1918.03.30

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 26Η

τῆς 30 Μαρτίου 1918

ΠΡΟΕΔΡΙΑ κ. Θ. ΣΟΦΟΥΛΗ

(Ὥρᾳ 6. 30′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα, Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: — Οἱ κάτοικοι Γαργαλιάνων παρακαλοῦσιν, ὅπως τοῖς παρασχεθῶσιν δάνεια πρὸς ἀγορὰν θείου καὶ θειϊκοῦ χαλκοῦ. — Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης κ. Ι. Τσιριμῶκος, ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ συστάσεως Πρωτοδικείου ἐν Πειραιεῖ». — Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κ. Μ. Νεγροπόντης ὑποβάλλει νομοσχέδιον «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 931 τοῦ 1917 περὶ παροχῆς ἀδείας πρὸς κοπὴν ἀργυρῶν νομισμάτων ἢ ἔκδοσιν κερματίνων γραμματίων». — Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας κ. Ἐμμ. Ρέπουλης, ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 1073 τῆς 18 Νοεμβρίου 1917 περὶ ἀπαγορεύσεως ἐμπορίας καὶ δικαιοπραξιῶν πρὸς ὑπηκόους ἐχθρικῶν Κρατῶν, μεσεγγυήσεως τῶν ἐν Ἑλλάδι περιουσιῶν αὐτῶν καὶ διοικήσεως ἐγκαταλελειμμένων ἀκινήτων ἐν ταῖς Νέαις Χώραις». — Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως κ. Δ. Δίγκας, ὑποβάλλει τὰ κάτωθι νομοσχέδια: 1) «Περὶ ὀργανισμοῦ τῆς Ριζαρείου Σχολῆς καὶ τοῦ ἱερατικοῦ φροντιστηρίου». 2) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ Σʹ νόμου περὶ Ἐπισκοπῶν καὶ Ἐπισκόπων». 3) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ΓΦϠΣΤʹ «περὶ ἐνοριακῶν ναῶν». — 4) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ «περὶ Καποδιστριακοῦ Πανεπιστημίου νόμου ΓΩΚΕʹ (3825) καὶ τῶν ἀπὸ 20 Ἰουλίου 1911 καὶ 1912 ἐκτελεστικῶν αὐτοῦ Βασ. Διαταγμάτων». —5) «Περὶ ὀργανώσεως τῆς Ἐθνικῆς Πινακοθήκης» καὶ —6) «Περὶ Διδασκαλείων τῆς Γυμναστικῆς». — Ὁ βουλευτὴς κ. Ἀθαν. Τ. Μπασιᾶς, ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης καὶ τροποποιήσεως διατάξεων ἀφορωσῶν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῶν Τ.Τ.Τ.». — Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Πολυχρονιάδης, ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσωρινοῦ διακανονισμοῦ τῆς ὑδρονομῆς διὰ τῶν ἀρδευτικῶν ὑδάτων τῶν χειμάρρων Γλαύκου (Λεύκας) Πατρῶν». — Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Ζαβιτζιᾶνος, ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου «περὶ στρατιωτικῶν συντάξεων». — Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Γκέκας, ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ διαθέσεως ἀποθεματικοῦ τοῦ Λιμενικοῦ Ταμείου Τσάγεζι, πρὸς ἐκτέλεσιν διαφόρων ἔργων». — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Π. Μερλόπουλος καὶ Ι. Γκέκας, ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τῶν νόμων 147, 262 καὶ 104 «περὶ συντάξεως τῶν ἐν Σάμῳ καὶ Κρήτῃ δικαστῶν κλπ.» — Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Βαλσαμάκης, ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διαβαθμίσεως ἀποδοχῶν τῶν λειτουργῶν τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως κλπ.» — Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Μελᾶς, ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανισμοῦ Σώματος Χωροφυλακῆς». — Ἡ ἐπὶ τῶν Ταχυδρομείων καὶ Τηλεγράφων Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ, ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 23 Νοεμβρίου 1917 νόμου, περὶ παρατάσεως τῆς μεταξὺ Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Ἑταιρείας «Eastern Telegraph Company» συμβάσεως. — Ἡ ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως κλπ. Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ, ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ χορηγίας τοῦ τριακονταδράχμου ἐπιδόματος εἰς τοὺς στρατευμένους διδασκάλους». — Τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ τῆς ἐν ἀπουσίᾳ τῆς Βουλῆς ἐκδόσεως Νομοθετικῶν Διαταγμάτων.» — Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας κ. Ἀλ. Παπαναστασίου, ὑποβάλλει τὰ ἑξῆς σχέδια νόμου: 1) «Περὶ συμπληρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 972 νόμου». καὶ 2) «Περὶ χορηγίας τοῦ Δημοσίου Ταμείου εἰς τὴν Ἑταιρείαν τῶν Ἑλληνικῶν Σιδηροδρόμων τριῶν ἑκατομμυρίων δραχμῶν».

Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Γ. Καλδῆς, ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν περὶ τῆς ἐκπαιδευτικῆς καταστάσεως ἐν Λήμνῳ.

§3Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Καταθέτω τὴν ἀναφορὰν ταύτην καὶ παραλῶ, ὅπως παραπεμφθῇ εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Χρυσοσπάλης παρακαλεῖ τὸν κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, τίνα μέτρα σκέπτεται νὰ λάβῃ διὰ τοὺς μαθητὰς τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ οὐλαμοῦ 1915–1916, οἵτινες ἐνῷ συνεπλήρωσαν πεντάμηνον ἐκπαίδευσιν, ὅριον ταχθὲν ὑπ’ αὐτοῦ καὶ εἰς τὸν πρὸ ἡμερῶν ψηφισθέντα νόμον «περὶ πιστώσεως νέων ἐκπαιδευτικῶν οὐλαμῶν» δὲν ὠνομάσθησαν εἰσέτι ἔφεδροι ἀνθυπολοχαγοὶ, καίτοι οἱ πλεῖστοι ἐξ αὐτῶν εἶναι διδάκτορες τοῦ Πανεπιστημίου.

§5Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Θὰ ἐξετασθῇ τὸ ζήτημα.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Χρυσοσπάλης ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας σχετικῶς πρὸς τὴν αὔξησιν τῆς μισθοδοσίας τῶν τροχιοδρομικῶν ὑπαλλήλων.

§7Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἀναγνωρίζω τὸ δίκαιον τῆς συστάσεως τοῦ κ. βουλευτοῦ καὶ πληροφορῶ αὐτὸν ὅτι ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τοῦτο τὸ Ὑπουργεῖον ἐνήργησε καταλλήλως.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Παπαμιχελάκης παρακαλεῖ τὸν κ. ἐπὶ τῆς Παιδείας Ὑπουργὸν, ὅπως πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, ποῖος διαχειρίζεται τὸ κληροδότημα τοῦ ἐν Πρινὲ τῆς Ρεθύμνης ἀειμνήστου Καλούδη, ὡς καὶ ποῦ διατίθενται οἱ ἐκ τούτου προερχόμενοι πόροι, καὶ τοῦτο διότι ἀπὸ ὀκταετίας παρὰ τὴν ἐντολὴν τοῦ διαθέτου, οὐδεὶς μαθητὴς ἐφοίτησεν εἰς τὸ Διδασκαλεῖον δαπάναις τοῦ εἰρημένου κληροδοτήματος.

§9Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Θὰ ἐξετάσω τὸ ζήτημα καὶ ἐν καιρῷ θὰ πληροφορήσω τὴν Βουλήν.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Ι. Λεκανίδης καὶ Γ. Μυλωνογιάννης παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἂν εἶναι ἀληθὲς ὅτι παρὰ τὴν διάταξιν τοῦ ἐδαφίου γʹ τοῦ ἄρθρου 8 τοῦ νόμου 925 ἀρνεῖται νὰ καταβάλῃ εἰς τὸ Μετοχικὸν Ταμεῖον τοῦ κατὰ γῆν Στρατοῦ τὸ σύνολον ἐκ 2% ὑπὲρ εὐεργετικοῦ ταμείου δυνάμει νόμου τῆς τέως Κρητικῆς Πολιτείας, κρατηθέντος ποσοῦ ἐκ τῶν μισθοδοσιῶν τῶν ἀνδρῶν ἀπὸ τῆς συστάσεως τοῦ σώματος τῆς τέως Κρητικῆς Χωροφυλακῆς μέχρι τῆς κατατάξεως αὐτῆς εἰς τὴν τοῦ Κράτους κατὰ τὸ 1ον ἄρθρον τοῦ νόμου 925, ὅπερ ποσὸν τὸ Δημόσιον Ταμεῖον, ὡς διάδοχον τοῦ Κρητικοῦ, δέον νὰ καταβάλῃ εἰς τὸ ἄνω Μετοχικὸν Ταμεῖον. Καὶ ἂν τοῦτο εἶναι ἀληθές, τίνες οἱ λόγοι, ὧν ἕνεκα ἀρνεῖται νὰ καταβάλῃ τοῦτο;

§11Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Καταθέτω ἔγγραφον τὴν ἀπάντησιν, κ. Πρόεδρε.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Παπαδάκης ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Περιθάλψεως, διατὶ εἰς μερικοὺς στρατιώτας ὑπηρετήσαντας κατὰ τὴν ἄδοξον ἐπιστράτευσιν τοῦ 1915 δὲν δίδονται τὰ ἐπιδόματα.

§13Σ. ΣΙΜΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Περιθάλψεως). Συμφώνως πρὸς τὸν νόμον, πληρώνονται μόνον τὰ ὀφειλόμενα, τοιαῦτα δὲ θεωροῦνται ὅσα ὑπεδείχθησαν ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων ἐπιτροπῶν. Ἐὰν αἱ ἐπιτροπαὶ τὰ ἐξήρεσαν εἴτε κατὰ λάθος εἴτε δι’ ἄλλον λόγον, δὲν ἠμποροῦμεν ἡμεῖς νὰ ἀναλάβωμεν τὴν ἐργασίαν νὰ διορθώσωμεν τὰ λάθη, τὰ ὁποῖα ἔκαμαν αἱ ἐπιτροπαί. Ὁ νόμος λέγει «τὰ ὀφειλόμενα», κατὰ συνέπειαν αὐτὰ ἔπρεπε νὰ δοθῶσιν, ὡς ὀφειλόμενα.

§14Ν. ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Νομίζω, ὅτι οὐσιαστικῶς ὀφείλονται εἰς τοὺς στρατιώτας, οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτησαν.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Παπαδάκης ἐρωτᾷ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, διατὶ ἐν ᾧ πρὸ πενταμήνου ἔγιναν διορισμοὶ δημοδιδασκάλων εἰς τὸν δῆμον Ρουκάκας Σητείας Κρήτης καὶ ἐστάλησαν πρὸς ἐκτύπωσιν εἰς τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον, καθυστερεῖται μέχρι σήμερον ἡ ἐκτύπωσις, καὶ οὕτω τὰ εἰρημένα χωρία μένουν μέχρι σήμερον ἄνευ διδασκάλου.

§16Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἐζήτησα πληροφορίας ἀπὸ τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον, τὸ ὁποῖον μοὶ ἀπήντησεν, ὅτι οὐδεμία πρᾶξις ἔμεινεν ἀδημοσίευτος. Ἔχω σειρὰν φύλλων τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως, τὰ ὁποῖα παρακαλῶ τὸν κύριον βουλευτὴν νὰ συμβουλευθῇ καὶ νὰ βεβαιωθῇ περὶ τούτου.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Φίλιος, παρακαλεῖ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, ἂν σκέπτεται νὰ λάβῃ μέτρον τι ὑπὲρ τῆς βελτιώσεως τῆς ἀποζημιώσεως τῶν βουλευτῶν, ἥτις εἶναι μικροτέρα καὶ αὐτῆς τῆς μισθοδοσίας τῶν δημοσίων ὑπηρετῶν.

§18Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Πληροφορῶ, τὸν κύριον βουλευτήν, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν δύναται νὰ μεταβάλῃ τὸ Σύνταγμα.

§19Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐζήτησα ἀπὸ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μάθω, ἂν σκέπτεται νὰ βελτιώσῃ τὴν ἀποζημίωσιν τῶν βουλευτῶν. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς ἀπήντησεν, ὅτι εἶναι ἀναρμόδιος. Τώρα ἐρωτῶ ὁλόκληρον τὴν Κυβέρνησιν, ἂν σκέπτεται νὰ λάβῃ τοιοῦτον μέτρον, ἐκτὸς ἂν φρονῇ ἡ Κυβέρνησις, ὅτι οἱ βουλευταὶ δὲν πρέπει νὰ εἶναι πτωχοί, ἀλλὰ πλούσιοι.

§20Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ὄχι μόνον ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν δύναται νὰ δώσῃ ἱκανοποίησιν εἰς τὴν ἐρώτησιν τοῦ ἀξιοτίμου κυρίου βουλευτοῦ ἐν σχέσει πρὸς τὸ ζήτημα τῆς βελτιώσεως τῆς ἀποζημιώσεως τῶν βουλευτῶν, ἀλλ’ οὔτε ἡ Κυβέρνησις ὁλόκληρος δύναται νὰ δώσῃ τοιαύτην ἱκανοποίησιν, ἀλλ’ οὔτε καὶ ἡ Βουλὴ ὁλόκληρος δύναται νὰ δώσῃ τοιαύτην ἱκανοποίησιν, διότι εὑρισκόμεθα ἐνώπιον Συνταγματικῆς διατάξεως, ἡ ὁποία δὲν ἐπιτρέπει τοῦτο. Θὰ ἦτο ἀληθῶς παράδοξον τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἀπεμακρύναμεν ἕνα Βασιλέα καὶ μάλιστα μετὰ δύο νικηφόρους πολέμους, διότι δὲν ἐσεβάσθη τὸ Σύνταγμα, θὰ ἦτο παράδοξον νὰ ζητῶμεν ἡμεῖς ἤδη νὰ μὴ σεβασθῶμεν τὰς συνταγματικὰς διατάξεις τὰς ὁποίας μόνον Ἐθνοσυνέλευσις δύναται νὰ μεταβάλῃ. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι ἡ ἐπιχορήγησις τῶν βουλευτῶν πρέπει νὰ ἐπαρκῇ, ὥστε νὰ εἶναι ἀξιοπρεπὴς καὶ ἡ παράστασις τῶν βουλευτῶν καὶ νὰ κατορθώνουν νὰ ζῶσι. Τὴν στιγμήν, ὅμως, κατὰ τὴν ὁποίαν ἀξιοῦμεν ἀπὸ ὅλους νὰ μεταβῶσιν εἰς τὸ μέτωπον πρὸς ἱκανοποίησιν τῶν δικαίων τῆς Πατρίδος, πρέπει ἡμεῖς πρῶτοι νὰ δώσωμεν τὰ παράδειγμα, ὅτι δυνάμεθα καὶ πρέπει νὰ ὑποστῶμεν ἀνάλογον θυσίαν. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀντίληψίς μου καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι αὐτὴ εἶναι ἡ ἀντίληψις καὶ ὁλοκλήρου τῆς Βουλῆς. (Χειροκροτήματα παρατεταμένα).

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Θ. Βελλιανίτης καὶ Ε. Βελλιανίτης, παρακαλοῦν τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ποῦ εὑρίσκεται τὸ ἱστιοφόρον «Ποσειδὼν» τοῦ πλοιάρχου Σπυρίδωνος Μάνεση, καθόσον οὗτος εἰδοποιηθεὶς παρὰ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως νὰ μεταβῇ εἰς Ἰταλίαν πρὸς παραλαβὴν τοῦ ἐν Καλλιπόλει κατακρατουμένου πλοίου του δὲν εὗρε τοῦτο οὔτε εἰς τὸν λιμένα τοῦ Τάραντος, οὔτε ἐν Ρώμῃ ἠδυνήθη νὰ λάβῃ σχετικὴν πληροφορίαν περὶ τῆς τύχης τοῦ πλοίου του.

§22Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Τὸ ἱστιοφόρον «Ποσειδὼν» μετ’ ἄλλων ἓξ εἶχον κατασχεθῆ ὑπὸ τῆς Ἰταλικῆς Κυβερνήσεως, ὡς παραβιάσαντα τὸν ἀποκλεισμὸν τῆς Ἀδριατικῆς. Εἶτα διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος ἡ Ἰταλικὴ Κυβέρνησις ἀπέδωκεν αὐτὰ εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας, ζητήσασα συγχρόνως, ὅπως οἱ ἐνδιαφερόμενοι ἀποσύρωσι αὐτὰ τάχιστα ἐκ τοῦ λιμένος τοῦ Τάραντος, ὡς ἀνεκοίνωσεν ἡμῖν ὁ Πρεσθευτὴς κ. Κορομηλᾶς κατὰ τέλη τοῦ παρελθόντος Δεκεμβρίου. Ἅμα τῇ λήψει τῆς πληροφορίας ταύτης εἰδοποιήθησαν καταλλήλως ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν οἱ ἰδιοκτῆται ὅπως σπεύσωσι καὶ παραλάβωσι τὰ ἱστιοφόρα των. Ὄντως ἐτηλεγράφησεν ἡμῖν ὁ λιμενάρχης Κερκύρας ὅτι δύο ἐκ τῶν ἰδιοκτητῶν, ἐν οἷς καὶ ὁ Σπυρ. Μάνεσης, ἀνεχώρησαν εἰς Ἰταλίαν πρὸς παραλαβὴν τῶν ἱστιοφόρων. Ἐν τῷ μεταξὺ αἱ Ἰταλικαὶ Ἀρχαὶ ὡδήγησαν τὸ ἱστιοφόρον «Ποσειδὼν» εἰς Αὐλῶνα. Ὁ Πρεσβευτὴς κ. Κορομηλᾶς ζητεῖ τὴν ἀπόδοσιν τοῦ ἱστιοφόρου τούτου, μέχρις ὥρας ὅμως δὲν γνωρίζομεν τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἐνεργειῶν του.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ε. Θεοδωρίδης, παρακαλεῖ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν 1) ἐὰν μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νόμου 930 «περὶ ἀφομοιώσεως τῶν στρατιωτικῶν ὑπαλλήλων πρὸς ἀξιωματικοὺς τοῦ στρατεύματος» ἐξακολουθοῦν οἱ τέως στρατιωτικοὶ ὑπάλληλοι νὰ ὀνομάζωνται ὑπὸ τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας στρατιωτικοὶ ὑπάλληλοι καὶ νὰ θεωροῦνται τοιοῦτοι καὶ εἰς ἄλλας περιπτώσεις, πλὴν τῶν ὑπὸ τοῦ 3ου ἄρθρου τοῦ ῥηθέντος νόμου προβλεπομένων. 2) Ποῦ ἐστηρίχθη ἡ στρατιωτικὴ ὑπηρεσία καὶ ἀπεφάνθη, ὅτι οὗτοι δὲν δικαιοῦνται στρατιώτου, ὡς ὑπηρέτου, ὅπως καὶ οἱ λοιποὶ ἀξιωματικοὶ τοῦ στρατεύματος. Μήπως εἰς ἕν τελευταῖον Βασιλικὸν Διάταγμα, ἐν τῷ ὁποίῳ γίνεται λόγος περὶ τῶν ὑπηρετῶν τῶν στρατιωτικῶν ὑπαλλήλων, ἀνύπαρκτον σήμερον κατόπιν τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου 930;

§24Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἔχω καθῆκον νὰ κάμω τὴν δήλωσιν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶναι διατεθειμένη κατ’ οὐδένα τρόπον νὰ δώσῃ εἰς τοὺς στρατιωτικοὺς ὑπαλλήλους καὶ στρατιώτην ὡς ὑπηρέτην, πέραν τῶν ὁρίων, τὰ ὁποῖα ὁρίζει τὸ σχετικὸν Διάταγμα. Ἂν ὁ κ. βουλευτὴς φρονεῖ ἄλλως, εἶμαι διατεθειμένος νὰ εἰσαγάγω εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου νὰ παύσουν οἱ κατώτεροι ἀξιωματικοὶ νὰ ἔχουν στρατιώτην ὑπηρέτην. Νομίζω, κύριοι, ὅτι δὲν ἠσθάνθημεν ἀκόμη εἰς ποῖον σημεῖον εὑρισκόμεθα. Δὲν ἐξηγεῖται ἄλλως, πῶς ζητοῦμεν νὰ πάρωμεν τοὺς στρατιώτας σήμερον ἀπὸ τὸ μέτωπον, διὰ νὰ τοὺς δώσωμεν εἰς τοὺς στρατιωτικοὺς ὑπαλλήλους.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Θ. Παπαστρατῆς, Γ. Ἀβέρωφ, Σ. Πνευματικός, Κ. Ζαβιτζιάνος καὶ Κ. Μητσοτάκης παρακαλοῦσι τὸν Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν τί ἐνεργήθη, ὡς πρὸς τὴν ὑπόθεσιν τοῦ Ἐπισκόπου Χαλκίδος καὶ Καρυστίας.

§26Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Θὰ παρακαλέσω, ὅπως σταλῶσιν ἀντίγραφα τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν τῶν ἀγορεύσεων τῶν κυρίων συναδέλφων, ἵνα χρησιμεύσωσιν ὡς βάσις ἐνεργείας νομίμου διώξεως.

§27Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ, νὰ ἀναφέρω δι’ ὀλίγων διαφόρους κατηγορίας κατὰ τοῦ Ἐπισκόπου Χαλκίδος–Καρυστίας (ἀναγινώσκει).

§28Γ. ΑΒΕΡΩΦ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διαμαρτυρηθῶ κ. Πρόεδρε διὰ τὰς κατηγορίας ταύτας, τὰς ὁποίας ἀπευθύνει ὁ κ. συνάδελφος κατὰ τοῦ Ἐπισκόπου Χαλκίδος–Καρυστίας, ὅστις εἶναι ἱκανώτατος.

§29Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Ὁμοίως καὶ ἐγὼ κ. Πρόεδρε.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Μητσοτάκης ὑποβάλλει τὴν ἑξῆς ἐρώτησιν: Παρακαλεῖται ὁ κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑφυπουργός, ὅπως εὐαρεστούμενος δηλώσῃ, ἂν διὰ τῶν διατάξεων τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ «περὶ καθορισμοῦ σειρᾶς ἀρχαιότητος ὑπαλλήλων» νομοσχεδίου θίγεται, ὡς πρὸς τὴν ἀρχαιότητα, τὸ δικαίωμα τῆς συντάξεως καὶ τὰ πρὸς προβιβασμὸν δικαιώματα τῶν προσχωρησάντων εἰς τὸ Ἐθνικὸν κίνημα συμβούλων τῆς στρατιωτικῆς δικαιοσύνης, ἅτινα οὗτοι ἀπέκτησαν δυνάμει τοῦ νόμου 927 τῆς 29 Σεπτεμβρίου 1917 «περὶ προσθήκης χρόνου ὑπηρεσίας τοῦ Στρατοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ κυρώσεως προβιβασμῶν γενομένων ὑπὸ τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως Θεσσαλονίκης».

§31Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς Στρατιωτικῶν). Ὁ νόμος 927 περὶ διπλοῦ χρόνου ἐκστρατείας Στρατοῦ Ἀμύνης παραμένει ἐν ἰσχύϊ, ὡς μὴ καταργούμενος διὰ τοῦ περὶ οὗ πρόκειται νομοσχεδίου. Πρὸς ἄρσιν ὅμως πάσης ἀμφιβολίας δύναται νὰ τεθῇ, ὡς τρίτον ἄρθρον εἰς τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ τὸ ἑξῆς: «Αἱ διατάξεις τοῦ νόμου 927 περὶ διπλοῦ χρόνου ἐκστρατείας τοῦ στρατοῦ τῆς Ἀμύνης, παραμένουσιν ἐν ἰσχύϊ».

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Ι. Γιαμούζης, Γ. Τσακανίκας, Ν. Ξηρός, Α. Γαρουφαλιᾶς, Π. Πολυχρονιάδης, Α. Βαλσαμάκης καὶ Π. Φλέσσας, παρακαλοῦσι τοὺς κ.κ. Ὑπουργοὺς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ καὶ Δικαιοσύνης νὰ πληροφορήσωσι τὴν Βουλὴν, ἐὰν σκέπτωνται τέλος πάντων νὰ πραγματοποιήσωσι τὴν ἀπόφασιν, ἣν ἔλαβον περὶ ἀναδιορισμοῦ τῶν ὀκτὼ συμβολαιογράφων τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας, ἀφοῦ οἱ ἄνθρωποι οὗτοι οἰκογενειάρχαι ὄντες, ἤρχισαν ἤδη νὰ στενοχωροῦνται οἰκονομικῶς, μὴ μισθοδοτούμενοι πρὸ μηνός, ὁπότε, ὡς μὴ ὤφειλε ἀπελύθησαν.

§33Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ἐφ’ ὅσον ἡ ἐρώτησις ἀπευθύνεται εἰς ἐμέ, ὡς Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης ἀπαντῶ ὅτι εἶναι διωρισμένοι, ἀλλὰ λόγῳ τῶν περιστάσεων ἀδυνατοῦν νὰ μεταβῶσιν εἰς τὰς θέσεις των. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δύναμαι νὰ πράξω εἶναι νὰ διορίσω αὐτοὺς εἰς τὰς ὑπαρχούσας κενὰς θέσεις ἐν Μακεδονίᾳ. Ἂς ὑποβάλλουν αἴτησιν νὰ διορισθοῦν. Συνεννοήθην πρὸ ὀλίγου μετὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Ἐπισιτισμοῦ καὶ μοῦ εἶπεν, ὅτι δύναται τινὰς ἐξ αὐτῶν νὰ διορίσῃ ὡς ἐμμίσθους δικαστικούς. Ἐὰν δὲ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Περιθάλψεως ἔχῃ ἀνάγκην δυνατὸν νὰ προσλάβῃ καὶ αὐτὸς τινάς.

§34Ι. ΓΙΑΜΟΥΖΗΣ. Πρὸ πάσης ἄλλης ἀπαντήσεως παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐξαγάγῃ ἐκ τῆς διστακτικότητος, τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐπισιτισμοῦ, προκειμένου περὶ 8 ὑπαλλήλων, οἵτινες ἅμα τῇ ἐνάρξει τῆς Γερμανοβουλγαρικῆς εἰσβολῆς ἐγκατέλειψαν τὰ πάντα καὶ παραλαβόντες τὰς οἰκογενείας των κατέφυγον εἰς τὴν Ἑλλάδα. Νομίζω δ’ ὅτι οἱ ἄνθρωποι οὗτοι ἐπετέλεσαν ὕψιστον καθῆκον, διότι δὲν ἠθέλησαν νὰ ὑποταχθῶσι πρὸς τὴν φαῦλον πολιτικὴν τῆς τότε Κυβερνήσεως. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μεταβῶσιν εἰς τὴν Μακεδονίαν καὶ νὰ καταλάβωσι νέας θέσεις, δεδομένου, ὅτι πρόκειται περὶ συμβολαιογράφων, πρέπει δὲ νὰ δημιουργήσωσι νέαν πελατείαν καὶ νέον Ἀρχεῖον. Αὐτὸ εἶναι πολὺ δύσκολον.

§35Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Εἶπον τί ἠμπορῶ νὰ πράξω.

§36Ι. ΓΙΑΜΟΥΖΗΣ. Νομίζω ὅτι καὶ τοῦτο εἶναι δύσκολον, ἄλλωστε πρόκειται περὶ χιλιάδων τινῶν μόνον δεδομένου ὅτι οἱ ὑπάλληλοι αὐτοὶ παίρνουν μισθὸν 200 δραχμὰς τὸν μῆνα καὶ ἐὰν ὑποθέσωμεν ὅτι ὁ πόλεμος διαρκεῖ ἓν ἔτος δὲν θὰ χρειασθοῦν παρὰ 15.000 δραχ. Εἶναι λοιπὸν εὔκολον νὰ ἐξοικονομηθοῦν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ προσλαμβανόμενοι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Ἐπισιτισμοῦ. Παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ὅπως λάβῃ πρόνοιαν καὶ νὰ ἐξαγάγῃ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐπισιτισμοῦ ἐκ τῆς διστακτικότητος. Δὲν ἔχω νὰ προσθέσω τίποτε ἄλλο.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Πέγιος παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅπως εὐαρεστούμενος πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἂν θὰ ληφθῇ μέριμνα καὶ πότε περὶ τῆς ἐνισχύσεως τῆς χωροφυλακῆς ἐν τῷ Νομῷ Πέλλης καὶ ἰδιαίτατα ἐν τῇ περιφερείᾳ Ἐδέσσης, ἔνθα ἀπό τινος χρόνου ἔχει διασαλευθῆ ἡ δημοσία ἀσφάλεια ἐλλείψει ἐπαρκοῦς ἀριθμοῦ χωροφυλάκων.

§38Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Πληροφορίας περὶ διασαλεύσεως τῆς ἀσφαλείας δὲν ἔχω. Μόλις ἔλαβον γνῶσιν τῆς ἀναφορᾶς ἐτηλεγράφησα εἰς τὸ Ἀρχηγεῖον τῆς Χωροφυλακῆς Θεσσαλονίκης πρὸς ἀποστολὴν ἐπαρκοῦς ἀριθμοῦ χωροφυλάκων.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Πέγιος παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Παιδείας ὅπως εὐαρεστούμενος ἀνακοινώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν, ἂν ἔχῃ γνῶσιν ὅτι ὁ Μητροπολίτης Βοδενῶν ἐξακολουθεῖ εἰσπράττων παρὰ τοῦ ταμείου τῶν ἐκκλησιῶν τῆς πόλεως Ἐδέσσης ἀρχιερατικὴν ἐπιχορήγησιν, παρὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ σχετικοῦ νόμου καὶ ἐν ταῖς νέαις χώραις, ἐνῷ τὸ οὕτω εἰσπραττόμενον ποσὸν ἠδύνατο κάλλιστα νὰ κατατεθῇ εἰς τὸ πενιχρὸν ταμεῖον τῆς Σχολικῆς Ἐπιτροπῆς διὰ τὰς πολλαπλὰς ἀνάγκας τῶν δημοτικῶν σχολείων Ἐδέσσης.

§40Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν κλπ.). Θέλω ἐξετάσει τὸ ζήτημα κ. συνάδελφε· ἀλλὰ ἡ ἐπιχορήγησις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διατεθῇ ἀλλοῦ καθόσον ἀντίκειται εἰς τὸν νόμον.

§41Ι. ΠΕΓΙΟΣ. Ὁ νόμος κύριε Ὑπουργὲ ὁρίζει ὅτι τὸ ποσὸν αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἰσπράττεται, κατατίθεται εἰς τὸ ταμεῖον τῶν σχολικῶν ἐπιτροπῶν.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Παπαστρατῆς ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας διατὶ δὲν ἐλήφθη ἀκόμη μέτρον πρὸς διόρθωσιν τοῦ ἀδίκου τὸ ὁποῖον γίνεται διὰ τοῦ νόμου 303 εἰς τοὺς τηλεγραφοφύλακας, οἱ ὁποῖοι ἐνῷ πρὸ τοῦ νόμου αὐτοῦ ἐμισθοδοτοῦντο ἄλλως καὶ ἐλάμβανον καὶ τὰς προσαυξήσεις πολυχρονίου ὑπηρεσίας, διὰ τοῦ νόμου αὐτοῦ ἐκ παραδρομῆς ἐξῃρέθησαν ὅλων τῶν προσαυξήσεων, τὸ δὲ ἄδικον τοῦτο ἀναγνωρίζει καὶ ἡ ὑπηρεσία.

§43Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ὁ ἰσχυρισμὸς τοῦ κ. συναδέλφου ὅτι οἱ τηλεγραφοφύλακες ἀδικοῦνται δὲν εἶναι ἀκριβής. Οἱ τηλεγραφοφύλακες διαιροῦνται εἰς τρεῖς κατηγορίας, ἡ πρώτη λαμβάνει 50 δραχ. κατὰ μῆνα, ἡ δευτέρα 40 καὶ ἡ τρίτη 30.

§44Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Ὑπάρχει ἄλλος νόμος νεώτερος.

§45Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ὁ νόμος τὸν ὁποῖον ὑπενίττεσθε, εἶναι παλαιότερος. Σήμερον δίδονται δύο προσαυξήσεις, ἑπομένως λαμβάνουσι περισσότερα καὶ διατηροῦνται μονίμως εἰς τὴν ὑπηρεσίαν.

§46Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Οἱ τηλεγραφοφύλακες ἐλάμβανον 70 καὶ 80 δραχ. κατὰ μῆνα καὶ διὰ τοῦ νέου νόμου ὑπεβιβάσθη ὁ μισθὸς των εἰς 40 καὶ 50 δραχμάς.

§47Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Διὰ τοῦ νόμου λαμβάνουσι σήμερον 90 δραχμάς.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν Πατρέων κατοίκων.

§49Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Πολλοὶ ἐκ τῶν συμπολιτῶν μου κύριε Πρόεδρε ἔπαθον πολλὰς ζημίας κατὰ τὰς ἡμέρας τοῦ Νοεμβρίου. Ὑπέβαλλον αἰτήσεις ἀποζημιώσεως καὶ εὐτυχῶς ἡ ἐπιτροπὴ τοὺς ἐπεδίκασεν ἀποζημιώσεις. Τὸ ἔνταλμα ἐξεδόθη ἐγκαίρως, ἀλλ’ εὐτυχῶς εὑρέθησαν εἴτε ὑπαρκτοί, εἴτε ἀνύπαρκτοι δανεισταί, κατὰ τὸ πλεῖστον ἀνύπαρκτοι οἱ ὁποῖοι ὑπέβαλλον κατασχέσεις καὶ ἕνεκα αὐτῶν οἱ ἀτυχεῖς αὐτοὶ παθόντες δὲν δύνανται νὰ πληρωθῶσι.

§50Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ ἀναφορὰ θὰ παραπεμφθῇ εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον νὰ ἐξετασθῇ.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Θὰ γίνῃ ψηφοφορία ἐπὶ τῆς ἐκθέσεως τῆς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης ἐπιτροπῆς τῆς Βουλῆς διὰ τὴν ἄδειαν τῆς ποινικῆς διώξεως τοῦ βουλευτοῦ Λέσβου κ. Ν. Παρίτση. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης εὑρίσκει ἐπαρκεῖς τοὺς λόγους καὶ τὴν αἴτησιν δικαιολογημένην καὶ προτείνει εἰς τὴν Βουλήν, ὅπως χορηγήσῃ τὴν ἄδειαν πρὸς καταδίωξιν. Γνωρίζω ἐπίσης εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ὁ ἴδιος κύριος βουλευτὴς διὰ τηλεγραφήματός του πρὸς ἐμὲ παρακαλεῖ ὅπως συστήσω εἰς τὴν Βουλήν, ὅπως χορηγήσῃ τὴν ἄδειαν τῆς διώξεως. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τῆς ἐπιτροπῆς ψηφίζουσι «ναὶ», οἱ μὴ παραδεχόμενοι ψηφίζουσιν «ὄχι». Παρακαλῶ νὰ προσέλθουν ὡς ψηφολέκται οἱ κ. κ. Ν. Ξηρὸς καὶ Δ. Χρυσοστάλης. Ἄρχεται ἡ ψηφοφορία. (Διενεργεῖται ἡ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως μυστικὴ διὰ σφαιριδίων ψηφοφορία ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τῶν βουλευτῶν κ. κ. Ν. Ξηροῦ καὶ Δ. Χρυσοστάλη, τοῦ κ. γραμματέως ἐκφωνοῦντος τὰ ὀνόματα τῶν κ. κ. βουλευτῶν κατὰ περιφερείας).

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει τις μὴ ψηφοφορήσας; (Οὐδεὶς ἀπαντᾷ). Ἄρχεται ἡ διαλογή. (Διενεργεῖται ἡ διαλογὴ ὑπὸ τῶν ψηφολεκτῶν).

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπερατώθη ἡ διαλογὴ (ἀναγινώσκει). Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 140. Εἰς τὸ «ναὶ» 127 καὶ εἰς τὸ «ὄχι» 13. Ἑπομένως ἡ Βουλὴ ἐχορήγησε τὴν ἄδειαν πρὸς περαιτέρω ποινικὴν δίωξιν τοῦ βουλευτοῦ Λέσβου κ. Ν. Παρίτση. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου 1043 «περὶ φορολογίας τῶν ἐκτάκτων κερδῶν». Ὁ κ. Π. Ἀραβαντινὸς ἔχει ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον.

§54Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῆς ἀνάγκης τῆς ἀνασυγκροτήσεως τοῦ Ἐμπορικοῦ ἡμῶν Ναυτικοῦ, τοῦ ὁποίου τὰ χάσματα ἔχουν ἀνέλθει, εἴτε ἐκ δυστυχημάτων εἴτε ἐκ πωλήσεων, εἰς 70%. Εἰδικώτερον ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, ἀναγνωρίζω τὴν φιλότιμον προσπάθειαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ διὰ τὸν πληρέστερον τοῦ νομοσχεδίου καταρτισμόν, ἔχω ὅμως νὰ ὑποβάλω ἐπὶ τῶν λεπτομερειῶν τῶν διατάξεων αὐτοῦ διαφόρους παρατηρήσεις. (Σημείωσις. Ἀπολεσθέντων τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν, ἡ ἀγόρευσις αὕτη τοῦ κ. Π. Ἀραβαντινοῦ ἐλήφθη ἐκ τῶν ἐπισήμων τοιούτων).

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Γκίνης ἔχει τὸν λόγον.

§56Π. ΓΚΙΝΗΣ. Μετὰ τὴν διαφωτιστικὴν ἀγόρευσιν τοῦ προλαλήσαντος βουλευτοῦ, ὀλίγας παρατηρήσεις ἔχω νὰ ὑποβάλω ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Εἰς τὸ ἐδάφιον 18 νομίζω ὅτι ἀσαφῶς ἑρμηνεύει τὴν ἰδέαν του ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Διότι, λέγει: «Οἱ τόκοι τῶν χρεωγράφων κλπ. θέλουσι χρησιμοποιηθῆ πρὸς διανομὴν εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν παθόντων κλπ.». Τί ἐννοεῖ ἡ διάταξις διὰ τῆς λέξεως «παθόντων», ἐννοεῖ σωματικὴν ἀνικανότητα; Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ γραφῇ «εἰς ἀποζημίωσιν τῶν παθόντων ἢ τῶν οἰκογενειῶν των». Ὁμοία διόρθωσις πρέπει νὰ γίνῃ καὶ εἰς τὸ παρακάτω. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν, εἶναι τὸ ζήτημα τῶν ἱστιοφόρων πλοίων, διότι νομίζω ὅτι ἡ Ἑλλὰς θὰ εὑρεθῇ μετὰ τὸν πόλεμον πρὸ ἀνυπερβλήτων δυσχερειῶν πρὸς ἀγορὰν πλοίων. Διὰ τοῦτο πρέπει νὰ δοθῇ ἐνίσχυσις εἰς τὴν κατασκευὴν καὶ ἱστιοφόρων πλοίων. Ἡ δικτύπωσις τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ἀτελής, διότι εἶναι δυνητική. Θὰ Παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ διορθώσῃ τὸ ἄτοπον· ἀλλὰ καὶ κατάφορον ἀδίκημα συγχρόνως, διότι ἀφοῦ εἰς τοὺς μεγάλους ἐφοπλιστὰς, οἱ ὁποῖοι κατασκευάζουν ἀτμόπλοια μεγάλα, τοὺς δίδετε τόσα δικαιώματα, εἰς τοὺς μικροὺς ἰδιοκτήτας, εἰς τοὺς κατασκευαστὰς μικρῶν ἱστιοφόρων, οἱ ὁποῖοι πληρώνουν φόρον 10.000 δραχμῶν π. χ., δὲν τοὺς δίδετε τὸ δικαίωμα νὰ κατασκευάσουν ἱστιοφόρα μεγαλειτέρας χωρητικότητος.

§57Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν δυνάμεθα ἀπολύτως νὰ κάμωμεν τοῦτο. Ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν δύναται νὰ ὁρισθῇ τοῦτο διὰ τοῦ νόμου, ἀλλὰ ἐν τοῖς καθέκαστα θὰ ἴδωμεν ἂν πρέπει διὰ Β. Διατάγματος νὰ τὸ ἐπιτρέψωμεν.

§58Π. ΓΚΙΝΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, πρέπει νὰ ἐννοήσητε ὅτι οἱ ναυτικοὶ πληθυσμοὶ δὲν εἰξεύρουν καὶ πολλὰ γράμματα, ὅταν λοιπὸν διαβάσουν τὸν νόμον καὶ ἰδοῦν «δύναται καὶ δύναται» θὰ τὰ χάσουν. Καὶ διὰ τοῦτο προκαλῶ ἀμέριστον τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τοῦ σοβαροῦ τούτου ζητήματος.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Βασιλακάκης ἔχει τὸν λόγον.

§60Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Ἐγὼ θὰ ἤθελον νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν περὶ τοῦ ἐδαφίου 3 τοῦ ἄρθρου 2, τὸ ὁποῖον λέγει: «Πᾶσα ἐπιχείρησις, πλὴν τῆς ἐκμεταλλεύσεως Ἑλληνικῶν πλοίων, ἀσκουμένη ὑπὸ προσώπων ἐγκατασταθέντων ἐν Ἑλλάδι ἀπὸ 1ης Ἰανουαρίου 1913, θεωρεῖται νέα». Ἐδῶ μοὶ φαίνεται ὅτι ἀποβλέπετε πρὸς ἐκείνους τοὺς Ἕλληνας, οἱ ὁποῖοι ἠναγκάσθησαν νὰ ἐγκατασταθοῦν ἐν Ἑλλάδι εἴτε διωχθέντες ἢ ἀποκλεισθέντες ἀπὸ τὰς διαφόρους χώρας ὅπου ἔζων δηλ. Αὐστρίαν, Ρωσσίαν, Ρουμανίαν, Τουρκίαν κλπ. Αὐτοὶ ἐλθόντες ἐνταῦθα ἤρχισαν ἐργαζόμενοι καὶ ἐδῶ, καίτοι ἔχουν τὰ κεντρικὰ καταστήματά των ἐν Ρωσσίᾳ, Ρουμανίᾳ, Αὐστρίᾳ, Τουρκίᾳ κλπ. Ὥστε εἰς αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους ἀποκλείεται τὸ δικαίωμα ἐκ τοῦ νόμου ὅπως ἀποδείξουν ἐν ἀνάγκῃ, ὅτι εἶχαν ἐδῶ ἔκτακτα κέρδη, εἶχαν ὅμως ταὐτοχρόνως καὶ ἐκτάκτους ζημίας ἐκεῖ;

§61Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Βεβαίως, τοὺς φορολογοῦμεν εἰς κατωτέραν μοῖραν.

§62Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει φρονῶ ὅτι δὲν εἶναι δίκαιον ἐὰν ἀποδείξουν ὅτι καίτοι ἐπέτυχον ἐδῶ, ἀπέτυχαν ὅμως ἐκεῖ, νὰ θέλετε νὰ τοὺς φορολογήσετε ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἐδῶ κερδῶν των. Ἔπειτα ἤθελα νὰ παρατηρήσω καὶ τὸ ἑξῆς: Δεδομένου ὅτι ἡ ναυτιλία μας ὑπέστη τόσην πανωλεθρίαν, καλὸν θὰ ἦτο ἂν εἰς τὸ ἄρθρον 2 ἐγίνετο παραδεκτὴ ἡ τροπολογία μου ἀντὶ «διετίας» εἰς «τριετίαν».

§63Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τοῦ πολέμου εἶναι ἀπηλλαγμένη τῆς ἐπιτάξεως.

§64Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Θὰ ἐπεθύμουν πρὸς τούτοις νὰ ἀπηλλάσσετο ὄχι μόνον πάσης ἐπιτάξεως, ἀλλὰ καὶ παντὸς λιμενικοῦ καὶ φαρικοῦ φόρου ἡ ναυτιλία μας καθ’ ὅλον αὐτὸ τὸ διάστημα.

§65Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ὄχι, ὄχι.

§66Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Αὐτὰ δὲν ἔρχονται εἰς τὴν ἐπικίνδυνον ζώνην.

§67Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Νὰ τὰ κάμωμεν νὰ ἔρχωνται μὲ τὴν ἐνθάρρυνσιν ποὺ θὰ τοὺς δώσωμεν.

§68Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Αὐτὰ ἔχουν συμφέρον νὰ ἐργάζωνται μακρὰν ἀπ’ ἐδῶ.

§69Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Ἀφοῦ ὅταν θὰ ἔρχωνται εἰς τοὺς Ἑλληνικοὺς λιμένας θὰ συνοδεύωνται διατί νὰ μὴν ἔρχωνται;

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σιφναῖος ἔχει τὸν λόγον.

§71Α. ΣΙΦΝΑΙΟΣ. Πρόκειται περὶ τριῶν κατηγοριῶν φορολογίας, τῶν Ἑλλήνων, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐγκατεστημένοι μονίμως ἐνταῦθα, τῶν Ἑλλήνων, οἱ ὁποῖοι εἶναι παρεπιδημοῦντες ἐδῶ, καὶ τῶν Ἑλλήνων, οἱ ὁποῖοι δὲν παραμένουν ἐν Ἑλλάδι. Λοιπὸν οἱ μονίμως φορολογούμενοι φορολογοῦνται συμφώνως πρὸς τὸν νόμον. Διὰ τοὺς παρεπιδημοῦντας ἐνταῦθα, ἐὰν ἐπραγματοποίησαν κέρδη, ἀπὸ τὰ κέρδη αὐτὰ ἀφαιρεῖται ὁ μέσος ὅρος τῶν τακτικῶν κερδῶν τῆς φορολογικῆς περιόδου;

§72Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν λαμβάνονται ὑπ’ ὄψει τὰ κέρδη, τὰ ὁποῖα ἀπέκτησαν ἀπ’ ἔξω.

§73Α. ΣΙΦΝΑΙΟΣ. Ὥστε μόνον τὰ κέρδη, τὰ ὁποῖα ἐπραγματοποίησαν ἐν τῷ τόπῳ ἐδῶ. Εὑρίσκω ἀνισότητα μεταξὺ τοῦ διαμένοντος ἐδῶ καὶ τοῦ παρεπιδημοῦντος ὡς πρὸς τὴν φορολογίαν αὐτήν.

§74Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν δύναμαι νὰ ἀφήσω ὅλους, οἱ ὁποῖοι ἦρθαν εἰς τὰς ἀρχὰς, εἰργάσθησαν εἰς τὰ τρία τελευταῖα ἔτη καὶ ἀπέκτησαν μεγάλα κέρδη ἄνευ φορολογίας. Ἂν βάλω τοιαύτην διάταξιν θὰ μείνουν ὅλοι ἀφορολόγητοι.

§75Α. ΣΙΦΝΑΙΟΣ. Ναὶ, ἀλλ’ αὐτοὶ εἶχον τακτικὰ κέρδη κατὰ τὴν προπολεμικὴν ἐποχήν. Διατί ἀφαιρεῖτε τακτικὸν κέρδος διὰ τοὺς παραμένοντας ἐνταῦθα, καὶ διὰ τοὺς παρεπιδημοῦντας δὲν ἀφαιρεῖτε τακτικὸν κέρδος; Αὐτὸ εἶνε ἄδικον,

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σκόλης ἔχει τὸν λόγον.

§77Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μοῦ δώσῃ μίαν διασάφησιν. Εἰς τὴν σελίδα 5 τελευταίαν παράγραφον λέγετε: «Ἀτμόπλοιον ἀγοραζόμενον ἢ κατασκευαζόμενον ὑπὸ φορολογουμένου δικαιουμένου κατὰ τὰ ἀνωτέρω εἰς ἀνάληψιν τοῦ φόρου, ἀπαγορεύεται νὰ ἀλλάξῃ ἐθνικότητα πρὸ τῆς παρελεύσεως πέντε ἐτῶν ἀπὸ τῆς νηολογήσεώς του εἰς Ἑλληνικὸν λιμένα». Νομίζω ὅτι προκειμένου περὶ πλοίων ἀγοραζομένων δὲν πρέπει νὰ ἰσχύῃ ἡ πενταετία, διότι ἡμεῖς ἔχομεν πολλὰ πλοῖα παλαιὰ, καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ θελήσουν νὰ ἐκποιήσουν αὐτὰ, διὰ νὰ τὰ ἀντικαταστήσουν δι’ ἄλλων καινουργῶν. Λοιπὸν διὰ τὴν περίπτωσιν αὐτὴν τῆς ἀντικαταστάσεως πρέπει νὰ ἐπιτραπῇ ἡ πώλησις. Θέσατε φυσικὰ περιορισμὸν ὅτι, ἐφόσον πρόκειται ν’ ἀγορασθῇ ἓν ἀτμόπλοιον, τοῦτο δύναται ν’ ἀλλάξῃ ὑπηκοότητα δυνάμει ἀδείας τοῦ Ὑπουργείου, θέσατε ὡς περιορισμὸν «ὑπὸ τὸν ὅρον τῆς ἀντικαταστάσεως» καὶ λάβετε ἐγγυήσεις ἀντικαταστάσεως. Διότι εἶναι πολὺ πιθανὸν νὰ εὑρεθῇ μία τιμὴ καλὴ δι’ ἓν ἀτμόπλοιον παλαιὸν, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀπαγορεύσεως νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντικαταστήσῃ τις τὸ πεπαλαιωμένον πλοῖον δι’ ἀγορᾶς ἑτέρου καινουργοῦς. Τὸ δεύτερον μέρος τῆς παραγράφου ταύτης λέγει: «Ἡ ἀπαγόρευσις αὕτη, ἰσχύουσα ἔτι καὶ εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν τοιοῦτος φορολογούμενος συμμετέχει κατὰ μερίδιον ἔλαττον τοῦ ἡμίσεως τοῦ πλοίου, ἀναγράφεται εἰς τὸ τιμολόγιον». Δηλαδὴ, ἐὰν ἀντελήφθην καλῶς, θέλετε νὰ εἴπητε ὅτι, ἐὰν κεφάλαια, τὰ ὁποῖα δὲν προέρχονται ἐκ φορολογίας, πρόκειται νὰ διατεθοῦν διὰ τὴν ἀγορὰν πλοίου, καὶ ἂν εἰς τὰ κεφάλαια ταῦτα συμμετέχῃ καὶ ἓν ποσοστὸν κεφαλαίου ἐκ τῶν φορολογηθέντων, τότε καὶ τὸ πλοῖον αὐτὸ δὲν δύναται νὰ πωληθῇ πρὸ τῆς παρελεύσεως πενταετίας. Νομίζω ὅτι καὶ ἐδῶ πρέπει νὰ γίνῃ διάκρισις τῆς κατασκευῆς. Ἐδῶ πρόκειται περὶ ἀγορᾶς. Νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ μείνῃ ἡ διάταξις αὕτη.

§78Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Διὰ τοῦ νόμου ὡρίσθη ὅτι ἐκπίπτονται ἀπὸ τὰ κέρδη αἱ ζημίαι τὰς ὁποίας ὑπέστη ἓν κτῆμα· ἐὰν κτῆμά τι ἔχῃ ἀσφαλισθῇ εἰς ἀξίαν κατωτέραν τῆς πραγματικῆς του ἀξίας καὶ καταστραφῇ ἐκ πυρκαϊᾶς, πρέπει ὁ φορολογούμενος νὰ πληρώσῃ καὶ νὰ φορολογηθῇ ἐπὶ τῆς ζημίας; Νομίζω ὅτι τοῦτο θὰ ἦτο ἄδικον.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§80Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὁ ἀξιότιμος κύριος βουλευτὴς Ἀργολιδοκορινθίας ὑπέδειξε διαφόρους τροπολογίας εἰς τὸ νομοσχέδιον, ὧν πλείστας θεωρῶ ὀρθοτάτας, καὶ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ γίνωσι δεκταὶ ἀπὸ τὴν Βουλήν. Ἐπὶ τοῦ ἐδαφίου 3 τοῦ ἄρθρου 1, προτείνω τὰς ἑξῆς μεταβολάς. Μετὰ τὴν φράσιν «ἐκ τοῦ καταβλητέου δὲ παρ’ αὐτῶν φόρου» νὰ προστεθῇ ἡ φράσις «διὰ τὰ ἔτη 1915 καὶ 1916», τὸ δὲ ἐδάφιον 8 τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου 1 προτείνω νὰ τροποποιηθῇ ὡς ἑξῆς: «Ἐπὶ γεωργικῶν ἐπιχειρήσεων συνυπολογίζεται ὡς κεφάλαιον καὶ ἡ ἀξία τῆς καλλιεργουμένης γῆς, πρὸς προσδιορισμὸν δὲ ταύτης, ἐὰν μὲν τὸ ἀκίνητον ἐκτήθη μετὰ τὴν 1ην Ἰανουαρίου 1915, λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν τὸ πραγματικὸν καὶ ἀληθὲς τίμημα τῆς κτήσεως, δυνάμενον νὰ ἀποδειχθῇ ἐν ἀμφισβητήσει καὶ διὰ μαρτύρων, ἐὰν δὲ ἐκτήθη πρὸ τοῦ ἔτους τούτου, ἡ μέση ἀγοραία τιμὴ τοῦ ἀκινήτου κατὰ τὰ ἔτη 1912, 1913 καὶ 1914. Ἐπὶ ἐκμεταλλεύσεως πλοίων, ὡς κεφάλαιον τῶν ἰδιωτῶν πλοιοκτητῶν θεωρεῖται ἡ κατὰ τὸ ἐδάφιον 13 τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ παρόντος νόμου καθαρὰ ἀρχικὴ ἀξία, ηὐξημένη κατὰ τὸ ἀπαιτούμενον διὰ τὴν κίνησιν τοῦ πλοίου κεφάλαιον». Καὶ ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἡ διατύπωσις, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁρίζεται ὅτι τὸ κεφάλαιον θὰ γίνεται μὲ ὑπολογισμὸν 15–20%, δὲν θὰ εἶναι ὀρθή, θὰ εἶναι δὲ ὀρθὸν νὰ ἀφήσωμεν τὴν ἐπιτροπὴν, ἡ ὁποία ἐσχηματίσθη διὰ τὰ κέρδη ἐξ ἀτμοπλοίων νὰ κρίνῃ αὐτὴ διὰ τὸ ἀπαιτούμενον εἰς τὴν ἐπιχείρησιν κεφάλαιον. Ὁ κ. βουλευτὴς ἀνέφερεν τὰς ζημίας ἐξ ἀνωτέρας βίας ἐπισυμβάσας ἐν Ἑλλάδι. Εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ θέσωμεν τὸ «ἐν Ἑλλάδι», διότι εἶναι δυνατὸν νὰ συμβῶσι ζημίαι ἐξ ἀνωτέρας βίας εἰς ἄλλα μέρη καὶ ἐπειδὴ εἶναι πολὺ πιθανὸν, ὅτι θὰ δοθῇ ἀποζημίωσις ἀπὸ τὰ ξένα Κράτη, πρέπει νὰ τεθῇ τὸ ἐν «Ἑλλάδι». Ὡς πρὸς τὰ λεχθέντα παρὰ τοῦ κ. βουλευτοῦ Φλωρίνης, ὀφείλω νὰ δηλώσω, ὅτι ἐὰν τις ἔχῃ ἀσφαλίσει τὸ κτῆμά του εἰς μικροτέραν ἀξίαν τῆς πραγματικῆς, ἡ διαφορὰ αὐτὴ θὰ θεωρηθῇ ὡς ζημία. Ἐπὶ τοῦ ἐδαφίου 13 τοῦ ἄρθρου 1, βεβαίως ὑπάρχουν πλοῖά τινα, τὰ ὁποῖα, ὅπως καὶ ὁ κ. Ἀραβαντινὸς εἶπεν, μετὰ τὸ 1912 ἔκαμαν εἰδικὰς ἐπισκευάς, καὶ προτείνω νὰ προστεθῇ ἡ ἑξῆς παράγραφος. «Ἡ ἀρχικὴ δὲ αὕτη ἀξία δύναται νὰ προσαυξάνηται κατὰ τὸ ποσὸν τῶν δαπανῶν τῶν γενομένων κατὰ τὰ αὐτὰ ἔτη, δι’ ὅλως ἐκτάκτους ἐπισκευάς, συνεπείᾳ ζημιῶν τῶν ἀμέσως προηγουμένων ἐτῶν». Ἐπίσης προτείνω τὸ 6% τόκος νὰ ὁρισθῇ εἰς 7%. Τὸ ἐδάφιον 18 τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου 1, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ διατυπωθῇ ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἄρθρον 18. Τὸ ἐδάφιον 9 τοῦ ἄρθρου 3 ἀντικαθίσταται διὰ τοῦ ἑξῆς: «Ὁ κατὰ τὰς ἀνωτέρω δύο παραγράφους φόρος κατατίθεται εἰς τὴν Ἐθν. Τράπεζαν μετατρεπόμενος εἰς χρεώγραφα τοῦ Κράτους, τὸ εἶδος καὶ ἡ τιμὴ τῶν ὁποίων ὁρίζονται διὰ Β. Διατάγματος, τῇ προτάσει τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Ἐπιτρέπεται, ἐγκρίσει τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἵνα ὁ φόρος οὗτος καταβάλληται μέχρι μὲν τοῦ ἡμίσεως εἰς χρεώγραφα τοῦ Κράτους, ἢ ὁμολογίας ἀνωνύμων ἑταιρειῶν, τὸ εἶδος καὶ ἡ τιμὴ τῶν ὁποίων ὁρίζονται διὰ Β. Διατάγματος, προτάσει τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, κατὰ τὸ ὑπόλοιπον δὲ εἰς μετρητά. Ἐὰν δὲ τὸ πλοῖον εἰσηνέχθη εἰς ἀνώνυμον ἑταιρείαν ὁ φόρος δύναται νὰ καταβληθῇ κατὰ τὰ 8)10 εἰς μετοχὰς τῆς νέας ἑταιρείας, διαιτιμωμένας εἰς τὴν ὀνομαστικὴν αὐτῶν ἀξίαν. Ἐν ταῖς περιπτώσεσι ταύταις τὰ δημόσια χρεώγραφα, αἱ ὁμολογίαι καὶ αἱ μετοχαὶ κατατίθενται αὐτούσιαι εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν καὶ ἀποδίδονται κατὰ τὰ ἐν τοῖς ἑπομένοις εἰς τὸν καταβαλόντα τὸν φόρον. Ἐκ τοῦ φόρου τούτου, κατὰ τὰ διὰ Β. Διαταγμάτων εἰδικώτερον κανονισθησόμενα εἶναι: αʹ) Λαμβάνεται ποσὸν δύο ἑκατομμυρίων δραχμῶν διὰ τὴν ἵδρυσιν ναυτικῆς σχολῆς ἐμποροπλοιάρχων καὶ ἐμπορομηχανικῶν. βʹ) Ἐκ τοῦ ὑπολοίπου ποσοῦ μέχρι δέκα τοῖς ἑκατὸν διανεμηθήσεται, διὰ τοῦ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου, εἰς τὰ παθόντα ἐξ ἀπωλείας τῶν πλοίων πληρώματα ἢ τὰς οἰκογενείας αὐτῶν καὶ ὡς βοήθημα τῶν ἀργούντων πληρωμάτων, προτάσει ἐπιτροπῆς, ἀποτελουμένης ἐξ ἑνὸς ἀντιπροσώπου τῆς Ἑνώσεως τῶν Ἑλλήνων ἐφοπλιστῶν, ἑνὸς τοιούτου τοῦ Ἐργατικοῦ Κέντρου Πειραιῶς καὶ ἑνὸς μέλους τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, ὑποδεικνυομένου παρὰ τοῦ Σώματος. Διὰ τῶν αὐτῶν Β. Δ. θέλουσι καθορισθῆ τὰ τῆς δικαιοδοσίας τῆς ἐπιτροπῆς, δυναμένης ν’ ἀποφαίνηται ἐπὶ τῶν αἰτήσεων τῶν δικαιούχων κατὰ τὴν κρίσιν αὐτῆς καὶ κατὰ πλειονοψηφίαν. γʹ) Τὸ ὑπόλοιπον, μετὰ τὴν τυχὸν ἐπιστροφὴν τοῦ φόρου, ἐν περιπτώσει ἀγορᾶς ἢ ναυπηγήσεως πλοίου, κατὰ τὰ ἐν ταῖς ἑπομένοις ὁριζόμενα, θέλει χρησιμοποιηθῆ πρὸς πίστωσιν μιᾶς ἢ πλειόνων ἀνωνύμων ἑταιρειῶν, ἐχουσῶν σκοπὸν τὴν ἵδρυσιν εἴτε ναυπηγείων, εἴτε θαλασσασφαλείας, εἴτε ταχυδρομικῆς ἀτμοπλοΐας. Αἱ μετοχαὶ τῶν ἱδρυμάτων τούτων θέλουσι κατανεμηθῆ εἰς τοὺς καταβαλόντας καὶ μὴ ἀναλαβόντας τὸν φόρον, ἀναλόγως τοῦ ποσοῦ ὅπερ ἕκαστος κατέβαλεν. Οἱ τόκοι τῶν χρεωγράφων θέλουσι χρησιμοποιηθῆ πρὸς διανομὴν εἰς τὰ παθόντα ἐξ ἀπωλείας τῶν πλοίων πληρωμάτων ἢ τὰς οἰκογενείας αὐτῶν καὶ ὡς βοήθημα τῶν ἀργούντων τοιούτων, ἐν ἀνεπαρκείᾳ τοῦ κατὰ τὴν περίπτωσιν βʹ ποσοστοῦ. Διὰ Βασιλικοῦ δὲ Διατάγματος θέλουσι καθορισθῆ τὰ τῆς ἐπιστροφῆς τοῦ ὑπολοίπου τῶν τόκων τούτων εἰς τοὺς καταβαλόντας τὸν φόρον, ἐὰν ὑπάρξῃ περίσσευμα. Ἐπιτρέπεται εἰς τὸν πληρώσαντα τὸν κατὰ τὰ ἐδάφια 7 καὶ 8 τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ νόμου 1043, φόρον, ὅπως, ἀπὸ τοῦδε καὶ ἐντὸς διετίας τὸ πολὺ ἀπὸ τῆς ὑπογραφῆς τῆς γενικῆς περὶ εἰρήνης συνθήκης, δηλώσῃ ὅτι, ἐντὸς πενταετοῦς προθεσμίας ἀπὸ τῆς δηλώσεώς του, θέλει ἀγοράσει ξένον ἀτμόπλοιον ἢ παραγγείλει νέον τοιοῦτον, ἢ καὶ ἱστιοφόρον, ἐὰν τὸ κέρδος προῆλθεν ἐκ πωλήσεως ἢ ἀπωλείας ἱστιοφόρου. Εἰς περίπτωσιν δὲ καθ’ ἣν ὁ τοιοῦτος φορολογούμενος ἐκπληρώσῃ ἐμπροθέσμως τὴν διὰ τῆς δηλώσεώς του ἀναληφθεῖσαν ὑποχρέωσιν, ἐκ τοῦ καταβληθέντος ὑπ’ αὐτοῦ φόρου, ἐπιστρέφεται δι’ ἕκαστον ἀγοραζόμενον ἢ ναυπηγούμενον πλοῖον ποσόν, ἴσον πρὸς τὸ ἥμισυ τοῦ πρὸς ἀγορὰν ἢ ναυπήγησιν αὐτοῦ χρησιμοποιηθέντος κεφαλαίου, μέχρις ἀποδόσεως ὁλοκλήρου τοῦ φόρου, γενομένων ὅμως ἀναλογικῶς τῶν ἐκπτώσεων πρὸς κάλυψιν τῶν ἐν αʹ καὶ βʹ παραγράφου ποσῶν, ἄλλως ὁ φόρος καταπίπτει ὑπὲρ τοῦ Κράτους. Ἡ περὶ ἀγορᾶς ξένου πλοίου ἢ ναυπηγήσεως νέου τοιούτου ὑπόσχεσις θεωρεῖται ὡς ἐκπληρωθεῖσα ἅμα τῇ ἀποπερατώσει τῆς ναυπηγήσεως τοῦ πλοίου καὶ τῆς νηολογήσεως αὐτοῦ εἰς Ἑλληνικὸν λιμένα. Ἐπιτρέπεται ὡσαύτως, κατ’ ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἡ βαθμιαία ἐπιστροφὴ τοῦ φόρου πρὸς πληρωμὴν τοῦ κατασκευαστοῦ τοῦ πλοίου, ἐφ’ ὅσον ἡ πρὸς τοῦτο προσαγομένη ἀπόδειξις περὶ ἀναγνωρίσεως τοῦ πλοίου ὡς Ἑλληνικοῦ καὶ περὶ τοῦ ποσοῦ τοῦ καταβλητέου διὰ τὴν συντελεσθεῖσαν ναυπηγικὴν ἐργασίαν, κρίνεται ὑπὸ τοῦ αὐτοῦ ὑπουργοῦ ἐπαρκής. Ἐπίσης ἐπιτρέπεται ἡ ἐπιστροφὴ τοῦ φόρου κατ’ ἀπόφασιν τοῦ αὐτοῦ Ὑπουργοῦ ἅμα τῇ προσωρινῇ ἀναγνωρίσει τοῦ πλοίου ὡς Ἑλληνικοῦ. Αἱ τοιαῦται ὅμως μεταβολαὶ γίνονται ἀπ’ εὐθείας ὑπὸ τοῦ Δημοσίου, διατηροῦντος, μέχρι τῆς ὁριστικῆς ἀναγνωρίσεως τοῦ πλοίου ὡς Ἑλληνικοῦ, πάντα τὰ δικαιώματα συμπλοιοκτήτου κατὰ τὸ καταβληθὲν ὑπ’ αὐτοῦ ποσοῦ, πλὴν τῆς συμμετοχῆς εἰς τὰ κέρδη καὶ τὰς ζημίας τοῦ πλοίου. Ἀτμόπλοιον ἀγοραζόμενον ἢ κατασκευαζόμενον ὑπὸ φορολογουμένου, δικαιουμένου κατὰ τὰ ἀνωτέρω εἰς ἀνάλυψιν τοῦ φόρου, ἀπαγορεύεται νὰ ἀλλάξῃ ἐθνικότητα πρὸ τῆς παρελεύσεως πέντε ἐτῶν ἀπὸ τῆς νηολογήσεώς του εἰς Ἑλληνικὸν λιμένα. Ἡ ἀπαγόρευσις αὕτη ἰσχύουσα ἔτι καὶ εἰς περίπτωσιν, καθ’ ἣν τοιοῦτος φορολογούμενος συμμετέχει κατὰ μερίδιον ἔλαττον τοῦ ἡμίσεος τοῦ πλοίου, ἀναγράφεται εἰς τὸ νηολόγιον, πρὸ δὲ τῆς νηολογήσεώς του εἰς τὰ παρὰ τῆς Ἑλληνικῆς προξενικῆς ἀρχῆς, ἐπὶ τῇ παρ’ αὐτῆς προσωρινῇ ἀναγνωρίσει τοῦ πλοίου ὡς Ἑλληνικοῦ, ἐκδιδόμενα ναυτιλιακὰ ἔγγραφα. Ὁ φορολογούμενος ὑποχρεοῦται, ὅπως αἰτήσηται παρὰ τῆς προξενικῆς καὶ τῆς νηολογούσης ἀρχῆς τὴν ἀναγραφὴν τῆς ἀπαγορεύσεως ταύτης εἰς τὰ προσωρινὰ ναυτιλιακὰ ἔγγραφα καὶ εἰς τὸ νηολόγιον. Πᾶσα κατὰ παράβασιν τῆς ἀπαγορεύσεως ταύτης ἀπαλλοτρίωσις πλοίου, εἶναι ἄκυρος, ὁ δὲ παραβάτης τιμωρεῖται κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ εἰδικοῦ νόμου περὶ ἀπαγορεύσεως τῆς ἀπαλλοτριώσεως ἐμπορικῶν πλοίων ἄνευ ἀδείας τῆς ἀρχῆς. Ἐπιτρέπεται παράτασις τῆς κατὰ τὰ ἀνωτέρω πενταετοῦς προθεσμίας δι’ ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὁσάκις ἐντὸς αὐτῆς ὑπεγράφη συμφωνητικὸν ναυπηγήσεως πλοίου νηολογηθησομένου εἰς Ἑλληνικὸν λιμένα καὶ ἤρξατο ἡ κατασκευή του, ὁ δὲ χρόνος δὲν ἐπήρκεσεν εἰς ἀποπεράτωσιν αὐτῆς. Ὁ ἐπὶ κερδῶν ἐξ ἀσφαλιστικῆς ἀποζημιώσεως πλοίων προερχόμενος φόρος εἰσπράττεται μόνον μετὰ τὴν ὑπὸ τοῦ ἀσφαλιστοῦ ὁπωσδήποτε καταβολὴν τῆς ἀσφαλιστικῆς ταύτης ἀποζημιώσεως. Διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος δύναται νὰ ἐπιτραπῇ ἡ χρησιμοποίησις τῶν χρημάτων δι’ ἀγορὰν ἢ ναυπήγησιν ἱστιοφόρων ἢ ἄλλων πλοίων ὡρισμένης χωρητικότητος». Ἐπίσης προτείνω νὰ προστεθῇ ὡς ἐδάφιον 20 τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου ἡ ἑξῆς φράσις: «Εἰς τὸ ἐδάφιον 2 τοῦ ἄρθρου 10 τοῦ αὐτοῦ νόμου 1043 προστίθεται κατὰ παράβασιν ἡ ἑξῆς περίοδος: «Ὡς καὶ ἐκ ναυλώσεως πλοίων ἐκκαθαρισμέναι καὶ ἀνεγνωρισμέναι ἀπαιτήσεις τοῦ φορολογουμένου κατὰ τοῦ Δημοσίου». Ἑπομένως τὸ ἐδάφιον 20 τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νομοσχεδίου λαμβάνει τὸν ἀριθμὸν 21.

§81Π. ΓΚΙΝΗΣ. Θὰ τεθῇ λοιπὸν καὶ ἡ τιμὴ τῶν χρεωγράφων;

§82Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μάλιστα θὰ τεθῇ καὶ ἐκεῖ ὅτι τὸ εἶδος καὶ ἡ τιμὴ τῶν χρεωγράφων τοῦ Κράτους ἢ ὁμολογιῶν ἑταιρειῶν ὁρίζονται διὰ Β. Διατάγματος. Καὶ μία διάταξις ἡ ὁποία μοὶ ἐζητήθη καὶ τὴν ὁποίαν νομίζω ὅτι δυνάμεθα νὰ περιλάβωμεν, εἶναι νὰ ἐπιτρέπηται ἡ τμηματικὴ ἐπιστροφὴ τῆς εἰσφορᾶς ἐπὶ τῶν κερδῶν ἐπὶ πωλήσεως ἢ ἀπωλείας πλοίων. Ἐάν τις καταθέσῃ εἰσφορὰν 400.000 δραχμῶν καὶ πρόκειται νὰ ἀγοράσῃ πλοῖον 400.000 δραχμῶν νὰ τῷ ἐπιστραφῶσιν αἱ 200.000 νὰ κρατηθῶσι δὲ αἱ ἄλλαι 200 χιλ. ἕως ὅτου ἀγοράσῃ ἕτερον. Τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. βουλευτοῦ ἐκ Κερκύρας δυστυχῶς δὲν δύναμαι νὰ δεχθῶ. Τὸ προτεινόμενον ὅπως ἐπιτρέπηται ἡ πώλησις τοιούτου πλοίου δύναται εἰς περιστάσεις τινὰς νὰ εἶναι συμφέρον, ὁμολογῶ ὅμως ὅτι δὲν εἶμαι ἕτοιμος νὰ ἀποφανθῶ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, τὸ ὁποῖον ἔθεσεν ὁ κ. βουλευτής, ἀλλ’ ἔχομεν καιρὸν νὰ σκεφθῶμεν ἕως τότε. Νομίζω δὲ ἐν πάσῃ περιπτώσει ὅτι ἂν εὑρεθῇ πλοῖον, τοῦ ὁποίου ἡ πώλησις εἶναι συμφέρουσα εἰς τὸ Κράτος, ἡ Κυβέρνησις θὰ τὸ ἐπιτρέψῃ. Ὡς πρὸς τὸ ἄρθρον 2 προτείνω τὴν ἑξῆς τροπολογίαν: «Τὰ ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος νόμου ἀγοραζόμενα ξένα πλοῖα ἢ ναυπηγούμενα τοιαῦτα ἀπαλλάσσονται τοῦ φόρου ἐκτάκτων κερδῶν, καθ’ ὅλην δὲ τὴν διάρκειαν τοῦ πολέμου καὶ πάσης ἐπιτάξεως». Νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ ἐννοήσῃ τὴν μεγάλην σημασίαν τοῦ ἄρθρου τούτου καὶ δὲν θὰ ὑπάρξῃ ἀντίρρησις. Ὁρίζομεν δὲ προσέτι, ὡς καὶ ἀνωτέρω ἐλέχθη, ὅτι ἐὰν τὸ πλοῖον εἰσηνέχθη εἰς ἀνώνυμον ἑταιρείαν, ὁ φόρος δύναται νὰ καταβληθῇ κατὰ τὰ ὀκτὼ δέκατα εἰς μετοχὰς τῆς ἑταιρείας. Εἰς τὸ τέλος τοῦ ἄρθρου 10 προτείνω νὰ προστεθῇ ἡ φράσις «παρατείνεται δὲ μέχρι τέλους Ἀπριλίου 1918 ἡ προθεσμία πρὸς ἐπίδοσιν δηλώσεων διὰ τὰ ἔτη 1915 καὶ 1916». Νομίζω, ὅτι μετὰ τὰς τροπολογίας αὐτὰς τὸ νομοσχέδιον δύναται νὰ ψηφισθῇ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε ὅμως ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ νὰ ἐπεκτείνω τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ φορολογικοῦ ζητήματος. Ὁ κ. βουλευτὴς ἐξ Ἀργολιδοκορινθίας πρότεινε νὰ εἰσηγηθῶμεν τὴν αὔξησιν τοῦ φόρου τοῦ κεφαλαίου, ἐπίσης καὶ ὁ κ. βουλευτὴς ἐκ Μεσολογγίου προτείνει τὴν βαρεῖαν φορολογίαν, τὴν αὔξησιν τῆς φορολογίας μέχρι τῶν ἀκροτάτων ὁρίων. Ὁμολογῶ, ὅτι εἶναι πολὺ εὐχάριστον δι’ ἕνα Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, αἱ προτάσεις περὶ ἐπιβολῆς ἢ αὐξήσεως φόρων νὰ προέρχωνται ἐκ τῆς Βουλῆς. Ἀλλ’ ἐπεθύμουν νὰ παρατηρήσω ὅτι δὲν εἶναι τόσον εὔκολος ἡ ἐπιβολὴ μεγάλων φόρων. Δέν ἀρκεῖ νὰ ψηφισθῇ εἷς φόρος, ἐπακολουθεῖ καὶ ἡ ἐκτέλεσις καὶ διὰ νὰ ἐκτελεσθῇ εἷς φορολογικὸς νόμος, πρέπει νὰ ὑπάρχωσι τὰ δύο ἀπαραίτητα στοιχεῖα, τὰ ὄργανα τὰ ἀναγκαῖα διὰ τὴν ἐκτέλεσιν, καὶ ἡ κοινὴ γνώμη πρόθυμος νὰ τὴν δεχθῇ. Ὅσον καὶ ἂν θελήσητε νὰ ἐπιβάλητε ἕνα φόρον, ἐὰν ἡ κοινὴ γνώμη δὲν τὸν ἔχῃ χωνεύσει, εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐπιτύχητε. Δύναμαι δὲ νὰ ἀναφέρω ὡς παράδειγμα εἰς τὴν Βουλήν, τὸν φόρον τῶν κληρονομιῶν, ὁ ὁποῖος ἐνῷ εἶναι τόσον ἐλάχιστος καὶ ὑπολογίζεται, ὅτι πρέπει ν’ ἀποδίδῃ 2.000.000 δὲν ἀποδίδει ἢ μόνον 600.000 δραχμῶν κατ’ ἔτος. Ὄργανα δὲ κατάλληλα διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῶν φορολογικῶν νόμων, οὐδέποτε ἀπεκτήσαμεν καὶ οὐδέποτε ἐξετελέσθησαν αἱ ἐπιθεωρήσεις, τὰς ὁποίας ἐπιβάλλει ὁ νόμος. Δύναμαι ν’ ἀναφέρω ὡς παράδειγμα τὸν ἐπιθεωρητὴν κ. Ἀλεξανδρῆν, τὸν ὁποῖον διώρισα τελευταῖον καὶ ὁ ὁποῖος ἐπὶ 35 ἔτη διετέλεσεν ἔφορος. Οὗτος εἰς τὴν ἔκθεσιν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν, μοὶ ἀναφέρει ὅτι ἐπὶ 35 ἔτη καθ’ ἃ διετέλεσεν ὑπάλληλος ἐφοριακὸς, οὐδέποτε τοῦ ἐγένετο ἐπιθεώρησις, αὐτὸς δὲ εἶναι ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν δύναται νὰ ἐπιβάλῃ νέους φόρους καὶ ἰδίως ἀμέσους φόρους. Αὐτὴν τὴν κατάστασιν προσπαθῶ νὰ βελτιώσω, κατάστασιν διὰ τὴν ὁποίαν βεβαίως δὲν εἶμαι ὑπεύθυνος, καὶ δι’ αὐτὸ καὶ τὸν φόρον ἐπὶ τοῦ εἰσοδήματος ἐζήτησα ἀπὸ τὴν Βουλὴν νὰ τὸν ἀναβάλωμεν καὶ νὰ τὸν ἐφαρμόσωμεν ἀπὸ τοῦ προσεχοῦς ἔτους νὰ δυνηθῶμεν νὰ συνειθίσωμεν τὸ προσωπικὸν, τὸ ὁποῖον ἔχομεν προσλάβει, ὥστε ἀπὸ τοῦ προσεχοῦς ἔτους νὰ δυνηθῶμεν νὰ ἐφαρμόσωμεν τὸν φόρον ἐπὶ τοῦ εἰσοδήματος καὶ τὸν φόρον ἐπὶ τῶν κληρονομιῶν, τὸν ὁποῖον ἐλπίζω, ὅτι θέλομεν δυνηθεῖ νὰ ὑποβάλωμεν ἀπὸ τοῦ προσεχοῦς ἔτους.

§83Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Ἤθελον παρακαλέσει κ. Πρόεδρε, τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ δοθῇ μία προθεσμία εἰς τὸν κόσμον.

§84Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Θὰ δοθῇ μία παράτασις μέχρι τέλους Ἀπριλίου· ἀλλὰ μαζὺ μὲ τὸ ἔτος 1917, δὲν θὰ παρατείνωμεν καὶ τὸ ἔτος 1918.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκει). Ἐπ’ αὐτοῦ ὁ κ. Α. Βαλσαμάκης ἔχει τὸν λόγον.

§86Α. ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω νὰ ὑποβάλω τροπολογίαν ἐπὶ τῆς ἑνδεκάτης παραγράφου. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς, νὰ ἐπιμείνω εἰς ταύτην ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ τῆς ἐκπτώσεως τῶν ζημιῶν, αἵτινες ἐπηνέχθησαν ἐξ ἀνωτέρας βίας ἐν Ἑλλάδι. Ἡ δὲ παράκλησίς μου συνίσταται, ὅπως γίνῃ ἀποδεκτὴ ἡ ἔκπτωσις τῶν ζημιῶν τούτων καὶ διὰ τοὺς ὑποστάντας ζημίας ἐκτὸς τῆς Ἑλλάδος. Καίτοι ἀπέκρουσεν τὴν τοιαύτην τροπολογίαν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐπιμένω εἰς ταύτην καὶ ὑποδεικνύω πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν, ὅτι πολλοὶ Ἕλληνες ἐξασκοῦντες ἐπιχειρήσεις ἀτμοπλοϊκὰς ἀπέκτησαν μὲν κέρδη, διὰ τῶν ἀπομεινάντων εἰς αὐτοὺς ἀτμοπλοίων, ἐστερήθησαν ὅμως ἀτμοπλοίων, τὰ ὁποῖα ἐκράτησαν καὶ κατακρατοῦν αἱ Τουρκικαὶ Ἀρχαὶ. Ἡ ζημία αὐτή, τὴν ὁποίαν ὑπέστησαν ἐκ τῆς ἀξίας τῶν ἀτμοπλοίων δὲν εἶναι λογικόν, δὲν εἶναι νόμιμον νὰ μὴ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν. Ἄλλοι δὲ οἵτινες ἔχοντες ἀκίνητον περιουσίαν ἐν Κωνσταντινουπόλει καὶ ἀναχωρήσαντες ἕνεκεν τῆς καταστάσεως ἐκεῖθεν ἀπεκόμισαν κέρδη ἐρχόμενοι ἐν Ἑλλάδι, δὲν εἶναι ὅμως δίκαιον, ἐὰν ὑπέστησαν ζημίας, ἢ καταστροφὴν τῆς ἀκινήτου αὐτῶν περιουσίας ἐν Τουρκίᾳ νὰ μὴν ἀποδέχεται νὰ ἐκπέσῃ τῆς ζημίας ταύτης ὁ κ. Ὑπουργός. Ἄλλως τε, ὅπως πολὺ ὀρθῶς ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Ἀραβαντινὸς, ἐφ’ ὅσον τὸ Νομοσχέδιον φορολογεῖ τοὺς ἀποκομίσαντας κέρδη, εἴτε ἐν Ἑλλάδι, εἴτε ἀλλαχοῦ διαμένοντες, εἶναι φυσικὸν, εἶναι ἐπιβεβλημένον, εἶναι δίκαιον, ὅπως καὶ εἰς ὅλους χορηγήσῃ τὰ προνόμια, τὰ ὁποῖα χορηγεῖ εἰς τοὺς ὑποστάντας ζημίας ἐν Ἑλλάδι. Ἀτυχῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς, ἐδήλωσεν ὅτι δὲν ἀποδέχεται τὴν τοιαύτην τροπολογίαν. Ἐθεώρησα καθῆκόν μου νὰ ἐπαναλάβω τὴν περὶ ἀποδοχῆς τῆς τροπολογίας παράκλησιν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν, ὅπως συμμερισθῇ τὰς σκέψεις μου ταύτας καὶ ἀποδεχθῇ τὴν τροπολογίαν. Ἵνα δὲ μὴ ἐπανέλθω ἐπὶ ἄλλης τροπολογίας, τὴν ὁποίαν θέλω προτείνει ἐπὶ τῆς παραγράφου 19, θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε καὶ ταύτην νὰ ὑποβάλω.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§88Α. ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Ἔχει ἤδη ὑποβληθῆ παρά τινος τῶν κ. συναδέλφων, παρομοία περίπου τροποποίησις τῆς παρ’ ἐμοῦ προτεινομένης. Ἐν τῇ παραγράφῳ 19 τοῦ νομοσχεδίου ἐν ᾗ ποιεῖται ἐξαίρεσιν ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὅπως «οἱ ὑπὸ τὰ ὅπλα διατελοῦντες, ἢ οἱ διαμένοντες εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ ἀποκεκλεισμένοι πάσης μετὰ τῆς Ἑλλάδος ἐπικοινωνίας, δὲν δεσμεύονται ὑπὸ τῆς ἐν τῷ νομοσχεδίῳ προθεσμίας». Παρατεινομένης ὡς πρὸς αὐτοὺς τῆς προθεσμίας τῆς δηλώσεως. Πλὴν τῶν περιπτώσεων ὅμως τούτων, ὑπάρχουν καὶ πλεῖσται ἄλλαι περιπτώσεις, κατὰ τὰς ὁποίας ἐπιβάλλεται νὰ δοθῇ ἡ τοιαύτη παράτασις τῆς προθεσμίας. Ὑπάρχουν πολλοὶ οἵτινες ἕνεκα ἀνωτέρας βίας, ἕνεκα φυσικῆς ἀδυναμίας δὲν εὑρίσκωνται εἰς θέσιν νὰ ὑποβάλωσι τὴν δήλωσιν αὐτῶν. Αὐτοὶ πρέπει νὰ στερηθῶσιν τῶν δικαιωμάτων, τὰ ὁποῖα προσδίδουσιν εἰς αὐτούς, αἱ γενικαὶ διατάξεις τοῦ νόμου; Οὐδεὶς δύναται ἐναντίον τῆς φυσικῆς ἀδυναμίας νὰ θεωρηθῇ ἔκπτωτος τῶν δικαιωμάτων αὐτοῦ. Ἐν προκειμένῳ ὅμως, διὰ τῆς παρούσης τροποποιήσεως τοῦ νόμου, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, δὲν θεωρῇ τούτους ἀξίους τῆς παροχῆς προθεσμίας τινὸς καὶ ἐνῷ προσδίδει τὸ δικαίωμα τοῦτο εἰς ἄλλους, οἵτινες ἕνεκα ἄλλων λόγων, δὲν ἠδυνήθησαν νὰ ὑποβάλωσιν ἐμπροθέσμως δήλωσιν, ἀποκλείει τοὺς ἐκ φυσικῆς ἀδυναμίας μὴ δυνηθέντας νὰ ὑποβάλλωσιν ἐγκαίρως τὴν δήλωσιν αὐτῶν.

§89ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποίας φυσικῆς ἀδυναμίας;

§90Α. ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Δυνατὸν νὰ εἶναι ἀσθενής. Ἕνεκεν λ. χ. ἐγχειρίσεως, τὴν ὁποίαν ὑπέστησαν, λόγῳ διαμονῆς εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, λόγῳ συλλήψεως ἐκ μέρους ξένων ἀρχῶν. Καὶ πολλαὶ ἄλλαι περιπτώσεις παρομοίας, νομίζω, ὅτι ἔπρεπε νὰ συμπεριλαμβάνωνται ἐν τῇ προκειμένῃ τροποποιήσει τοῦ νόμου, διὰ τῆς γενικῆς φράσεως: «εἰς τοὺς ἐν ἀδυναμίᾳ εὑρισκομένους νὰ ὑποβάλωσι δήλωσιν». Εἶμαι τῆς γνώμης κ. συνάδελφοι, ὅτι πρέπει νὰ φορολογηθῶσιν καὶ ἀπηνῶς μάλιστα αἱ εὐπορώτεραι τῆς κοινωνίας τάξεις, ὅπως εἶμαι τῆς γνώμης, ὅτι πρέπει νὰ ἀπαλαγῶσι πολλῶν φορολογιῶν αἱ πενόμεναι τάξεις. Δὲν εἶμαι ὅμως τῆς γνώμης, ὅτι εἰς οἱανδήποτε τάξιν καὶ ἂν ὑποβάλωμεν φορολογίαν, ἀφοῦ αὐτὴ καθ’ ἑαυτὴν ἡ φορολογία εἶναι ἐπαχθὴς καὶ θεωρεῖται ὑπὸ τῆς κοινωνίας ἐπαχθὴς, ὅτι πρέπει ἡ φορολογία αὕτη νὰ καθίσταται καὶ διὰ τῆς ἐφαρμογῆς αὐτῆς ἐπαχθεστέρα. Πρέπει νὰ μὴν στερηθῇ μὲν τὸ Δημόσιον τῶν εἰσπράξεων αὐτοῦ, τῶν ἐκ τῆς φορολογίας ἐσόδων, ὀφείλομεν ὅμως νὰ διευκολύνωμεν τοὺς φορολογουμένους κατὰ τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν ὑποχρεώσεων αὐτῶν.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ πρῶτον ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὸν τὸ 1ον ἄρθρον, ἀναγινώσκονται δὲ καὶ γίνονται δεκτὰ καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου).

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ψήφισις τοῦ συνόλου ἀναβάλλεται. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγγείου φόρου ἐπὶ τοῦ καπνοῦ τοῦ παραγομένου ἐν τῷ Παλαιῷ Βασιλείῳ καὶ ἐν Χίῳ, Σάμῳ καὶ Κρήτῃ».

§93Δ. ΤΕΡΖΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε· τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἶχε παραπεμφθῆ εἰς ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία συνῆλθε, συνεζήτησε καὶ ἀνέθεσεν εἰς εἰσηγητὴν αὐτῆς, ὅπως ὑποβάλῃ ἔκθεσιν.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πότε;

§95Δ. ΤΕΡΖΑΚΗΣ. Ἀπὸ τὴν παρελθοῦσαν ἑβδομάδα. Δυστυχῶς μέχρι τοῦδε τοιαύτη ἔκθεσις δὲν ὑπεβλήθη.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδὲ θὰ ὑποβληθῇ.

§97Ν. ΞΗΡΟΣ. Θὰ ὑποβληθῇ αὔριον κ. συνάδελφε.

§98Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Κύριε Πρόεδρε. Ὑπέβαλον τὸ νομοσχέδιον αὐτό, πρὸ δέκα ἢ δεκατεσσάρων ἡμερῶν. Ἡ Βουλὴ εἶχε τάξει προθεσμίαν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν μέχρι τοῦ Σαββάτου. Ἐπέρασαν ἀπὸ τὸ Σάββατον, ἄλλαι ἓξ ἡμέραι. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναβληθῇ πλέον. Ἀπόψε συζητεῖται κατ’ ἀρχήν. Ἄς τὸ ψηφίσωμεν κατ’ ἀρχὴν καὶ εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν, εἶμαι πρόθυμος νὰ δεχθῶ πᾶσαν τροπολογίαν.

§99Δ. ΤΕΡΖΑΚΗΣ. Δὲν θὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει τὴν ἔκθεσιν τῆς Ἐπιτροπῆς;

§100Γ. ΤΣΑΚΑΝΙΚΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ. Τὸ νομοσχέδιον τὸ εἰσάγετε παρὰ τὴν συμφωνίαν καὶ τὰς ἐξηγήσεις, αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν εὐρέως, διότι ἔμεινε σύμφωνος μεθ’ ὑμῶν ἡ ἐπιτροπή, ὅσον ἀφορᾷ τὰς λεπτομερείας, καθ’ ἃς θὰ γίνῃ ἡ εἴσπραξις τοῦ φόρου, ἐμείνατε δὲ καὶ ὑμεῖς σύμφωνος, ὅτι δὲν πρέπει νὰ τεθῇ καμμία διατίμησις διὰ τὴν καλλιέργειαν τῶν καπνῶν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ὑποχρεωθῶσιν εἰς καμμίαν δήλωσιν οἱ καλλιεργηταί· καὶ ὅτι ἐπὶ τῇ βάσει τοιούτων ἐξηγήσεων ἔμεινε σύμφωνος ἡ ἐπιτροπὴ νὰ τροποποιηθῇ ἄλλως τὸ νομοσχέδιον.

§101Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν ἠμπορῶ νὰ τὸ δεχθῶ. Ἄν θέλετε τὴν ἀπόρριψιν ζητήσατέ την. Ἄλλως ἀφήσατε νὰ ψηφισθῇ κατ’ ἀρχήν.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλή, ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον;

§103ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα. (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν).

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ φόρου καταναλώσεως τοῦ οἴνου». Ὁ κ. Γόντικας ἔχει τὸν λόγον ἐπ’ αὐτοῦ.

§105Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Δὲν λαμβάνω τὸν λόγον δι’ ἄλλον σκοπὸν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, οὔτε κατ’ ἀρχὴν νὰ ταχθῶ ἐναντίον τοῦ νομοσχεδίου, καίτοι, ὅπως γνωρίζει ὁ κ. Ὑπουργός, διαφωνῶ εἰς τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ἀλλ’ ἀφοῦ θεωρεῖται ὡς μέτρον κυβερνητικὸν ἐπιβεβλημένον, βεβαίως δὲν εἶμαι ὁ προτιθέμενος νὰ φέρω ἀντιρρήσεις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς. Ἄν λαμβάνω τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τὸ κάμνω ἵνα ὑποδείξω ἀπὸ τοῦδε μερικὰς γνώμας, τὰς ὁποίας ἔχω σχετικῶς μὲ τὴν διατύπωσιν τῶν ἄρθρων, μήπως χρησιμεύσωσιν αὗται εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν, πρὸς ἐντελεστέραν κατὰ τὴν ἐμὴν γνώμην διατύπωσιν τοῦ νομοσχεδίου. Ἐπὶ τῆς ἀρχῆς σας εἶναι γνωστόν, κ. Ὑπουργέ, ὅτι διαφωνῶ, οὐχὶ δι’ ἄλλον λόγον, ἀλλ’ ἀκριβῶς διαφωνῶν πρὸς τὴν θεωρίαν, τὴν ὁποίαν ὑμεῖς αὐτὸς ὑπεστηρίξατε. Ἡ ἐπιβολὴ φόρου τοῦ οἴνου ἐν Ἑλλάδι ἔχει μίαν ἱστορίαν καὶ ἱστορίαν ἀτυχῶς πολὺ μακράν. Εἶναι γνωστοὶ οἱ ἐπιβληθέντες μέχρι τοῦδε φόροι καὶ οἱ διάφοροι τρόποι καθ’ οὓς ἐπεδιώχθη ἡ εἴσπραξις τῶν εἰς διαφόρους ἐποχὰς ἐπιβληθέντων φόρων. Ἀπέτυχον πάντες οἱ νόμοι καὶ διὰ τοῦτο ὁ εἷς κατήργει τὸν ἕτερον καὶ κατελήξαμεν ἐσχάτως εἰς τὴν στρεμματικὴν φορολογίαν, ἥτις ἀπέτυχεν οἰκτρῶς. Τὸ ἤδη δὲ ἐν τῇ ἀρχῇ κόμμα, τὸ ἡμέτερον ἐπηγγέλθη ἐν ἔτει 1909, ὅτι δὲν θὰ ἐπαναφέρῃ τὸν φόρον τοῦτον, διότι ὑπῆρξε λίαν καταθλιπτικός, διότι ἡ κοινωνία ἐβόα τότε καὶ ἐπανειλημμέναι ἀναφοραὶ ἦλθον εἰς τὴν Βουλὴν καὶ πολλὰ παράπονα ἐγένοντο εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, κατὰ τὴν περιοδείαν αὐτοῦ. Δὲν ὑπάρχουν διὰ τὴν φορολογίαν αὐτὴν οὔτε ὄργανα κατάλληλα πρὸς εἴσπραξιν καὶ τοῦτο ἀποδεικνύεται ἐκ τῆς διατυπώσεως, τὴν ὁποίαν ἐκάματε ἐν τῷ νόμῳ, οὔτε ὑπάρχει τὸ ἕτερον στοιχεῖον, τὸ ὁποῖον ὑμεῖς ὑποστηρίζεται εἰς τὴν φορολογικὴν πολιτικήν, ἡ κοινὴ γνώμη. Ἡ κοινὴ γνώμη, ὅπως γνωρίζετε, εἰς τοὺς παραγωγοὺς εἶναι πάντη ἀντίθετος. Ὄργανα κατάλληλα δὲν ἔχετε, ὄχι νὰ εἰσπράξητε, ἀλλὰ οὔτε κἂν νὰ βεβαιώσητε τὸν φόρον καὶ ἐγὼ εἶμαι βέβαιος, ἂν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο γίνῃ νόμος θὰ καταργηθῇ τάχιστα, εὐθὺς ὡς παρέλθουν αἱ σημεριναὶ περιστάσεις. Ἂν ἐπιζητῆται ἡ φορολογία τοῦ οἴνου, λόγῳ τῶν σημερινῶν περιστάσεων ἐλπίζοντες, ὅτι ἡ ἀπόδοσις θὰ εἶναι τοιαύτη, ὥστε νὰ ἱκανοποιήσῃ ὑμᾶς, φρονῶ, ὅτι εἰς τοῦτο δὲν θὰ ἐπιτύχητε πολύ, διότι ἡ ἀπόδοσις δὲν θὰ εἶναι τοιαύτη, οἵαν τὴν φαντάζεσθε. Κρίσιν οἴνου ἔχομεν ἤδη ἀρξαμένην, ὅπως ἐπίσης εἶναι γνωστὸν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τὸν κ. Ὑπουργόν, καὶ ἂν δὲν τὴν ἔχωμεν ἄμεσον τὴν ἔχομεν ἀρξαμένην. Ἂν ἐμποδισθῇ ἡ μεταφορὰ διὰ λόγον α ἢ β εἰς Θεσσαλονίκην τοῦ ἐξ ἀμπέλου οἴνου, — κάμω διάκρισιν μεταξὺ τοῦ ἐξ ἀμπέλου οἴνου καὶ τοῦ οἴνου τοῦ σταφιδίτου—ἡ κρίσις θὰ εἶναι τόσον μεγάλη, ὥστε θὰ σᾶς ζητηθῇ ἐκ μέρους τῶν οἰνοπαραγωγῶν ἀνακούφισις μᾶλλον παρὰ φορολογία.

§106Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Καὶ βεβαίως ἅμα ὑποτεθῇ, ὅτι φθάσωμεν εἰς κρίσιν οἰνικήν, ὅπως ἦτο ἐκείνη, ἡ ὁποία ἦτο πρό τινων ἐτῶν, τότε κατ’ ἀνάγκην θὰ ληφθοῦν μέτρα, ἐφ’ ὅσον ὅμως δὲν εἶναι κρίσις, ἀλλ’ εὐεξία εἶναι σωστὸν νὰ βάλωμεν χέρι καὶ εἰς αὐτὴν τὴν πρόοδον.

§107Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἔκαμον τὴν διάκρισιν ἐγὼ αὐτὸς καὶ εἶπον, ὅτι ἂν ὁ νόμος εἶναι διὰ τὴν περίστασιν αὐτήν, ὅπου ἔχομεν αὐτὰς τὰς τιμάς, βεβαίως δύναται νὰ γίνῃ δεκτός, ἂν ὅμως, ὡς προβλέπω καὶ ἀπεύχομαι, θὰ ἐπέλθῃ οἰνικὴ κρίσις, τότε ὑμεῖς οἱ ἴδιοι θὰ ζητήσητε κατάργησιν τοῦ φόρου, διότι τί θὰ φορολογηθῇ προϊόν, τὸ ὁποῖον ὡς προπέρυσιν εἶχε δύο δραχμὰς ἡ βαρέλα, δηλαδή, αἱ 50 ὀκάδες; Ἀλλὰ τί ἐπιδιώκεται κατ’ ἀρχὴν διὰ τοῦ νομοσχεδίου; Ἡ φορολογία τοῦ πρὸς πώλησιν καὶ πρὸς ἐμπόριον οἴνου ἢ καὶ τοῦ ἁπλῶς ἀποταμιευμένου; Φρονῶ, ὅτι, ὅπως ἐξάγεται ἐκ τοῦ νομοσχεδίου, ἐπιδιώκεται ἡ φορολογία τοῦ πρὸς πώλησιν καὶ ἐμπορίαν. Ἂν εἰς τοῦτο εἴμεθα σύμφωνοι, φρονῶ, ὅτι ἡ διατύπωσις πρέπει νὰ μεταβληθῇ, διότι δὲν φαίνεται σαφῶς τοῦτο. Φαίνεται ἐξ ἄλλων ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου, ὅτι δὲν φορολογεῖται ὁ πρὸς οἰκιακὴν χρῆσιν ἀποταμιευόμενος οἶνος, διότι ὅταν λέγετε ὅτι φορολογεῖται τὸν πρὸς ἐμπορίαν καὶ μεταπώλησιν οἶνον, ἀποκλείετε τὸν πρὸς οἰκιακὴν καὶ πρὸς ἰδίαν χρῆσιν οἶνον. Ἀλλ’ ἀποκλείετε τὸν πρὸς χρῆσιν οἶνον γενικῶς; διότι χρησιμοποιεῖ τις μόνον ὅ,τι τοῦ χρειάζεται εἰς μίαν οἰκογένειαν ἀγροτικήν· διότι ἔρχομαι νὰ ὁμιλήσω διὰ τὰς ἀγροτικὰς οἰκογενείας, διὰ τοὺς παραγωγοὺς οἴνου.

§108Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἰς πόλεις ἄνω τῶν 5000 κατοίκων.

§109Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ναί. Φρονεῖ τις, ὅτι πόλεις ἔχουσαι ἄνω τῶν 5000 κατοίκων δὲν ἔχουσιν γεωργικοὺς πληθυσμοὺς καὶ δὲν ἔχουσιν ἰδιοκτήτας, ἐὰν ἔχωσι γεωργοὺς ἀσχολουμένους εἰς γεωργικὰς ἐπιχειρήσεις πρὸς παραγωγὴν οἴνου ἢ ἐλαίου ἢ σταφίδος, βεβαίως πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει συμφώνως πρὸς τὰς ἀρχὰς καὶ τὸ πνεῦμα τοῦ νομοσχεδίου, πρέπει νὰ ἀποδειχθῇ τις, ὅτι δὲν φορολογοῦνται, διότι εἶναι ἡ βάσις τοῦ νομοσχεδίου. Ὑποθέσατε εἰς πόλεις, ὅπως εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου, ὑπάρχουσι χωρία, τὰ ὁποῖα ἔχουσιν ἄνω τῶν 5000 κατοίκων, διότι οἱ τόποι εἶναι πυκνῶς κατῳκημένοι, ὡς καὶ ἐν Ναυπλίῳ καὶ ἀλλαχοῦ, ὅπου θέλετε. Εἷς γεωργὸς καλλιεργῶν τὴν γῆν ἀποταμιεύει οἶνον εἰς πόλιν, τῆς ὁποίας οἱ κάτοικοι εἶναι ἄνω τῶν 5000. Θέλετε, λέγετε, νὰ τὸν φορολογήσητε; Δὲν πρόκειται περὶ διαθέσεως, πρόκειται νὰ προσαρμόσωμεν ἑμαυτοὺς εἰς τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου, διότι τὸ νομοσχέδιον ρητῶς λέγει, ὅτι φορολογεῖτε τὸν πρὸς πώλησιν καὶ ἐμπορίαν οἶνον. Ἐφ’ ὅσον λέγω, δὲν ἐπιτυγχάνει ὁ σκοπὸς αὐτός, διότι ἀπαλλάσσεται εἰς τὰς αὐτὰς πόλεις τῆς φορολογίας ποσὸν ἑκάστου οἰκογενειάρχου 200 ὀκάδας, ἐὰν σᾶς εἴπω περὶ γεωργοῦ καὶ τοιοῦτοι εἶναι ὅλοι οἱ καλλιεργοῦντες ἔκτασιν γῆς, θὰ ἀκούσητε, βεβαίως, τὴν δικαίαν ἀντίληψιν, ὄχι οἱ μένοντες ἐν Ἀθήναις διαρκῶς, ὅτι δι’ ἕκαστον ἐργάτην ἐὰν δὲν θέλομεν δύο ὀκάδας κρασὶ καθ’ ἡμέραν τοὐλάχιστον μία καὶ ἡμίσεια ὀκᾶ κρασὶ εἶναι ἀπαραίτητος. Θὰ τὸ γνωρίζουν ὅλοι οἱ κύριοι συνάδελφοι.

§110ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τὸ ὀλιγώτερον. Τὸ ὀλιγώτερον.

§111Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Τὸ ὀλιγώτερον. Ἐγὼ εἰξεύρω εἰς 2½ ὀκάδας, δὲν θέλω νὰ τὸ εἴπω, διότι ἐδῶ εἰς τοὺς ἀστοὺς θὰ κάμῃ ἐντύπωσιν. Ἐὰν εἰς ἕνα εἴπητε, ὅτι ἕνας ἄνθρωπος θέλει 2½ ὀκάδας κρασὶ τὴν ἡμέραν, τοῦ κάμνει ἐντύπωσιν, οὐχ’ ἧττον ὅμως εἶναι ἀλήθεια ἀναμφισβήτητος, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καλλιεργήσῃ ὁ γεωργὸς, ἐὰν μαζὺ μὲ τὸ ἡμερομίσθιον δὲν τοῦ δώσητε 1½ ὀκᾶ κρασὶ τὸ πρωΐ ὅταν θὰ πάῃ εἰς τὸ ἀμπέλι ἢ διὰ τὴν σταφίδα καὶ μισὴ ὀκᾶ τὸ βράδυ, δύο ὀκάδες εἶναι ὁ ἐλάχιστος ὅρος. Τώρα μὲ αὐτὴν τὴν τιμὴν ποῦ ἔχει καὶ μὲ 10 καὶ 11 δραχμὰς δίδομεν κρασὶ καὶ φαγητόν, διότι ἐξαιρετικῶς 1½ ὀκᾶ, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει τί εἶναι 1½ ὀκᾶ κρασί; Διὰ νὰ καλλιεργήσῃ κατὰ μέσον ὅρον, θὰ χρειασθῶσι 15 ἡμερομίσθια τὸν χρόνον, τότε θέλομεν 30 ὀκάδας κρασί, ἐὰν εἶναι 50 στρέμματα πρὸς καλλιέργειαν—καὶ ὅλοι οἱ ἰδιοκτῆται ἔχουσι 50 στρέμματα—πολλαπλασιάσατε μὲ τὸ 30 διὰ νὰ ἴδητε τί ἀπαιτεῖται. Δι’ αὐτὸ θέλω νὰ λείψῃ τοῦτο καὶ νὰ εἶναι ὅπως ἦτο καὶ ὁ πρῶτος φόρος τῆς στρεμματικῆς φορολογίας, νὰ λέγῃ πρὸς τὴν ἐμπορίαν ἡ πώλησιν, διότι ἐγὼ ὅσον κρασὶ καὶ ἂν ἔχω τὶ σᾶς ἐνδιαφέρει, οὔτε θὰ τὸ πωλήσω, οὔτε θὰ τὸ ἐμπορευθῶ, ἐὰν τὸ πωλήσω θὰ μὲ καταγγείλετε καὶ θὰ ὑποστῶ τὰς ποινὰς, τὰς ὁποίας ἀναγράφετε. Ἔχετε τὸν φόρον τῶν ἐπιτηδευμάτων καὶ ἔχετε μίαν κατηγορίαν ἐπιτηδευμάτων, τὴν ὁποίαν ὀνομάζομεν «οἰνοπώλης». Ἐν πάσῃ περιπτώσει μέσα εἰς τὰς πόλεις ποῦ θέλετε νὰ ἐπιβάλητε φορολογίαν εὐθὺς ὡς γίνει ἡ πώλησις τοῦ κρασιοῦ εἶναι γνωστὴ ἀμέσως, ἅμα ὁ Α πωλήσῃ θὰ γίνῃ γνωστὸν ὑπὸ τῆς ἀστυνομίας καὶ τῶν διαφόρων ὀργάνων, ἅτινα παρακολουθοῦσιν. Νομίζω, ὅτι τοῦτο δὲν ἐπιτυγχάνεται πρὸς τὸν σκοπόν, ἐκτὸς ἐὰν θέλητε νὰ εἴπητε ὅτι τὸ ἓν ἀνατρέπει τὸ ἄλλο. Σβύσατε αὐτὸ καὶ εἴπατε, ὅτι θέλετε νὰ φορολογήσητε πᾶσαν ἀποταμίευσιν οἴνου, διότι ἐνόσῳ διὰ τοῦ νομοσχεδίου λέγητε τοῦτο, ὅτι φορολογεῖται ὁ πρὸς πώλησιν ἢ ἐμπορίαν, δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ ἀρχὴ αὐτοῦ νὰ ἀνατρέπηται διὰ τοῦ ἑπομένου ἄρθρου· πρέπει νὰ ἀφεθῇ ἐλεύθερον, ἀφορολόγητον ὅπως εἶναι τὸ πνεῦμα τοῦ νομοσχεδίου. Θέλετε τώρα τὸ ποσὸν τῶν 5000 κατοίκων, αὐτὸ εἶναι πολὺ μικρὸν, διατὶ δὲν φορολογεῖτε τὰ μεγάλα κέντρα; Οἱ κάτοικοι τῶν πόλεων τῶν 5000, τῶν κωμοπόλεων ἐν Ἑλλάδι, τοὐλάχιστον εἶναι οἱ περισσότεροι, οἱ πλεῖστοι εἶναι μικροκτηματίαι καὶ μικροϊδιοκτῆται, τοὺς ὁποίους σεῖς δὲν θέλετε νὰ φορολογήσητε παρὰ τὰ προϊόντα των, ἐφ’ ὅσον πωλοῦνται καὶ ἐξάγονται εἰς τὴν ἐμπορίαν. Δὲν θέλετε νὰ φορολογήσητε τὰ προϊόντα τῶν μικρῶν κτηματιῶν, τὰ ὁποῖα εἶναι εἰς μικρὰν θέσιν, διότι εἶναι ἀρχή, ὅτι δὲν φορολογοῦνται τοῦ μικροκτηματίου τὰ προϊόντα, τὰ ὁποῖα ὁ ἴδιος πρὸς συντήρησιν τῆς οἰκογενίας του ἢ πρὸς ἀναπαραγωγὴν καρπῶν ἔχει, καλλιεργεῖ τὰ προϊόντα, τὰ ὁποῖα παρήγαγε καὶ τὰ χρησιμοποιεῖ πρὸς χρῆσιν τῆς οἰκογενείας του. Αὐτὰ γενικῶς, κατὰ τὸ σύστημα τὸ διέπον ἡμᾶς, γενικῶς δὲν φορολογοῦνται, θὰ ἦτο ἄτοπον διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου νὰ γίνῃ ἐξαίρεσις τῆς ἀρχῆς ταύτης. Διὰ τοῦτο θὰ σᾶς παρακαλέσω ὅπως καταλήξητε εἰς ἕν ποσὸν, ἓν κέντρον, διότι τότε δὲν θὰ φορολογήσητε τὴν ἀστικὴν τάξιν. Εἶμαι σύμφωνος μὲ τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου, ὅτι δὲν θέλετε νὰ φορολογηθῇ ὁ παραγόμενος οἶνος, παρὰ ὁ πρὸς ἐμπορίαν. Ἐν Ἑλλάδι δύο ὁδοὺς ἔχωμεν, τὴν ἐκ τοῦ παραγωγοῦ ἔξοδον πρὸς τὰς μεγάλας πόλεις, πρὸς τοὺς ἀστικοὺς πληθυσμοὺς καὶ τὴν ἔξοδον πρὸς τὸ ἐξωτερικόν. Τὴν πρὸς τὸ ἐξωτερικὸν ὁδὸν τὴν ἔχετε διὰ τοῦ νομοσχεδίου, τὴν συλλαμβάνετε καὶ τὴν φορολογεῖτε, ἐπίσης νὰ θέσετε κέντρα ἐν Ἑλλάδι καὶ νὰ ἐπιδιώξητε ἐκεῖ τὴν φορολογίαν, διότι διὰ τοῦ ἀριθμοῦ, τὸ ὁποῖον δέχεσθε τῶν 5000, ἀσχέτως πρὸς τὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα δὲν θὰ εἶναι ἀνάλογα τῶν προσδοκιῶν σας, ἀλλὰ τοὐναντίον θὰ δημιουργήσητε ἔριδας, ἔρχεσθε εἰς μικροδιαφοράς.

§112Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Πόσες εἶναι αἱ πόλεις αὐταί;

§113Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Εἶναι πολλαί.

§114Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ εἶμαι τῆς γνώμης, ὅτι εἰς τοὺς ἀγροτικοὺς πληθυσμοὺς πρέπει νὰ τεθῇ βαρυτέρα φορολογία.

§115ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι. Ὄχι.

§116Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Πόσαι πόλεις εἶναι αὐταί; Εἶναι πεντήκοντα; Δὲν εἶναι δύσκολον νὰ παρακολουθήσῃ τις τὸ προϊόν.

§117Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Δὲν εἶναι ἡ παρακολούθησις μόνον. Δὲν βλάπτεσθε νὰ τὸ αὐξήσητε ὅμως. Ἐγὼ ἄγαμαι ἐκ τῆς ἀρχῆς, ὅτι τὰ κέντρα, τὰ ὁποῖα ἔχουσι κάτω τῶν 10.000 κατοίκων εἶναι ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ ἀγροτικά. Ἡ ἄμπελος, δυστυχῶς, ἐν Ἑλλάδι φύεται εἰς μεγάλην ἔκτασιν, οἱ κάτοικοι δὲ τῶν 5.000 καὶ 10000 ἔχουσιν οἶνον παραγόμενον ἐκ τῶν ἰδίων κτημάτων καὶ τὸν ἴδιον οἶνον χρησιμοποιοῦν.

§118Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Διατί νομίζετε, λοιπόν, ὅτι εἰς τὰς πόλεις τῶν 5.000 κατοίκων δὲν ἔχετε νὰ ἀπολαύσητε πολλὰ ἐκ τῆς φορολογίας, διότι τί οἶνος καταναλίσκεται;

§119Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Διὰ τοὺς πίνοντας καὶ τοὺς βλέποντας τοὺς ἄλλους νὰ πίνουν πολύς, ἀλλὰ δὲν εἶναι πολὺς δι’ ἐκεῖνον, ὅστις θὰ φορολογήσῃ. Ἡ δυσχέρεια εἶναι μεγαλειτέρα, παρὰ ἡ φορολογία. Συνεπῶς ἐὰν αὐξηθῇ τὸ ποσὸν, νομίζω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον θὰ εἶναι συνεπέστερον πρὸς τὸν σκοπόν, τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκει. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου ἡ δυσκολία τοῦ νομοσχεδίου ἔχει δημιουργήσει μίαν πολυτέλειαν, ἐπὶ τῆς ὁποίας ἐφιστῶ ἰδιαιτέρως τὴν προσοχήν σας, ἀφ’ οὗ καταλήγετε εἰς τὴν ἀρχὴν, ὅτι εἰς τὰς πόλεις αὐτάς, τὰς πεντήκοντα, κατὰ τὸν κύριον Πρόεδρον, θὰ συμβῇ ὅτι εἰς τὰς πόλεις αὐτὰς θὰ ἔχητε τὰς Οἰκονομικὰς Ἐφορίας ἐπὶ τόπου, θὰ ἔχητε μίαν οἱανδήποτε ἀρχὴν ἢ εἰρηνοδίκην ἢ ἀστυνόμον καὶ δὲν θὰ θέσητε ἐνοικιαστὰς—εἶναι πολὺ σκληρὸν ὄχι μόνον νὰ τὰς ἀποφύγωμεν, ὅπου δυνάμεθα, διότι παντοῦ δὲν δυνάμεθα, ἐγὼ τὸ ὁμολογῶ, ἀλλὰ νὰ μὴ δημιουργοῦμεν διὰ νέων σχεδίων τὸν ἀπαίσιον, δύναμαι νὰ εἴπω, ἐνοικιαστήν.—Ἐπικαλοῦμαι ἰδιαζόντως τὴν προσοχήν σας, δὲν ἀντιτίθεμαι τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλὰ τοῦ συστήματος τούτου, τοῦ ὁποίου ἤμουν ἀείποτε ἐναντίον, θὰ ἐθεώρουν δὲ εὐτύχημα ἐν τῷ τόπῳ, ὅταν κατωρθώσωμεν νὰ ἀπαλλαγῶμεν τοῦ τρόπου τούτου τῆς εἰσπράξεως τῶν φόρων. Ὁμολογῶ, ὅτι δὲν δυνάμεθα ἐπὶ τοῦ παρόντος νὰ ἀπαλλαγῶμεν τελείως διὰ τὴν εἴσπραξιν πάντων τῶν φόρων, ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ εἰσάγωμεν καὶ ἀλλοῦ, σύστημα, τὸ ὁποῖον κατεδίκασε πρῶτον τὸ κόμμα τὰ ἰδικόν μας, σεῖς ὁ ἴδιος καὶ νὰ εἰσάγετε σήμερον ἐνοικιαστὴν πάλιν. Ἐπὶ τούτου, ἐπαναλαμβάνω, ἐπικαλοῦμαι ἰδιαιτέρως τὴν προσοχήν σας καὶ ὁλοκλήρου τῆς Βουλῆς, ἵνα μὴ ἐπανέλθωμεν πλέον εἰς τὸ σύστημα αὐτὸ, νὰ τὸ συστήσωμεν δὲ καὶ εἰς τὰς ὑπηρεσίας νὰ μὴ μᾶς εἰσηγοῦνται πλέον ὡς ἀρχὴν τὴν εἰσαγωγὴν συστήματος, κατὰ τοῦ ὁποίου τόσαι δυσφορίαι ἐκ μέρους τῆς κοινωνίας ἔχουν γεννηθῆ καὶ τόσα τὰ κακὰ, τὰ ὁποῖα ἔχει δημιουργήσῃ. Διότι, κύριοι, ἐὰν οἱ διάφοροι φόροι ἀπέτυχον καὶ ἠκούσθησαν κραυγαὶ ἐκ μέρους τῆς κοινωνίας, ἐὰν κατέπεσαν παταγωδῶς, ὅπως θὰ καταπέσῃ καὶ οὗτος, ἀπέτυχον καὶ κατέπεσαν ἀκριβῶς λόγῳ τοῦ συστήματος τῆς ἐνοικιάσεως.

§120Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν τοὺς θέτω τὸν ἐνοικιαστὴν παρὰ μόνον εἰς τὴν ἐξαγωγὴν ὅπως εἰς τὰ ὤνια καὶ ἐμπορεύματα. Δὲν τοὺς θέτω οὔτε εἰς τὴν καταμέτρησιν οὔτε εἰς τὴν εἴσπραξιν τῶν ἀποταμιευμένων. Ὁμολογῶ ὅτι δὲν εὑρίσκω ἄλλο σύστημα.

§121Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ὁμιλήσατε περὶ τοῦ συστήματος τῶν ὠνίων καὶ ἐμπορευμάτων. Ἐὰν οἱ τοῖχοι εἶχον φωνὴν θὰ ἔλεγον ὅ,τι ἔχουν ἀκούσει διὰ τὴν εἴσπραξιν τῶν περιφήμων ὠνίων. Ἐὰν ὁ νόμος πλέον δὲν ἐφάνη τόσον ὀχληρός, δὲν ἐφάνη ἀφ’ ἧς ἔπαυσεν ὁ ἐνοικιαστής, καὶ εἰσπράττεται ἀπ’ εὐθείας ὁ φόρος ἀπὸ τὸν Δῆμον. Εἶναι ἐπαναλαμβάνω σύστημα, τὸ ὁποῖον δὲν θὰ σᾶς χρησιμεύσῃ οὔτε θὰ σᾶς ὠφελήσῃ διὰ τὴν εἴσπραξιν τῶν φόρων· τουναντίον θὰ χρησιμεύσῃ νὰ καταρρίψῃ τὸν φόρον τοῦτον, δὲν θὰ εἶναι δὲ δυνατὸν οὔτε ἐγὼ οὔτε σεῖς οὔτε ἄλλος τις νὰ ἀντισταθῇ εἰς τὴν κοινὴν βοὴν ὅταν ὁ φόρος καταπέσῃ. Καὶ θὰ καταπέσῃ ἀσφαλῶς ὅταν εἰσάγωνται συστήματα ἐνοικιαστῶν. Θὰ ἦτο ὁ πλέον ἄδικος φόρος, ὁ ὁποῖος θὰ ἔχῃ ψηφισθῆ· δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ σταθῇ· δύσκολον, ἂν μὴ ἀδύνατον, οἱ δῆμοι, ὅπου ζητεῖτε ἀπ’ εὐθείας ὑπ’ αὐτῶν, νὰ ἀναθέσητε εἰς αὐτούς, ὅπου ὅμως δι’ ἐνοικιαστῶν, ὄχι. Διότι ἡ κατάχρησις ἡ μεγάλη γίνεται παρ’ αὐτῶν καὶ ἐκεῖθεν θὰ ἀποτύχῃ καὶ ὁ νόμος οὗτος. Ἐξ ἄλλου ἔχομεν μεταφέρει καὶ μερικὰς διατάξεις ἀπὸ τοὺς διαφόρους φορολογικοὺς νόμους τοὺς ἰσχύοντας, οἱ ὁποῖοι εἶναι μὲν εἰς ἐνέργειαν, ἀλλὰ δὲν ἐδόθη ἀφορμὴ νὰ ἰσχύσωσιν εὐρύτερον καὶ νὰ ἐκτιμηθῶσιν καλύτερον. Γίνεται εἰσαγωγὴ πρωτοκόλλων, πλημμελειοδικείου κλπ. Ἐὰν εἴχαμεν καιρὸν θὰ σᾶς ἔκαμεν στατιστικὴν πιθανὴν ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἄλλοτε βεβαιώσεως καὶ εἰσπράξεως τοῦ φόρου τούτου, τὶ θὰ ἐδαπάνα τὸ Κράτος καὶ τὶ θὰ ἐπλήρωνεν ὁ φορολογούμενος εἰς τὰ δικαστήρια. Θὰ ἐβλέπατε ὅτι θὰ ἐδαπάνα τριπλάσιον τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον θέλετε νὰ φορολογήσητε διὰ τοῦ νόμου τούτου. Χωρὶς νὰ καταγίνωνται εἰς τὰς λεπτομερείας, εἰσήγετο ὁ φορολογούμενος εἰς τὸ πλημμελειοδικεῖον πρὸς ἐπιβολὴν πταισματικῆς ποινῆς, ἐν ᾧ ἠδύνατο τὸ Πταισματοδικεῖον νὰ τοῦ ἐπιβάλῃ πρόστιμον καὶ ἠδύνατο νὰ τὸ ὁρίσῃ ὡς χρηματικὴν ποινήν. Εἶναι λεπτομέρεια, ἀλλὰ σᾶς τὴν λέγω διὰ νὰ ἐννοήσητε. Ἔχετε καὶ ἄλλας ποινάς, δημεύσεις, κατασχέσεις, κἄτι τι πράγματα, τὰ ὁποῖα νὰ ἀναγινώσκῃ τις, φρικιᾷ, ὄχι νὰ φαντασθῇ ὅτι θὰ ἐκτελεσθῶσι. Θὰ κάμῃ ὁ παραλείψας νὰ δηλώσῃ τὸ κρασί του τόσον φοβερὸν ἔγκλημα, ὥστε νὰ τοῦ δημεύσητε τὰ πάντα, νὰ τὸν ἐκτοπίσητε καὶ ὅλα αὐτά; Αὐτὸ θὰ δημιουργήσῃ κατάστασιν ἀφόρητον. Ὑπάρχει εἰς τοὺς νόμου διατάξεις διὰ τὰς παραβάσεις περὶ μὴ δηλώσεως προκειμένου περὶ διατάξεων λαθρεμπορίας. Ὅταν ἀναζητῇ τὸ νὰ εὕρῃ τοῦτο διὰ τοῦ Πταισματοδικείου εἴτε διὰ τοῦ δικαστοῦ εἴτε ὅπως δήποτε, ἔχει τόσας δυσκολίας, ὅσας θὰ δύνανται νὰ ἀναφέρωσιν ὄχι μόνον οἱ δικηγορήσαντες ἀλλὰ καὶ οἱ περισσότεροι μὴ δικηγορήσαντες ἐκ τῶν κ. συναδέλφων. Ἄλλοτε εἶχον τὴν τιμὴν νὰ γράψω κἄτι τι ἐν σχέσει μὲ τὴν ἀπασχόλησιν τοῦ πληθυσμοῦ τῆς Ἑλλάδος εἰς τὰ δικαστήρια αὐτῆς. Ἔκαμα μίαν στατιστικὴν πρόχειρον, πόσοι μάρτυρες ἔρχονται εἰς τὰ δικαστήρια τὸν μῆνα, πόσοι κατηγορούμενοι κλπ. καὶ ἔφθασα εἰς τὸ τερατῶδες συμπέρασμα ὅτι ὅλος ὁ πληθυσμὸς ἐντὸς μηνὸς μετέβαινεν εἰς τὰ δικαστήρια. Εἷς ὁλόκληρος πληθυσμὸς δὲν ἔκαμνε τίποτε ἄλλο ἢ νὰ καταλίπῃ τὰ ἔργα του διὰ νὰ μεταβῇ ὡς μάρτυς ἢ κατηγορούμενος εἰς τὰ δικαστήρια. Λοιπὸν αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους ὑποχρεώνετε νὰ μεταβαίνωσιν ἀπὸ τόπου εἰς τόπον, νὰ δίδουν τὰς δηλώσεις, νὰ κάμνουν ἀνακοπὴν κατὰ πρωτοκόλλων κλπ. Ἐὰν πάρῃ ἕνας χωρικὸς μίαν δαμιζάναν διὰ τὴν οἰκιακήν του χρῆσιν θὰ τοῦ κάμουν ἓν πρωτόκολλον, θὰ τοῦ βάλουν πρόστιμον, θὰ τὸν τιμωρήσουν κλπ. Καὶ αὐτός, ἐὰν μὲν εἶναι φρόνιμος, δὲν θὰ κάμῃ ἀνακοπὴν καὶ θὰ πληρώσῃ· ἐὰν ὅμως εἶναι φίλερις, θὰ κάμῃ ἀνακοπὴν καὶ διὰ νὰ μὴ πληρώσῃ 20 δραχμὰς θὰ ἔλθῃ τρεῖς φορὰς εἰς τὸ δικαστήριον. Ἐφόσον λοιπὸν αὐτὰ γνωρίζομεν ἐκ πείρας καὶ δυνάμεθα νὰ τὰ ἀποφύγωμεν, πρέπει νὰ τὰ ἀποφύγωμεν ἢ νὰ τὰ περιορίσωμεν. Ἐνθυμεῖσθε τὸ παράδειγμα τῶν ἐνοικιαστῶν τοῦ οἴνου· ὅταν ἔκαμναν ἔλεγχον ἐπὶ τοῦ ἀποταμιευθέντος οἴνου, ἔκαμναν τὸ ἑξῆς τέχνασμα. Ἐπήγαιναν εἰς ὅλα τὰ σπίτια, εὕρισκαν τὸν οἶνον σύμφωνα μὲ τὰς δηλώσεις τῶν κτηματιῶν ἐν τούτοις εἶχαν ἕτοιμα τὰ πρωτόκολλα καθ’ ὅλων. Τὶ θὰ κάμῃ ὁ κτηματίας; ἔλεγεν ὁ ἐνοικιαστής. Θὰ μοῦ κάμῃς ἀνακοπήν; Θὰ πληρώσῃ 25 δραχμάς. Τοὺς ἐπλήρωναν λοιπὸν ὅλοι καὶ οἱ ἐνοικιασταὶ ἐμάζευαν 5 ἕως 6 χιλιάδας παραπάνω ἀπὸ τὰ πρωτόκολλα αὐτά. Σᾶς παρακαλῶ νὰ λάβητε ἀφορμὴν ἐκ τούτων καὶ νὰ ἀναθεωρήσητε εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν τὸ νομοσχέδιον καὶ τὸ φέρετε βελτιωμένον καὶ ἀφοῦ ἡ Κυβέρνησις νομίζει ὅτι πρέπει νὰ ἐπιβληθῇ φορολογία, νὰ ἐπιβληθῇ, ἀλλὰ νὰ τὴν καταστήσωμεν ὀλιγώτερον ἐπαχθῆ καὶ σαφηνίσωμεν ἀκριβῶς ὅτι πρόκειται περὶ οἴνου πρὸς πώλησιν καὶ ἐμπορίαν καὶ οὐχὶ τοῦ δι’ οἰκιακὴν χρῆσιν ἀπαιτουμένου ἢ πρὸς καλλιέργειαν τῶν κτημάτων τοῦ παραγωγοῦ.

§122Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Θὰ μελετήσω τὴν τροπολογίαν σας.

§123Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἐκ τῆς μελέτης, τὴν ὁποίαν ἐκάματε κ. Ὑπουργέ, τὶ προέκυψεν ὅτι θέλει εἰσπράξει τὸ δημόσιον Ταμεῖον ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου αὐτοῦ;

§124Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δύσκολον νὰ ὑπολογισθῇ.

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Μανασάκης ἔχει τὸν λόγον.

§126Μ. ΜΑΝΑΣΑΚΗΣ. Ὅτι πρέπει νὰ ἐπιβληθῇ φορολογία διὰ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ Κράτος τὰς σοβαρὰς ἀνάγκας εἰς τὰς ὁποίας διατελεῖ εἶναι ἀναμφισβήτητον καὶ οὐδεὶς θὰ ἀντείπῃ ἐὰν τυχὸν πρόκειται νὰ ἐπιβληθῇ φόρος, ὁ ὁποῖος νὰ εἶναι τοιοῦτος ὥστε νὰ μὴ πλήττῃ τὸν λαὸν ἀμέσως καὶ ἀπ’ εὐθείας καὶ εἰς τρόπον, ὥστε νὰ παραβλάπτῃ τὰ ζωτικὰ συμφέροντά του. Τὸ ζήτημα τῆς φορολογίας τοῦ οἴνου διὰ τὰς πλείστας ἐπαρχίας τοῦ κράτους εἶναι ζήτημα δευτερεῦον’ διότι ὁ τρόπος τῆς καλλιεργείας καὶ τὰ εἴδη τῶν εἰσοδημάτων εἶναι τοιαῦτα, ὥστε εἰς τὰς πλείστας ἐπαρχίας ὁ οἶνος ἀποτελεῖ τὸ ἐλάχιστον μέρος τῆς περιουσίας τοῦ παραγωγοῦ. Ὑπάρχουν ὅμως ὡρισμέναι ἐπαρχίαι τοῦ Κράτους εἰς τὰς ὁποίας δὲν εἶναι μόνον σπουδαῖον εἰσόδημα ὁ οἶνος, ἀλλ’ εἶναι τὸ ἀποκλειστικὸν καὶ τὸ κύριον εἰσόδημα τούτων, αἱ ὁποῖαι ἐπαρχίαι τελοῦσιν ὑπὸ ἴδιον φορολογικὸν σύστημα ἔχον τὰς βάσεις του ἐπὶ τῆς ἱστορίας ἐν γένει τῆς πολιτικῆς τοῦ τόπου καὶ συνδεόμενον μὲ ἱστορικὰ γεγονότα. Ἠναγκάσθην νὰ λάβω τὸν λόγον διότι ἓν ἀπὸ τὰ διαμερίσματα τοῦ Κράτους, τὸ ὁποῖον ἔχει καὶ φορολογικὸν σύστημα ἰδιαίτερον ἔχει καὶ τὸ ἐξαιρετικὸν γνώρισμα ὅτι ἀποκλειστικὸν εἰσόδημά του εἶναι ὁ οἶνος, εἶναι ἡ Κρήτη τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀντιπροσωπεύω, καὶ ἰδιαιτέρως ὁ νομὸς τοῦ Ἡρακλείου καὶ ὡρισμέναι ἐπαρχίαι ἀπὸ τὸν νομὸν Χανίων, ἡ Κίσσαμος καὶ ἡ Κυδωνία, τὸ Μαλεβύζι καὶ τὸ Τέμενος ἐκ τοῦ νομοῦ Ἡρακλείου ἅτινα ἔχουν ἀποκλειστικὸν εἰσόδημα τὸν οἶνον, δευτερεύουσαν δὲ θέσιν κατέχει ἐν τῇ παραγωγῇ ἡ σταφὶς ὅλως δὲ ἀσήμαντον θέσιν κατέχουν τὰ δημητριακὰ καὶ τὸ ἔλαιον. Ἔχουν ἐκεῖ φθάσει εἰς τοιοῦτον σημεῖον, ὥστε πρὸ πολλοῦ ἔχουν παραμελήσει ὅλην τὴν ἄλλην καλλιέργειαν καὶ ἔχουν ἐπιδοθῇ εἰς τὴν καλλιέργειαν τοῦ οἴνου. Ἀναφέρω δὲ ὡρισμένον χωρίον, τὰς Ἀρχανάς, αἱ ὁποῖαι ἔχουσι παραγωγὴν ἐπιτόπιον τοῦ οἴνου 400.000 ἕως 500.000 μύστικα, ἕκαστον τῶν ὁποίων ἔχει 9½ ὀκάδας οἴνου. Τελεῖ δὲ ἡ Κρήτη ὑπὸ ἰδιαίτερον σύστημα διὰ τοὺς ἑξῆς κυρίως λόγους. Ἐκεῖ τὸ σύστημα τοῦ ἐγγείου φόρου καὶ τὸ σύστημα τοῦ φόρου καταναλώσεως δὲν εἶχον καθιερωθῆ, ὑπῆρχε δὲ μόνον ὁ φόρος ἐπὶ τῆς ἐξαγωγῆς ὁ ὁποῖος κατ’ ἀρχὰς μὲν λόγῳ τῆς ὑποτιμήσεως τῶν οἴνων εἶχε τελείως καταργηθῆ, πρὸ 8 δὲ ἕως 10 ἐτῶν περίπου, ὀλίγα ἔτη πρὸ τῆς ἑνώσεως εἶχεν ἐπιβληθῆ καὶ εἶχεν καθορισθῆ εἰς 5%. Μετὰ τὴν ἀφομοίωσιν καὶ μετὰ τὸ εὐτυχὲς γεγονὸς τῆς ἑνώσεως συνέβη τὸ ἑξῆς: Ὅτε οἱ οἶνοι τῆς Κρήτης εὗρον σπουδαῖον ἀνταγωνιστὴν τὴν προνομιοῦχον ἑταιρείαν, ἡ ὁποία ἀπὸ τὸ παρακράτημα κατασκευάζει τεχνητοὺς οἴνους καὶ ἀπολαμβάνει εὐκολίας εἰς τὴν ἐξαγωγὴν καὶ δι’ αὐτοῦ ἀκόμη τοῦ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχεδίου, ὥστε ὅταν θὰ παρουσιασθῇ ἀγοραστὴς εἴτε εἰς τὸ ἐξωτερικὸν εἴτε εἰς τὸ ἐσωτερικὸν ὑφίσταται μείωσιν καὶ δευτερεύουσαν θέσιν κατέχει τὸ ἐμπόριον τῆς Κρήτης, διότι σπεύδει ἡ προνομιοῦχος καὶ μὲ ὅλας τὰς εὐκολίας αὐτῆς ἐξάγει τὸν οἶνον εἰς τὰ διάφορα μέρη καὶ πιέζῃ τὴν παραγωγὴν τοῦ φυσικοῦ οἴνου, διότι ὅταν εὕρῃ ἐξαγωγὴν σοβαρὰν καὶ δὲν ἔχει ἀπόθεμα οἴνου, ἀποτείνεται εἰς τοὺς παραγωγοὺς τῆς Κρήτης καὶ ἂν οὗτοι δὲν θελήσουν νὰ πωλήσουν τοὺς οἴνους αὐτῶν ὅπως αὕτη θέλῃ, λέγει ὅτι ἔχει ἰδικούς της καὶ ἐν ἀνάγκῃ ἀπειλεῖ ὅτι θὰ προμηθευθῇ τοιούτους ἀπὸ τὴν Ἱσπανίαν. Αἱ σημεριναὶ λοιπὸν συνθῆκαι ὑπὸ τὰς ὁποίας τελεῖ ἡ καλλιέργεια λαμβανομένης ὑπ’ ὄψιν τῆς πληθώρας τῶν δαπανῶν, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν ὅτι, τὸ ἡμερομίσθιον ἀπὸ 2 καὶ 3 δραχμὰς ἀνῆλθεν εἰς 10–12, καὶ δύναμαι νὰ βεβαιώσω ὅτι τὸ ἡμερομίσθιον ἐν τῇ περιφερείᾳ τοῦ νομοῦ Ἡρακλείου εἶναι δραχ. 12 λαμβανομένης ὑπ’ ὄψιν καὶ τῆς αὐξήσεως τῶν τιμῶν ὅλων τῶν εἰδῶν καὶ πρὸς τοῦτο τῆς ἐλλείψεως τῶν μέσων διὰ τὴν παρασκευὴν καὶ διατήρησιν τοῦ εἴδους τούτου, φθάνομεν εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι ὁ οἶνος διατρέχει σοβαρὰν κρίσιν πολλαπλασιαζομένη κυρίως ἐκ τῆς ἐλλείψεως τῶν μέσων τῆς θαλασσίας συγκοινωνίας εἰς τὰ ὁποῖα προσετέθησαν καὶ μερικὰ ἐμπόδια ἀφορῶντα εἰδικῶς τὴν Κρήτην, διότι τὰ βαρέλια τὰ ὁποῖα ὑπῆρχον εἰς τὴν Θεσσαλονίκην καὶ τὰ ὁποῖα ἐχρησιμοποιοῦντο διὰ τὴν μεταφορὰν κατεστράφησαν ἐκ τῆς πυρκαϊᾶς, τὰ δὲ ἄλλα βαρέλια τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν δὲν εἶναι ἀρκετὰ νὰ μεταφέρουν τὸν οἶνον ὄχι μόνον εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἀλλ’ οὔτε ἀκόμη εἰς τὴν Θεσσαλονίκην. Ἡ προστασία λοιπὸν ἥτις παρέχεται μέχρι σήμερον ὑπὸ τῆς προνομιούχου ἡ ὁποία ἀσφαλίζει τοὺς σταφιδικοὺς πληθυσμοὺς τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος δὲν ἐλήφθη πρόνοια ὅπως ἐπεκταθῇ καὶ εἰς τὰς Νέας Χώρας καὶ κατὰ συνέπειαν εἶναι τοιαῦτα τὰ μειονεκτήματα ὥστε ἐπιβάλλεται νὰ ληφθῇ μέριμνα σοβαρὰ πρὸς προστασίαν τῶν παραγωγῶν ἀφ’ ἑνὸς ἀλλὰ καὶ ἐξ ἀντιθέτου τοιαύτη ὥστε νὰ μὴ ζημιωθῇ τὸ παράπαν τὸ Δημόσιον. Τὸ ὑποβαλλόμενον νομοσχέδιον καθιεροῖ τὴν ἑξῆς ἀρχὴν ὅτι φορολογεῖ τὸν οἶνον εἰς τὰς πόλεις αἱ ὁποῖαι ἔχουσι πληθυσμὸν ἀνώτερον τῶν 5.000 κατοίκων, ἀλλὰ καθιεροῖ ἐξ ἄλλου τὴν ἄλλην ἀρχὴν ὅτι ἀφαιρεῖ μὲν τὸν φόρον τὸν ὁποῖον εἶχον προηγουμένως ἐπὶ τῆς ἐξαγωγῆς, τοὐτέστι τὸ 5% τοὐναντίον ὅμως εἰσάγει τὸ τέλος τὸ εἰσαγωγικὸν τὸ ὁποῖον εἶναι 10%. Διὰ τῶν μέτρων ὅμως τούτων δυσχεραίνεται ἡ θέσις τῶν παραγωγῶν τῶν φυσικῶν οἴνων τοῦ τόπου καὶ πρὸ πάντων τῶν γεωργικῶν ἐκείνων πληθυσμῶν τῶν ὁποίων ἀποκλειστικὸν εἰσόδημα εἶναι ὁ οἶνος, διότι ὁ τρόπος τῆς παραγωγῆς γίνεται ὡς ἑξῆς εἰς τὰς ἐπαρχίας αὐτάς. Ὁ χωρικὸς δανείζεται διὰ νὰ καλλιεργήσῃ τὴν ἄμπελόν του, δανείζεται διὰ νὰ ἀγοράσῃ τὸ θεῖον καὶ μάλιστα γίνεται πολλάκις καὶ θῦμα ἐκμεταλλεύσεως διὰ τὴν ἀγορὰν τῶν πραγμάτων τούτων, δανείζεται δὲ πρὸς τούτοις διὰ νὰ συντηρηθῇ. Ἔρχεται λοιπὸν κατόπιν ἡ ἐποχὴ τῆς παραγωγῆς κατὰ τὴν ὁποίαν ἔχει ἐπιβαρύνει ἄλλος μὲ 30% καὶ ἄλλος μὲ 50% τὸ παραγόμενον εἰσόδημα διὰ τῶν χρεῶν τὰ ὁποῖα ἔχει συνάψει. Φρονοῦμεν λοιπὸν ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν θὰ ἀναγνωρίσῃ τὸ βάσιμον τῶν δικαίων ἰσχυρισμῶν μου καὶ δὲν θὰ θελήσῃ νὰ μετατρέψῃ ποσῶς τὸ σύστημα τὸ ὑπάρχον ἐν Κρήτῃ. Δὲν θὰ ἀρνηθῶμεν ἐὰν ὁ φόρος ὁ ὁποῖος ὑπάρχει ἐκεῖ θεωρηθῇ μικρὸς νὰ αὐξηθῇ κατὰ 2 καὶ 3 καὶ 4% καὶ δὲν θὰ ἀρνηθῶμεν τοῦτο διότι ὅπως εἶπον ἀναγνωρίζομεν τὴν ἀπόλυτον ἀνάγκην τοῦ Κράτους τὴν οἰκονομικήν, διὰ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν κατάστασιν, ὀφείλω ὅμως νὰ τονίσω ὅτι ἀπαιτεῖται προσοχὴ μεγάλη ἐν σχέσει μὲ τὰς ἐπαρχίας αὐτὰς αἵτινες ἔχουσιν ὡς μόνον καὶ ἀποκλειστικὸν εἰσόδημα τὸν οἶνον, διότι εὑρίσκονται εἰς τοιαύτην θέσιν καὶ μάλιστα ἐφέτος ὁπότε ἡ παραχθεῖσα ποσότης οἴνων μένει ἀπώλητος ὥστε δὲν θὰ ἐπαρκέσῃ σχεδὸν οὔτε ἡ ἀξία τῶν ἀμπέλων ἵνα ἀντιμετωπίσουν τὰς ἀνάγκας τῆς συντηρήσεώς των καὶ τῆς καλλιεργείας τῶν ἀμπέλων αὐτῶν.

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Χρυσοστάλης ἔχει τὸν λόγον.

§128Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Εἶναι περιττὸν νὰ μακρυγορήσω, διότι ὁ κ. Γόντικας, ὁ ὁποῖος ἔχει ἀντιληφθῆ καλὰ τὰ πράγματα, ἔθεσε τὰ ζητήματα πολὺ καλὰ καὶ δι’ αὐτὸ πρέπει ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ μᾶς τὸ παρουσιάσῃ τροποποιημένον καὶ ἐφαρμόσιμον τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Παρακαλῶ καὶ ἐγὼ νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ πρότασις τοῦ κ. Γόντικα, ὥστε τὸ ἀπόθεμα τῶν γεωργῶν νὰ εἶναι πολλαπλασιαστὸν, ἐπίσης δὲ καὶ τὸ ζήτημα τῆς προνομιούχου, καὶ νὰ μὴ ἀφεθῇ ἀφορολόγητος, διότι πρέπει νὰ χωρισθῇ ὁ σταφιδίτης οἶνος ἀπὸ τὸν ἐκ σταφυλῶν. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ταῦτα ὑπ’ ὄψει διὰ νὰ μὴ γεννήσῃ δυσφορίαν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ψηφιζόμενον. Ἀντιλαμβάνομαι βεβαίως τὴν ἀνάγκην χρημάτων διὰ τὸ Κράτος ἀλλὰ διὰ νὰ μὴ δυσφορήσῃ ὁ κόσμος πρέπει νὰ τεθῇ ὅτι εἰς τὰς ἐπαρχίας εἰς τὰς ὁποίας ἡ τιμὴ κατῆλθε κάτω τῶν 20 λεπτῶν κατ’ ὀκᾶν κατὰ τὴν συγκομιδὴν τοῦ γλεύκους νὰ μὴ τίθεται φορολογία οὐδεμία, καὶ ἔτσι ὁ λαὸς θὰ εἰπῇ ὅταν πωλῶ πάρα πάνω ἀπὸ τὰ 20 λεπτὰ ἂς πάρῃ καὶ τὸ Κράτος, ἀλλ’ ὅταν πωλῶ μιὰ δεκάρα τί νὰ πάρω ἐγὼ τί νὰ πάρῃ τὸ Κράτος;

§129Δ. ΣΩΤΗΡΙΟΥ. Τὸ ποσοστὸν τοῦ φόρου θὰ μείνῃ 10%; Εἶναι πολύ.

§130Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Θὰ τὸ ἴδωμεν.

§131Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον διαβλέπετε καὶ σεῖς, κύριε Ὑπουργὲ, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ τὸ κάμετε φανερώτερον. Θέλετε νὰ κάμετε μίαν διαίρεσιν σταφιδίτου καὶ ἀμπελίτου οἴνου, νὰ γίνῃ ὡρισμένη καὶ νὰ ἐπιβληθῇ διπλασία φορολογία εἰς τὸν σταφιδίτην ἀπὸ τὸν ἀμπελίτην. Αὐτὸ ἄλλως τε ἀναφέρεται εἰς τὸ ἄρθρον 3 τοῦ νομοσχεδίου, τελευταία παράγραφος. Καὶ μία ἄλλη παράκλησις· νὰ ἀπαλειφθῇ ἐντελῶς ἡ βʹ παράγραφος τοῦ ἄρθρου 6. Πρὸς Θεοῦ νὰ μὴ ἐπανέλθωμεν πρὸς τοὺς ἐνοικιαστάς.

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν ἂν θέλῃ νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον.

§133ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν).

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μισθώσεως ἀκινήτων διὰ καπνεργοστάσιον». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπιτάξεων ναυπηγείων, μηχανουργείων, παντὸς ἐν γένει χρησίμου εἰς τὴν ναυτικὴν ὑπηρεσίαν ἐργοστασίου δεξαμενῶν κτιστῶν ἢ πλωτῶν καὶ νεωλκέων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐμπορικῶν χρηματιστηρίων». Ὁ κ. Χ. Βασιλακάκης ἔχει ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον.

§135Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Τὴν ἀρχὴν τοῦ περὶ οὗ πρόκειται νομοσχεδίου βεβαίως κανεὶς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὴν ἀμφισβητήσῃ. Βεβαίως τὸ χρηματιστήριον ἔχει ἀνάγκην νομοθετικῆς διαρρυθμίσεως. Ἔχω ὅμως τὴν γνώμην, ὅτι εἰς τὸ ἄρθρον αὐτὸ πρέπει νὰ καθορισθῇ πῶς ἀπαρτίζεται τὸ συμβούλιον καὶ πρὸς τοῦτο ὑποβάλλω σχετικὴν τροπολογίαν. Ἔπειτα ἔχω νὰ προτείνω μίαν τροπολογίαν εἰς τὸ ἄρθρον 5 παράγραφος 3. Ἔχω τὴν γνώμην ὅτι ὁ μισθὸς τοῦ τμηματάρχου αʹ τάξεως, ὁ ὁποῖος πρόκειται νὰ διορισθῇ ὡς ἐπόπτης, εἶναι πενιχρός, ἀφοῦ πενιχρότατος χαρακτηρίζεται καὶ εἰς τὴν ἔκθεσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Δέον λοιπὸν νὰ δοθῇ καὶ ἕνα ἐπίδομα 300 δραχμῶν καταβαλλόμενον ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ χρηματιστηρίου. Κατωτέρω αὐτὸ τὸ «ἢ ἀνωτέρας ἐμπορικῆς σχολῆς τῆς ἀλλοδαπῆς» νὰ τροποποιηθῇ; Φρονῶ ὅτι καὶ ἐδῶ σιγὰ–σιγὰ αἱ ἐμπορικαὶ σχολαὶ προάγονται καὶ πρέπει νὰ λαμβάνωνται ὑπ’ ὄψει. Ὑποβάλλω λοιπὸν καὶ δι’ αὐτὸ τροπολογίαν. Καὶ εἰς τὴν παράγρ. 4 τοῦ ἄρθρου 6 ὑποβάλλω τὴν ἑξῆς τροπολογίαν (ἀναγινώσκει). Ὁμοίως ἐπὶ τοῦ 9ου ἄρθρου ἀντὶ πενταμελοῦς ἐπιτροπῆς νὰ γίνῃ ἐννεαμελοῦς ἐξ ὧν 5 χρηματισταὶ καὶ 4 μεσῖται, διότι ἐδῶ, ὅπως καθιεροῦμεν τὸ σύστημα τὸ χρηματιστηριακόν, ἀναθέτομεν ὅλα τὰ δικαιώματα εἰς τοὺς χρηματιστὰς μόνον ἐνῷ τοὺς μεσίτας δὲν τοὺς λαμβάνομεν καθόλου ὑπ’ ὄψει. Πρέπει καὶ αὐτοὶ νὰ ἔχουν γνώμην διὰ κάθε ζήτημα ἀφορὸν τὸ χρηματιστήριον· εἰς τὴν παράγραφον 5 ὁ ἀριθμὸς τῶν χρηματιστῶν καὶ τῶν μεσιτῶν φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ καθορισθῇ. Διότι ἂν θέλωμεν νὰ ἔχωμεν ὡς παράδειγμα τὸ Παρίσι καὶ προσπαθοῦμεν νὰ παρακολουθοῦμεν τὴν Γαλλικὴν νομοθεσίαν, τότε βεβαίως καὶ ἐδῶ πρέπει νὰ ὁρίσωμεν καὶ τὸν ἀριθμὸν τῶν χρηματιστῶν. Δὲν ὀφείλομεν νὰ ἀφήνωμεν τοῦτο ἑκάστοτε εἰς τὴν κρίσιν τῶν Ὑπουργῶν διὰ νὰ ἀνεβάζῃ καὶ κατεβάζῃ τὸν ἀριθμὸν τῶν χρηματιστῶν κατὰ τὴν ἀντίληψίν του.

§136Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Κύριε βουλευτά, νομίζω, ὅτι θὰ ἦτο προτιμώτερον νὰ τὰς ὑποβάλητε καὶ ἐγγράφως τὰς τροπολογίας σας ἐπὶ τῶν ἄρθρων.

§137Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Αὐτὸ κάμνω· τὰς ἀναπτύσσω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ὅπου στενογραφοῦνται. Ἐὰν ὅμως ἡ Βουλὴ εἶναι κουρασμένη ἤδη, ἐγὼ δέχομαι ν’ ἀναβάλω τὴν ἀγόρευσίν μου.

§138ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§139Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Λοιπὸν ἀκραδάντως φρονῶ, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν χρηματιστῶν πρέπει νὰ ὁρισθῇ νομοθετικῶς. Αὐτὸ ἔγινε καὶ διὰ τὸ χρηματιστήριον Παρισίων. Ἀπὸ τῆς ἱδρύσεως τοῦ χρηματιστηρίου Παρισίων τῷ 1723, ὁ ἀριθμὸς τῶν χρηματιστῶν ὡρίσθη εἰς 70, ἔπειτα ηὔξησεν εἰς 80, ἔπειτα κατῆλθεν εἰς 60 καὶ τέλος ἀνῆλθεν εἰς 90. Ἀφοῦ λοιπὸν ἐκεῖ οἱ χρηματισταὶ εἶναι 90 μόνον, τότε προτείνω ὅπως ἐδῶ μὴ ὑπερβοῦν τὸν ἀριθμὸν τῶν 40. Ὡς πρὸς τοὺς μεσίτας νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ὁρισθοῦν καὶ αὐτοί. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 10 ἀντὶ τοῦ «ἔχοντος ἀπολυτήριον γυμνασίου» προτιμῶ ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος ἔχει γνώσεις χρηματιστικὰς ἐξ ὑπηρεσίας ἐν χρηματιστηρίῳ. Ἄλλως τε ἕνας ὁ ὁποῖος ἔχει ἀπολυτήριον γυμνασίου μόνον, δὲν γνωρίζει πολλὰ πράγματα συνήθως. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 11. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν χρηματικὴν ἐγγύησιν τῶν χρηματιστῶν φρονῶ ὅτι αὕτη πρέπει νὰ ἀνέλθῃ εἰς δραχμὰς 80.000 τοὐλάχιστον. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 12 παράγραφος 5 τὸ «τρεῖς μῆνας» φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ «5 μῆνας», διότι τρεῖς μῆνες δὲν εἶναι ἀρκετοί, ὥστε οἱ πιστωταὶ τοῦ χρηματιστοῦ νὰ λάβωσι γνῶσιν τοῦ θανάτου, τῆς παραιτήσεως ἢ τῆς ἀπολύσεως αὐτοῦ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 13· εἰς τὸ ἄρθρον τοῦτο πρέπει νὰ προστεθῇ ὅτι ὁ χρηματιστὴς δὲν ὀφείλει νὰ εἶναι καὶ σύμβουλος ἀνωνύμων ἑταιρειῶν, τῶν ὁποίων αἱ μετοχαὶ διαπραγματεύονται εἰς τὸ χρηματιστήριον. Ἐπίσης νὰ προστεθῇ εἰς τὴν παράγραφον 6 ὅτι ὁ χρηματιστὴς ἢ ὁ διάδοχός του ὑποχρεοῦνται νὰ καταβάλουν ἀκέραια τὰ μεσιτικὰ δικαιώματα εἰς τὸν μεσίτην ἐπὶ πάσης ἐργασίας, τῆς πελατείας, ἣν ἀπέκτησαν ἀπὸ αὐτὸν τὸν μεσίτην, ἢ τὸ ἥμισυ τῶν μεσιτικῶν δικαιωμάτων εἰς τὴν χήραν αὐτοῦ, ἂν ἀποθάνῃ ὁ μεσίτης. Πρέπει διὰ τοῦ παρόντος νόμου νὰ προστατεύσωμεν καὶ τοὺς μεσίτας. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 14. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ προστεθῇ εἰς τὸ τέλος αὐτοῦ ὅτι ὁ διοριζόμενος μεσίτης ὀφείλει νὰ ἔχῃ τριετῆ εὐδόκιμον ὑπηρεσίαν παρὰ τῷ χρηματιστῇ. Ἐπὶ τῆς παραγράφου 2 ἀντὶ δραχμῶν 5.000 τῆς ἐγγυήσεως φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ ἀνέλθῃ αὕτη εἰς δραχμὰς 20.000. Ἐπίσης ἡ παράγραφος 8 νὰ τροποποιηθῇ ὁλόκληρος. Ὁ μεσίτης δὲν θὰ εὐθύνεται πρὸς τὸν ἐντολέα του ἐφ’ ὅσον ἀποδεικνύει ὅτι αὐτὸς εὑρίσκεται ἐν τάξει ἀπέναντι τοῦ χρηματιστοῦ του. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 15 φρονῶ, ὅτι ὁ ἀντικρυστὴς πρέπει νὰ ἔχῃ περισσότερα πρακτικὰ προσόντα, καὶ διὰ τοῦτο προτείνω τὴν ἑξῆς τροπολογίαν (ἀναγινώσκει). Διότι ἕνα ἀξίωμα ἐπίσημον, ὡς εἶναι τὸ ἀξίωμα τοῦ χρηματιστοῦ, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀσκηθῇ δι’ ἀντιπροσώπου. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 18 παρακαλῶ νὰ ἀπαλειφθοῦν τὰ ἐδάφια α, β, γ, δ καὶ ε καὶ νὰ ἀντικατασταθοῦν ὅλα διὰ τοῦ ἑξῆς. (ἀναγινώσκει) «Πάντα τὰ χρεώγραφα κλπ.». Εἶναι περιττὸν νὰ καθορίζωμεν τόσα πολλά, ἐνῷ μὲ ὀλίγα λόγια δυνάμεθα νὰ τὰ εἴπωμεν, δηλαδὴ νὰ τροποποιηθῇ προστιθεμένης τῆς φράσεως «τῇ προτάσει τῆς χρηματιστηριακῆς ἐπιτροπῆς». Εἰς ὅλα τὰ χρηματιστήρια τὰ χρεώγραφα εἰσάγονται τῇ ἐγκρίσει τῆς χρηματιστηριακῆς ἐπιτροπῆς. Εἰς τὸ τοῦ Λονδίνου ἐπεμβαίνει καὶ ὁ χρηματιστηριακὸς ἐπόπτης, ἀλλὰ εἰς τὸ τῶν Παρισίων καὶ ἀλλαχοῦ ἡ χρηματιστηριακὴ ἐπιτροπὴ εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία ἀποφασίζει καὶ ἐγκρίνει καὶ κατόπιν τὸ Ὑπουργεῖον. Νὰ προστεθῇ δὲ παράγραφος 7 οὕτω: «Οὐδεμιᾶς Ἑταιρείας Ἑλληνικῆς ἐχούσης καταβεβλημένον κεφάλαιον κάτω τῶν 5.000.000, ἢ ξένης κάτω τῶν 10.000.000 δραχμῶν εἶναι δυνατὸν νὰ εἰσαχθῶσιν αἱ μετοχαὶ ἢ ὁμολογίαι εἰς τὸ χρηματιστήριον Ἀθηνῶν ἐπισήμως».

§140Α. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν νομίζετε, ὅτι ἀντὶ νὰ ἀποβλέπωμεν εἰς τὰ συνολικὰ ποσὰ τῶν ξένων ἀνωνύμων Ἑταιρειῶν, εἶναι προτιμώτερον ν’ ἀποβλέψωμεν εἰς τὸ ποσὸν τῆς μετοχῆς, διότι εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξουν μετοχαὶ 5 δραχμῶν, αἱ ὁποῖαι νὰ κατορθώσουν νὰ εἰσαχθοῦν ὑπὸ τῶν Ἑταιρειῶν εἰς τὸ Χρηματιστήριον, ἀκριβῶς πρὸς κερδοσκοπίαν; Διὰ νὰ ἄρωμεν λοιπόν, τοιοῦτόν τι ἄτοπον, εἶναι προτιμότερον νὰ εἴπωμεν ὅτι θὰ εἰσάγωνται αἱ μετοχαί, τῶν ὁποίων ἡ ἀξία εἶναι σύμφωνος μὲ τὸν Ἑλληνικὸν νόμον.

§141Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Αὐτὸ εἶναι ζήτημα τῆς Χρηματιστηριακῆς Ἐπιτροπῆς. Αὐτὴ θὰ τὸ κρίνῃ καὶ θὰ τὸ ἐγκρίνῃ ὁ Ὑπουργός. Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ εἰσέλθωμεν ἐδῶ εἰς τοιαύτας λεπτομερείας. Ἂν τὰ κεφάλαια, τὰ ὁποῖα διαθέτει μία Ἑταιρεία εἶναι σοβαρὰ.....

§142Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Κύριε Βασιλακάκη, ἐὰν ἐμφορῆσθε πραγματικῶς ὑπὸ τῆς ἐπιθυμίας, νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψει αἱ παρατηρήσεις σας, νομίζω, ὅτι θὰ ἦτο πλέον τελεσφόρον νὰ μοῦ τὰς δώσητε νὰ τὰς μελετήσω. Δὲν εἶμαι τώρα εἰς θέσιν ἐν μέσῳ τῶν ἀντεγκλήσεων, αἱ ὁποῖαι διεξάγονται, νὰ τὰς συζητήσω.

§143Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Θὰ σᾶς τὰς δώσω.

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀπαλλαγῆς εὐθύνης τῶν δημοσίων ὑπολόγων διαχειριστῶν διὰ τὴν ἀπώλειαν χρημάτων ἢ αὐτουσίου ὑλικοῦ τοῦ Δημοσίου, ὡς καὶ παραστατικῶν στοιχείων ἐνεργηθεισῶν παρ’ αὐτῶν πληρωμῶν πάσης φύσεως, καθὼς καὶ περὶ ἀπαλλαγῆς εὐθύνης τῶν δοσιλόγων ὑπαλλήλων τοῦ Κράτους, διὰ τὴν ἀπώλειαν δικαιολογητικῶν τῆς διαχειρίσεως χρημάτων, ληφθέντων ἐκ τοῦ Δημοσίου Ταμείου ἐπὶ προκαταβολῇ καὶ περὶ δικαιολογήσεως τῆς προκαταβολῆς». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ φορολογίας χρηματιστηριακῶν συμβάσεων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκποιήσεως προικῴου ἀκινήτου καὶ συναινέσεως τῆς εἰς ἐξάλειψιν προικώας ὑποθήκης καὶ διαχειρίσεως τῆς περιουσίας τῶν ὑπεξουσίων τέκνων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 30 τοῦ νόμου 147». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 9 τοῦ νόμου 378». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὑπαγωγῆς τῶν τέως δήμων Ἁλμυροῦ, Πλατάνου καὶ Ὄρθρυος (Γούρας) ὑπὸ τὴν πνευματικὴν δικαιοδοσίαν τῆς Ἐπισκοπῆς Δημητριάδος». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διαβαθμίσεως εἰς τάξεις τῆς μηνιαίας ἀποζημιώσεως τῶν ἐλεγκτῶν τοῦ εἰδικοῦ ἐλεγκτηρίου δαπανῶν πολέμου καὶ αὐξήσεως τῆς τῶν γραφέων καὶ τοῦ θυρωροῦ αὐτοῦ». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ΓΩΚΓʹ (3823) «περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐργοστασίου κατασκευῆς πυρείων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 31 Δ)βρίου 1917 Β. Διατάγματος «περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἰταλίας Ἐμπορικῆς Συμβάσεως τῇ 18)30 Δεκεμβρίου 1899». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπεκτάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ ἀπὸ 9 Ἀπριλίου 1836 Β. Δ. περὶ ἐκτελέσεως τοῦ σχεδίου τῆς πόλεως Ἀθηνῶν κλπ. καὶ ἐπὶ παραλιακῆς ὁδοῦ Π. Φαλήρου». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κανονισμοῦ τῶν τιμολογίων τῆς Ἑταιρείας τῶν Ἑλληνικῶν Σιδηροδρόμων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐξήσεως τῶν χορηγηθεισῶν πιστώσεων» (Νόμος 245 καὶ 1164) διὰ πρόσθετα ἔργα καὶ ἐγκαταστάσεις τοῦ Λαρισαϊκοῦ». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν διατάξεων τοῦ νόμου ΧΞΣΤʹ τοῦ 1877 περὶ τῶν προσόντων τῶν γραμματέων πολυμελῶν δικαστηρίων καὶ ὑπολογισμοῦ τῆς ὑπηρεσίας τούτων καὶ πάσης ἄλλης δικαστικῆς ὑπηρεσίας πρὸς κανονισμὸν τοῦ μισθοῦ των». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως Εἰδικῶν Πταισματοδικείων ἐν Αἰγίῳ καὶ Ἀμαλιάδι». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ Τραπεζικῆς Ἐπιταγῆς». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παροχῆς ἄρτου καὶ καυσοξύλων δωρεὰν εἰς τοὺς ὁπλίτας τῆς παρὰ τῷ Ἑλληνικῷ στρατῷ Γαλλικῆς Ἀποστολῆς». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἑρμηνείας καὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 987 περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 11 Μαΐου 1917 Β. Διατάγματος «περὶ ἀναστολῆς τῆς ἐφαρμογῆς τῆς διατάξεως τοῦ ἐδαφίου βʹ τοῦ ἄρθρου 8 τοῦ νόμου

ΓΧΜΒʹ».

(Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπιτάξεως τροφίμων χρησίμων εἰς τὰς δημοσίας ἢ κοινωνικὰς ἀνάγκας, παρὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τοῦ Ἐπισιτισμοῦ ἢ τῶν κατὰ τόπους Ἀρχῶν, κατ’ ἐξουσιοδότησιν, καὶ περὶ κανονισμοῦ τιμῆς αὐτῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τῆς ὑπηρεσίας τῆς δικαστικῆς Στατιστικῆς καὶ τῆς τοῦ Ποινικοῦ Μητρώου ἐν τοῖς Δικαστηρίοις». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσλήψεως ἐκτάκτου προσωπικοῦ ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ταῖς Νομαρχίαις ἐν καιρῷ ἐπιστρατεύσεως». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναγραφῆς πιστώσεως ἐν τῷ εἰδικῷ προϋπολογισμῷ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν δραχ. 200.000 διὰ τοὺς παθόντας ἐκ τῆς πυρκαϊᾶς Θεσσαλονίκης». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν τῶν ἐπιβαλλομένων εἰς τοὺς φοιτητὰς τοῦ Ἐθνικοῦ καὶ τοῦ Καποδιστριακοῦ Πανεπιστημίου». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ λήψεως μέτρων πρὸς ἐξασφάλισιν τῆς ἐπαρκείας τῆς χώρας». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναστολῆς προσελεύσεως ἐφέδρων ἐν ἐπιστρατεύσει». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τοῦ ἐξ ἀδιαθέτου κληρονομικοῦ δικαιώματος τοῦ Κράτους καὶ περὶ διαχειρίσεως σχολαζουσῶν κληρονομιῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ εὑρέσεως ἀπολωλότων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης διατάξεων εἰς τὸ πρῶτον ἄρθρον τοῦ νόμου 997 περὶ ἱδρύσεως καὶ λειτουργίας ἐν τῷ Κράτει ἰδιωτικῶν ἐκπαιδευτηρίων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 1149 περὶ Γενικῶν Διοικήσεων ἐν ταῖς Νέαις Χώραις». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ Ἐκκλησιαστικῆς Διοικήσεως τῶν ἐν Ἀμερικῇ Ἑλλήνων Ὀρθοδόξων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναστολῆς τῆς ἰσχύος τῶν ἄρθρων 2 καὶ 3 τοῦ νόμου 768». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱδρύσεως Μουσείου Ἑλληνικῶν χειροτεχνημάτων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 315 «περὶ συστάσεως εἰδικῶν ὑποθηκοφυλακείων ἐμμίσθων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης καὶ τροποποιήσεως διατάξεων ἀφορωσῶν τὴν ὑπηρεσίαν τῶν

Τ.Τ.Τ.».

(Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀφομοιώσεως τῶν ἐκτάκτων ὑπαλλήλων τῆς ὑπηρεσίας τῶν Δημοσίων ἔργων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκρίσεως προϋπολογισμοῦ δραχ. 60 χιλιάδων διὰ τὴν κατασκευὴν σιδηροῦ κιγκλιδώματος ἐν τῷ Ἀνακτορικῷ κήπῳ». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναγνωρίσεως δημοτικῶν δανείων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταδαφίσεως τῶν φρουρίων τῆς πόλεως Χανίων, ὑπὸ τοῦ Δήμου Χανίων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ νόμου 1073 «περὶ ἀπαγορεύσεως ἐμπορίας καὶ δικαιοπραξιῶν πρὸς ὑπηκόους ἐχθρικῶν κρατῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπεκτάσεως καὶ εἰς τὴν Κρήτην τῶν διατάξεων τοῦ νόμου ΑΣΟΓʹ τοῦ 1885». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἰαματικῶν πηγῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθηκῶν τινων εἰς τὸν νόμον 818 «περὶ ἱδρύσεως Γραφείου Λογοκρισίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπιτάξεως ἐν περιπτώσει ἐπιστρατεύσεως στρατιωτικῶν κτηνῶν καὶ μεταφορικῶν μέσων πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῆς συγκοινωνίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης εἰς τὸν νόμον 970 «περὶ ἀποζημιώσεως τῶν ἐκ τῆς πυρκαϊᾶς τῆς Θεσσαλονίκης παθόντων ὑπαλλήλων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 23 Νοεμβρίου 1917 Νομοθετικοῦ Διατάγματος περὶ παρατάσεως τῆς μεταξὺ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ Ἑταιρείας «Eastern Telegraph Company» συμβάσεως. (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως εἰδικοῦ ταμείου τοῦ χειμάρου Δαφνῶνος καὶ τῶν παραποταμίων αὐτοῦ ἐν Λεωνιδίῳ πρὸς ἐκτέλεσιν καὶ συντήρησιν ἀντιπλημμυρικῶν καὶ ὑδραυλικῶν ἔργων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν).

§145ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ λυθῇ ἡ συνεδρίασις, κ. Πρόεδρε.

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις ἵνα ἐπαναληφθῇ αὕτη τὴν 4ην μ.μ. αὔριον. (Ὥρᾳ 9 μ. μ.)