1918.11.29

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 40Η

τῆς 29 Νοεμβρίου 1918

ΠΡΟΕΔΡΙΑ κ. Θ. ΣΟΦΟΥΛΗ

(Ὥρᾳ 4. 35′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως). Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: — Ἡ Χρυσάνθη Ἀρσενίου δημ)σσα Διστόμου παρακαλεῖ ὅπως ἀναγνωρισθῇ ὡς συντάξιμος ἡ ἐν τῷ Ἀμαλείῳ καὶ Ὀρφανοτροφείῳ προτέρα ὑπηρεσία αὐτῆς. — Οἱ πρόσφυγες ἐκ Μοναστηρίου φοιτηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου παρακαλοῦσιν, ὅπως συμπεριληφθῶσιν εἰς τοὺς μέλλοντας νὰ ἀπαλλαγῶσι τῶν τελῶν ἐγγραφῆς φοιτητὰς τοῦ ἐξωτερικοῦ. — Οἱ κατὰ τὰ Νοεμβριανὰ παθόντες Βενιζελικοί, παρακαλοῦσιν, ὅπως ἀναθεωρηθῶσιν αἱ ἀποφάσεις τῆς ἐπιτροπῆς τῶν ἀποζημιώσεων. — Οἱ ἐνοικιασταὶ τοῦ φόρου τῆς δεκάτης καὶ τῶν προϊόντων τῆς περιφερείας Λαγκαδᾶ παρακαλοῦσιν, ὅπως ἀρθῇ πᾶσα καταδίωξις διὰ τὴν πληρωμὴν τῶν καθυστερουμένων. — Ὁ Δικηγορικὸς Σύλλογος Πατρῶν παρακαλεῖ, ὅπως ληφθῇ νομοθετικὴ πρόνοια περὶ συμπληρώσεως τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Εἰρηνοδικείου Πατρῶν. — Οἱ ἔκτακτοι ὑπάλληλοι τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας παρακαλοῦσιν ὅπως περιληφθῶσιν εἰς τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐπιδόματος. — Οἱ τυρέμποροι Πρεβέζης καὶ Φιλιππιάδος παραπονοῦνται κατὰ τῆς Γεν. Διοικήσεως Ἠπείρου διὰ τὴν ὑπ’ αὐτῆς ἐπίταξιν τοῦ τυροῦ καὶ διατίμησιν εἰς μικρὰν τιμήν. — Ὁ βουλευτὴς ἐκ Κερκύρας κ. Κ. Ζαβιτζιᾶνος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ φορολογίας τῆς αὐτομάτου ὑπερτιμήσεως τῆς ἀκινήτου ἰδιοκτησίας. — Ὁ βουλευτὴς ἐκ Κερκύρας κ. Κ. Ζαβιτζιᾶνος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συντάξεως εἰς τοὺς ἐκ πολεμικῶν γεγονότων παθόντας δημοσίους πολιτικοὺς ὑπαλλήλους κλπ.». Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Πετρακάκος ὑποβάλλει τροπολογίας ἐπὶ τῶν ἀκολούθων νομοσχεδίων: 1. «Περὶ ἀναδιοργανώσεως τῶν ταμείων τοῦ Κράτους». 2. «Περὶ Μετοχικοῦ ταμείου τῶν πολιτικῶν ὑπαλλήλων». Ὁ κ. Μ. Νεγροπόντης, Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, καταθέτει τὰς ἀκολούθους δηλώσεις, αἵτινες παραπέμπονται εἰς τὴν ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐπιτροπήν. Ὑπουργεῖον Ἐξωτερικῶν Τακτικὰ ἔξοδα. Κεφ. 2 ἄρθρον 1. Ἀποζημιώσεις καὶ ὁδοιπορικά. Ἔξοδα κλπ.......... 500.000. — Ὁ κ. Μ. Νεγροπόντης, Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, καταθέτει νομοσχέδιον «περὶ προσωρινῆς ἀναστολῆς διατάξεών τινων τῆς Σταφιδικῆς Συμβάσεως τῆς 8 Ἰουλίου 1905». — Ὁ κ. Ι. Τσιριμῶκος, Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὑποβάλλει νομοσχέδιον «περὶ παρατάσεως τοῦ χρόνου τῶν ἐργασιῶν τῶν νομοπαρασκευαστικῶν ἐπιτροπῶν καὶ ἀποζημιώσεως αὐτῶν». — Ὁ κ. Ι. Τσιριμῶκος, Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ὑποβάλλει τὰ κάτωθι νομοσχέδια: «Περὶ κυρώσεως Νομοθετικοῦ Διατάγματος τῆς 10 Σεπτεμβρίου 1918 «περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου 670 περὶ προσωρινῆς ρυθμίσεως τῶν σχέσεων μεταξὺ τσιφλικίων καὶ τῶν ἐπιμόρτων καλλιεργητῶν μέχρι τῆς 31 Αὐγούστου 1916». 2) «Περὶ κυρώσεως Νομοθετικοῦ Διατάγματος τῆς 25 Σεπτεμβρίου 1918 «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἐδαφίου 1 ἄρθρ. 19 τοῦ νόμου 1071». — Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Δ. Γκλαβᾶς, Γ. Γκάλκος, Ν. Γαρδικιώτης, Δ. Λεονάρδος καὶ Γ. Τσόγκας ὑποβάλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσθέτου ἐπιδόματος εἰς τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους». Ὁ κ. Κ. Σπυρίδης, Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 13)9 «περὶ ἐποπτείας Ἀνωνύμων Ἑταιρειῶν». Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο κηρύσσεται κατεπεῖγον καὶ παραπέμπεται εἰς ἐπιτροπὴν ἐνισχυομένην διὰ τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ι. Βαλαλᾶ, Σ. Μανέτα, Δ. Σωτηρίου, Γ. Μαρῆ καὶ Π. Ἀραβαντινοῦ, εἰς ἣν τάσσεται προθεσμία δύο ἡμερῶν πρὸς ὑποβολὴν τῆς ἐκθέσεώς της. — Ὁ κ. Σ. Σῖμος, Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως γηπέδων ἐπὶ σκοπῷ ἱδρύσεως καὶ ἐπεκτάσεως νεκροταφείων».

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἀνακοινοῖ ὅτι, συμφώνως τῷ νόμῳ 1302 ἐξεδόθη Β. Διάταγμα, δι’ οὗ παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Στρατιωτικῶν καθίσταται καὶ δεύτερος ὑφυπουργὸς, προϊστάμενος εἰδικῶς μετὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Ὑγειονομικῆς τοῦ Στρατοῦ Ὑπηρεσίας. Τὰ μέλη τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου Ἐμμ. Ρέπουλης, Ι. Τσιριμῶκος, Α. Παπαναστασίου, Κ. Σπυρίδης, Δ. Δίγκας, Α. Γρίβας, Π. Βουρλούμης, Μ. Νεγροπόντης ὑποβάλλουσι σχέδιον νόμου «περὶ αὐξήσεως τοῦ μισθοῦ τῶν Ὑπουργῶν». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Καλδῆς, Α. Σιφναῖος, Α. Παπαγεωργίου, Γ. Βαμβούρης, Ν. Παρίτσης, Α. Μητρέλιας, Κ. Παπαϊωάννου, Ι. Βαλαλᾶς, Ι. Καλβοκορέσης καὶ Γ. Νικολαΐδης ὑποβάλλουσιν πρότασιν νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 1222 περὶ ἀσκήσεως τῶν ἰατρικῶν ἐπαγγελμάτων ἐν ταῖς Νέαις Χώραις». Ὁ βουλευτὴς Ι. Μπρισιμιτζάκης ὑποβάλλει προσθήκην ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καταβολῆς ἀποζημιώσεως εἰς ἰδιοκτήτας ἀπωλεσθέντων πλοίων τελούντων ὑπὸ τὰς διαταγὰς τῆς προσωρινῆς Κυβερνήσεως.» Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Μ. Σακλαμπάνης, Γ. Μαρῆς, Μ. Μανασάκης καὶ Δ. Ἀναγνωστάκης ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ΓΩΟʹ περὶ ἀναδιοργανώσεως τῶν Οἰκονομικῶν Ἐφορειῶν τοῦ Κράτους». Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Πολυχρονιάδης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσθέτου ἐπιδόματος εἰς τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους καὶ ὑπηρέτας». Ὁ κ. Δ. Δίγκας (ὑπουργὸς τῆς Παιδείας) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 1439 περὶ δοκιμασίας πρὸς μονιμοποίησιν τῶν προσωρινῶν ἐπιθεωρητῶν.» Ἡ Εἰδικὴ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καθαρᾶς προσόδου» Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὰς ἐκθέσεις αὐτῆς ἐπὶ τῶν ἑξῆς νομοσχεδίων: 1) «Περὶ τροπολογίας ἐπὶ τῆς καθαρᾶς προσόδου». 2) «Περὶ φορολογίας τῆς αὐτομάτου ὑπερτιμήσεως τῆς ἀκινήτου ἰδιοκτησίας». 3) «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου 1043 «περὶ φορολογίας τῶν ἐκτάκτων κερδῶν καὶ τοῦ τροποποιήσαντος τοῦτον νόμου». 4) «Περὶ φορολογίας τῶν κληρονομιῶν, δωρεῶν, προικῶν καὶ κερδῶν λαχείων». 5) «Περὶ συμπληρώσεως καὶ μεταρρυθμίσεως τοῦ νόμου «περὶ φορολογίας τῶν ἐπιτηδευμάτων» καὶ 6) «Περὶ προσαυξήσεως ἀμέσων τινῶν φόρων καὶ ἀπαλλαγῆς ἐκ φόρων». Ἡ ἐπὶ τῶν Δημοσίων Ἔργων Ἐπιτροπὴ ἐνισχυθεῖσα καὶ παρὰ τοῦ κ. Γ. Σταμάτη, καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τῶν ἑξῆς νομοσχεδίων: 1) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1345 νόμου «περὶ ἐφαρμογῆς τοῦ νέου σχεδίου Θεσσαλονίκης». 2) «Περὶ ἐκτελέσεως ἔργων ρυμοτομίας ἐν τῷ ἀποτεφροθέντι τμήματι τῆς πόλεως Θεσσαλονίκης». 3) «Περὶ ἐφαρμογῆς σχεδίου πόλεως ἐν Θεσσαλονίκῃ». 4) «Περὶ συμπληρώσεών τινων τοῦ νόμου 972 αʹ «περὶ τροποποιήσεως τοῦ περὶ Δημοσίων Ἔργων νόμου κλπ., τῶν νόμων 1446 αʹ περὶ ἀφομοιώσεως τῶν ἐκτάκτων ὑπαλλήλων τῆς ὑπηρεσίας τῶν Δημοσίων Ἔργων». 5) «Περὶ ἀνεγέρσεως οἰκοδομῶν εἰς τὰς πόλεις καὶ κώμας τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας». 6) «Περὶ συστάσεως Ἐπιτροπῆς πρὸς ἐκπόνησιν νέου σχεδίου πόλεως Ἀθηνῶν». 7) «Περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 731 νόμου «περὶ προνομιακῆς παραχωρήσεως καὶ ἐκμεταλλεύσεως συγκοινωνίας ἐπὶ τῶν ὁδῶν τοῦ Κράτους». 8) «Περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Διατάγματος περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 1122 τῆς 4 Ἰανουαρίου 1918 «περὶ προσωρινῆς κτηματογραφήσεως πόλεως Θεσσαλονίκης». 9) «Περὶ ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως γηπέδου διὰ τὴν ἀνέγερσιν Δημοσίου Καπνεργοστασίου ἐν Θεσσαλονίκῃ καὶ ἐγκρίσεως τῆς ἀπαιτουμένης δαπάνης διὰ τὴν ἀνέγερσιν ταύτην». 10) «Περὶ κατασκευῆς δαπάναις τοῦ Δημοσίου ἐν Ὕδρᾳ βατῆς ὁδοῦ ἀπὸ Παλαμηδᾶ εἰς Λιμενίσκον Μώλου». 11) «Περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. «περὶ μελέτης καὶ ἐκτελέσεως ἐν Μακεδονίᾳ καὶ Ἠπείρῳ ἔργων ὁδοποιΐας καὶ συγκοινωνίας ἐν γένει ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας τῶν Δημοσίων Ἔργων». 12) «Περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. «περὶ ἐγκρίσεως κατασκευῆς τῆς ὁδοῦ Κοζάνης–Καρατζαλὰρ καὶ τῶν σχετικῶν πρὸς τοῦτο ἐνεργειῶν τοῦ Διοικητοῦ Κοζάνης–Φλωρίνης». 13) «Περὶ κυρώσεως Ν. Δ. «περὶ ἐπισκευῆς τῆς ἐν Ἀθήναις Ἱερατικῆς Σχολῆς ἄνευ τῶν διατυπώσεων κειμένων νόμων». 14) «Περὶ ἐπεκτάσεως τοῦ νόμου 1074 «περὶ κατασκευῆς ἔργων ὁδοποιΐας ἐν Ἀνατολ. Μακεδονίᾳ». — Ὁμοίως ἡ ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως ἐπιτροπὴ καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων. 1) «Περὶ ἀπαλλαγῆς ἐκ τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν κατὰ τὸ σχολικὸν ἔτος 1918–1919 τῶν ἐκ τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καταγομένων μαθητῶν». 2) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 7 Σεπτεμβρίου 1918 ἀναγκαστικοῦ Διατάγματος «περὶ παρατάσεως τῆς προθεσμίας πρὸς ὑποβολὴν εἰς κρίσιν ἀναγκαστικοῦ βιβλίου τῆς γʹ τάξεως τῶν Δημ. Σχολείων». 3) «Περὶ χορηγήσεως πιστώσεως 70.000 δραχ. διὰ τὴν μεταφορὰν τοῦ Ἐθνολογικοῦ Μουσείου». 4) «Περὶ συστάσεως ὑποδιδασκαλείου πρὸς μόρφωσιν ὑποδιδασκάλων διὰ τὰ Μουσουλμανικὰ σχολεῖα». 5) «Περὶ διορισμοῦ ἰδίων ἐπιθεωρητῶν διὰ τὰ Μουσουλμανικὰ σχολεῖα τῆς Ν. Ἑλλάδος». 6) «Περὶ ἱδρύσεως διδασκαλείου θηλέων ἐν Κοζάνῃ» 7) «Περὶ ἀπαλλαγῆς ὑποτροφιῶν εἰς τοὺς μαθητὰς τοῦ Διδασκαλείου ἀρρένων Θεσσαλονίκης κλπ. καὶ «περὶ ἀναστολῆς τῆς λειτουργίας τοῦ Διδασκαλείου ἀρρένων Κοζάνης». 8) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Αὐγούστου 1918 Ν. Δ. «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν Πανεπιστημιακῶν νόμων» 9) «Περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 381 ὡς πρὸς τὰ «περὶ τῆς λειτουργίας ἀνωτέρου τμήματος ἐν τῷ Διδασκαλείῳ τοῦ νηπιαγωγείου Καλλιθέας». — Ὁμοίως ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ ὀργανισμοῦ τῶν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νόμων» καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της. — Ὁμοίως ἡ ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ κλπ. Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ, καταθέτει τὰς ἐκθέσεις τῆς ἐπὶ τῶν ἀκολούθων νομοσχεδίων. 1) «Περὶ προσθέτου ἐπιδόματος τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ ὑπηρετῶν». 2) «Περὶ ἀναδιοργανώσεως τῶν Ταμείων τοῦ Κράτους». 3) «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν «περὶ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου ἰσχυόντων νόμων». 4) «Περὶ προσθήκης διατάξεων εἰς τοὺς νόμους τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν». 5) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ΓΩΟʹ τοῦ 1911 «περὶ ἀναδιοργανώσεως τῶν οἰκονομικῶν Ἐφοριῶν τοῦ Κράτους». 6) «Περὶ καπνεργοστασίων τοῦ Κράτους». 7) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 928 «περὶ ὀργανισμοῦ τῆς τελωνειακῆς ὑπηρεσίας». 8) «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν «περὶ ὀργανισμοῦ τῆς Οἰκον. Ἐπιθεωρήσεως διατάξεων». 9) «Περὶ μεταρρυθμίσεως τοῦ νόμου ΑΚΑʹ τοῦ 1882 «περὶ νομικῶν Συμβούλων». 10) «Περὶ Τελωνοφυλακῆς». 11) «Περὶ τοῦ Μετοχικοῦ Ταμείου τῶν πολιτικῶν ὑπαλλήλων». 12) «Περὶ διαχειρίσεως τῶν ἀποθηκῶν Μονοπωλίων ἐν ταῖς Νέαις Χώραις». 13) «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου νόμων». 14) «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως ἐνίων διατάξεων τῶν ἀφορώντων τὴν ὑπηρεσίαν τῆς Διευθύνσεως τοῦ Χημικοῦ Ἐργαστηρίου τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν νόμων». 15) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ ὑπὸ στοιχεῖον Β τελευταίου ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ νόμου ΓΡΓʹ τῆς 13 Ἰουλίου 1905 «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν «περὶ συντάξεων νόμων». 16) Περὶ παροχῆς ἀδείας πρὸς ἔκδοσιν γραμματίων τοῦ Κράτους τῶν δραχμῶν 5». 17) «Περὶ ἀπονομῆς συντάξεως εἰς τοὺς ἐκ πολεμικῶν γεγονότων παθόντας δημοσίους ὑπαλλήλους καὶ πληρωμῆς ἀσφαλίστρων, διὰ τὰς ἀποσκευὰς αὐτῶν». Ὁ κ. Δ. Πάζης ἔχει τὸν λόγον πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§3Δ. ΠΑΖΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ὡς γνωρίζετε δυστυχῶς ἡ κατάστασις ἐν τῇ Ἀνατολικῇ Μακεδονίᾳ εἶναι οἰκτρὰ καὶ διὰ τοῦτο ἐζήτησα τὸν λόγον πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, ἵνα ἐπιστήσωμεν τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ παρακαλέσω αὐτήν, ὅπως ἐπεκτείνῃ καὶ ἐκεῖ ὡρισμένους νόμους πρὸς ἐνίσχυσιν τῶν γεωργῶν καὶ ἀστικῶν πληθυσμῶν. Φρονῶ, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ παραχωρηθοῦν εἰς μὲν τοὺς γεωργικοὺς πληθυσμοὺς γαῖαι πρὸς καλλιέργειαν, συμφώνως καὶ πρὸς ὑπάρχοντα νόμον, εἰς δὲ τὴν ἀστικὴν τάξιν δάνεια πρὸς ἐπανάληψιν τῶν ἐργασιῶν τῶν ἐμπόρων κλπ. δεδομένου μάλιστα, ὅτι οἱ πληθυσμοὶ θὰ ἀποζημιωθοῦν παρὰ τῆς Βουλγαρίας δυνάμει καὶ τῆς συνθήκης τῆς Χάγης, τὴν ὁποίαν τόσον παρεβίασεν αὕτη. Συνιστῶ, ὅπως, ἐὰν εἶναι δυνατὸν ἐπιβληθῇ εἰς τὴν Βουλγαρίαν ν’ ἀποζημιώσῃ τοὺς πληθυσμοὺς ἐκείνους εἰς εἶδος. Κράτη καὶ ἔθνη, ποῦ ἔχουν μέσα των, καὶ πρέπει νὰ ἔχουν ζωὴ, δὲν πρέπει νὰ τρομάζουν καὶ νὰ καταπλήσσωνται ἐκ τῶν συμφορῶν, ὅσον μεγάλαι καὶ ἂν εἶναι αὗται, ἀλλὰ νὰ τὰς ἀντικρύζωσι μὲ θάρρος καὶ νὰ προσπαθῶσι νὰ τὰς θεραπεύωσι. Κύριοι Βουλευταὶ τὸ κράτος ὀφείλει ὄχι μόνον ἀπὸ ἀλληλεγγύην ἐθνικήν, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ὑποχρέωσιν, διότι αὐτὸ παρέδωσε τὴν Χώραν εἰς τοὺς Βουλγάρους νὰ βοηθήσῃ τοὺς δυστυχεῖς πληθυσμοὺς τῆς Ἀνατ. Μακεδονίας, ἀδιάφορον ἐὰν οἱ τότε κυβερνῆται παρὰ τὸ σύνταγμα καὶ τοὺς νόμους τοῦ κράτους διώκησαν τὴν Χώραν, εἶναι πάντως κυβερνῆται, ἄλλο πρᾶγμα ἐὰν ἡ Κυβέρνησις θέλει κατάσχει τὰς περιουσίας αὑτῶν εἰς ἀποζημίωσιν τῆς Ἀνατ. Μακεδονίας. Αἱ ζημίαι δὲν εἶναι μικραί, ὑπερβαίνουσαι τὰ 600.000.000, ὡς πρὸς τὸν τρόπον τῆς βοηθείας τῶν πληθυσμῶν τῆς Ἀνατ. Μακεδονίας, ἐπιτρέψατέ μοι δι’ ὀλίγων λέξεων νὰ ἐκθέσω αὐτόν. Εὐτυχῶς ὑπάρχει νομοθετικὴ διάταξις δι’ ἄλλην τάξιν προσφύγων ὁμογενῶν τῆς Μ. Ἀσίας καὶ Θράκης. Αἱ σχετικαὶ διατάξεις τῶν νόμων 350 καὶ 885 προβλέπουσιν ἀκριβῶς περὶ τοῦ τρόπου τῆς ἐνισχύσεως αὐτῶν. Διὰ καταλλήλου λοιπὸν ἐπεκτάσεως τῶν διατάξεων τούτων καὶ προσαρμογῆς εἰς τὰς δημιουργηθείσας ἀνάγκας θέλει διευκολυνθεῖ τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ διοικητικῆς ἀπόψεως θέλει ἐπέλθει ἡ εὐκολία ὅτι καὶ οἱ ὑπάλληλοι οἱ ἀναγκαίως ἀσχολούμενοι μὲ τὴν περίθαλψιν τῶν ἐποίκων ὁμογενῶν μὲ ἀνάλογον προσαρμογὴν πρὸς τὴν κατάστασιν θὰ δυνηθῶσιν νὰ ἐξοικονομήσωσι καὶ τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην. Αἱ διατάξεις τῶν νόμων 350 καὶ 885 ἀποβλέπουσιν ἀκριβῶς εἰς δύο τάξεις ἐχούσας ἀνάγκην συμβολῆς τὴν τάξιν τῶν γεωργικῶν συνοικισμῶν καὶ τὴν τῶν ἀστικῶν πληθυσμῶν. Καὶ ὡς πρὸς τὴν πρώτην αἱ διατάξεις αὐτῶν ἀποβλέπουσιν εἰς παροχὴν 1) κλήρου μέχρις 120 στρεμμάτων, 2) εἰς οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν καὶ 3) εἰς ἐγκατάστασιν, κατασκευὴν ἢ ἐπιδιόρθωσιν οἰκιῶν κατεστραμμένων ἐκ τοῦ πολέμου. Τὸ ποσὸν τούτων ἀνέρχεται εἰς 1200 δρχ. Ἐπίσης εἰς παροχὴν γεωργικῶν ἐργαλείων, ἀρότρων καὶ σπόρου, ἀποτιμωμένων εἰς 860 δραχμὰς ἐπὶ τῇ βάσει τῆς τότε ἀξίας, διότι ὁ νόμος ἐψηφίσθη τὸ 1914. Ἐπὶ πλέον τέταρτον μέτρον πρὸς ὑποστήριξιν τῶν ἐποίκων ὁμογενῶν ἦτο τὸ σύστημα τῆς παροχῆς ποσοῦ πρὸς παραγωγὴν καὶ διατροφὴν τῶν κτηνῶν καὶ τῆς οἰκογενείας αὐτῶν. Τὸ ὅλον λοιπὸν ποσὸν ἀνέρχεται εἰς 2800 δραχμάς. Καὶ διὰ μὲν τοὺς ἀγροτικοὺς συνοικισμούς, τὸ ζήτημα τῆς παροχῆς κλήρου ἐφ’ ὅσον ἀκριβῶς εἶναι γενικὸν πρόγραμμα τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι εὔλυτον, ὅσον ἀφορᾷ δὲ τὸ ζήτημα τῶν μεγάλων ἢ μικρῶν ἰδιοκτησιῶν καὶ τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν ἀκτημόνων γεωργῶν φυσικώτατα δὲν θὰ συζητήσωμεν σήμερον. Ἀποτελεῖ πρόγραμμα τῆς Κυβερνήσεως τῶν Φιλελευθέρων. Ἡ ἐνίσχυσις ἀπὸ οἰκονομικῆς ἀπόψεως διὰ τὴν ἐγκατάστασιν τῶν πληθυσμῶν τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας ὡς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἀνεκοίνωσε χθὲς εἰς τὴν Βουλήν. Καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὸν τρόπον καθ’ ὃν θὰ παρασχεθῶσιν αἱ βοήθειαι βεβαίως εἶναι προτιμώτερον ἡ παροχὴ τῆς συνδρομῆς τοῦ κράτους οὐχὶ ὡς βοηθήματος, διότι τοῦτο θὰ ἐπιβαρύνῃ τὰς δαπάνας τοῦ κράτους. Πρέπει δὲ νὰ ζητήσωμεν τὸ δάνειον τοῦτο διὰ τὴν ἑξῆς ἄποψιν, ἐφ’ ὅσον δὲν πρόκειται περὶ ἐλεημοσύνης, δικαίως δυναμένης νὰ χαρακτηρισθῇ οὕτω ὑπὸ τοῦ κράτους, ἀλλὰ περὶ βοηθήματος ἢ δανείου ὁ πληθυσμὸς θὰ ζητήσῃ τὴν παροχὴν δανείου πρὸς ἀποκατάστασιν αὐτοῦ μετὰ περισσοτέρου θάρρους. Εἰς τοὺς ἀστικοὺς συνοικισμοὺς ἔχομεν ἐπίσης νὰ προσφέρωμεν ἐντὸς τῶν ἐξόδων τῆς ἐγκαταστάσεως, ἔχομεν νὰ προσθέσωμεν καὶ τὰ μέσα τῆς ἐπαναλήψεως τῶν ἐργασιῶν. Πρόκειται ἰδίᾳ περὶ τῆς τάξεως τῶν ἐμπόρων. Περὶ τούτων ἀκριβῶς θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν ὅπως λάβῃ καὶ δικαίως πρόνοιαν διὰ τὴν τάξιν αὐτήν, ἡ ὁποία δεινῶς ἐδοκιμάσθη κατὰ τὸν παρόντα πόλεμον ὡς ὀρθῶς ἀνέφερεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν. Τὰ πάντα ἀφῃρέθησαν ἀπὸ τὴν Ἀνατ. Μακεδονίαν, ἑπομένως καὶ τὰ ἐμπορεύματα ἀπὸ τοὺς ἐμπόρους. Ἔρχομαι ἀκριβῶς εἰς τὸ ζήτημα τοῦ συμφέροντος τοῦ δανείου, τοῦ συμφέροντος διὰ τὸ κράτος. Ἐκτὸς τοῦ ὅτι θ’ ἀποδώσῃ τόκον 6%, ὅσον ὅμως 350 διατάσσει, ἐκτὸς τοῦ ὅτι ἡ ἀπόσβεσίς του προβλέπεται ἐντὸς δεκαπενταετίας, ἔχομεν ταυτοχρόνως καὶ τὴν ἄλλην ἀπὸ δημοσιονομικῆς ἀπόψεως ἢ ἀκριβῶς ἀπὸ οἰκονομολογικῆς ἰδιότητος, ὅτι λόγῳ τῆς ἰδιαιτέρας καλλιεργείας τῆς ὠθήσεως αὐτῆς, ἐπὶ τῆς ἐρημωθείσης Μακεδονικῆς γῆς ἡ ἀπόδοσις τῶν ὑπεγγύων προσόδων θὰ εἶναι ὑπέρμετρος, ταὐτοχρόνως δὲ ἡ ὑπερπαραγωγὴ θὰ ἐπηρεάσῃ γενικώτερα συμφέροντα. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀσφάλειαν τοῦ δανείου, ἐπιτρέψατέ μου νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω ὅτι κατόπιν τοῦ διαγγέλματος τοῦ Οὐΐλσωνος, τὸ ὁποῖον παρεδέχθησαν ὅλαι αἱ ἀντιμαχόμεναι μερίδες, φυσικωτάτη ἀπόρροια καὶ δι’ ἡμᾶς εἶναι τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσωμεν ἀποζημιώσεις, καὶ διὰ τὰς ἰδιωτικὰς περιουσίας. Καὶ αἱ ζημίαι αὗται δὲν εἶναι ὀλίγαι. Ἰδοὺ πρόχειρος πίναξ τῶν ἐν τῇ Ἀνατ. Μακεδονίᾳ ζημιῶν, συνταχθεὶς κατὰ μετριωτάτους ὑπολογισμοὺς ἐπὶ τῇ βάσει ἐπιτοπίου ἀντιλήψεως καὶ ἐρεύνης, (ἀναγινώσκει) «αἰγοπρόβατα... κλπ.». Τώρα ἐὰν ὑπολογίσωμεν καὶ τὴν ἀποτίμησιν τῶν ἀνθρωπίνων ὑπάρξεων ἔχομεν ἄλλο μέγα ποσόν. Ὡς ἀνέφερε καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, πλέον τῶν 60 χιλιάδων ἀπέθανον ἐν Μακεδονίᾳ. Ἐὰν τὸ ἥμισυ τούτων χαρακτηρίσωμεν ὡς ἐργατικὰς χεῖρας, δύνασθε νὰ φαντασθῆτε ποία ἡ ζημία ἐκ τῆς εἰσβολῆς τῶν Βουλγάρων. Πόσον ἡ ἐκτίμησίς μου εἶναι ἀσφαλῶς κατωτέρα τῆς ἀληθείας ἀποδεικνύουσιν οἱ κατωτέρω ἀναφερόμενοι χαρακτηριστικοὶ ἀριθμοί, (ἀναγινώσκει): «Ἐν πρώτοις ὡς πρὸς τὸν ἀριθμὸν τῶν αἰγοπροβάτων......... κλπ.». Δι’ ὅλα αὐτὰ κύριοι, συνιστῶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅπως εἰ δυνατὸν ἐπιβληθῇ εἰς τὴν Βουλγαρίαν ὅπως αὕτη ἀποζημιώσῃ τοὺς πληθυσμοὺς ἐκείνους εἰς εἶδος.

§4Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου). Εἰς ὅσα ἀνέπτυξεν ὁ κ. Βουλευτὴς Σερρῶν δὲν ἔχω νὰ ἀπαντήσω ἢ τὰ ἑξῆς: Ὡς γνωρίζουσιν οἱ κύριοι Βουλευταὶ Σερρῶν, ἡ Κυβέρνησις μελετᾷ σοβαρώτατα τὸν τρόπον τῆς παροχῆς ὅλης τῆς ἀναγκαίας ἐπικουρίας εἰς τοὺς τόσον ταλαιπωρηθέντας καὶ τόσον παθόντας πληθυσμοὺς τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας πρὸς οἰκονομικὴν αὐτῶν ἐνίσχυσιν. (Χειροκροτήματα).

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γκέκας ἔχει τὸν λόγον.

§6Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Ἠσθάνθην καὶ ἐγὼ ἀληθῆ ἀνακούφισιν, ἀκούσας ἀπὸ τοῦ στόματος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ὅτι ἐπειγόντως εἰσάγει νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου ὑπάγει τὴν συγκέντρωσιν τῶν προϊόντων ὑπὸ τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ Ὑπουργείου Ἐπισιτισμοῦ. Ἀνακούφισιν ἀληθῆ θὰ αἰσθανθῇ καὶ ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς, ὅταν ἀκούσας τὴν δήλωσιν ταύτην τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ πρὸ παντὸς, καίτοι πρόκειται λίαν ταχέως νὰ ψηφισθῇ ὁ νόμος, ὑπάρχουν δύο ζητήματα οὐσιωδέστατα καὶ ζωτικώτατα καὶ ἐξόχως ἐπείγοντα τοὐλάχιστον διὰ τὸν Νομὸν τὸν ὁποῖον ἀντιπροσωπεύω ἐγώ, καὶ γενικῶς δι’ ὅλην τὴν Θεσσαλίαν. Τὰ ζητήματα ταῦτα εἶναι τὰ ἑξῆς: Δὲν γνωρίζω οὔτε ἔχει λόγον ἀναπτύξεως ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ἐφέτος δὲν κατορθώθη νὰ γίνῃ ἡ σπορὰ ἐν Θεσσαλίᾳ καὶ δυστυχῶς, δὲν δύναται νὰ γίνῃ ἐπὶ τοῦ παρόντος. Δὲν εἶναι δὲ δυνατὸν νὰ ἐλπισθῇ σπορὰ μεγαλυτέρα τοῦ ⅒ τῆς συνήθους σπειρομένης ποσότητος, δὲν ἔχει δὲ καὶ καμμίαν σκοπιμότητα ἡ συζήτησις περὶ τοῦ πῶς ἔγινε τοῦτο. Σκοπιμότητα ἔχει ἡ πρότασις, τὴν ὁποίαν θὰ ὑποβάλω εἰς τὴν ἀντίληψιν τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως προλάβῃ κατὰ τὸ ἐφικτὸν τὴν ἐπικειμένην αὐτὴν συμφοράν. Ἡ πρότασις εἶναι ἡ ἑξῆς: «Παρελθούσης τῆς ἐποχῆς καθ’ ἣν σπείρεται ὁ συνήθως παραγόμενος σῖτος ἐν Θεσσαλίᾳ, οἱ συμπολῖται μου μοῦ ἀνακοινοῦν ὅτι πέρυσιν ἢ προπέρυσιν ἐγένετο μία δοκιμὴ εἰς τὴν Γεωργικὴν Σχολὴν Λαρίσσης σπορᾶς ἑνὸς ὀψίμου σίτου τοῦ λεγομένου τριμήνου, σίτου καταγομένου ἐξ Ἀμερικῆς ἐκ τοῦ σίτου τοῦ ἐλθόντος εἰς Ἑλλάδα πρὸς τροφὴν τῶν κατοίκων, ὀνομάζεται δὲ Μανιτόβα, ὑπάρχει δὲ πληροφορία ἐν Θεσσαλίᾳ ὅτι ὑπάρχουν φορτία τοῦ σίτου αὐτοῦ χρησιμοποιούμενα πρὸς διατροφήν. Θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν καὶ πρὸ τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ νόμου δυνάμει τοῦ ὁποίου θὰ ἀναλάβῃ τὴν ἐξουσίαν αὐτῶν τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Ἐπισιτισμοῦ νὰ λάβῃ πρόνοιαν νὰ σταλῇ ὁ σῖτος αὐτός, ὅστις δύναται νὰ σπαρῇ καὶ μετὰ τὸν Δεκέμβριον, δηλ. ἀπὸ τοῦ Ἰανουαρίου καὶ ἐκεῖθεν, ὥστε νὰ τὸν ἀνταλλάξῃ μὲ τὸν σπόρον τὸν ὁποῖον ἔχουν οἱ χωρικοί. Δὲν πρόκειται νὰ ὑποστῇ καμμίαν ζημίαν τὸ Κράτος, οὔτε κἂν νὰ μειωθῇ τὸ ποσὸν τοῦ σίτου. Τουναντίον μάλιστα, ἀφ’ οὗ δὲν ἔσπειραν ὑπάρχει καὶ μεγαλυτέρα ποσότης, ἀλλὰ πρέπει νὰ ληφθῇ πρόνοια νὰ μεταφερθῇ ποσότης ἐκ τοῦ σίτου αὐτοῦ ἐν Λαρίσῃ καὶ ὅστις παραδίδει ἐκ τοῦ ἄλλου σίτου, ὁ ὁποῖος εἶναι πολὺ χρησιμότερος διὰ τὴν διατροφὴν καὶ κοστίζει περισσότερον, νὰ τὸν ἀνταλλάσσει μὲ τοιοῦτον σῖτον τὸν ὁποῖον νὰ μεταχειρισθῇ διὰ σπόρον. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι μέχρι τοῦ Ἰανουαρίου ὅτε δύναται νὰ ἐνεργηθῇ ἡ σπορὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ ψηφισθῇ ὁ νόμος, ἀλλὰ πιθανὸν νὰ ἔχῃ καταναλωθῇ ὁ σῖτος διανεμόμενος εἰς ἐπαρχίας εἴτε πρὸς ἀλευροποίησιν καὶ ἀρτοποίησιν. Θὰ παρακαλέσω δὲ νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν ἡ Κυβέρνησις ὅτι κατὰ τοὺς ὑπολογισμοὺς τοὺς ὁποίους ἔκαμαν ἐκεῖ οἱ ἐνδιαφερόμενοι θὰ ἀπαιτηθῶσι μόνον διὰ τὸν νομὸν Λαρίσης 500 χιλ. ὀκάδων, ἀνεξαρτήτως τοῦ νομοῦ τῶν Τρικκάλων.

§7Π. ΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Δὲν φθάνουν 500 ὀκάδες διὰ τὸν νομὸν Λαρίσης.

§8Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Πιθανόν. Ἂν δὲ δὲν ὑπάρχῃ ἡ ποσότης αὐτή.........

§9Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Ὑπάρχει καὶ περισσοτέρα.

§10Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Ἢ ἂν τυχὸν δὲν εὐδοκιμῇ, διότι ὁ κόσμος ἴσως δὲν ἔχει σαφῆ ἰδέαν, ὑπάρχει καὶ μία ποσότης, ὡς μανθάνω, ἐν Βοιωτίᾳ τριακοσίων χιλιάδων ὀκάδων τριμένου ἐκ τοῦ συνήθως καλλιεργουμένου καὶ αὐτὴ νὰ μὴ δοθῇ εἰς διατροφὴν ἀλλὰ νὰ τοὺς δώσωμεν ντεβὲ αʹ τάξεως, ὁ ὁποῖος τιμᾶται περισσότερον 10 λεπτά, καὶ τὸν ἀνταλλάσσουν εὐχαρίστως, ἵνα χρησιμοποιηθῇ διὰ σποράν. Ἡ δευτέρα παράκλησις, τὴν ὁποίαν ἔχω νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Κυβέρνησιν εἶναι ἡ ἑξῆς. Θὰ παρακαλέσω νὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ νὰ ἀναγνώσω μίαν περικοπὴν μιᾶς ἐπιστολῆς, τὴν ὁποίαν ἔλαβον ἀκριβῶς σήμερον. Εἶναι γνωστὸν ὅτι κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον τῆς Βουλῆς ἐψηφίσαμεν ἕνα νόμον ἕνεκα τῶν ἀναγκῶν, αἱ ὁποῖαι ἦτο ἐνδεχόμενον νὰ παρουσιασθοῦν καὶ παρουσιάζοντο εἰς τὸν στρατὸν δὰ τὴν διατροφὴν τῶν κτηνῶν, διὰ τοῦ ὁποίου ὑπεχρεοῦντο οἱ ἄνθρωποι νὰ σπείρουν ὑποχρεωτικῶς ὡρισμένα εἴδη δημητριακῶν, πρὸς παραγωγὴν χόρτου. Ὁ νόμος αὐτὸς κατὰ τὸ παρελθὸν θέρος ἐφηρμόσθη δὲ μόνον ὑπὲρ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἤθελον καὶ νὰ συντελέσουν εἰς τὸν σκοπόν, τὸν ὁποῖον ἐπεδίωκεν ὁ νόμος καὶ διότι ἐνόμιζον ὅτι ἔπρεπε νὰ δώσουν καὶ τὸ παράδειγμα. Μεταξὺ αὐτῶν ἤμην καὶ ἐγώ, ὁ ὁποῖος ἐδαπάνησα δραχμὰς 11000 καὶ ἔσπειρα ἐκ τῶν εἰδῶν αὐτῶν. Δὲν γνωρίζω τὰς ποσότητας τὰς ὁποίας ἔσπειραν οἱ ἄλλοι, διότι τὸ πλεῖστον τοῦ κόσμου ἔσπειρεν. Ἐννοεῖτε ὅτι ὅσα ἐξ αὐτῶν παρήχθησαν, οὐδεὶς παρουσιάσθη νὰ τὰ ζητήσῃ. Ἐκοινοποίησα διὰ δικαστικοῦ κλητῆρος εἰς τοὺς ἐκ τοῦ νόμου ὁριζομένους ἁρμοδίους ἐπὶ τόπου, ἀλλ’ οὔτε φωνὴ οὐδὲ ἀκρόασις, καὶ τὰ προϊόντα κατεστράφησαν ὄχι μόνον τὰ ἰδικά μου ἀλλὰ καὶ ὅλου τοῦ κόσμου καὶ δὲν κλαίω τὴν καταστροφὴν τῶν προϊόντων, ἀλλὰ τὴν δαπάνην καὶ τὴν καταστροφὴν τοῦ μέρους εἰς τὸ ὁποῖον ἐγένετο ἡ σπορά. Ἔχω λοιπὸν μίαν ἐπιστολὴν διὰ τῆς ὁποίας μοῦ ἀνακοινοῦν τὰ ἑξῆς. Ἡ στρατιωτικὴ ὑπηρεσία ὑπεχρέωσε τὸν κόσμον νὰ σπείρῃ βῖκον διὰ τὸ προσεχὲς θέρος φοβουμένη τοὺς ἐγείροντας ὡς πρόσχημα ὅτι ἴσως ἐξακολουθήσῃ καὶ τότε ὁ πόλεμος καὶ μοὶ γράφουν (ἀναγινώσκει) «Μάθετε, Κύριε Γκέκα, διὰ τὸν βῖκον μᾶς ἐβίασε παρὰ πολὺ τὸ γραφεῖον καὶ ἀναγκάζει τὸν ἀξιωματικὸν ὁ ὁποῖος εἶναι ἐκεῖ—ἐσπείραμεν ἄνω τῶν 300 ὀκάδων καὶ τοῦ ἐπληρώσαμεν κατ’ ὀκᾶν δρ. δύο ὡς διέταξαν. Σήμερον καὶ πάλιν μᾶς βιάζουν νὰ πληρώσωμεν ἐπὶ πλέον κατ’ ὀκᾶν διὰ τὸν βῖκον τὸν σπαρέντα. Νέα ἐγκύκλιος ὡς λέγει τοῦ Ὑπουργοῦ νὰ πληρώσωμεν διὰ τὸ ὅλον δρ. 3.50 καὶ μᾶς ὑποχρεοῖ νὰ πάρωμεν δύο ὀκάδες ἀκόμη κατὰ στρέμμα καὶ νὰ πληρώσωμεν δρχ. 1.50 ἀκόμη ὅσοι ἐσπείραμεν θὰ μᾶς καταγγείλουν καὶ δι’ αὐτὸ καὶ διὰ τὰς δύο ὀκάδας ὅπου μᾶς διέταξαν δι’ ἕκαστον στρέμμα εἰς τὸ στρατοδικεῖον. Παρακαλῶ ὁδηγήσατε τὶ νὰ πράξωμεν» ἐδῶ, Κύριε Πρόεδρε, ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως «λάβετε δὲ ὑπ’ ὄψιν ὅτι διὰ τὸν βῖκον ὅπου μοῦ ἔδωκαν δὲν εἶναι βῖκος εἶναι κοσκινίσματα ἀπὸ τὰ περισινὰ σιτάρια βῖκος ρόβια καὶ λοιπὰς ξένας ὕλας». Ἐπίταξε δηλ. τὸ Κράτος τὰ σιτηρὰ τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν τῶν δυστυχῶν καὶ τοὺς εἶπε διὰ τοῦ νόμου θὰ ἀφαιρῶ 5% ξένας ὕλας ἤχθησαν τὰ σιτηρὰ εἰς τοὺς μύλους ἐξάγονται αἱ ξέναι ὗλαι ἐπετάνθησαν πέρυσι πρὸς 9.90 ἐφέτος πρὸς 1.10 καὶ ἔρχονται τὰ κοσκινίδια ἐκεῖνα καὶ τὰ δίδουν πρὸς δρ. 3.50. Τώρα εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποχρεωθῇ ὁ κόσμος αὐτὸς εἰς στιγμὴν καθ’ ἣν δὲν προλαμβάνει νὰ σπείρῃ τὸν ἄρτον του, ὅπως σᾶς εἶπον διὰ τῆς προηγουμένης παρακλήσεως, διὰ νὰ ἔχῃ νὰ φάγῃ καὶ αὐτὸς καὶ ὅσοι στεροῦνται, κατὰ τὸ ἐπιὸν ἔτος, νὰ ὑποχρεωθῇ νὰ ἀγοράζῃ πρὸς δραχ. 3.50 σκουπίδια; ἔτυχε νὰ εὑρίσκωμαι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Ἐπισιτισμοῦ ὅταν ἦλθεν εἰς χεῖρας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τηλεγράφημα τῶν κατοίκων χωρίου τινὸς καλουμένου Μακριχῶρι τῆς περιφερείας τοῦ νομοῦ μου.

§11Π. ΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Ἐτηλεγράφησα καὶ ἐγὼ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ μὲ εἰδοποίησεν ὅτι ἔστειλε διαταγὴ νὰ παραδώσουν τὸν βῖκον πρὸς 2 δραχ. ἀλλ’ αἱ διαταγαὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ δὲν ἐξετελέσθησαν.

§12Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὴν Κυβέρνησιν, ἵνα εἰ δυνατὸν τηλεγραφικῶς διατάξῃ τὴν παῦσιν τῆς χορηγίας βίκου, ἵνα μὴ γείνηται τὸ ἄδικον, τὸ ὁποῖον γίνεται μέχρι τοῦδε καὶ τὸ ὁποῖον εἶναι ἱκανὸν νὰ προκαλέσῃ δικαίαν ἐξέγερσιν.

§13Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Παρέχω τινὰς πληροφορίας ἐν σχέσει πρὸς τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου. Εἶναι ἐνδιαφέρον τὸ πρᾶγμα καὶ συνεπῶς κοινὸν ἐνδιαφέρον πάντων. Καὶ ὅσον μὲν ἀφορᾷ τὸν καθαρὸν σῖτον πρὸς σποράν, τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας, καθ’ ἣν εἶχεν ὑποχρέωσιν, ὡς καὶ τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Ἐπισιτισμοῦ, ἔλαβε πρόνοιαν νὰ κρατήσῃ ἀνάλογον ποσὸν σίτου, τὸ ὁποῖον νὰ χρησιμεύσῃ πρὸς σποράν. Προκειμένου περὶ τοῦ βίκου ἡτοιμάσθη ἤδη νομοσχέδιον, διότι δυστυχῶς πρέπει διὰ τῆς Νομοθετικῆς ὁδοῦ νὰ τροποποιηθῇ ἡ διάταξις..... Τροποποιουμένου οὕτω τοῦ πράγματος θὰ δυνηθῶμεν νὰ περιορίσωμεν τὴν σπορὰν καὶ νὰ ὁρίσωμεν τὴν τιμὴν τοῦ σίτου.

§14Γ. ΒΛΑΧΟΣ. Ἔπρεπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας νὰ ὑποβάλῃ ἀμέσως νομοσχέδιον καὶ οὐχὶ κατόπιν ἑορτῆς. Ἔπρεπε νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ τιμὴ τοῦ σίτου εἶναι 1.15, δὲν ἔπρεπεν ἡ τιμὴ τοῦ βίκου νὰ εἶναι 3 δραχμάς. Εἶναι ἀνάγκη, κ. Ὑπουργέ, νὰ διατάξητε τὸν κ. Εἰσαγγελέα καὶ τὸν Ἀστυνόμον καὶ τὸν ἐπόπτην νὰ μὴ εἰσάγωσι τοὺς παραβάτας τῆς διατάξεως εἰς κατηγορίαν (Θόρυβος).

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Οἱ κ. κ. Ν. Ξηρὸς, Δ. Φλῶρος καὶ Γ. Σταμάτης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν ἐκτάκτων ὑπαλλήλων τῶν Ὑπουργείων Ἐπισιτισμοῦ καὶ Περιθάλψεως.

§16Ν. ΞΗΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν, ἵνα, εἰς τὴν μέριμναν αὐτῆς περὶ αὐξήσεως τῶν μισθῶν τῶν τακτικῶν ὑπαλλήλων, συμπεριλάβῃ καὶ τοὺς ἄλλους, τοὺς ἐκτάκτους ὑπαλλήλους, διότι οἱ αὐτοὶ λόγοι περὶ ἐπιδόματος συντρέχουσι καὶ δι’ αὐτούς.

§17Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ νομοσχέδιον λέγει, ὅτι ἡ αὔξησις χορηγεῖται εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τοὺς ἔχοντας καθωρισμένον μισθόν. Ἀφοῦ οἱ ἔκτακτοι δὲν ἔχουν ὡρισμένον μισθόν, πῶς θὰ δοθῇ ἐπίδομα; Ἕκαστος Ὑπουργὸς ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ κανονίσῃ τὸν μισθὸν τῶν ἐκτάκτων ὑπαλλήλων ὅπως θέλει, δι’ ἀποφάσεώς του, δὲν εἰμπορεῖ ὅμως ν’ αὐξήσῃ μισθὸν μὴ καθωρισμένον διὰ τοῦ Νόμου.

§18Ν. ΞΗΡΟΣ. Λοιπὸν νὰ ἐξηγηθῶ σαφέστερον. Ὁ νῦν καθωρισμένος μισθὸς τῶν ἐκτάκτων ὑπαλλήλων δι’ ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργοῦ παρ’ ἑκάστῳ Ὑπουργείῳ, ν’ αὐξηθῇ ἀναλόγως πρὸς τὰς βάσεις τοῦ σχετικοῦ νομοσχεδίου.

§19ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Πολυχρονιάδης, ὅπως καταθέσει καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν τοῦ Ι. Σπηλιωπούλου.

§21Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Λαμβάνω τὴν τιμὴν κ. Πρόεδρε νὰ ὑποβάλω ἀναφορὰν τοῦ Ἰω. Σπηλιοπούλου, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ὅπως λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὴν ἀναφορὰν τούτου, ἐνοικιαστοῦ τοῦ φόρου τῶν σφαζομένων ζώων τοῦ ἔτους 1917. Ὁ ἐνοικιαστὴς οὗτος παρακαλεῖ ὅπως περιληφθῇ εἰς τὴν διάταξιν περὶ ἐκπτώσεως τοῦ φόρου τῶν σφαζομένων ζώων τοῦ ἔτους 1918. Συνηγορῶ θερμῶς ὑπὲρ τῆς ἀναφορᾶς καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ταύτην ὑπ’ ὄψει. Ἐπίσης παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ὅπως λάβῃ ὑπ’ ὄψει αἴτησιν τεταρτοετῶν φοιτητῶν τοῦ Πανεπιστημίου, διὰ τῆς ὁποίας οὗτοι παρακαλοῦσι ὅπως ἐν περιπτώσει ἀποστρατεύσεως, ἀποστρατευθῶσι πρῶτοι ἐξ ὅλων ὥστε νὰ μὴ χάσωσι τὸ τρέχον Πανεπιστημιακὸν ἔτος καὶ νὰ μὴ παραμένωσιν εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ ἕως ὅτου ἀποστρατευθῶσιν οἱ ἄλλοι. Παρακαλῶ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τὸν Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας ὅπως λάβωσιν ὑπ’ ὄψει τὰ ἀνωτέρω καὶ δείξωσι τὸ ἐνδιαφέρον των.

§22Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Συνεγώγω καὶ ἐγὼ τὴν παράκλησίν μου, ὑποθέτω δὲ ὅτι ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας θὰ λάβῃ ὑπὸ σοβαρὰν ἔποψιν τὴν παράκλησιν ταύτην, διότι εἶνε δικαία καὶ ἀνταποκρίνεται εἰς τὴν ἀπαίτησιν τοῦ κοινοῦ. Ὄλα τὰ Σύμμαχα Κράτη ἔσπευσαν νὰ ἀποστείλουν εἰς τὰς ἑστίας των τοὺς ἀνθρώπους τούτους. Νομίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ ἐνεργήσῃ δεόντως καὶ θὰ ἀνακοινώσῃ προσεχῶς τὸ πόρισμα τῶν ἐνεργειῶν του.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Πετρακάκος παρακαλεῖ τοὺς κ. κ. ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ Στρατιωτικῶν Ὑπουργοὺς νὰ ἀναφέρωσιν εἰς τὴν Βουλὴν ὅσας τυχὸν πληροφορίας ἔχει ἡ Κυβέρνησις περὶ τῆς τύχης τῶν ἐν Γκαίρλιτς Ἑλλήνων στρατιωτικῶν αἰχμαλώτων καὶ τῆς παλιννοστήσεως αὐτῶν εἰς τὴν Πατρίδα των. Πρὸς δὲ καὶ τὶ σκέπτεται πρὸς οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν τῶν ἀξιωματικῶν, ἰδίᾳ ὅσοι ἀπώλεσαν ὅλας τὰς νῦν ἀποσκευάς. Ἡ ἐρώτησις αὕτη εἶνε συναφὴς καὶ πρὸς τὰς ὑπ’ ἀριθ. 9 καὶ 10 τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως τῶν κ.κ. Ν. Ξηροῦ, Κ. Ἀλαβάνου, Π. Καραπάνου, Δ. Ζαμάνου, Α. Ρεβίνθη, Σ. Παπαβασιλείου, Γ. Γαϊτάνου καὶ Ι. Μαραγκοῦ, καὶ παρακαλεῖται ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ἀπαντήσῃ καὶ ἐπὶ τῶν τριῶν ὁμοῦ.

§24Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Κύριε Πρόεδρε, μόλις ὑπεγράφη ἡ ἀνακωχή, ἡ Κυβέρνησις ἐκ τῶν πρώτων της μελημάτων ἦτο νὰ φροντίσῃ διὰ τὴν ἐπιστροφὴν τῶν ἐν Γκαίρλιτς εὑρισκομένων στρατιωτῶν, διαιρουμένων εἰς δύο τάξεις, τοὺς ἐκεῖ κρατουμένους ὡς αἰχμαλώτους, οἵτινες εἶχον δηλώσει κατὰ τὸν παρελθόντα Νοέμβριον ἀναγνώρισιν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοὺς ἄλλους, οἱ ὁποῖοι ἐκρατοῦντο ἐκεῖ ὡς φίλοι τῆς Γερμανίας. Ἀμέσως ἀνεφάνησαν δυσχέρειαι ὡς πρὸς τὸν τρόπον τῆς μεταφορᾶς των, διότι, ὡς γνωρίζετε, τὰ μεταφορικὰ μέσα ἐν Γερμανίᾳ εἶναι σήμερον δυσχερέστατα, ὑπάρχει δὲ εἷς μέγιστος ἀριθμὸς αἰχμαλώτων ὅλων τῶν Κρατῶν, ὁ ὁποῖος πρέπει νὰ μεταφερθῇ εἰς ἐλάχιστον καιρόν. Κατ’ ἀρχὰς ὡρίσθη ἡ ὀργάνωσις τῆς ὅλης μεταφορᾶς τῶν αἰχμαλώτων, ὡρίσθη νὰ γίνῃ ἐκ Παρισίων, καὶ ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις εἶχεν ὡρίσῃ καὶ τὸν στρατηγὸν Κοντογιάννην, ὁ ὁποῖος ἐπρόκειτο νὰ μεταβῇ εἰς Γερμανίαν ὅπως συνεννοηθῇ διὰ τὴν μεταφορὰν τῶν στρατευμάτων. Μετὰ ταῦτα ὅμως ἐπεκράτησε σκέψις ὅτι θὰ ἦτο πολὺ ὠφελιμώτερον καὶ εὐκολώτερον ἐὰν ὅλαι αἱ διαπραγματεύσεις καὶ ὅλη ἡ μεταφορὰ ἐγίνετο διὰ τοῦ στρατοῦ τῆς ἀνατολῆς, καὶ τὴν εἴδησιν ταύτην ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις πρὸ ἐλαχίστου καιροῦ, καὶ σήμερον ἐξακολουθεῖ τὰς ἐνεργείας της διὰ τοῦ Ἀρχιστρατήγου τῆς Ἀνατολῆς, ὅπως ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον δυνηθῇ νὰ ἐπαναφέρῃ τοὺς κρατουμένους εἰς τὰς ἑστίας των.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Μπουρνιᾶς, παρακαλεῖ τὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑφυπουργὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἐὰν ἔλαβε μέτρον καὶ ποῖον πρὸς ἀνόρθωσιν τῆς ἀδικίας τῆς γενομένης εἰς τὸν Ἰωάν. Τοτόν, τραυματίαν τοῦ πολέμου 1912– 1913, καταστάντα ἀνίκανον καὶ πρὸς πᾶσαν ἐργασίαν, εἰς τὸν ὁποῖον δὲν ἐχορηγήθη ἐν τούτοις ἡ κατὰ τὸν νόμον σύνταξις.

§26Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Παρουσιάσθη ἐπανηλειμμένως ὁ Ἰωάννης Τοτὸς εἰς τὴν ὑγειονομικὴν Ἐπιτροπὴν καὶ αὕτη ἔκρινεν ἱκανὸν πρὸς ἐργασίαν. Κατόπιν προσέβαλλε τὴν ἀπόφασιν ἐνώπιον τοῦ δικαστηρίου, τὰ δὲ δικαστήρια ἀπεφάνθησαν συμφώνως μὲ τὰς ἀποφάσεις τῆς ὑγειονομικῆς ἐπιτροπῆς.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Βλάχος παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν διατὶ δὲν προήχθη οὔτε ἐμονιμοποιήθη ὁ ἔφεδρος ὑπολοχαγὸς κ. Ε. Λεφάκης, ὅστις ἐκτὸς τοῦ ὅτι ἠγωνίσθη καὶ ἐτραυματίσθη καὶ εἰς τὸ Γαλλικὸν μέτωπον καὶ εἰς τὸ Σερβικόν, ἀλλ’ ἀπετέλεσε καὶ τὴν πρωτοπορείαν τοῦ Ἐθνικοῦ Κινήματος ἐν Θεσσαλονίκῃ, περὶ τῆς δράσεως τοῦ ὁποίου δύνανται νὰ μαρτυρήσωσι καὶ ὁ ἐνταῦθα διατρίβων κ. Νίδερ, στρατηγός, καὶ ὁ κ. Πάγκαλος, συνταγματάρχης. Ἀνάγκη χάριν τῆς Πατρίδος νὰ διορθωθῇ ἡ ἀδικία καὶ νὰ ἱκανοποιῶνται ἠθικῶς ἀξιωματικοὶ ἥρωες.

§28Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Θὰ δώσω τὴν πληροφορίαν εὐθὺς ὡς τὴν λάβω ἐκ τῆς ὑπηρεσίας εἰς τὸν κύριον βουλευτήν.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Καλδῆς ἐρωτᾷ διὰ τὰ ἑξῆς: Οἱ Βουλευταὶ τῶν νήσων τοῦ Αἰγαίου ὑπέβαλον πέρυσιν εἰς τὴν Βουλὴν πρότασιν νόμου «περὶ διοικητικῆς ἀποκεντρώσεως». Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ἂν ἐξετυπώθη τὸ σχέδιον ἐκεῖνο καὶ ἂν πρὸς τοῖς ἄλλοις ἔχει καὶ αὐτὸ ὑπ’ ὄψιν της κατὰ τὴν σύνταξιν τῶν διοικητικῶν κωδίκων ἡ ἁρμοδία ἐπιτροπή.

§30Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Παρακαλῶ νὰ ἐκτυπωθῇ τὸ σχέδιον καὶ νὰ διανεμηθῇ.

§31Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερήσεως). Κύριε Πρόεδρε, εὑρίσκω καὶ ἐγὼ τὴν πρότασιν τῶν κ. κ. βουλευτῶν ὀρθοτάτην καὶ παρακαλῶ ὅπως διατάξητε νὰ ἐκτυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ τὸ σχέδιον τοῦτο τοῦ νόμου.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Ι. Λεκανίδης καὶ Γ. Μυλωνογιάννης παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν διὰ τίνα λόγον μέχρι σήμερον δὲν παρεδόθη εἰσέτι εἰς χρῆσιν τῶν μαθητῶν ἁπασῶν τῶν τάξεων τοῦ Δημοτικοῦ Σχολείου τὸ ἐγκριθὲν δι’ ἑκάστην αὐτῶν βιβλίον καὶ οὕτω παραμένουσιν οἱ μαθηταὶ ἄνευ βιβλίου. — Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἔχει τὸν λόγον.

§33Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας κλπ.). Ἡ βραδύτης τῆς ἐκδόσεως καὶ κυκλοφορίας τῶν διδακτικῶν βιβλίων κατὰ τὸ ἔτος τοῦτο, ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπῆρχον ἤδη ἐκδεδομένα ἀπὸ τοῦ παρελθόντος ἔτους, ὀφείλεται μὲν κυρίως εἰς τὴν ἔλλειψιν χάρτου τυπογραφικοῦ ἐν τῇ ἀγορᾷ καὶ τὰς ἄλλας πολλαπλᾶς τεχνητὰς δυσχερείας ἃς συναντᾷ σήμερον καὶ ἡ βιομηχανία αὕτη καὶ πᾶσαι αἱ λοιπαὶ ἐν τῷ Κράτει βιομηχανίαι, ἕνεκα τῆς μεγάλης ἐλαττώσεως τοῦ ἐργατικοῦ καὶ τεχνικοῦ προσωπικοῦ ἐν τοῖς τυπογραφείοις, ἀλλ’ οὐχ’ ἧττον συνετέλεσε εἰς τὴν βραδύτητα ταύτην καὶ διαφορά τις ἀντιλήψεων μεταξὺ Ὑπουργείου καὶ ἐκδοτῶν ἐν σχέσει πρὸς τὴν διατίμησιν τῶν διδακτικῶν βιβλίων. Ὡς γνωστὸν ὁ Νόμος 827 τὴν διατίμησιν τῶν διδακτικῶν βιβλίων ἀνέθηκεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας, διότι πολὺ ὀρθῶς ἔκρινεν ν’ ἀφεθῇ ἐλεύθερον νὰ κρίνῃ τὴν τιμὴν αὐτοῦ τὸ ἰδιωτικὸν συμφέρον, ὅπερ ἐφωδιασμένον μὲ τὴν ἔγκρισιν τοῦ Ὑπουργείου ἠδύνατο νὰ κερδοσκοπήσῃ εἰς βάρος τοῦ δημοσίου συμφέροντος τῆς ἐκπαιδεύσεως, ἀλλ’ ὅτι κριτὴς τοῦ νομίμου κέρδους τοῦ ἐκδότου ἔπρεπε νὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ ἐκπαιδευτικὴ ἀρχὴ τῆς Πολιτείας. Ἀλλὰ τὸ ζήτημα τοῦτο τῆς διατιμήσεως τῶν διδακτικῶν βιβλίων διὰ τὰς ἐκδόσεις τοῦ τρέχοντος σχολικοῦ ἔτους ὑπῆρξεν ἓν ἐκ τῶν τὰ μάλιστα ἀπασχολησάντων τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας ζητημάτων. Αἱ κερδοσκοπικαὶ τάσεις αἱ ἀναφανεῖσαι ὡς ἐκ τῶν συνθηκῶν, ἃς ἐδημιούργησεν ὁ πόλεμος, εἰς πᾶσαν ἐμπορίαν καὶ βιομηχανίαν, δὲν ἀφῆκαν ἀνεπηρέαστον καὶ τὴν τάξιν τῶν ἐκδοτῶν τῶν διδακτικῶν βιβλίων, ἥτις παρουσιάσθη μὲ τὰς πλέον παραλογωτέρας ἀξιώσεις Ἐνῷ τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Ἐπισιτισμοῦ ἔχον ὅλα τὰ στοιχεῖα νὰ γνωρίζῃ τὰς τιμὰς τῆς παγκοσμίου ἀγορᾶς καὶ τὴν δαπάνην τῆς μεταφορᾶς καὶ λοιπὰ ἔξοδα καὶ ὑπολογίζον τὸ λογικὸν ἐμπορικὸν κέρδος εἶχε διατιμήσει τὸν τυπογραφικὸν χάρτην εἰς δραχμὰς 7.251 κατὰ χιλιόγραμμον ὡς τιμὴν πωλήσεως ἐν τῇ ἀγορᾷ Ἀθηνῶν, οἱ ἐκδόται ἐνεφανίσθησαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον μὲ ἀξιώσεις νὰ ὑπολογισθῇ ἡ τιμὴ τοῦ χάρτου τῶν διδακτικῶν βιβλίων εἰς δραχμὰς 12 καὶ 14 ἀκόμη κατὰ χιλιόγραμμον. Ἐν ᾧ δὲ ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας λαμβάνουσα ὑπ’ ὄψιν τὴν σημερινὴν ἀξίαν τῆς τυπογραφικῆς ἐργασίας καὶ τῶν ἄλλων ἐκδοτικῶν ἐργασιῶν ὑπελόγιζε τὴν δαπάνην ταύτην εἰς 50–60 δραχμὰς κατὰ μέσον ὅρον κατὰ τυπογραφικὸν φύλλον, οἱ ἐκδόται ἠξίουν 80–90 δραχμάς. Ἀλλὰ καὶ πέραν τῶν ἀξιώσεων τούτων, αἵτινες ἀναγόμεναι εἰς τὴν ἀμφισβήτησιν πραγματικῶν στοιχείων, ἔδιδον χώραν ἴσως εἰς μίαν συζήτησιν τῶν τιμῶν, οἱ ἐκδόται διετύπωσαν καὶ μίαν ἄλλην κατ’ εὐθεῖαν ἐπὶ τοῦ ὑπολογιστέου βιομηχανικοῦ των κέρδους ἀπαίτησιν, ἀξιώσαντες νὰ τοῖς ὑπολογισθῇ, κέρδος καθαρόν. Σημειωτέον δέ, ὅτι δὲν πρόκειται μόνον, περὶ ὑπερεξογκωμένου ποσοστοῦ κέρδους, ὅπερ καὶ καθ’ ἑαυτὸ ἀδικαιολόγητον παρίσταται, ἀλλὰ περὶ ποσοστοῦ ὑπολογιζομένου οὐχὶ ἐπὶ τῆς εὐτελοῦς ὡς ἄλλοτε ἀξίας παραγωγῆς ἡ ὁποία δὲν ὑπερέβαινε τὰς 65–70 δραχμῶν περίπου κατὰ χιλιάδα τυπογραφικοῦ φύλλου, ὁπότε ἀνάλογον θὰ ἦτο καὶ τὸ εἰς τὴν ἀξίαν ταύτην ἀντιστοιχοῦν ποσοστοῦ κέρδους ἀλλὰ περὶ ποσοστοῦ ὑπολογιζομένου ἐπὶ τῆς ἀξιουμένης ὑπὸ τῶν ἐκδοτῶν ὡς εἴρηται σημερινῆς ἀξίας παραγωγῆς ἐκ 250–300 δραχμῶν κατὰ χιλιάδα τυπογραφικοῦ φύλλου, εἰς τρόπον ὥστε ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ βιβλίου τὴν αὐτήν, ὡς ἄλλοτε ὡς εἰκός, πνευματικὴν ἐργασίαν τοῦ συγγραφέως καὶ ἀπησχόλησεν τοῦ ἐκδότου ἀπαιτοῦντος, ἀντὶ τοῦ ἄλλοτε κέρδους 300 δρ. κατὰ χιλιάδα ἀντιτύπων, νὰ ἐπιζητεῖται σήμερον κέρδος 1500 δραχμῶν. Ἐνόμισα, κύριοι βουλευταί, ὅτι καθῆκον εἶχον νὰ μὴ ὑποχωρήσω ποσῶς εἰς τὰς κερδοσκοπικὰς ταύτας τάσεις καὶ ἀξιώσεις τῶν ἐκδοτῶν. Ἐὰν ὁ νόμος 827 εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας ἀνέθηκε τὴν διατίμησιν τῶν διδακτικῶν βιβλίων, ἔπραξε τοῦτο προφανῶς διὰ νὰ ἔχῃ ἕνα ἀμερόληπτον καὶ δίκαιον ρυθμιστὴν τοῦ κέρδους τῶν ἐκδοτῶν, δυνάμενον νὰ προλάβῃ πᾶσαν εἰς βάρος τοῦ πτωχοῦ μαθητευομένου κόσμου κερδοσκοπείαν ἢ αἰσχροκέρδειαν ἐπὶ τῆς πνευματικῆς αὐτοῦ τροφῆς. Καὶ ἐνόμισα, κύριοι, ὅτι εἶχεν ἠθικὴν ὑποχρέωσιν τὸ Κράτος νὰ μὴ συντελέσῃ διὰ τῆς ἐπισήμου περὶ διατιμήσεως πράξεως τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας εἰς νομιμοποίησιν τῆς εἰς τὰς ἀξιουμένας τιμὰς περιεχομένης προφανῶς αἰσχροκερδείας. Ὁμολογῶ ὅτι ἐδοκίμασα πολλὴν τὴν δυσκολίαν εὑρεθεὶς ὑπὸ τὴν πίεσιν τῆς ἀνάγκης τῆς ἀμέσου κυκλοφορίας τῶν βιβλίων ἐπὶ τῇ ἐπικειμένῃ ἐνάρξει τῶν μαθημάτων τοῦ νέου σχολικοῦ ἔτους. Καὶ ὑπὸ τὴν πίεσιν τῆς ἀνάγκης ταύτης ὑπῆρξεν ἐποχὴ καθ’ ἣν ἐσκέφθην νὰ εἰσηγηθῶ εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον τὴν λῆψιν βιαίων μέτρων κατὰ τῆς τοιαύτης στάσεως, τηρούντων ἐκδοτῶν ἀγόμενος μέχρι τοῦ νὰ ζητήσω ὅπως διὰ νομοθετ. Διατάγματος θεσπισθῇ καὶ ἡ ἐπίταξις αὐτῶν ἀκόμη τῶν ἐκτυπωθέντων διδακτικῶν βιβλίων, ὡς εἰδῶν πρώτης ἀνάγκης. Εὐτυχῶς ἡ ἄφιξις ποσότητός τινος τυπογραφικοῦ χάρτου ἐν τῷ μεταξὺ εἰς Πειραιᾶ, καὶ ἡ ἀγορὰ αὐτοῦ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας ἔλυσε τὸ ζήτημα κατ’ εἰρηνικώτερον τρόπον. Διότι ἡ κατοχὴ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου, τοῦ πολυτίμου καὶ ἀποκεκρυμμένου τούτου εἴδους οὐ μόνον τὴν ἔκδοσιν τοῦ ὑπὸ τοῦ Κράτους ἐκτυπουμένου ἀναγνωστικοῦ ἐπέτρεψεν, ἀλλὰ καὶ τὰς ἀξιώσεις πάσας τὰς ὑπερβολικὰς τῶν ἐκδοτῶν τὴν μίαν μετὰ τὴν ἄλλην κατέρριψεν, ἀφοῦ ἡ πρώτη καὶ κυρία βάσις τῆς ἐκδοτικῆς ἀξίας, ἡ τιμὴ τοῦ τυπογραφικοῦ χάρτου κατέπεσεν εἰς σχετικῶς λογικὸν ὅριον. Οὕτω ἀπὸ τῶν μέσων τοῦ τρέχοντος μηνὸς ἤρχισαν ὑποβάλλοντες οἱ ἐκδόται αἰτήσεις διατιμήσεως, ἃς ταχέως καὶ ἀνελλιπῶς ἐπακολουθοῦσιν αἱ σχετικαὶ ἀποφάσεις τοῦ Ὑπουργείου. Δὲν εἶναι καμμία ὑπερβολή, κύριοι βουλευταί, ἐὰν σᾶς πληροφορήσω ὅτι αἱ τιμαὶ ἃς ἐκινδύνευεν ν’ ἀναγκασθῇ νὰ δεχθῇ τὸ Ὑπουργεῖον ἦσαν κατὰ 50% μεγαλείτεραι τῶν νῦν ὁριζομένων. Αὐτοὶ ἦσαν οἱ λόγοι τῆς ἐπιβραδύνσεως τῆς ἐκδόσεως τῶν διδακτικῶν βιβλίων κατὰ τὸ ἔτος.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Χρυσοστάλης παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν τίνα εἰσὶ τὰ αἴτια ἕνεκα τῶν ὁποίων σπανίζει ἐπὶ τοσοῦτον τὸ φωτιστικὸν οἰνόπνευμα.

§35Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Ἡ Ἑταιρεία, κύριε Ὑπουργέ, ἡ κερδίζουσα ἐξ αὐτοῦ μυθώδη ποσά, ἐγνώριζε πρὸ πολλοῦ ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀνθρακασβέστιον πρὸς φωτισμὸν τῶν κατοίκων τῆς Ἑλλάδος καὶ ἔπρεπε νὰ εἶναι παρασκευασμένη καὶ νὰ ἔχῃ παραγάγῃ πολὺ οἰνόπνευμα, ὥστε σήμερον νὰ ἐπαρκῇ καὶ νὰ μὴ διεξάγονται ἀγῶνες στὰ πρατήριά της, διὰ νὰ ἀποκτήσῃ κανεὶς ἐλαχίστην ποσότητα οἰνοπνεύματος. Εἶνε ντροπὴ στὴν Ἑλλάδα, ποῦ ὑπάρχει ἡ σταφίς, νὰ μὴν ὑπάρχῃ οἰνόπνευμα. Τὸ λέγω μετὰ πόνου μεγάλου, ἡ ὁποία ἔχει κλείσῃ ὅλα τὰ ἐργοστάσια τῆς οἰνοπνευματοποιΐας, ἔχει κάμει τρὰστ καὶ δὲν τὴν μέλλει διὰ τὸ καλὸν τοῦ κόσμου.

§36Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἀπήντησεν χθὲς ἐπ’ αὐτοῦ, δύναμαι νὰ προσθέσω ἀκόμη ὅτι μία τῶν κυριωτέρων αἰτιῶν τῆς σπάνης εἶνε καὶ ἡ γρίππη, διότι πρῶτον τὸ οἰνόπνευμα χρησιμοποιεῖται ὄχι μόνον διὰ τὰς φωτιστικὰς ἀνάγκας ἀλλὰ καὶ διὰ διάφορα ἄλλα φάρμακα, ἡ γρίππη δὲ ἔπληξεν πολλοὺς ἐργάτας τῆς Ἑταιρείας, ἔπειτα δὲ εἶνε καὶ αἱ δυσχέρειαι τῆς μεταφορᾶς. Ἐλπίζω ὅμως ἐντὸς ὀλίγου νὰ ὑπάρξῃ ἀφθονία, διότι πρόκειται νὰ μεταφερθοῦν εἰς τὰς Ἀθήνας 100.000 ὀκάδες.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας παρακαλεῖται ἀπὸ τὸν κ. Πετρακάκον νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν διατὶ δὲν προεκηρύχθη εἰσέτι δημοπρασία διὰ τὴν κατασκευὴν τῆς ὁδοῦ Γυθείου–Ἀρεοπόλεως καὶ διατὶ δὲν κατορθώθη ἡ μικροεπισκευὴ τῆς βατῆς ὁδοῦ Κελαρᾶς–Νέου Οἰτύλου καὶ ἡ κατασκευὴ τηλεφωνικῆς γραμμῆς αὐτόθι.

§38Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ὡς πρὸς τὴν πρώτην ἐρώτησιν ἀπαντῶ ὅτι δὲν προεκηρύχθη εἰσέτι δημοπρασία ὄχι λόγῳ ἐλλείψεως ὑλικῶν, ἀλλὰ λόγῳ ἐλλείψεως ἐργατικῶν χειρῶν. Δὲν παρουσιάζονται ἐργολάβοι, οἱ ὁποῖοι νὰ ἀναλάβουν τὰ ἔργα. Ὡς πρὸς τὴν δευτέραν ἐρώτησιν, ἡ περὶ ἧς πρόκειται ὁδὸς Κελαρᾶς–Οἰτύλου δὲν περιλαμβάνεται εἰς τὸν κατάλογον τῶν ὑπὸ τοῦ δημοσίου συντηρουμένων ὁδῶν.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Μ. Ζαφειρόπουλος, Ν. Γερμανὸς καὶ Δ. Λόντος παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἐὰν προτίθεται νὰ λάβῃ τὰ δέοντα μέτρα, ὅπως ἐπαναληφθῇ ἡ πρὸ πολλοῦ διακοπεῖσα συγκοινωνία τοῦ Ἁγίου Ὄρους καὶ ἀπομόνωσις αὐτοῦ τοῦ λοιποῦ Κράτους ταχυδρομικῶς καὶ τηλεγραφικῶς.

§40Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Τὸ ζήτημα τοῦτο ἀπασχολεῖ ἤδη τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου μου καὶ λίαν προσεχῶς θέλει ληφθῆ ἡ σχετικὴ ἀπόφασις.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Ν. Γερμανὸς καὶ Μ. Ζαφειρόπουλος παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἕνεκα τίνων λόγων ἀνεβλήθη ἡ κατασκευὴ τῆς ἁμαξιτῆς ὁδοῦ ἀπὸ Βασιλικοῦ μέχρι Πολυγύρου, μὴ ὑπαρχούσης οὐδεμιᾶς ἄλλης, διὰ τῆς ὁποίας νὰ δύνανται τὰ διάφορα χωρία τῆς Χαλκιδικῆς νὰ συγκοινωνῶσι μετὰ τῆς Θεσσαλονίκης ὁπωσδήποτε ἀνέτως καὶ ἂν προτίθεται νὰ διατάξῃ τὴν ταχεῖαν ἔναρξιν τῆς κατασκευῆς τῆς ἀναφερομένης ὁδοῦ.

§42Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Διετάχθη ἡ κατασκευὴ τῆς περὶ ἧς πρόκειται ὁδοῦ.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Δ. Μέλφος, Δ. Πάζης, Ν. Τερμετζῆς καὶ Ι. Ἀλεξανδρίδης παρακαλοῦσι τὸν κ. ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας Ὑπουργὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ποῖα μέτρα ἔλαβε διὰ τὴν ἀτμοπλοϊκὴν συγκοινωνίαν τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ ἂν ἔχῃ γνῶσιν ὅτι τὰ μὲν τηλεγραφήματα ἀποστέλλονται ταχυδρομικῶς, αἱ δὲ ἐπιστολαὶ περιπλανῶνται εἰς τὰς βαλίτσας τῶν ἐπιβατῶν ἐπὶ 15–20 ἡμέρας, ἵνα φθάσουν ἐνταῦθα, τοῦτο δὲ διότι οἱ τηλεγραφικοὶ καὶ ταχυδρομικοὶ φάκελλοι τῶν αὐτόθι ὑπηρεσιῶν ἀποστέλλονται διὰ τῶν διαφόρων ταξειδευόντων τῶν ἐχόντων τὴν εὐγενῆ καλωσύνην νὰ ἀναλαμβάνωσι τὸ φορτίον τοῦτο. Ἐπίσης πότε ἐπαναρχίζει ἡ σιδηροδρομικὴ συγκοινωνία Θεσσαλονίκης–Ὀξυλάρ.

§44Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἐλήφθησαν ἤδη ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως τὰ κατάλληλα μέτρα πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον καὶ οὕτω ἐλπίζομεν ἐν τῷ μέλλοντι νὰ παύσῃ παρατηρούμενον τὸ ἄτοπον τοῦτο.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τερμεντζῆς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς ταύτης.

§46Ν. ΤΕΡΜΕΝΤΖΗΣ. Αἱ βεβαιώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας μᾶς ἡσυχάζωσιν ἐν μέρει. Θὰ παρακαλέσω ὅμως τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ γνῶσιν τοῦ ἑξῆς περιστατικοῦ: Ἀπὸ τῆς 6ης Νοεμβρίου ἐταχυδρομήθη ἐπιστολὴ ἐν Καβάλλᾳ, ὡς δὲ φαίνεται καὶ ἐκ τῶν σφραγίδων τοῦ ταχυδρομείου, αὕτη ἀφίχθη μόλις σήμερον ἐνταῦθα, δηλαδὴ μετὰ 24 ὅλας ἡμέρας, ἤτοι εἰς τόσον χρονικὸν διάστημα ὅσον χρειάζεται διὰ νὰ ἀλληλογραφῇ τις μὲ τὴν Ἀμερικήν. Ἐκτὸς τούτου σήμερον ἐπίσης κάποιος ἔμπορος ἐκ Δράμας εὑρισκόμενος ἐνταῦθα ἔλαβε τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον ἐπεδόθη εἰς Δράμαν πρὸ 12 ἡμερῶν. Εἶναι ἀληθές, ὅτι τὰ τηλεγραφήματα αὐτὰ φθάνουν μέχρι Θεσσαλονίκης ταχυδρομικῶς. Ἐπίσης αἱ ἐπιστολαὶ φθάνουσι μέχρι Θεσσαλονίκης, ὡς καὶ εἰς τὴν ἐρώτησίν μας ἀναφέρομεν, διὰ διαφόρων ἐπιβατῶν ἐκ Δράμας εἰς Καβάλλαν. Ὁσάκις λοιπὸν οἱ ἐκεῖ ὑπάλληλοι εὑρίσκουσιν ἐπιβάτας ταξειδεύοντας ἐκεῖθεν δι’ οἱονδήποτε μέρος τῆς Ἑλλάδος καὶ ἔχουσι τὴν καλωσύνην νὰ μεταφέρωσι τὸν ταχυδρομικὸν φάκελλον, αἱ ἐπιστολαὶ φθάνουσιν ἐνταῦθα μετὰ 20–25 ἡμέρας. Αἱ βεβαιώσεις ἐν τούτοις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ μᾶς ἡσυχάζουσι διὰ τὴν τακτοποίησιν τῆς συγκοινωνίας ἔστω καὶ ἂν ὑπάρχωσιν ἴχνη ζωῆς τηλεγραφικῶς, ταχυδρομικῶς καὶ ἀτμοπλοϊκῶς. Βεβαίως δὲν θὰ ὑποβάλωμεν τὴν ἐρώτησιν, γνωρίζοντες τὰς πολλαπλᾶς ἀνάγκας τοῦ τόπου, ἐπειδὴ ὅμως τὰ πράγματα εἶναι εἰς τοιαύτην οἰκτρὰν κατάστασιν, ἂν καὶ παρῆλθον πλέον τῶν δύο μηνῶν ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως τῶν μερῶν μας, παρακαλῶ νὰ ληφθῶσιν ἐντονώτερα μέτρα ἐκ μέρους τῶν ἁρμοδίων.

§47Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. βουλευτὴν νὰ μοὶ δώσῃ τὸν φάκελλον τῆς ἐπιστολῆς αὐτῆς.

§48Ν. ΤΕΡΜΕΝΤΖΗΣ. Μάλιστα. Εἶναι ὡς εἶπον 24 ἡμερῶν φάκελλος.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως ὁ κ. Πὼπ ἔχει τὸν λόγον.

§50Γ. ΠΩΠ. Τηλεγράφημα ληφθὲν ἐκ Ψαρρῶν ἀναφέρει ὅτι ἡ νόσος γρίππη καταμαστίζει τὸν ἐκεῖ πληθυσμὸν τῆς νήσου, στερούμενον οὐ μόνον τροφίμων ἀλλὰ καὶ μέσων συγκοινωνίας.

§51Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Θὰ ληφθῶσι τὰ προσήκοντα μέτρα.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

§53Μ. ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Κατὰ τὴν γενομένην χθὲς ψηφοφορίαν ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ δὲν ἐψήφισα καὶ ἐν τούτοις εἰς τὰ πρακτικὰ φέρομαι ὡς ψηφίσας. Παρακαλῶ νὰ διορθωθῇ τὸ λάθος αὐτό.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Ὁ κ. Δ. Πετρακάκος παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὅπως πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν περὶ τῆς προμηθείας τῶν τελευταίως διανεμηθέντων πλημμελῶν — ἄν μή τι ἄλλο — πυρείων καὶ τῆς καθυστερούσης ἔτι ποσότητος κινίνης.

§55Δ. ΠΕΤΡΑΚΑΚΟΣ. Καὶ κατὰ τὸν παρελθόντα Φεβρουάριον καὶ Μάρτιον ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν ἐπὶ ζητήματος ὡρισμένων νομαρχῶν, οἵτινες ἵδρυσαν κράτος ἐν κράτει καὶ παρενέβαλλον τὰ μεγαλείτερα προσκόμματα.

§56Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν.

§57Δ. ΠΕΤΡΑΚΑΚΟΣ. Ἀκριβῶς διὰ τὸν κ. Ρακτιβάν.

§58Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Ἐπειδὴ θεωρεῖτε τὸ πρᾶγμα ἐπεῖγον νὰ τὸ κάμητε ὑπὸ τύπον ἐπερωτήσεως. Δὲν θέλω νὰ σᾶς περιορίσω.

§59Δ. ΠΕΤΡΑΚΑΚΟΣ. Κάθε ἄλλο. Γνωρίζω τὴν κοινοβουλευτικὴν εὐαισθησίαν σας.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεώς σας κ. Πετρακάκο, παρακαλῶ, ἔχετε τὸν λόγον.

§61Δ. ΠΕΤΡΑΚΑΚΟΣ. Ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεώς μου ὡς πρὸς τὴν προμήθειαν τῶν σπίρτων, εἶναι ζήτημα ἀφορῶν τὴν ἐξωτερικὴν ἀγορὰν καὶ ἔχω νὰ συστήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ πρόνοιαν νὰ μὴ γίνωνται καταχρήσεις. Διὰ τὸ κινίνο, πρέπει νὰ διαμαρτυρηθῶ, εἰς τὴν περιφέρειάν μου ὑπάρχει ἕλος τὸ ὁποῖον μαστίζει τοὺς κατοίκους μαζὺ μὲ τὴν γρίππην, ἤδη κινίνο δὲν ὑπάρχει. Ἐπληροφορήθην ὅτι εὑρίσκεται μεγάλη ποσότης εἰς τὴν Γιάφαν, θὰ παρακαλέσω νὰ σταλῇ ἐπίτηδες ἓν ἀτμόπλοιον νὰ τὴν παραλάβῃ καὶ ἓν ἀντιτορπιλλικὸν ἐπὶ τέλους, εἶναι ὑψίστη ἀνάγκη αὐτή.

§62Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὡς πρὸς τὰ πυρεῖα γνωρίζει ἡ Βουλὴ ποίας δυσχερείας συναντῶμεν, ἠγόρασα ὅπου εὕρισκον, μὴ δυνάμενος νὰ παρατηρήσω τὴν ποιότητα μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ ὑπάρχουν, δυστυχῶς μία ποσότης εἶναι βεβλαμένη. Ὡς πρὸς τὸ κινίνο, ἀληθῶς ἔχομεν μίαν μεγάλην ποσότητα εἰς τὴν Γιάφαν, τρία κιλὰ, ἀναμένομεν δὲ ἄλλα 5 καὶ ἐλπίζομεν ὅτι ἡ ποσότης αὕτη θὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τὰς ἀνάγκας μας.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κριάρης ἐπερωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας διατὶ δὲν ἐμερίμνησεν ὅπως ὑποβάλῃ τὴν αἴτησίν του περὶ χορηγίας τοῦ τριακονταδράχμου ἐπιδόματος καὶ εἰς τοὺς στρατευσίμους διδασκάλους καὶ ὑποδιδασκάλους, ἀφοῦ τὸ ἐπίδομα τοῦτο εἶναι προσαύξησις μισθοδοσίας, οἱ διδάσκαλοι δὲ οὗτοι δὲν ἔλαβον τοῦτο ἔτι, δὲν λαμβάνουσι δὲ ἐξ ἄλλου οὔτε αἱ οἰκογένειαί των ἐπίδομα; Καὶ διατὶ ἀφοῦ ὁλόκληρον τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον καὶ δὴ καὶ ὁ ἀπουσιάζων Πρόεδρος, ὡμολόγησαν κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον ἔτι εἶναι δικαία ἡ χορήγησις αὕτη. Καὶ τὶ σκέπται νὰ κάμῃ ὥστε νὰ μὴν ἀδικῶνται οἱ βιοπαλαισταὶ οὗτοι;

§64Α. ΚΡΙΑΡΗΣ. Μετὰ λύπης μου, κύριοι Βουλευταὶ, λαμβάνω τὸν λόγον κατὰ τὸ τέταρτον ἤδη, διὰ ζήτημα τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τοὺς ὑποδιδασκάλους καὶ δημοδιδασκάλους· εἶναι οἱ μόνοι, κύριοι, ἐξ ὅλων τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Κράτους, οἱ ὁποῖοι δὲν λαμβάνουν τὸ τριακοντάδραχμον ἐπίδομα· δὲν ἀρκεῖ δὲ ὅτι δὲν λαμβάνουν τὸ τριακοντάδραχμον ἐπίδομα, ἀλλὰ δὲν λαμβάνουν τοῦτο καὶ αἱ οἰκογένειαί των. Δὲν πρόκειται περὶ τῶν δημοδιδασκάλων οἱ ὁποῖοι ἐξακολουθοῦν ὑπηρετοῦντες ἐν τοῖς σχολείοις, ἀλλὰ πρόκειται περὶ τῶν στρατευσίμων διδασκάλων καὶ ὑποδιδασκάλων, ὑπάρχουν δὲ τοιοῦτοι περὶ τοὺς 400 νομίζω. Ἀρκεῖ, Κύριοι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀστόργως φερομένη πρὸς αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους, ἐνῷ μάχονται εἰς τὸ Μέτωπον, ἐνῷ ὑποφέρουν ὅλας τὰς κακουχίας, ἐνῷ ἐφονεύθησαν πολλοὶ καὶ ἐτραυματίσθησαν, δὲν ἔδωκεν εἰς αὐτοὺς τὸ τριακοντάδραχμον ἐπίδομα τὸ ὁποῖον λαμβάνουν ὅλοι οἱ ὑπάλληλοι τοῦ Κράτους, οὔτε αἱ οἰκογένειαι αὐτῶν λαμβάνουν ἐπίδομα. Τὸ ζήτημα τοῦτο τὸ ἔφερα τρεῖς φορὰς εἰς τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἥτις μὲ παρέπεμψεν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, μὲ παρέπεμψε εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν. Ἐνθυμοῦμαι, κύριοι, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν —ἱστάμην ὄπισθεν— ὅτι πρέπει νὰ κανονισθῇ τὸ ζήτημα αὐτό. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶπεν, ὅτι ἔχει γνωμοδότησιν τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου, ὅτι πρέπει νὰ πέρνουν τὸ ἐπίδομα αὐτὸ, εἶναι καὶ τοῦτο μισθοδοσία, δηλαδὴ αὔξησις τῆς μισθοδοσίας, δὲν εἶναί τι ἰδιαίτερον, θεωρεῖται αὔξησις καὶ πρέπει νὰ τὸ πέρνουν. Ἠναγκάσθην νὰ ὑποβάλω, κύριοι, πρότασιν νόμου, ἡ ὁποία παρεπέμφθη ἀπὸ τὴν Βουλὴν εἰς τὴν ἁρμοδίαν Ἐπιτροπὴν, ἥτις ἐνέκρινε τὸ ἐπίδομα. Ἐψηφίσθη εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν, ὁπότε ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν ἀντελήφθη τῆς προτάσεως αὐτῆς, καὶ εἶπε ὅτι τὸ ἀποσύρομεν, θὰ τὸ ὑποβάλωμεν εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον καὶ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον θὰ τὸ λύσῃ, χωρὶς νὰ κάμωμεν νόμον ἐπίτηδες διὰ τὸ ζήτημα τοῦτο. Ἐγὼ ἀφοῦ εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος ἔτσι ἠρκέσθην, ἄλλως τε, ἀφοῦ τὸ ἀπέσυρεν ἡ Κυβέρνησις καὶ δὲν τὸ υἱοθέτει δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ψηφισθῇ. Ἔληξεν ἡ Σύνοδος, ἠναγκάσθην ἐγὼ διὰ τῆς ὑπογραφῆς μου νὰ ὑποβάλω αἴτησιν εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, καὶ νὰ ζητήσω ἀμέσως μετὰ 2–3 ἡμέρας ἀπὸ τῆς λήξεως τῆς Συνόδου, τὴν λύσιν τοῦ ζητήματος. Σᾶς διαβεβαιῶ, κύριοι Βουλευταί, ὅτι ἐὰν σᾶς εἴπω 15 φορές, ἐὰν σᾶς εἴπω 20, ἐὰν σᾶς εἴπω 50, νὰ ἐπῆγα κατὰ τὸ μέχρι σήμερον διάστημα, δὲν σᾶς λέγω καμμίαν ὑπερβολήν. Παρεκάλεσα καὶ τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, παρεκάλεσα τὸν κ. Δίγκαν, μεταβαίνων εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ὅπου τὸν ἔβλεπον, διατὶ δὲν ἀποφασίζετε δι’ αὐτὸ τὸ ζήτημα; διατὶ ἀδικεῖτε τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς; διατί ἀφίνετε νὰ ζοῦν αἱ οἰκογένειαί των μὲ 5–6 παιδιὰ, μὲ 55 δραχμάς; Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, μοῦ εἶπε δὲν εἶναι ἰδική μου δουλειὰ, εἶναι τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας, καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, μὲ παρέπεμψεν εἰς ἄλλον τμηματάρχην καὶ ἐν τέλει ἐδέησε νὰ μοῦ εἴπῃ ὁ Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, ὅτι ἀπερρίφθη ἡ αἴτησίς μου καὶ θὰ σᾶς τὸ εἴπῃ καὶ τώρα, ἀλλὰ δὲν θὰ λησμονῇ ὅτι δὲν ἀπερρίφθη ἡ αἴτησις ἀλλ’ ἀνεβλήθη ἡ συζήτησις αὐτή, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Περιθάλψεως εἶπεν ὅτι, κατὰ τὴν συζήτησιν, ὅτι λαμβάνουν τὸ τριακοντάδραχμον ἐπίδομα αἱ οἰκογένειαι αὐτῶν καὶ ἑπομένως ἡ αἴτησίς του εἶναι ἀβάσιμος. Ἐδέησε νὰ σταλῇ ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ὁ ὁποῖος ἠναγκάσθη νὰ γράψῃ τὴν ἀλήθειαν καὶ ν’ ἀπαντήσῃ ἐγγράφως εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, ὅτι δὲν λαμβάνουν ἐπίδομα αἱ οἰκογένειαι αὐτῶν. Ἔκτοτε οὐκ ἦν φωνήν, οὐκ ἦν ἀκρόασιν. Ἠμπορῶ νὰ σᾶς εἴπω, ἔφθασα εἰς τὸ σημεῖον νὰ εἴπω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, μὰ δὲν ἔχετε κύριε Ὑπουργὲ τὸ σθένος καὶ τὸ θάρρος νὰ ὑποβάλητε τέλος πάντων αὐτὴν τὴν αἴτησιν, τὴν ὑπόθεσιν τὴν τόσον σοβαρὰν καὶ δικαίαν, εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον; διότι μοῦ εἶπεν ὅτι τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον καταγίνεται δι’ ἄλλα ζητήματα, καὶ ἑπομένως ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὕρῃ τὴν κατάλληλον περίστασιν νὰ τὴν ὑποβάλῃ.

§65Μ. ΒΟΛΟΥΔΑΚΗΣ. Δὲν σᾶς εἶπα αὐτό.

§66Α. ΚΡΙΑΡΗΣ. Ἐγὼ δὲν ψεύδομαι. Τοῦ εἶπα, δὲν ἔχετε τὸ θάρρος νὰ ὑποβάλλητε τὴν αἴτησιν αὐτὴν καὶ ἂς ἀπορριφθῇ. Καὶ ἔρχεται τὸ ζήτημα εἰς τὴν Βουλὴν, κύριοι, καὶ ἀφίνω νὰ κρίνετε μόνοι σας κύριοι Βουλευταί, ἐὰν τοιοῦτόν τι παράδειγμα ὑπάρχει εἰς Κράτος, βιοπαλαισταὶ, πτωχοὶ, οἰκογενειάρχαι, κακορρίζικοι ἄνθρωποι, νὰ πηγαίνουν εἰς τὸ Μέτωπον νὰ θυσιάζωνται, νὰ κακουχοῦν, νὰ πολεμοῦν, νὰ τραυματίζωνται, νὰ παθαίνουν ὅλα αὐτὰ τὰ πράγματα, καὶ νὰ μὴ τοὺς δίδῃ ἡ Κυβέρνησις ἐκεῖνο ποῦ δίδει εἰς ὅλους καὶ δὴ εἰς ὑπαλλήλους οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν ἀνάγκην τοῦ τριακονταδράχμου ἐπιδόματος, παρὰ ζοῦν μόνον μὲ 53 δραχμάς; Δὲν γνωρίζω ἂν θὰ ὑποβάλῃ ἡ Κυβέρνησις νομοσχέδιον, ἀλλὰ ἂς ἔχω τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας ὅτι θὰ ὑποβάλῃ εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον καὶ ἐγὼ μένω ἱκανοποιημένος.

§67Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Διατὶ δὲν ὑπεβάλατε τροπολογίαν εἰς τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐκτάκτου ἐπιδόματος τῶν ὑπαλλήλων;

§68Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον ἦτο ἀπὸ τὰ σοβαρώτερα νομοσχέδια ἅτινα ὑπεβλήθησαν κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον τῆς Βουλῆς καὶ διὰ τοῦτο ἔπρεπε νὰ συζητηθῇ ἐπισταμένως καὶ νὰ τροποποιηθῇ καταλλήλως. Ἀναγνωρίζω ὅτι οἱ δημοδιδάσκαλοι ἀμείβονται ὀλιγώτερον ἐξ ὅλων τῶν ἄλλων, ἀλλὰ ἡ αὔξησις τῆς μισθοδοσίας αὐτῶν δὲν δύναται νὰ γίνῃ δι’ ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἀλλὰ δι’ εἰδικοῦ νομοσχεδίου ὅπερ θὰ ὑποβληθῇ λίαν προσεχῶς ἐν τῇ Βουλῇ.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Μαλιόπουλος παρακαλεῖ τὸν κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ὁποῖα μέτρα ἔλαβεν ἐπὶ τῶν παραπόνων τῶν ἰδιοκτητῶν τῶν ἐπιταχθέντων ἵππων καὶ διτρόχων κατὰ Σεπτέμβριον 1918 τῆς ἐπαρχίας Καρδίτσης.

§70Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς Στρατιωτικῶν). Θὰ σᾶς ὑποδείξω τὸ κείμενον διαταγῆς διαβιβασθείσης πρὸς ὅλας τὰς Ἀρχὰς, ὥστε ἡ ἐπίταξις νὰ μὴ φέρῃ παράπονα. Ἐξ αὐτῆς τῆς διαταγῆς ἀποδεικνύεται ὅτι δι’ ὅσα κατηγγέλθησαν διέταξα ἀνακρίσεις.

§71Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπίταξις ἐγένετο δὶς καὶ τρὶς εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου, ἐνῷ εἰς ἄλλας μόνον ἅπαξ. Δὲν θέλω ὅμως νὰ ἐξετάσω τὸ ζήτημα τοῦτο. Ἡ ἐπαρχία Καρδίτσης ἦτο ἡ πλησιεστέρα ἴσως στὴν πόρτα τῶν ἀρχῶν, διατὶ νὰ μὴ πᾶνε στὴν Φθιώτιδα ἢ ἀλλοῦ πρὸς ἐπίταξιν; Ἐγένετο ἐπίταξις τὸν Μάϊον, Αὔγουστον καὶ Σεπτέμβριον. Ἀλλὰ ἐνῷ ὑπάρχει διαταγὴ τοῦ Ὑπουργείου νὰ ἀροτριῶντα νὰ μὴ ἐπιτάσσωνται ἢ μόνον κατὰ τὸ ἥμισυ, οὔτε αὕτη ἐτηρήθη. Μετὰ τὴν πρώτην ἐπίταξιν οἱ δυστυχεῖς χωρικοὶ ἠγόρασαν ζῶα πρὸς ἀναπλήρωσιν τῶν ἐπιταχθέντων καὶ τὰ ἠγόρασαν ἀντὶ 2.000 ἢ καὶ 2.500 ἢ 3.000 φράγκων, καὶ ὅμως ἡ ἐπιτροπὴ ἡ πρὸς διατίμησιν αὐτῶν τὰ διετίμησεν εἰς τὸ ποσὸν τῶν 600 ἢ 700 δραχμῶν.

§72Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς Στρατιωτικῶν). Δυστυχῶς ὑπάρχει ὅριον τασσόμενον ὑπὸ τοῦ νόμου. Πάντως ὅμως λαμβάνονται ὑπ’ ὄψει αἱ συνθῆκαι ὑφ’ ἃς εὑρίσκονται οἱ κάτοχοι τῶν ζώων.

§73Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Μετέβην τότε παρὰ τῇ Ἐπιτροπῇ, διότι ὁμαδικῶς μοὶ παρεπονοῦντο οἱ χωρικοὶ ὅτι κατεστρέφοντο, καὶ παρεκάλεσα νὰ ἀποζημιῶνται μὲ τὴν τιμὴν τῆς τρεχούσης τότε ἀγορᾶς τῶν ζώων. Ἡ ἐπιτροπὴ εὐγενῶς μοὶ ἀπήντησεν, ὅτι εἶνε δεσμευμένη ἐξ ἐγκυκλίου τοῦ Ὑπουργείου, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ὁποίας ἐγένετο ἡ ἐπίταξις τῆς ὑπ’ ἀριθ. 121685 τοῦ 1917, δι’ ἧς ὁρίζεται τὸ ἀνώτατον ὅριον τῆς διατιμήσεως εἰς 900 δραχμάς. Ἑπομένως ἡ ἐπιτροπὴ δὲν δύναται νὰ ὑπερβῇ τὸ ὅριον τῶν 900 δραχμῶν. Καίτοι ἀναγνωρίζομεν ὅτι ἀδικοῦμεν τοὺς χωρικούς, συνέπεσε κατὰ τὴν δευτέραν ἐπίταξιν νὰ εὑρίσκεται ἐκεῖ ἀνώτερος ἐπόπτης τῆς ἱππωνείας τοῦ Πρώτου Σώματος Στρατοῦ ὁ ὁποῖος ἔκαμε μάλιστα δύο ἀναφορὰς εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ παρέστησε τὸ ἀδίκημα τὸ ὁποῖον ἐγένετο εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας τῶν ἐπιταχθησομένων. Ἐγώ, μοῦ εἶπεν ὁ κ. ἐπόπτης, ἔστειλα ἀναφορὰν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τὴν 26 Αὐγούστου ὅτε ἐγένετο ἄλλη ἐπίταξις, ὑπ’ ἀριθ. 11, ἐκ Τυρνάβου λίαν ἐκτεταμένην, καὶ παρέστησα ποίαν τιμὴν εἶχον τὴν ἐποχὴν ἐκείνην τὰ διάφορα κτήνη, καθὼς καὶ τὰ δίτροχα τὰ ὁποῖα διετίμα ἡ ἐπιτροπὴ συμφώνως πρὸς τὴν ἐγκύκλιον τοῦ Ὑπουργείου μέχρι 750 δραχμῶν τὸ ἀνώτερον ὅριον, ἐνῷ σήμερον τὰ δίτροχα ἔχουσι δύο καὶ τρεῖς χιλιάδες δραχμάς. Ἔκαμε δευτέραν ἀναφορὰν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ὁ κ. ἐπόπτης τὴν 14 Ἰουλίου 1918 καὶ παρέστησε τὸ ἄδικον τὸ ὁποῖον ἐγένετο εἰς τοὺς χωρικούς. Ὅτι ταῦτα ἤκουσα, κ. Ὑπουργέ, ἐθεώρησα καθῆκόν μου νὰ ὑπομνήσω εἰς τὸ Ὑπουργεῖον διὰ τηλεγραφικῆς ἀναφορᾶς ἐμοῦ τοῦ ἰδίου καὶ τοῦ συναδέλφου μου κ. Ἀποστόλου, ὅπως δώσῃ τὸ Ὑπουργεῖον τὰς δεούσας διαταγὰς εἰς τὴν Ἐπιτροπήν. Δυστυχῶς δὲν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ τύχω ἀπαντήσεως.

§74Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς Στρατιωτικῶν). Ἀπήντησα ἀλλὰ εἴχατε ἀναχωρήσει.

§75Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Μετὰ 15 ἡμέρας ἀπὸ τῆς ἐπιδόσεως τοῦ τηλεγραφήματός μου, ἀνεχώρησα. Ἔμαθα ὅμως πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον ἀπήντησε πρὸς ἐμὲ διὰ τῆς ἀστυνομίας. Δὲν γνωρίζω ἐὰν εἶναι ἀξιοπρεπὲς καὶ ἡ ἁρμόζουσα ὁδὸς διὰ τὸ ἀξίωμα τοῦ Βουλευτοῦ νὰ λαμβάνῃ τηλεγραφήματα καὶ εἰδοποιήσεις διὰ τῆς ἀστυνομίας. Νομίζω ὄχι, εἰς τοῦτο δὲ θὰ συμφωνῆτε καὶ ὑμεῖς, κ. Ὑπουργέ. Ἄς ἔλθωμεν λοιπὸν εἰς τὸ θέμα. Μὲ αὐτὰς τὰς τιμὰς διετιμήθησαν τὰ ἐπιταχθέντα ζῷα τῶν χωρικῶν, τὰ ὁποῖα, ἐπαναλαμβάνω νὰ τονίσω ὅτι τὰ ἠγόρασαν 2 καὶ 3 χιλιάδας δραχμὰς πρὸς ἀναπλήρωσιν ἐκείνων τὰ ὁποῖα εἶχον ἐπιταχθῆ κατὰ τὴν δευτέραν καὶ πρώτην ἐπίταξιν. Νομίζω, ὅτι τὸ κράτος καὶ ἡ Πολιτεία δὲν εἶναι δυνατὸν ποτὲ νὰ δεχθῶσι νὰ ὑποστοῦν ἕνα τόσῳ προφανὲς ἀδίκημα οἱ χωρικοί, οἱ ὁποῖοι τόσῳ μοχθοῦν διὰ νὰ ἀποκτήσουν ὅτι ἔχουν καὶ ἔχω τὴν ἐλπίδα ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ὁ ὁποῖος ἀντιπροσωπεύει τὸ κράτος καὶ τὴν Πολιτείαν, εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν θὰ θελήσῃ νὰ ἱκανοποιήσῃ τοὺς χωρικοὺς καὶ νὰ ἐπανορθώσῃ τὸ ἀδίκημα αὐτό, καθ’ ὃν χρόνον μάλιστα τὰ ζῷα τὰ ὁποῖα ἐπετάχθησαν ἀπὸ τοὺς χωρικούς, μετά τινα χρόνον, ὡς εἶναι γνωστὸν, δυστυχῶς καθίστανται ἄχρηστα εἰς τὸν στρατὸν καὶ τὰ βγάζουν εἰς τὴν δημοπρασίαν ὅπου πωλοῦνται μὲ τὴν τιμὴν τῶν 800 καὶ χιλίων δραχμῶν, τὰ ζῷα αὐτὰ τὰ ὁποῖα διατιμῶσι εἰς τὴν πρώτην καλήν των κατάστασιν πρὸς 700–800 δραχμάς. Νομίζω ὅτι τὸ κράτος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιδοκιμάζῃ τὰ ἀδικήματα αὐτὰ καὶ ἔχω τὴν ἐλπίδα ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ ἐπανορθώσῃ τὸ ἀδίκημα αὐτὸ καὶ δύναται εὐκολώτατα νὰ τὸ ἐπανορθώσῃ, ἂς μοῦ ἐπιτρέψῃ δὲ νὰ ὑποδείξω τὸν τρόπον. Νὰ διατάξῃ τὰς ἐπιτροπὰς ταύτας τῶν ἐπιτάξεων νὰ αὐξήσωσι τὰς τιμὰς ἐν ταῖς καταστάσεσι τῶν ἐπιταχθέντων μὲ τὰς ὁποίας διετιμήθησαν τότε τὰ ἐπιταχθέντα καὶ τοιουτοτρόπως ἐπανορθοῦται τὸ ἀδίκημα.

§76Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Θέλω λάβει τὰ κατάλληλα μέτρα.

§77Λ. ΚΑΛΒΟΚΟΡΕΣΗΣ. Ἐπιτρέψατέ μου νὰ παρατηρήσω ὅτι ἐξ ὅσων εἶπεν ὁ κ. Συνάδελφος καὶ ἐξ ὅσων καὶ ἐγὼ ὁ ἴδιος γνωρίζω ἐξάγεται ὅτι ἐπετάχθησαν ζῷα πρὸς 700 καὶ 800 δραχμάς, καθ’ ἣν στιγμὴν ἄλλα ζῷα καὶ μάλιστα ἐν κακῇ καταστάσει εὑρισκόμενα ἐπετάχθησαν πρὸς 2 καὶ 3 χιλιάδας δραχμάς. Διατὶ αὐτό;

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Δ. Χρυσοστάλης καὶ Θ. Παπαστρατῆς συνιστῶσιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ παύσουν νὰ χορηγοῦνται ἄδειαι πωλήσεως τῶν τσιφλικίων εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας αὐτῶν, νὰ τροποποιηθῇ ὁ ἤδη ἰσχύων νόμος «περὶ πωλήσεως τσιφλικίων» ὅστις ὅπως ἐξηγεῖται ἤδη παρὰ τῶν ἁρμοδίων ἐλάχιστα ἐξυπηρετεῖ τοὺς κολήγους καὶ ἀκτήμονας γεωργούς.

§79Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Νὰ σᾶς δώσω τὴν ἀπάντησιν κ. Χρυσοστάλη.

§80Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ ἀναπτύξω τὴν ἐπερώτησίν μου, διότι σεῖς δὲν εἶσθε ὁ τακτικὸς Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας. Κύριε Πρόεδρε, ὅτε πρό τινων μηνῶν παρὰ τῆς Βουλῆς ταύτης ἐψηφίσθη ὁ νόμος περὶ ἀπαλλοτριώσεως τσιφλικίων, ἐπιστεύσαμεν ὅλοι μας ὅτι διὰ τοῦ νόμου τούτου θὰ ἐβελτιοῦτο ἡ τύχη τῶν ἀκτημόνων γεωργῶν καὶ χωρικῶν. Ἀλλὰ συνέβη ὅλως τὸ ἐναντίον. Ἀντὶ νὰ βελτιωθῇ ἡ τύχη τῶν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν, ἐγένοντο εὐτυχέστεροι οἱ πάντοτε εὐτυχεῖς τσιφλικοῦχοι. Καὶ ὁ λόγος εἶναι διότι ἐποδοπατήθη, ἐστραγγαλίσθη ὁ νόμος περὶ τσιφλικίων καὶ κατεκουρελιάσθη οὗτος εἰς τὰς χρυσοφόρους χεῖρας τῶν τσιφλικούχων ἕνεκα τῆς πολὺ μακρᾶς ἀπουσίας τοῦ τακτικοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας, τὸν ὁποῖον ἀντικαθέστων προσωρινῶς ἄλλοι 3 ἢ 4, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐνέκυπτον εἰς τὰ ζητήματα τοῦ Ὑπουργείου τούτου τῆς Γεωργίας ἀφοῦ ἦσαν προσωρινοί, ἀλλὰ ἤρχοντο καὶ παρήρχοντο τὴν τρέχουσαν ὑπηρεσίαν μόνον διεξάγοντες καὶ οἱ ὑπάλληλοι τοῦ Ὑπουργείου ἐξήγουν τὸν νόμον, ὄχι σύμφωνα μὲ τὸ πνεῦμα αὐτοῦ ἀλλὰ κατὰ τὰς πιέσεις τὰς ὁποίας εἶχον ἀπὸ τοὺς διαφόρους ἐνδιαφερομένους ὑπὲρ τῶν τσιφλικούχων καὶ κατὰ τὰς ἐπιβαρύνσεις τῶν τσιφλικούχων. Λόγου χάριν λέγεται τσιφλίκιον κατὰ τὸν νόμον τὸν ψηφισθέντα ἡ ἔκτασις γῆς ἡ ὑπερβαίνουσα τὰ 1000 στρέμματα, προκειμένου δὲ νὰ ἀπαλλοτριωθῇ τὸ τσιφλίκιον αὐτὸ τὰ ⅔ θὰ ἀπαλλοτριωθῶσι καὶ τὸ ⅓ θὰ μείνῃ εἰς τὸν τσιφλικοῦχον προσεθέσαμεν ὅμως εἰς τὸν ἀτελῆ καὶ γριφώδη ἐκεῖνον νόμον ὅτι τὰ 1000 στρέμματα καὶ ἄνω γῆς εἶναι καὶ θεωροῦνται τσιφλίκιον ἐὰν καλλιεργοῦνται ταῦτα ἐπὶ μορτῇ. Ἐφώναξα τότε καὶ εἶπα ἀπὸ τοῦ βήματος ἐκείνου κατὰ τὴν ψήφισιν τότε τοῦ Νόμου περὶ ἀπαλ. τσιφλικίων νὰ μὴ προστεθῇ ἡ λέξις ἐπὶ μορτῇ, ἀλλὰ δὲν εἰσηκούσθην καὶ οἱ τσιφλικοῦχοι ἐπωφεληθέντες τῆς λέξεως «μορτὴ» ἐπαρουσίασαν καὶ πιστοποιητικὰ ψευδῆ ὅτι τὰ ἐν Εὐβοίᾳ τσιφλίκιά των δὲν καλλιεργοῦνται ἐπὶ μορτῇ. Μορτὴ δὲ κατὰ τὸ λεξικὸν σημαίνει τὸ δίδει παρὰ τοῦ καλλιεργητοῦ εἰς τὸν ἰδιοκτήτην καρπὸν ἀντὶ χρήματος, ὡσανεὶ ὁ καρπὸς δὲν μεταβάλλεται εἰς χρῆμα, μικρὰ διατύπωσις ἡ λέξις μορτὴ ἐν τῷ νόμῳ ἐκείνῳ. Ἔκαμαν λοιπὸν κατάχρησιν τῆς λέξεως «μορτὴ» μερικοὶ τσιφλικοῦχοι τῆς Εὐβοίας καὶ ἐπώλησαν τὰ τσιφλίκιά των εἰς τετραπλασίαν τιμὴν τῆς πραγματικῆς εἰς δεκαπλασίαν δὲ τῆς ἀρχικῆς των ἀξίας καὶ κατώρθωσαν οὕτω νὰ γδύσουν τοὺς χωρικοὺς καὶ νὰ γεμίσωσι τὰ θυλάκιά των καὶ ἐπωφεληθέντες τοῦ ὑπὲρ τῶν ἀκτημόνων γεωργῶν ψηφισθέντος νόμου περὶ ἀπαλλοτριώσεως, νὰ γίνωσιν, λέγω, εὐτυχέστεροι οἱ τσιφλικοῦχοι καὶ οἱ χωρικοὶ ὑπὲρ ὧν ἐψηφίσθη δῆθεν ὁ νόμος ἐκεῖνος νὰ μείνωσι γυμνοί. Εἶπον ὅτι ἡ λέξις μορτὴ ἐτέθη ἐν τῷ νόμῳ ἐκείνῳ ἀτόπως καὶ ἔκαμαν κατάχρησιν τῆς λέξεως ταύτης οἱ τσιφλικοῦχοι, διότι μορτίται καλλιεργηταὶ ὅπως εἶπον ἀνωτέρω λέγονται οἱ καλλιεργοῦντες ἐπὶ ἀποδόσει σπόρου, ἀντὶ χρήματος· ἀλλ’ ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας ὑπάρχει ἐν Ἑλλάδι τσιφλικοῦχός τις ὅστις ὁ ἴδιος δι’ ἰδίων καλλιεργείας μέσων ἤτοι ἀτμοκινήτων ἀρότρων, ἁλωνιστικῶν μηχανῶν καὶ ἄλλων καὶ δι’ ἡμερομισθίων ἐργατῶν ὅστις νὰ καλλιεργῇ ὁ ἴδιος, λέγω, χίλια καὶ ἄνω στρέμματα γῆς; Ἐὰν ὑπάρχῃ τοιοῦτος ἀξίζει νὰ τοῦ δώσωμεν καὶ ἄλλας τόσας τῶν ὅσων ἤδη κατέχει γαίας νὰ καλλιεργήσῃ· ἀλλὰ σᾶς ἀπαντῶ ἐγὼ κ. Ὑπουργὲ, ὅτι οὐδεὶς τοιοῦτος αὐτοκαλλιεργητὴς ὑπάρχει τσιφλικοῦχος καὶ ἐν ὅσῳ λοιπὸν δὲν ὑπάρχει τοιοῦτος· τί σημαίνει ἂν οἱ καλλιεργηταὶ πρὸς τὸν τσιφλικοῦχον δίδουν καρπὸν ἢ χρῆμα; Ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία ἔκαμε κατάχρησιν καὶ ἐξήγησεν ὅτι οἱ λαμβάνοντες χρῆμα τσιφλικοῦχοι ἀντὶ σπόρου δύνανται νὰ πωλήσωσι τὰ τσιφλίκιά των καὶ ἔλαβον τοιαύτας ἀδείας καὶ τὰ ἐπώλησαν ἤδη καὶ πωλοῦν ἐξακολουθητικῶς ἐν Εὐβοίᾳ. Πρέπει νὰ παύσῃ αὐτὴ ἡ κατάχρησις εἰς βάρος τῶν ἀκτημόνων γεωργῶν συντελουμένη ἤδη.

§81Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἡ ἀπαγόρευσις τῆς ἀγοραπωλησίας γενικῶς δὲν δύναται νὰ γίνῃ καὶ διὰ τοῦτο ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου ἐφαρμόζεται ὁ ἰσχύων νόμος.

§82Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Πρέπει νὰ τροποποιηθῇ ὁ νόμος, ὅποιος ἔχει χίλια στρέμματα γῆν καὶ δὲν τὰ καλλιεργεῖ ὁ ἴδιος νὰ θεωρῆται τσιφλικοῦχος εἴτε χρήματα εἴτε σπόρον λαμβάνει, Προσέξατε, κύριοι, διότι δὲν πρόκειται περὶ παρανυχίδος εἶναι ἡ βάσις τοῦ νομοσχεδίου· διότι ποῖοι τὰ ἠγόρασαν τὰ κτήματα; Οἱ μεγαλοκτηματίαι, οἱ πλούσιοι γεωργοὶ ὅλοι δὲ οἱ ἀκτήμονες περὶ τῶν ὁποίων τοῦ λόγου μας ἐπρονοήσαμεν ἔμειναν εἰς τὰ κρύα τοῦ λουτροῦ, διότι κατηργήσαμεν 5 ἀφεντάδες καὶ ἐδημιουργήσαμεν 50.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Καρπετόπουλος παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν διατὶ δὲν ἐχορηγήθησαν εἰς ὅλα τὰ Σώματα αἱ διαταχθεῖσαι ἄδειαι εἰς τοὺς ἐφέδρους.

§84Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ζητεῖτε πληροφορίας διατὶ δὲν ἐχορηγήθησαν εἰς ὅλα τὰ σώματα αἱ διαταχθεῖσαι ἄδειαι εἰς τοὺς ἐφέδρους. Αἱ διαταγαὶ αἱ ἀφορῶσαι τὴν χορήγησιν ἀδειῶν εἰς τοὺς ἐφέδρους ἦσαν γενικαὶ ἐπεδόθησαν εἰς ὅλας τὰς ἀναπληρωματικὰς διοικήσεις ὅσον ἀφορᾷ τὰ Σώματα τὰ συνιστάμενα ἐκ στρατιωτῶν ἀνηκόντων εἰς μεγάλας ἡλικίας καὶ δὴ 1900–1902 σώματα ἢ τμήματα ἀνήκοντα εἰς τὸν στρατὸν τῆς ἐκστρατείας δὲν ἠδυνάμην ἐννοεῖται νὰ προβῶ εἰς τὴν χορήγησιν ἀδειῶν πρὶν ἢ συνενοηθῶ μετὰ τῆς διοικήσεως τοῦ Στρατοῦ ἐν Θεσσαλονίκῃ· κατόπιν τῆς συνεννοήσεως ἀπεφασίσθη ἡ διάλυσις ὅλων τῶν ταγμάτων μετόπισθεν, διότι αὐτὰ ἀποτελοῦνται ἀπὸ τὰς ἡλικίας αὐτάς, καὶ ὅλων τῶν σχηματισμῶν οἱ ὁποῖοι περιέχουν ἄνδρας τῶν τριῶν αὐτῶν ἡλικιῶν. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς μονάδας τὰς ὑπαγομένας εἰς τὰς ἀναπληρωματικὰς διοικήσεις, ὡς εἶπον καὶ ἐπαναλαμβάνω, διαταγαὶ ἐξεδόθησαν καὶ ὑποθέτω ὅτι θὰ ἐξετελέσθησαν. Ἂν ὑπάρχῃ τμῆμα τι, τὸ ὁποῖον δὲν τὰς ἐξετέλεσε θὰ παρακαλέσω τὸν κ. συνάδελφον νὰ τὸ ὀνομάσῃ ὥστε νὰ προβῶ εἰς τὴν τιμωρίαν, νὰ καλέσω εἰς ἀπολογίαν τὸν διοικητὴν τοῦ τμήματος.

§85Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πρόκειται περὶ τῶν Σωμάτων Στρατοῦ.

§86Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Περὶ αὐτῶν δὲν ἐπρόκειτο, διότι αὐτὸ θὰ ἔφερεν ἓν εἶδος ἀποστρατεύσεως.

§87Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Θὰ προσθέσω καὶ ἐγὼ ἐν σχέσει μὲ τὸ συζητούμενον θέμα ὅτι καὶ εἰς τὰ ἔμπεδα τῶν Ἀθηνῶν δὲν χορηγοῦνται κανονικῶς αἱ ἄδειαι, καὶ συνεπῶς παραπονοῦνται οἱ ἄνθρωποι καὶ δικαίως. Ἐπίσης ἔχω ἐπιστολὴν ἀπὸ τὸ Ἀλπάνκιοϊ, ἐκ τῆς ὁποίας μανθάνω ὅτι οὐδεὶς στρατιώτης ἔλαβεν ἄδειαν.

§88Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, σχετικῶς πρὸς τὰ λεχθέντα περὶ ἀδειῶν, λέγω καὶ ἐγὼ ὅτι εἶναι καιρὸς νὰ δοθῶσι ἄδειαι καὶ μάλιστα εἰς τὰς μεγαλειτέρας ἡλικίας.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Καρπετόπουλος παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν πόσα εἰσπράττει ἡμερησίως ἡ Ἑταιρεία τῶν Τροχιοδρόμων ἐκ τῆς καταργήσεως τῶν εἰσιτηρίων συνεχείας καὶ πόσα δαπανᾷ εἰς τὴν ἐπαύξησιν τῆς μισθοδοσίας τῶν τροχιοδρομικῶν ὑπαλλήλων τὴν τελευταίως διαταχθεῖσαν.

§90Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ὅσον ἀφορᾷ τὴν εἴσπραξιν ἡμερησίως τῆς Ἑταιρείας Τροχιοδρόμων ἔχω πίνακα εἰς τὸν ὁποῖον ἐμφαίνεται ὅτι εἰσπράττει δρ. 55.000 ὅσον ἀφορᾶ τὰς ἄλλας πληροφορίας τὰς ὁποίας ἐζήτησεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος δυστυχῶς παρίσταται ἀνάγκη λογιστικῆς ἐργασίας ὅπως ἐξακριβωθῇ τὶ κερδίζει ἡ ἑταιρεία ἐκ τῆς καταργήσεως τῶν εἰσιτηρίων συνεχείας. Διότι πρέπει νὰ γείνῃ σύγκρισις τῶν σημερινῶν εἰσπράξεων καὶ τῶν τοῦ ἀντιστοίχου μηνὸς τοῦ παρελθόντος ἔτους. Σήμερον παρέχω πίνακας εἰς τὸν κ. συνάδελφον περὶ τῶν εἰσπράξεων τῆς Ἑταιρείας καὶ ἐκ τῆς συγκρίσεως δύναται ὁ κ. συνάδελφος νὰ λάβῃ τὰς πληροφορίας τὰς ὁποίας ζητεῖ.

§91Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ διὰ τῆς ἐπερωτήσεώς μου ἠθέλησα νὰ μάθω τοῦτο: ἐσχάτως πολὺ ὀρθῶς καὶ πολὺ δικαίως ἡ Κυβέρνησις ηὔξησε τὴν μισθοδοσίαν τῶν τροχιοδρομικῶν ὑπαλλήλων, τὴν ηὔξησε δὲ διὰ μιᾶς φορολογίας εἰς βάρος τοῦ λαοῦ, διότι κατήργησε τὰ εἰσιτήρια συνεχείας καὶ ὁ κόσμος ὑπέστη μίαν ἐπιβάρυνσιν, εὐχαρίστως ὁ κόσμος ἀπεδέχθη τοῦτο, προκειμένου νὰ συντρέξῃ τοὺς πτωχοὺς τροχιοδρομικοὺς ὑπαλλήλους, ποτὲ του ὅμως δὲν εἶχε εἰς τὸν νοῦν του νὰ αὐξήσῃ τὰ ὠφελήματα τῆς Ἑταιρείας. Ἐρωτῶ λοιπὸν νὰ μάθω ἐὰν τὰ ἐπὶ πλέον εἰσπραττόμενα διὰ τῆς καταργήσεως τῶν εἰσιτηρίων συνεχείας διατίθεντε διὰ νὰ καλύψουν τὴν ἐπαύξησιν τῆς μισθοδοσίας τῶν ὑπαλλήλων ἢ μένει περιθώριον πρὸς ὄφελος τῆς Ἑταιρείας;

§92Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἡ ἀπάντησις εἶναι σύντομος. Ἐὰν ὁ κ. συνάδελφος ἀνέτρεχε εἰς τὸν νόμον, ὁ ὁποῖος μᾶς ἔδωκε τὸ δικαίωμα νὰ αὐξήσωμεν τὰς τιμὰς τῶν εἰσιτηρίων, θὰ ἔβλεπεν ὅτι ὅλαι αἱ αὐξήσεις ἀποτελοῦν ἰδιέτερον κονδύλιον, ἀπὸ τὸ ὁποῖον δὲν δύναται νὰ ὑπάρχῃ παροχὴ μερίσματος εἰς τὴν Ἑταιρείαν, ἀλλὰ μόνον πρὸς κάλυψιν τῶν δαπανῶν τῆς συντηρήσεως καὶ τῶν ἐπὶ πλέον δαπανῶν τῆς Ἑταιρείας. Αἱ αὐξήσεις εἰς τὰς τιμὰς τῶν εἰσιτηρίων προῆλθον ἐκ δύο λόγων, πρῶτον ἐκ τῆς αὐξήσεως τοῦ μισθοῦ τοῦ προσωπικοῦ καὶ δεύτερον ἐκ τῆς αὐξήσεως τῆς τιμῆς τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος, τὸ ὁποῖον ὑπερτιμήθη ἀπὸ μιᾶς δραχμῆς εἰς 1,30. Ἡ αὔξησις λοιπὸν τῆς τιμῆς τῶν εἰσιτηρίων ἐπῆλθεν διὰ τὴν κάλυψιν αὐτῶν τῶν δύο μεγάλων ἐπιβαρύνσεων τῆς Ἑταιρείας, ἃς μάθῃ δὲ ὁ κ. συνάδελφος ὅτι ἡ Ἑταιρεία οὐδὲ λεπτὸν ἔχει νὰ ὠφεληθῇ, ἐὰν δὲ ὑπάρξῃ ἔστω καὶ ἐλάχιστον περιθώριον, τοῦτο θὰ διατεθῇ κατ’ ἀπόφασιν τῆς Κυβερνήσεως, δηλαδὴ ἡ Ἑταιρεία δὲν δύναται νὰ θέσῃ χεῖρα ἐπὶ τῶν εἰσοδημάτων τῶν προερχομένων ἐκ τῶν φόρων τοὺς ὁποίους ἐπιβάλλομεν εἰς τὸν λαὸν μόνον καὶ μόνον ἵνα βελτιώσωμεν τὴν θέσιν, ἀφ’ ἑτέρου δὲ νὰ καταστήσωμεν δυνατὴν τὴν λειτουργίαν τῶν τροχιοδρόμων.

§93Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ περίπτωσις τὴν ὁποίαν ἐπεκαλέσθην δὲν εἶναι ἡ τῆς ἐπαυξήσεως τῶν τιμῶν τῶν εἰσιτηρίων, ἐκτὸς ἐὰν καὶ τὰ ἔσοδα τὰ εἰσπραττόμενα ἐκ τῆς καταργήσεως τῶν εἰσιτηρίων συνεχείας πρὸς τὸν αὐτὸν σκοπὸν προορίζονται.

§94Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Βεβαίως. Ὅλα τὰ ἔσοδα τὰ προερχόμενα καὶ ἐκ τῆς καταργήσεως τῶν εἰσιτηρίων συνεχείας πρὸς τὸν αὐτὸν σκοπὸν προορίζονται.

§95Δ. ΤΕΡΖΑΚΗΣ. Πρὸ ἕξ ἡμερῶν ἐζήτησα ἀπὸ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν διαφόρους πίνακας, ἐκ τῶν ὁποίων θὰ καταδειχθῇ πόσα χρήματα εἰσπράττονται καὶ ποῦ διατίθενται ἐκ μέρους τῆς Ἑταιρείας. Ἡ κατάθεσις τῶν πινάκων τούτων εἶναι ἁπλούστατον πρᾶγμα, διότι ἡ Ἑταιρεία κρατεῖ σχετικὰ βιβλία.

§96Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Οἱ πίνακες οἱ ζητηθέντες παρὰ τοῦ κυρίου συναδέλφου θέλουσι κατατεθῇ πλήρεις, ἀλλὰ ἀπαιτεῖται πρὸς σύνταξιν αὐτῶν χρονικόν τι διάστημα, διότι νομίζω ὅτι ζητεῖ σειρὰν.

§97Δ. ΤΕΡΖΑΚΗΣ. Τεσσάρων ἐτῶν.

§98Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Διέταξα ἀμέσως νὰ ἑτοιμασθοῦν καὶ ἀμέσως θέλουσιν κατατεθῆ εἰς τὴν Βουλήν. Ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἦσαν ἕτοιμα θὰ τὰ καταθέσω σήμερον. Ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουσι δυσκολίαι, θὰ ἔχητε τὴν ὑπομονὴν νὰ περιμείνητε. Διέταξα ἐπειγόντως νὰ ἑτοιμασθοῦν.

§99Δ. ΤΕΡΖΑΚΗΣ. Θὰ περιμείνωμεν, ἀλλὰ ἔχω τὴν πλήρη πεποίθησιν ὅτι εἶναι μιᾶς ὥρας ἐργασία καὶ μόνον.

§100Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Δὲν εἶναι μιᾶς ὥρας ἐργασία.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Α. Σίδερης καὶ Α. Κουριὲλ ἐπερωτῶσι τὴν Κυβέρνησιν ἐὰν ἐπιβεβαιοῦται ἡ φήμη περὶ συμμετοχῆς Ἑλληνικῶν στρατευμάτων εἰς τὴν κατὰ τῆς Ρωσσίας ἐκστρατείαν καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει νὰ δηλώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν ποῖα συμφέροντα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἀπαιτοῦσι ταύτην.

§102Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Προλαμβάνω τοὺς ἀξιοτίμους βουλευτὰς ἐκ Θεσσαλονίκης εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἐπερωτήσεώς των, διότι νομίζω ὅτι δὲν ὑπάρχει ἔδαφος ὅπως ἀναπτυχθῇ ἡ ἐπερώτησίς των αὕτη. Τὸ ἔδαφος παρέχεται ὑπὸ συντετελεσμένων γεγονότων, ὑπὸ ἀποφάσεων τῆς Κυβερνήσεως, τῶν ὁποίων λαμβάνει γνῶσιν ἡ Βουλὴ καὶ τὸ Ἔθνος, ἀπόκειται δὲ εἰς τὴν Βουλὴν νὰ κανονίσῃ τὰ τῆς συζητήσεως κατὰ τὰς ἰδίας της ἀντιλήψεις. Ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπάρχει τοιοῦτόν τι γεγονὸς ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς, δὲν νομίζω ὅτι ἔχει τόπον ἡ συζήτησις, τὴν ὁποίαν προκαλοῦν οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι, ἐλπίζω δὲ ὅτι καὶ οἱ ἴδιοι δὲν θὰ ἐπιμείνουν εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἐπερωτήσεώς των ταύτης (χειροκροτήματα).

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σίδερης ἔχει τὸν λόγον.

§104Α. ΣΙΔΕΡΗΣ. Κύριοι βουλευταὶ ὁμολογῶ, ὅτι ἡ ἐπερώτησις αὕτη ὤφειλε νὰ προκαλέσῃ ἀμέριστον τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς, διότι εἶνε ἐπερώτησις ἐνδιαφέρουσα οὐ μόνον τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν τοῦ ἐλευθέρου Κράτους ἀλλ’ ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους. Διὰ τῶν δηλώσεων, τὰς ὁποίας ἔκαμεν ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὴν πρώτην ἡμέραν τῆς ἐνάρξεως τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, ἐδήλωσεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀκολουθεῖ ἀπαρασάλευτος τὰς ἀρχὰς τὰς ὁποίας διετύπωσεν ὁ Πρόεδρος τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν Οὐΐλσων, ἔτι δὲ διὰ δηλώσεων τὰς ὁποίας ἔκαμε εὐχαριστῶν τὴν Βουλὴν δι’ ὅσα αὕτη ὑπὲρ αὐτοῦ διὰ τοῦ κυρίου Προέδρου τῆς Βουλῆς εἶπεν, ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐδήλωσεν, ὅτι εἰς τὴν πολιτικὴν αὑτοῦ κατευθύνεται ὑπὸ δύο ἀρχῶν, ἡ μία τῶν ὁποίων εἶνε, ὅτι νομίζει ὅτι αἱ σχέσεις αἱ ἠθικαὶ αἱ ὑπάρχουσαι μεταξὺ τῶν ἀτόμων δέον νὰ κρατῶσι καὶ μεταξὺ τῶν λαῶν. Νομίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἡ φήμη αὕτη περὶ τῆς συμμετοχῆς τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ εἰς ἐκστρατείαν μετ’ ἄλλων εἰς τὴν Ρωσσίαν εἶνε ἐντελῶς ἀντίθετος, ἄντικρυς ἀντίθετος πρὸς τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, αἱ ὁποῖαι δηλώνουν τὴν κατεύθυνσιν περὶ τῆς πολιτικῆς τοῦ Κράτους, πῶς ἐννοεῖ δηλ. νὰ κανονίζῃ τὴν πολιτικήν του, διότι, νομίζω, ὅτι ἐὰν πράγματι πρέπει νὰ κρατῶσι καὶ πρέπει νὰ κρατῶσιν αἱ αὐταὶ ἠθικαὶ ἀρχαί, αἱ ὁποῖαι κρατοῦσι μεταξὺ τῶν ἀτόμων καὶ μεταξὺ τῶν λαῶν, καὶ ἐὰν εἶνε ἀληθὲς ἐπίσης ὅτι ἡμεῖς ἀκολουθοῦμεν ἀληθῶς τὰς ἀρχὰς ἐκείνας, τὰς ὁποίας διετύπωσεν εἰς τὸ πρόγραμμα αὑτοῦ ὁ Πρόεδρος τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν Οὐΐλσων, αἱ ὁποῖαι ἀρχαὶ δὲν εἶνε μόνον ἀρχαὶ τοῦ Ἀμερικανοῦ Προέδρου, ἀλλ’ ἀποτελοῦν σήμερον τὸ δημόσιον διεθνὲς δίκαιο τῆς Εὐρώπης, νομίζω ὅτι καθ’ οὐδένα λόγον εἶνε δυνατὸν νὰ παραδεχθῇ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς, ὅτι ἔχομεν ἡμεῖς τὸ παράπαν τὸ δικαίωμα νὰ ἀναμιχθῶμεν εἰς τὰ ἐσωτερικὰ ἄλλου λαοῦ, χωρὶς ποσῶς νὰ διακιολογῆται τοῦτο.

§105Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ἀπὸ μέρος τοῦ λαοῦ νὰ μὴ λέγητε!

§106Α. ΣΙΔΕΡΗΣ. Νομίζω, λέγω, ὅτι ἡ πολιτικὴ αὕτη ἀκριβῶς εἶνε ἀντίθετος πρὸς τὴν διατυπωθεῖσαν ἀρχὴν καὶ ὑπ’ αὐτοῦ τοῦ Προέδρου τῆς Ἀμερικανικῆς δημοκρατίας. Κύριοι βουλευταί, εἶναι γνωστὴ κἄπως γνωστή, βεβαίως ὄχι ἀκριβῶς, ἡ κατάστασις ἡ διαμορφωθεῖσα ἐν Ρωσσίᾳ. Οἱαδήποτε καὶ ἂν εἶνε αὕτη, εἴτε ὅπως μανθάνομεν αὐτὴν ἐξ ἰδικῶν μας καὶ ἄλλων ἀστικῶν φύλλων κατὰ ἕνα τρόπον βεβαίως ἐξωφρενικόν, εἴτε ὅπως μανθάνομεν αὐτὴν ἐξ ἄλλων φύλλων σοσιαλιστικῶν τῆς Εὐρώπης, τῆς Γαλλίας καὶ Ἀγγλίας, μέλη δὲ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἀναγινώσκουσι ταῦτα καὶ γνωρίζουσι πῶς ἐκθέτουσιν ταύτην, ὁπωσδήποτε δὲν θέλω νὰ ἀποδεχθῶ ἐντελῶς ἀνεπιφυλάκτως ταύτην ἢ νὰ φέρω τὴν παραμικροτέραν κρίσιν ἐπὶ τῆς ἐσωτερικῆς αὐτῆς καταστάσεως, χωρὶς καὶ νὰ ἀναγνωρίσω ταύτην ἢ νὰ ἐκφρασθῶ ὑπὲρ αὐτῆς, νομίζω, λέγω, ὅτι οἱαδήποτε καὶ ἂν εἶνε ἡ ἐσωτερικὴ κατάστασις αὐτὴ δὲν δικαιολογεῖται ποσῶς ἐξ αὐτῶν τῶν ἠθικῶν ἀρχῶν, τὰς ὁποίας ἐξήγγειλεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Ἀμερικανικῆς Πολιτείας καὶ ἐξ αὐτῆς τῆς ἠθικῆς ἀρχῆς, ἡ ὁποία περιμένομεν νὰ πηγάσῃ ἀπὸ τὸν πόλεμον τοῦτον, τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον θὰ ἰσχύσῃ καὶ ὑπὲρ ἡμῶν καὶ ὑπὲρ παντὸς ἔθνους, τὸ δικαίωμα ὅπως κάθε λαὸς κανονίζῃ μόνος τὰ ἐσωτερικά του, χωρὶς νὰ δύναται νὰ ἀναμιχθῇ ἄλλος εἰς αὐτά. Νομίζω λοιπὸν κατὰ τοῦτο, ὅτι ἡ πολιτικὴ αὕτη—διότι κατὰ τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, δέχομαι ὡς καταφατικὴν τὴν ἀπάντησιν εἰς τὴν ἐπερώτησίν μου—ἡ πολιτικὴ αὕτη δὲν εἶνε σύμφωνος οὔτε μὲ τὴν ἐπαγγελθεῖσαν πολιτικὴν ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὴν πρώτην ἡμέραν, οὔτε σύμφωνος πρὸς αὐτὸ τὸ δίκαιον.

§107Π. ΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Ὥστε κατὰ τὴν γνώμην τὴν ἰδικήν σας, δὲν πρέπει νὰ πᾶνε τὰ συμμαχικὰ στρατεύματα εἰς τὴν Γερμανίαν, διότι δὲν πρέπει ν’ ἀναμιγνύωνται εἰς τὰ ξένα πράγματα.

§108Α. ΣΙΔΕΡΗΣ. Ἀσφαλῶς.

§109Π. ΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Ἂν καῇ τὸ σπίτι τὸ ἰδικόν σου, ἐγὼ δὲν πρέπει νὰ σὲ βοηθήσω νὰ σβύσῃς τὴν φωτιά;

§110Α. ΣΙΔΕΡΗΣ. Θὰ σᾶς ἀπαντήσω.

§111Ν. ΞΗΡΟΣ. Νὰ τὰ τηλεγραφήσουμε στὸν Οὐΐλσωνα αὐτὰ γιὰ νὰ φωτισθῇ.

§112Α. ΣΙΔΕΡΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ὁ κ. συνάδελφος εἶπεν, ὅτι ἂν τὸ σπίτι του καίεται ἡμεῖς πρέπει νὰ πᾶμε νὰ τὸν βοηθήσουμε. Δὲν εἶνε ἀνάγκη νὰ ἐκθέσω πολλὰ διὰ νὰ ἐννοήσωμεν ποῖος εἶνε ὁ σκοπὸς τῆς ἐκστρατείας αὐτῆς. Εἶνε μακρὰν τοῦ νὰ ἀποβλέπῃ τὴν βοήθειαν τοῦ σπιτιοῦ τοῦ ἄλλου. Σκοπεῖ τὴν ὑποστήριξιν τῶν συμφερόντων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εἶνε συνδεδεμένοι μὲ τὰ οἰκονομικὰ καὶ χρηματιστικὰ συμφέροντα τῆς χώρας ἐκείνης. Τοῦτο εἶνε ζήτημα τοῦ ὁποίου τὴν ἀπόδειξιν ἔχετε ἀμέσως διὰ τοῦ ἑξῆς γεγονότος, ὅτι ὅλα τὰ σοσιαλιστικὰ κόμματα τῆς Εὐρώπης, ἀνεξαρτήτως ἀποχρώσεως, ὡς ἐκπροσωποῦν τὰ οὐχὶ τὰ χρηματιστικὰ συμφέροντα, διαμαρτύρονται κατὰ τῆς συμμετοχῆς αὐτῆς. Τοῦτο εἶνε ἀπόδειξις, ὅτι ἡ ἐκστρατεία ἐκείνη δὲν ἔχει τὸν σκοπόν, τὸν ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος.

§113Π. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἡ ἀντίληψίς σας φθάνει μέχρι τοῦ σημείου ὥστε νὰ κατακρίνητε καὶ τὴν ἀποστολὴν Ἑλληνικοῦ στρατοῦ στὴ Βουλγαρία;

§114Α. ΣΙΔΕΡΗΣ. Ἂν μοῦ ἔλεγεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ὁ στρατὸς θὰ μεταβῇ στὴ Θράκη, τὸ πρᾶγμα θὰ ἦτο πολὺ διάφορον.

§115Ν. ΞΗΡΟΣ. Ἐγκρίνετε τὸν μποσελβικισμόν; Εἴπατέ το καθαρά.

§116Α. ΣΙΔΕΡΗΣ. Αὐτὸ εἶνε ἄλλο ζήτημα. Ἀλλὰ πλὴν τῆς παραβιάσεως αὐτῆς τῆς ἀρχῆς, ἡ ὁποία νομίζω ὅτι πρέπει νὰ κρατῇ καὶ εἰς τὰς σχέσεις τῶν ἐθνῶν, ὡς καὶ εἰς τὰς σχέσεις τῶν ἀτόμων καὶ ἀπὸ τὰς ὁποίας περιμένομεν μίαν ἀναγέννησιν τοῦ νεωτέρου δημοσίου δικαίου καὶ τῶν σχέσεων τῶν ἐθνῶν, νομίζω ὅτι δὲν εἶνε ἐξυπηρέτησις τῶν Ἑλληνικῶν συμφερόντων ἡ συμμετοχὴ εἰς τὴν ἐκστρατείαν ἐκείνην, καὶ ἀκριβῶς διὰ τοῦτο διαμαρτύρομαι. Ἀλλὰ συγχρόνως ἔχω καὶ κἄτι ἄλλο νὰ προσθέσω. Ἡ ἐμπόλεμος κατάστασις ὡς πρὸς τὸν πόλεμον τὸν ἀρξάμενον ἔληξεν. Ἀνοίγει μία νέα πολεμικὴ κατάστασις. Νομίζω ὅτι αὐτὴν τὴν νέαν πολεμικὴν κατάστασιν δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ κρίνωμεν ἁπλῶς καὶ μόνον ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἐμπιστοσύνης, τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ πλειοψηφία στὴν Κυβέρνησιν. Γνωρίζετε, ὅτι εἰς πολλὰ κράτη ὑπάρχουν νομοθετικαὶ διατάξεις, κατὰ τὰς ὁποίας εἰς πολλὰς περιπτώσεις σπουδαίας, δὲν ἀρκεῖ ἡ ψῆφος τῆς Βουλῆς, χρειάζεται ἀλλοῦ δημοψήφισμα κλπ.

§117Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Κατὰ τὸ πολίτευμα τὸ κρατοῦν καὶ ἑπομένως ἐδῶ ἡ γνώμη τῆς πλειοψηφίας τῆς Βουλῆς εἶνε ἡ γνώμη τῆς πλειοψηφίας τοῦ Ἔθνους.

§118Α. ΣΙΔΕΡΗΣ. Εἴμεθα σύμφωνοι, ἀρκεῖ μόνον ἡ γνώμη τῆς πλειοψηφίας τῆς Βουλῆς νὰ δοθῇ μετὰ ἔκθεσιν εἰς τὴν Βουλὴν τῆς πολιτικῆς ταύτης, τὴν ὁποίαν ὅμως οὐδέποτε ἤκουσα νὰ ἐκτεθῇ, τοὐναντίον μάλιστα ἤκουσα ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι δὲν εἰμπορεῖ νὰ ἐκθέσῃ ποία εἶνε ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως. Νομίζω λοιπόν, ὅτι δὲν εἶνε οὔτε δημοκρατικόν, οὔτε φιλελεύθερον νὰ συζητοῦμεν μίαν πολιτικὴν τὴν ὁποίαν νὰ μὴ γνωρίζωμε κἄν. Τοῦτο δὲν εἶνε μικρὸν πρᾶγμα. Πρὸς ἐξακρίβωσιν τῆς κοινῆς γνώμης πρέπει τοὐλάχιστον νὰ συζητηθῇ τὸ πρᾶγμα αὐτὸ δημοσίᾳ εἰς τὸν τύπον κλπ. καὶ τότε ἡ πλειοψηφία ἐκφράζουσα τὴν θέλησίν της μετὰ τὴν διασάφησιν τῶν πραγμάτων, νὰ δύναται νὰ ἐκφράσῃ τὴν θέλησιν τοῦ λαοῦ καὶ τότε ἡ Κυβέρνησις νὰ καλύψῃ τὴν πολιτικὴν εὐθύνην, διὰ τῆς ψήφου ἐμπιστοσύνης πρὸς αὐτήν. Ἐγὼ ὅμως δὲν δύναμαι νὰ ἀκολουθήσω εἰς τοῦτο τὴν πλειοψηφίαν καὶ δηλῶ, ὅτι διαμαρτύρομαι κατὰ τῆς ἐκστρατείας αὐτῆς διότι τὴν εὑρίσκω καὶ ἄδικον καὶ ἀσύμφορον πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ Κράτους καὶ τοῦ Ἔθνους. (Χειροκροτήματα).

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει τὸν λόγον.

§120Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Αἰσθάνομαι τὴν ἀνάγκην, κύριοι, νὰ μὴ ἀφίσω ἄνευ ἀπαντήσεως τὴν παρατήρησιν τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ. Ἤλπιζα, τὸ ὁμολογῶ, ὅτι πειθόμενος εἰς τὰς συστάσεις, τὰς ὁποίας ἔκαμε ἐξ ὀνόματος τῆς Κυβερνήσεως, θὰ ἀπέφευγε νὰ ἐκθέσῃ τὰς γνώμας αὐτοῦ ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως τὴν ὁποίαν ἔχει ὡς θέμα τῆς ἐπερωτήσεώς του. Ἀλλ’ ὁ κ. βουλευτὴς ἠθέλησε νὰ ἐκθέσῃ τὰς ἰδέας του. Δικαίωμά του μόνον ὅτι τοῦτο δὲν εἶνε εἰς πλήρη τάξιν καὶ ἁρμονίαν πρὸς τὴν τάξιν τὴν κοινοβουλευτικήν. Δὲν ἐξεπλάγην ὅμως ὅτι ὁ κ. βουλευτὴς δὲ ἐδίστασε νὰ εὑρεθῇ εἰς τόσην δυσαρμονίαν πρὸς τὴν κοινοβουλευτικὴν τάξιν, ὅταν τὸν ἤκουσα νὰ ἐκθέτῃ τὰς ἰδέας του περὶ τοῦ τρόπου τῆς διοικήσεως, τὸ ὁποῖον φαντάζεται προσήκοντα. Διότι ἠκούσατε τὸν κ. βουλευτὴν εἰπόντα ὅτι ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει τυχὸν τοιαύτη ἐκκρεμὴς ὑπόθεσις ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Κυβερνήσεως, καθῆκον τῆς Κυβερνήσεως εἶνε νὰ ἔλθῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, νὰ ἐκθέσῃ τὰς ἰδέας της νὰ ζητήσῃ τὴν γνώμην τῆς Βουλῆς καὶ τότε νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀπόφασίν της. Δηλαδὴ ὁ κ. βουλευτὴς δὲν ἐζήτησε τίποτε ὀλιγώτερον ἀπὸ τὴν τελείαν ἀνατροπὴν τῶν ὅρων τοῦ πολιτεύματος. Διότι ποία εἶνε ἡ βάσις τοῦ πολιτεύματος, νὰ διοικῇ ἡ Βουλὴ ἢ ἡ Κυβέρνησις; Θέλετε; Θέλετε τὴν Βουλὴν συνδιοικοῦσαν μετὰ τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ποῖος εἶνε ὑπεύθυνος; Ἐὰν ὑπῆρξαν Κυβερνήσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔχουσι τὸ σθένος νὰ ἀντιμετωπίσωσι τὰς περιστάσεις μὲ ἰδίας γνώμας καὶ νὰ ὑποβάλλωσι τὴν ἰδίαν πολιτικὴν ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς, ἐὰν δὲν εἶχον τοιοῦτον σθένος, ἐὰν ὑπῆρξε ποτὲ Κυβέρνησις, ἥτις νὰ προσεπάθη τεχνιέντως νὰ εἰσαγάγῃ τὴν Βουλὴν εἰς τὰς Κυβερνητικὰς εὐθύνας προκειμένου νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει ὄχι νὰ συζητήσῃ ἀπόφασιν, τὴν ὁποίαν ἔλαβε καὶ πολιτικήν, τὴν ὁποίαν εἶχεν ὑπ’ ὄψει κατὰ τῆς τοιαύτης τάσεως ἀντετάχθησαν καὶ εὐλόγως οἱ ἀντιπολιτευόμενοι, διότι εἶνε τάσις ἀνατροπῆς εἰς τὰς κοινοβουλευτικὰς Κυβερνήσεις. Αἱ Κυβερνήσεις κυβερνοῦν καὶ αἱ Βουλαὶ ἐλέγχουν. Διὰ τοῦτο εἶπον ἀκριβῶς, ὅτι ἐφ’ ὅσον ἡ Βουλὴ δὲν ἔχει συγκεκριμμένα γεγονότα ἐπὶ τῶν ὁποίων νὰ στηρίξῃ τὴν κρίσιν της τῆς πολιτικῆς Κυβερνήσεως, δὲν ὑπάρχει λόγος συζητήσεως, θέλετε νὰ συζητήσωμεν ἐπὶ εἰκασιῶν τὰς ὁποίας ἔχει, ὅτι πιθανὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ πράξῃ τοῦτο ἢ ἐκεῖνο. Οὐδὲ ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ προβῇ εἰς οἱασδήποτε ἀνακοινώσεις εἰς τὴν Βουλὴν προκειμένου περὶ ἐνεργείας, τὴν ὁποίαν ἔχει εἰς κίνησιν, προκειμένου περὶ ἐνεργείας, τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ Κυβέρνησις, διότι ποικίλαι εἶναι αἱ ἐνέργειαι τὰς ὁποίας ἔχει ἡ Κυβέρνησις εἰς κίνησιν. Δὲν εἶνε ἐπιτετραμμένον, εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἔρχηται εἰς τοιαύτας δηλώσεις εἰς τὴν Βουλήν, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχει κίνδυνος νὰ παραβλάψωσι τὴν διαχείρησιν τῶν ἐθνικῶν ὑποθέσεων. Ἀλλ’ ὁ κ. βουλευτὴς ὡς εἴδατε εἰς τὴν ἐπερώτησίν του ζητεῖ νὰ μάθῃ ἐὰν τυχὸν εἶνε ἀληθὴς ἡ φήμη περὶ συμμετοχῆς Ἑλληνικῶν στρατευμάτων εἰς τὴν κατὰ τῆς Ρωσσίας ἐκστρατείαν καὶ ποῖα συμφέροντα τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ ἀπαιτοῦσι ταύτην. Ἐγὼ δὲν ἔχω ὑπ’ ὄψει μόνον τὴν ἐνέργειαν τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ πᾶν ὅ,τι πράττει ἡ Κυβέρνησις διαχειριζομένη τὴν Ἐθνικὴν ὑπόθεσιν ἐξυπηρετεῖ τὰ συμφέροντα τοῦ Ἑλληνισμοῦ, τὰ ὁποῖα εἶνε τὰ συμφέροντα τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους. (Χειροκροτήματα). Βεβαίως διαφέρομεν εἰς τὰς ἀντιλήψεις τὰς πολιτικάς, οὐδὲ θέλω νὰ εἴπω ὅτι εἶναι ἀπολύτως τάχα ὀρθότεραι αἱ ἰδικαί μας ἀντιλήψεις καὶ ὄχι τῶν κ. βουλευτῶν. Τοῦτο εἶναι πολιτικὸν ζήτημα. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θέλω νὰ εἴπω εἰς τὴν Βουλὴν εἶναι, ὅτι ἐκπλήττει τὴν Βουλὴν ἡ ἐμφάνισις οἱουδήποτε βουλευτοῦ ἐμφανιζομένου διὰ νὰ ὁμιλήσῃ ἐν ὀνόματι τῶν συμφερόντων τοῦ λαοῦ, καὶ νὰ λέγῃ ὅτι ὁ Λαὸς ἐκφράζει αὐτὴν τὴν γνώμην του διὰ τὰ ἐθνικὰ ζητήματα διὰ τῆς ἐθνικῆς ἀντιπροσωπείας. Ἡ Ἐθνικὴ ἀντιπροσωπεία ἐμπιστεύεται τὴν διαχείρισιν τῶν ἐθνικῶν ὑποθέσεων εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Ἐὰν συμβαίνουν περιστάσεις κατὰ τὰς ὁποίας διακυβεύονται πολὺ ἥττονος σημασίας νὰ μὴ ἀπολαύῃ τῆς ἐμπιστοσύνης τοῦ Λαοῦ ἡ Κυβέρνησις ἡ Κυβέρνησις αὐτὴ δὲν δύναται νὰ σταθῇ οὐδὲ 24 ὥρας. Ἀλλ’ ὁ κ. βουλευτὴς προσέθηκε καὶ ἄλλο τι, τὸ ὁποῖον μὲ ἐκπλήττει περισσότερον, διότι εἶπεν ὅτι οὔτε ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐδήλωσε ποία εἶναι ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως, οὔτε ἀπὸ ἄλλο μέλος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἐδηλώθη. Ἀγνοεῖ ὁ κ. βουλευτὴς ποία εἶναι ἡ πολιτικὴ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως. Εἶναι ἡ πολιτικὴ τὴν ὁποίαν γνωρίζει τὸ Ἔθνος τὸ Ἑλληνικὸν ἀπὸ τοῦ Φεβρουαρίου 1915, εἶναι ἡ πολιτικὴ ἡ ὁποία τὸν Σεπτέμβριον τοῦ 1916 μετετέθη εἰς τὴν Θεσσαλονίκην Πατρίδα τοῦ κ. βουλευτοῦ (Εὖγε, εὖγε). Εἶναι πολιτικὴ ἡ ὁποία ἐπανῆλθεν ἐκ Θεσσαλονίκης καὶ ἀπεκατέστησε τὴν ἑνότητα τοῦ Κράτους καὶ ἐξακολουθεῖ ἔκτοτε νὰ ἐπικρατῇ, εἶναι ἡ πολιτικὴ τῶν ἀποτελεσμάτων, τὰ ὁποῖα ὅλοι ἀντιλαμβανόμεθα, εἶναι, ἡ πολιτικὴ τὴν ὁποίαν σύσσωμος ἡ Βουλὴ ἐπεδοκίμασε κατὰ τὰς δηλώσεις τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. (Χειροκροτήματα). Ἀλλὰ διὰ νὰ ἐπανέλθω εἰς τὸ γεγονὸς θὰ ἔλεγον εἰς τὸν κ. βουλευτὴν ὅτι ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεώς του οὔτε εἰς τοὺς ὑποβάλλοντας τὴν ἐπερώτησιν βουλευτὰς ὑποθέτω ὅτι ἔχει νὰ προσκομίσῃ κέρδος τι πέραν τοῦ κέρδους, τὸ ὁποῖον συγκομίζουσιν ἐξ ἁπλῆς ἐρωτήσεως. Ὀλιγώτερον κέρδος ἔχει νὰ προσδώσῃ εἰς τὴν ὅλην διαχείρισιν τῶν Ἐθνικῶν πραγμάτων ὅταν κινδυνεύωμεν νὰ ἀκούωμεν ἰδέας ὅπως αὐτὰς, τὰς ὁποίας ἐξεστόμισεν ὁ κ. βουλευτής, ὅστις θὰ ἠδύνατο, προκειμένου περὶ τῆς στρατιωτικῆς ἐνεργείας τῆς Ἑλλάδος, νὰ σιωπήσῃ, διότι ἐὰν πρόκειται ὁ Ἑλληνικὸς στρατὸς νὰ βαδίσῃ ἐδῶ καὶ ἐκεῖ, ὅπου εἶναι Ἑλλάς, δυνατὸν νὰ εἶναι τοῦτο πολιτικὴ τοῦ κ. βουλευτοῦ, ἡ πολιτικὴ ὅμως τῆς Ἑλλάδος εἶναι πολιτικὴ Συμμαχικὴ (χειροκροτήματα).

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σίδερης.

§122Α. ΣΙΔΕΡΗΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν διενοήθην ποσῶς νὰ συζητήσω νῦν τὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἀπὸ τοῦ Φεβρουαρίου 1915 ἐξηκολούθησεν ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων, τὴν πολιτικὴν ἐκείνην, ἡ ὁποία κατὰ τὴν ἔκφρασιν τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἐλθοῦσα εἰς Ἀθήνας ἔσχεν τὴν ἐπιδοκιμασίαν τῆς Βουλῆς. Εἶμαι καὶ ἐγὼ εἷς ἐξ ἐκείνων, ὁ ὁποῖος ὄχι μόνον ἐπεδοκίμασεν, ἀλλὰ καὶ ἐδήλωσε τὰς ἐπὶ τῆς πολιτικῆς ἐκείνης σκέψεις αὐτοῦ κατὰ τὴν ἐπιδοκιμασίαν ἐκείνην. Αὐτό, τὸ ὁποῖον εἶπον καὶ διαφωνῶ μὲ τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως εἶναι τοῦτο. Εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἔχῃ πολιτικήν, ἡ ὁποία νὰ ἀρχίζῃ ἀπὸ τὸ 1915 καὶ νὰ τελειώνῃ εἰς τὸ 1919 χωρὶς νὰ θέλῃ ἐν ἑκάστῃ εἰδικῇ περιπτώσει νὰ ἐκθέσῃ καὶ δικαιολογήσῃ ταύτην; Ἐκεῖνο, τὸ ποῖον ἐκ τῆς ὀρθῆς ἑρμηνείας τοῦ πολιτεύματος ἐπιβάλλεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν εἶναι τοῦτο: εἰς τοιαῦτα μεγάλα ζητήματα νὰ εἴπῃ εἰς τὴν Βουλὴν πῶς ἡ πολιτικὴ ἐκείνη, ἡ ὁποία ἀκολουθεῖται ἀπὸ τοῦ 1915, τὴν ὑποχρεώνει κατὰ τὴν παροῦσαν στιγμὴν νὰ πράξῃ οὕτως ἢ οὕτως, (νὰ μεταβῇ εἰς Ρωσσίαν), τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δὰ καὶ μικρᾶς σημασίας. Ἀλλ’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον μὲ κάμνει νὰ διαφωνῶ πρὸς τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως εἶναι τοῦτο. Δὲν εἶπον ἐγώ, ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ διοικῇ τὴν χώραν, τοὐναντίον μάλιστα προχθὲς εἰς τὸ ἀτυχὲς ἐπεισόδιον τοῦ κ. Καφαντάρη συνεφώνησα μετ’ αὐτοῦ καὶ ἐχαρακτήρισα πρῶτος, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐπεμβαίνῃ ἡ Βουλὴ εἰς τὴν διοίκησιν, ἀλλὰ τὴν Κυβέρνησιν τῆς χώρας ἔχει ἡ Βουλή, καὶ ἀξιῶ, ὅτι τοῦτο θὰ πῇ κοινοβουλευτισμὸς καὶ κοινοβουλευτικώτερον τῶν Κρατῶν εἶναι ἡ Γαλλία. Εἴδομεν, ὅτι τὸ δημόσιον δίκαιον τῆς τρίτης Δημοκρατίας ὑπέστη μεταβολὴν ἐπὶ τῷ δημοκρατικώτερον, ἥτις παντοῦ ἀκολουθεῖται. Καὶ ἐνῷ κατὰ τὴν ἐπανάστασιν τοῦ 89 διῃρέθησαν αἱ ἐξουσίαι εἰς ἐκτελεστικὴν καὶ νομοθετικὴν καὶ εἰς δικαστικὴν μὲ ὡρισμένα ὅρια, ἐν τούτοις ὅμως αἱ τρεῖς αὐταὶ ἐξουσίαι κατήντησαν τίποτε ἄλλο παρὰ μία δύναμις, ἐξουσίαι συγκεντρούμεναι εἰς τὸ Κοινοβούλιον, ὅπερ καὶ νομοθετεῖ καὶ κυβερνᾷ οὐσιαστικῶς τὴν χώραν, οὐχὶ ἁπλῶς ἐγκρίνον κατ’ ἀρχὴν τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ συζητοῦν καὶ κρίνουν συγκεκριμένως ἐν ἑκάστῃ περιπτώσει· τοῦτο εἶναι κοινοβουλευτισμὸς καὶ κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα. Δὲν εἴμεθα ἐδῶ διὰ νὰ λέγωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἀφέονταί σοι αἱ ἁμαρτίαι.

§123Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Ἀναλόγως πρὸς τὸ πολίτευμα. Ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις ἀπολαμβάνει τῆς ἐμπιστοσύνης τῆς Βουλῆς.

§124Α. ΣΙΔΕΡΗΣ. Ὅταν τελευταίως ἀνεκινήθη εἰς τὴν Βουλὴν τὴν Γαλλικὴν τὸ ζήτημα τῆς ἀριστερᾶς ὄχθης τοῦ Ρήνου ἦτο γνωστὴ ἡ πολιτική, τὴν ὁποίαν ἠκολούθει ἡ Γαλλικὴ Δημοκρατία, ἐν τούτοις, ὅμως, διότι ἐγεννήθη ἓν ζήτημα, ὡς τὸ τῆς ἀριστερᾶς ὄχθης τοῦ Ρήνου ἡ Βουλὴ ἀπῄτησεν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ δηλώσῃ ποίαν πολιτικὴν θὰ μετήρχετο εἰδικῶς ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος.

§125Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Ἐὰν μᾶς καλέσῃ καὶ ἡμᾶς ἡ Βουλὴ βεβαίως θὰ τὸ εἴπωμεν.

§126Α. ΣΙΔΕΡΗΣ. Μία τοιαύτη ἀπάντησις εἶναι, ὡς νὰ μοῦ λέτε, ὅτι δὲν δύναμαι νὰ ὁμιλήσω, διότι ἐγὼ ὡς Βουλὴ σᾶς καλῶ, ἄλλο ζήτημα, ἐὰν ἡ πλειοψηφία δὲν συμφωνεῖ μαζύ μου.

§127Ν. ΞΗΡΟΣ. Ἀφήσατέ τα πλέον, ἡ Κυβέρνησις ἀπολαύει τῆς ἐμπιστοσύνης τῆς Βουλῆς.

§128Α. ΣΙΔΕΡΗΣ. Σεῖς φαίνεται, ὅτι δὲν ἐκαταλάβατε τὸ πρᾶγμα.

§129Ν. ΞΗΡΟΣ. Τί εἴπατε κ. Σίδερη; ὅτι δὲν καταλαμβάνω ἐγώ; Εἶνε ἀνάξιόν σας....

§130Α. ΣΙΔΕΡΗΣ. Δὲν εἶπον, ὅτι δὲν καταλαβαίνετε.

§131Ν. ΞΗΡΟΣ. Εἶναι ἀνάξιον ἑνὸς βουλευτοῦ.

§132Α. ΣΙΔΕΡΗΣ. Δὲν εἶναι ἀνάξιον ἔγνοια σας, ἀφῆστε αὐτὰ εἴχατε ὁμιλίαν καὶ δὲν ἐννοήσατε.

§133Ν. ΞΗΡΟΣ. Δὲν ἀντιλαμβάνεσθε τὴν θέσιν σας ὀφείλετε νὰ ἔχητε σεβασμὸν περισσότερον καὶ ἂν δὲν ἔχετε θὰ σᾶς τὸν διδάξω ἐγώ.

§134Α. ΣΙΔΕΡΗΣ. Βλέπω, ὅτι δὲν ἔχετε σεῖς σεβασμὸν πρὸς ἐμὲ καὶ οὕτω δὲν ἔχω οὐδὲ μίαν ὑποχρέωσιν νὰ ἔχω καὶ ἐγὼ πρὸς σᾶς σεβασμὸν Σέβομαι τοὺς Βουλευτάς, οἱ ὁποῖοι μὲ σέβονται. Ἔλεγα, ὅτι αὕτη εἶνε ἡ διαφορά μας μὲ τὴν Κυβέρνησιν καὶ λέγω ὅτι τοῦτο εἶναι τὸ κοινοβουλευτικὸν δι’ ὃ ἀνέφερον τὸ παράδειγμα τῆς Γαλλίας, ὅπου εἰδικῶς διὰ τὸ ζήτημα ἐκεῖνο ἐκλήθη ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ τὴν Βουλὴν νὰ ἐκθέσῃ τὴν πολιτικὴν αὐτῆς. Δὲν θὰ μοῦ εἴπετε βεβαίως, ὅτι αὐτό γίνεται εἰς τὴν Γαλλίαν ἀλλὰ εἰς τὴν Ἑλλάδα ποῦ νὰ γίνουν αὐτά. Βεβαίως ἐγὼ εἰσηγοῦμαι τὴν γνώμην ἐκείνην, τὴν σύμφωνον μὲ τὰς ὀρθᾶς ἰδέας περὶ ἐλευθέρου πολιτεύματος, τὴν σύμφωνον πρὸς τὴν πρόοδον τῶν πραγμάτων, σύμφωνον μὲ τὰς δημοκρατικὰς ἀντιλήψεις καὶ τὴν δημοκρατικὴν μορφὴν καὶ ἑρμηνείαν τοῦ πολιτεύματος. Ἡ Βουλὴ ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἔχῃ δυστυχῶς ἀντίθετον γνώμην. (Χειροκροτήματα ἐκ τῶν θεωρείων).

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Ι. Λεχαγίδης, Γ. Μυλωνογιάννης, Κ. Μητσοτάκης καὶ Γ. Μαρκαντωνάκης παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας ὅπως εἰσαγάγῃ εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς ψήφισιν νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου οἱ ἐπιθεωρηταὶ τῆς Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως, οἱ διορισθέντες προσωρινῶς ὑπὸ τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως καὶ ὑπηρετοῦντες εἰς τὸν στρατὸν καὶ ὡς ἐκ τούτου μὴ δυνηθέντες νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς ἐξετάσεις πρὸς μονιμοποίησιν αὐτῶν, μονιμοποιηθῶσι χωρὶς νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς ἐξετάσεις.

§136Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Ὡς γνωρίζετε, κατὰ τὴν ὕπαρξιν τοῦ Ἐθνικοῦ κινήματος οἱ πλεῖστοι ἐκ τῶν ἐπιθεωρητῶν τῆς Δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως μὴ θέλοντες νὰ προσχωρήσωσι εἰς τὸ κίνημα αὐτό, ἐγκατέλειψαν τὰς θέσεις των. Ἡ Προσωρινὴ Κυβέρνησις διὰ νὰ ἀναπληρώσῃ τὰ κενὰ τὰ ὁποῖα ἐδημιουργήθησαν ἐκ τῆς ἀποχωρήσεως τῶν ἐπιθεωρητῶν ἐκείνων εἰς τὴν Δημοτικὴν Ἐκπαίδευσιν προσέλαβε ἄλλους οἱ ὁποῖοι εἶχον τὰ προσόντα τὰ ὑπὸ τοῦ νόμου ὁριζόμενα, ὑστεροῦντες μόνον κατὰ τὸν χρόνον τῆς ὑπηρεσίας. Οἱ ἐπιθεωρηταὶ ἐκεῖνοι ἐξηκολούθησαν καὶ μετὰ τὴν ἕνωσιν τοῦ Κράτους νὰ ὑπηρετοῦν ὡς τοιοῦτοι, ἀλλ’ ἐπειδὴ εἶχον διωρισθῆ προσωρινῶς, ἡ Κυβέρνησις ἐξέδωκε Βασ. Διάταγμα διὰ τοῦ ὁποίου ὑποχρέουν αὐτοὺς νὰ προσέλθωσιν εἰς ἐξετάσεις. Τινὲς ὅμως ἐξ αὐτῶν εὑρίσκοντο εἰς τὸν στρατὸν καὶ εὑρίσκονται καὶ σήμερον. Δι’ αὐτοὺς ἔταξεν μίαν προθεσμίαν ὅπως μετὰ τὴν λῆξιν τῆς ἐπιστρατεύσεως προσέλθουν ἐντὸς τῆς προθεσμίας ἐκείνης καὶ δώσουν ἐξετάσεις. Νομίζομεν, κ. Πρόεδρε, ὅτι θὰ ἦτο δίκαιον οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι ἐπὶ τόσον χρόνον ταλαιπωροῦνται εἰς τὸν στρατὸν ἀπαλλαγῶσι τῶν ἐξετάσεων, διότι ὡς γνωρίζετε θὰ παρέλθῃ μετὰ τὸ πέρας τῆς ἐκστρατείας πολὺς χρόνος ὥστε νὰ δυνηθοῦν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ νὰ περισυλλέξουν τὰς γνώσεις των αἱ ὁποῖαι ἀπαιτοῦνται διὰ νὰ δώσουν ἐξετάσεις καὶ διὰ νὰ μελετήσουν ὅπως πρέπει, ἐνῷ, ἐὰν ἐπανέλθωσιν εἰς τὰς θέσεις των ἀμέσως διὰ τῆς πείρας τὴν ὁποίαν ἔχουσι προηγουμένως διὰ τῆς μελέτης καὶ τῆς πείρας τὴν ὁποίαν θὰ ἀποκτήσωσι κατὰ τὸ διάστημα ἐκεῖνο ἐντὸς τοῦ ὁποίου καλοῦνται νὰ δώσουν ἐξετάσεις θὰ πληρώσωσι τὰ κενὰ τὰ ὁποῖα ἐλλείπουν καὶ θὰ ἐκτελέσουν τὸ καθῆκον αὐτῶν πλήρως τόσον καλὰ ὅσον ἐξετέλουν ἐπὶ δύο ἔτη.

§137Δ. ΔΙΓΚΑΣ (ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Μελετᾷ ἡ Κυβέρνησις τὸ ζήτημα τοῦτο καὶ θέλει ληφθεῖ συντόμως σχετικὴ ἀπόφασις.

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Ἰ. Λεκανίδης, Γ. Μυλωνογιάννης, Κ. Μητσοτάκης, Γ. Μαρκαντωνάκης παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης ὅπως εἰσαγάγῃ νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλήν, δι’ οὗ νὰ γίνηται προσθήκη μεταξὺ τοῦ 3ου καὶ 4ου ἐδαφίου τοῦ πρώτου ἄρθρου τοῦ νόμου 1453, καθ’ ἣν οἱ γραμματεῖς τῶν Ἐφετείων καὶ τῶν ἀντιστοίχων Εἰσαγγελιῶν νὰ ἔχωσι βαθμὸν ἐμμίσθου προέδρου.

§139Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Δὲν εἶναι τῆς παρούσης στιγμῆς τὸ ζήτημα. Ἡ δικαστικὴ ἱεραρχία θὰ μελετήσῃ ὅλα ταῦτα τὰ ζητήματα ἐν καιρῷ.

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Πετρακάκος παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν περὶ τοῦ θανάτου τοῦ κληρωτοῦ Εὐαγγέλου Μ. Παπαγιαννοπούλου, ἀποθανόντος εἰς τὸ ἐνταῦθα Βʹ Στρατιωτικὸν Νοσοκομεῖον, εἰς ὃ μετεφέρθη ἐκ τοῦ ἐν Καλλιθέᾳ Συντάγματος Τηλεγραφητῶν, τοῦ ὁποίου ὁ ἰατρὸς ἠρνήθη εἰσιτήριον δι’ ἕνα ἑτοιμοθάνατον!

§141Δ. ΠΕΤΡΑΚΑΚΟΣ. Κύριοι, πρόκειται περὶ ἑνὸς στρατιώτου, ὁ ὁποῖος καθ’ ἃς ἔχω πληροφορίας ἀσθενῶν παρουσιάσθη τρὶς πρὸ τοῦ ἰατροῦ, ὁ δὲ ἰατρὸς τὸν ἀπέπεμψε, μετ’ ὀλίγον δὲ ἔπεσε ἑτοιμοθάνατος, εἰσήχθη εἰς τὸ Νοσοκομεῖον καὶ ἀπεβίωσε ἐκ μηνιγγίτιδος. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἐρευνήσῃ ποία ὑπῆρξε ἡ διαγωγὴ τοῦ ἰατροῦ τοῦ ἐμπέδου λόχου τηλεγραφητῶν Καλλιθέας καὶ ἐὰν ὑπῆρξε τοιαύτη νὰ προβῇ μὲ τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ κριθῇ πᾶς τοιοῦτος βάναυσος ἐπιστήμων. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ εὐχαριστῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν διὰ τὴν κατάθεσιν τῶν πινάκων τῶν ἀπωλειῶν.

§142Ι. ΑΘΑΝΑΣΑΚΗΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὁ στρατιώτης περὶ οὗ ὁ λόγος ἐξητάσθη παρὰ τῶν ἰατρῶν καὶ ἐπρόκειτο νὰ λάβῃ ἔνδειξιν ἀπαλλαγῆς. Ἐν τῷ μεταξὺ προσεβλήθη ὑπὸ ὀξείας νόσου, ὁ ἰατρὸς εἶπεν ὅτι πρέπει νὰ εἰσαχθῇ καὶ ἐπειδὴ ἦτο ἐν μετακομίσει τὸ Ἔμπεδον, τηλεφωνικῶς ἐζήτησε νὰ εἰσέλθῃ ἄνευ εἰσιτηρίου καὶ μὴ ὑπάρχοντος οὔτε φορείου μετεφέρθη ἐπὶ τῶν ὤμων εἰς τὸ 2ον Νοσοκομεῖον ὅπου τοῦ παρεσχέθησαν ὅλαι αἱ περιποιήσεις, ἐκεῖ διεγνώσθη ὀξεία μηνιγγῖτις καὶ δυστυχῶς δὲν ἠδυνήθη νὰ σωθῇ. Νομίζω ὅτι εἰς τὴν περίστασιν αὐτὴν ἐλήφθησαν πάντα τὰ μέτρα.

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Πετρακάκος ἐπερωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης περὶ τῶν πειθαρχικῶν μέτρων τὰ ὁποῖα προφανῶς θὰ ἔλαβε πρὸς προάσπισιν τῆς συνταγματικῆς ἀσυλίας κατὰ τῶν δικαστηρίων τῶν Συνέδρων Ναυπλίου καὶ Τριπόλεως, ἅτινα ἐν πληρεστάτῃ γνώσει τῆς βουλευτικῆς ἰδιότητος ἐτόλμησαν νὰ ἀπαγγείλωσι κατηγορίαν, νὰ καταδικάσωσιν ἐπὶ λειπομαρτυρίᾳ καὶ νὰ διατάξωσιν ἀκόμη τὴν βιαίαν προσαγωγήν, νὰ προβῶσι δηλαδὴ εἰς πλήρη ποινικὴν δίωξιν κατὰ βουλευτοῦ.

§144Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως ταύτης πληροφορῶ τὴν Βουλὴν ὅτι ὁ εἰσαγγελεὺς εὐθὺς ὡς ἔλαβε γνῶσιν τῆς ἰδιότητος τοῦ κ. Βουλευτοῦ, διέταξε ν’ ἀνασταλῇ ἡ ἐκτέλεσις τῆς ἀποφάσεώς του. Ἅμα δὲ ὡς ἐμφανισθῇ ἐνώπιον τοῦ ἀκροατηρίου ἐκφράζει τὴν γνώμην ὅτι ἡ περὶ ἧς πρόκειται ἀνακοπὴ θὰ γίνῃ δεκτὴ ὑπὸ τοῦ Δικαστηρίου τῶν Συνέδρων.

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ ὅτι ἡ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ἐπιτροπὴ ἐνισχύεται διὰ τῶν κ. κ. Α. Μπασιᾶ, Ι. Βαλαλᾶ καὶ Δ. Ζαμάνου. Ἐπίσης ἡ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ἐπιτροπὴ ἐνισχύεται διὰ τῶν κ. κ. Π. Πολυχρονιάδου, Μ. Γαρδικιώτου καὶ Θ. Βελλιανίτη.

§146ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ λυθῇ ἡ συνεδρίασις κ. Πρόεδρε. ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις ἵνα ἐπαναληφθῇ αὕτη τὴν 4ην μ. μ. αὔριον.