, διότι κατὰ τὸ χρονικὸν αὐτὸ διάστημα εἶχον γίνει οἱ ἀρχαιότεροι εἰς τὴν σειρὰν τῶν προβιβαστέων, ὥστε καὶ τὸ δεύτερον ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον ἐπικαλέσθητε ἀντιλαμβάνεσθε καὶ σεῖς ὁ ἴδιος, ὅτι κατέπεσε καὶ μάλιστα μετὰ πατάγου, διότι εἶναι ἀπότοκον τοῦ πρώτου γενομένου ἀδικήματος. Ἔρχεται τὸ τρίτον, ὅτι προήχθησαν κατὰ τοὺς προβιβασμοὺς τοῦ Μαΐου ἕνδεκα λοχαγοὶ εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ταγματάρχου. Εἰς αὐτὸ ἀντιτάξατε τοῦτο, ὅτι οἱ λοχαγοὶ αὐτοὶ προήχθησαν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ταγματάρχου κατ’ ἐκλογὴν, κατόπιν ἀντιλήψεως, τὴν ὁποίαν ἐσχηματίσατε σεῖς μόνος σας, ἡ ὁποία ἀντίληψις ἦτο διάφορος τῆς ἀντιλήψεως τῶν διοικούντων.

§95Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Τὴν ἀντίληψιν τὴν πρακτικὴν δὲν ἐσχημάτισα ἐγώ, τοὺς προήγαγον ἐπὶ τῇ βάσει τῶν πινάκων, οἱ ὁποῖοι ὑπεβλήθησαν.

§96Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῖοι πίνακες; Τῶν ἀφορώντων τοὺς γενικοὺς προβιβασμούς;

§97Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Τὰς προτάσεις, τὰς ὁποίας ὑπέβαλε τὸ Συμβούλιον.

§98Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴπατε ἐπὶ ἀνδραγαθίᾳ ἢ διακεκριμένῃ πράξει. Αὐτὸ εἴπατε.

§99Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Μάλιστα.

§100Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν λέγει τὸ Διάταγμα τῆς προαγωγῆς τῶν 11 αὐτῶν λοχαγῶν, δὲν λέγει, ὅτι προήχθησαν διὰ διακεκριμένας πράξεις, μήτε ἐπ’ ἀνδραγαθίᾳ, ἀλλὰ δι’ ἐξαιρετικὰς ὑπηρεσίας.

§101Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Μάλιστα Δι’ ἐξαιρετικὰς ὑπηρεσίας.

§102Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι πολὺ διάφορον. Ἀλλὰ σᾶς παρακαλῶ, θὰ σταματήσω ἐδῶ, διότι εἶναι τὸ τελευταῖον παράπονον, διότι ἀκριβῶς εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον πρέπει νὰ διορθωθῇ τὸ ἀδίκημα. Προήχθησαν οἱ ἕνδεκα λοχαγοὶ δυνάμει διατάγματος, τὸ ὁποῖον ἐξεδώκατε σεῖς, ὡς Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, δὲν ἔχετε οὐδεμίαν ἔκθεσιν διὰ νὰ προαχθῶσι κατ’ ἐκλογὴν καὶ νὰ ὑπερπηδήσωσι 330 θέσεις ὅλοι αὐτοί. Δὲν ὑπάρχουν ἐξαιρετικαὶ δι’ αὐτοὺς προτάσεις, ἀντιθέτως ὑπῆρχον ἐξαιρετικαὶ προτάσεις δι’ ἐκείνους, διὰ τοὺς ὁποίους σήμερον γίνεται λόγος. Τὸ ἀντίστροφον συμβαίνει. Ἐὰν δὲν προηγάγητε τότε αὐτοὺς χωρὶς νὰ ἔχητε προτάσεις νὰ προαχθῶσι δι’ ἐξαιρετικὰς πράξεις, διότι δὲν ὑπῆρχον τότε προτάσεις, ἀλλὰ τότε ἐγένοντο δι’ ἑνὸς Διατάγματος, τὸ ὁποῖον ἐξεδώκατε σεῖς καὶ εἴπατε, ὅτι ἐξαιρετικαὶ ὑπηρεσίαι δύνανται νὰ δικαιολογήσωσιν ἕνα προβιβασμὸν κατ’ ἐκλογήν. Καὶ ἐξακολουθῶ. Παρελήφθησαν τότε ὑπερπηδήθησαν τότε ἀπὸ τοὺς ἕνδεκα αὐτοὺς λοχαγοὺς, οἱ ὁποῖοι ἀνῆλθον κερδίσαντες 330 θέσεις, ἦσαν κάτω ἀπὸ ἐκείνους, ἀπὸ τοὺς ὁποίους ἔπρεπε νὰ προβιβασθῶσι κατὰ 330 θέσεις. Ἀλλὰ τὸ ἀδίκημα ἐξακολουθεῖ. Προέβητε εἰς τὸν προβιβασμὸν κατὰ τὸν παρελθόντα μῆνα Νοέμβριον, προήχθη εἷς μέγας ἀριθμὸς ἀξιωματικῶν, ὑποθέτω, ὅτι ὁ μὴν Νοέμβριος εἶναι ὁ μὴν κατὰ τὸν ὁποῖον, κατὰ τὸν νόμον, γίνονται αἱ νέαι προτάσεις καὶ σχηματίζονται οἱ νέοι πίνακες τῆς προαγωγῆς, οἱ ὁποῖοι ἰσχύουσι δι’ ὅλα τὰ ἔτη. Ὑποθέτω τοιοῦτο γίνεται, κύριε Ὑπουργέ, ὁ μὴν Νοέμβριος εἶναι ὁ μὴν κατὰ τὸν ὁποῖον οἱ στρατηγοὶ ὑποβάλλουσι προτάσεις προβιβασμοῦ, συντάσσονται οἱ γενικοὶ πίνακες καὶ ἰσχύουν καθ’ ὅλον τὸ ἔτος. Λοιπὸν προέβητε εἰς τὸν προβιβασμοὺς κατὰ τὸν Νοέμβριον, δηλαδὴ καθ’ ὃν χρόνον εἶχον ὑποβληθῆ προτάσεις καὶ ἐπρόκειτο νὰ σχηματισθῶσιν οἱ πίνακες. Εὑρίσκετε, ὅτι ἡ ἐνέργεια αὐτή, ἐὰν εἶναι σύμφωνος μὲ τὸν νόμον, εἶναι σύμφωνος πρὸς τὸν νόμον, εἶναι σύμφωνος πρὸς τὸ δίκαιον καὶ πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ στρατεύματος ἀκόμη; Δὲν εἶναι. Θὰ σᾶς ἐξηγήσω διατὶ δὲν εἶναι. Διότι καθ’ ὃν χρόνον λήγει ἡ προθεσμία τῶν πινάκων, κατὰ τὴν ὁποίαν ὑποβάλλονται νέοι πίνακες σᾶς ἐρωτῶ, ἐὰν ἦσαν εἰς τοὺς πίνακας ἐγγεγραμμένοι πρὸς προβιβασμὸν ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι εἰς τοὺς νέους πίνακας ἦσαν στάσιμοι τί θὰ ἐγένετο; Προηγάγετε ἀξιωματικοὺς προβιβασίμους, ἀλλὰ κατόπιν οἱ πίνακες τοὺς ἐθεώρησαν στασίμους, προηγάγετε ἀξιωματικοὺς, τοὺς ὁποίους οἱ ἁρμόδιοι δὲν ἐνέκριναν — ἐὰν ἦσαν εἰς τοὺς πίνακας ὡς στάσιμοι καὶ εἰς τὰς νέας προτάσεις τῶν στρατηγῶν ἐθεωρήθησαν ὄχι στάσιμοι οὔτε ἦτο δυνατὸν νὰ πείσωσι τοὺς προϊσταμένους των, ὅτι πρέπει νὰ προαχθῶσι καὶ οὕτω ἀδικεῖτε αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους πάλιν. Κατὰ συνέπειαν πρέπει νὰ ὑποστηρίξουν, ὅτι ὁ ἰσχυρισμὸς περὶ μελέτης τοῦ ζητήματος μὲ περισσοτέραν προσοχὴν δὲν ἔχει θέσιν ἐν τῷ παρόντι. Ἓν μόνον θὰ καλύψῃ τὰ σφάλματα τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, ἡ ἄμεσος ἐπανόρθωσις τοῦ ἀδικήματος, ἥτις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ἄλλη παρὰ ἀπὸ ἐκείνην, κατὰ τὴν ὁποίαν ὄχι μόνον θὰ προαχθῶσιν οἱ ἀξιωματικοί, ἀλλὰ θὰ προαχθῶσιν ἀπὸ τῆς ἐποχῆς κατὰ τὴν ὁποίαν προήχθησαν οἱ ἕνδεκα ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔπρεπε νὰ προαχθῶσιν, δηλαδὴ θὰ ἔχωσι τὴν ἀρχαιότητά των ἀπὸ τοῦ μηνὸς Μαΐου, κατὰ τὴν ὁποίαν προηγάγετε τοὺς ἕνδεκα ἀξιωματικούς. Εἶναι μία λύσις καὶ ἐπ’ αὐτῆς θὰ παρακαλέσω νὰ ἐπιστήσητε τὴν προσοχήν σας καὶ νὰ ἀσχοληθῆτε ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου, διότι πᾶσα ἄλλη ἐνέργεια ἀποβλέπουσα εἰς τὴν προαγωγὴν τῶν περὶ ὧν ὁ λόγος ἀξιωματικῶν, εἰς τὴν προαγωγὴν, δὲν πρόκειται περὶ προσώπων, ἀλλὰ περὶ τοῦ δικαίου καὶ ἐπαναλαμβάνω διακόπτων, κύριε Ὑπουργέ, νὰ σᾶς παρακαλέσω ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῆς τῆς ἀντιλήψεως νὰ ἐργασθῆτε καὶ πολὺ συντόμως νὰ σπεύσητε νὰ διορθώσητε τὸ ἀδίκημα.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§104Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἀνέφερεν ὁ κ. ἐξ Ἀργολιδοκορινθίας βουλευτής, ὅτι οἱ προβιβασμοὶ ἐγένοντο ἐπὶ τῇ βάσει τῶν προτάσεων, τὰς ὁποίας ἔκαμε τὸ Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον συνεκλήθη ἐν Θεσσαλονίκῃ, ἔχω νὰ δώσω τὰς ἑξῆς πληροφορίας. Ὅταν ὑπεβλήθησαν τὸ πρῶτον αἱ προτάσεις εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, νομίζω ὅτι τὸ εἶπον καὶ εἰς ἄλλην συνεδρίασιν, αἱ προτάσεις αὐταὶ ἦσαν ὅλως ἀντιφατικαὶ καὶ ἀντέκρουον ἀλλήλας. Περὶ ἑνὸς καὶ τοῦ αὐτοῦ ἀξιωματικοῦ ἐγνωμοδότουν, ὁ μὲν συνταγματάρχης ὅτι πρέπει νὰ προβιβασθῇ, ὁ Μέραρχος, ὅτι δὲν πρέπει. Ὁ ἀρχηγὸς τοῦ σώματος ἐγνωμοδότει, ὅτι πρέπει ὁ γενικὸς ἀρχηγὸς, ὅτι δὲν πρέπει νὰ προβιβασθῇ. Πρὸ τοιαύτης καταστάσεως ἠδύνατο ὁ Ὑπουργὸς νὰ προβῇ εἰς κατάρτισιν πινάκων καὶ δὲν θὰ ἐλέγετο, ὅτι αὐθαιρέτως προέβη εἰς τὸ τοιοῦτον, ὅταν ἀπὸ τοῦ γραφείου του ἔρχεται νὰ κρίνῃ, ἐπὶ τῇ βάσει ἐκθέσεων τοιούτων, ἀξιωματικοὺς διὰ τὴν δρᾶσιν των εἰς τὸ μέτωπον, μὴ φοβούμενος, ὅτι θὰ ἀδικήσῃ τινάς. Νομίζω, ὅτι καταλληλότερον εἶναι νὰ κρίνουν τοὺς ἀξιωματικοὺς ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι διῴκησαν αὐτοὺς καὶ πρὸ τῶν ὀμμάτων τῶν ὁποίων ἔδρασαν. Μοὶ ὑπεβλήθησαν αἱ προτάσεις τοῦ Συμβουλίου, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν προτάσεων τούτων ἔκαμα τοὺς προβιβασμούς, χωρὶς νὰ ἀπολείψω οὐδένα ἐκ τῶν ἐν αὐταῖς. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ δεύτερον, ὅτι προέβην εἰς προβιβασμοὺς κατὰ Νοέμβριον, ἐνῷ ἦτο ἡ ἐποχή, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ συνετάσσοντο νέοι πίνακες ὑποβαλλομένων καὶ τῶν προτάσεων τῆς τελευταίας ἐπιχειρήσεως, τὸ ἔκαμα διὰ τὸν ἑξῆς λόγον. Προτάσεις δὲν ἐπρόκειτο νὰ ὑποβληθοῦν. Ὁ Γενικὸς ἀρχηγὸς μοῦ ἐδήλωσεν, ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ ὑποβάλῃ προτάσεις, διότι ἀναλαβὼν τὴν διοίκησιν πρὸ ὀλίγου χρόνου, δὲν ἦτο ἀκόμη ἕτοιμος πρὸς τοῦτο. Ἀφ’ ἑτέρου ὁ στρατὸς ἔχει ἀνάγκην πληρώσεως τῶν κενῶν θέσεων, ὁ ὀργανισμὸς τοῦ στρατοῦ ἐν πολέμῳ ἐγένετο ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἀναγκῶν τοῦ στρατεύματος καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τούτων ὁρίζεται ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐν ἑκάστῳ βαθμῷ ἀξιωματικῶν. Γνωρίζομεν δὲ ὅτι ὑπῆρχον πλεῖσται μονάδες, αἱ ὁποῖαι διῳκοῦντο ὑπὸ κατωτέρων ἀξιωματικῶν, εἶχον δὲ δημιουργηθῆ πολλὰ κενά. Ἠδυνάμην λοιπὸν νὰ ἀφήσω τὸν στρατὸν χωρὶς τοὺς βαθμοφόρους, τῶν ὁποίων κατὰ τὸν ὀργανισμὸν εἶχεν ἀνάγκην διὰ νὰ εἶναι κατηρτισμένος ἐπὶ τὸ ἀρτιώτερον; Καὶ διὰ τοῦτο προέβην εἰς προβιβασμοὺς ἐπὶ τῇ βάσει τῶν πινάκων, οἱ ὁποῖοι ἴσχυον κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην. Βεβαίως, ἐὰν ἀνέμενον προτάσεις διὰ τὴν τελευταίαν ἐπιχείρησιν δὲν θὰ προέβαινον εἰς προβιβασμούς, γνωρίζων, ὅτι μετά τινας ἡμέρας θὰ μοὶ ὑπεβάλλοντο αὗται, ἀλλ’ εἶχον τὴν ῥητὴν δήλωσιν τοῦ Γενικοῦ Ἀρχηγοῦ, ὅτι προτάσεις δὲν δύναμαι νὰ ἔχω καὶ δι’ αὐτὸ ἠναγκάσθην νὰ μεταχειρισθῶ τοὺς πίνακας τοὺς ἰσχύοντας ἀκόμη.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει τὸν λόγον.

§106Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Θὰ περιορισθῶ, κύριοι, νὰ προσθέσω ὀλίγας μόνον λέξεις, ὅσον ἀφορᾷ τὸ κύριον θέμα τῆς ἐπερωτήσεως μεθ’ ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μου Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν. Εἰς ὅσα εἶπεν ὁ πρῶτος ὁμιλήσας κ. βουλευτὴς ἐξ Ἀργολιδοκορινθίας θὰ εἶχον νὰ παρατηρήσω τοῦτο μόνον, ὅτι οἱαιδήποτε καὶ ἂν εἶναι αἱ πολιτικαὶ ἀντιλήψεις τῆς Βουλῆς, δύνανται μὲν αὗται νὰ ἐμπνεύσουν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, νὰ ὑπαγορεύσουν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν ἀνάγκην τῆς εἰσηγήσεως καὶ ψηφίσεως νέου νόμου, ἐφ’ ὅσον ὁ κείμενος νόμος θεωρεῖται πλημμελὴς ἢ ἄδικος, δὲν νομίζω ὅμως ὅτι οἱαδήποτε ἐπιβολή, οἱαδήποτε ἀναγνώρισις τοῦ κατ’ οὐσίαν δικαίου θὰ ἐπέτρεπεν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ἢ εἰς οἱονδήποτε ἄλλον Ὑπουργὸν νὰ παραβιάσῃ κείμενον νόμου, τὸν ὁποῖον, ἔστω ἀναγνωρίζει, ὡς κακῶς κείμενον καὶ κακὰ σχόντα ἀποτελέσματα. Ἀλλὰ περὶ τούτου δὲν πρόκειται κυρίως. Ὡς πρὸ τὸ ζήτημα τῶν μὴ προβιβασμῶν τῶν εἴκοσι λοχαγῶν τοῦ πεζικοῦ καὶ τῶν δέκα νομίζω τοῦ πυροβολικοῦ, ἔχω νὰ προσθέσω τινά, ἐπειδὴ ἤχθη τὸ ζήτημα καὶ ἐνώπιόν μου καὶ ἐπελήφθην τῆς μελέτης αὐτοῦ. Κατέληξα δὲ εἰς τὸ ἑξῆς συμπέρασμα, τὸ ὁποῖον ὀφείλω νὰ ἀνακοινώσω πρὸς τὴν Βουλήν, ὡς ἐξηγῶν τὸν τρόπον καθ’ ὃν ἐδημιουργήθη ἡ κατάστασις, περὶ ἧς συζητοῦμεν. Καὶ κατ’ ἐμὴν ἀντίληψιν κακῶς ἐδημιουργήθη ἡ κατάστασις, κατὰ τῆς ὁποίας αἱ διαμαρτυρίαι καὶ τὰ παράπονα λέγω δὲ κατ’ ἐμὴν ἀντίληψιν καθαρῶς προσωπικὴν διότι δὲν ἔχω κἂν ἁρμοδιότητα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ὀρθῶς, νομίζω, σκεπτόμενον, ἐφ’ ὅσον εὑρίσκετο ἀπέναντι σειρᾶς προτάσεων ἀντιφατικῶν, δὲν ἔπρεπε κἂν νὰ ἔχῃ τὸ θάρρος νὰ προβῇ αὐτὸ κατὰ τὴν προσωπικὴν ἀντίληψιν τῶν Ὑπουργῶν εἰς ἀποφάσεις ἐπιλογῆς μεταξὺ ἐκείνων, τοὺς ὁποίους περιελάμβανον αἱ πρατάσεις, ἐφ’ ὅσον ὑπῆρχον περὶ τοῦ πλείστου ἀριθμοῦ ἐξ αὐτῶν ἀντιφατικαὶ προτάσεις καὶ νὰ ἐκλέξῃ τοὺς προβιβαστέους. Ὀρθῶς δὲ κατέστησε τὸ Συμβούλιον τῶν στρατηγῶν, ὅπως τοῦτο μελετήσῃ τὰς διαφόρους προτάσεις καὶ ἀπολήξῃ εἰς ὁριστικὴν γνωμοδότησιν. Ὅτε ὅμως συνεκλήθη τὸ συμβούλιον τῶν στρατηγῶν, δύο ἐκ τῶν μελῶν αὐτοῦ ἐδήλωσαν, ὅτι δὲν ἐθεώρουν ὅτι πληροῦνται ὑπὸ τῶν προτεινομένων οἱ ὅροι τῶν ἐπ’ ἀνδραγαθίᾳ προβιβασμῶν, ὡς ἐννοοῦνται οὗτοι εἰς τοὺς στρατιωτικοὺς κανονισμούς, καὶ ἐθεώρησαν, ὅτι ἔπρεπε μᾶλλον νὰ ἀπόσχουν τῶν περαιτέρω ἐργασιῶν τοῦ συμβουλίου. Τούτου δοθέντος, τί θὰ ἦτο σκοπιμώτερον νὰ γίνῃ; Ἢ νὰ συσταθῇ νέον συμβούλιον πενταμελές, ἐὰν ἦτο τοῦτο δυνατόν, δὲν γνωρίζω δὲ ἐὰν ἦτο δυνατόν, ἢ νὰ θεωρηθῇ πλέον ὑπάρχον τὸ συμβούλιον, τὸ ὁποῖον εἶχε περιορισθῆ εἰς τριμελὲς ὡς τριμελὲς αὐτὸ καθ’ ἑαυτό, καὶ νὰ ληφθοῦν ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν ὑπ’ ὄψιν αἱ γνωμοδοτήσεις αὐτῶν, ὡς ἐκδιδόμεναι κατὰ πλειονοψηφίαν ἐπὶ τῶν τριῶν μελῶν. Δὲν ἔγινε ὅμως τοῦτο, νομίζω δέ, ὅπως εἶπον κατὰ προσωπικήν μου γνώμην ἐκθέτω, διότι ὅλοι θέλομεν νὰ συμβάλωμεν εἰς τὴν διόρθωσιν τῶν κακῶς κειμένων, ὅπως ταῦτα γίνωσι κατὰ τὸν μᾶλλον δίκαιον τρόπον, νομίζω ὅτι σφαλερῶς ἐγένοντο τὰ ἐπακολουθήσαντα. Τὸ Συμβούλιον, ἐφ’ ὅσον δύο ἐκ τῶν μελῶν αὐτοῦ, εἶπον, ὅτι θεωροῦντες, ὅτι δὲν ὑφίστανται σήμερον οἱ ὅροι τῶν ἐπ’ ἀνδραγαθίᾳ προβιβασμῶν, θεωροῦντες, ὅτι δὲν πληροῦνται οἱ ὅροι οὗτοι, δὲν λαμβάνομεν μέρος εἰς τὸ Συμβούλιον, τὸ συμβούλιον αὐτὸ ἀπέμεινε πλέον ὡς τριμελὲς καὶ ὡς τριμελὲς ἔδει νὰ θεωρηθῇ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Ἀλλὰ δὲν ἐγένετο οὕτω, τὸ τριμελὲς συμβούλιον ἀπεφάνθη καὶ παμψηφεὶ καὶ κατὰ πλειοψηφίαν, ἀλλ’ ἡ πλειοψηφία ἐθεώρησεν, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀπὸ τοὺς δύο ἔναντι ἑνὸς ἐκεῖ, ὅπου τυχὸν ὑπῆρχε διχογνωμία, ἀλλὰ ἀπὸ τοὺς τρεῖς, ἐθεωρήθη δηλαδή, ὅτι ἐπειδὴ ἀρχικῶς τὸ Συμβούλιον ἦτο πενταμελές, τὴν πλειοψηφίαν ἀπετέλουν οἱ τρεῖς, ἐκεῖ δὲ ὅπου ἐκ τῶν τριῶν ἀπομεινάντων διεφώνει εἷς καὶ ἀπέμενον δύο, ἐθεωρήθη, ὅτι δὲν ὑπῆρχε πλειοψηφία. Τοῦτο νομίζω, ὅτι εἶναι ἄδικον, ὡς εἶπον μάλιστα συζητῶν μὲ τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, ἐὰν ὑποτεθῇ, ὅτι ἐλάμβανον μέρος καὶ τὰ μέλη τοῦ Συμβουλίου, τοῦ ὁποίου δὲν ἔλαβον καὶ ἐλέγετο πρὸς αὐτά: πολὺ καλά, θεωρεῖται, ὅτι δὲν πληροῦνται οἱ ὅροι τῶν ἐπ’ ἀνδραγαθίᾳ προβιβασμῶν καὶ ὅτι σεῖς δὲν ἔχετε νὰ προτείνητε κανένα, ἀλλ’ ἐδῶ τίθεται ἄλλο ἔδαφος, τίθεται ὡς λόγος προβιβασμῶν ἡ ἐξαιρετικὴ ὑπηρεσία—δὲν γνωρίζω πῶς διατυποῦται εἰς τὸ σχετικὸν διάταγμα. Τί θὰ ἔκαμνον τότε τὰ ἄλλα αὐτὰ μέλη τοῦ Συμβουλίου; Ἐγὼ ἐπὶ παραδείγματι, ὡς μέλος τοῦ Συμβουλίου ἦτο δυνατὸν νὰ δηλώσω ὅ,τι ἐδήλωσαν οἱ δύο ἀποχωρήσαντες στρατηγοί, ἐφ’ ὅσον ὅμως ἐτίθετο ἐπὶ ἑτέρου ἐδάφους ἡ κρίσις, ἦτο δυνατὸν, ἐνῷ δὲν ἀνεγνώριζον κανένα, ὡς προσακτέον ἐπ’ ἀνδραγαθίᾳ, ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον πρόκειται νὰ προβιβασθοῦν δέκα, εἴκοσιν ἄλλοι, ὄχι ἐπ’ ἀνδραγαθίᾳ, ἀλλ’ ὡς ἐπιδείξαντες ἐξαιρετικὴν ὑπηρεσίαν, τότε καὶ ἐγὼ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ θεωρήσω προβιβαστέους καὶ 2 ἢ 3 ἢ 10 ἄλλους, τιθεμένους ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ἐπιπέδου. Ἐνόμισα λοιπὸν κ’ ἐγώ, ὅτι ἐκ τῆς ἀντιλήψεως ἥτις ἐπεκράτησε, προκύπτει ἀληθῶς ἀδίκημα, καὶ ἐπὶ τούτῳ ἐπεκαλέσθην πρὸ πολλῶν ἤδη ἡμερῶν τὴν ἰδιαιτέραν ἀντίληψιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Καὶ βεβαίως ἡ ἀνακοίνωσις εἰς τὴν ὁποίαν προέβη, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, δὲν εἶναι ἁπλή τις τυπικὴ ἀνακοίνωσις πρὸς διακοπὴν τῆς περαιτέρω συζητήσεως, δὲν εἶναι ἁπλῆ ἀνακοίνωσις διὰ νὰ καθησυχάσῃ μόνον τὰ πράγματα. Ὅταν αἱ Κυβερνήσεις δηλοῦν πρὸς τὴν Βουλήν, ὅτι ἔχουσι ἐπιληφθῆ τῆς μελέτης ἑνὸς ζητήματος, ἀναγνωρίζουσι προσγενόμενον ἄδικον, ὑποτίθεται δ’ ὅτι αὐτὴ ἡ δήλωσις ἀποτελεῖ μίαν ἐγγύησιν πρὸς τὴν Βουλήν, ὅτι ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις θὰ φθάσῃ εἰς τὸ πόρισμα, ὅτι ἀληθῶς ἐγένετο ἀδίκημα, εἶναι βεβαίως διατεθειμένη νὰ ἄρῃ τὴν προσγενομένην ἀδικίαν. Ἐθεώρησα καλὸν νὰ ἐκθέσω ταῦτα, ἵνα ἐξηγήσω τὸ πῶς ἐφθάσαμεν εἰς τὸ ἄτοπον, ὄχι ἐξ ὑπαιτιότητος τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ἀλλ’ ἐκ πλημμελοῦς, οὕτως εἰπεῖν, ἑρμηνείας τῶν ἀποφάσεων τοῦ Συμβουλίου τῶν Στρατηγῶν.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καρπετόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§108Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Μεθ’ ὅσα ἐλέχθησαν τελειωτικῶς ὑπὸ τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἡσυχάζουν πᾶσαι αἱ ἀνησυχίαι ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι νομίζουν ὅτι τὸ δίκαιον δὲν ἐδόθη ὅπως προσῆκε καὶ ὅτι ταχέως θὰ δοθῇ. Ἤθελον νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἰσχυρισθέντα ὅτι εὑρέθη πρὸ ἀλληλοσυγκρουομένων ἐκθέσεων, καὶ ὅτι τοῦτο, τοῦ ἐδημιούργησε δυσχερείας κατὰ τοὺς προβιβασμοὺς. Ὑπάρχει διάταγμα, τὸ ὁποῖον προβλέπει τὴν περίστασιν, ὅταν ὑπάρχουν ἀντινομίαι. Συνεπῶς τὸ ζήτημα τῶν ἀλληλοσυγκρουομένων προτάσεων δὲν ἔχει θέσιν. Θὰ ἐπεκαλούμην δὲ καὶ κἆτι τι ἄλλο, τὸ ὁποῖον θὰ ἐδημιούργη δυσχερείας εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, νὰ προσκομίσῃ τὰς προτάσεις ἐφ’ ὧν ἐστηρίχθη καὶ προήγαγεν ἐπίσης τὰς προτάσεις διὰ τοὺς λοχαγοὺς, δι’ οὓς ἐγένετο λόγος τὴν ἑσπέραν ταύτην, ἵνα πεισθῶμεν, ὅτι ἐκεῖνοι εἶχον προτάσεις, δικαιολογούσας τὸν ἀπόλυτον κατ’ ἐκλογὴν προβιβασμὸν, οἱ δὲ παραλειφθέντες οὐδεμίαν εἶχον πρότασιν. Προεξοφλεῖ ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἀποφασίσας νὰ προσκομίσῃ πρότασιν, ὅτι οἱ προαχθέντες δὲν εἶχον προτάσεις δικαιολογούσας τὴν κατ’ ἀπόλυτον ἐκλογὴν προαγωγὴν, ἐνῷ αἱ μὴ προχθέντες εἶχον πολλὰς προτάσεις. Ὅτι κ. Ὑπουργὸς ἐδικαιολόγησε τὴν δευτέραν γνώμην εἰπὼν, ὅτι ἠναγκάσθη νὰ προβῇ εἰς προβιβασμοὺς ἐπὶ τῇ βάσει τῶν τελευταίων πινάκων, ὧν λήγει ἡ ἰσχὺς, διότι ἔπρεπε νὰ καλύψῃ κενὰ ὑπάρχοντα εἰς τὰς διαφόρους στρατιωτικὰς περιφερείας. Καὶ πάλιν θὰ ἀντικρούσω τὸν ἰσχυρισμὸν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, μὲ τοῦτο, ὅτι ἡμέραι ἐμεσολάβουν μεταξὺ τῆς λήξεως τῶν παλαιῶν πινάκων καὶ τῆς ἰσχύος τῶν νέων, καὶ ὅτι ἡ βραδύτης περὶ τὴν προαγωγὴν καὶ κάλυψιν τῶν κενῶν ἦτο ζήτημα ἡμερῶν. Ἂς μὴ προσθέσω καὶ κάτι ἄλλο, τὸ ὁποῖον δὲν θὰ ἠδύνατο ν’ ἀμφισβητήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι ὑπάρχει ἀρκετὸς ἀριθμὸς ἀξιωματικῶν διαθεσίμων καὶ καλῶν οἱ ὁποῖοι δὲν ἐξεύρω κατὰ τίνα τρόπον καὶ δικαιολογίαν νὰ μὴ διατίθενται πουθενά. Καὶ θὰ ἦτο ἀνάγκη νὰ τὸ ἰσχυρισθῶ ἐγὼ μόνος; ὑπόκειται εἰς τὴν ἀντίληψιν πολλῶν συναδέλφων, ὅτι πολλοὶ ἀνώτεροι ἀξιωματικοὶ παραμένουσιν ἄνευ ὑπηρεσίας ἢ ὅπου θὰ ἠδύναντο νὰ ἀντικατασταθῶσιν ἀπὸ κατωτέρους ἢ ἀποστράτους ἢ καὶ ἐφέδρους. Καὶ ἐν τούτοις εἶναι σκλαβωμένοι εἰς τὰς ὑπηρεσίας, εἰς τὰς ὁποίας δὲν προσφέρουν ἔργον ἀνάλογον πρὸς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θὰ προσέφερον, ἐὰν ἐτοποθετοῦντο εἰς τὰς μονάδας ἐκείνας, τὰς ὁποίας φέρει ὡς δικαιολογίαν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, τὰ δὲ κενὰ εἶναι τόσα, ὥστε νὰ ἐνισχύσῃ τὸ Ὑπουργεῖον, θὰ σπεύσῃ νὰ κάμῃ προβιβασμοὺς μὲ τοὺς παλαιοὺς πίνακας. Παρορῶ ἢ μᾶλλον λησμονῶν, ὅτι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον πλήττεται τὸ στράτευμα, ὅτι πλήττεται ἡ ὑπόληψις καὶ ἂν ὁ καθεὶς ἀπὸ ἡμᾶς ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν περὶ πολλοῦ τὸ ποιεῖται τὴν ὑπόληψιν καὶ τὴν τιμὴν, εἶναι ὑποχρεωμένοι ὡς στρατιῶται κατὰ μείζονα λόγον διὰ τὴν ὑπόληψιν καὶ τὴν τιμὴν καὶ προσβάλλονται ὅτι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον παρορῶνται. Ἀκριβῶς πρὸς τὸ συμφέρον τῆς πειθαρχίας, τὸ ὁποῖον εἶναι καὶ συμφέρον τοῦ στρατεύματος καὶ τοῦ κράτους, εἶναι νὰ μὴ δημιουργοῦνται ἀδικήματα στὸ στράτευμα παραβλαπτικὰ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ στρατεύματος.

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παρίτσης ἔχει τὸν λόγον.

§110Ν. ΠΑΡΙΤΣΗΣ. Κατ’ ἀντίθεσιν τῶν δηλώσεων τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ τοῦ κ. Προέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, εἶναι βέβαιον ὅτι τόσον ὁ Ὑπουργὸς, ὅσον καὶ ἡ Κυβέρνησις εἶναι πεπεισμένοι, ὅτι προσγίνεται ἀδίκημα εἰς τοὺς παραπονουμένους ἀξιωματικούς. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει πολὺ συντόμως θὰ πραγματοποιηθῇ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐδήλωσεν ὁ κ. Πρόεδρος, θ’ ἀποδοθῇ δικαιοσύνη, καθ’ ὃν τρόπον ὑπέδειξε ὁ ἐξ Ἄργους κ. Βουλευτὴς, φέρουσα τοὺς παραπονουμένους εἰς τὴν θέσιν ἐκείνην, εἰς ἣν ἐδικαιοῦντο νὰ εὑρίσκωνται, ἀφ’ ἧς ἡμέρας ἐδικαιοῦντο νὰ προβιβασθῶσιν, τοσοῦτο μᾶλλον καθ’ ὅσον καὶ οἱ κατὰ τὸν Μάϊον προβιβασθέντες προβιβάσθησαν δι’ ἐξαιρετικὰς ὑπηρεσίας, ὡς λέγει τὸ διάταγμα. Ἀλλὰ δὲν γνωρίζω ποία εἶναι ἐξαιρετικωτέρα περίστασις ἐκείνης, ἣν παρέσχον οἱ φιλότιμοι ἀξιωματικοί.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ξηρὸς ἔχει τὸν λόγον.

§112Ν. ΞΗΡΟΣ. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, προερχόμενος ἐκ τοῦ στρατεύματος θὰ αἰσθάνεται στενοχωρίαν διὰ τὴν συζήτησιν, ἡ ὁποία γίνεται σήμερον καὶ ἡ ὁποία ὀφείλει νὰ τὸν κατέχῃ διὰ τοῦτο. Θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον ζητήματα στρατιωτικὰ νὰ μὴ φθάνωσι μέχρι τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ νὰ προλαμβάνωνται, διότι τοῦτο δὲν θὰ εἶναι ἐποικοδομητικὸν διὰ τὴν πειθαρχίαν τοῦ στρατεύματος. Ἀλλ’ ἐκ τῆς ἀποψινῆς συζητήσεως προέκυψε σημαντικὸν πόρισμα, κατὰ τὸ ὁποῖον ὁ κ. ἀντιπρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ὡμολόγησεν, ὅτι προσεγένετο ἀδικία διὰ τοὺς ἀξιωματικοὺς τούτους. Κατόπιν τῆς ὁμολογίας ταύτης καὶ τῆς ἐγκρίσεως τοῦ κ. ἀντιπροέδρου, τὴν ὁποίαν ἀπεκόμισεν ἐκ προσωπικῆς ἀντιλήψεως καὶ ἐξετάσεως τοῦ ζητήματος, εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἡ ἐπανόρθωσις τοῦ ἀδικήματος θὰ εἶναι ἀμεσωτάτη καὶ τοιαύτη οἵαν ἐπιβάλλει ἡ δικαιοσύνη καὶ ἡ ἀλήθεια εἰς τὸ πρᾶγμα.

§113Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Ἐκφράζομεν τὰς εὐχαριστίας μας, ὅτι θ’ ἀποδοθῇ τὸ δίκαιον εἰς τοὺς ἀξιωματικούς, τοὺς φιλοτίμους καὶ ἀθλητὰς τῶν καλῶν ἀγώνων.

§114Ι. ΜΠΡΙΣΙΜΙΤΖΑΚΗΣ. Κατ’ ἐξοχὴν τὸ ἐνδιαφέρον τῆς Κυβερνήσεως ἀπεδείχθη διὰ τῆς ἀγορεύσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καλομενόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§116Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχω νὰ προσθέσω τὸ ἑξῆς· εἰς ὅλους τοὺς κλάδους τῆς δημοσίας ὑπηρεσίας πρέπει νὰ ἐπικρατῇ πνεῦμα ἰσότητος καὶ πνεῦμα δικαιοσύνης μὲ τὸ ὁποῖον νὰ κρίνεται ὁ ὑπάλληλος καὶ μὲ τὸ ὁποῖον νὰ διέπηται ἡ προαγωγή του, ἀλλ’ ἐξαιρετικῶς εἰς τὸ στράτευμα κ. Πρόεδρε εἰς ἓν σῶμα εἰς τὸ ὁποῖον ἡ προαγωγὴ δὲν κανονίζεται μὲ τὸ γρᾶμμα τοῦ ἄρθρου ἀλλὰ μὲ τὰς πρὸς τὴν πατρίδα ὑπηρεσίας ἔχουσιν ὑπέρτατον καθῆκον, ἡ πατρίς, ἡ πολιτεία, οἱ ἐκπροσωποῦντες αὐτὴν νὰ προσπαθοῦσι νὰ μὴ μαραίνεται τὸ ψυχικὸν σθένος κατ’ οὐδένα τρόπον ἀλλὰ πᾶσαν στιγμὴν καὶ ὥραν νὰ ἐμπνέωσιν τὴν πεποίθησιν εἰς τοὺς ἀποτελοῦντας τὸ στράτευμα ὅτι ἡ προαγωγή των καὶ τὸ μέλλον των διέπεται ἀπὸ τὸ πνεῦμα τῆς ἀπολύτου δικαιοσύνης. Εἶναι δὲ λυπηρὸν ὅτι κατὰ τὰ ἔτη ταῦτα τὰ ὁποῖα τὸ Ἑλληνικὸν στράτευμα ὑπερέβαλλε αὐτό, ὑπερέβαλλε καὶ τῶν ἀπαισιωτέρων Ἑλλήνων τὰς προσδοκίας ἐσημειώθησαν εὐτυχῶς λάθη μικρά, ἀλλὰ πάντοτε ἀδικήματα, ἀδικήματα τὰ ὁποῖα αὐτὸς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἀπόψε ὡμολόγησεν. Ἡ ὑπόσχεσις ὅμως ὅτι τὸ ἀδίκημα θὰ ἐπανορθωθῇ εἶναι παρήγορος διὰ τοὺς ἀδικουμένους, εἶναι παρήγορος διὰ τὸ Ἑλληνικὸν Ἔθνος τὸ ὁποῖον πουθενὰ δὲν θέλει νὰ βλέπῃ τὸ ἀδίκημα, ἀλλὰ πολὺ ὀλιγώτερον εἰς τὸν στρατὸν καὶ μάλιστα εἰς τὸν στρατὸν αὐτόν, κύριε Πρόεδρε, διὰ τὸν ὁποῖον ἀνέκαθεν ἀπὸ τῆς συστάσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Βασιλείου προθυμότατα ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς προσφέρει πᾶσαν θυσίαν. Ἂς ἐλπίσωμεν ὅτι θὰ ἐπανορθωθῶσι τὰ ἀδικήματα τὰ γενόμενα ἤδη καὶ ὅτι ἡ εἰς τὸ μέλλον διαρρύθμισις τῆς νομοθεσίας καὶ ἡ προσοχὴ ἐπὶ τὴν ἀξίαν ἑνὸς ἑκάστου θὰ καταστήσῃ ἀδύνατον τὴν ἐπανάληψιν τῶν ἀδικημάτων.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πετρίδης ἔχει τὸν λόγον.

§118Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἡ ὁμόθυμος γνώμη τῆς Βουλῆς εἶναι πάνδημος. Νομίζω ὅτι ἡ ἀναγνώρισις τοῦ ἀδίκου τοῦ γεννηθέντος εἴτε ἐξ ἀπροσεξίας εἴτε ἐξ ἄλλων λόγων καὶ ἡ ὁμολογία τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως εἶναι τόσον σαφής, ὥστε ἐλπίζω ὅτι πολὺ ταχέως εἴτε διὰ ἀναθεωρήσεως τῶν ἀποφάσεων τοῦ Συμβουλίου εἴτε διὰ νόμου θέλει ἐπανορθωθῇ τὸ ἀδίκημα τὸ ὁποῖον ἐμάρανε γενναίους καὶ ἀξίους πάσης τιμῆς μαχητὰς τῆς πατρίδος.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Γ. Μυλωνογιάννης, Γ. Μαρκαντωνάκης, Κ. Μητσοτάκης, Ι. Λεκανίδης, Α. Κριάρης, Ε. Θεωδορίδης καὶ Χ. Πλουμιδάκης, παρακαλοῦσι τὴν Σὴν Κυβέρνησιν, ὅπως αὐξήσῃ τὴν μισθοδοσίαν τῶν χωροφυλάκων, ἅτε τῆς ὑπαρχούσης ἐντελῶς ἀνεπαρκοῦς οὔσης πρὸς συντήρησιν αὐτῶν κατὰ τὰς παρούσας περιστάσεις, καθ’ ἃς ἡ ὑπερτίμησις τῶν εἰδῶν τῆς πρώτης ἀνάγκης τοῦ βίου ἔφθασεν εἰς τοιοῦτον σημεῖον, ὥστε εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς αὐτοὺς ἡ σημερινὴ μισθοδοσία των. Ἐπίσης ὅπως τὸ ἐπίδομα τῶν οἰκογενειῶν τῶν ἐφέδρων χωροφυλάκων χορηγηθῇ αὐταῖς ἀναδρομικῶς ἀπὸ τῆς ἡμέρας καθ’ ἣν κατετάχθησαν οὗτοι εἰς τὴν Χωροφυλακήν, ὡς ἐγένετο διὰ τοὺς στρατιώτας τῶν λοιπῶν σωμάτων. Ἐπίσης ὅπως χορηγήσῃ εἰς τοὺς αὐτοὺς ἐφέδρους χωροφύλακας, τοὺς ἔχοντας ἐκπληρώσει τοὐλάχιστον δεκαετῆ ὑπηρεσίαν ἐν τῇ Χωροφυλακῇ ὡς μόνιμοι καὶ ἔφεδροι, ὁμοίαν ἐκείνης, ἥτις ἐχορηγήθη εἰς τοὺς ἐκκαθαρισθέντας ὑπαξιωματικοὺς καὶ ὁπλίτας τῆς Χωροφυλακῆς.

§120Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Ἐκεῖνο ὅπερ εἶχον νὰ δηλώσω τὸ ἐδήλωσα πρὸ ἡμερῶν καὶ δὲν ἦτο σκόπιμος ἡ ἐπανάληψις τῆς ἐπερωτήσεως. Ἐγένετο ἡ δήλωσις ὅτι ὄχι πλέον ἐκ λόγων φιλανθρωπίας, ἀλλ’ ἐκ λόγων ἀνάγκης, ὅπως ὑπάρξῃ σῶμα χωροφυλακῆς ἄξιον τῆς ἀποστολῆς του, ἱκανὸν νὰ διεξαγάγῃ μετὰ πίστεως τὴν ὑπηρεσίαν του, εἶναι ἡ βελτίωσις τῆς οἰκονομικῆς αὐτοῦ θέσεως. Δὲν εἶναι ζήτημα ὅμως τὸ ὁποῖον νὰ δύναται νὰ λυθῇ εὐθὺς ἀμέσως ἐντὸς 24 ὡρῶν.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λεκανίδης ἔχει τὸν λόγον.

§122Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Ἡ ἐπερώτησίς μας κύριοι βουλευταὶ ἀφορᾷ 3 θέματα· ἔχομεν ἀπόλυτον πίστιν καὶ ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν ὑπόσχεσιν τοῦ κυρίου ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ ἐδῶ πρόκειται περὶ ζητήματος τὸ ὁποῖον ἐπείγει εἶναι λίαν ἐπεῖγον. Τὴν σύστασίν μας τὴν ἔχομεν κάμει ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας τῆς ἐνάρξεως τῶν ἐργασιῶν, καὶ περιμένομεν ὅτι θὰ ἐβλέπομεν ἕν μέτρον τὸ ὁποῖον νὰ μᾶς πείθῃ ὅτι θὰ εἶναι πολὺ ταχεῖα ἡ ἐνέργεια τῆς Κυβερνήσεως. Πρόκειται, κύριοι, βουλευταὶ περὶ τῶν ἀνδρῶν τῆς χωροφυλακῆς, δῆλον ὅτι τῶν ὑπαξιωματικῶν καὶ τῶν στρατιωτῶν οἱ ὁποῖοι μὲ τὴν σημερινὴν ἀκρίβειαν τοῦ βίου ὑποφέρουν πολὺ τόσον πολὺ ὥστε πλεῖστοι ἐξ αὐτῶν, ὡς γνωρίζει ἡ Κυβέρνησις ἔχουν ἀσθενήσει, ἔχουν ἀποθάνει ἐκ τῆς κακῆς διαίτης τὴν ὁποίαν ἄγουσι. Θὰ πιστεύσετε νὰ σᾶς εἴπω ὅτι αἱ πληροφορίαι μας αἱ ὁποῖαι πληροφορίαι εἶναι βάσιμοι διότι ἔχομεν ἐνδιαφέρον δι’ αὐτοὺς εἶναι ὅτι τοὺς τελευταίους μῆνας ἔχουσι ἀποβιώσει πλείονες τῶν 150 ἀνδρῶν ὑπαξιωματικῶν καὶ χωροφυλάκων καὶ ἀποκλειστικῶς ἐξ ἀσθενειῶν προελθουσῶν ἐκ τῆς κακῆς διαίτης. Ἐπειδὴ δὲ ἐπιλαμβάνομαι τοῦ ζητήματος αὐτοῦ δὲν θὰ ἀρκεσθῶ εἰς τοῦτο μόνον ἀλλὰ θὰ προβῶ καὶ περαιτέρω. Αἱ ἀσθένειαι ὀφείλονται ὄχι μόνον εἰς τὴν κακὴν δίαιταν καὶ ὑπόδυσιν ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν κακὴν ἐγκατάστασιν. Ἕνεκα δὲ τοῦ γλίσχρου τοῦ μισθοῦ εἶναι ἠναγκασμένοι οἱ χωροφύλακες νὰ μὴ ἐνδύωνται ὅπως πρέπει νὰ ἐνδύωνται. Ἡ κακὴ δὲ ἔνδυσις ἐγένετο ἀφορμὴ ὥστε οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ νὰ κρυολογοῦν. Δὲν εἶναι 10 ἡμέραι ποῦ ἔλαβον τηλεγράφημα ἀπὸ τὰς Θήβας ὅτι ἕνας ἀνεψιός μου ἐνωμοτάρχης προσβληθεὶς ὑπὸ κρυολογήματος ἀπέθανεν ἐντὸς 3 ἡμερῶν ἐκ βρογχοπνευμονίας.

§123ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Θὰ ἀπέθανεν ἐκ γρίππης.

§124Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Ἄλλο εἶναι τὸ ἓν καὶ ἄλλο εἶναι τὸ ἄλλο, ὅποιος προφυλάσσεται περισσότερον ὅποιος ἐνδύεται περισσότερον ἐκεῖνος ὑπόκειται ὀλιγώτερον εἰς τὸν κίνδυνον τῆς ἀσθενείας. Ἀλλὰ μήπως ἡ κατάστασις αὐτὴ κύριοι βουλευταί, εἶναι κατάστασις ὑποφερτή, περιορίζομαι εἰς τὸ νὰ σᾶς ἀναφέρω μόνον τὰ τμήματα τῶν Ἀθηνῶν τὰ πλεῖστα τῶν ὁποίων εὑρίσκονται εἰς τὰ αὐτὰ οἰκήματα εἰς τὰ ὁποῖα εὑρίσκοντο πρὸ 40 ἐτῶν, καὶ τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται εἰς ἐλεεινοτάτην κατάστασιν· σᾶς διαβεβαιῶ δὲ ὅτι ἐὰν τολμήσητε νὰ εἰσέλθητε αἰφνηδίως εἰς τὰ ἀστυνομικὰ καταστήματα κινδυνεύετε νὰ πάθετε ἐξ ἀποπληξίας. Κατὰ τὰς παρελθούσας ἐργασίας τῆς Βουλῆς εἶχον πολὺ ἐνδιατρίψει εἰς τὸ ζήτημα αὐτὸ καὶ ἀναφέρω τὰς Κεντρικὰς Ἐνωμοτίας, τὸ 3ον τμῆμα, τὸ 6ον τμῆμα, ἀλλὰ πρὸ πάντων τὰς Κεντρικὰς Ἐνωμοτίας, καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ὡμολόγησεν τὴν ἀλήθειαν τῶν λόγων μου καὶ ὑπεσχέθη ὅτι θὰ διορθώσῃ τὰ πράγματα. Ἐν τούτοις δὲν διώρθωσεν τὴν κατάστασιν αὐτῶν καὶ εὑρίσκονται ἀκόμη αἱ Κεντρικαὶ Ἐνωμοτίαι εἰς τὸ μέρος ἐκεῖνο εἰς τὸ ὁποῖον εὑρίσκοντο ἀπὸ 40 ἐτῶν, παρ’ ὅλας τὰς διαμαρτυρίας τῆς κοινωνίας, παρ’ ὅλας τὰς διαμαρτυρίας τῶν βουλευτῶν τῶν διαφόρων Κοινοβουλίων, παρ’ ὅλας τὰς διαμαρτυρίας τοῦ τύπου. Στενοχωροῦμαι δὲ περισσότερον διότι καὶ ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῶν ἰδικῶν μας ἐξακολουθοῦμεν νὰ ἔχωμεν τὰς Κεντρικὰ Ἐνωμοτίας εἰς τὸ ἀθλιέστατον ἐκεῖνο οἴκημα τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ στίγμα διὰ μίαν πολιτείαν. Διαμαρτύρομαι διὰ τὸ Ἀρχηγεῖον τῆς Χωροφυλακῆς εἰς τὸ ὁποῖον ἀπεβίωσαν ἐντὸς 4 μηνῶν, 4 ἄνθρωποι, διότι τὸ μέρος εἰς τὸ ὁποῖον κοιμοῦνται εἶναι ἀπαίσιον. Ἠκούσθη τέλος πάντων ἡ φωνὴ τῆς Βουλῆς καὶ τὸ Ἀρχηγεῖον τῆς Χωροφυλακῆς μετεφέρθη εἰς ἄλλο οἴκημα τοῦ ὁποίου ἡ στέγη μόλις ἔχει ὕψος ἀπὸ τοῦ δαπέδου 3 μέτρα. Ἥλιος δὲν εἰσέρχεται ἀπὸ κανὲν μέρος, εἶναι δὲ ἠναγκασμένοι νὰ παραμένωσιν οἱ ἄνδρες ἐκεῖ μέσα καθ’ ὅλην τὴν ἡμέραν. Νὰ εἰσέλθητε μέσα δὲν δύνασθε ἀπὸ τὴν ἀποφορὰν ἡ ὁποία ἀναδίδεται. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐπισκεφθῇ τὸ κατάστημα ἐκεῖνο, εἶμαι δὲ βεβαιότατος διὰ τὴν μέριμναν καὶ τὴν φροντίδα τὴν ὁποίαν δεικνύει διὰ τὴν ὑγείαν τῶν ἀνδρῶν τῆς χωροφυλακῆς καὶ διὰ τὴν παράστασιν τὴν ἀξιοπρεπῆ τῆς δημοσίου ἀσφαλείας ὅτι 24 ὧραι δὲν θὰ παρήρχοντο καὶ θὰ ἐζήτει τὴν διάλυσιν τῆς μισθώσεως ἔστω καὶ ἐπὶ ζημίᾳ τοῦ δημοσίου. Διὰ τοὺς λόγους αὐτοὺς ἐπιμένω ὅτι εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη τοὐλάχιστον εἰς τὸ μέρος αὐτὸ τῆς μισθοδοσίας τῶν χωροφυλάκων νὰ ληφθῇ μέτρον ταχέως, ὄχι νὰ περιμένωμεν νὰ παρέλθῃ πολὺς χρόνος ἢ τὴν ὁριστικὴν διακανόνησιν καὶ τακτοποίησιν τῶν πραγμάτων τοῦ τόπου, διότι ἕως τότε θὰ ἔχωμεν ὀλίγους χωροφύλακας θὰ ἔχουν ἀποθάνει οἱ περισσότεροι. Ἐκτὸς τούτου ἔχομεν καὶ μίαν ἄλλην παράκλησιν, διότι ἀφορᾷ σύστασιν τὸ θέμα μας. Οἱ ἄνδρες τῆς ἐφέδρου χωροφυλακῆς, κύριοι βουλευταί, καὶ κύριε ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, προβάλλουν μίαν ἀξίωσιν ἡ ὁποία νομίζομεν ὅτι εἶναι δικαία. Λέγουν ὅτι ἀφοῦ ἡ πολιτεία ἀναγνώρισεν ὅτι δικαιοῦνται καὶ οὗτοι, οἱ οἰκογενειάρχαι χωροφύλακες περιθάλψεως ὅπως δικαιοῦνται καὶ οἱ ἄνδρες τῆς δυνάμεως τῆς μαχίμου—γνωρίζετε δὲ ὅτι δὲν εἶναι μεγαλύτερος ὁ μισθὸς τῶν χωροφυλάκων ἐὰν ἐξετάσωμεν καλῶς τὰ πράγματα, διότι ἐὰν θελήσουν οἱ χωροφύλακες νὰ ἀγοράσουν τόσα πράγματα, ὅσα λαμβάνουν οἱ ἄνδρες τοῦ στρατεύματος, ἡ μισθοδοσία των δὲν θὰ φθάσῃ, διότι αὐτοὶ ὡς γνωρίζετε ἀγοράζουν ἀπὸ τὴν ἀγοράν, ὄχι διὰ δημοπρασίας, ὥστε νὰ προσφέρονται προμηθευταὶ μὲ μικροτέρας τιμὰς—προβάλλουν λέγω τὴν ἀξίωσιν τὴν δικαίαν κατ’ ἐμὲ ὅτι πρέπει καὶ αὐτοὶ νὰ λάβουν τὴν περίθαλψιν ἐκείνην ἀφ’ ἧς ἡμέρας ἐκλήθησαν ὡς ἔφεδροι εἰς τὴν χωροφυλακὴν ἀφοῦ καὶ αἱ οἰκογένειαι τῶν ἐφέδρων στρατιωτῶν ἐλάμβανον τὴν περίθαλψιν ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας καθ’ ἣν ἐκλήθησαν εἰς τὸ στράτευμα διότι ἔπρεπε καὶ αἱ οἰκογένειαι τῶν ἐφέδρων χωροφυλάκων νὰ λαμβάνουν τὸ ἐπίδομα αὐτὸ ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας καθ’ ἣν ἐκλήθησαν καὶ ἐκεῖνοι ὡς ἔφεδροι. Γνωρίζετε, κύριε Πρόεδρε, ὅτι πολλοὶ ἐξ αὐτῶν δὲν ἀνήκουν εἰς κλάσιν στρατεύσιμον διότι εὑρίσκονται εἰς τὴν ἔφεδρον χωροφυλακήν, τῆς Κρήτης τοὐλάχιστον, διὰ τοὺς ἄλλους δὲν γνωρίζω ἀκριβῶς τὶ γίνεται, χωροφύλακες οἵτινες ἀνήκουσιν εἰς τὰς κλάσεις τῶν 1870, 1871, 1872 δηλαδὴ εἶναι 45, 46 καὶ 50 ἐτῶν. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, τώρα ἀπομακρυνόμενοι τῶν οἰκογενειῶν αὐτῶν ἐκτὸς τῆς Κρήτης, διότι πρέπει νὰ γνωρίζετε ὅτι ἐδόθη μὲν διαταγὴ νὰ μὴ ἐξέρχονται τῆς Κρήτης οἱ ἔγγαμοι ἄνδρες τῆς ἐφέδρου χωροφυλακῆς ἀλλὰ δὲν ἐτηρήθη ἡ διαταγὴ αὕτη ἀκριβῶς. Πολλοὶ ἐξ αὐτῶν, οἱ περισσότεροι μάλιστα εὑρίσκονται εἰς τὴν Ἤπειρον, εἰς τὴν Μακεδονίαν καὶ ἐδῶ ἀκόμη, αὐτοὶ εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ διατρέφωνται ἀπὸ τὴν μισθοδοσίαν των, ν’ ἀποστέλλουν δὲ καὶ εἰς τὰς οἰκογενείας των. Ὁ μισθὸς τῶν 115 δραχμῶν δὲν ἐπαρκεῖ εἰς τοῦτο καὶ δι’ αὐτὸ ἡ Πολιτεία τοὺς ἔδωκε τὸ ἐπίδομα ἀπὸ τοῦ Μαρτίου τοῦ 1918, αὐτοὶ ὅμως εὑρίσκονται εἰς τὰς τάξεις τῆς Χωροφυλακῆς ἀπὸ τοῦ Σεπτεμβρίου τοῦ 1916, οἱ πλεῖστοι δὲ ἐξ αὐτῶν ἔτρεξαν ὡς ἐθελονταὶ τῇ παρακλήσει, τῇ παρεμβάσει ἡμῶν οἱ ὁποῖοι τοῖς ὑπεσχόμεθα ὅτι ἡ Πολιτεία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ φροντίσῃ διὰ τὰς οἰκογενείας των, ἀφοῦ ἀναγνωρίζει τὸ πολύτιμον τῶν ὑπηρεσιῶν των. Ἐὰν ἡ Πολιτεία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεραπεύσῃ τὴν δικαίαν αὐτὴν ἀξίωσίν των, νομίζω ὅτι πάντως πρέπει νὰ προβῇ εἰς ἓν βοήθημα πρὸς τὰς οἰκογενείας των. Οὕτω μεταβαίνομεν εἰς τὴν τρίτην περίπτωσιν τῆς συστάσεώς μας, ἡ ὁποία ἔτι περισσότερον εἶναι δικαιολογημένη. Γνωρίζετε, ὅτι ἐψηφίσθη νόμος πέρυσι κατὰ τὸν ὁποῖον οἱ ἐκκαθαριζόμενοι ἐκ τῶν ἀνδρῶν τῆς Χωροφυλακῆς, ἀξιωματικοὶ καὶ χωροφύλακες, διὰ ἀνικανότητα, δι’ ἀσυμβίβαστον διαγωγήν, εἴτε διότι δὲν ἤθελον νὰ προσχωρήσουν εἰς τὸ κίνημα λαμβάνουν ἕνα ποσὸν οἱ μὲν χωροφύλακες 200 δραχμὰς, οἱ δὲ ὑπαξιωματικοὶ 250 δραχμὰς κατ’ ἔτος νομίζω. Οὕτω πως ἔχει ὑπολογισθῆ. Ἔχουν λοιπὸν τὴν ἀξίωσιν καὶ οἱ ἄνδρες τῆς Χωροφυλακῆς τῆς ἰδικῆς μας, οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦν τινὲς ἐξ αὐτῶν καὶ ἐπὶ 18 ἔτη, ὡς ἔφεδροι τοὐλάχιστον νὰ λάβουν καὶ αὐτοὶ ἓν ποσὸν, καθ’ ὃν χρόνον θ’ ἀποσταλῶσιν εἰς τὰς ἑστίας των, μετὰ τὴν ἀποστράτευσιν. Νομίζομεν, ὅτι καὶ ἡ ἀξίωσις αὐτὴ εἶναι δικαία τοῦ νὰ ἐξισωθοῦν τοὐλάχιστον καὶ αὐτοὶ μὲ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἀποπέμπονται ἀπὸ τὸ στράτευμα διὰ τοὺς λόγους τοὺς ὁποίους ἀνέφερον. Αὐτὴν τὴν σύστασιν, κ. Πρόεδρε, εἶχον νὰ κάμω εἰς τὴν Κυβέρνησιν.

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γερογιάννης ἐπερωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, διατὶ δὲν ἐκλήθησαν ἵνα ὑπηρετήσωσιν εἰς τὸν στρατὸν οἱ ὑπέχοντες στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν τρεῖς ἐκ Πρεβέζης ἀδελφοὶ Ἰωάννης, Κωνσταντῖνος καὶ Λεωνίδας Δούλης καὶ ἔχοντες ἡλικίαν 31, 29 καὶ 28 ἐτῶν; Καὶ ἐνῷ τὸ τοιοῦτον ὑπεδείχθη ὑπὸ τοῦ Μεράρχου τῆς 8ης Μεραρχίας κ. Καλομενοπούλου, ὑποβαλόντος καὶ σχετικὰ πιστοποιητικά. Ὁ κ. Γερογιάννης ἔχει τὸν λόγον.

§126Γ. ΓΕΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Λυποῦμαι πολὺ διότι ἀναγκάζομαι νὰ φέρω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἓν ζήτημα τὸ ὁποῖον, ἐὰν δὲν εἶχε παρίδει ἐπανειλημμένως ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, δὲν θὰ μὲ εἶχε ἀναγκάσῃ νὰ ὑποβάλλω τὴν ἐπερώτησιν. Πρόκειται περὶ ἑνὸς ἀδικήματος κατὰ τοῦ Κράτους, πρόκειται περὶ μιᾶς παραβιάσεως τῶν στρατιωτικῶν κανονισμῶν καὶ τοῦ στρατολογικοῦ νόμου, πρόκειται ἀτυχῶς περὶ τοῦ ὅτι στρατεύσιμοι ἡλικίας 27, 29, 30 ἐτῶν, ἐνῷ ἐπέρασεν ἐπάνω τους ὁλόκληρος ἡ ἐπιστρατεία, καὶ ἐνῷ ὅλα τὰ παιδιὰ τῆς πατρίδος ὑπηρέτησαν τὴν πατρίδα, ὑπέστησαν τὰς κακουχίας τοῦ πολέμου, ὑπέστησαν κινδύνους, πολλοὶ ἀπέθανον εἰς τὰ πεδία τῶν μαχῶν, πολλοὶ ἀπέθανον εἰς τὰ νοσοκομεῖα, καὶ οἱ κύριοι αὐτοὶ κατώρθωσαν νὰ ἀποφύγουν τὴν στράτευσιν καθ’ ὅλον αὐτὸ τὸ διάστημα. Καὶ τώρα νομίζω, ὅτι θὰ ἦτο καιρὸς νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ἐπὶ ἑνὸς σημείου· ὑπεβλήθησαν, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Στρατιωτικῶν, ἐκ μέρους τῆς 8ης Μεραρχίας ἔγγραφα σχετιζόμενα πρὸς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν, τὰ ἔγγραφα δὲ αὐτὰ συνωδεύθησαν καὶ ὑπὸ ἐμπιστευτικῆς ἀναφορᾶς τοῦ Μεράρχου κ. Καλομενοπούλου.

§127Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Αὐτὰ τὰ ἔγγραφα ἐπεστράφησαν.

§128Γ. ΓΕΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν ἐλάβετε γνῶσιν ὅταν ὑπεβλήθησαν;

§129Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὄχι.

§130Γ. ΓΕΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Τότε πῶς ἐπεστράφησαν εἰς τὸν ἴδιον Μέραρχον;

§131Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Αὐταὶ αἱ πληροφορίαι μοὶ ἐδόθησαν καὶ διέταξα νὰ ἐξετασθῇ ἡ ὑπόθεσις.

§132Γ. ΓΕΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Τὰ ἔγγραφα αὐτὰ ἀπετέλουν καταγγελίαν, ὁμοίαν μὲ ἐκείνην τὴν ὁποίαν κάμνω καὶ ἐγὼ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, καὶ ἂν εἶχε ληφθῆ ὑπ’ ὄψιν ἡ καταγγελία τοῦ Μεράρχου, δὲν θὰ εὑρισκόμην εἰς τὴν θέσιν νὰ φέρω τὸ ζήτημα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, καθ’ ὅσον, ἐπειδὴ πρόκειται περὶ προσωπικοῦ ζητήματος, θὰ ἤθελον νὰ ἀποφύγω, καὶ ἀναγκάζομαι νὰ τὸ πράξω, διότι εἶδον αὐτὸ τὸ παράδοξον νὰ ἐπιστρέφωνται ἔγγραφα τοῦ Μεράρχου.

§133Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐπεστράφησαν πρὸ ἡμερῶν καὶ δὲν ὑπάρχει ἀπάντησις.

§134Γ. ΓΕΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ σᾶς ὑποβάλω ἐγὼ μίαν ἀπάντησιν. (Ἀναγινώσκει τηλεγράφημα). «Πιστοποιητικὰ ἐπιστραφέντα ὑπὸ Ὑπουργείου 21 Σεπτεμβρίου ἐ. ἔ. ὑπεβλήθησαν πάλιν Ὑπουργεῖον διὰ 1479 ἐμπιστευτικῆς ἀναφορᾶς τῆς 3 Δεκεμβρίου ἐ. ἔ. Ὥστε πρὸ 8 ἡμερῶν ἔχουν ἀποσταλεῖ τὰ ἔγγραφα καὶ εἶναι περίεργον πῶς δὲν εἰδοποιήθητε.

§135Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἴσως, διότι βραδύνει πολὺ ἡ συγκοινωνία. Θὰ ἐξετάσω τὸ πρᾶγμα.

§136Γ. ΓΕΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐπίσης εἶχον ζητήσει τὴν κατάθεσιν καὶ ἄλλων ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα δὲν εἴχετε τὴν καλωσύνην νὰ τὰ καταθέσητε, καὶ θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ἐπισπεύσητε τὴν κατάθεσιν αὐτήν.

§137Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐζητήσατε καὶ ἄλλα; Λυποῦμαι πολύ, θὰ κατατεθοῦν ἀμέσως.

§138Γ. ΓΕΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Λοιπόν, κύριοι βουλευταί, πρόκειται περὶ τριῶν ἀδελφῶν Ντούλη, γεννηθέντων ἐν Πρεβέζῃ μετὰ τὸ ἔτος 1887, διότι κατὰ τὸ 1887 ἔγινεν ὁ γάμος τῶν γονέων των· αὐτοὶ παρουσιάζονται ἐγγεγραμμένοι εἰς τὸ Δημαρχεῖον Πειραιῶς, ὡς πολῖται Ἕλληνες ἀπὸ τῆς 9 Αὐγούστου 1917 μὲ ἡλικίαν 42, 44 καὶ 45 ἐτῶν ὡς γεννηθέντες πρὸ τοῦ ἔτους 1875 καὶ 1876, δηλαδὴ 10 ἔτη ὁλόκληρα ἢ 11 πρὸ τοῦ γάμου τῶν γονέων των. Αὐτὸ βεβαίως εἶναι κἄτι τι μεταφυσικὸν καὶ δὲν ἠξεύρω ἂν εἰς τὰ Βουδικὰ μυστήρια εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρεθοῦν παιδιὰ πρὸ τοῦ γάμου τῶν γονέων των, καὶ ἐνῷ ὁ πατήρ των ἦτο εἰς τὴν Ἰταλίαν καὶ ἡ μητέρα των εἰς τὴν Πρέβεζαν. Αὐτοὶ ἔφερον Ἰταλικὴν ὑπηκοότητα, ἐπειδὴ ὁ πατήρ των ἦτο εἰς τὴν Ἰταλίαν καὶ εὑρέθη Ἰταλὸς ὑπήκοος, ἐζητήθησαν πρῶτον ὑπὸ τῆς Ἰταλίας νὰ στρατευθῶσιν ἀλλ’ ἐξέφυγον, διότι ἔμενον ἐν Τουρκίᾳ, καὶ ἦτο τότε ὁ Ἰταλοτουρκικὸς πόλεμος καὶ δὲν προσῆλθον. Κατόπιν ἐζητήθησαν ἀπὸ τὸν Τουρκικὸν στρατὸν, ὅταν ἔγινε τὸ λεγόμενον Σύνταγμα, τὸ κουρέλι, ἀλλ’ ἐπροφασίσθησαν ὅτι ἦσαν Ἰταλοὶ ὑπήκοοι καὶ διέφυγον διὰ τῆς Ἰταλικῆς ὑπηκοότητος τὴν στράτευσιν εἰς τὸν Τουρκικὸν στρατόν. Μετὰ ταῦτα θείᾳ συνάρσει ὁ τόπος μας ἀπηλευθερώθη καὶ ἐγενόμεθα ὅλοι ὑπήκοοι Ἕλληνες, καὶ τότε πᾶς τις ἐνομίσαμεν, ὅτι θὰ εἶχε τὴν φιλοτιμίαν νὰ ὑπηρετήσῃ εἰς τὸν ἐθνικὸν στρατὸν, καὶ θὰ ὑπηρέτουν καὶ αὐτοὶ, ἀλλὰ καὶ τότε ἰσχυρίσθησαν ὅτι ἦσαν Ἰταλοὶ ὑπήκοοι. Κατὰ τὸ ἔτος 1917, ὅτε προσεχώρησε τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος εἰς τὴν Ἀντάντ, φοβηθέντες ὅτι ἠδύναντο οἱ Ἰταλοὶ νὰ τοὺς ζητήσουν νὰ πολεμήσουν εἰς τὸν Πιάβε, ἢ νὰ πνιγοῦν εἰς τὸν Πιάβε ὅπως τοὺς ἔπρεπε, μετέβησαν εἰς τὸν Πειραιᾶ, ἐκεῖ δὲ δὲν ἠξεύρω διὰ ποίας ταχυδακτυλουργικῆς μεθόδου ἐπολιτογραφήθησαν μὲ ἡλικίας κατὰ 14 καὶ 15 ἔτη ἀνωτέρας τῆς πραγματικῆς. Τὸ πρᾶγμα ἔμεινεν ἐπί τινα χρόνον ἄγνωστον, ἀλλὰ παρετηρήθη, ὅτι αὐτοὶ παρὰ πᾶσαν προσδοκίαν δὲν ἐκλήθησαν εἰς τὸν στρατὸν, καὶ τότε, φυσικῷ τῷ λόγῳ, ἐγεννήθησαν ὑπόνοιαι. Ἐξετάσεως γενομένης ἀπεκαλύφθη, ὅτι ἐπολιτογραφήθησαν εἰς τὸν Πειραιᾶ μὲ ἡλικίαν ἀνωτέραν τῆς πραγματικῆς καὶ δι’ αὐτὸ δὲν καλοῦνται, διότι αἱ ἡλικίαι των αὐταὶ δὲν προσήρχοντο εἰς τὸν στρατόν, καὶ ἐνῷ ἄλλοι ἀνωτέρας ἡλικίας πατέρες τῶν παίδων αὐτῶν ὑπηρέτησαν καὶ ὑπηρετοῦν εἰς τὸν στρατὸν, αὐτοὶ μέχρι σήμερον διέφυγον τὴν στράτευσιν, χλευάζοντες, ὡς μὴ ὤφειλε τρία Κράτη, τὸ Ἰταλικόν, τὸ Τουρκικὸν καὶ τελευταίως καὶ αὐτὸ τὸ Ἑλληνικόν. Λοιπόν, ὅταν τὸ πρᾶγμα ἦλθεν εἰς γνῶσιν ἔσπευσαν νὰ τὸ ἐξετάσουν ἐγγύτερον καὶ ἐξεδόθησαν πιστοποιητικὰ τοῦ Δημάρχου Πειραιῶς καὶ τῆς ἐν Πρεβέζῃ ἐνορίας ὅπου ἐγεννήθησαν, τὰ ὁποῖα ὑπεβλήθησαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ διὰ τοῦ ἑνὸς ἐπιστοῦτο ἡ ἡλικία τῆς πολιτογραφήσεως, καὶ διὰ τοῦ ἄλλου ἡ πραγματικὴ ἡλικία. Μεταξὺ αὐτῶν τῶν δύο πιστοποιητικῶν ὑπάρχει αὐτὴ ἡ ἀλληλογρονθοκόπησις· τὸ Ὑπουργεῖον ἐπέστρεψε τὰ πιστοποιητικὰ, παρὰ πᾶσαν ἐλπίδα, εἰς τὸν κ. Μέραρχον διὰ νὰ τὰ βάλῃ ἴσως εἰς τὰ ἀρχεῖα τῆς Μεραρχίας. Αὐτὴ εἶναι ἡ σημερινὴ κατάστασις τοῦ ζητήματος. Ἐπικαλοῦμαι σύντονον τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν ἐπὶ τοῦ τελεσθέντος ἀδικήματος, διότι πρόκειται περὶ μεγάλου ἀδικήματος, πρόκειται περὶ πραγματικοῦ ἐγκλήματος, τὸ ὁποῖον κατὰ πᾶσαν πιθανότητα, διεπράχθη εἰς τὸν Πειραιᾶ, εἰς τὸ Εἰρηνοδικεῖον Πειραιῶς, ὅπου ἐγένετο ἡ ἔνορκος βεβαίωσις τῆς ἡλικίας τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν.

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δαγκλῆς ἔχει τὸν λόγον.

§140Δ. ΔΑΓΚΛΗΣ. Δὲν γνωρίζω ποίαν γνώμην ἔχει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς, καὶ ἂν τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἔφερεν ὁ κ. συνάδελφος, ἔχει τὴν θέσιν του ἐδῶ. Ὡς εἶναι γνωστὸν ὑπῆρχε νόμος ἀστικός, ὁ ὁποῖος ἔλεγε τὸν τρόπον καὶ τὴν καθοδηγίαν τῆς πολιτογραφήσεως τῶν ξένων. Μετὰ τὴν καταστροφὴν τῆς Θεσσαλίας, ἐλήφθη φυσικὰ κἄποιον μέτρον νομοθετικὸν μεταρρυθμίσεως αὐτοῦ, μετὰ δὲ τὸν πόλεμον τοῦ 1913 ἐψηφίσθη καὶ ἐδημοσιεύθη ὁ νόμος ΓΩΜΒʹ, ὁ ὁποῖος λέγει ὅτι, ἵνα ἀποκτήσῃ τις τὴν Ἑλληνικὴν ἰθαγένειαν πρέπει νὰ ἔχῃ ἢ ληξιαρχικὴν πρᾶξιν τοῦ τόπου τῆς γεννήσεώς του καὶ τοῦ τόπου, ἐκ τοῦ ὁποίου κατάγεται, ἢ ἐν ἐλλείψει τοιαύτης νὰ ἔχῃ δικαστικὴν πρᾶξιν. Ἐπειδὴ εἰς τὰ μέρη αὐτὰ τὰ νέα δὲν ἐτηρήθησαν πράξεις ληξιαρχικαί.....

§141Γ. ΓΕΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν πρέπει νὰ λέγητε τοιαῦτα πράγματα ἐδῶ. Ἡμεῖς ἐκρατούσαμεν εἰς τὴν Πρέβεζαν πάντοτε κανονικὰ ληξιαρχικὰ βιβλία.

§142Δ. ΔΑΓΚΛΗΣ. Μὴ μὲ διακόπτετε παρακαλῶ. Ἡ πρᾶξις αὐτὴ καθ’ ἑαυτὴν εἶναι πρᾶξις δικαστική, καὶ ἂν ἡ πρᾶξις εἶναι κολάσιμος, δύναται νὰ καταγγελθῇ, διότι οὐδεὶς ἔχει τὸ δικαίωμα, οὔτε ὁ Ἄρειος Πάγος νὰ ἀκυρώσῃ πρᾶξιν δικαστικήν. Γνωρίζω δὲ καλῶς, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἀπήντησε τὴν 21 8)βρίου 1919 διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 169625 διαταγῆς του, εἰς τὸν Μέραρχον, ὁ ὁποῖος ἀνέφερε τὸ περιστατικὸν αὐτὸ καὶ ἐζήτησε τὴν καταδίωξιν αὐτοῦ, οἰκειοποιούμενος ξένα δικαιώματα, διότι δὲν εἶχεν αὐτὴν τὴν δουλειάν, ἀλλ’ ἡ δουλειά του ἦτο νὰ διοικῇ στρατεύματα εἰς τὸ Μέτωπον. Δὲν γνωρίζω ποίαν ἀπάντησιν ἔδωκεν ὁ κ. Ὑπουργός, ἀλλ’ ὑποθέτω, ὅτι ἀπήντησεν, ὅτι δὲν εἶναι αὐτὸ ἰδική του δουλειά, καὶ ὅτι αὐτὸ εἶναι ζήτημα τῶν στρατολογικῶν γραφείων, ἐὰν ἐδηλώθη κανεὶς μικρότερος ἢ μεγαλείτερος.

§143Γ. ΓΕΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Τὸν λόγον παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε.

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§145Γ. ΓΕΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ἔχω καθῆκον νὰ ἀπαντήσω δι’ ὀλίγων λέξεων εἰς ὅσα ὁ ἐκ Πρεβέζης συνάδελφος, ἔσχε τὴν καλωσύνην νὰ ἀναφέρῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἀναιρῶν δῆθεν ὅσα ἐγὼ, ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς εἶπον, καὶ τὸ ὁποῖον θεωρῶ ἱερὸν, καὶ διὰ τοῦτο δὲν θὰ ἐτόλμων νὰ μὴ εἴπω ἀληθείας. Εἶπε μεταξὺ ἄλλων, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐγὼ θεωρῶ ἴσως, ὡς τὸ σπουδαιότερον πάντων, ὅτι εἰς τὴν Πρέβεζαν, τὴν ὁποίαν ἀντιπροσωπεύει, δὲν ἐτηροῦντο ληξιαρχικὰ βιβλία. Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ τοῦ παρατηρήσω, ὅτι εἰς τὴν Πρέβεζαν τηροῦνται πολὺ καλλίτερα ληξιαρχικὰ βιβλία ἀπὸ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα αὐτὸς νομίζει τώρα ποῦ ἔγινε βουλευτής, ὅτι θὰ μᾶς δείξῃ νὰ τηρήσωμεν. Ἡ Πρέβεζα ἦτο ἕδρα Μητροπόλεως καὶ ὅλοι οἱ γνήσιοι Ἕλληνες ἐφρόντιζον ἵνα κρατῶσι τὸ φρόνημα ὑψηλά, καὶ διετήρουν εἰς τὴν Μητρόπολιν ληξιαρχικὰ βιβλία, τοῦτο δὲ εἰς ὅλην τὴν Ἤπειρον, εἰδικώτερον δὲ εἰς τὴν Πρέβεζαν, ὅπου γίνεται ἀπὸ τῆς Ἑνετικῆς ἀκόμη κατοχῆς. Δι’ αὐτὸ ὁ ἰσχυρισμός του αὐτὸς δύναται νὰ ἰσχύσῃ διὰ τίποτε κουτσοχώρια, δὲν εἰξεύρω ποῦ, εἰς μέρη ἄγνωστα, ἢ εἰς μέρη, ὅπου δὲν ὑπῆρχε τάξις πραγμάτων. Ἀλλ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν Πρέβεζαν, διαμαρτύρομαι, διότι ὁ κύριος αὐτὸς ἦλθεν εἰς τὴν Πρέβεζαν χωρὶς νὰ γνωρίσῃ ποία εἶναι ἡ Πρέβεζα...

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κ. Βουλευτά.

§147Γ. ΓΕΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ δεδικασμένον, τὸ ὁποῖον ἐπικαλεῖται, ἀκριβῶς αὐτὸ τὸ δεδικασμένον προσβάλλω ἐγώ. Διότι μία πρᾶξις τοιαύτη, ἡ ὁποία στηρίζεται ἐπὶ σαθρᾶς βάσεως, πάντως πρέπει νὰ πολεμηθῇ, νομίζω δέ, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ζητήσῃ τὴν ἀρχὴν τοῦ ἀδικήματος, νὰ τὴν εὕρῃ καὶ νὰ τὴν πατάξῃ. Βεβαίως κατόπιν τῶν λεχθέντων ἐγὼ θὰ ζητήσω καὶ τοῦ Εἰσαγγελέως τὴν ἀνάμιξιν, διὰ νὰ ἴδωμεν ἐκ παραλλήλου ἐνεργοῦντες, καὶ ἀφ’ ἑτέρου τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ ἴδωμεν καὶ οἱ τρεῖς ἂν θὰ δυνηθῶμεν νὰ καταπνίξωμεν καὶ νὰ ἀποτρέψωμεν ἀδίκημα, τὸ ὁποῖον φαίνεται παρά πολὺ εὐνοοῦν ὁ κ. συνάδελφος.

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Γερμανός, παρακαλεῖ τὸν κ. ἐπὶ τοῦ Ἐπισιτισμοῦ Ὑπουργόν, ὅπως πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, τίνα μέτρα ἔλαβε πρὸς ἐξασφάλισιν πραγματικῆς ἐπαρκείας ἐλαίου καὶ διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς Χώρας καὶ διὰ τίνων μέσων θὰ κατορθωθῇ ὥστε νὰ εὑρίσκῃ ὁ κόσμος τὸ ἔλαιον πρὸς ἀγορὰν ἐλευθέρως καὶ εἰς τιμὰς προσιτάς.

§149Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Κύριοι βουλευταί, εἰς προηγουμένην συνεδρίασιν ὑπέβαλον εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐπισιτισμοῦ, τὸ ἐρώτημα, ὅπως πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, τίνα μέτρα ἔλαβεν πρὸς ἐξασφάλισιν πραγματικῆς ἐπαρκείας ἐλαίου, διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς χώρας, διὰ τίνων μέτρων θὰ κατωρθωθῇ, ὥστε νὰ εὑρίσκῃ ὁ κόσμος τὸ ἔλαιον εἰς τιμὰς προσιτὰς καὶ ἐλευθέρως. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ ἀπήντησεν τὰ ἑξῆς: τὴν ἐπάρκειαν τοῦ ἐλαίου ἐξησφάλισεν ἡ φύσις, διότι ἡ ἐσοδεία τοῦ 1918 εἶναι σχεδὸν διπλασία τοῦ 1917. Τὸ Ὑπουργεῖον εἶχεν ἀπαγορεύσει τὴν ἐξαγωγήν, κατόπιν ὅμως διαμαρτυριῶν ἐλαιοπαραγωγῶν, τὸ Ὑπουργεῖον ἀπεφάσισε νὰ ἐπιτρέψῃ τὴν ἐξαγωγὴν, ἀφοῦ μετὰ τὴν ἀνακωχὴν, οἱ ὅροι μετεβλήθησαν καὶ ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ παρακολουθήσῃ τὸ ζήτημα καὶ εὐθὺς ὡς ἴδῃ, ὅτι δὲν θὰ ὑπάρχῃ ἐπάρκεια θὰ λάβῃ τὰ δέοντα μέτρα. Κύριοι βουλευταί, ἐλπίζω, ὅτι ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς Ἐπισιτισμοῦ καὶ δὴ ὁ νῦν Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος διεκρίθη ὡς μεγαλεπήβολος ἐπιχειρηματίας, διεξαγαγὼν ἐπιτυχῶς πολλὰς ἰδιωτικὰς καὶ ἑταιρικὰς ἐπιχειρήσεις καὶ ὁ ὁποῖος ὡς Ὑπουργὸς Ἐπισιτισμοῦ δραστηριότητα καὶ ἱκανότητα ἐπεδείξατο, ἀλλὰ καὶ ἐπιτυχίας οὐχὶ σμικρὰς ἐν τῇ ἐκπληρώσει τῆς πολυδαιδάλου ὑπηρεσίας τοῦ Ἐπισιτισμοῦ, ἤλπιζα ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς, δὲν θὰ περιωρίζετο εἰς τὴν γενικωτάτην ταύτην ἀπάντησιν, ἀλλὰ θὰ προσήρχετο εἰς τὴν Βουλὴν μὲ ἀριθμοὺς, μὲ στατιστικὰς καὶ συγκριτικὰς μελέτας καὶ διὰ τὰ παρελθόντα ἔτη ἂν ὑπῆρχον ἀποθέματα, διότι μοῦ ἐλέχθη παρά τινος συναδέλφου προχθές, ὅτι ὑπῆρχον πέρυσι στὴν Κρήτη 6 ἑκατομμύρια ὀκάδες ἐλαίου.

§150Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Ἐφέτος ὑπάρχει ποσὸν 15 ἑκατομμυρίων.

§151Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Ὑπάρχει ποσότης 15 ἑκατομμυρίων, τὰ ὁποῖα ὅμως ἐκ τῆς μεγάλης ὀξύτητος εἶναι ἀκατάλληλα πρὸς βρῶσιν καὶ διὰ τοῦτο δὲν μετηνέχθησαν εἰς ἄλλα μέρη, ὅπου ὑπῆρχεν ἔλλειψις.

§152Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Λάθος κάνετε.

§153Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Δὲν δύναμαι νὰ γνωρίζω ἐγὼ, ἀκριβῶς τὸ ποσὸν τοῦ ἐλαίου, τὸ ὁποῖον παρήχθη. Ὤφειλεν ὁ κ. Ὑπουργός, νὰ φέρῃ πίνακας ἐπισήμους, καὶ ἐφ’ ὅσον δὲν ἔπραξε τοῦτο, ἠναγκάσθην ἐγὼ νὰ ζητήσω τὰς πληροφορίας αὐτὰς, ἀπὸ τὰς πηγὰς καὶ νὰ τὰς παρουσιάσω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Ἡ παραγωγὴ τοῦ ἐλαίου κατὰ τὰ ἔτη 1916 καὶ 1917, κατὰ στατιστικὴν, τὴν ὁποίαν μοῦ ἔδωκεν τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἀνῆλθεν εἰς 126.187,000 ὀκάδας. Ἂν ἐξαιρέσωμεν τὴν ἐξαγωγὴν ἡ ὁποία ἐγένετο κατὰ τὰ δύο τελευταῖα ἔτη, ἡ ὁποία ἀνέρχεται εἰς ποσὸν 6,422,000 ὀκάδας μένει καθαρὰ παραγωγὴ εἰς τὸν τόπον 119,765.000, δηλαδὴ ὁ μέσος ὅρος τῆς παραγωγῆς τῶν δύο ἐτῶν εἶναι περὶ τὰ 60 ἑκατομμύρια ἐλαίου, τὸ ὁποῖον ἔμεινεν εἰς τὴν χώραν καὶ τὸ ὁποῖον εἴτε κατηναλώθη εἴτε ὄχι, δὲν ἐξεύρω. Ἐφέτος κατὰ τὴν αὐτὴν στατιστικὴν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἡ προβλεπομένη παραγωγὴ ἐλαίου ἀνέρχεται εἰς 71,000,000 ὀκάδας, ἐκτὸς τῆς νήσου Εὐβοίας, διὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἔδωσε τὴν ἀπάντησιν ἀκόμη ὁ Νομογεωπόνος. Ἀλλά, κύριοι, ὅταν λέγομεν προβλεπομένη παραγωγή, ἡ παραγωγὴ αὐτὴ ὑπολογίζεται ἐπὶ τῆς ἐπιθεωρήσεως τῶν ἐλαιῶν, εἶναι δὲ δυνατὸν εἰς τὸ μέλλον νὰ ἐπέλθουν γεγονότα, τὰ ὁποῖα νὰ ἐλαττώσουν τὴν παραγωγήν, οὐχὶ ὅμως καὶ νὰ τὴν αὐξήσουν. Καὶ συγκεκριμμένως διὰ τὴν Εὔβοιαν, ὅπου δὲν ἀναγράφεται τὸ ποσόν, εἶναι γνωστόν, ὅτι ἐκεῖ συνέβησαν τοιαῦται καταστροφαὶ εἰς τοὺς χωρικοὺς ἐκ τῆς γρίππης, ὥστε πολλὰ χωρία κατεστράφησαν ἐξ ὁλοκλήρου καὶ εἶναι λίαν ἑπόμενον, ὅτι ἡ παραγωγὴ τῆς νήσου Εὐβοίας τοὐλάχιστον κατὰ τὸ ἥμισυ θὰ μείνῃ ἀχρησιμοποίητος.

§154Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. 9,000,000 ὀκάδας θὰ κάνῃ ἡ Εὔβοια.

§155Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Ἡ Εὔβοια κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος παρήγαγε 3.000.000 ὀκάδας.

§156Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. 9.000.000 εἶχε.

§157Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Ἐγὼ βασίζομαι ἐπὶ τῶν πινάκων τοῦ Ὑπουργείου.

§158Ν. ΠΑΡΙΤΣΗΣ. Τὴν στιγμὴν ποῦ σᾶς λέμε ἡμεῖς οἱ ἀμέσως γνωρίζοντες ὅτι αὐτὴ ἡ στατιστικὴ εἶναι ἐσφαλμένη, πῶς στηρίζετε τοὺς ὑπολογισμούς σας ἐπὶ στατιστικῆς ἡ ὁποία εἶναι ἀβάσιμος;

§159Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Θέλετε νὰ βάλω 75, 80 ἢ 100,000,000;

§160Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Εἶναι ψευδὴς ἡ στατιστικὴ αὐτή.

§161Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Ἀφήνω κατὰ μέρος τὰς πληροφορίας αὐτὰς ἀφοῦ τὰς διαψεύδητε καὶ βασίζομαι εἰς τὴν διαβεβαίωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅτι ἡ παραγωγὴ θὰ εἶναι διπλασία καὶ συνεπῶς ὅτι θὰ ἔχωμεν ἐπάρκειαν καὶ συνεπῶς ἐπετρέπετο εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ σκεφθῇ περὶ ἐξαγωγῆς. Ὅταν λέγομεν, κύριοι, ἐπάρκειαν, ἡ λέξις ἐπάρκεια δὲν εἶναι ἀπόλυτος, εἶναι σχετική. Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ὑπολογίσωμεν ὅτι ἐπειδὴ κατὰ τὸ ἔτος Α, Β, Γ, πρὸ τοῦ πολέμου κατηναλώθη τόσον ποσὸν καὶ ἑπομένως καὶ διὰ τὸ ἔτος 1918 θὰ χρησιμοποιηθῇ ἡ αὐτὴ ποσότης, ἄρα ἐπειδὴ ἔχομεν περισσότερον νὰ τὸ ἀφήσωμεν νὰ ἐξαχθῇ. Δὲν δυνάμεθα οὐχὶ ὑπὸ κανονικὰς συνθήκας, κατὰ τὰς ὁποίας τὸ ἔλαιον δὲν πρόκειται νὰ ἐκπληρώσῃ τὰς συνειθισμένας ἀνάγκας, τὰς ὁποίας ἐξεπλήρου πάντοτε. Πρόκειται νὰ ἀντικαταστήσῃ πολλὰς ἄλλας οὐσίας, αἱ ὁποῖαι μᾶς λείπουν. Εἶναι μία λιπαρὰ οὐσία, ἡ ὁποία χρησιμοποιεῖται ὄχι μόνον πρὸς τροφήν, ἀλλὰ καὶ πρὸς θέρμανσιν καὶ πρὸς φωτισμόν. Σήμερον δὲν ἔχομεν οὔτε βούτυρον ἐπαρκές, οὔτε ἄλλας λιπαρὰς οὐσίας. Οὔτε ἄλλας λιπαρὰς οὐσίας καὶ θερμαντικὰς ἀκόμη, διότι τὸ ἔλαιον δὲν πρόκειται μόνον πρὸς τροφὴν τοῦ σώματος, ἀλλὰ χρησιμεύει καὶ ἐν ἐλλείψει γαιανθράκων. Ἐὰν ἦτο ὁ κ. Καταπότης ἐδῶ θὰ τὸ ἐξήγει φυσιολογικώτερον. Καὶ ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπάρχουν θερμαντικαὶ οὐσίαι ἔξω καὶ τὸ σῶμα ψύχεται, εἶναι ἀνάγκη νὰ τρώγῃ τις περισσότερα λιπαρά. Δὲν δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν ὅτι ἔχομεν ἐπάρκειαν ἔστω καὶ εἴχομεν τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον εἴχομεν κατὰ τὰ προηγούμενα ἔτη, ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχομεν τὰ ἄλλα προϊόντα τῶν ὁποίων ἐκάμομεν χρῆσιν κατὰ τὰ παρελθόντα ἔτη.

§162ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καρυδέλαιον.

§163Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Ὥστε καὶ ἂν ὑποτεθῇ ὅτι ἔχομεν καὶ δέκα καὶ δεκαπέντε καὶ εἴκοσιν ἑκατομμύρια περισσότερον αὐτὰ θὰ ἐχρησιμοποιοῦντο διὰ νὰ ἀναπληρώσωμεν ἄλλας οὐσίας, αἱ ὁποῖαι ἐλλείπουν. Ἐὰν δὲ μετὰ παρέλευσιν χρόνου τινος ἦτο δυνατὸν νὰ ἴδῃ ἡ Κυβέρνησις πόσον ποσὸν ἐλαίου κατηναλώθη, καὶ πόσον ποσὸν ἐλαίου μένει εἰς τὸν τόπον καὶ νὰ ὑπολογίσῃ, ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπαρκέσῃ καὶ διὰ τὸν μέλλοντα χρόνον τότε ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐξαγάγῃ. Ἀλλ’ ὑπάρχουσι λέγουσιν, εἰς τὴν Κρήτην, εἰς τὴν Λέσβον ἢ ὁπουδήποτε ἀλλοῦ ἀποθέματα μεγάλα καὶ μάλιστα μεγάλης ὀξύτητος. Τί γίνονται αὐτὰ τὰ ἀποθέματα;

§164ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὄχι μεγάλης ὀξύτητος. Ἀπατᾶσθε.

§165Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Κάποιος κύριος συνάδελφος, ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι ἐδῶ, χθὲς εἶπεν ὅτι ἔχομεν περίσσειαν 6.000.000 ὀκάδων ἐλαίου μεγάλης ὀξύτητος, τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις δὲν ἤθελε νὰ χρησιμοποιήσῃ καὶ νὰ τὸ φέρῃ ἐδῶ.

§166ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ ἔχει 200 βαρέλια, τὰ ὁποῖα δὲν ἐχρησιμοποίησεν.

§167Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Ὅταν ἔχωμεν τοιοῦτο ἀπόθεμα καὶ μεγάλης ὀξύτητος, διατὶ νὰ μὴ τὸ χρησιμοποιήσωμεν τὸ ἔλαιον αὐτὸ καὶ διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ φωτισμοῦ. Ἕως τώρα τοὐλάχιστον δὲν ἔχομεν οὔτε οἰνόπνευμα, οὔτε πετρέλαιον, ὁ κόσμος ὁ περισσότερος φωτίζεται ἀπὸ τὸ ἔλαιον.

§168ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν ἠμπόδισε κανεὶς τὴν καῦσιν δι’ ἐλαίου.

§169Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Ποῖος ἠμπόδισε.

§170Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Μέχρις αὐτῆς τῆς στιγμῆς εὑρίσκετο τὸ ἔλαιον πρὸς 5 δραχμὰς τὴν ὀκᾶν.

§171Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Πόσον τὸ ἔπαιρναν.

§172Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. 2,50 εὑρίσκεται σήμερον τὸ λάδι πρὸς 5 δραχμὰς, ἐὰν ἐξακολουθήσῃ ἡ ἐξαγωγὴ τοῦ ἐλαίου ποῖος μὲ βεβαιοῖ ὅτι δὲν θὰ ἐξαχθῇ εἰς Κωνσταντινούπολιν, εἰς Ρουμανίαν καὶ εἰς Βουλγαρίαν 20%.

§173Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Πρῶτον εἰς τὴν Βουλγαρίαν καὶ εἰς τὴν Κωνσταντινούπολιν δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ ἐξαχθῇ, δὲν ὑπάρχουσι σχέσεις ἐμπορικαί.

§174Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ἐδῶ οὐδεὶς περιορισμός.

§175Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ βγῇ λάδι ὅταν δὲν ἔχομεν ἀποκατάστασιν σχέσεων μὲ τὴν Τουρκίαν καὶ μὲ τὴν Βουλγαρίαν.

§176Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν μετὰ ἕνα μῆνα. Νομίζω, ὅτι δύναται ν’ ἀρθῇ ἡ ἄδεια τῆς ἐλευθέρας ἐξαγωγῆς, ὅταν σήμερον κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς ὑπερπαραγωγῆς, ὡς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς.....

§177Γ. ΜΑΡΚΑΝΤΩΝΑΚΗΣ. Ἀπὸ τοῦ μηνὸς Ἀπριλίου μέχρι τοῦ μηνὸς Αὐγούστου ἦτο ἡ ἐξαγωγὴ ἐλευθέρα.

§178Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. ... καὶ ἐν τούτοις τὸ ἔλαιον πωλεῖται πέντε δραχμὰς, ἐὰν ἐξακολουθήσῃ αὐτὴ ἡ κατάστασις.....

§179Ν. ΠΑΡΙΤΣΗΣ. Τὸ ζήτημα, ὅτι ἡ τιμὴ τοῦ ἐλαίου δὲν κατῆλθε κάτω τῶν 4½ ἢ 5 δραχμῶν δὲν εἶναι ἀπὸ τὴν μικρὰν παραγωγήν. Ἡ μικρὰ παραγωγὴ εἶναι ἄλλο ζήτημα. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξετάσητε τί στοιχίζει τὸ ἔλαιον εἰς τὸν παραγωγὸν, τί στοιχίζει ἡ μεταφορά, τί στοιχίζει ὁ φόρος καὶ τί δικαιοῦται νὰ κερδίσῃ ὁ παραγωγὸς διὰ νὰ ἴδητε, ὅτι ἀνεπαισθήτως θὰ καταλήξω εἰς τὴν τιμὴν, τὴν ὁποίαν εἶπον προηγουμένως.

§180ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποίαν;

§181Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Τῶν 4½ καὶ 5 δραχμῶν, ὄχι ὅτι ἔχομεν μικρὰν παραγωγὴν καὶ παρατηρεῖται ὑπὸ τῶν ἐμπόρων, ἀλλὰ καὶ ἡ ἔλλειψις εἴδους προκαλεῖ ὕψωσιν τιμῶν. Ἕτεροι συνάδελφοι ἐκ Λέσβου εἶπον προηγουμένως, ὅτι εἰς τὸν παραγωγὸν συμφέρει νὰ πωλήσῃ εἰς τὸν τόπον 2 καὶ 70 λεπτὰ, ἐὰν προσθέσωμεν παρακαλῶ τὴν δαπάνην μεταφορᾶς εἰς τὰ κέντρα καταναλώσεως, ἡ ὁποία δὲν θὰ εἶναι μεγαλειτέρα ἀπὸ 40 ἕως 50 λεπτά.

§182Γ. ΜΑΡΚΑΝΤΩΝΑΚΗΣ. Εἶναι ὁ φόρος.

§183Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Θὰ καταλήξωμεν εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι τὸ ἔλαιον θὰ πωληθῇ 4½ δραχμ., χθὲς τὸ εἴχομεν 5 δραχμ. ὅταν ὑπάρχει ἡ ὑπερπαραγωγή, ὅταν ὅμως ὑπάρχει ἔλλειψις ποσοῦ μεγάλου τί θὰ γίνῃ; Πέρυσυ ἀκριβῶς κατὰ τὴν αὐτὴν ἐποχὴν διάφοροι συνάδελφοι μετέβησαν μέχρις Ἄργους, διὰ νὰ εὕρωμεν ἔλαιον πρὸς 5 καὶ 6 δραχμ., σήμερον ὅμως μὲ ὅλην τὴν ὑπερπαραγωγήν πωλεῖται πρὸς 5 δραχμ. Ὑποθέτω νὰ ὑπάρχωσι τὰ μέσα τῆς μεταφορᾶς, ἀλλὰ εἶναι δυσχέρειαι μεγάλαι, ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπάρχουσι θὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ στέρησις εἰς τοὺς μὴ παραγωγοὺς τόπους καὶ ἡ ἀκρίβεια θὰ ἀνέλθῃ, ὅταν ὅμως ἐπιτραποῦν τὰ μέσα τῆς μεταφορᾶς, θὰ ἐπιτραπῇ τότε καὶ ἡ ἐλευθέρα ἐξαγωγή. Ἂς ἐμποδίσῃ ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ δύο ἢ πέντε μῆνας διὰ νὰ δυνηθῇ ὁ παραγωγὸς νὰ δώσῃ ποσόν τι, ἐὰν ἐξαχθῶσιν ὀκάδες τινὲς νὰ ὑπάρχῃ διὰ τὴν ἐποχὴν τῆς στερήσεως.

§184ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Θὰ τὸ πέρνουν οἱ ἔμποροι.

§185Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Νὰ μὴ τὸ πέρνωσιν. Ἐὰν ἐπιτρέψῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ πωλήσωσιν εἰς τὸν κόσμον ἁρμοδία εἶναι ἡ Κυβέρνησις καὶ τὸ Ὑπουργεῖον. Ἡμεῖς βλέπομεν, ὅτι ἐὰν ἐπιτραπῇ ἡ ἐλευθέρα ἐξαγωγὴ ἀπὸ τοῦδε, χωρὶς κανένα περιορισμὸν καὶ νὰ μὴ ληφθῶσι μέτρα εἰς τὸν τόπον νὰ μείνῃ ποσὸν τὸ ἀναγκαῖον, τὸ λέγω ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, θὰ ἴδητε τί θὰ συμβῇ. Ὅταν θὰ εἴμεθα ἐδῶ κατὰ τὸν Μάρτιον ἢ Μάϊον. Ἐγὼ εἶμαι τῆς γνώμης, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀπασχολήσῃ περισσότερον τὴν Βουλήν, ἐὰν ὑπάρχῃ ἀνάγκη.

§186ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Νὰ μὴ καθήσωμεν μίαν ὥραν.

§187Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Δὲν εἶσθε ἁρμόδιος, αὐτὸ θὰ τὸ κανονίσω ἐγὼ καὶ ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς.

§188Δ. ΚΑΤΣΙΝΑΣ. Τὶ θέλετε τὴν ὑψιλὴν τιμήν, διὰ νὰ ὑπεχυθῶσι ξένα ἔλαια τῆς Ἱσπανίας καὶ τῆς Ἰταλίας;

§189Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Ἐγὼ καταλήγω εἰς τὸ ἑξῆς: Ἐὰν ὑπάρχῃ περίσσεια ἐλαίου δὲν πρέπει νὰ σπεύσητε, νὰ παρέλθῃ ὀλίγον χρονικὸν διάστημα καὶ νὰ ἴδητε ποῦ θὰ καταλήξῃ τὸ πρᾶγμα καὶ τότε πρέπει νὰ ἐπιτρέψητε τὴν ἐξαγωγὴν μὲ περιορισμόν, κάθε δὲ παραγωγός, ὁ ὁποῖος θὰ ἐξαγάγῃ νὰ ἐπιτρέψητε νὰ ἀφήσῃ καὶ διὰ τὴν χώραν.

§190ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει πρότασις δέκα βουλευτῶν περὶ γενικεύσεως τῆς συζητήσεως. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ ἔχει τὸν λόγον.

§191Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ συζήτησις εἶναι ἀναγκαῖα, διότι τὸ θέμα εἶναι ἐξόχως ἐνδιαφέρον, διότι τὸ ἔλαιον εἶναι μία ἀπὸ τὰς πρώτας ἀναγκαίας ὕλας καὶ φυσικὰ ἡ εἴδησις, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀφῆκεν ἐλευθέραν τὴν ἐξαγωγὴν δύναται νὰ ἐπιδράσῃ καὶ ἐπὶ τῶν προϊόντων τῶν ἐγχωρίων καὶ νὰ προξενήσῃ εἰς τοὺς καταναλωτὰς μεγάλας ζημίας καὶ διὰ τοῦτο εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δώσω εὐρυτέραν ἐξήγησιν, ἀπὸ ἐκείνην, τὴν ὁποίαν ἔδωκα τελευταῖον. Τὸ πρῶτον μέτρον, τὸ ὁποῖον ἔλαβε τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Ἐπισιτισμοῦ ἀπὸ τὰς ἀρχὰς Νοεμβρίου ἦτο ἡ ἀπαγόρευσις ἐξαγωγῆς ἐλαίου ἄνευ ἐγκρίσεως αὐτοῦ. Τοῦτο δὲ διότι ἡ Κυβέρνησις ἤθελε νὰ ἴδῃ ἀπὸ τὰς στατιστικὰς ποῖα ἀποθέματα ἐσχηματίζοντο καὶ ὅταν ἐβλέπομεν, ὅτι ἔχομεν ἐξασφαλίσει πλήρη ἐπάρκειαν καὶ τιμὴν λογικὴν θὰ ἠδύνατο νὰ ἐγκρίνῃ ἐξαγωγὴν ἐλαίου λαμβάνον τὸ Ὑπουργεῖον καὶ τὰ προσήκοντα ἀνταλλάγματα. Ἐν τῷ μεταξὺ ὅμως εἰργάσθη τὸ Ὑπουργεῖον, ἵνα συλλέξῃ στοιχεῖα περὶ τῆς παραγωγῆς τοῦ ἐλαίου καὶ ἀπηυθύνθη εἰς τὰ δύο Ὑπουργεῖα τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ τῶν Οἰκονομικῶν. Αἱ πληροφορίαι συνέπεσαν ἔν τίνι μέτρῳ. Τὸ Ὑπουργεῖον δὲ ἐβασίσθη μᾶλλον ἐπὶ τῶν πληροφοριῶν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, διότι αὗται ἐβασίζοντο ἐπὶ τῶν ἀποτελεσμάτων τῆς ἐνοικιάσεως τῆς δεκάτης, διότι αἱ πληροφορίαι αὗται, καθὼς γνωρίζετε μᾶλλον εἶναι κατώτεραι τῆς ἀληθείας. Ἐκ τῶν πινάκων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν ἔχομεν τὰς ἑξῆς πληροφορίας, ὅτι ἐν τῇ Παλαιᾷ Ἑλλάδι ἀπέναντι περισυνῆς παραγωγῆς 28.000.000 ὀκάδων ἐλαίου, ἔχομεν ἐφέτος 45.000.000 καὶ ἐν τῇ Νέᾳ Ἑλλάδι ἀπέναντι παραγωγῆς τοῦ παρελθόντος ἔτους 21.000.000, ἔχομεν παραγωγὴν 37.000.000, δηλαδὴ ἀπέναντι ἐσοδείας 49.000.000, ἔχομεν ἐφέτος 83.000.000 μὴ συμπεριλαμβανομένης τῆς Εὐβοίας, τῆς ὁποίας δὲν ἔχει γίνει ἡ ἐνοικίασις τῆς δεκάτης καὶ τὴν ὁποίαν τὸ Ὑπουργεῖον ὑπολογίζει εἰς 3.000.000, ἐν ᾧ αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας ἔχομεν τὴν ἀναβιβάζουν εἰς 5.000.000, ὁ δὲ ἀξιότιμος συνάδελφος εἰς 8.000.000.

§192Ι. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΑΣ. Ἀσφαλῶς εἰς 9.000.000.

§193Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Ὅταν εὑρέθημεν πρὸ τοιούτων ἀριθμῶν ἐνομίσαμεν, ὅτι δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ τηρήσωμεν τὴν αὐτὴν στάσιν, τὴν ὁποίαν ἐτηρήσαμεν, δηλαδὴ τὴν ὑπὸ ἔγκρισιν ἐξαγωγὴν, οἱ ὅροι οἱ σημερινοί, δὲν εἶναι ὅροι οἱ περισυνοὶ, ἐνομίσαμεν, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ περικλείσωμεν ἐντὸς κλοιοῦ τὴν παραγωγὴν 400 καὶ 500 ἴσως ἑκατομμυρίων ἀξίας. Αἱ Κυβερνήσεις ἔχουν καθῆκον νὰ ἐποπτεύουν, νὰ ἐπισκοποῦν, νὰ κρίνουν καὶ νὰ ἀποφασίζουν ὄχι δογματικῶς, ἀλλὰ κατὰ τὰς περιστάσεις καὶ κατὰ τὰς συνθήκας, αἱ ὁποῖαι κρατοῦσι κατὰ τὴν ἐποχὴν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἀποφασίζουν. Ἴσως θὰ ἠθέλατε νὰ ἀπαγορεύσωμεν τὴν ἐξαγωγὴν, διὰ νὰ ἀγοράσωμεν τὸ ἔλαιον 50 λεπτὰ ὀλιγώτερον, ἀλλ’ αὐτὸ δὲν εἶναι πολιτική, τὴν ὁποίαν δύνατα νὰ ἀκολουθήσῃ ἡ Κυβέρνησις, εἶναι πολιτικὴ ἐμπορικὴ, εἶναι πολιτικὴ μπολσεβικιστική. Τί θὰ ἔλεγεν ὁ κύριος συνάδελφος ἐὰν ἐνδιεφέρετο, ἂς ὑποθέσωμεν, διὰ τὸ βούτυρον καὶ διὰ τὸν τυρὸν ἢ διὰ τὸ κρέας, διότι τῶν προϊόντων τούτων ἡ τιμὴ ἐτετραπλασιάσθη ἢ πενταπλασιάσθη, εἰς πολλὰ δὲ ἄλλα καὶ ἐδεκαπλασιάσθη, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις διὰ μιᾶς μονοκονδυλιᾶς ἔλεγεν ὅτι τὸ ἐπιτάσσει καὶ τὸ διατιμᾷ ἐπὶ ζημίᾳ τῶν παραγωγῶν καὶ τὸ ἐπέτασσε καὶ δὲν ἐπέτρεπε τὴν ἐξαγωγήν; Ἐὰν κάμετε μίαν ἀνασκόπησιν ὅλων τῶν προϊόντων, τί θὰ ἴδητε, ὁ ἄρτος ἐτετραπλασιάσθη, τὸ βούτυρον ἐπενταπλασιάσθη, τὸ κρέας ἑξαπλασιάσθη, μόνον τὸ ἔλαιον δύναται νὰ εἴπῃ τις, ὅτι μόλις ἐδιπλασιάσθη κατ’ ἀξίαν, διότι 2 δρ., καὶ 2,20 ἐπωλεῖτο εἰς τοὺς τόπους τῆς καταναλώσεως. Ἀλλὰ καὶ ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἔλαβε τὸ μέτρον τῆς ἐλευθέρας ἐξαγωγῆς, δὲν ἔλαβε τὸ μέτρον αὐτὸ ἀπόλυτον, ὅπως φρονεῖ ὁ κύριος συνάδελφος, διότι ἡ ἐγκύκλιος, διὰ τῆς ὁποίας ἐκοινοποιήσαμεν τὴν ἀπόφασιν τῆς Κυβερνήσεως λέγει τὰ ἑξῆς· (Ἀναγινώσκει): «Ἀφιέμεθα εἰς τοὺς διοικητὰς καὶ νομάρχας...... κλπ.». Διότι σκοπὸν ἔχομεν νὰ παρακολουθῶμεν τὴν ἐξαγωγικὴν κίνησιν καὶ ὅταν ἐβλέπομεν, ὅτι τὸ ἐξαγόμενον δὲν κατευθύνεται εἰς τοὺς τόπους, πρὸς οὓς ἠθέλομεν καὶ ἀπὸ τοὺς ὁποίους θὰ ζητήσωμεν ἀνταλλάγματα, νὰ ἔχωμεν ἀκέραιον τὸ δικαίωμα ἡμῶν νὰ σταματήσωμεν τὴν ἐξαγωγήν. Εἰδικώτερον, κύριοι συνάδελφοι, ἐπέδρασεν ἐπὶ τῆς ἀποφάσεως τῆς Κυβερνήσεως ἡ θέσις τῆς ἐλαιοπαραγωγῆς τῆς Κρήτης καὶ τῆς Μυτιλήνης. Εἶναι γνωστὸν εἰς πάντας ἡμᾶς, ὅτι ἕνεκα τῆς δυσχερείας τῶν μεταφορικῶν μέσων, καίτοι ἐπιτρέψαμεν τὴν ἐλευθέραν ἐξαγωγὴν ἐλαίου ἐκ Κρήτης διὰ ποιότητός τινος, διότι ἡ ὀξύτης τῶν 26 βαθμῶν θεωρεῖται ἀνεκτὴ πρὸς βρῶσιν ἕνεκα τῶν δυσχερειῶν τῶν μεταφορικῶν μέγα τμῆμα τῆς περισυνῆς καὶ προπερισυνῆς ἀκόμη μένει μὴ ἐξαγόμενον, ἐπὶ μεγάλῃ ζημίᾳ τῶν παραγωγῶν τοῦ τόπου ἐκείνου καὶ πρὸς μεγάλην ζημίαν τῶν ἐλαιοπαραγωγῶν. Διὰ τοῦτο ὀφείλω νὰ κάμω τὴν ἑξῆς δήλωσιν πρὸς τὴν Βουλήν· ὅτι κυρίως ἡ ἐξαγωγὴ θὰ ἐπιτραπῇ ἀπὸ τὰς δύο ταύτας περιφερείας, τῆς Κρήτης καὶ τῆς Μυτιλήνης, ἀπὸ τὰς ἄλλας περιφερείας θὰ ἐνεργῆται πάντως ὑπὸ τὸν ἔλεγχον τῆς Κυβερνήσεως, ἐὰν δὲ ἴδωμεν, ὅτι αἱ τοπικαὶ ἀνάγκαι εἶναι τοιαῦται, ὥστε νὰ μὴ ἐπιτρέπεται ἡ ἐξαγωγή, θὰ προβῇ καὶ εἰς αὐτὸ τὸ μέτρον, τῆς ἀπαγορεύσεως τῆς ἐξαγωγῆς, εἰδικῶς δὲ διὰ τὴν Κέρκυραν εἴμεθα ἀποφασισμένοι νὰ μὴ ἐπιτρέψωμεν τὴν ἐξαγωγὴν, διότι τὸ ἀπόθεμά της μόλις θὰ ἐξαρκέσῃ διὰ τὰς ἑαυτῆς ἀνάγκας.

§194Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Παρακαλῶ. Ἐγένετο ἐπίταξις.

§195Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Δύναμαι νὰ σᾶς πληροφορήσω ἐγὼ, ἔχετε δὲ καὶ ὑποβάλλει σχετικὴν ἐρώτησιν εἰς τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι κατόπιν τηλεγραφήματος διετάχθη νὰ παύσῃ ἡ ἐπίταξις καὶ νὰ πληρώσωσι τὸ ἔλαιον εἰς τιμὴν ἀνωτέραν ἐκείνης, τὴν ὁποίαν ἔδιδον. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον συνεκίνησε τὸν κύριον βουλευτὴν καὶ τὸ ὁποῖον συγκινεῖ καὶ τὴν κατανάλωσιν, εἶναι τὸ ζήτημα τῆς τιμῆς; Διατὶ δὲν ἐκπίπτει τὸ ἔλαιον, διατὶ τὸ ἔλαιον τιμᾶται 4½ 2.30. τὴν ὀκᾶν. Ἀλλ’ ἐὰν γίνῃ γενικῶς ἀκριβὴς ὑπολογισμὸς τῶν συνθηκῶν ὑπὸ τὰς ὁποίας παράγεται τὸ ἔλαιον, τῶν συνθηκῶν τῆς κινήσεως καὶ μεταφορᾶς θὰ ἔβλεπεν ὁ κύριος συνάδελφος καὶ θὰ ἔβλεπε καὶ θὰ κατενόει, ὅτι δυστυχῶς δὲν δυνάμεθα νὰ ἀναμένωμεν πολὺ μικροτέρας τιμὰς ἀπὸ ἐκείνας, τὰς ὁποίας ἔχομεν σήμερον ἐπί τινα τοὐλάχιστον χρόνον. Ὅλοι γνωρίζετε, ὅτι τὸ ἡμερομίσθιον τῆς συλλογῆς τῆς ἐλαίας εἶναι κατὰ πολὺ ὑπέρτερον τῆς συλλογῆς τῶν παλαιοτέρων ἐποχῶν, ἡ ἀμοιβὴ τῆς ἐκθλίψεως τοῦ ἐλαίου εἶναι κατὰ πολὺ ὑπερτέρα τῶν παρελθόντων ἐτῶν, διότι κατ’ αὐτὰς εἰς τὸ ἐλαιοτριβεῖον ἐλάμβανον 1%, ὡς συνήθως ἐπὶ τοῦ ἐλαίου, τὸ ὁποῖον ἐτιμᾶτο μὲ 1 δραχμὴν ἢ 90 λεπτὰ· εἰς ἀμοιβὴν λοιπὸν τοῦ ἐλαιοτριβείου 9 λεπτά. Ἀλλ’ ἐὰν λάβωμεν τὴν σημερινὴν τιμὴν τῶν 3 ἢ 3.40, τότε τὰ 9 λεπτὰ ἀναβαίνουν εἰς 34. Ἐκτὸς τούτου ἔχομεν καὶ τὰ μεταφορικὰ μέσα. Τί ἀπαιτεῖ ἡ μεταφορὰ ἑνὸς φορτίου ἐλαίου ἀπὸ τὸ κτῆμα εἰς τὴν πόλιν, ἐὰν ὑπολογισθοῦν ὅλα αὐτὰ, δηλαδὴ, οἱ ὅροι, ὑφ’ οὓς λειτουργεῖ ἡ παραγωγὴ, θὰ ἴδουν οἱ κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ σημερινὴ τοῦ ἐλαίου τιμὴ δὲν εἶναι τόσον ὑπέρογκος, ὅσον ἐκ πρώτης ὄψεως δύναταί τις νὰ ὑποθέσῃ. Ἔστω εἶμαι πεπεισμένος, ὅτι ἅμα συγκομισθῇ τὸ ἔλαιον, διότι δὲν συνεκομίσθη ἀκόμη, καθόσον ἐκτὸς τῶν ἀσθενειῶν, βροχῶν, δυσχερειῶν μεταφορᾶς, ὑπάρχει διάταγμα τῆς Κυβερνήσεως, καθ’ ὃ πρὸ τῆς 15ης Δεκεμβρίου δὲν δύναται νὰ συγκομισθῇ τὸ ἔλαιον, θὰ ἴδωμεν, ὅτι θὰ ἐξακολουθῶμεν νὰ προμηθευώμεθα αὐτὸ ὄχι μὲ ἄλλας τιμάς. Ὅταν συγκομισθῇ τὸ ἔλαιον ἡ ἐξαγωγὴ ἐκ Κρήτης καὶ Μυτιλήνης ἢ ἄλλων ἐπαρχιῶν, ὅπου δὲν ὑπάρχουν ἔλαια μὴ βρώσιμα δὲν θὰ ἐπηρεάσῃ ποσῶς τὴν τιμὴν καὶ θὰ ἴδωμεν, ὅτι ὑπάρχει ἄφθονος προσφορά. Αἱ ἀσθένειαι, αἱ κακοκαιρίαι, αἱ μεταφορικαὶ δυσχέρειαι ἠμπόδισαν τὴν κυκλοφορίαν τῆς νέας ἐσοδείας καὶ τρεφόμεθα ἀκόμη μὲ παλαιὰ ἀποθέματα. Καὶ αἱ ἀνάγκαι τοῦ ἐλαίου θὰ ἐλαττωθῶσι. Τὸ πετρέλαιον καὶ τὸ οἰνόπνευμα θὰ ἀντικαταστήσωσι τὸ ἔλαιον διὰ τὸν φωτισμόν, τὸ ὀρυκτέλαιον διὰ τὴν λίπανσιν, ἡ ἐλευθέρα δὲ κυκλοφορία τῶν προϊόντων καὶ ἐσωτερικῶς καὶ διεθνῶς θ’ ἀποκαταστήσῃ τοὺς οἰκονομικοὺς νόμους καὶ τὰς τιμὰς (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς αἰθούσης καὶ τῶν θεωρείων).

§196ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χρυσοστάλης συνιστᾶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ προπαρασκευάσῃ διὰ τὰς προσεχεῖς ἐργασίας τῆς Βουλῆς νομοσχέδιον «περὶ καταργήσεως τῶν διαπυλίων τελῶν»

§197Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, διὰ νὰ ἐκλείψῃ αὐτὸς ὁ καταπιεστικός, ὁ βαρύτατος νόμος: Ἰδοὺ ἡ Ρόδος ἰδοὺ καὶ τὸ πήδημα. Ἐὰν μεταρρυθμιστικῶς ἐνεργήσατε ἐπὶ τοῦ προκειμένου, ἀναδεικνύεσθε ὁ πρῶτος τῶν οἰκονομολόγων τῆς Ἑλλάδος.

§198Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Γνωρίζετε, ὅτι πρὸ πολλοῦ ἔχει ἑτοιμασθῆ τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον εἶναι καὶ τώρα ὑπὸ μελέτην.

§199Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Ἀπὸ τὴν ἐποχὴν τοῦ μακαρίτου Τρικούπη.

§200Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Ὑπάρχει νομοσχέδιον, πρέπει δὲ νὰ δηλώσω, ὅτι ἐν Ὑπουργικῷ συμβουλίῳ ἀπεφασίσθη νὰ συσταθῇ εἰδικὴ ἐπιτροπή, ὅπως ἐπιληφθῇ τῆς μελέτης τοῦ νομοσχεδίου, τὴν ὁποίαν εἶχον ὑποβάλῃ ἄλλοτε εἰς τὴν Βουλήν, ἵνα δυνηθῇ κατὰ τὸ προσεχὲς στάδιον τῶν ἐργασιῶν αὐτῆς νὰ ἐπιληφθῇ τῆς συζητήσεως αὐτοῦ. Ἡ εἰδικὴ ἐπιτροπή, εἰς τὴν ὁποίαν παρεπέμφθη, ἐὰν ἔχῃ τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν, πρέπει νὰ τὴν ὑποβάλῃ:

§201ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Καρπετόπουλος ἐπερωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, διατὶ δὲν διετάχθη ἡ παράτασις τῶν χορηγηθεισῶν ἀδειῶν εἰς τοὺς ἐφέδρους.

§202Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Παρετάθη ἡ παράτασις μέχρι τῆς πέμπτης Ἰανουαρίου. Διὰ τὰς μεγαλειτέρας ἡλικίας 1901, 1902 καὶ 1903 ἡ παράτασις ἐγένετο ἐπ’ ἀόριστον. Διὰ τὰς ἄλλας ἡλικίας δυνάμεθα νὰ παρατείνωμεν τὰς ἀδείας ἢ καὶ χορηγήσωμεν τοιαύτας εἰς ὅσους δὲν ἔλαβον μέχρι τῆς 5 Ἰανουαρίου.

§203Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Διετάχθησαν αἱ κατὰ τόπους ἀρχαὶ νὰ θεωρήσουν τὰς ἀδείας;

§204Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν θὰ ἐπανέλθωσιν εἰς τὰ σώματά των, ἀλλὰ θὰ τὰς θεωρήσωσι τὰ φρουραρχεῖα καὶ αἱ κατὰ τόπους ἀστυνομικαὶ ἀρχαί. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἐφέδρους τῶν κλάσεων 1901 μέχρι 1903 τὸ μέτρον θὰ ἔχῃ γενικὸν χαρακτῆρα. Ἀφέθησαν ἐλεύθεροι οἱ σωματάρχαι νὰ δώσωσιν ἀδείας κατὰ τὴν κρίσιν των εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θὰ παρουσιάσωσιν οἰκογενειακοὺς λόγους κλπ.

§205Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφ’ ἑνὸς παρατείνετε τὰς ἀδείας ὑποχρεωτικῶς, ἀφ’ ἑτέρου δὲ δίδετε τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς σωματάρχας. Πρέπει νὰ παρουσιάζωνται εἰς αὐτοὺς καὶ γεννῶνται οὕτω δυσχέρειαι.

§206Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ δικαίωμα τῶν σωματαρχῶν τὸ ἔχουν καὶ οἱ φρούραρχοι;

§207Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐφ’ ὅσον ἀπὸ τὸ σῶμα ἐδόθη παράτασις, δύνανται νὰ θεωρήσουν τὰ φύλλα καὶ νὰ δίδουν ἀδείας.

§208Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐδώσατε τὸ δικαίωμα;

§209Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὄχι. Ὑποθέτω, ὅτι καταλαμβάνω ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θέλετε νὰ εἴπητε ὅτι πρέπει νὰ δοθῇ εἰς τὰ φρουραρχεῖα τὸ δικαίωμα νὰ ἀνανεώνουν τὰς ἀδείας. Ἐὰν εἶναι εὔκολον, θὰ τὸ ἔχουν τὰ φρουραρχεῖα.

§210Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ συμβῇ τὸ ἄτοπον, ὅτι θὰ εἶναι ὑποχρεωμένον νὰ παρουσιασθοῦν ἐδῶ καὶ κατόπιν νὰ παραταθῇ ἡ ἄδειά των, ἐνῷ τὸ ζήτημα ἐλύθη καὶ ὁ Ὑπουργὸς ἐξέδωκε διαταγὰς πρὸς τὰς ἁρμοδίας ἀρχὰς νὰ παρατείνωσι τὰς ἀδείας ἕως τὴν 5 Ἰανουαρίου.

§211Ι. ΜΠΡΙΣΙΜΙΤΖΑΚΗΣ. Καὶ ἐὰν πρόκειται περὶ τῶν εὑρισκομένων εἰς τὸ μέτωπον;

§212Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὄχι.

§213ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Καρπετόπουλος ἐπερωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν διατὶ δὲν ἐλήφθη ὑπ’ ὄψιν ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου αἴτησις περὶ χορηγήσεως ἀδείας εἰς τὸν στρατιώτην τῆς 4ης Μεραρχίας Ἠλίαν Δορῆν, ὅστις μεγάλα ὑπέστη οἰκογενειακὰ δυστυχήματα.

§214Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν, ὅπως λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του τὴν αἴτησιν ταύτην τοῦ περὶ οὗ πρόκειται περὶ στρατιώτου Ἠλία Δορῆ καὶ τοῦ χορηγηθῇ ἡ αἰτουμένη ἄδεια, διότι λόγῳ τῶν μεγάλων οἰκογενειακῶν δυστυχημάτων εἶναι ἄξιος πάσης προστασίας. Ἐπίσης κ. Ὑπουργὲ συμφώνως μὲ τὰς προηγουμένας δηλώσεις σας, παρακαλῶ, ὅπως τὸ μέτρον τοῦτο τῶν ἀδειῶν ἐπεκταθῇ καὶ εἰς τοὺς εἰς τὸ μέτωπον ὑπηρετοῦντας ὁπλίτας.

§215Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Σᾶς βεβαιῶ ὅτι θὰ λάβω ὑπ’ ὄψει μου τὰς συστάσεις σας ταύτας.

§216ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ λυθῇ ἡ συνεδρίασις κ. Πρόεδρε. Νὰ λυθῇ.

§217ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις, ἵνα ἐπαναληφθῇ τὴν 4 μ. μ. αὔριον. (Ὥρα 8.15 μ. μ.).