1918.03.29

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 25Η

τῆς 29 Μαρτίου 1918

ΠΡΟΕΔΡΙΑ κ. Θ. ΣΟΦΟΥΛΗ

(Ὥρᾳ 4. 15′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ τὰ ἑξῆς πρὸς τὴν Βουλήν: —Ὁ Εὐάγγελος Κωνσταντακᾶτος, καθηγητὴς τῶν Μαθηματικῶν, ἐπινοήσας τὴν μετατροπὴν τῶν ἀτμοπλοίων ἐξ ἑλικοφόρων εἰς πτερυγιοφόρα, ἐξ ὧν σπουδαῖα πρόκειται νὰ προκύψωσιν οἰκονομικὰ ὀφέλη εἰς τὴν ναυτιλίαν, παρακαλεῖ τὴν Βουλήν, ὅπως τῷ παράσχῃ τὴν ἀπαιτουμένην δαπάνην πρὸς ἐφαρμογὴν τῆς ἐπινοήσεώς του. —Ὁ Ἰωάννης Δρόσος, κάτοικος Ἄμπλιανης τῆς Εὐρυτανίας παρακαλεῖ, ἵνα αὐξηθῇ ἡ σύνταξίς του. —Ἡ Κλειώ, χήρα τοῦ ποιητοῦ Παράσχου, παρακαλεῖ, ὅπως τῆς ἀπονεμηθῇ σύνταξις. —Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθμ. 43861 τῆς 28 Μαρτίου 1918, ἐγγράφου αὐτοῦ διαβιβάζει πρὸς τὴν Βουλὴν πρὸς ἀνακοίνωσιν τὸ συνημμένον ὑπ’ ἀριθ. 1098 τῆς 22 Δεκεμβρίου 1917 Νομοθετικὸν Διάταγμα. —Ὁ ἔφεδρος ὑπολοχαγὸς Καστρίσιος Γεώργιος, ὑποβάλλει αἴτησιν πρὸς τὴν Βουλὴν περὶ μονιμοποιήσεώς του. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν κ. Κ. Ρακτιβάν, ὑποβάλλει τὰ ἑξῆς νομοσχέδια: 1) «Περὶ ἀναγνωρίσεως δημοτικῶν δανείων». 2) «Περὶ κατεδαφίσεως τῶν φρουρίων τῆς πόλεως Χανίων ὑπὸ τοῦ δήμου Χανίων». Οἱ Ὑπουργοὶ τῶν Ἐξωτερικῶν κ. Ν. Πολίτης, τῶν Ἐσωτερικῶν κ. Κ. Ρακτιβὰν καὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας κ. Κ. Σπυρίδης, ὑποβάλλουσι νομοσχέδιον «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ νόμου 1073 περὶ ἀπαγορεύσεως ἐμπορίας καὶ δικαιοπραξιῶν πρὸς ὑπηκόους ἐχθρικῶν Κρατῶν». Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας κ. Κ. Σπυρίδης ὑποβάλλει νομοσχέδιον «περὶ ἐπεκτάσεως καὶ ἐν Κρήτῃ τῶν διατάξεων τοῦ νόμου ΑΣΟΓʹ τοῦ 1885». —Ὁ Βουλευτὴς κ. Α. Κριάρης, ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ χορηγήσεως τριακονταδράχμου ἐπιδόματος εἰς τοὺς στρατευσίμους δημοδιδασκάλους». —Ὁ Βουλευτὴς κ. Γ. Δ. Δαγκλῆς ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 358 νόμου τῆς 6 Νοεμβρίου 1914 «περὶ διαλύσεως τοῦ οἰκονομικοῦ σώματος». —Οἱ Βουλευταὶ κ.κ. Γ. Πετροκόκκινος, Γ. Καλδῆς, Γ. Θ. Γαϊτᾶνος, Ι. Μαραγκός, Α. Παπαγεωργίου, Λ. Καλβοκορέσης καὶ Γρ. Βαμβούρης, ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 220 «περὶ Ἱστορικοῦ Λεξικοῦ. —Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας κ. Α. Παπαναστασίου, ὑποβάλλει τὰ κάτωθι νομοσχέδια: 1) «Περὶ ἐπιτάξεως ἐν περιπτώσει ἐπιστρατεύσεως κτηνῶν καὶ μεταφορικῶν μέσων πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῆς συγκοινωνίας. 2) «Περὶ προσθηκῶν τινων εἰς τὸν νόμον 818 περὶ ἱδρύσεως γραφείου λογοκρισίας». —Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κ. Μ. Νεγροπόντης, ὑποβάλλει νομοσχέδιον «περὶ προσθήκης εἰς τὸν νόμον 970 περὶ ἀποζημιώσεως τῶν ἐκ τῆς πυρκαϊᾶς τῆς Θεσσαλονίκης παθόντων δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ ὑπηρετῶν. Οἱ κ.κ. Γ. Καφαντάρης, Ι. Κανναβὸς καὶ Γ. Τσακανίκας, ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ διαθέσεως ἐκ τῶν δημοσίων προσόδων τῶν ἰχθυοτροφείων καὶ ἁλυκῶν ἐν τῷ δήμῳ Μεσολογγίου ὑπὲρ τῶν ὑγιεινῶν ἀναγκῶν αὐτοῦ».

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χρυσοστάλης, ὅπως ὑποβάλῃ καὶ ἀναπτύξῃ ὑπόμνημα ἰδιωτικῶν Λυκειαρχῶν.

§5Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, οἱ Λυκειάρχαι τῶν Ἀθηνῶν ὑποβάλλουν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ δι’ αὐτῆς πρὸς τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας ὑπόμνημα, διὰ τοῦ ὁποίου παρακαλοῦσιν αὐτόν, ὅπως ἄρῃ τὸ ἀδίκημα τὸ εἰς αὐτοὺς πραχθὲν διὰ τοῦ νόμου 997, δυνάμει τοῦ ὁποίου οἱ μαθηταὶ οἱ φοιτῶντες εἰς τὰ λύκεια καταβάλλουν ἐκπαιδευτικὰ τέλη. Κάθε ἰδιωτικὴ ἐπιχείρησις περιμένει καὶ προσδοκᾷ ἀπὸ τὸ ἐπίσημον Κράτος ἀνακούφισιν καὶ ὑποστήριξιν· τί δ’ ἄλλο εἶναι τὰ ἰδιωτικὰ λύκεια παρὰ ἐπιχείρησις ἰδιωτική. Οἱ Λυκειάρχαι πληρώνουν φόρον ἐπιτηδεύματος ἀρκετὰ βαρύν, ὡς καὶ οἱ καθηγηταὶ οἱ εἰς τὰ λύκεια διδάσκοντες ἐπιβεβλημμένον παρὰ τοῦ Κράτους πρὸς παροχὴν τῶν παρ’ αὐτῶν παρεχομένης ἐκπαιδεύσεως. Ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ προκειμένου τὴν ἐκπαίδευσιν παρέχουν οἱ ἰδιῶται καθηγηταὶ καὶ λυκειάρχαι. Θὰ σᾶς παρεκάλουν, κύριε Ὑπουργέ, νὰ ἄρητε τὸ ἀδίκημα τοῦτο, διότι κακῶς φρονῆτε, ὅτι οἱ εἰς τὰ λύκεια φοιτῶντες εἶναι πλούσιοι, ἀπ’ ἐναντίας οἱ εἰς δημόσια φοιτῶντες εἶναι πλούσιοι, καθ’ ὅσον ἕνεκα τῆς ἐλλείψεως πάσης ἐπιβλέψεως ἐπὶ τὸν βίον τῶν μαθητῶν ἐν τοῖς δημοσίοις σχολείοις κάθε φρόνιμος πατὴρ ἀποστέλλει τὸ τέκνον του εἰς τὰ ἰδιωτικὰ λύκεια πληρώνων ἐκ τοῦ αἵματος του. Θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω, ὅτι αὐτὴ δὲν εἶναι φορολογία, εἶναι χαράτσι, κεφαλικὸν φόρον, τοὺς ἐπιβάλλετε. Θὰ σᾶς παρεκάλουν λοιπόν, κύριε Ὑπουργέ, ὅπως λάβητε ὑπ’ ὄψιν σας τὸ ὑπόμνημα τοῦτο.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λ. Ἀλαβᾶνος, ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν τοῦ ὑπολοχαγοῦ Γ. Καστριτσίου.

§7Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Λαμβάνω τὴν τιμήν, κύριε Πρόεδρε, νὰ καταθέσω εἰς τὸ Προεδρεῖόν σας ἀναφορὰν τοῦ ὑπολοχαγοῦ Καστρισίου Γεωργίου, ἑνὸς ἐκ τῶν πατριωτικοτέρων ἀξιωματικῶν, τοῦ ὁποίου τὸν πατριωτισμὸν καὶ τὰ ἁγνὰ αἰσθήματα καὶ τὴν κλίσιν του τὴν στρατιωτικὴν εἶχον τὴν εὐτυχίαν νὰ γνωρίσω κατὰ τὰς εὐκλεεῖς ἐκείνας ἡμέρας, καθ’ ἃς ἡ ἰδιαιτέρα μου πατρὶς εἶχε τὴν εὐτυχίαν νὰ ὁρισθῇ ἕδρα συντάγματος Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Θὰ σᾶς παρεκάλουν, κύριε Πρόεδρε, ὅπως ἡ ἀναφορὰ αὕτη μὴ λάβῃ τὸν συνήθη δρόμον διὰ νὰ φθάσῃ μέχρι τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ, ἀλλὰ δι’ ἰδιαιτέρας συστάσεως νὰ ἀποσταλῇ εἰς αὐτόν, θὰ ἐτόλμουν δὲ νὰ παρακαλέσω τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως μελετήσῃ ἐπισταμένως τὴν ἀναφοράν, διότι πρόκειται περὶ ἑνὸς καταγγελλομένου σκανδάλου, τοῦ ὁποίου ἥρως εἶναι ὁ αἰώνιος ἐπιτελάρχης Δούσμανης. Δὲν πρόκειται περὶ ἀδικήματος, ἀλλὰ περὶ σκανδάλου ἀπὸ τὸν ἄνθρωπον ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος ἐτόλμησε νὰ ἐμπήξῃ τὸ ἐγχειρίδιόν του κατὰ τῆς πατρίδος του καὶ διηύθυνε τὸ σκάνδαλον καθ’ ἑνὸς ἐντίμου ἀξιωματικοῦ, διότι τὸν κατήγγειλεν ἐπὶ νοσφίσει χρήματος δημοσίου. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως ταχέως δώσῃ τὰς πληροφορίας, αἵτινες ζητοῦνται διὰ τῆς ἀναφορᾶς.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χρυσοστάλης, ὅπως ὑποβάλῃ ὑπόμνημα περὶ παροχῆς θειοχώματος.

§9Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ σᾶς ἀπασχολήσω ἐπὶ πέντε λεπτὰ μόνον, πρόκειται δὲ περὶ παροχῆς θειοχώματος. Σήμερον μετέβην εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας καὶ ἠρώτησα, ἐὰν ἔφθασε τὸ θεῖον, τὸ ἀναμενόμενον· μοῦ ἀπήντησαν· ὄχι, τὸ ἀναμένομεν, ὅπως πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν μᾶς ὑπεσχέθη ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ὅτι θὰ ἔλθῃ. Τώρα ἔρχεται τὸ ζήτημα τοῦ πόσον θεῖον ὑπάρχει· τὸ ὑπάρχον θεῖον ἀποστέλλεται εἰς τὴν Πελοπόννησον καὶ καλῶς γίνεται τοῦτο, διότι εἰς τὴν Πελοπόννησον τώρα γίνεται ἡ θείωσις. Πρώτιστα πόσον θεῖον ὑπάρχει μοῦ ἀπήντησαν 100 δράμια κατὰ στρέμμα. Μὴ λησμονεῖτε ὅμως, ὅτι ἕκαστον στρέμμα ἔχει 400 κλήματα. 100 δὲ δράμια θείου ἀναλογεῖ εἰς ἕκαστον κλῆμα ¼ τοῦ δραμίου, ὅπερ εἶναι τελείως ἀνεπαρκὲς ὅσον μικρὸν καὶ ἂν εἶναι τὸ φύλλον τῆς ἀμπέλου. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει λέγω τὰ ἑξῆς: Μία ἑταιρεία ἔχει θειόχωμα εἰς τὴν νῆσον τῶν Δωδεκανήσων Νίσυρον, ἐκ τοῦ θειοχώματος τούτου ἐπρομηθεύοντο ἐκ τῶν ἄλλων πλησίον νήσων καὶ καλῶς ἐχόντων τῶν πραγμάτων. Ἐπίσης δὲ καὶ ἡ ἑταιρεία τῶν Χημικῶν Λιπασμάτων ἐκεῖθεν ἐπρομηθεύετο θειόχωμα πρὸς παραγωγὴν θειϊκοῦ ὀξέως κλπ. Τὸ θειόχωμα τοῦτο ἔχει περιεκτικότητα 40%, ἐξ ἄλλου μέρους λαμβανόμενον ἔχει 80% κλπ. Νομίζω λοιπόν, ὅτι δυνάμεθα νὰ ἐπωφεληθῶμεν τῆς εὐκαιρίας ταύτης καὶ χρησιμοποιήσωμεν τὸ θειόχωμα τοῦτο. Ἤθελον παρακαλέσει τὴν Σεβαστὴν Κυβέρνησιν νὰ δώσῃ τὴν γνώμην εἰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς, οἵτινες εἶναι πρόθυμοι νὰ προβῶσιν εἰς σύμβασιν μετ’ αὐτῆς. Ἀλλὰ πρὸ παντὸς νὰ παράσχῃ εἰς τούτους τὰ μέσα τῆς μεταφορᾶς, ἐπειδὴ δὲ δὲν ὑπάρχουν σάκκοι νὰ φορτώνωνται εἰς τὸ κύτος τῶν ἱστιοφόρων, ταῦτα δὲ πλευρίζοντα παρὰ τὰς παραλίας τῶν διαφόρων πόλεων νὰ ἐκφορτώνωσι τοῦτο εἰς σάκκους τῶν χωρικῶν. Θὰ σᾶς παρεκάλουν, κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως νὰ δώσητε προσοχὴν εἰς τοῦτο.

§10Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπρόσεξα καὶ οὐδόλως ἀμφιβάλλω περὶ τοῦ ἐνδιαφέροντός σας, ἀμφιβάλλω, ὅμως, διὰ τοὺς προτείνοντας ταῦτα. Διότι εἰπέτε μου, παρακαλῶ, πόσος καιρὸς χρειάζεται διὰ νὰ ἐξορυχθῇ τὸ θειόχωμα αὐτό, νὰ μεταφερθῇ εἰς τὴν παραλίαν, νὰ φορτωθῇ ἐπὶ τῶν ἱστιοφόρων καὶ νὰ φθάσῃ εἰς τὸν τόπον τοῦ προορισμοῦ του; Μοὶ φαίνεται, ὅτι ταχύτερον θὰ φθάσῃ τὸ ἀναμενόμενον θεῖον παρὰ νὰ προβῶμεν εἰς ὅσα συνιστᾶτε. Ἑπομένως εἶναι ἀδύνατον τοῦτο.

§11Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Ἕκαστος τῶν κυρίων Βουλευτῶν, κύριε Πρόεδρε, βεβαίως θὰ λαμβάνῃ κατὰ μέσον ὅρον 50 ἐπιστολὰς καθ’ ἑκάστην ἡμέραν. Ἐὰν δέ τις δεικνύῃ καὶ ἐνδιαφέρον ἐπίσης καὶ δι’ ἄλλους τόπους ἐκτὸς τοῦ ἰδικοῦ του θὰ λαμβάνῃ καὶ περισσοτέρας. Ἐξαρτᾶται δὲ ἐκ τῆς ἀντιλήψεως ἑκάστου Βουλευτοῦ κατὰ ποῖον τρόπον θὰ ἀπαντήσῃ εἰς τὰς ἐπιστολὰς ταύτας. Ἐὰν δὲ τύχῃ νὰ ἔχῃ τὴν ἀξίωσιν νὰ ἀλληλογραφῇ διὰ τῶν πρακτικῶν τῆς Βουλῆς, βλέπομεν εἰς τὰς ἐφημερίδας, ὅτι καθ’ ἣν στιγμὴν τὸ κράτος εὑρίσκεται εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ εὑρίσκῃ τρόπον ἐξοικονομήσεως χάρτου, τὰς ἐφημερίδας καταλαμβανομένας ἀπὸ τὴν ἰδιαιτέραν αὐτὴν ἀλληλογραφίαν τῶν Βουλευτῶν, διότι ἐὰν ἀπήντα ἕκαστος Βουλευτὴς εἰς ὅλας τὰς ἐπιστολὰς θὰ εἶχεν ἀνάγκην μεγάλου ἀριθμοῦ ὑπαλλήλων. Φρονῶ λοιπὸν καὶ προτείνω καὶ σᾶς παρακαλῶ κ. Πρόεδρε καὶ νομίζω, ὅτι θὰ εἶναι καὶ ἡ Βουλὴ σύμφωνος διὰ νὰ ἀπαλλαγῶμεν ἀπὸ τὴν τυραννίαν νὰ μὴ ἀναγράφωνται εἰς τὰ πρακτικὰ αἱ ἐρωτήσεις, οὐδὲ αἱ ἀπαντήσεις αἱ ὁποῖαι δίδονται. Θὰ ἦτο τοῦτο ἴσως μία σωτηρία τῆς Βουλῆς.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Πάζης παρακαλεῖ τοὺς ἁρμοδίους κ.κ. Ὑπουργοὺς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Συγκοινωνίας, νὰ ἀνακοινώσουν εἰς τὴν Βουλὴν, διατί ταχυδρομικοὶ καὶ τηλεγραφικοὶ ὑπάλληλοι ἐπιστρατευθέντες ὡς ὑπαξιωματικοὶ κατ’ Αὔγουστον 1917 καὶ ὑπηρετοῦντες ὡς τοιοῦτοι ἔκτοτε ἐν τῷ στρατῷ δὲν ἐξωμοιώθησαν πρὸς τὸν βαθμὸν καὶ τὰς ἀποδοχὰς μὲ τοὺς ἀργότερον ἐπιστρατευθέντας, οἱ ὁποῖοι, ὡς γνωστόν, κατὰ τὸν εἰδικὸν νόμον μένουσιν εἰς τὰς θέσεις των καὶ ἔχουσι βαθμὸν καὶ ἀποδοχὰς ἀντιστοίχου ἀξιωματικοῦ ἐν ἐνεργείᾳ.

§13Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Οἱ ταχυδρομικοὶ καὶ τηλεγραφικοὶ ὑπάλληλοι καλούμενοι διὰ νὰ ὑπηρετήσωσιν εἰς τὸν στρατὸν δὲν δύνανται νὰ ἐξομοιωθῶσι πρὸς ἀξιωματικοὺς τοῦ στρατεύματος.

§14Γ. ΑΝΔΡΕΑΔΑΚΗΣ. Ἔχω καθῆκον νὰ παρατηρήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν, ὅτι στοιχειῶδες καθῆκον δικαιοσύνης ἀπαιτεῖ ἵνα εἰς τοὺς ὑπαξιωματικοὺς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἶχον τὴν τιμὴν νὰ προσκληθῶσιν ἐνωρίτερον ὑπὸ τὰ ὅπλα, μὴ προσγίνηται τὸ ἀδίκημα αὐτὸ καὶ μένωσι καθυστεροῦντες εἰς τὰς ἀποδοχάς. Οἱ ὑπαξιωματικοὶ οἱ προσκληθέντες καὶ σήμερον ἐκπληροῦσι ταχυδρομικὴν καὶ τηλεγραφικὴν ὑπηρεσίαν.

§15Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Τοῦτο θὰ τὸ ἐξετάσω. Ἐν πάσῃ περιπτώσει τὸ μέτρον δὲν εἰμπορεῖ νὰ εἶναι γενικόν. Ἀπὸ τοὺς προσκεκλημένους ταχυδρομικοὺς ὑπαλλήλους λαμβάνει τόσους ἡ ταχυδρομικὴ ὑπηρεσία τοῦ στρατοῦ, ὅσους ἔχει ἀνάγκην. Οἱ λοιποὶ παραμένουσι. Προκειμένου εἰδικῶς περὶ τῶν ὑπαξιωματικῶν τοῦ 1917 θὰ ἐξετάσω.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Πέγιος παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐπισιτισμοῦ ὅπως πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, ἂν γνωρίζῃ διὰ τίνα λόγον οἱ ἐν τῇ πόλει Ἐδέσσῃ ὑπάλληλοι τῆς Ἰονικῆς Τραπέζης, ἐνῷ ἀγοράζουσι διὰ λογαριασμὸν τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ, συμφώνως τῇ ἐκεῖ διατιμήσει, τὸν μὲν σῖτον πρὸς 95 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν, τὴν δὲ κριθὴν πρὸς 70 λεπτὰ καὶ τὸν ἀραβόσιτον πρὸς 65 λεπτὰ, καὶ τὰ τρία δὲ εἴδη ἀπηλλαγμένα τῶν ξένων ὑλῶν, διότι ἀφαιροῦσι τὴν ἀξίαν τούτων, καὶ ἡ ὁποία ἔκπτωσις ποικίλλει ἀπὸ 10–25% ἐπὶ τοῖς ἑκατόν, παραδίδουσιν εἰς τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν τοῦ τόπου τὸν σῖτον πρὸς δραχμὴν 1.20 κατ’ ὀκᾶν, τὴν κριθὴν πρὸς 95 λεπτὰ, καὶ τὸν ἀραβόσιτον πρὸς 90 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν ὁμοῦ μετὰ τῶν ξένων ὑλῶν.

§17Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Ἐζητήθησαν σχετικαὶ πληροφορίαι ἀπὸ τὴν Γενικὴν Διοίκησιν Μακεδονίας καὶ ὅταν αὗται ληφθοῦν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, θὰ τὰς ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλὴν.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Παπαστρατῆς ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν διατί ἐνῷ ἐπὶ ὀκταετίαν περίπου τὸ Μετοχικὸν Ταμεῖον τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ ἔδιδε μέρισμα ἀνωτέρου ἀξιωματικοῦ εἰς τὸν ἀπόστρατον ταγματάρχην Δ. Βασιλογεώργην, τὴν τελευταίαν τριμηνίαν παρελθόντος ἔτους καὶ τὴν πρώτην ἀρξαμένου ἔδωκεν εἰς αὐτὸν μέρισμα κατωτέρου ἀξιωματικοῦ;

§19Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Διότι προήχθη εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ταγματάρχου ἐν ἀποστρατείᾳ καὶ οὐχὶ ἐν ἐνεργείᾳ.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Πολυχρονιάδης παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν διὰ ποῖον λόγον δὲν προήχθησαν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ τῆς μουσικῆς οἱ ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Ἰουνίου ἐπιτυχόντες εἰς τὸν γενόμενον ἐν Θεσσαλονίκῃ διαγωνισμόν.

§21Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Διότι δὲν ὑπάρχουν χηρεύουσαι θέσεις.

§22Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι ἔλαβον μέρος εἰς τὸν γενόμενον διαγωνισμὸν κατὰ Μάϊον, ἐπέτυχον καὶ ἦλθον ἐνταῦθα ὅπου εὗρον τὰς θέσεις συμπεπληρωμένας ὑπὸ τοῦ τέως καθεστῶτος. Ἠδύναντο, νομίζω, νὰ ἀμειφθῶσι καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι μετέσχον τοῦ κινήματος. Ἐν πάσῃ περιπτώσει τοῦτο ἐγένετο. Ἤδη ὑπάρχουσι θέσεις κεναὶ καὶ θὰ παρακαλέσω νὰ προτιμηθῶσιν οἱ ἄνθρωποι αὐτοί.

§23Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Πολὺ καλά.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Φίλος παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἂν σκέπτεται νὰ ἱδρύσῃ Στρατολογικὰ παραρτήματα εἰς τὰς πρωτευούσας τῶν νομῶν καὶ ἰδίως εἰς Τρίκκαλα.

§25Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Σκέψις περὶ συστάσεως τμημάτων Στρατολογικῶν γραφείων δὲν ἐγένετο, οὐδὲ εἶναι ἀνάγκη νὰ γίνωσιν, καθόσον ἡ ἕδρα ἑκάστου στρατολογικοῦ γραφείου εἶναι ἀναποσπάστως συνδεδεμένη μὲ τὴν ἕδραν ἑκάστης Μεραρχίας. Ἄλλως πᾶσα μεταβολὴ τοῦ συστήματος τοῦ σημερινοῦ θὰ ἦτο δυσκολωτάτη.

§26Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Εἶναι ἄδικον, κύριε Ὑπουργέ, ὁ Μαλακασιώτης νὰ πηγαίνῃ εἰς τὴν Λάρισσαν. Δὲν θέλομεν νὰ μεταβληθῇ τὸ σύστημα. Πρὸς εὐκολίαν τοῦ κόσμου παρακαλοῦμεν νὰ ὑπάρχουν παραρτήματα στρατολογικὰ εἰς τὰς πρωτευούσας τῶν Νομῶν.

§27Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν παρακαλεῖται νὰ δώσῃ μικρὰν προσοχὴν εἰς τὴν παράκλησιν αὐτήν. Δὲν πρόκειται περὶ μεταβολῆς τοῦ συστήματος τῆς Στρατολογίας, ἡ ὁποία θὰ ἦτο ἀντικείμενον μεγάλης ἐργασίας. Καὶ ἄλλοτε συνεστήθησαν παραρτήματα στρατολογικῶν γραφείων, τὰ ὁποῖα ἔχουν σκοπὸν νὰ διευκολύνουν τὴν ὑπηρεσίαν. Εἰς τὰς Κυκλάδας λοιπόν, εἴχαμεν τοιοῦτον παράρτημα. Εἴχομεν τὸ Στρατολογικὸν Γραφεῖον εἰς τὴν Χαλκίδα καὶ παράρτημα εἰς τὴν Σῦρον. Τὸ παράρτημα αὐτὸ μεγάλως ἐξυπηρέτει τοὺς ὑποχρέους πρὸς στράτευσιν. Τώρα ἐχάσαμεν τὸ παράρτημα· ἔχομεν Στρατολογικὸν Γραφεῖον εἰς τὴν Χαλκίδα. Ἐπέρχεται εἷς κυκεὼν καὶ ἐπέρχεται ἀδικαιολογήτως χωρὶς βεβαίως ἀντιστοίχου κέρδους. Δὲν πρόκειται νὰ μὴ ὑπαχθῶσι στρατολογικῶς εἰς τὴν Μεραρχίαν τάδε, ἢ τάδε, ὅπου ὁρίζεται ὑπὸ τοῦ ἐπιτελείου, ἐκεῖ πρέπει καὶ νὰ ἀνήκουν. Διατὶ νὰ μὴ ἔχωμεν ἓν Γραφεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον νὰ ἀπευθύνωνται οἱ ὑπόχρεοι νὰ ζητῶσιν πληροφορίας, νὰ ἠξεύρουν πῶς θὰ στρατευθοῦν. Τώρα μὴ ὑπάρχοντος τοῦ Γραφείου Κυκλάδων, παραπέμπονται εἰς τὴν Θεσσαλονίκην. Οἱ πολῖται ὑφίστανται βασάνους χωρὶς κέρδος τῆς ὑπηρεσίας. Αὐτὸ παρακαλῶ, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ὁ κ. Ὑπουργός. Προσθέτω τὸ ἑξῆς· ὅτι ὁ Δῆμος Ἑρμουπόλεως προσφέρει τὸ ἐνοίκιον εἰς τὸ Δημόσιον. Καὶ ἄλλοτε ὅταν ὑπῆρχε τὸ παράρτημα, τὸ Δημόσιον δὲν ἐπλήρωνε ἐνοίκιον.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Βολουδάκης ἐρωτᾷ ἂν ἔχῃ δικαίωμα ἡ συσταθεῖσα ἐν Θεσσαλονίκῃ ἐπιτροπὴ πρὸς ἐξέλεγξιν τῶν ἡλικιῶν νὰ μὴ λαμβάνῃ ὑπ’ ὄψιν τὰ μητρῷα τῶν ἀρρένων Κρήτης διότι κατὰ τὰς ἐκεῖθεν πληροφορίας ἡ ἀνωτέρω ἐπιτροπὴ ὁσάκις παρουσιάσθησαν ἐνώπιόν της πιστοποιητικὰ ἐξηγμένα ἐκ τῶν βιβλίων τῶν Νομαρχῶν Κρήτης δὲν ἔλαβε ταῦτα ὑπ’ ὄψιν.

§29Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἡ ἐπέκτασις τῆς ἐξακριβώσεως ὑπὸ τῶν ἐν Θεσσαλονίκῃ ἐπιτροπῶν καὶ τῆς ἡλικίας τῶν ἐγγεγραμμένων ἐν τοῖς μητρῴοις τῶν ἀρρένων οὐδόλως ἀντίκειται εἰς τὸ ἀπὸ 24 Νοεμβρίου 1917 Β. Διάταγμα, ἑπομένως αἱ ἐπιτροπαὶ ἐπελήφθησαν τῆς ἐξακριβώσεως ἡλικιῶν καὶ τῶν ἐγγεγραμμένων εἰς τὰ μητρῷα τῶν ἀρρένων ἀλλὰ μὴ ἀνηκόντων εἰς στρατευθείσας κλάσεις, καὶ μόνον εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν ἤθελε παρουσιασθῇ πρὸ αὐτῶν πολίτης προφανέστατα ἄγων ἡλικίαν στρατεύσιμον, ἐνῷ ἡ ἀναγραφομένη εἰς τὰ μητρῷα ἡλικία αὐτοῦ φέρει αὐτὸν μὴ ἀνήκοντα εἰς τὰς στρατευθείσας κλάσεις, τότε ἡ Ἐπιτροπὴ ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐλέγχῃ τὴν ἡλικίαν.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μπασιᾶς, παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, νὰ δηλώσῃ εἰς τὴν Βουλήν, ἂν ἡ ἔννοια τοῦ νόμου περὶ πωλήσεως ἐφημερίδων περιλαμβάνῃ τὴν ἀπαγόρευσιν τῆς ἐκδόσεως ἐφημερίδων, ἀδιακρίτως σχήματος, πωλουμένων ὅμως ἀντὶ 15 λεπτῶν καὶ ἄνω.

§31Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δὲν ὑπάρχει κώλυμα νὰ πωλῶνται ἄνω τῶν 10 λεπτῶν, πρέπει ὅμως νὰ μὴ καταστρατηγῆται ἡ κεκανονισμένη ἐπιφάνεια χάρτου.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Α. Μπασιᾶς καὶ Θ. Βελλιανίτης, παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὅπως εὐαρεστούμενος πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, διὰ πόσου ποσοῦ ἐπιβαρύνουν οἱ διάφοροι ξενοδόχοι ἕκαστον ξένον ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς αὐξήσεως τῆς τιμῆς τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος καὶ εἰς πόσον ποσὸν ἀντιστοιχεῖ ἡ αὔξησις αὕτη, ἐν συγκρίσει πρὸς τὰ καταβαλλόμενα ὑφ’ ἑκάστου ξενοδόχου ἐτησίως πρὸ τῆς αὐξήσεως καὶ μετὰ ταύτην. Πρὸς δὲ καὶ ἂν σκέπτηται νὰ λάβῃ μέτρα ἐν γένει περὶ τῆς βιομηχανίας τῶν ξένων καὶ περὶ ξενοδοχειακῆς νομοθεσίας.

§33Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἡ αὔξησις τῆς τιμῆς τοῦ ἠλεκτρικοῦ ῥεύματος ἐπιβαρύνει δυσαναλόγως τοὺς καταναλωτὰς τῶν ξενοδοχείων. Ἕν τῶν θυμάτων αὐτῶν εἶμαι καὶ ἐγώ. Ἐπέβαλον οἱ ξενοδόχοι 50 λεπτὰ πρόσθετον φορολογίαν εἰς κάθε δωμάτιον.

§34Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Κατ’ ἄτομον ἢ κατὰ δωμάτιον;

§35Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Κατ’ ἄτομον. Δυστυχῶς ὅμως τὸ ζήτημα δὲν ἀφορᾶ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ δι’ αὐτὸ δὲν δύναμαι νὰ ἐπέμβω.

§36Α. ΜΠΑΣΙΑΣ. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ παρακαλεῖται ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ὑποβάλῃ σχέδιον νόμου αἶρον τὸ ἄτοπον τοῦτο.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Σιφναῖος ἐρωτᾷ τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργόν, ἂν διατηρεῖτε ἀκόμη ὡς ὑποπρόξενος ἐν Ροστὸβ–Δὸν ὁ κ. Κριεζῆς, ὅστις λόγῳ τῶν ἀντιβενιζελικῶν του φρονημάτων, προκαλεῖ τὴν δυσφορίαν τῆς ἐκεῖ Ἑλληνικῆς παροικίας.

§38Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Ὁμολογῶ, ὅτι ἀγνοῶ τὴν ὕπαρξιν τοῦ κ. Κριεζῆ. Διότι πρὸ τριῶν μηνῶν δυστυχῶς δὲν ὑπάρχει καμμία ἄμεσος ἐπικοινωνία μὲ τὸ ἐσωτερικὸν τῆς Ρωσσίας. Περὶ τοῦ κ. Κριεζῆ, ὁ πρεσβευτὴς οὐδὲν ἀνέφερε μέχρι σήμερον. Μόλις ἀποκατασταθῇ ἡ τάξις θέλω φροντίσει νὰ μάθω σχετικῶς τὰ περὶ αὐτοῦ.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Βαλσαμάκης παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, εἰς ποίαν κατάστασιν εὑρίσκονται οἱ ἐξ ἀναβολῆς κατατάξεως τοῦ 1913 βʹ, οἱ ὑπηρετήσαντες κατὰ τὰς ἐπιστρατεύσεις 1912 –1913 καὶ 1915 ὑπὲρ τὸ ἔτος καὶ καταταγέντες ἔπειτα εἰς τὸν στρατὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἐν Θεσσαλονίκῃ, λαβόντες δὲ ἀόριστον ἄδειαν ὡς ὑπάλληλοι τῆς προσωρινῆς Κυβερνήσεως Θεσσαλονίκης. Διότι ὡς τοιοῦτοι, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀορίστου ταύτης ἀδείας δὲν προσῆλθον εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ, ὡς ὤφειλον νὰ πράξωσι μετὰ τὴν κανονικὴν ἐκπνοὴν τῆς προθεσμίας ἀναβολῆς προσελεύσεώς των ἢ δὲν κατέβαλον τὸ 1000 δραχμον ἀντισήκωμα, ἐὰν ὑποτεθῇ, ὅτι ὑπήγοντο εἰς ἥν κατηγορίαν καὶ οἱ συνάδελφοί των, οἱ μὴ ὑπηρετήσαντες εἰς τὴν προσωρινὴν Κυβέρνησιν;

§40Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς Στρατιωτικῶν). Οἱ ἐξ ἀναβολῆς κατατάξεως τῆς κλάσεως 1913 αʹ προσχωρήσαντες εἰς τὸν στρατὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἀπεσπάσθησαν εἰς τὰς θέσεις των ὡς δημόσιοι ὑπάλληλοι, δυνάμει διαταγῆς τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως. Ἤδη ὅμως κατόπιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 29556)250 τῆς 25 (2) 18 ἐγκυκλίου διαταγῆς Ὑπουργείου Στρατιωτικῶν δι’ ἧς ἤρθησαν αἱ χορηγηθεῖσαι παρὰ τῆς τέως Προσωρινῆς Κυβερνήσεως ἀναβολαὶ προσελεύσεως καὶ ἀποσπάσεις εἰς δημοσίους καὶ ἰδιωτικοὺς ὑπαλλήλους, ὑποχρεοῦνται νὰ προσέλθωσι πρὸς κατάταξιν εἰς τὸν στρατὸν καὶ νὰ ὑπηρετήσωσιν μέχρι λήξεως τοῦ πολέμου καθόσον ὡς προσχωρήσαντες εἰς τὸν Στρατὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης λογίζονται ἐθελονταὶ πολέμου καὶ ἀνέλαβον τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ὑπηρετήσωσιν ἐφόσον διαρκεῖ οὗτος.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Μπουρνιᾶς ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἂν σκέπτηται νὰ λάβῃ μέτρα πρὸς μονιμοποίησιν τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν, τῶν ὑπηρετησάντων εἰς τὸ Σῶμα τῆς Στρατιωτικῆς Δικαιοσύνης, τοὐλάχιστον ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι κατὰ τοὺς πολέμους 1912 καὶ 1913 διεκρίθησαν καὶ προὐτάθησαν πρὸς μονιμοποίησιν.

§42Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Μόνον διὰ τοὺς ὑπὸ τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως διορισθέντας στρατιωτικοὺς δικαστικοὺς συμβούλους, ἐλήφθη μέτρον, διὰ τοῦ 753 νόμου νὰ ᾖ δυνατὴ ἡ μονιμοποίησίς των, κατόπιν γνωμοδοτήσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζαρλῆς παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἂν σκέπτηται νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν παροῦσαν Βουλὴν νομοσχέδιον δι’ οὗ νὰ ὑπάγωνται εἰς τὰς διατάξεις τοῦ ἐνοικιοστασίου καὶ τὰ καταστήματα τὰ ἐνοικιαζόμενα ὑπεράνω τῶν 150 δραχμῶν, διὰ τὰς ἐπαρχίας τουλάχιστον, καὶ δὴ διὰ τὴν πόλιν τοῦ Βόλου, ὅπου κατ’ αὐτὰς ἀνεφύη σοβαρώτατον ζήτημα, ἀφ’ ἑνὸς μεταξὺ τῶν ἰδιοκτητῶν, τοιούτων μαγαζείων, ζητούντων μισθώματα ὑπέρογκα (τριπλάσια κλπ.) καὶ ἀπειλούντων τοὺς ἐνοικιαστάς των κατὰ τὴν λῆξιν τῆς μισθώσεως δι’ ἐξώσεως αὐτῶν, καὶ ἀφ’ ἑτέρου μεταξὺ τῶν μισθωτῶν τοιούτων μαγαζείων, μὴ δυναμένων νὰ εὕρωσιν ἐν τῇ τελευταίᾳ ἰδίᾳ περιστάσει μαγαζεῖα διαθέσιμα πρὸς ἐνοικίασιν, καθότι ἐκ τούτων ἐν Βόλῳ, ἄλλα μὲν ἐπιταχθέντα κατελείφθησαν ὑπὸ τῶν ἐκεῖ στρατιωτικῶν ἀρχῶν, ἄλλα ἐχρησιμοποιήθησαν διὰ κατοικίας τῶν ἐκ τῆς Θράκης καὶ Μακεδονίας προσφύγων, ἄλλα ἐνοικιάσθησαν ὑπὸ ἐμπόρων τῆς Θεσσαλονίκης μετὰ τὴν πυρκαϊὰν αὐτῆς καὶ ἐκ τῆς Βουλγαροκρατουμένης Ἑλληνικῆς Μακεδονίας καὶ ἄλλα χρησιμοποιοῦνται ἤδη διὰ Δημοτικὰ ἰδίᾳ σχολεῖα, τῶν τοιούτων τῆς πόλεως ταύτης χρησιμοποιουμένων ὑπὸ τῆς στρατιωτικῆς ἀρχῆς διὰ στρατωνισμὸν καὶ νοσοκομεῖα.

§44Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὑπεβλήθη ἤδη νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου δίδεται τὸ δικαίωμα εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν, νὰ ὑποβάλῃ ἐν ὅλῳ ἢ ἐν μέρει τὰς διατάξεις τοῦ ἐνοικιοστασίου, ἀναλόγως τῶν περιστάσεων.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Α. Μπασιᾶς καὶ Ν. Γαρδικιώτης, παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ὅπως λάβῃ εὐεργετικὸν μέτρον ὑπὲρ τῶν φοιτητῶν τοῦ Πανεπιστημίου, ἐκείνων οἵτινες πρόκειται κατὰ τὸν προσεχῆ Ἰούνιον νὰ κληθῶσιν εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ.

§46Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἐλήφθη ὑπ’ ὄψει ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ὁ παρὼν πόλεμος θὰ εἶναι κατὰ πᾶσαν πιθανότητα μακρός, διὰ τοῦτο ἐγένετο δεκτόν, ὅπως δοθῇ ἀναβολὴ προσελεύσεως μέχρι τοῦ προσεχοῦς Ἰουνίου. Ἡ ἐρώτησις ὁμιλεῖ καὶ περὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἀπορρίπτονται, ἀλλὰ αὐτοὶ δὲν ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ δώσουν πάλιν ἐξετάσεις. Εἶναι πιθανὸν ὅμως ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔτυχον ἀναβολῆς κατατάξεως νὰ μὴ ἀπορριφθῶσιν.

§47Α. ΜΠΑΣΙΑΣ. Ἕνεκα πολλῶν λόγων δὲν ἔτυχον ἀναβολῆς κατατάξεως.

§48Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Πρέπει νὰ γίνῃ νόμος, ὅτι ἔχει σχέσιν μὲ τὴν ἀναβολὴν κατατάξεως. Αὐτοβούλως νὰ δώσωμεν ἀναβολὴν κατατάξεως μέχρι τοῦ Ὀκτωβρίου, αὐτὸ δὲν γίνεται.

§49Μ. ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Κατὰ τὸ σημείωμα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, πρέπει νὰ συντομευθῶσι αἱ ἐξετάσεις, διότι τὸν Ἰούνιον θὰ κληθῶσιν εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ, θὰ προσέλθουν εἰς τὸ στράτευμα καὶ δὲν θὰ κατορθώσωσιν νὰ δώσωσιν ἐξετάσεις, θὰ παρέλθῃ δὲ μία διετία.

§50Α. ΜΠΑΣΙΑΣ. Παρακαλῶ κ. Ὑπουργέ, ὅπως διὰ νόμου παραταθῇ ἐπὶ τρίμηνον τοὐλάχιστον ἡ ἀναβολὴ κατατάξεως.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρὸ τῆς ἡμερησίας Διατάξεως, τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Γόντικας.

§52Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Εἰς τὴν ἐφημερίδα «Ἐμπρὸς» σήμερον, ἐν τῇ ὁποίᾳ ἀναγράφονται αἱ καταθέσεις τῶν μαρτύρων κλπ. ἐπὶ τῆς δίκης τῆς διεξαγομένης διὰ τὴν περίφημον πλαστὴν ἐπιστολὴν ἀναφέρεται τὸ ἑξῆς ἀναγεγραμμένον, ὅτι ὁ πρόεδρος τοῦ δικαστηρίου εἰς ἐρώτησιν μάρτυρος μεταξὺ τῶν ἄλλων εἶπε καὶ τὰ ἑξῆς: «πολιτικοὺς δὲν ἐννοῶ.... κλπ.». Δὲν εἶμαι βέβαιος ἐὰν ἐλέχθησαν ἀκριβῶς αὐτὰ τὰ λόγια καὶ ἂν διετυπώθησαν, εἶχον ὅμως ὑπ’ ὄψει μου ὅτι σήμερον ὑπάρχει καὶ προληπτικὴ λογοκρισία, ἡ ὁποία ἀναμφιβόλως θὰ εἶδε τὰ γραφόμενα. Ἔρχομαι νὰ καταστήσω τοῦτο γνωστὸν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, ὁ ὁποῖος θὰ ἐξετάσῃ ἐὰν πραγματικῶς δὲν ἐλέχθησαν αὐτά, τότε πῶς ἐγράφησαν, καὶ ἂν ἐγράφησαν πῶς ἐπετράπη νὰ ἐγγραφῶσιν;

§53Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ προληπτικὴ λογοκρισία δὲν δύναται νὰ ἐπέμβῃ εἰς αὐτό.

§54Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Πολὺ καλά. Εἶναι πιθανὸν νὰ ἐγράφησαν εἰς τὰ πρακτικὰ χωρὶς νὰ λεχθῶσι, διότι τοῦτο μοὶ δίδει ὑπόνοιαν. Ἀλλὰ καὶ πολλαὶ χαριτολογίαι βλέπω ὅτι γίνονται εἰς τὴν δίκην αὐτὴν καὶ πολλὰ λέγονται παρ’ ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι χαρακτηρίζουν κάπως διαφορετικώτερον τὰ πράγματα καὶ πολλοὶ παρουσιάζονται ὡς ἥρωες. Ἀλλ’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔχω νὰ παρατηρήσω, εἶναι τὸ ὅτι ἐλέχθη παρὰ τοῦ κ. προέδρου τοῦ δικαστηρίου, ὅτι ὁ πολιτικὸς δὲν εἶναι βουλευτής, διότι ἀσχολεῖται νὰ λάβῃ τὴν ἀποζημίωσιν τὴν βουλευτικήν. Ἔχω ἀφορμήν, διότι καὶ εἰς ἄλλην αἴθουσαν ἀπὸ πολλῶν μηνῶν ἐγράφη ὅ,τι ἐλέχθη ἐν σχέσει μὲ τοὺς πολιτικοὺς εἶναι ἀνευλάβεια, ἡ ὁποία λείπει δυστυχῶς ἀπό τινος ἐκ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων πρὸς τὸ ἀξίωμα καὶ τὴν ἰδιότητα τοῦ βουλευτοῦ καὶ θὰ ἦτο καιρὸς οὐχὶ χάριν τοῦ ἑαυτοῦ του, ἀλλὰ τοῦ ἀξιώματος, τὸ ὁποῖον φέρει, νὰ περιφρουρήσῃ τὰ δικαιώματα (χειροκροτήματα), διότι δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰς κάθε κύριον νὰ ὁμιλῇ οὕτω πως.

§55Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν δύναται κανεὶς νὰ ἀντιλέξῃ εἰς ὅσα εἶπεν ὁ κ. βουλευτὴς ἐν σχέσει πρὸς τὴν ὀφειλομένην εὐλάβειαν καὶ πρὸς τὸ ἀξίωμα τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ ἔθνους ἐκ μέρους τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Δημοσίου. Εἶμαι πεπεισμένος ὅτι δὲν εἶναι αὐτὰ τὰ πρακτικά. Γνωρίζομεν ἐκ πείρας ὅτι εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς Βουλῆς ἀναφέρονται πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἐλέχθησαν ὡς λεχθέντα, οὐχ’ ἧττον θὰ ἐξετάσω, διότι πρόκειται περὶ ἀνωτάτου δικαστικοῦ λειτουργοῦ σεμνοῦ.

§56Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Διακρίνεται διὰ τὴν σωφροσύνην καὶ τὴν σοβαρότητα ὁ κ. Πανηγυράκης.

§57Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἡ ἀναγραφὴ αὐτῶν, ἐὰν ἀνεγράφησαν, μὴ ἀληθῆ, κατὰ τὴν γνώμην μου, δὲν εἶναι τυχαία. Ἐὰν ὁ κ. πρόεδρος δὲν εἶπεν αὐτά, δὲν θὰ ἀνεγράφοντο τυχαίως εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς ἐφημερίδος, διότι τὸ σύνολον τῶν γραφομένων εἰς ἄλλας ἐφημερίδας ἔχει νὰ δώσῃ χαριεντισμούς. Θὰ παρακαλέσω νὰ ἐξετασθῇ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ταύτης. Εὔχομαι νὰ εἶναι ψευδῆ, ὅ,τι ἐλέχθησαν ὑπὸ τοῦ κ. προέδρου, ἐὰν εἶναι ἀληθῆ θὰ ἐπανέλθω.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Χρυσοστάλης ἔχει τὸν λόγον ὅπως ὑποβάλῃ καὶ ἀναπτύξῃ αἴτησιν τῆς μητρὸς τοῦ ἥρωος ταγματάρχου Κ. Παπασταματίου πεσόντος ἐν Μακεδονίᾳ.

§59Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Ὁ ἐξ Εὐβοίας ταγματάρχης Κ. Παπασταματίου ἔπεσεν ἐν Μακεδονίᾳ ἡρωϊκῶς μαχόμενος, θεωρῶ δὲ περιττὸν νὰ ὑπομνήσω εἰς ὑμᾶς ὅτι ἡ ἡρωϊκὴ τριανδρία τῆς Εὐβοίας ἐκ τοῦ ἥρωος τῶν ἡρώων Βελισσαρίου, ἐκ τοῦ Χριστοδούλου καὶ τοῦ Παπασταματίου ἔδωκε τὰ σκῆπτρα εἰς τὴν Εὔβοιαν τοῦ νεωτέρου Ἑλληνικοῦ ἡρωϊσμοῦ. Παρακαλῶ τὸν κ. ἐπὶ τῆς Περιθάλψεως Ὑπουργὸν ὅπως ληφθῇ πρόνοια διὰ τὴν χορήγησιν συντάξεως εἰς τὴν μητέρα τοῦ ἥρωος Παπασταματίου.

§60Σ. ΣΙΜΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Περιθάλψεως). Τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Περιθάλψεως χορηγεῖ μέχρι τοῦ κανονισμοῦ τῆς ὁριστικῆς συντάξεως εἰς τὴν οἰκογένειαν αὐτοῦ 150 δραχ. μηνιαίως καὶ 100 δραχ. διὰ τὰς σπουδὰς ἑνὸς τῶν υἱῶν τοῦ ἥρωος.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Ἰ. Μπουρνιᾶς ἐπερωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας διατί δὲν κατέθεσεν ἤδη τὸν φάκελλον ἐπὶ τῆς ὁροθετήσεως τῆς 129 παραχωρήσεως τοῦ νομοῦ Εὐβοίας, διατί δὲν κατέθεσεν εἰσέτι τοὺς λοιποὺς φακέλλους καὶ διατί ἐξέδωκε τοιαύτην ἀπόφασιν ἐπὶ τῆς ὁροθετήσεως τῆς παραχωρήσεως χωρὶς νὰ ἐνεργηθῶσιν αἱ ὑπὸ τοῦ νόμου ἀπαιτούμεναι διατυπώσεις. Πῶς καὶ διατί δὲν ἀνεκάλεσε τὴν ἐκδοθεῖσαν ἀπόφασιν καὶ τί σκέπτεται νὰ κάμῃ ἐπὶ τοῦ προκειμένου;

§62Ι. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Συναισθανόμενος, κύριοι συνάδελφοι, τὴν κατάστασιν εἰς τὴν ὁποίαν ἡ Πατρὶς μας εὑρίσκεται, ἀπέφυγα ἐπὶ πολὺν χρόνον, νὰ φέρω τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, καὶ ἐφρόντισα δι’ ἀλλεπαλλήλων ὑπομνημάτων, στηριζόμενος εἰς τὸν νόμον, νὰ καταδείξω εἰς τὸν ἀξιότιμον κύριον Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας τὸ ὀλίσθημα εἰς τὸ ὁποῖον ἐφέρετο ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας. Τὰ ὑπομνήματα ταῦτα ἀπέβησαν εἰς μάτην. Ἐν τούτοις ἐξηκολούθησα ἵνα διὰ τῆς ὁδοῦ ἐκείνης ἐπιτύχω νὰ ἐπαναφέρω τὰ πράγματα εἰς τὴν τροχιὰν τοῦ νόμου, καὶ νὰ μὴ ἀπασχολήσω τὴν Βουλήν, εἰς τὰς χαλεπὰς περιστάσεις, εἰς τὰς ὁποίας εὑρίσκεται. Ἡ ἀπόφασις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπέφερεν ἀποτελέσματα τραγικὰ τὰ ὁποῖα μὲ ἀναγκάζουσι νὰ ζητήσω νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν ἐπ’ ὀλίγον χρόνον. Τὸ πρῶτον ἀποτέλεσμα εἶναι ὅτι νέος τριακονταπενταετὴς βλέπων τοὺς καρποὺς τοὺς ὁποίους ἐπὶ εἰκοσαετίαν κατώρθωσε νὰ συσσωρεύσῃ καὶ νὰ δαπανήσῃ εἰς τὴν ἐκμετάλλευσιν ἑνὸς μεταλλείου, βλέπων αὐτοὺς καταστρεφομένους διὰ μιᾶς ἀποφάσεως, ἡ ὁποία θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ εἴπω ὅτι ἐστηρίχθη ὄχι εἰς τὸν νόμον, ὡδήγησαν τὸν νέον αὐτὸν τὸν τριακονταπενταετῆ εἰς τὸν Ἅδην, διότι ἔπαθεν ἀπὸ συμφόρησιν μόλις ἔμαθε τὴν ἀπόφασιν αὐτὴν διὰ τῆς ὁποίας ἐξεβάλλετο ἀπὸ τὸ μεταλλεῖον αὐτό. Δεύτερον πλῆγμα εἰς τὴν οἰκογένειαν αὐτὴν ἐπῆλθεν εἰς τὸν γέροντα ὁ ὁποῖος κατεγίνετο ἐπὶ 70 ἔτη, εἰς τὰ μεταλλεῖα καὶ διὰ τῆς ἀποφάσεως αὐτῆς κατώρθωσε νὰ χάσῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπὶ 70 ἔτη ἐφρόντιζε νὰ ἀποκτήσῃ. Ὁ γέρων αὐτὸς κατάκειται σήμερον ἡμίπληκτος ἀλλὰ τὸ σοβαρότερον δι’ ἐμὲ εἶναι ὁ δεύτερος λόγος ὁ ὁποῖος ἀντελήφθην ὅτι ἔχει μεγάλην σημασίαν εἰς τὴν σημερινὴν ἐσωτερικὴν κατάστασιν τοῦ Κράτους. Κατὰ τὸ 1910 ὅτε ἐψηφίζετο τὸ 88ον ἄρθρον τοῦ Συντάγματος περὶ δικαστῶν, εἶχον τὴν τιμὴν διὰ τῆς ἀσθενοῦς μου φωνῆς, νὰ ζητήσω ὅπως ἀνασταλῇ τότε ἡ ἰσοβιότης τῶν δικαστῶν καὶ ἐπέλθῃ ἐκκαθάρισις τοῦ δικαστικοῦ κλάδου. Ἀπὸ τὰ Ὑπουργικὰ ἑδώλια, ἀντετάχθη τότε μεγάλη ἀντίδρασις καὶ κατωρθώθη διὰ νὰ συμβιβασθῶμεν νὰ δεχθῇ ἡ Κυβέρνησις ὅπως ἐπέλθῃ μία φυσικὴ ἐκκαθάρισις τοῦ δικαστικοῦ κλάδου διὰ τῆς ἀπολύσεως τῶν ὑπερηλίκων δικαστῶν. Καὶ τότε ἡ ἐκκαθάρισις δὲν ἐγένετο τελεία καὶ ἕνεκα τούτου τὰ ἐναπομείναντα κακὰ ὄργανα τῆς διοικήσεως καὶ τῆς δικαιοσύνης εὑρόντα καιρὸν κατὰ τὸ 1916 νὰ σηκώσωσι πάλιν τὴν κεφαλὴν καὶ νὰ ἐπιπέσωσι κατὰ τῶν πολιτῶν καὶ νὰ ἀφαρπάζωσι ἀπὸ τὰς χεῖρας τῶν πολιτῶν τὸ δίκαιον αὐτῶν καὶ νὰ λυμαίνωνται τὴν πολιτείαν καὶ νὰ καταντήσωσιν εἰς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα κατήντησαν τὸ Κράτος κατὰ τὸν Νοέμβριον τοῦ 1916. Ἐὰν ἡ ἐκκαθάρισις τοῦ 1910 ἐγίνετο τελεία, βεβαίως δὲν θὰ ὑπῆρχον τοιαῦτα ὄργανα νὰ μᾶς φέρωσιν εἰς τὸ σημεῖον εἰς τὸ ὁποῖον μᾶς ἔφερον κατὰ τὸ 1916. Ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἔσπευσε νὰ προσκυνήσῃ τὸν μεγάλον ἀρχηγὸν ὅταν ἐπέστρεψε ἐκ Θεσσαλονίκης. Καίτοι οὗτος εἶχε τὴν διάθεσιν νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ὅμως δὲν τὸν ἀφῆκε νὰ ἀναχωρήσῃ, ἀλλὰ τὸν ἐκράτησεν ἐδῶ, ἔφθασε δὲ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς εἰς τὸ σημεῖον νὰ ποθήσῃ καὶ πάλιν τὴν στιβαρὰν χεῖρα τοῦ ἀρχηγοῦ μας διότι καίτοι εἶχε διαβουκοληθῆ διὰ τῆς τρομαρικῆς πολιτικῆς τὴν ὁποίαν οἱ σωτῆρες εἶχον ἐμπνεύσῃ εἰς αὐτόν, καίτοι εἶχε πρὸ αὐτοῦ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ὅτι ἐπρόκειτο περὶ τῆς ζωῆς του, ἐν τούτοις ὅταν εἶδεν εἰς ποῖον σημεῖον ἔφθασεν ἡ τομαρικὴ ἐκείνη πολιτική, ὅτι ἦτο πολιτικὴ διαρπαγῆς καὶ καταστροφῆς τοῦ Ἔθνους, ἔσπευσε νὰ προσκυνήσῃ ἐπαναλαμβάνω τὸν ἀρχηγὸν καὶ νὰ τὸν προσκαλέσῃ νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ νὰ ἀναλάβῃ τὴν ἀρχηγίαν τοῦ Κράτους διὰ νὰ ἀποκαθαρίσῃ πάλιν τὴν κόπρον τὴν ὁποίαν τὰ ὑπολείμματα τοῦ 1910 εἶχον ἀφήσῃ. Καὶ πάλιν ὅμως ἀπὸ τὴν ἐκκαθάρισιν αὐτὴν ὑπολείπονται πολλὰ ὑπολείματα καὶ ἓν τούτων εὑρίσκεται εἰς τὸ τμῆμα τῆς Ὑηρεσίας τῶν Μεταλλείων τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, τὸ ὁποῖον κατώρθωσε νὰ ἐπιφέρῃ αὐτὰ τὰ ζητήματα, ὥστε πᾶς πολίτης ὁ ὁποῖος δύναται νὰ νομίζῃ καὶ νὰ ἔχῃ ἑδραίαν τὴν πεποίθησιν ἐπὶ τοὺς νόμους τοῦ Κράτους καὶ τοῦ δικαίου τοῦ οὐ μόνον νὰ μὴ εὑρίσκῃ αὐτὸ ἀλλὰ καὶ νὰ εὑρίσκηται καὶ Φιλελεύθερος Ὑπουργὸς ὁ ὁποῖος νὰ κατωρθώνῃ νὰ ἀφαρπάζῃ ἀπ’ αὐτῶν τὸ δίκαιον καὶ νὰ τὸ δίδῃ εἰς τοὺς ἰσχυροὺς τῆς ἡμέρας. Διότι ὄπισθεν τῶν ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι παρουσιάζονται σήμερον ὡς διεκδικοῦντες τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν εὑρίσκεται ὑπασπιστὴς τοῦ Βασιλέως καὶ γαμβρὸς πολιτευομένου ἐκ Πατρῶν ὁ ὁποῖος ναὶ μὲν σήμερον δὲν ὑπάρχει ἐνταῦθα ἀλλὰ διετέλεσε πρώην Πρωθυπουργὸς τοῦ Κράτους. Διὰ νὰ ὑποστηριχθοῦν αὐτοὶ οἱ δύο εὑρέθη ὁ μηχανικὸς τῆς Ὑπηρεσίας τῶν Μεταλλείων τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, τὸ ὄργανον αὐτὸ νὰ συντάξῃ ἐκθέσεις τὰς ὁποίας θὰ σᾶς ἀναφέρω ἐν πιστῇ λεπτομερείᾳ. Ὁ ὑπάλληλος αὐτὸς ὤφειλε ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς νὰ ἀποβληθῇ ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον διότι ἐκεῖ δὲν περιωρίζετο εἰς τὰ ἔργα τῆς ὑπηρεσίας του ἀλλὰ συνέτασσε πρωτόκολλα νὰ ἀποκηρύσσει πάντα ὑπάλληλον ὁ ὁποῖος ἔφευγε ἀπὸ τὸ βρωμερὸν ἐκεῖνο καθεστὼς καὶ ἐπήγαινε εἰς Θεσσαλονίκην νὰ τὸν ἀποκηρύσσει ὡς παληάνθρωπον.

§63ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ποῖος εἶναι;

§64Ι. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ἐστηρίχθη εἰς αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους τὰς ἐκθέσεις τῶν ὁποίων θὰ σᾶς ἀναγνώσω καὶ θὰ ἴδητε καὶ μόνοι σας ὅτι ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς οὐχὶ ἐξ εἰλικρινείας ἀλλ’ ἐξ ὑστεροβουλίας συνέταξε ὅ,τι συνέταξε. Πρὶν ὅμως φθάσω εἰς τὸν ὑπάλληλον αὐτὸν ἤθελον νὰ σᾶς ἀπασχολήσω ὀλίγον διὰ νὰ ἴδητε ὅτι αἱ ἀποφάσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καίτοι τοιαῦται ἐκθέσεις ὑπεβλήθησαν δὲν εἶναι δικαιολογημέναι. Ἀπὸ τοῦ Μαΐου τοῦ 1917 τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας διέταξε τὸν μηχανικὸν κ. Γεωργιάδην νὰ μεταβῇ εἰς τὴν Κύμην καὶ νὰ ὁροθετήσῃ τὴν παραχώρησιν ἡ ὁποία εἶχε παραχωρηθῇ ἀπὸ τοῦ 1874. Ἀπὸ τοῦ 1874 μέχρι τοῦ Μαΐου τοῦ 1917 οἱ παραχωρισιάρχαι οὐδὲν σημεῖον ζωῆς ἐπέδειξαν οὔτε παρουσιάσθησαν ποτὲ νὰ ἐργασθῶσιν εἰς τὸ μεταλλεῖον αὐτό, ἐπῆλθε ὁ νόμος τοῦ 1910 καὶ ἐνῷ ἡ ὑπηρεσία τῶν μεταλλείων ὤφειλε κατὰ τὸν νόμον ΓΚΔʹ ἄρθρον 28..............

§65Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἐφηρμόσθη ἡ διάταξις αὐτὴ σὲ κανένα;

§66Ι. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Δὲν ἠξεύρω.

§67Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ ἠξεύρω ὅτι δὲν ἐφηρμόσθη εἰς κανένα. Ἑπομένως δὲν καθίσταται ὕποπτος. Ἡ ἐνέργεια ἦτο γενικὴ διὰ τὰ μεταλλεῖα.

§68Ι. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ἀλλὰ δὲν προσεκλήθησαν οὔτε τοὺς φόρους νὰ καταβάλωσιν ἀπὸ τοῦ 1910. Πολλοὶ ἄλλοι δὲν ἐπλήρωσαν. Αὐτοὶ ἀκόμη...

§69Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ποῖον Ὑπουργεῖον εἶναι ἁρμόδιον διὰ νὰ εἰσπράξῃ τοὺς φόρους αὐτούς;

§70Ι. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας εἶναι ἁρμόδιον. Παρέλειψαν νὰ βεβαιώσουν. Αὐτὸ εἶναι ἐξεταστέον.

§71Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ ἐνέργεια αὐτὴ εἶναι ὕποπτος, ἐὰν παρέλειψεν αὐτούς.

§72Ι. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Δὲν ἔχουν πληρώσει, ἐνῷ ἄλλοι ἐπλήρωσαν, οὔτε ἤθελαν νὰ πληρώσουν διότι ἔχουν ἐλπίδα ὅτι δὲν θὰ πληρώσουν ποτέ. Ἔρχεται ἡ ἔκθεσις τοῦ μηχανικοῦ τὴν ὁποίαν ἐπεκαλέσθη ὁ κ. Ὑπουργός. Ὁ μηχανικὸς μετέβη μετὰ τοῦ ἔχοντος τὴν ἄδειαν τῆς ἐκμεταλλεύσεως. Μαθόντες ὅτι μετέβη μηχανικὸς ἐπὶ τόπου ἔσπευσαν καὶ ὑπέβαλλον εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας μίαν αἴτησιν καὶ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅπως εἰδοποιήσῃ καὶ αὐτοὺς κατὰ τὴν ἡμέραν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ μετέβαινε ὁ μηχανικὸς νὰ ἐνεργήσῃ τὴν ὁροθέτησιν, ὅπως παρευρεθοῦν καὶ αὐτοὶ διότι ὅπως γνωρίζετε τὰ ὅρια ἔχουν διαφόρους ὀνομασίας καὶ δυνατὸν νὰ πλανηθῇ καὶ ὁ μηχανικὸς ὡς ξένος παρὰ τῶν ἐνδιαφερομένων, ὑποδεικνυόντων εἰς αὐτὸν διαφόρους τοποθεσίας μὲ διάφορα ὀνόματα ὡς ἐχόντων ἀντίθετα συμφέροντα πρὸς ἡμᾶς. Ἡ ἔκθεσις ὑπεβλήθη τὸν Ἰούνιον τοῦ 1917. Ὁ μηχανικὸς μετέβη καὶ δὲν εἰδοποίησεν κανένα ἐκ τῶν ἐχόντων τὴν ἄδειαν ἐκμεταλλεύσεως. Μετέβη μόνος μετὰ τοῦ κ. Περδικίδου ἑνὸς ἐκ τῶν ἰδιοκτητῶν τῆς παραχωρήσεως. Ἔμαθον τότε οἱ ἔχοντες τὴν ἄδειαν καὶ ὑπέβαλλον δευτέραν αἴτησιν καὶ ἐξέθεσον εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦτο: Κύριε Ὑπουργέ, ὁ μηχανικὸς μετέβη, ἡμεῖς δὲν ἐλάβομεν γνῶσιν ὅτε παρὰ διαφόρων τρίτων ἐμάθομεν ὅτι οἱ μάρτυρες τοὺς ὁποίους προσεκάλεσαν οἱ ἀντίθετα ἔχοντες συμφέροντα δὲν εἶναι ἄξιοι πίστεως ἀλλὰ ἀγοράζονται κατὰ τὸ κοινῶς λεγόμενον, ἐζητήσαμεν δὲ ὅπως λάβωμεν γνῶσιν τῆς ἐκθέσεως τοῦ ἐπιθεωρητοῦ. Οὔτε εἰς τὴν πρώτην οὔτε εἰς τὴν δευτέραν οὔτε εἰς τὴν τρίτην οὔτε εἰς τὴν τετάρτην αἴτησίν μας ἐπετράπη ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας καὶ δὲν μᾶς ἐδόθη τὸ δικαίωμα ὅπως λάβωμεν γνῶσιν τοῦ φακέλλου καὶ ὑποβάλλωμεν καὶ ἡμεῖς τὰς ἀντιρρήσεις μας, ἵνα ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶναι ἐν γνώσει τῶν ἀντιρρήσεων καὶ τῶν δικαίων καὶ ἐκδώσῃ τὴν ἀπόφασίν του. Μετὰ τὴν ἔκδοσιν τῶν ἀποφάσεων τὴν 16 Φεβρουαρίου, τότε ἐλάβομεν ἕνα ἔγγραφον τοῦ Ὑπουργείου σας διὰ τοῦ ὁποίου μᾶς ἐδηλοῦτο ὅτι μᾶς ἐπετρέπετο νὰ λάβωμεν γνῶσιν τοῦ φακέλλου. Ἐζητήσαμεν νὰ κατατεθῶσιν τὰ ἔγγραφα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Κατετέθησαν ὡς γνωστὸν τὴν μὲν πρώτην φορὰν ὁ ἥμισυς φάκελλος, τὴν δευτέραν ὁ ἄλλος ἥμισυς καὶ τώρα κατετέθη τὸ σχεδιάγραμμα. Ἐκ τῶν ἐγγράφων τὰ ὁποῖα ἔχω ὑπ’ ὄψει μου καὶ ἐκ τῶν ἐκθέσεων τοῦ μηχανικοῦ, ὅστις ὑπέβαλλε τρεῖς ἐκθέσεις, ἡ πρώτη ἔκθεσις δὲν ἐφάνη ἐπαρκὴς καὶ ἐζητήθη δευτέρα, ἡ δευτέρα ἐκρίθη ἐπίσης ἀνεπαρκὴς καὶ ἐζητήθη τρίτη, εἰς δὲ τὴν τρίτην ἔκθεσιν βλέπομεν ὅτι ὁ μηχανικὸς ἀναφέρει τὰ ἑξῆς: (ἀναγινώσκει). Ἔρχεται κατόπιν ὁ ἐπιθεωρητὴς τῶν μεταλλείων ὁ ὁποῖος ἐν συμπεράσματι εἰς τὴν ἔκθεσίν του λέγει τὰ ἑξῆς: (ἀναγινώσκει). Ὅταν τοιαῦται εἶναι αἱ δύο ἐκθέσεις αἱ ὁποῖαι ὑπεβλήθησαν εἰς τὸν Ὑπουργόν, εἶναι ἄδικον ἐπὶ ὑποθέσεως ἡ ὁποία ἀφορᾷ μεγάλην περιουσίαν νὰ ἐκδοθῇ μία ἀπόφασις ἡ ὁποία νὰ λέγῃ ὅτι τὰ ὅρια τῆς παραχωρήσεως εἰς αὐτὸ τὸ μέρος εἶναι ταῦτα καὶ ὁρίζεται ὅτι ἡ παραχώρησις ἀντὶ 2500 στρεμμάτων τὰ ὁποῖα ἀναφέρει τὸ διάταγμα τῆς παραχωρήσεως λαμβάνει 5596 στρέμματα δηλαδὴ πέραν τοῦ διπλασίου. Εἶναι ἄδικον ἐπὶ τοιαύτης ἐκθέσεως νὰ στηριχθῇ τοιαύτη ἀπόφασις καὶ ὁ Γεωργιάδης καὶ ὁ μηχανικὸς καὶ ὁ ἐπιθεωρητὴς λέγουσιν ὅτι ἡ ὑπόθεσις αὐτὴ στηρίζεται ἐν μέρει ἐπὶ τῆς πιθανότητος καὶ οὐχὶ ἐπὶ τῆς βεβαιότητος. Κύριε Ὑπουργὲ ἔχετε ὑπηρεσίαν νομικήν, στείλατε τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι εἶναι καλλίτερον εἰς θέσιν νὰ μᾶς διευκρινίσουν τὴν ὑπόθεσιν. Ἔχετε τὸν νόμον 186 ὁ ὁποῖος λέγει εἰς τὸ ἄρθρον 15 ὅτι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει καθ’ ἣν ὑπάρχει ἀμφισβήτησις ὁρίζονται πραγματογνώμονες ἀποτελοῦνται δὲ καὶ ἀπὸ ἕνα ἀξιωματικὸν τῆς χαρτογραφικῆς ὑπηρεσίας, ἀπὸ ἕνα τῶν δημοσίων ἔργων καὶ ἀπὸ ἕνα τῶν μεταλλείων, ὅταν θὰ παραστῇ ἀνάγκη νὰ ἐξετασθῶσιν μάρτυρες διορίζεται εἰσηγητὴς ὁ δικαστικὸς πάρεδρος. Ἐδῶ ἐπῆγεν ὁ ἐπιθεωρητὴς καὶ ὁ μηχανικὸς τῶν μεταλλείων νὰ ἐξετάσῃ μάρτυρας, χωρὶς νὰ εἶναι παρόντες ἀμφότεροι οἱ διάδικοι, ἀλλὰ μόνον ἡ μία μερίς, ἐξήτασαν μάρτυρας ἀνωμότους, διὰ τὴν κατάθεσιν τῶν ὁποίων δὲν συνέταξαν ἔκθεσιν, ὥστε καὶ ἡμεῖς οἱ ἔχοντες ἀντίθετα συμφέροντα νὰ μελετήσωμεν καὶ νὰ ἴδωμεν ἂν ἡ ἐκτίμησις, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ μηχανικὸς καὶ ὁ ἐπιθεωρητὴς εἶναι δικαία. Ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων διὰ 50 δραχμὰς ἐξετάζονται μάρτυρες παρόντων τῶν διαδίκων καὶ ἐδῶ προκειμένου περὶ ἑκατομμυρίων διεξήχθη ἐξέτασις μαρτύρων ἀπὸ ἕνα μηχανικὸν ἄμοιρον ἐντελῶς τῆς δικαστικῆς καὶ ἀπόντων τῶν διαδίκων. Ὁ νόμος 186 λέγει καθαρά, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ ἡ ἐξέτασις ἐνώπιον δικαστικοῦ ὑπαλλήλου. Καὶ πάλιν, ὅταν ἐξεδόθη ἡ ἀπόφασις, διὰ νὰ μὴ ἀπασχολήσω τὴν Βουλήν, παρουσιάσθην ἐνώπιον τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ καὶ ἔδωκα ἄλλην αἴτησιν καὶ εἶπον, ἀφοῦ ἐπὶ ἕνα χρόνον δὲν τοῦ ἐδώσατε δικαίωμα νὰ ἴδω τὸν φάκελλον, νὰ μελετήσω τὴν ἔκθεσιν τῶν μηχανικῶν σας, νὰ φέρω τὰς ἀντιρρήσεις μου, μοῦ ἐδώσατε δὲ τὸν φάκελλον μόνον, ἀφοῦ ἐζήτησα νὰ κατατεθῇ εἰς τὴν Βουλήν. Ἐδιάβασα τὸν φάκελλον, ἐμελέτησα τὴν δικογραφίαν, εἶδον ὅτι δὲν εἶναι δικαία ἡ ἀπόφασις καὶ σᾶς ἐζήτησα νὰ τὴν ἀνακαλέσητε. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς δὲν κατωρθώθη νὰ πεισθῇ, ἀλλ’ ἄφησε τὴν ἀπόφασιν ὁριστικὴν νὰ ἐκτελῆται, ἔστειλε δὲ ἓν ἔγγραφον εἰς τὸν νομικὸν σύμβουλον καὶ τοῦ λέγει: «εἰπέ μου ἂν ἔκαμα καλά». Τὸ ζήτημα εἶναι νὰ ἀνακληθῇ ἡ ἀπόφασις, νὰ κληθῶμεν νὰ παραστῶμεν καὶ ἡμεῖς καὶ νὰ φέρωμεν τὰ μέσα μας καὶ ἂν ἀποδειχθῇ ὅτι δὲν ἔχομεν δίκαιον εἴμεθα πρόθυμοι νὰ ὑποκύψωμεν, ἀλλ’ ὄχι καὶ νὰ μᾶς ἀφαιρῆτε τὸ δικαίωμα νὰ φέρωμεν τοὺς μάρτυράς μας.

§73Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Κατὰ τὴν ἐξέτασιν μαρτύρων προσεκλήθητε σεῖς;

§74Ι. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Οὔτε προσεκλήθημεν, οὔτε παρέστημεν. Ὁ μηχανικὸς λέγει, ὅτι ἐξήτασε μάρτυρας χωρὶς νὰ λέγῃ τί κατέθηκε καθείς. Παρουσιάζονται ὅμως οἱ ἀντίθετοι ὕστερον ἀπὸ δύο μῆνας, ὅταν εἶδον, ὅτι ὑπεβάλαμεν ἓν ὑπόμνημα καὶ ἐλέγομεν, ὅτι ἐμάθομεν, ὅτι ὁ μηχανικὸς ἐξήτασε μάρτυρας, δόσατέ μας νὰ δοῦμε τί λέγουν, καὶ ἂν λέγουν ψεύματα θὰ τοὺς καταγγείλωμεν, τότε οἱ ἀντίδικοι πηγαίνουν εἰς τὸ Εἰρηνοδικεῖον Κύμης πέντε ἕξ μάρτυρας, τοὺς ἐξετάζουν ἐνώπιον τοῦ Εἰρηνοδίκου· ἠξεύρετε δὲ πῶς γίνεται ἡ ἐξέτασις, ὅταν δὲν εἶναι παρόντες οἱ διάδικοι. Εἰς τὴν ἔκθεσιν τοῦ μηχανικοῦ, ἀναφέρεται, ὅτι κάποιος μάρτυς, καίτοι συγγενὴς τοῦ Μωραΐτου, κατέθηκεν ἐναντίον τοῦ Μωραΐτου, ὁ Μωραΐτης προεκάλεσεν ἐπιστολὴν ἐν τῇ ὁποίᾳ ὁ μάρτυς διαψεύδει καὶ λέγει, ὄχι μόνον δὲν εἶπον αὐτά, ἀλλ’ εἶπον ἀκριβῶς τὰ ἀντίθετα. Ὅτι ἀκριβῶς τὰ ἀντίθετα παρέστησεν ὁ μηχανικὸς αὐτὸς καὶ εἰς τὴν ἔκθεσίν του ἀποδεικνύεται ἀπὸ πιστοποιητικὰ τῶν προέδρων τῶν κοινοτήτων, οἱ ὁποῖοι ἐν γνώσει τῶν συνεπειῶν τοῦ νόμου περὶ ψευδορκίας διαβεβαιώνουν...

§75Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Δυστυχῶς, αὐτὰ τὰ πιστοποιητικὰ δὲν ἔχουν ἀξίαν.

§76Ι. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Καὶ ἔχουν αἱ ἀνώμοτοι μαρτυρίαι; Ἄς γίνῃ ἐξέτασις παρόντων τῶν διαδίκων καὶ τότε ἂς ἐκδοθῇ ἀπόφασις, εἰς τὴν ὁποίαν δὲν ἔχει κανεὶς νὰ φέρῃ ἀντίρρησιν. Ἀλλ’ ὡς καταγόμενος ἀπὸ τὸ μέρος ἐκεῖνο, γνωρίζω, ὅτι ἡ θέσις εἰς τὴν ὁποίαν θέλουν νὰ θέσουν τὴν παραχώρησιν κεῖται 5 ὥρας πρὸς βορρᾶν τῆς θέσεως τῆς πραγματικῆς. Πῶς δὲ θέλουν; Εἰς τὴν ἐπαρχίαν μας ἔχομεν ἓν κακόν, νὰ ἔχωμεν καστανέας εἰς πολλὰ μέρη. Αἱ καστανέαι ἐξέλιπον, αἱ θέσεις ὅπου ὑπῆρχον αἱ καστανέαι ἐξακολουθοῦν νὰ ὀνομάζωνται Καστανιές. Ἔχομεν εἰς τὴν Κύμην θέσιν «Καστανιές», εἰς τὸν δῆμον Κοτυλαίων θέσιν «Καστανιές».

§77Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Κακὸν εἶναι ὅτι δὲν ἔχετε καὶ τώρα καστανιές, ὄχι ὅτι τῆς εἴχατε.

§78Ι. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ὁ μηχανικὸς λέγει: ἀφοῦ ὑπῆρχον εἰς τὴν Κύμην καστανιὲς καὶ εἰς τὴν Κάρυστον καστανιὲς πρέπει νὰ πιάσωμεν τὴν μίαν ἄκρην καὶ τὴν ἄλλην, ἀλλ’ ἡ παραχώρησις λέγει 2500 στρέμματα, πῶς θὰ ἀναβιβάσωμεν τὴν παραχώρησιν εἰς 5½ χιλιάδας στρέμματα; Δὲν θέλω νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν ἵνα καταδείξω, ὅτι ὁ μηχανικὸς ψεύδεται ἀσυστόλως καὶ ἀποδεικνύεται ἐκ τῶν ἐγγράφων τὸ ψεῦδος καὶ δι’ αὐτὸ θὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν προσοχὴν σας διὰ νὰ ἴδητε ἂν εἶναι ἄξιος τιμωρίας ἢ ὄχι. Ὁ μηχανικὸς ἀναφέρει ὅτι ἐξήτασε μάρτυρας, τοὺς ὁποίους τοῦ ὑπέδειξαν οἱ πρόεδροι τῶν κοινοτήτων, δηλοῖ ὅμως ἐν προοιμίῳ, ὅτι μετέβη ἐπὶ τόπου τὴν 21 καὶ 22 Ἰουνίου, ἐν ᾧ ὅμως τοῦτο δηλοῖ εἰς τὸ μέσον τῆς ἐκθέσεώς του ἀναφέρει, ὅτι τοὺς μάρτυρας τῷ ὑπέδειξαν οἱ πρόεδροι τῶν Κοινοτήτων τὴν 21 Ἰουλίου καὶ 6 Αὐγούστου εἰς τὸ μέρος ἐκεῖνο. Ἀλλ’ ἀφ’ οὗ μετέβης καὶ ἔκαμες τὴν ἐξέτασιν εἰς τὴν 21 καὶ 22 Ἰουνίου, πῶς σοῦ ὑπεδείχθησαν οἱ μάρτυρες τὸν Ἰούλιον καὶ τὸν Αὔγουστον; Ἐξ αὐτοῦ ἀποδεικνύεται, ὅτι ψεύδεται καθ’ ὅλην τὴν γραμμὴν ἐν τῇ ἐκθέσει. Μοῦ φαίνεται, ὅτι θὰ ἐπείσθητε, ὅτι εἶναι δικαιοτάτη ἡ παρατήρησίς μου, τὴν ὁποίαν πολλάκις ἰδιαιτέρως σᾶς ἔκαμον καὶ σήμερον ἀναγκάζομαι ἐκ τῆς στάσεώς σας νὰ κάμω. Λυποῦμαι, ὅτι μὲ ἠναγκάσατε νὰ φέρω τὸ ζήτημα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἂν καὶ εἶχον ὅλην τὴν διάθεσιν νὰ μὴ σᾶς στενοχωρήσω, ὅπως καὶ ὅταν ἐπρόκειτο περὶ τῶν δύο νομῶν Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος καὶ Ἀργολιδοκορινθίας καὶ ἐξεδώσατε ἀπόφασιν στηριχθέντες εἰς τὴν ὑπηρεσίαν σας, διὰ τῆς ὁποίας πολλὰ μέρη τοῦ νομοῦ Ἀχαϊοήλιδος ἐδίδατε εἰς τὸν νομὸν Ἀργολιδοκορινθίας καὶ διὰ τῆς ἀποφάσεως αὐτῆς ἐζημιοῦντο πολλοί. Τότε ἀνεκαλέσατε τὴν ἀπόφασιν καὶ παραπέμψατε τὴν ὑπόθεσιν εἰς τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργόν, ὁ ὁποῖος συνέστησεν ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία σᾶς ἀπέδειξεν ὅτι ἡ ἀπόφασίς σας ἐκείνη ἦτο ἐσφαλμένη. Καὶ εἰς αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν θὰ ἀποδειχθῇ, ὅτι ἡ βάσις ἐφ’ ἧς ἐστηρίχθη ἡ ἀπόφασις δὲν ἦτο ὀρθὴ καὶ ἐλπίζω, ὅτι θὰ θελήσητε νὰ διατάξητε τὰ δέοντα.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἔχει τὸν λόγον.

§80Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐκάματε πολὺ καλὰ νὰ φέρητε τὸ ζήτημα εἰς τὴν Βουλὴν καὶ οὐδαμῶς δυσφορῶ διὰ τοῦτο. Τὴν γνώμην μου ἐσχημάτισα ἐπὶ τῇ βάσει δύο ἐκθέσεων, τῆς ἐκθέσεως τοῦ μηχανικοῦ Γεωργιάδου, ἑνὸς ἀνθρώπου, ἐναντίον τοῦ ὁποίου τόσον δυσμενῶς ὡμίλησεν ὁ κύριος ἐπερωτήσας, ὁ ὁποῖος ὅμως εἶναι μηχανικὸς ἀπολαύων πάσης ὑπολήψεως ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ καὶ εἰς ὅλον τὸν κόσμον τῷ λαβόντι ἀφορμὴν νὰ γνωρίσῃ τὴν δρᾶσίν του ἐν τοῖς μεταλλείοις· καὶ ἐκ τῆς ἐκθέσεως τοῦ ἐπιθεωρητοῦ κ. Ρουσοπούλου, ἀνθρώπου ἐξόχου τιμιότητος. Ὁ κύριος Μπουρνιᾶς ἐκόμισε φάκελλον ὁλόκληρον, τὸν ὁποῖον δὲν γνωρίζω. Τὸν παρακαλῶ νὰ ἐπαναφέρῃ τὸ ζήτημα τὴν προσεχῆ Δευτέραν ἵνα τοῦ δώσω σημεῖον πρὸς σημεῖον ὅλας τὰς ἐξηγήσεις καὶ νὰ εἶναι βέβαιος, ὅτι ἂν ἔχῃ δίκαιον θὰ τὸ εὕρῃ.

§81Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ μία παρέμβασις μικρά. Δὲν ὑπάρχει δυσκολία, ὅπως συζητηθῇ ἡ ὑπόθεσις κατὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν. Ἐγώ, νομίζω, ὅτι τὸ ζήτημα πρέπει νὰ ἐξετασθῇ ἀπὸ τῆς ἑξῆς ἀπόψεως. Εἶναι ἀκριβὲς τὸ λεγόμενον ὑπὸ τοῦ κ. συναδέλφου, ὅτι ἡ ἐξέτασις τῶν μαρτύρων ἔγινε οὐχὶ κατ’ ἀντιμωλίαν πρὸς τὸν ἕτερον τῶν διαδίκων τῶν ἐνδιαφερομένων; Ἂν ἔγινε παρόντος μόνον τοῦ ἑνὸς τῶν ἐνδιαφερομένων ὅλη ἡ ἀξία τῶν μαρτυρικῶν καταθέσεων πίπτει καθ’ ὁλοκληρίαν. Δὲν ἔχει καμμίαν ἀξίαν ἡ ἐξέτασις μαρτύρων, ἡ ὁποία ἔγινε παρόντος τοῦ ἑνὸς τῶν ἐνδιαφερομένων καὶ ἐν ἀπουσίᾳ τῶν ἄλλων καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει εἶναι δίκαιον τὸ παράπονον, ὅτι ἐν ᾧ περὶ ὑποθέσεως 50 δραχμῶν δὲν ἠμποροῦν νὰ ἐξετασθοῦν μάρτυρες εἰ μὴ ἐπὶ παρουσίᾳ ἀμφοτέρων τῶν διαδίκων, ἔγινε τοῦτο προκειμένου περὶ ὑποθέσεως ἑκατομμυρίων. Ἐδῶ εἶναι τὸ ζήτημα. Ἂν τοῦτο ἔγινε δὲν ἀμφιβάλλω, ὅτι ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος μου θὰ ἀναγνωρίσῃ ὅτι μὲ ὅλην τὴν ἐντιμότητα, τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ κύριος Γεωργιάδης, καὶ δὲν ἀμφιβάλλω, ὅτι ἔχει μετὰ τὰς βεβαιώσεις τὰς παρεχομένας ὑπὸ τοῦ συναδέλφου μου καὶ μὲ ὅλην του τὴν χρηστότητα τοῦ ἐπιθεωρητοῦ τῶν μεταλλείων θὰ ὑπάρχῃ κάποια ἔλλειψις ἐν τῇ διεξαγωγῇ τῆς ὑποθέσεως, ἡ ὁποία ἐμποδίζει, ὥστε ὁ ἡττηθεὶς διάδικος νὰ ἡσυχάσῃ καὶ νὰ σιωπήσῃ. Πρέπει λοιπὸν νὰ ἐξατασθῇ, διότι ἴσως καὶ ὁ κύριος Μπουρνιᾶς νὰ μὴ τὸ γνωρίζῃ ἂν δὲν προσεκλήθη νὰ παραστῇ ὁ ἐνδιαφερόμενος, διότι ἂν προσεκλήθη καὶ δὲν παρέστη, τοῦτο δὲν σημαίνει, διότι δὲν ἠμποροῦσε νὰ ἐξαναγκασθῇ βέβαια εἰς τοῦτο.

§82Ι. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ἐν τῇ δικογραφίᾳ δὲν ὑφίσταται καμμία κατάθεσις μάρτυρος. Ἀλλὰ καὶ ἂν δεχθῶμεν ὅτι παρέστησαν ὅλοι οἱ διάδικοι....

§83Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τότε μεταβάλλονται οὐσιωδῶς τὰ πράγματα. Ἂν ἔχετε ἀμφιβολίαν εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ἔπρεπε νὰ μὴ μᾶς τὸ φέρετε διότι ἂν κλονισθῇ αὐτὸ ἴσως κλονισθῶσιν ὅλα.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Μ. Ζαφειρόπουλος καὶ Δ. Μαλλιόπουλος παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ποία εἶναι ἡ ἐνέργειά του ὡς ἐπόπτου τῶν Ἀνωνύμων Ἑταιρειῶν, ἐν σχέσει μὲ τὸ σκάνδαλον τῆς κλοπῆς ἑκατομμυρίων παρ’ ὑπαλλήλων τῶν Σιδηροδρόμων Θεσσαλίας, τοῦ Διευθυντοῦ καὶ τοῦ Ταμίου αὐτῶν, ἐκ τῆς κλοπῆς τῶν ὁποίων ζημιοῦται τὸ προσωπικὸν τῆς Ἑταιρείας, εἰς ποσοστὰ καὶ μὴ, αὔξησιν μισθοδοσίας καὶ λοιπά. Ἂν ἡ ἀνάκρισις ἐξακολουθῇ τὰς ἐρεύνας της καὶ πρὸ τοῦ ἔτους 1912, διότι ὡς φαίνεται αἱ κλοπαὶ διενηργοῦντο πρὸ εἰκοσαετίας καὶ ὅτι τὸ ποσὸν δὲν εἶναι μόνον 2½ ἑκατομμύρια, ὅσα ἀπεκάλυψεν ἄχρι τοῦδε ἡ ἀνάκρισις, ἀλλὰ πολὺ περισσότερον. Ἐπίσης τίνα μέτρα ἐλήφθησαν διὰ τὴν εὐθύνην τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς Ἑταιρείας, ὅπερ παρὰ τὰς διατάξεις τοῦ Καταστατικοῦ τῆς Ἑταιρείας ταύτης, οὐδένα ἔλεγχον δι’ ἐπιθεωρητῶν ἐξήσκησεν ἀπὸ εἰκοσαετίας, ἀλλ’ ἀνέθετεν εἰς τὸν Δ. Καλαμάραν ἀρχιλογιστήν, καὶ τὰ καθήκοντα τοῦ Διευθυντοῦ, παρὰ τὰ κεκανονισμένα καὶ τὸν νόμον.

§85Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Εἰς τὴν ἐπερώτησιν ταύτην τῶν κ. κ. συναδέλφων, ἔχω νὰ ἀπαντήσω ὅτι ἐλήφθησαν ἤδη ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τὰ κατάλληλα μέτρα.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Λεκανίδης ἐπερωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν διὰ τὰ ἑξῆς: Οἱ χωροφύλακες Κορωνάκης Ἀρτέμιος καὶ Φωτάκης Ἰωάννης ὑπηρετοῦντες εἰς τὸν Πύργον τῆς Ἠλείας, συνελήφθησαν ὡς Βενιζελικοὶ καὶ ἐφυλακίσθησαν τὴν 8 Δεκεμβρίου τοῦ 1916 ἐν τῷ ἀστυνομικῷ κρατητηρίῳ μέχρι τῆς 18ης τοῦ ἰδίου μηνός, ὁπότε δραπετεύσαντες κατώρθωσαν νὰ φθάσουν εἰς Πειραιᾶ. Ἐν Πειραιεῖ ἐκρύφθησαν ἐπί τινας ἡμέρας εἰς συγγενικήν των οἰκίαν, προδοθέντες ὅμως ἠναγκάσθησαν νὰ ἀναχωρήσουν ἐξ αὐτῆς καὶ πυροβολούμενοι ὑπὸ ἐπιστράτων καὶ ἀστυνομικῶν ὀργάνων Πειραιῶς, προσέφυγαν εἰς τὴν πρὸ τῆς Δημαρχίας σχηματισμένην στρατιωτικὴν ζώνην παρὰ Γάλλων πεζοναυτῶν, οἵτινες καὶ τοὺς διεκπεραίωσαν εἰς Κερατσίνιον, ἐκ τοῦ ὁποίου ἀπεστάλησαν εἰς Κρήτην, τοποθετηθέντες παρὰ τῇ Ἀνωτάτῃ Διοικήσει Χωροφυλακῆς Κρήτης. Καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τῆς ὑπὸ τὸ καθεστὼς τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως δὲν προὐβιβάσθησαν, μολονότι εἶχον τὰ ὑπὸ τοῦ νόμου ὁριζόμενα προσόντα, λόγῳ ὅτι μὴ ὄντες ὁριστικῶς τοποθετημένοι, δὲν ἠδύναντο νὰ προαχθῶσιν. Ἤδη τοποθετημένοι ἐν Ἀθήναις παραμένουσιν εἰς τὸν αὐτὸν βαθμὸν, καίτοι οἱ συνάδελφοί των προήχθησαν εἰς ἐνωμοτάρχας. Ἐπειδὴ οὗτοι ἀδικοῦνται καταφόρως, ποιοῦμαι τὴν θερμὴν σύστασιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ὅπως διαταχθῶσι τὰ δέοντα πρὸς ἀπόδοσιν τῆς ὀφειλομένης εἰς αὐτοὺς δικαιοσύνης διὰ τοῦ προβιβασμοῦ αὐτῶν εἰς τὸν βαθμὸν καὶ τὴν ἀρχαιότητα, τὰ ὁποῖα ἀπέκτησαν κατὰ τὸν αὐτὸν χρόνον οἱ ὅμοιοι συνάδελφοί των.

§87Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν ἔχουν περιέλθει ἀκόμη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τὰ σχετικά. Διετάξαμεν νὰ μᾶς τ’ ἀποστείλουν.

§88Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Δὲν πρόκειται νὰ μεμφθῶμεν τὴν Κυβέρνησιν ἀλλὰ παρακαλοῦμεν ὅπως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐξετάσῃ τὴν ὑπόθεσιν διότι βλέπετε δύο χωροφύλακας οἱ ὁποῖοι ἐπειδὴ ἦσαν Βενιζελικοὶ συνελήφθησαν ἐν Πύργῳ τὴν 8)12)1916 ἐφυλακίσθησαν εἰς τὸ Κρατητήριον τῆς Ἀστυνομίας μέχρι τῆς 18 τοῦ ἰδίου μηνὸς ὁπότε δραπετεύσαντες κατώρθωσαν νὰ φθάσουν εἰς Πειραιᾶ. Ἐκεῖ ἐκρύβησαν εἰς μίαν συγγενικήν των οἰκίαν, ἀλλὰ προδοθέντες συνελήφθησαν ἀλλὰ κατώρθωσαν ν’ ἀναχωρήσουν πυροβολούμενοι καὶ νὰ φθάσουν εἰς τὸ Δημαρχεῖον Πειραιῶς ὅπου ἦτο ἡ Στρατιωτικὴ ζώνη τῶν Γάλλων, κατόπιν ἔφυγαν εἰς Κερατσίνι καὶ ἐκεῖθεν ἀπεστάλησαν εἰς τὴν Κρήτην ἔνθα ἐτοποθετήθησαν εἰς τὴν Ἀνωτάτην Διοίκησιν Χωροφυλακῆς Κρήτης. Ἐπειδὴ οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ δὲν εἶχον τοποθετηθῆ εἰς ὡρισμένην ὑπηρεσίαν διὰ τοῦτο δὲν ἐπροτάθη ἡ προαγωγή των καὶ σήμερον δὲ ἐπειδὴ εἶναι προσκεκολλημένοι εἰς τὸ Τμῆμα τῆς Ἀσφαλείας δὲν ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψιν εἰς τὰς προαγωγὰς ἐνῷ οἱ ἄλλοι συνάδελφοί των προήχθησαν εἰς ἐνωμοτάρχας. Παρακαλῶ λοιπὸν ὅπως ἀποδοθῇ εἰς αὐτοὺς ἡ ὀφειλομένη δικαιοσύνη καὶ προαχθῶσιν οὗτοι εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἐνωμοτάρχου, ὅπως καὶ οἱ ἄλλοι συνάδελφοί των.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λ. Κριάρης παρακαλεῖ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν διατὶ ἐνῷ πρὸ 15 ἡμερῶν δι’ ἐπερωτήσεώς του σταλείσης αὐτῷ ἐζητήθησαν τὰ τρία πρωτόκολλα ἀφορῶντα τὸν ἐλλειματίαν (πωλητὴν χαρτοσήμου) Παπαβασιλείου, ἵνα κατατεθῶσιν ἐν τῇ Βουλῇ, καθυστερεῖ ἀκόμη ἡ κατάθεσις αὐτῶν.

§90Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Διετάχθησαν αἱ ἁρμόδιαι ἀρχαί, ὅπως συλλέξωσι καὶ ὑποβάλωσιν ὑμῖν τὰ σχετικά ἔγγραφα.

§91Α. ΚΡΙΑΡΗΣ. Τὸ σπουδαιότερον ζήτημα εἶναι τὸ τῶν πρωτοκόλλων. Ἐὰν δὲν εὑρεθῶσι τὰ πρωτόκολλα δὲν δύναμαι νὰ σᾶς παρουσιάσω τὴν κατάχρησιν τῶν 180.000 δραχμῶν. Δι’ αὐτὸ λέγω, ὅτι πρέπει νὰ εὑρεθῶσι τὰ πρωτόκολλα.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Μ. Καταπότης, Ι. Λεκανίδης, Γ. Μυλωνογιάννης, Ν. Παπαδάκης, Γ. Ἀνδρεαδάκης, Χ. Πλουμιδάκης, Γ. Κοκκινάκης καὶ Α. Ζητάκης ἐπερωτῶσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐπισιτισμοῦ· 1) Διατὶ τὴν 8 Δεκεμβρίου 1917, ἀνετέθη εἰς τὸν κ. Π. Ἀλεπουδέλην, μέλος ὄντα τοῦ Γνωμοδοτικοῦ Συμβουλίου τοῦ Ὑπουργείου τοῦ Ἐπισιτισμοῦ ἡ προμήθεια 300.000 ὀκάδων ἐλαίου παλαιᾶς ἐσοδείας (Ἡρακλείου) ἀντὶ 2.60 κατ’ ὀκᾶν, μετά τινας δὲ ἡμέρας τὸ Ὑπουργεῖον ηὔξησε τὴν τιμὴν ταύτην εἰς 2.70 δραχ. κατ’ ὀκᾶν, τῆς προμηθείας 1% καὶ πάντων τῶν ἐξόδων ἀπὸ τὰς ἀποθήκας τῶν κατόχων τοῦ ἐλαίου μέχρι τῆς μεταφορᾶς τούτου εἰς Πειραιᾶ βαρυνόντων τὸ Δημόσιον· 2) Διατὶ δὲν ἐγένετο συμφωνία περὶ τῆς ποιότητος καὶ τοῦ χρόνου τῆς παραδόσεως τοῦ ἐλαίου τούτου, καθὼς καὶ 100.000 ὀκ. εἰσέτι, ὧν ἀνέλαβε τὴν προμήθειαν ὡσαύτως ἐξ Ἡρακλείου ὁ εἰρημένος προμηθευτής, ἀλλ’ ἀφέθη ἐλεύθερος οὗτος νὰ παραδώσῃ τὸ ἔλαιον τοῦτο εἰς προθεσμίαν καὶ ποιότητα τῆς ἀρεσκείας του· καὶ 3) Διατὶ δὲν ἠγοράσθησαν τὰ ὑπὸ τοῦ Κυβερνητικοῦ Ἀντιπροσώπου Κρήτης εὑρεθέντα βαρέλια πρὸς 32 δραχ. ἕκαστον, ἀλλ’ ἐπληρώθησαν ταῦτα πρὸς τὸν προμηθευτὴν πρὸς 40 δραχ. ἕκαστον πρὸς μεγάλην ζημίαν τοῦ Δημοσίου.

§93Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐπισιτισμοῦ). Ἐπ’ αὐτῆς ἔδωσα τὴν ἀπάντησιν. Ἐπαναλαμβάνω ὅμως, ὡς πρὸς τὸ ἐρώτημα, ὅτι ὁ κ. Ἀλεπουδέλης, μέλος τοῦ Γνωμοδοτικοῦ Συμβουλίου τοῦ Ὑπουργείου τοῦ Ἐπισιτισμοῦ, ἀνέλαβε τὴν προμήθειαν 300.000 ὀκάδων ἐλαίου παλαιᾶς ἐσοδείας Κρήτης, δηλαδὴ ἐνήργησεν ἁπλῶς ὡς παραγγελιοδόχος. Ὡς πρὸς τὸ δεύτερον ἐρώτημα ἀπαντῶ ὅτι ἐχορηγήθη ποιότης γʹ. Ὡς πρὸς τὸ γʹ ἐρώτημα περὶ βαρελίων δηλαδή, ἀπαντῶ ὅτι δὲν ἐγένετο εἰδικὴ συμφωνία ἀλλὰ τὸ Δημόσιον ἐπλήρωσε 40 δραχμὰς ἕκαστον βαρέλιον εἰς τὸν κ. Ἀλεπουδέλην διότι οὗτος ἰσχυρίζεται ὅτι τὰ βαρέλια τὰ ἰδικά του ἦσαν γερὰ, ἐν ἀντιθέσει πρὸς τὰ ὑπὸ τοῦ Κυβερνητικοῦ ἀντιπροσώπου Κρήτης προταθέντα ἀντὶ δραχ. 32 ἕκαστον. Ἐὰν ὁ ἕνας ἔλαβε προμήθειαν 1% καὶ ὁ ἄλλος 2% τοῦτο ἴσως ἐγένετο ἀφορμὴ τῆς διαφορᾶς. Τὸ Λογιστήριον ἠμφισβήτησε τὴν προμήθειαν καθὼς καὶ τὰ ἔξοδα.

§94Ν. ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον συμβαίνει εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν εἶναι τὸ ἑξῆς. Ἐπειδὴ ὁ κ. Ἀλεπουδέλης συμπίπτει νὰ ἔχῃ συμφέροντα ἐν Κρήτῃ, διότι ἔχει ἐκεῖ πυρηνέλαια, δι’ αὐτὸν τὸν λόγον γεννᾶται ἡ ἀπορία μας ὅτι δὲν εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ προέκυψεν λάθος εἰς τὴν πληρωμὴν διότι βλέπομεν καὶ μεσιτείαν πληρωθεῖσαν ἐφ’ ὁλοκλήρου τοῦ ποσοῦ. Δὲν νομίζω ὅτι ἔπρεπε νὰ πληρωθῇ μεσιτεία ἀφ’ οὗ αὐτὸς ὁ ἴδιος ἦτο προμηθευτὴς τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ δὴ ὁλοκλήρου τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον συμποσούμενον ἀποτελεῖ δεκάδας χιλιάδων δραχμῶν.

§95Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο ἀπήντησεν ἡ Ἐπιτροπή, ὅτι ὑπῆρχε συνήθεια νὰ καταβάληται μεσιτεία εἰς τὸν προμηθευτήν. Αὐτὸ ἰσχυρίζεται ὁ κ. Ἀλεπουδέλης.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κοκκινάκης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως ταύτης.

§97Γ. ΚΟΚΚΙΝΑΚΗΣ. Ἐγὼ θὰ δώσω μερικὰς πληροφορίας εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν πῶς ἔχει τὸ ζήτημα. Τὸν παρελθόντα Ἰούλιον ἐγένετο σύσκεψις εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Ἐπισιτισμοῦ μεταξὺ τῶν Κρητῶν βουλευτῶν καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ περὶ τῆς διαθέσεως τοῦ ἐλαίου, τίνι τρόπῳ δηλαδὴ ἠδύνατο νὰ διατεθῇ κάλλιον τὸ ἔλαιον τῆς Κρήτης. Τότε εὑρέθη ὅτι ἔπρεπε νὰ πάρῃ ἡ Κυβέρνησις 25% ἐπὶ τοῦ ποσοῦ τοῦ ἐλαίου μὲ τιμὴν 1.80–1.90. Κατέληξεν ἡ σύσκεψις εἰς τὴν ἀπόφασιν αὐτήν, ἡ ἀπόφασις αὕτη ἐγένετο γνωστὴ εἰς τὴν Κρήτην, ἀλλὰ μέχρι τοῦ μηνὸς Νοεμβρίου δὲν ἐγένετο οὐδεμία ἐνέργεια περὶ τῆς παραλαβῆς τοῦ ἐλαίου. Κατὰ τὰ μέσα τοῦ Νοεμβρίου τὸ Ὑπουργεῖον τηλεγραφεῖ εἰς τὸν Κυβερνητικὸν ἀντιπρόσωπον ἐν Κρήτῃ καὶ ἐρωτᾷ αὐτὸν τὶ ἔλαιον ἠδύνατο νὰ εὕρῃ. Ὁ κ. Κυβερνητικὸς Ἀντιπρόσωπος ἀπαντᾷ πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Ἐπισιτισμοῦ διὰ τοῦ ἑξῆς τηλεγραφήματος: (Ἀναγινώσκει). Ὁ κ. Κυβερνητικὸς ἀντιπρόσωπος, λέγει, ὅτι ἡ τιμὴ αὕτη εἶναι ὑπερβολική. Συγχρόνως τηλεγραφεῖ, ὅτι ἐξοικονόμησε βαρέλια περὶ τὰ 500, τὰ γνωστὰ βαρέλια τοῦ λαδιοῦ, πρὸς 32 δραχμὰς ἕκαστον ἢ ἐπὶ ἐγγυήσει 21 δραχ. ἕκαστον. Τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Ἐπισιτισμοῦ ἀπαντᾷ εἰς τὸν ἀντιπρόσωπον ὅτι ἡ προσφορὰ αὕτη εἶναι ἀσύμφορος. Τὴν 8ην Δεκεμβρίου δι’ ἐγγράφου τοῦ Ὑπουργείου ἀνατίθεται εἰς τὸν κ. Ἀλεπουδέλην ἡ προμήθεια 300,000 ὀκάδων ἐλαίου πρὸς 2.60 δραχ. κατ’ ὀκᾶν μὲ προμήθειαν 1% καὶ ὅλα τὰ ἔξοδα εἰς βάρος τοῦ Δημοσίου ὡς καὶ οἱ φόροι ἐπίσης. Αὕτη εἶναι ἡ συμφωνία, ἡ ὁποία ἐγένετο μεταξὺ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ προκατόχου σας καὶ τοῦ κ. Ἀλεπουδέλη. Μετὰ 8 ἡμέρας αὐξάνει τὴν τιμὴν τὸ Ὑπουργεῖον πρὸς 2.70 κατ’ ὀκᾶν, αὐξάνει δηλαδὴ τὴν τιμὴν κατὰ 10 λεπτά, πάντοτε δὲ τὰ ἔξοδα εἰς βάρος τοῦ Δημοσίου. Τὸ ἔλαιον ἦτο πάντοτε παραδοτέον ἀπὸ τὰς ἀποθήκας. Δὲν ἀνέφερεν οὔτε ὀξύτητα, οὔτε κἂν ἂν ἔπρεπε νὰ εἶναι καθαρόν, ἀλλ’ οὔτε καὶ προθεσμίαν παραδόσεως. Καὶ οὕτω ὁ προμηθευτὴς ἀφέθη ἐλεύθερος νὰ παραδώσῃ καὶ ποιότητα οἱανδήποτε ἤθελε καὶ ὁπόταν ἤθελε. Νομίζω, ὅτι ἔπρεπε νὰ τεθῇ μία προθεσμία παραδόσεως, ἐντὸς 10–20–30 ἡμερῶν, ἀλλ’ ὁ προμηθευτὴς ἀφέθη ἐλεύθερος νὰ τὸ παραδώσῃ ὁπόταν ἤθελε. Ὁ προμηθευτὴς, ὁ ὁποῖος ἐγνώριζε καλῶς τὴν ἀγορὰν τοῦ Ἡρακλείου, καὶ τὴν γνωρίζομεν καὶ ἡμεῖς, ἤξευρεν ὅτι, ἐὰν εἰς τὸ συμφωνητικὸν δὲν ἀνεφέρετο ἡ ποιότης τοῦ ἐλαίου, ἦτο δυνατὸν νὰ εὕρῃ εἰς τὸ Ἡράκλειον ἔλαιον καθαρόν, εὐθηνότερον ὅμως ἀπὸ τὸ ἔλαιον, τὸ ὁποῖον εἶναι φαγώσιμον, καθαρὸν ἐπίσης. Διακρίνομεν δύο ποιότητας ἐλαίου εἰς τὸ Ἡράκλειον, τὸ Πεδιαδίτικο καὶ τὸ Μεσσαρίτικο. Τὸ Μεσσαρίτικο, ὅπως δύνανται νὰ ὁμολογήσουν πάντες οἱ ἐμπορευόμενοι ἐκεῖ ἔχει πάντοτε κατὰ 7– 10 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν ὀλιγώτερον ἀπὸ τὸ Πεδιαδίτικο, δὲν εἶναι πολὺ φαγώσιμον. Λοιπὸν τὸ ἐγνώριζεν αὐτό. Τὴν στιγμὴν ποῦ ἔμεινεν ἐλεύθερος, ἔχει ἕν κέρδος, ἐὰν παραδώσῃ Μεσσαρίτικο 7–10 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν. Τὸ συμφέρον του λοιπὸν ἦτο νὰ ἀγοράσῃ τέτοιο πρᾶγμα. Αὐτὸ ἐγνώσθη εἰς τὴν Κρήτην καὶ ἔκαμεν αἴσθησιν καὶ ἐξεπλάγησαν οἱ ἐμπορευόμενοι ἀκούσαντες, ὅτι ἐδόθη ἐντολὴ εἰς τὸν Ἀλεπουδέλην νὰ προμηθεύσῃ 300 χιλιάδας ὀκάδας ἐλαίου εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἥτις ἐντολὴ ἐννοεῖται ὑποχρεώνει τοὺς ἐμπόρους νὰ τοῦ δώσουν τὸ λάδι, νὰ τὸ πωλήσῃ αὐτὸς ἐπὶ προμηθείᾳ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, διότι, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος δὲν εὐθύνεται δι’ αὐτό, εἶχεν ἀνοιχθῆ πίστωσις. Ἔπερνε λοιπὸν τὰ χρήματα τοῦ Δημοσίου καὶ ἐπλήρωνε καὶ οὕτως ἐγένετο ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἡμεῖς λέγομεν εἰς τὴν Κρήτην «τρεῖς τὸ λάδι τρεῖς τὸ ξύδι κ’ ἕξη στὸ λαδόξυδο». Ἀλλὰ δὲν εἶναι τοῦτο μόνον. Ὁ προμηθευτὴς εἶπε: Θὰ μοῦ δώσετε 1% διὰ τὴν προμήθειάν μου, ἀλλὰ θὰ μοῦ πληρώσετε καὶ τὸν μεσίτην, καὶ ἀναγράφει εἰς τὸ τιμολόγιόν του μεσιτικὰ ἐκείνου, ὁ ὁποῖος τοῦ ἐπρομήθευσε τὸ λάδι. Ἀλλὰ δὲν ἠρκέσθη καὶ εἰς τοῦτο, ἀλλ’ ἀνέγραψεν εἰς τὸ τιμολόγιόν του καὶ προμήθειαν ἐπὶ τοῦ φόρου τοῦ πληρωνομένου ἐπὶ τῶν ναύλων καὶ ἐξόδων, τὰ ὁποῖα ἔκαμε κατὰ τὴν ἀποστολήν, ἀπὸ τῆς στιγμῆς ἀπὸ τῆς ὁποίας ἐπῆρε τὸ λάδι ἀπὸ τὰς ἀποθήκας τῶν ἐμπόρων μέχρι τῆς στιγμῆς ποῦ ἔφθασεν αὐτὸ τὸ λάδι εἰς τὸν Πειραιᾶ. Ὑπάρχει λοιπὸν μία μεγάλη διαφορά. Ἐκτὸς τούτου ἔβαλε τιμὴν εἰς τὰ βαρέλια 40 δραχμάς. Αὐτὸ εἶναι διὰ τὴν Κρήτην, τοὐλάχιστον κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην πρᾶγμα πρωτάκουστον. Διότι ἡ τιμὴ τῶν 40 δραχμῶν, ἀφοῦ ὁ Κυβερνητικὸς ἀντιπρόσωπος τὰ εὑρῆκεν πρὸς 32 δραχμάς, ἕτερος δὲ προμηθευτὴς ὅπως εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός, τὰ προσέφερε πρὸς 30, δὲν δικαιολογεῖται, διότι δὲν δύναται νὰ εἴπῃ, ὅτι τὰ βαρέλια τοῦ προμηθευτοῦ τοῦ ἄλλου ἦσαν χειρότερα, διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, ὅτι δὲν δύναται νὰ μεταφερθῇ τὸ λάδι εἰς κακὰ βαρέλια, διότι θὰ σπάσουν εἰς τὸν δρόμον καὶ θὰ χυθῇ, καὶ θὰ ἔχῃ ζημίας μεγάλας. Ἐγένετο κατόπιν τηλεγραφικὴ συνεννόησις μεταξὺ τοῦ Κυβερνητικοῦ ἀντιπροσώπου καὶ τοῦ Ὑπουργείου, ὁ ὁποῖος ἠρώτησε τὸ Ὑπουργεῖον; Τίνα βαρύνουσιν οἱ φόροι; Ἀπαντᾷ τὸ Ὑπουργεῖον: οἱ τοπικοὶ βαρύνουσι τὸν πωλητήν, οἱ δὲ Δημόσιοι τὸν ἀγοραστήν. Κατόπιν εἰς τὰ τιμολόγια, τὰ ὁποῖα ὑπέβαλε πρὸς δικαιολογίαν τῶν τραβηγμάτων, τὰ ὁποῖα ἔκαμεν ἀπὸ τὴν Τράπεζαν, τῶν Δημοσίων χρημάτων, προσθέτει καὶ αὐτὸ εἰς βάρος τοῦ Δημοσίου Ταμείου, καὶ οὕτω οἱ φόροι, οἱ τοπικοὶ ἀνερχόμενοι εἰς 3–4 χιλιάδας δραχμὰς πληρώνονται ἀπὸ τὸ Δημόσιον. Ἐκ τούτου λοιπὸν δὲν ἐκέρδισε τὸ Κράτος τίποτε, διότι οἱ ἔμποροι παρέδιδον τὸ λάδι εἰς τὴν παραλίαν, ἀπηλλαγμένον δηλαδὴ τῶν ἐξόδων μεταφορᾶς, στανιαρίσματος, τῶν βαρελίων καὶ ἄλλων συμπαρομαρτούντων. Ἐὰν ἐπέμενεν ὁ κ. Ὑπουργός, νὰ πάρῃ τὸ ἔλαιον ἀπὸ τὰς ἀποθήκας πρὸς 2.70, θὰ τὸ ἔπαιρνε, διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, διότι εἶχε διατιμηθῆ τὸ ἔλαιον, καὶ οἱ ἔμποροι προθύμως δίδουσι τὸ ἔλαιον εἰς τὴν τιμὴν τὴν ὁποίαν ὁρίζει ἡ Κυβέρνησις. Νομίζω, κ. Ὑπουργέ, ὅτι, ἐὰν γίνῃ εἷς πρόχειρος λογαριασμός, θὰ ἴδητε, ὅτι ἐπὶ τῶν 2.350 βαρελίων, τὰ ὁποῖα ἐγέμισεν ἐλαίου καὶ ἀπέστειλεν ὁ προμηθευτὴς μὲ τὴν διαφορὰν τῶν 9 δραχμῶν παρουσιάζεται διαφορὰ 21 χιλιάδων δραχμῶν. Προσθέσατε εἰς αὐτὰ καὶ τὴν ἐπὶ πλέον προμήθειαν, τὴν ὁποίαν ζητεῖ, ἡ ὁποία ἀνέρχεται εἰς 3.150 δραχ. ἐπὶ πλέον δὲ καὶ 900 δραχμὰς διὰ τὰ μεσιτικὰ καὶ ἄλλα πράγματα, θὰ ἴδητε, ὅτι θὰ κερδίσῃ τὸ Δημόσιον μὲ τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν 25 χιλιάδας δραχμάς. Οὐ μόνον δὲ τοῦτο, ἀλλὰ θὰ κερδίσῃ τὸ Δημόσιον ἀπὸ τὰς πληροφορίας τὰς ὁποίας σᾶς δίδομεν, ὅτι θὰ ἐπιστήσωμεν τὴν προσοχὴν τῶν ἁρμοδίων ὑπαλλήλων, εἰς τὸ νὰ μὴ συνάπτουν τοιαύτας συμφωνίας εἰς τὰ πεταχτά, ἀλλὰ μετὰ προσοχῆς νὰ διαχειρίζωνται τὰ χρήματα τοῦ Δημοσίου. Ὑποθέτω δὲ, ὅτι θὰ εὑρεθῆτε εἰς τὴν θέσιν τὴν εὐχάριστον, ἀφοῦ οἰκονομήσητε τὰ χρήματα αὐτὰ τοῦ Δημοσίου, νὰ παρακαλέσητε τὸν τὸν αὐτὸν προμηθευτὴν, ὁ ὁποῖος εἶναι καὶ μέλος τοῦ Γνωμοδοτικοῦ Συμβουλίου, νὰ σᾶς ἀπαλλάξῃ ἀπὸ τὰς γνωμοδοτικὰς του συμβουλάς.

§98ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἶναι ἀκόμη;

§99Γ. ΚΟΚΚΙΝΑΚΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς δύναται νὰ σᾶς πληροφορήσῃ.

§100Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Γνωρίζετε πολὺ καλῶς, ὅτι διὰ τὴν ἐργασίαν τοῦ γνωμοδοτικοῦ συμβουλίου πρέπει νὰ ἐκλεχθῶσιν ἄνθρωποι καλῆς πίστεως καὶ γνῶσται τῶν πραγμάτων. Ἐὰν ἀνέλαβε δὲ μέλος τι προμήθειάν τινὰ χάριν κερδοσκοπίας ἀνέλαβε ταύτην ὡς πρᾶξιν ἐντελῶς παραγγελειοδοχικήν, ἡ προμήθεια δὲ διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς παραγγελίας ταύτης 1% δὲν εἶναι ὑπερβολική.

§101Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Γίνονται αὐτὰ τὰ πράγματα, μέλος τοῦ γνωμοδοτικοῦ συμβουλίου νὰ ἀναλαμβάνῃ παραγγελίας;

§102Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Τῷ ἀνετέθη παρὰ τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ. Δὲν εἶναι δὲ καθόλου ἄτοπον μέλος τοῦ γνωμοδοτικοῦ συμβουλίου νὰ βοηθήσῃ καὶ νὰ προμηθεύσῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἔλαιον, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν εἶχεν ἔλαιον.

§103Ν. ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ἐξῃρέθησαν τῆς ἐπιτάξεως τὰ ἔλαια Ἀλεπουδέλη, ὡς κυβερνητικά, ἐν ᾧ ἔπρεπε καὶ ταῦτα νὰ ἐπιταχθῶσιν.

§104Γ. ΑΝΔΡΕΑΔΑΚΗΣ. Ἐκ τῶν διεξαχθεισῶν ἀποδείξεων δύο πράγματα ἀποδεικνύονται. 1ον, ὅτι ἡ αἰσχροκέρδεια ὑπεισῆλθεν καὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Ἐπισιτισμοῦ καὶ ἐργάζεται καταλλήλως. 2ον δὲ ἀποδεικνύεται, ὅτι ὁ Κυβερνητικὸς ἀντιπρόσωπος καίτοι εἶναι ἔντιμος ἄνθρωπος, δὲν λαμβάνεται δι’ ὅλου ὑπ’ ὄψιν καὶ ἕνεκα τούτου συμβαίνουν αὐτά. Καὶ δὲν συμβαίνουν μόνον ταῦτα εἰς τὸ Ἡράκλειον, ἀλλὰ εἰς ὅλην τὴν Κρήτην, διότι δὲν εἰσακούεται ὁ Κυβερνητικὸς ἀντιπρόσωπος, τὸν ὁποῖον ἔστειλεν ὁ Θεὸς καὶ εὐεργετεῖ ὁμολογουμένως τὸν τόπον μας. Τοιοῦτος ἄνθρωπος τίμιος ἔπρεπε νὰ εἰσακούηται εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ὄχι νὰ δίδεται τὸ δικαίωμα εἰς τὸν Ἀλεπουδέλην νὰ αἰσχροκερδῇ εἰς βάρος τοῦ λαοῦ καὶ νὰ πέρνῃ μισθὸν ἀπὸ τὴν προμηθευτικὴν ἐπιτροπήν. Ὁ κ. Κροκιδᾶς εἶχε συστήσει ἐπιτροπὴν τῶν προμηθευτῶν τῶν τροφίμων, ἀλλ’ ἐπιτήδειοι κατώρθωσαν νὰ ἀνατεθῇ ἡ προμήθεια τῶν τροφίμων εἰς τὴν Τράπεζαν τῶν Ἀθηνῶν, ἡ ὁποία φροντίζει νὰ κερδίζῃ χρήματα εἰς βάρος τοῦ λαοῦ.

§105Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Ὀφείλω νὰ δηλώσω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι οὐδεμίαν ἔχω διαμαρτυρίαν τοῦ Κυβερνητικοῦ ἀντιπροσώπου Κρήτης ἐν σχέσει μὲ τὴν προμήθειαν Ἀλεπουδέλη καὶ ἐν σχέσει πρὸς τὸ ζήτημα τοῦ Ἐπισιτισμοῦ. Ἡ μόνη παρέμβασις εἶναι ὅτι ἀνετέθη εἰς Τράπεζαν ἡ μεταφορὰ τῶν τροφίμων κατὰ γενικὸν μέτρον. Ἐὰν ὅμως ἡ διαχείρισις τῶν Τραπεζῶν ἀποδείξῃ, ὅτι τὸ μέτρον τοῦτο εἶναι ἄστοχον καὶ ὅτι προτιμώτερον εἶναι τὸ διὰ τῶν ἀντιπροσώπων, τὸ Ὑπουργεῖον θὰ λάβῃ τὰς ἀποφάσεις του. Ἐζήτησα δὲ παρὰ τοῦ Κυβερνητικοῦ ἀντιπροσώπου νὰ μοὶ δώσῃ σημείωμα τί ἐκόστιζον τὰ τρόφιμα, ὅταν ἐπρομηθεύοντο δι’ ἀντιπροσώπων, καὶ τί κοστίζουν τώρα, ὁπότε προμηθεύονται διὰ τῶν Τραπεζῶν, διὰ νὰ κάμω σύγκρισιν.

§106Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Ἀφ’ οὗ, κύριε Ὑπουργέ, ἀνεφέρθη, ὅτι τὰ μέλη τοῦ γνωμοδοτικοῦ συμβουλίου λαμβάνουσι μισθὸν ἀνακοινώσατε ἐὰν τοῦτο εἶναι ἀληθές.

§107Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Ὄχι, οὐδὲν μέλος τοῦ γνωμοδοτικοῦ συμβουλίου λαμβάνει μισθόν. Μόνον ἓν μέλος τοῦ Ἐργατικοῦ Κέντρου λαμβάνει μισθόν.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πετρακάκος, ἐρωτᾷ τοὺς ἐπὶ τοῦ Ἐπισιτισμοῦ καὶ τῶν Ἐσωτερικῶν κ. κ. Ὑπουργούς, νὰ ἀνακοινώσωσιν εἰς τὴν Βουλὴν ποῖα αὐστηρὰ μέτρα ἔλαβον κατὰ τῶν ἀρχῶν Τριπόλεως, αἵτινες παρὰ τὰς περὶ ἐλευθερίας τοῦ ἐμπορίου καὶ ἐλευθέρας κινήσεως τῶν τροφίμων διαταγὰς τῆς Κυβερνήσεως, ἐφαρμόζουσιν ἰδίαν τακτικὴν δημεύσεως παντὸς τροφίμου, ὅπερ ἐκ Λακωνίας θὰ ἔφθανε μέχρι Τριπόλεως.

§109Δ. ΠΕΤΡΑΚΑΚΟΣ. Λυποῦμαι, διότι ἀπασχολῶ καὶ πάλιν τὴν Βουλὴν διὰ τὸ αὐτὸ ζήτημα. Τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὴν μεσολαβήσασαν ψυχολογικὴν παρατήρησιν, ὅτι μεταξὺ τοῦ Ὑπουργείου τοῦ Ἐπισιτισμοῦ καὶ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν ὑπάρχει ἡ προσήκουσα συναδελφικὴ συνεργασία, ἡ ὁποία ὤφειλε νὰ ὑπῆρχε. Ἕως τώρα ἐμεμφόμεθα τοῦ Ὑπουργείου τοῦ Ἐπισιτισμοῦ, ἀλλὰ τώρα δὲν μεμφόμεθα πλέον τούτου, ἀλλὰ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, διότι τὰ ὄργανα τούτου δὲν ἐκτελοῦσι τὰς διαταγὰς τοῦ Ὑπουργείου τοῦ Ἐπισιτισμοῦ ἢ μᾶλλον ἐκτελοῦσι ταύτας ἀντιθέτως. Ἕνεκα τῆς διακοπῆς τῆς θαλασσίας συγκοινωνίας τὰ ἐκ Λακωνίας ἐμπορεύματα ἔρχονται εἰς Ἀθήνας ἐκ Γυθείου καὶ Σπάρτης διὰ Τριπόλεως. Εἰς τὸν σταθμὸν Τριπόλεως ὅμως ἡ ἀστυνομία δὲν ἀναγνωρίζει, οὔτε τὰς ἀδείας τοῦ Ὑπουργείου, οὔτε τὰς διαταγὰς αὐτοῦ. Εἶναι ἀδύνατον νὰ ἔλθῃ ἐκ Λακωνίας εἰς τὰς Ἀθήνας ἐμπόρευμα οἱονδήποτε. Πρὸς ἐμὲ αὐτὸν ἐστάλη ἕνας τενεκὲς λάδι, ἀλλ’ ἐστάθη ἀδύνατον νὰ ἐπιτραπῇ ἡ διέλευσίς του ἐκ Τριπόλεως. Ἠναγκάσθησαν νὰ τὸ δηλώσουν, ὅτι εἶναι μέλι καὶ ἐπέρασε· τοῦτο δὲ διότι οὐδεμία διαταγὴ τοῦ Ὑπουργείου τοῦ Ἐπισιτισμοῦ ἀναγνωρίζεται. Ἐπικαλοῦμαι τὴν Κοινοβουλευτικὴν εὐαισθησίαν τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος ἐξακολουθεῖ ἰσχυριζόμενος, ὅτι οὐδεμία καταγγελία ὑπεβλήθη διὰ τοῦτο. Ἀλλ’ ὅταν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου καταγγέλλωνται, ποίας ἄλλας ἐπισημοτέρας θέλει καταγγελίας; Μὴ τὰς ἐπὶ πεντηκονταλέπτου χαρτοσήμου; Διὰ νὰ ἔλθῃ ἐμπόρευμά τι ἐκ Λακωνίας οἱ ἔμποροι μεταχειρίζονται διάφορα μέσα καὶ συνήθως προσφεύγουσιν εἰς δωροδοκίαν. Ἐὰν εἶναι Κρῆτες οἱ χωροφύλακες τοῦ σταθμοῦ δὲν δωροδοκοῦνται, ἀλλ’ ἐπειδὴ εἶναι εὔπιστοι ἀπατῶνται. Ἐὰν δὲ εἶναι παλαιολλαδῖται μὲ ἕνα δεκάδραχμον οἱ ἐνδιαφερόμενοι κάμνουν τὴν δουλειάν τους.

§110Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Καταγγείλατε μίαν περίπτωσιν συγκεκριμένην.

§111Δ. ΠΕΤΡΑΚΑΚΟΣ. Ἐὰν ἀναφέρω μίαν περίπτωσιν δωροδοκίας συγκεκριμένην θὰ ὑπάγῃ ὁ ἄνθρωπος εἰς τὸν Εἰσαγγελέα. Μεταρυθμίσατε πρῶτον τὸν νόμον ὥστε νὰ μὴ τιμωρῆται ὁ δωροδοκῶν καὶ τότε...

§112Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Πῶς θὰ ἐνεργήσω ἐφ’ ὅσον δὲν μοῦ δίδεται μία ὡρισμένη καταγγελία;

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Φίλιος, παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ ὑποβάλῃ νομοσχέδιον, δι’ οὗ ἡ ἰσχὺς τοῦ νόμου 76 τοῦ 1916 ἐπεκταθῇ καὶ ἐπὶ τῶν χρεῶν 1914, 1915 καὶ 1916 καὶ παραταθῇ ἡ προθεσμία ἡ διὰ τοῦ ἄρθρου 2 ὁριζομένη, περὶ ἀνανεώσεως ἢ προεξοφλήσεως μέχρι τοῦ 1920.

§114Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Οὐδεὶς λόγος συντρέχει ἵνα ληφθῇ τοιοῦτον νομοθετικὸν μέτρον.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Κριάρης, παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ γνωρίσῃ αὐτῷ καὶ τῇ Βουλῇ, τίνα ἀπόφασιν ἔλαβε διὰ τὸν ὑπομοίραρχον Ι. Παπαγρηγοράκην, περὶ οὗ ὁ μὲν μοίραρχος κ. Τσάκωνας ἐν τῇ ἐκθέσει του γράφει ὅτι εἶνε ἄξιος ἐξόχου ἠθικῆς ἀμοιβῆς διὰ τὴν ἐν Ἀταλάντῃ τελεσφόρον δρᾶσίν του, ὁ δὲ συν)χης κ. Διοσκουρίδης, «ὅτι δέον νὰ ἀπονεμηθῇ αὐτῷ ἠθικὴ ἀμοιβή» διὰ τὴν ἐν γένει διαγωγήν του καὶ τὴν καταδίωξιν τῶν λιποτακτῶν, καὶ ὁ λοχαγὸς κ. Καλλομενόπουλος, «ὅτι ἐπεδείξατο τοσοῦτον ζῆλον καὶ ἀξιέπαινον πρὸς τὸ καθῆκον διαγωγὴν καὶ τὴν ὑπηρεσίαν, ὥστε μετ’ αὐταπαρνήσεως πραγματικῆς νὰ ἐκτεθῇ πολλάκις εἰς τὸν ἔσχατον τῶν κινδύνων». Ἐπίσης δὲ καὶ οἱ κ.κ. Λ. Ντεντιέ, πρόξενος τῆς Γαλλίας ἐν Πειραιεῖ, Κάμπελ, μέλος τῆς διευθύνσεως τοῦ Συμμαχικοῦ ἐλέγχου ἐν Πειραιεῖ, καὶ Κλερζὼ, ναυτικὸς ἀκόλουθος τῆς Γαλλικῆς Πρεσβείας, ἀπονείμαντες αὐτῷ εὐχαριστήρια, διὰ τὴν λαμπρὰν ὑπὲρ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης διαγωγήν του δίδουν τὴν προσήκουσαν δι’ αὐτὸν σύστασιν.

§116Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Διετάχθησαν οἱ ἁρμόδιοι νὰ ὑποβάλουν τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, ἵνα ἀποδοθῇ τὸ δίκαιον.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Γερογιάννης, παρακαλεῖ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, διατί ἐξ ὅλων τῶν εἰς τὸ κίνημα τῆς Θεσσαλονίκης προσχωρησασῶν χωρῶν μόνη ἡ Πρέβεζα δὲν ἀπήλαυσε τοῦ εὐεργετήματος τοῦ ἀπορρέοντος ἐκ τοῦ Διατάγματος ὑπ’ ἀριθ. 33 τῆς 23ης Σεπτεμβρίου 1916, ὡς πρὸς τὴν φορολογίαν τοῦ σίτου καὶ τῶν ἀλεύρων.

§118Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ Διάταγμα τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως δὲν ἐπρόφθασε νὰ ἐπεκταθῇ καὶ εἰς τὴν Ἤπειρον.

§119Γ. ΓΕΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐνοεῖτε, βεβαίως, κύριε Ὑπουργέ, ὁλόκληρον τὴν Ἤπειρον, ἀλλ’ ἡ Πρέβεζα εἰς τὴν περίστασιν αὐτὴν ἀποτελεῖ ὅλως ἰδιαιτέραν ἐξαίρεσιν, διότι ἡ Πρέβεζα εἶναι τὸ μόνον τμῆμα τῆς Ἠπείρου, τὸ ὁποῖον προσεχώρησεν εἰς τὸ Κίνημα τῆς Θεσσαλονίκης κατὰ τρόπον τοιοῦτον, ὁ ὁποῖος ὑπῆρξε σωστικὸς δι’ ὁλόκληρον τὴν Ἤπειρον. Τὸ διάταγμα δὲν νομίζω, ὅτι ἔχει περιορισμὸν ἄλλον, ἀλλ’ ἀποβλέπει ἀκριβῶς ὅλας τὰς χώρας ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι προσεχώρησαν εἰς τὰ κίνημα. (ἀναγινώσκει) «Διάταγμα Προσωρινῆς Κυβερνήσεως ὑπ’ ἀριθ. 33 τῆς 23 Σεπτεμβρίου 1916. Κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ἐπιστρατεύσεως καὶ τοῦ πολέμου..., κλπ.». Λοιπόν, νομίζω, ὅτι ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἡ Πρέβεζα προσεχώρησεν εἰς τὸ κίνημα δὲν εἶναι ἀνάγκη ἐπεκτάσεως τοῦ Διατάγματος, διότι ipso jouro ὑποθέτω, ὅτι τὸ Διάταγμα ἐπεξετάθη καὶ εἰς τὴν Πρέβεζαν. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν λοιπὴν Ἤπειρον, βεβαίως, θὰ ἦτο ἀνάγκη ἰδιαιτέρας ἐνεργείας, ὅπως ἐπεκταθῇ καὶ ἐκεῖ, διότι ἡ λοιπὴ Ἤπειρος δὲν προσεχώρησεν. Ὅταν πρὸ ἡμερῶν σᾶς ἠρώτησα μοὶ ἐδώκατε τὴν ἀπάντησιν, ὅτι δὲν ἐπεξετάθη τὸ διάταγμα εἰς τὴν Ἤπειρον. Καὶ διὰ τοῦτο σᾶς λέγω σήμερον, ὅτι ἡ Πρέβεζα ὑπὸ τὴν ἔποψιν ταύτην δὲν εἶναι Ἤπειρος. Διὰ τοῦτο σᾶς παρακαλῶ καὶ πάλιν νὰ σαφηνίσητε τὸ πρᾶγμα, διατί ἡ Πρέβεζα καίτοι προσεχώρησεν εἰς τὸ κίνημα δὲν περιλαμβάνεται εἰς τὸ διάταγμα, ὅπως περιελήφθη ἡ Λευκάς. Οἱ κάτοικοι Πρεβέζης ἐπληροφορήθησαν, ὅτι εἰς τὴν Λευκάδα τὸ ψωμὶ τιμᾶται κατὰ δέκα λεπτὰ ὀλιγώτερον. Ἠρωτήσαμεν τὴν αἰτίαν καὶ ἐμάθομεν, ὅτι ὁ σῖτος, ὁ ἀποστελλόμενος εἰς τὴν Λευκάδα δὲν φορολογεῖται. Ἡ Λευκὰς εἶναι πλουσιωτέρα τῆς Πρεβέζης. Ἡ Πρέβεζα πένεται. Μερικὰ δὲ τμήματα τῆς Πρεβέζης, τὰ ὁποῖα ὑπέστησαν καὶ ἄλλην τινὰ τύχην, ἡ λεγομένη Τσαμπουριά, εὑρίσκονται εἰς οἰκτροτάτην κατάστασιν καὶ δὲν δύνανται νὰ ἐπαρκέσουν τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα διαθέτει ἡ Κυβέρνησις ἐκεῖ διὰ νὰ διαθρέψῃ τοὺς ἀνεστίους καὶ ἀλήτας πληθυσμούς. Λοιπὸν θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ἀναθεωρήσητε τὴν ἀπόφασίν σας, κύριε Ὑπουργέ, καὶ νὰ ἐπεκτείνετε καὶ εἰς τὴν Πρέβεζαν τὸ μέτρον αὐτό, διότι, νομίζω, ὅτι ἐπεκτείνεται ἀφ’ ἑαυτοῦ.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Κ. Μητσοτάκης, Χ. Πλουμιδάκης καὶ Ε. Θεοδωρίδης ἐπερωτῶσι τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν διὰ τὰ κάτωθι: Ἐκ τῶν κατατεθέντων ἐγγράφων συνάγεται, ὅτι τὸ συμβούλιον τῶν ἀντιστρατήγων κρῖνον περὶ τῆς καταστάσεως τοῦ λοχαγοῦ ὑλικοῦ πυροβολικοῦ Εὐαγγέλου Γερανιώτη δὲν εἶχεν ὑπ’ ὄψιν του τὴν ἔκθεσιν τοῦ διευθυντοῦ τοῦ Κέντρου Ἐφοδιασμοῦ Λαρίσης ἀντισυνταγματάρχου τοῦ ἱππικοῦ κ. Καναβατζόγλου, στοιχεῖον ἀπαραίτητον, διότι αὐτὸς παρηκολούθησε τὴν δρᾶσιν κατὰ τὸν πόλεμον, ὡς προϊστάμενός του. Οὕτω δὲ ἀπέμειναν αἱ ἐκθέσεις τῶν κ.κ. Π. Μαυρογένους διευθυντοῦ τοῦ ὑλικοῦ πολέμου καὶ Χαραλάμπους διευθυντοῦ τοῦ πυροβολικοῦ παρ’ ὧν δὲν ἐξηρτᾶτο κατὰ τοὺς δύο πολέμους. Ἐκ τοῦ λόγου τούτου τὸ Συμβούλιον τῶν ἀντιστρατήγων δὲν ἠδυνήθη νὰ κρίνῃ ἐπαρκῶς καὶ ἠδίκησεν τὸν εἰρημένον λοχαγὸν θεωρῆσαν αὐτὸν μὴ προακτέον καὶ ἐν τέλει ἀποστρατευτέον αὐτεπαγγέλτως δι’ ἀρχαιότητα ὑπηρεσίας. Συνιστῶμεν κατόπιν τῶν ἀνωτέρω, ὅπως ληφθῇ πρόνοια πρὸς θεραπείαν τῆς ἀδικίας ταύτης.

§121Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Αἱ ὑπάρχουσαι ἐκθέσεις κατετέθησαν, ἀλλὰ ἡ ἔκθεσις τοῦ κ. Καναβατζόγλου δὲν ἔχει διόλου σημασίαν, διότι ἡ ἀπόφασις προκειμένου περὶ τοῦ λοχαγοῦ Εὐαγγέλου Γερανιώτη ἐλήφθη ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου τῶν ἀντιστρατήγων καὶ δὲν δύναται νὰ ἀναθεωρηθῇ.

§122Ε. ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ. Μετὰ τῶν κυρίων συναδέλφων ἐπιθυμοῦμεν νὰ ἐπιστήσωμεν τὴν προσοχὴν τοῦ κυρίου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὡς Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ ὑμῶν, κύριε Ὑπουργέ, ἐπὶ μιᾶς ἀδικίας, καθ’ ἡμᾶς καὶ παρανομίας ἀκόμη, ἡ ὁποία διεπράχθη εἰς βάρος τοῦ Εὐαγγέλου Γερανιώτη, λοχαγοῦ τοῦ Ὑλικοῦ Πυροβολικοῦ.

§123Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δυστυχῶς δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ τίποτε. Καὶ ἄλλοτε ἠσχολήθην ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον συνέβη, εἶναι ὅτι μία ἔκθεσις δὲν ἐλήφθη ὑπ’ ὄψιν ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου τῶν Ἀντιστρατήγων. Ἀλλὰ πῶς εἶναι δυνατὸν σήμερον νὰ ἀναθεωρηθῶσι, προκειμένου μάλιστα περὶ ἑνὸς νεκροῦ. Αἱ ἀποφάσεις τῶν ἀντιστρατήγων καὶ ὅλα τὰ γενόμενα μετὰ ἔτη. Δὲν εἰξεύρω ποῦ θὰ σταθῶμεν τότε. Ἠξεύρετε πολὺ καλά, ὅτι μοὶ εἶναι συμπαθὲς τὸ πρόσωπον περὶ τοῦ ὁποίου ὁμιλεῖτε· ἀλλὰ θὰ ἦτο μία παρακεκινδυνευμένη ἀρχὴ νὰ ἐλέγχωμεν ἀποφάσεις ἀφορώσας τὴν κατάστασιν ἀξιωματικῶν καὶ νὰ τοὺς προάγωμεν μετὰ θάνατον. Μᾶς φθάνουν τὰ βάσανα, τὰ ὁποῖα ἔχομεν μὲ τὴν προαγωγήν των ἐν ζωῇ. Ἐὰν ἐπεκτείνωμεν τὴν προαγωγήν των καὶ μετὰ θάνατον, ποῦ θὰ φθάσωμεν;

§124Ε. ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε. Ἔχετε τὴν βεβαιότητα, ὅτι αὐτὴ ἡ ἔκθεσις ἔλειπεν;

§125Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν ἠξεύρω. Ὅ,τι βλέπω ἀπὸ αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγετε εἶναι ὅτι δὲν ὑπεβλήθη εἰς τὸ Συμβούλιον τῶν ἀντιστρατήγων μία ἔκθεσις. Ἀλλὰ καὶ ἂν αὐτὴ ὑπεβάλλετο, πιθανὸν τὰ πράγματα νὰ μὴ μετεβάλλοντο.

§126Π. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐτελείωσεν ἡ ἐπερώτησις αὐτή, κ. Πρόεδρε.

§127Ε. ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρὸ μικροῦ ὑπεβλήθη νομοσχέδιον, ὅπως ἱκανοποιηθῶσιν ἐκεῖνοι, διὰ τοὺς ὁποίους ἐγένετο εὔφημος μνεία ὑπὸ τῶν Σωματαρχῶν των.

§128Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ὅταν τελειώσῃ ἡ συζήτησις τῶν ἐπερωτήσεων, θὰ προβῶμεν καὶ εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου, ἐὰν προλάβωμεν, διὰ νὰ ἔχητε καὶ σεῖς καιρὸν νὰ ὑπάγετε εἰς τὸν τόπον σας, ὡς ἐπιθυμεῖτε.

§129Ε. ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ. Ἐνταῦθα ὑπάρχει μία ἀδικία καὶ παρανομία ἀκόμη.

§130Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τὴν ἠξεύρω τὴν ὑπόθεσιν. Δὲν ὑπάρχει τρόπος θεραπείας. Κατὰ τὸν Γερανιώτη τοῦ φίλου σας αἱ ἐκθέσεις ὅλων τῶν προϊσταμένων του ἦσαν, δυστυχῶς, δυσμενεῖς, μία μόνον ἦτο εὐμενής, ἡ ὁποία δυστυχῶς δὲν ἐλήφθη ὑπ’ ὄψει.

§131Ε. ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ. Ὑπεξηρέθη, κύριε Πρόεδρε.

§132Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ὑπεξηρέθη· ἀλλὰ πιθανὸν καὶ νὰ παρέπεσεν ἁπλῶς.

§133Ε. ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ. Δὲν ἐλήφθη ὑπ’ ὄψει.

§134Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Πολὺ καλά. Εἶχε τὸ ἀτύχημα αὐτό. Ἀλλὰ σημειώσατε, ὅτι τίποτε δὲν μᾶς πείθει, ὅτι καὶ ἂν ἐλαμβάνετο ὑπ’ ὄψει θὰ μετεβάλλοντο αἱ γνῶμαι τοῦ Συμβουλίου τῶν ἀντιστρατήγων, ὅταν ὅλαι αἱ ἐκθέσεις ἦσαν ἐναντίον του.

§135Ε. ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ. Ὄχι, Μία μόνη. Ἡ ἔκθεσις τοῦ Μεσσαλᾶ εἶναι ὑπὲρ αὐτοῦ. Ἐναντίον του εἶναι μόνη ἡ ἔκθεσις τοῦ κ. Μαυρογένους.

§136Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Καὶ τοῦ κ. Πιερράκου.

§137Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Βλέπετε, Πλείονες τῆς μιᾶς ἦσαν δυσμενεῖς.

§138Ε. ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ. Εἰς τὰ 1913 ὅταν ἐγένετο ὁ πίναξ τῶν προβιβασμῶν εἴχομεν μίαν μόνον ἔκθεσιν κατ’ αὐτοῦ, τοῦ κ. Μαυρογένους. Ἔχομεν ὑπὲρ αὐτοῦ τὴν ἔκθεσιν τοῦ κ. Μεσσαλᾶ καὶ ἔλιπε καὶ ἡ ἔκθεσις τοῦ συνταγματάρχου κυρίου Καναβατσόγλου τοῦ προϊσταμένου του, τοῦ ἁρμοδίου νὰ βεβαιώσῃ τὴν δρᾶσιν τοῦ ἀνθρώπου κατὰ τὸν πόλεμον. Λοιπὸν ὑπεξῃρέθη ἡ ἔκθεσις τοῦ κυρίου Καναβατσόγλου. Ἔχομεν μίαν ἔκθεσιν ὑπὲρ αὐτοῦ, τοῦ κυρίου Μεσσαλᾶ, καὶ μίαν κατ’ αὐτοῦ τοῦ κ. Μαυρογένους, ἀναρμοδίου νὰ κρίνῃ περὶ αὐτοῦ τοῦ ἀνθρώπου. Λοιπὸν ποῖος βεβαιοῖ ὅτι τὸ Συμβούλιον τῶν Ἀντιστρατήγων ἐὰν εἶχεν ὑπ’ ὄψει καὶ τὴν ἔκθεσιν τοῦ κ. Καναβατσόγλου ἤθελεν ἐκδώσῃ ἀπόφασιν κατὰ τοῦ μακαρίτου Γερανιώτη.

§139Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Κανεὶς δὲν δύναται νὰ τὸ βεβαιώσῃ· ἀλλὰ δὲν δύναται νὰ βεβαιώσῃ καὶ τὸ ἐναντίον.

§140Ε. ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ. Ἀλλ’ ἦτο στοιχεῖον, κύριε Πρόεδρε, ἀπαραίτητον νὰ ὑπάρχῃ εἰς τὴν δικογραφίαν. Ἐφόσον ὑπεξῃρέθη, ὑπάρχει μία ἀδικία, ἡ ὁποία ἀπαιτεῖ θεραπείαν καὶ δύναται νὰ δώσῃ χώραν καὶ εἰς δικαστικὸν ἀγῶνα.

§141Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Εἶναι ἡ μόνη ὁδός.

§142Ε. ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ. Ἀλλὰ μία οἰκογένεια πτωχοτάτη, ἡ ὁποία ρίπτεται εἰς τὸν δρόμον δὲν ἔχει τὰ μέσα διὰ τὴν διεξαγωγὴν τοιούτου ἀγῶνος.

§143Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἀλλὰ μὴ λησμονεῖτε καὶ τοὺς κινδύνους, τοὺς ὁποίους ἔχομεν νὰ ἐξαπολύσωμεν κατὰ τοῦ συμφέροντος τοῦ γενικωτέρου, ἐὰν, ἐπαναλαμβάνω, δὲν ἀρκεσθῶμεν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν ὅλας τὰς δυσκολίας τῶν προαγωγῶν τῶν ἐν ζωῇ, ἂν ἀρχίσωμεν νὰ ἀσχολούμεθα διὰ τὰς προαγωγὰς αὐτῶν καὶ μετὰ θάνατον. Ἐννοεῖτε πόσον ἐπικίνδυνον εἶναι τὸ πρᾶγμα. Καὶ δὲν θὰ ἀνταπεκρίνετο καθόλου πρὸς τὰς ἀρχάς, ὑπὸ τὰς ὁποίας τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἀσκεῖ τὴν ἀρχήν. Σεῖς γνωρίζετε ποῖος εἶναι ὁ σύνδεσμός μου μὲ τὸν ζῶντα κύριον Γερανιώτην, ὅτι εἶναι εἷς ἐκ τῶν ἀρίστων φίλων μου, ἀλλὰ δὲν θὰ ἦτο σύμφωνον καθόλου πρὸς τὰς ἀρχάς μας νὰ ἔλθωμεν νὰ ἀναθεωρήσωμεν μίαν ἀπόφασιν τῶν ἀντιστρατήγων, διότι ἔλειπε μία ἔκθεσις, διὰ τὴν ὁποίαν λέγετε σεῖς ὅτι ὑπεξῃρέθη. Ἐὰν εἴχομεν τοὐλάχιστον δικαστικῶς βεβαιωμένον τὸ γεγονός, ὅτι ἔλαβε χώραν ἔγκλημα, ἠδυνάμεθα περισσότερον νὰ σκεφθῶμεν· ἀλλὰ πῶς θέλετε νὰ δεχθῶ, ὅτι ὑπάρχει ἔγκλημα, ἀφοῦ ἀπόδειξις δὲν ὑπάρχει;

§144Ε. ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ. Ἡ ἐπιστολὴ τοῦ κ. Καναβατσόγλου βεβαιοῖ ὅτι ὑπέβαλλεν ἔκθεσιν.

§145Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἀλλὰ πόθεν ἀποδεικνύεται ὅτι ἡ ἔκθεσις αὐτὴ ἐπῆγεν εἰς τὸν πρὸς ὃν ὅρον καὶ ὅτι δὲν ἐχάθη ἐν τῷ μεταξύ; Ἔγραψε μίαν ἔκθεσιν, καὶ ἐρωτώμενος λέγει τώρα. Ἠξεύρετε τί συμβαίνει εἰς ὅλας τὰς περιστάσεις αὐτάς; Ἐὰν θέλετε νὰ ἀνατρέξητε εἰς ὅλας τὰς στασιμότητας, αἱ ὁποῖαι προεκλήθησαν ἀπὸ τὸ Συμβούλιον τῶν Ἀντιστρατήγων καὶ ἐὰν θέλετε νὰ ἐξετάσητε ὅλους τοὺς ἀξιωματικούς, τῶν ὁποίων ἡ γνώμη ἐζητεῖτο κατὰ νόμον διὰ νὰ μορφωθῇ ἡ κρίσις τῶν ἀντιστρατήγων, θὰ εὕρητε τὰ ¾ τῶν ἀξιωματικῶν νὰ λέγουν σήμερον, ὅτι ἡμεῖς κύριοι, εἴχομεν τὴν μεγαλειτέραν ἐκτίμησιν. Δὲν ἠξεύρομεν τὸν χαρακτῆρά μας; Ἔχομεν τόσα προσόντα, ὥστε νὰ γνωρίζωμεν τὰ ἐλαττώματά μας. Δὲν νομίζετε ὅτι ἓν ἐκ τῶν μεγάλων ἐλαττωμάτων μας εἶναι ἡ ἐπιείκεια;

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Ι. Λεκανίδης, Γ. Μυλωνογιάννης, Κ. Μητσοτάκης καὶ Μ. Βολουδάκης, παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ὅπως ἐπισπεύσῃ τὴν προαγωγὴν εἰς ταγματάρχας τῶν λοχαγῶν τοῦ Πεζικοῦ Σκουλᾶ, Καλομενοπούλου, Γαρουφαλιώτη, Διαλέτη, Κουρτᾶ καὶ λοιπῶν, ἀμείβων οὕτω τὰς ἐξαιρετικὰς ὑπηρεσίας ἃς παρέσχον οὗτοι εἰς τὸ ἐθνικὸν κίνημα προσχωρήσαντες ἐκ τῶν πρώτων εἰς αὐτὸ κατὰ τὴν ἔναρξίν του ἐν Κρήτῃ.

§147Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἡ ὑπηρεσία δὲν ὑποτιμᾷ τὰς ὑπηρεσίας τὰς παρασχεθείσας ὑπὸ τῶν ἐν λόγῳ ἀξιωματικῶν, ἀλλ’ αἱ ὑπηρεσίαι αὗται δὲν εἶναι τοιαύτης φύσεως, ὥστε νὰ δικαιολογοῦν τὸν προβιβασμὸν κατ’ ἐκλογήν. Εἰς ἐξ αὐτῶν, ὁ Καλομενόπουλος, ἔλαβε τὸ παράσημον τῆς στρατιωτικῆς ἀξίας.

§148Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Πρόκειται περὶ ἀδικίας, ἡ ὁποία ἐγένετο εἰς ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι προσέφερον ὑψίστας ὑπηρεσίας εἰς τὸν τόπον. Οὔτε ἐπερώτησιν κάμομεν οὔτε παράπονον ἐκφέρομεν, ἔχομεν ἁπλῶς μίαν σύστασιν νὰ κάμωμεν, ὁμολογῶ δὲ ὅτι δὲν ἀνέμενον τὴν ἀπάντησιν αὐτὴν ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργόν, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς μᾶς εἶπεν, ὅτι δὲν εἶναι αἱ ὑπηρεσίαι των τοιαῦται, ὥστε νὰ δικαιολογῆται κατ’ ἐκλογὴν προαγωγή. Τίνων; Τοῦ Σκουλᾶ, τοῦ Καλομενοπούλου, τοῦ Γαρυφαλάκη, τοῦ Δ. Κουρτᾶ, τοῦ Διαλέττη καὶ δύο ἄλλων, τῶν ὁποίων τὰ ὀνόματα δὲν γνωρίζω. Οἱ ἀξιωματικοὶ οὗτοι ἐκτὸς τῆς στρατιωτικῆς μορφώσεως, τὴν ὁποίαν ἔχουν, εἶναι ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν καὶ σειρὰν προαγωγῆς εἰς τὸν πίνακα τῶν προαγωγῶν. Ἐκτὸς δὲ τούτου εἶναι ἐκ τῶν ἀξιωματικῶν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι πρῶτοι προσεχώρησαν εἰς τὸ τελευταῖον ἐθνικὸν κίνημα, οὐχὶ μόνοι, ἀλλὰ μετὰ τῶν λόχων των, καὶ τῶν ταγμάτων, τὰ ὁποῖα διώκουν τότε. Τοῦτο τὸ γνωρίζει ὁλόκληρος ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ ἀξιότιμος Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, διότι ἦτο καὶ ἐκεῖνος εἷς ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι κατῆλθον εἰς τὴν Κρήτην ὁμοῦ μετὰ τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων καὶ ἐνθυμεῖται τὸν Σκουλᾶν καὶ τὸν Καλομενόπουλον καὶ τὸν Κουρτᾶ. Τελευταῖος μάλιστα πάντων ὁ κ. Ὑφυπουργὸς μαζὺ μὲ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Εἶναι ἐκ τῶν ἀξιωματικῶν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐκτὸς τοῦ ὅτι ἔχουν σειρὰν προαγωγῆς, προσέφερον καὶ ὑπηρεσίας τοιαύτας, τῶν ὁποίων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχουν ἀνώτεραι, διὰ νὰ προαχθοῦν. Ἀλλ’ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἔχουν καὶ σειρὰν ἀρχαιότητος. Μὴ λησμονῆτε, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι ἄλλοι ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔδρασαν, ἀλλὰ τοὺς ὁποίους εὕρομεν ὅταν κατήλθομεν εἰς τὴν πρωτεύουσαν, ἔλαβον ἕνα, μερικοὶ δὲ καὶ δύο γαλόνια, αὐτοὺς δὲ τοὺς εὕρομεν λοχαγοὺς καὶ μετὰ 18 μῆνας τοὺς εὑρίσκομεν πάλιν λοχαγούς. Αἱ ὑπηρεσίαι των δὲ εἶναι τοιαῦται, ὥστε δικαιοῦνται μεγάλων ἠθικῶν ἀμοιβῶν. Καὶ ἐπειδὴ εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ γνωρίζουν οἱ πλεῖστοι τὰς ὑπηρεσίας αὐτῶν, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τὰς ἀναφέρω εἰς ὑμᾶς, κύριε Ὑπουργέ. Ἐκ τῶν ἀξιωματικῶν τούτων, οἱ Καλομενόπουλος, Σκουλᾶς καὶ ὁ Γαρυφαλάκης εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι παρέδωκαν τοὺς λόχους καὶ τὰ τάγματά των εἰς τὴν Ἄμυναν καὶ οἵτινες ἀντεπεξῆλθον κατὰ τῶν συναδέλφων των, οἱ ὁποῖοι ἦσαν ἀντίθετοι καὶ τῶν ὁποίων ὅμως τινὲς προήχθησαν. Τὸ γνωρίζετε πολὺ καλὰ, ὅτι ὁ κ. Νικόλαος Σκυρὸς, ὁ ὁποῖος ἔστρεψε τὰ ὅπλα ἐναντίον των, καὶ τὸν ὁποῖον συνέλαβον αἰχμάλωτον καὶ ἠλευθερώθη τῇ ἐπεμβάσει τῶν ἐν Χανίοις ἀντιπροσώπων τῶν ξένων Δυνάμεων, τὸ γνωρίζετε λέγω, ὅτι ἐκεῖνος προήχθη καὶ μάλιστα δίς. Ἀλλ’ εἶναι σκληρὸν νὰ προαχθῇ αὐτὸς, αὐτοὶ δὲ ἀντὶ νὰ προαχθῶσι, νὰ λέγετε σήμερον ὅτι εἶναι ἀνάξιοι προαγωγῆς. Ἐνθυμεῖσθε ὅτι καὶ εἰς τὴν Κρήτην εὕρομεν ἀντίδρασιν. Ποῖοι τὴν κατέπνιξαν; Οἱ λόχοι, τοὺς ὁποίους διώκουν οἱ ἀξιωματικοὶ οὗτοι, ἐκεῖνοι οἱ λόχοι κατέπνιξαν τὸ ἀντιδραστικὸν ἐκεῖνο κίνημα καὶ συνετέλεσαν εἰς τὴν διοργάνωσιν τῶν ἀνδρῶν τῆς Κρήτης καὶ μετὰ τῶν ἐφεδρικῶν ἐκείνων μετέβησαν εἰς τὸ μέτωπον καὶ ἐπολέμησαν, ἐσχάτως δὲ τοὺς μετέφερεν ἡ ὑπηρεσία εἰς τὴν πρωτεύουσαν θεωροῦσα αὐτοὺς ἀναγκαίους. Ἐδῶ δὲ πάλιν ἐχρησιμοποιήθησαν κατὰ τῆς στάσεως, ἡ ὁποία ἐξερράγη εἰς τὰς Θήβας καὶ τὴν Λαμίαν. Ἀλλὰ τίνας ἄλλας ὑπηρεσίας πρέπει νὰ προσφέρῃ κανεὶς διὰ νὰ θεωρῆται ἄξιος προαγωγῆς; Καίτοι, ἐπαναλαμβάνω, δὲν ζητοῦν τὴν προαγωγὴν διὰ τὸν λόγον αὐτόν, ἀλλὰ διὰ τὴν σειράν, τὴν ὁποίαν ἔχουν εἰς τοὺς πίνακας. Ἐνθυμεῖσθε ποῖον βαθμὸν εἶχεν ὁ κ. Σκυρὸς ὅταν ἤλθαμεν εἰς τὰς Ἀθήνας; Ἦτο ταγματάρχης καὶ τώρα εἶναι συνταγματάρχης. Ἄς μὴ ὑποθέσῃ δὲ, παρακαλῶ, ἡ Βουλὴ ὅτι δὲν ὑπάρχουν θέσεις κεναὶ ἐν τῷ στρατεύματι.

§149Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργὸς). Δὲν εἶναι αὐτὸ ἀκριβές, θὰ ἀπαντήσω ὕστερα. Ἂν ὑπῆρχον θέσεις κεναὶ θὰ προήγοντο ἀμέσως.

§150Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Αὐτὰς τὰς πληροφορίας τὰς ἔχετε ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν, ἀλλὰ ὑπάρχουν 155 θέσεις ἐν ἐνεργείᾳ.

§151Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργὸς). Αὐτὸ εἶναι σὰν ἐκεῖνο ποῦ λένε τρεῖς τὸ λάδι τρεῖς τὸ ξύδι καὶ ἕξη τὸ ξυδόλαδο. Αὐτοὶ εἶναι ἀριθμοί, μετὰ τοὺς ὁποίους λαμβάνονται ὑπ’ ὄψει ὅλαι αἱ μεραρχίαι τοῦ στρατοῦ ἐν εἰρήνῃ ὕστερα δὲ λαμβάνονται ὑπ’ ὄψει καὶ αἱ ἤδη στρατευόμεναι μεραρχίαι μὲ τὴν ἐν πολέμῳ σύνθεσίν των καὶ ἡμεῖς ἔχομεν ἓξ μεραρχίας, αἱ ὁποῖαι ἔχουν ἀνάγκην τοιαύτης συγκροτήσεως, ἑπομένως μᾶς λείπουν 75 ταγματάρχαι ἀκόμη.

§152Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῇ ἐγένοντο κ. Πρόεδρε, καὶ αἱ προαγωγαί. Μάλιστα ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἐμπολέμου συνθέσεως ἐγένοντο.

§153Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργὸς). Τὸ γνωρίζω.

§154Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Πρέπει νὰ ξεσπάσῃ εἰς τούτους ἐδῶ;

§155Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς). Θὰ εἴπω τί πρόκειται νὰ γίνῃ.

§156Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἀριθμοὺς αὐτοὶ εἶναι οἱ ἑξῆς. Κατὰ τὴν Γαλλικὴν σύνθεσιν εἶναι 35 συντάγματα ἀπὸ 3105, ἔπειτα εἶναι μεραρχίαι, τάγματα μετόπισθεν.

§157Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργὸς). Μὴ ἐπιμείνητε εἰς αὐτὰ, κ. βουλευτά.

§158Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀφ’ οὗ ἐπιμείνητε νὰ στηριχθῶ εἰς αὐτὰ θὰ εἴπω τὸ ἑξῆς, διὰ τίνα λόγον προηγάγετε καὶ ἐπαναφέρατε ἐν ἐνεργείᾳ ἄλλους ἀποστράτους;

§159Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργὸς). Διὰ νὰ πληρώσωμεν ἀκριβῶς τὰ κενά, τὰ ὁποῖα παρουσιάζονται διὰ τὴν ἐμπόλεμον σύνθεσιν τοῦ στρατοῦ. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ διατηρῶμεν ἐν εἰρήνῃ ὅσους καὶ ἐν πολέμῳ. Τὰ κενὰ τῶν στελεχῶν ἐν πολέμῳ συμπληροῦνται διὰ τῶν στελεχῶν τῆς ἐφεδρείας. Δὲν δυνάμεθα νὰ διατηρήσωμεν ὅλα τὰ στελέχη ἐν εἰρήνῃ, διότι τότε δὲν θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ἐξοδεύσωμεν διὰ τὰ στελέχη αὐτά. Δὲν εἶναι δυνατόν, μὴ ἐπιμένητε. Ὁ Καλομενόπουλος προσεχώρησεν εἰς τὸ κίνημα καὶ εἶναι ἡ πρώτη βάσις αὐτοῦ. Ὁ Καλομενόπουλος ἦτο ταγματάρχης καὶ τώρα εἶναι συνταγματάρχης αὐτοδικαίως. Αὐτά, τὰ ὁποῖα λέγετε εἶναι ἱκανὰ διὰ νὰ ἀναγκάσωσι τὸ Ὑπουργεῖον νὰ σκεφθῇ ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ καὶ νὰ εὕρῃ τρόπον διορθώσεως. Ἐγὼ θὰ εἴπω τὴν γνώμην μου. Δὲν προήχθησαν τέσσαρες ἢ πέντε, διότι δὲν ὑπῆρχον κεναὶ θέσεις καὶ προκειμένου νὰ γίνωσι προαγωγαὶ πέραν τῶν κενῶν θέσεων εἶπον, ὅτι δὲν τὸ κάμω. Ἀλλὰ παρουσιάζεται ἡ εὐκαιρία εἰς τὴν ὑπηρεσίαν νὰ θεραπεύσῃ ἓν ἄτοπον περὶ τῶν τριῶν ἢ τεσσάρων. Πρόκειται περὶ τοῦ Καλομενοπούλου, ὅστις ἔλαβε μέρος πρὸς καταστολὴν τῆς στάσεως. Δυστυχῶς ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου ἐθεώρησεν, ὅτι ἡ δρᾶσις τοῦ ἀξιωματικοῦ αὐτοῦ δὲν ἐξομοιοῦται πρὸς τὴν ἐν πολέμῳ καὶ ἐθεώρησεν, ὅτι πρέπει νὰ ἀπενεμηθῇ τὸ μετάλλιον τῆς ἀξίας. Ὁ ἀξιωματικὸς κατὰ τὰς ἀντιλήψεις τῶν κανονισμῶν τοῦ στρατεύματος ὑπάρχει διὰ νὰ ἀμύνηται τῆς ἐξωτερικῆς ἀσφαλείας τοῦ ἐχθροῦ καὶ τῆς ἐσωτερικῆς τάξεως, ἐὰν δὲ ὑπάρχῃ τοιαύτη περίστασις, εἶναι ἡ σημερινή. Δὲν δυνάμεθα νὰ δεχθῶμεν τὴν ἑρμηνείαν, ὅτι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι καλοῦνται εἰς τὴν ἐπιβολὴν τῆς ἐσωτερικῆς τάξεως, ὅτι αὐτοὶ ἀπολαμβάνουσι τὰς αὐτὰς ἀποδοχὰς μὲ τοὺς ἄλλους. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. συνάδελφόν μου νὰ ἀναθεωρήσῃ τὰ πράγματα. Βεβαίως ἡ δρᾶσις αὐτοῦ δὲν δικαιολογεῖ τὴν ἀπονομὴν ἑνὸς βαθμοῦ, ἐφ’ ὅσον ὅμως ὑπάρχει ἔτι θέσις τῶν προϊσταμένων, πρέπει εὐρύτερον νὰ κρίνωμεν τὰ πράγματα διὰ νὰ ἔχωμεν τὴν εὐκαιρίαν νὰ διορθώσωμεν ἓν ἀδίκημα. Αὐτὸ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. συνάδελφόν μου νὰ ἐξετάσωμεν.

§160ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἶναι καὶ ἄλλοι.

§161Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Δι’ αὐτούς, ἐὰν δὲν ὑπάρχωσι θέσεις δὲν δύνανται νὰ γίνωσι προαγωγαί. Πρέπει νὰ δώσωμεν τὴν πληροφορίαν, ὅτι ἡ ὑπηρεσία μοὶ εἶπεν, ὅτι νομίζει, ὅτι ὑπάρχουν κενά τινα καὶ ἐὰν ὑπάρχωσι θὰ εἶναι ἐκ τῶν πρώτων. Ἐὰν ὑπάρχωσι τὰ κενὰ θὰ φροντίσωμεν ἀμέσως ἀπὸ σήμερον, νὰ πληρώσωμεν τὰ κενὰ προάγοντες αὐτούς.

§162Μ. ΜΑΝΑΣΑΚΗΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν Καλαμενόπουλον δίδω τὴν πληροφορίαν ὅτι ὅταν ἐπαναστάτησε τὸ Σύνταγμα Χανίων ὑπὲρ τοῦ Ἐθνικοῦ Κινήματος αὐτὸς ἐπρωτοστάτησεν ὅταν δ’ ἐν Ἡρακλείῳ οἱ ἀντιδραστικοὶ ἐστασίασαν κατὰ τοῦ ἐθνικοῦ Κινήματος αὐτὸς ἦτο ἐπὶ κεφαλῆς τῆς δυνάμεως, ἥτις κατέπνιξε τὴν ἀντίδρασιν. Αὐτὸς ἐστάλη καὶ εἰς Πελοπόννησον ὅταν δὲ ἐστασίασαν εἰς Λαμίαν, αὐτὸς ἐστάλη πρὸς καταστολὴν τῆς στάσεως. Ἀπαιτῶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν, ὁ ὁποῖος εἶπεν, ὅτι δὲν ἔχει τὰ προσόντα.

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατόπιν τῶν λεχθέντων νομίζω, ὅτι εἶναι περιττόν.

§164Μ. ΜΑΝΑΣΑΚΗΣ. Εἶναι καὶ ὁ κ. Γαρεφαλάκης, νομίζω, ὅτι πρέπει καὶ οὗτος νὰ τύχῃ ἠθικῆς ἱκανοποιήσεως. Νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ ἀναγνωρίσῃ, ὡς δίκαιον καὶ τὸ ζήτημα τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι προσῆλθον τότε καὶ ὑπηρέτησαν, καὶ οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουσι προβιβασθῆ μέχρι σήμερον, τοὐναντίον δ’ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν μετέσχον τοῦ κινήματος αὐτοὶ ἔχουσι προβιβασθῆ. Εἶναι περὶ τοὺς δέκα καὶ πέντε.

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χρυσοστάλης ἐπερωτᾷ τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ Στρατιωτικῶν διατὶ εἰς πολλοὺς δήμους τῆς Εὐβοίας καὶ δὴ εἰς τοὺς δήμους Καρύστου –Μαρμαρίου–Στυρεῶν, οἱ ἐπιτετραμμένοι τὴν ἐπίταξιν ἐκεῖ κατεβασάνισαν τοὺς γεωργοὺς καὶ κατόχους ζώων προσκαλέσαντες αὐτοὺς τρεῖς ὅλας φορὰς ἐντὸς εἰκοσαημέρου καὶ ἀπὸ 15ωρον ἀπόστασιν μακρὰν τῆς ἕδρας τῆς ἐπιτάξεως νὰ παρουσιάσουν τὰ ζῶα τους πρὸς ἐπιθεώρησιν καὶ ἐπειδὴ τὴν τρίτην φορὰν τινὲς ἐστάθη ἀδύνατον νὰ μεταβῶσι, διότι ἠδυνάτουν τὰ ζῶα των—ἔγγυοι φορβάδες καὶ ἡμίονοι γηραιοὶ καὶ κατεσκληκότες—νὰ βαδίσουν καὶ δὲν τὰ ἐπαρουσίασαν ἐνώπιον τῆς ἐπιτροπῆς τοὺς κατελογίσθη πρόστιμον ἐξ ἑκατὸν δραχμὰς καὶ ἄνω. Ἔ! αὐτὸ πλέον λέγεται τυραννία λαοῦ. Παρακαλεῖ δὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ διατάξῃ τὸν ταμίαν Καρυστίας, ἵνα ὅσων τὰ πρόστιμα κατελογίσθησαν διὰ τὴν τρίτην μὴ παρουσίασιν τῶν κτηνῶν των νὰ ἀρθῶσι ταῦτα, ὡς παρανομώτατα καὶ ἀνομώτατα καταλογισθέντα αὐτοῖς.

§166Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Κύριε Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν παρακαλῶ νὰ σταλῇ μία διαταγὴ εἰς τὸν Ταμίαν Καρυστίας.

§167Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν δύναται ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ παρανομῇ.

§168Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Νὰ συστήσητε νὰ μὴ εἰσπράττουν τὰ ἄδικα πρόστιμα.

§169Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Αἱ ἀρχαὶ ἔχουσι τὸ δικαίωμα τοῦτο.

§170Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶναι εἰς τὴν αὐθαιρεσίαν τοῦ Ὑπουργοῦ.

§171Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Λέγω, πῶς ἐπεβλήθησαν τὰ πρόστιμα. Ἐκλήθησαν τρεῖς φορὰς νὰ παρουσιάσωσι τὰ ζῷα των ἐντὸς εἰκοσαημέρου πρὸς ἐπιθεώρησιν, τὰ ἐπαρουσίασαν τὴν πρώτην καὶ δευτέραν φοράν, τὴν τρίτην φορὰν δὲν ἠδυνήθησαν ἐγγύους φορβάδας καὶ ἡμιόνους γηραιοὺς καὶ κατασκεκληκότας νὰ παρουσιάσωσιν.

§172Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Γίνεται κἄποια σκέψις.

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν ἂν ἐπιθυμεῖ νὰ ἐξαντλήσωμεν ὅλην τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν.

§174ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἀναβάλλονται. Ἀναβάλλονται.

§175Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Πρέπει νὰ ἐξηγηθῇ ὅτι ἡ ἀναβολὴ δὲν εἶναι ζήτημα ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς, διότι τὸ δικαίωμα τῆς ἐπερωτήσεως εἶναι δικαίωμα τοῦ ἐπερωτοῦντος. Παρακαλῶ νὰ ἐρωτήσητε κατὰ σειρὰν τοὺς ἐπερωτῶντας, ἐὰν δέχωνται.

§176ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Βεβαίως.

§177ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Θ. Παπαστρατῆς καὶ Ι. Λεκανίδης ἐπερωτῶσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐπισιτισμοῦ 1) Διατί ἐξέδωκε διατακτικὴν πρὸς τὸν Τελώνην Πειραιῶς περὶ ἐλευθέρας εἰσαγωγῆς 11.435 βαρελίων καὶ 1650 κιβωτίων ἱσπανικῶν σαρδελλῶν, χωρὶς νὰ λάβῃ προηγουμένως τὰ ἀναγκαῖα πρὸς πρόληψιν τῆς αἰσχροκερδείας μέτρα. 2) Διατὶ ὅτε κατόπιν ἀνεκάλεσε τὴν διατακτικὴν ταύτην συνεπείᾳ ὑποδείξεων τῆς ὑπηρεσίας, δὲν προέβη εἰς διατίμησιν τῶν σαρδελλῶν, δὲν ἐφήρμοσε καὶ ἐπ’ αὐτῶν τὸ μέτρον τῆς ἐπιτάξεως ἵνα μὴ οἱ ἐνδιαφερόμενοι ἀποκρύπτοντες τὸ ἐμπόρευμα τοῦτο πωλῶσι αὐτὸ κρυφίως ὑπὲρ τὴν διατίμησιν. 3) Διατὶ ἐπέτρεψεν ὥστε αἱ σαρδέλλαι αὗται νὰ διατιμηθῶσιν εἰς ἐξαιρετικῶς ὑψηλὴν τιμήν, προσπορίζουσαι ὑπέρογκα κέρδη ὑπὲρ τῶν εἰσαγωγέων. 4) Διατὶ ἐξέδωκεν ὁμοίαν διατακτικὴν προκειμένου καὶ περὶ 1000 τόννων λίπους, χωρὶς νὰ λάβῃ τὰς ἄνω ἐγγυήσεις καὶ διατὶ κατόπιν ἀνεκάλεσεν ταύτην. 5) Διατὶ ἐκδίδει ὁμοίας διατακτικὰς ἐπιτρεπούσας τὴν εἰσαγωγὴν δερμάτων ἄνευ διατιμήσεως. 6) Διατὶ κατὰ τὰς διανομὰς τροφίμων ἀνὰ τὰς διαφόρους ἐπαρχίας τοῦ Κράτους εὐνοοῦνται ἐξαιρετικῶς ὡρισμέναι ἐπαρχίαι καὶ ἰδίᾳ διατὶ ἀπεστάλησαν εἰς Πάτρας, αʹ) ἐκ ποσοῦ μπιζελιῶν, 1.500.000 ὀκάδων ὀκάδες 500.000, βʹ) ἐξ ἀλεύρων πολυτελείας 474 σάκκοι, γʹ) ἐκ φορτίου 180 βαρελίων βακαλάου διατεθέντος κατὰ τὸ πλεῖστον εἰς τὸν στρατὸν καὶ τὸ ναυτικόν, τριάκοντα βαρέλια, δʹ) ζακχάρεως 25.000 ὀκάδες διὰ τὸ κοινὸν καὶ 10.000 ὀκάδες διὰ τοὺς ἐργοστασιάρχας κατὰ τὸν μῆνα Μάρτιον, ἐνῷ κατὰ τὸν αὐτὸν μῆνα οὐδεμία ἐγένετο ἀποστολὴ ζακχάρεως εἰς ἄλλας ἐπαρχίας. 7) Διατὶ δὲν ἐνήργησε τίποτε ἐπὶ τῆς ὑποβληθείσης εἰς αὐτὸν ἐκθέσεως τῆς ἀφορώσης κλοπὴν 50 σάκκων ζακχάρεως κατὰ τὴν μεταφορὰν ἐκ τῆς παραλίας εἰς τὰς ἀποθήκας καὶ ἐπὶ τοῦ παρατηρηθέντος ἐλλείματος 200.000 ὀκάδων σίτου ἐκ τοῦ φορτίου «Δούδερμαν». Ὁ κ. Παπαστρατῆς ἔχει τὸν λόγον.

§178Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Δὲν εἶμαι τόσον ἀφελής, κύριοι βουλευταί, διὰ νὰ ζητῶ τὸ τέλειον πουθενὰ οὔτε μπορῶ νὰ ζητήσω τὸ τέλειον εἰς τὰς δημοσίας ὑπηρεσίας, πολὺ περισσότερον εἰς αὐτὴν τὴν ἐποχὴν ποῦ εἶναι ὅλα ἀνώμαλα καὶ ἡ κατάστασις ἡ ἐξωτερικὴ μᾶς ἐπρόλαβεν καὶ εὑρέθημεν χωρὶς καμμίαν ἑτοιμασίαν καὶ ὄχι μόνον τοῦτο ἀλλὰ καὶ τὸ παρελθὸν τὸ ἀπαίσιον μᾶς ἐκληροδότησεν μερικὰ πράγματα τὰ ὁποῖα ἐξακολουθοῦμεν νὰ ἔχωμεν εἰς βάρος μας. Ἀλλὰ ἀπὸ μερικὰς ὑπηρεσίας θὰ εἶχαν τὴν ἀξίωσιν νὰ εὕρω ἂν ὄχι τὴν τελειότητα τοὐλάχιστον κατάστασιν τοιαύτην ἡ ὁποία νὰ μὴ ἔδιδε ἀφορμὴν οὔτε διὰ παράπονα οὔτε εἰς παρεξηγήσεις. Εἰς μίαν ἀπὸ αὐτὰς τὰς ὑπηρεσίας ἀπὸ τὰς ὁποίας ἐγὼ ἐπερίμενα τὴν σχετικὴν τελειότητα εἶναι καὶ τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Ἐπισιτισμοῦ. Εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Ἐπισιτισμοῦ δίδω μεγαλυτέραν σημασίαν ἀπὸ κάθε ἄλλο Ὑπουργεῖον διότι ἀπὸ τὴν ἐργασίαν τοῦ Ὑπουργείου αὐτοῦ περιμένω τὴν τάξιν, τὴν ἀσφάλειαν, τὴν δικαιοσύνην καὶ ἐν τέλει μπορῶ νὰ εἴπω τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ ἀγῶνος τὸν ὁποῖον διεξάγωμεν καὶ ὁ ὁποῖος εἶναι ἀγὼν ὑπὲρ τῶν ὅλων. Ἀλλ’ ἐκτὸς τῆς ἰδέας τὴν ὁποίαν ἔχω διὰ τὸ Ὑπουργεῖον αὐτὸ δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους προχωρῶ ἀκόμη περισσότερον καὶ λέγω ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον αὐτὸ ἔχει σχέσιν μὲ τὸ μέλλον τῆς πατρίδος μας· διότι αἱ ἐργασίαι τὰς ὁποίας κάμνει ἐπιδρῶσι ἐπὶ τοῦ χαρακτῆρος τοῦ κόσμου ἀναλόγως τῆς καλῆς ἢ κακῆς ὑπηρεσίας αὐτοῦ. Καὶ ἡ ψυχὴ τοῦ κόσμου ὅταν ἀδικεῖται, ὅταν δὲν εὑρίσκει ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ζητεῖ, στενοχωρεῖται, θλίβεται καὶ ἐν τέλει ἀπογοητεύεται ἢ ἐκφαυλίζεται καὶ οὕτω καὶ τότε καταντῶμεν εἰς ἓν πολὺ κακὸν ἀποτέλεσμα, καταντῶμεν εἰς τὸ κακὸν τὸ ὁποῖον φροντίζομεν νὰ προλάβωμεν. Δὲν ἔχομεν νὰ φροντίσωμεν παρὰ νὰ δημιουργήσωμεν χαρακτῆρας καλοὺς καὶ ὅταν ὁ χαρακτὴρ εἶναι καλός, δὲν φοβεῖται καμμίαν ἀντίθετον δύναμιν. Οὐδεμία τυρανία εἶναι δυνατὸν νὰ μεταβάλλῃ τὸν καλὸν χαρακτῆρα ἑνὸς ἔθνους. Δι’ ὅλας τὰς ἄλλας ὑπηρεσίας πάντες γενικῶς ἐνδιαφερόμεθα, ἀλλὰ διὰ τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Ἐπισιτισμοῦ ἔχομεν καὶ ἀτομικὸν ἐνδιαφέρον, ἐξαιρετικῶς ἐνδιαφερόμεθα περισσότερον ἀπὸ ὅλας τὰς ἄλλας ὑπηρεσίας. Ὑπάρχουν ἐννοεῖται καὶ περιστάσεις κατὰ τὰς ὁποίας ἔχουν πολλοὶ ὅλως ἐξαιρετικῶς ἐνδιαφέρον διὰ τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Ἐπισιτισμοῦ καὶ δυστυχῶς αὐτοὶ εἶναι οἱ ὁποῖοι μᾶς κάνουν νὰ παραπονούμεθα καὶ αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι μᾶς φέρουν εἰς τὸ βῆμα. Εἶμαι πρόθυμος, λόγῳ τῆς καταστάσεως τὴν ὁποίαν διατρέχομεν νὰ εἶμαι πολὺ ἐπιεικὴς διὰ τὴν ἐξαγωγὴν τῶν ὑποθέσεων τοῦ Ὑπουργείου καὶ νὰ μὴ περιμένω τὴν τελειότητα πρῶτον εἰς τὰς ἀρχάς. Ἀλλ’ ὑπάρχουν μερικὰ πράγματα τὰ ὁποῖα δὲν δύναται νὰ συγχωρήσῃ κανεὶς καὶ νὰ ἀφήσῃ ἀπαρατήρητα, εἶναι μερικὰ πράγματα τὰ ὁποῖα εἰς ἄλλους καιροὺς καὶ ἀπὸ ἄλλους ἔπρεπε νὰ γείνωνται. Τώρα εὐτυχῶς ἡ κατάστασις ἐκείνη παρῆλθε εἴμεθα ἡμεῖς οἱ φιλελεύθεροι μὲ ἐπικεφαλῆς τὸν ἀρχηγὸν τῆς φυλῆς ὁ ὁποῖος μᾶς ὁδηγεῖ εἰς τὸν δρόμον τῆς τιμῆς. Ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐπισιτισμοῦ νὰ μὲ πληροφορήσῃ: (ἀναγινώσκει) «διατὶ ἐξέδωκε διατακτικὴν ..... κλπ.». Ἡ διατακτικὴ αὐτὴ ἐδόθη εἰς τὸ Τελωνεῖον Πειραιῶς καὶ παρὰ τὴν γνώμην τῆς ὑπηρεσίας ἡ ὁποία προηγουμένως εἶχε συστήσει νὰ μὴ γίνῃ αὐτό. Ἤρχισεν ἡ ἐξαγωγὴ ἀπὸ τὸ Τελωνεῖον ἀρκετῆς ποσότητος βαρελιῶν τὰ ὁποῖα εἶχον ἀρχίσει νὰ εἰσάγωνται εἰς αὐτό, ἅμα δὲ ἔμαθε ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τὸ γεγονὸς αὐτὸ διεμαρτυρήθη καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τότε ἀνεγνώρισε τὸ λάθος καὶ ἀνεστάλη ἡ ἐξαγωγὴ ἀπὸ τὸ τελωνεῖον ἀλλ’ ἐν τῷ μεταξὺ εἶχεν ἐξαχθῆ ἀρκετὴ ποσότης. Μετὰ τὴν ἀνάκλησιν τῆς διατακτικῆς ἐκείνης ἐδόθη καὶ πάλιν τὸ δικαίωμα τῆς ἐξαγωγῆς ἀλλὰ δὲν ἐγένετο φροντὶς νὰ προληφθοῦν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐφοβεῖτο ἀκριβῶς ἡ ὑπηρεσία νὰ προληφθῇ δηλ. ἡ αἰσχροκέρδεια καὶ ἡ ἀπόκρυψις. Καὶ ὄχι μόνον τοῦτο ἀλλὰ διετίμησε μὲ τιμὴν κατὰ τὴν κρίσιν μου, πολὺ ὑπέρογκον ἀκριβῶς ἀπὸ ὅ,τι ἡ ὑπηρεσία ἠσχολεῖτο νὰ ἐξακριβώσῃ. Ἐὰν αὐτὸ εἶναι ἀληθές, προῆλθεν κέρδος εἰς τὸν πρῶτον ἐξαγωγέα διὰ τὴν ποσότητα αὐτήν, ἡ ὁποία ἀνέρχεται εἰς 650 ὀκάδες προῆλθεν κέρδος 700.000 δραχ.

§179Γ. ΠΩΠ. Ποῖος εἶναι αὐτός;

§180Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Ἕνας Χαραλαμπόπουλος ἐκ Πατρῶν. Πλὴν τοῦ κέρδους αὐτοῦ ἔχομεν καὶ δεύτερον κέρδος προελθὸν εἰς τὸν δεύτερον ἀγοραστὴν τὸ ὁποῖον χαρακτηρίζεται καὶ αὐτὸ νομικὸν κέρδος. Καὶ τὸ κέρδος αὐτό, ἐὰν τὸ πρῶτον δύναται νὰ συγχωρηθῇ, διότι οἱ μανιφατοῦρες εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποδώσουν τοιοῦτον, τὸ κέρδος αὐτὸ τὸ ὁποῖον προσεδόκα καὶ ἐπέτυχε, δὲν δύναται νὰ δικαιολογηθῇ. Τὸ δεύτερον κέρδος εἶναι ἀπὸ 4.20 ποὺ ἐπωλήθη χονδρικῶς νὰ διατιμηθῇ 5.40 ἢ 5.60 περισσότερον ὄχι ὀλιγώτερον. Εἶναι μία διαφορὰ ἀπὸ 5.40 ἡ ὀκᾶ σαρδέλλες 1.000.000 τὸ πρῶτον 1.000.000 τὸ δεύτερον 2.000.000. Αὐτὰ τὰ 2.000.000 εἶναι εἰς βάρος τοῦ πτωχοῦ κόσμου.

§181Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἐπὶ πόσης ποσότητος σαρδελλῶν;

§182Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Ἐπὶ 600.000 ὀκάδων. Ὑπολογίζω μόνον τὰ βαρέλια. Δὲν ὑπολογίζω τὰ ἄλλα κιβώτια. Ἐὰν τὰ βαρέλια ἔγιναν εἶδος πολυτελείας, τί εἰμποροῦν νὰ ὀνομασθοῦν τὰ ἄλλα κιβώτια, τὰ ὁποῖα εἶναι 1.760; Ἐντὸς ὅμως αὐτῶν ἔχομεν καὶ μερικὰ ἄλλα ἀτοπήματα ἀπὸ τὴν σχετικὴν ὑπηρεσίαν. Ἐξεδόθη διατακτικὴ ἐξαγορᾶς 1000 ὀκάδων λίπους. Εὐτυχῶς τὸ λίπος ἐκεῖνο ἐξακολουθεῖ νὰ παραμένῃ καὶ δὲν ἐτέθη εἰς κυκλοφορίαν. Δὲν ἠξεύρω τί ἔγινε ἐν τῷ μεταξὺ, ἀλλὰ θὰ τὸ ἐπληρώναμεν ὡς βούτυρον, εἶναι δὲ γνωστὸν πόσον ἀγοράζεται τὸ βούτυρον 20–25 δραχμάς. Ἡ διαταγὴ αὕτη ἀνεκλήθη καὶ δὲν ἠξεύρω ἐὰν ἐπανελήφθη. Πάντως ὅμως συμβαίνει ἀταξία· ἢ δὲν ἔπρεπε νὰ ἐκδοθῇ ἡ διατακτικὴ καὶ ἐξεδόθη κακῶς, ἢ ἀφοῦ ἐξεδόθη καλῶς ἀνεκλήθη κακῶς.

§183Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἐὰν ἐξεδόθη κακῶς, ἀνεκλήθη καλῶς.

§184Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Ἡ ὑπηρεσία δίδει λαβὴν εἰς ὑπονοίας, ὅτι ἄλλα ἐλατήρια ὑπῆρξαν.

§185Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἔλαβα ἀφορμὴν νὰ παρατηρήσω, ὅτι ἢ ἐξεδόθησαν κακῶς καὶ ἔπρεπε νὰ ἀνακληθοῦν, ἢ ἐξεδόθησαν καλῶς καὶ κακῶς ἀνεκλήθησαν. Ἀλλ’ ἐν πάσει περιπτώσει μοῦ φαίνεται ὅτι ἐὰν ἐξεδόθησαν κακῶς καὶ ἀνεκλήθησαν τοῦτο δὲν εἶναι εἰς βάρος τῆς ὑπηρεσίας.

§186Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Δὲν λέγω ὄχι, ἀλλὰ ἡ ὑπηρεσία δὲν ἀποδίδει τὴν προσοχὴν τὴν ὁποίαν πρέπει, καὶ πίπτει ἡ ἀξιοπρέπεια τῆς ὑπηρεσίας.

§187Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἄλλο ζήτημα τοῦτο. Ἡ ὑπηρεσία ὅμως πρέπει νὰ διορθώνῃ τὰ κακά.

§188Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Βεβαίως. Χρειάζεται γενναιότης διὰ ν’ ἀναγνωρισθῇ ἕνα λάθος καὶ ἀναγνωρίζω ὡς γενναιότητα αὐτό, διότι δυστυχῶς ἔχομεν ὅλοι ἰσχυρογνωμοσύνην καὶ ἕνα λάθος τὸ ὁποῖον ἐκάμαμεν τὸ λέγομεν ὡς σωστὸν καὶ ἐγὼ τοῦτο τὸ ἀναγνωρίζω ὡς ἀρετήν. Τώρα εἶναι καὶ μερικὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν θέλω νὰ εἴπω διὰ νὰ μὴ χρονοτριβήσω.

§189Γ. ΠΩΠ. Εἶναι εἰς τὴν ἐπερώτησιν;

§190Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Εἶναι μερικὰ τὰ ὁποῖα ἠμποροῦν νὰ χαρακτηρισθῶσιν ὅτι εἶναι ζηλοτυπία.

§191Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τότε νὰ μὴ τ’ ἀναφέρητε.

§192Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Ἐδόθη σημασία μεγάλη εἰς αὐτὰ καὶ δὲν δίδω μικροτέραν σημασίαν εἰς ἐκεῖνα. Νομίζω ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ γίνωνται προτιμήσεις εἰς κανένα, διότι ἐπὶ 1.500.000 περίπου ὀκάδων μπιζελίων τὸ ⅓ περίπου ἐδόθη εἰς μίαν περιφέρειαν.

§193Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ σᾶς δοθῇ ἱκανοποιητικὴ ἐξήγησις.

§194Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Θὰ εὐχαριστηθῶ πολύ.

§195Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Εἶναι ἐργατικὸν κόμμα ἐκεῖ.

§196Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ δικαιολογήσητε τὰς αἰτιάσεις ἐκείνας, τὰς ὁποίας δὲν ἀποδίδω εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου. Οἱ ἐργάται Πατρῶν, κ. συνάδελφε, ἠμποροῦν νὰ χρειάζωνται μπιζέλια καὶ πέρνουν τὸ τρίτον τοῦ ποσοῦ τὸ ὁποῖον ἔχει εἰσαχθῆ εἰς τὴν πατρίδα μας, δὲν χρειάζονται καὶ 5.000.000 ὀκάδες ἄλλων εἰδῶν πολυτελείας.

§197Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Ὑπάρχουν πολλοὶ ἀσθενεῖς.

§198Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Καὶ εἰς ἄλλα μέρη ὑπάρχουν. Ἐπίσης καὶ διὰ τὸ ποσὸν μπακαλιάρου τὸν ὁποῖον δὲν ἐδοκιμάσαμεν, εἰς ἐκείνους ἐκεῖ ὅμως ἐδόθη ἀρκετὰ μεγάλο ποσόν, καθὼς καὶ ζακχάρεως καὶ ἄλλων πραγμάτων. Ἐπὶ πλέον ὁ κ. Ὑπουργὸς παρέλειψε νὰ ἐνεργήσῃ μίαν ἐξακρίβωσιν ἐπὶ μιᾶς καταγγελίας, ἡ ὁποία ἔχει δοθῆ διὰ τὴν κλοπὴν ἢ διὰ τὴν ἀπώλειαν 50 σάκκων ζακχάρεως.

§199Γ. ΠΩΠ. Καὶ περὶ δερμάτων.

§200Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Θὰ εἶμαι πολὺ εὐτυχὴς ἐὰν ἀποδειχθῇ ὅτι ἔχω ἄδικον. Παρὰ τὴν διατίμησιν τῶν δερμάτων ὀλιγώτερον ἀπὸ 70 δραχμὰς παπούτσια δὲν ἐφορέσαμεν. Νομίζω ὅτι ἔπρεπε νὰ κοστίζουν πολὺ ὀλιγώτερον καὶ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ νέα διατίμησις κανονικὴ καθ’ ὃν τρόπον γίνεται καὶ εἰς τὰ ἄλλα εἴδη.

§201Γ. ΠΩΠ. Δηλαδὴ πῶς;

§202Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Νὰ γίνεται εἰς τὸ Τελωνεῖον καθ’ ὃν τρόπον γίνεται καὶ μὲ τῆς σαρδέλλες, ἠμπορεῖ κάλλιστα νὰ γίνῃ καὶ εἰς αὐτὸ τὸ εἶδος. Θὰ εἶμαι πρόθυμος νὰ δικαιολογήσω πληρέστατα τὸν κ. Ὑπουργὸν, ἀλλ’ εὑρίσκομαι εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ εἴπω, ὅτι δὲν εὑρίσκω κανένα λόγον δικαιολογίας, διότι ὁ Ὑπουργὸς ἔχει σπουδαίας ἐργασίας καὶ σοβαρωτάτην ὑπηρεσίαν. Τὸ Ὑπουργεῖον τὸ εὑρῆκε τακτοποιημένον καὶ ξεκαθαρισμένον, ὅσον ἦτο δυνατὸν καὶ ἐπὶ πλέον εὑρῆκεν ἐπὶ κεφαλῆς τῆς ὑπηρεσίας του, τὸν ἑκατόγχειρα τῆς ἐργασίας, ὁ ὁποῖος εἶχε μεταβληθεῖ εἰς Ἡρακλέα τῆς κόπρου τοῦ Αὐγείου, ὁ ὁποῖος ἀπετέλει τιμὴν καὶ ἐγγύησιν διὰ τὸ Ὑπουργεῖον, τὸν κ. Μοᾶτσον. Ἐπὶ πλέον θὰ ἤθελον νὰ μάθω, διὰ ποῖον λόγον ἀπεμακρύνθη τοῦ Ὑπουργείου. Φοβοῦμαι μήπως ὁ κ. Ὑπουργὸς νομίσῃ, ὅτι τὸ λέγω αὐτὸ ἀπὸ παράπονον, διατὶ δὲν ἐπροτιμήθη καὶ ἡ ἰδιαιτέρα ἐπαρχία μου, ὅπως προετιμήθησαν αἱ Πάτραι. Δὲν ἔχω καμμίαν ἀξίωσιν. Δι’ ἐμὲ μοῦ φθάνει ἡ τιμή, ὅτι συμπολῖται μου ἐκλήθησαν εἰς τὸν πόλεμον πρῶτοι, καὶ εὑρίσκονται ἐκεῖ ἐπάνω πρῶτοι, ἀκολουθοῦντες τὴν ψυχὴν καὶ τὸ πνεῦμα τοῦ Μαύρου Καβαλλάρη, ὁ ὁποῖος τοὺς ἀκολουθεῖ ἵνα ἐκπληρωθῇ αὐτὸς ὁ πόθος τῶν Ἑλλήνων, ἐπὶ κεφαλῆς τῶν ὁποίων στέκεται ὁ ἀρχηγὸς τῆς φυλῆς μας.

§203ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Λεκανίδης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἐπερωτήσεως.

§204Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Δι’ ὅσων θὰ εἴπω, θὰ ἀπευθυνθῶ εἰς τὴν ἄμεσον ἀντίληψιν τῶν πλείστων ἐξ ὑμῶν ὅσοι ἔτυχον ἐπὶ πολὺ χρόνον νὰ ἐπισκεφθῶσι τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Ἐπισιτισμοῦ, ἢ καὶ τὴν ἀντίληψιν τοῦ τρόπου μὲ τὸν ὁποῖον ἐλειτούργει πρὸ καὶ μετὰ τὸν διορισμὸν τοῦ κ. Μοάτσου. Ἐνθυμεῖσθε ὅτι ἡ κατάστασις τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τούτου εἶχε φθάσει εἰς τοιοῦτον σημεῖον, ὥστε ὑπῆρχον οἱ διαδίδοντες, ὅτι ἦτο κίνδυνος νὰ διασαλευθῇ ἡ δημοσία τάξις, ἕνεκα τῆς κακῆς λειτουργίας, καὶ ἡ Κυβέρνησις, καὶ ἰδίᾳ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς μετεχειρίσθησαν ὅλα τὰ μέσα, διὰ νὰ ἐπιφέρωσι τὴν προσήκουσαν θεραπείαν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν. Μεταξὺ τῶν πολλῶν μέτρων των ἦτο καὶ ὁ διορισμὸς τοῦ κ. Μοάτσου, ὡς ἑνὸς τῶν διευθυντῶν τοῦ Ὑπουργείου τούτου. Δὲν πιστεύω νὰ ὑπάρχῃ κανεὶς ἐξ ἡμῶν ὁ ὁποῖος νὰ μὴ εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ ὁμολογήσῃ ὅτι ἀπὸ τῆς εἰσόδου τοῦ προσώπου αὐτοῦ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Ἐπισιτισμοῦ ἀμέσως ἐφάνη ἡ βελτίωσις αὐτοῦ εἰς τὴν λειτουργίαν του καὶ ὅτι μετὰ παρέλευσιν οὐχὶ πολλοῦ χρόνου ἔφθασε τὸ Ὑπουργεῖον τοῦτο εἰς τὸ σημεῖον ὥστε νὰ λειτουργῇ κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος δὲν ἐπιτρέπει πλέον παράπονον κανενὸς ὅτι ἀδικεῖται ἐκ τῆς ὑπηρεσίας αὐτῆς. Δὲν λησμονοῦμεν, ὅσοι ἔτυχε νὰ μεταβῶμεν ἐκεῖ χάριν ἐκτελέσεως παραγγελίας τῶν ἰδιαιτέρων συμπατριωτῶν ἡμῶν, ὅτι ὅλαι αἱ τάξεις τοῦ λαοῦ τῶν Ἀθηνῶν καὶ τοῦ Πειραιῶς μετέβαινον διὰ νὰ θεραπεύσουν τὰ παράπονά των εἰς τὸν Γενικὸν Διευθυντὴν, καίτοι ἐτύγχανεν ἀναρμόδιος διὰ τὰς ἐργασίας των. Πολλάκις ἔτυχε νὰ τὸν ἀκούσω νὰ συνιστᾷ ὅτι πρέπει νὰ μεταβαίνουν εἰς τοὺς ἁρμοδίους τμηματάρχας καὶ διευθυντὰς καὶ νὰ διαμαρτύρεται ὁ κόσμος καὶ νὰ λέγῃ ὅτι μόνον ἀπὸ σᾶς ἔχομεν τὴν ἐλπίδα ὅτι θὰ θεραπευθῇ τὸ δίκαιόν μας. Γνωρίζετε ὅτι ὑπέβαλε ὑπὸ τὴν κρίσιν καὶ τοῦ Γνωμοδοτικοῦ Συμβουλίου καὶ τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ καὶ τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐγκριθέντα καὶ τεθέντα εἰς ἐφαρμογὴν ἐπέφεραν μεγάλην βελτίωσιν εἰς τὴν λειτουργίαν τοῦ Ὑπουργείου τούτου. Εἴχαμε δὲ φθάσῃ εἰς τὸ σημεῖον πλέον νὰ μὴ ἀκούωνται παράπονα. Δὲν θὰ λησμονῆτε βεβαίως ὅτι εἶχον πολλοὶ παραγγελίας νὰ φέρουν διάφορα εἴδη τροφίμων καὶ ὡς παράδειγμα σᾶς ἀναφέρω ὅτι εἶχε παραγγελθῆ σοκολάτα, τὴν ὁποίαν ἔσπευδον νὰ μεταφέρουν εἰς τὸν Πειραιᾶ διὰ νὰ αἰσχροκερδίσουν καὶ ὅτι τῇ ὑποδείξει τοῦ ὑπαλλήλου αὐτοῦ ἔσπευσαν αἱ ἀρχαὶ νὰ ἐπιτάξουν τὸ ἐμπόρευμα αὐτὸ πρὶν ἢ ἀποβιβασθῇ καὶ οὕτω νὰ προλάβουν τὴν αἰσχροκέρδειαν. Φέρω αὐτὸ ὡς παράδειγμα, ἐνῷ εἶναι πληθώρα ἄλλων, τὰ ὁποῖα ἐγὼ δὲν γνωρίζω, Εἶμαι εἰς θέσιν νὰ σᾶς βεβαιώσω διότι ἤμουν αὐτόπτης μάρτυς, ὅτι ὁμὰς διαφόρων ἐπαγγελματιῶν ἐδῶ, ἅμα τῷ ἀκούσματι τῆς παραιτήσεως τοῦ κ. Μοάτσου ἔσπευσαν καὶ τὸν εὑρῆκαν καὶ τοῦ εἶπαν μὴ παραιτηθῇς διότι ἡ παραίτησίς σου θὰ μᾶς ἐπαναφέρῃ εἰς τὸν χρόνον ἐκεῖνον, κατὰ τὸν ὁποῖον ἐκάναμεν μὲν τὴν δουλειάν μας ἀλλὰ ἐδίδαμεν πεντακοσάρικα καὶ χιλιάρικα. Αὐτὰ ὅλα ὁ Μοάτσος τὰ εἶχε καταργήσῃ διὰ τῆς ἀμερολήπτου διεξαγωγῆς τῆς ὑπηρεσίας. Ἦλθεν ἡ Ὑπουργικὴ μεταβολὴ καὶ ὁ ἀξιότιμος ἐκ Πατρῶν πολιτευτὴς διεδέχθη τὸν κ. Ἐμπειρῖκον, ὁ ὁποῖος παρῃτήθη διότι εἶχεν ἀποκάμῃ πλέον εἰς τὴν ὑπηρεσίαν αὐτήν, διότι δέον νὰ ὁμολογῶμεν πρὸς τιμήν του ὅτι εἰς ἐκεῖνον εἶχε πέσῃ τὸ μέγα βάρος διὰ νὰ διεξαγάγῃ τὴν ὑπηρεσίαν ἐκείνην. Γνωρίζω δὲ ὅτι εἰς αὐτὸν εἶχε λάχῃ ὁ κλῆρος νὰ διευθύνῃ τὸ Ὑπουργεῖον αὐτὸ καθ’ ὃν χρόνον ὑπῆρχε πλήρης σπάνις ὅλων τῶν τροφίμων ὅλων τῶν ἀναγκῶν τῆς Χώρας. Ὅλοι γνωρίζουν ὅτι ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀχαϊοήλιδος πολιτευτὴς εἶνε ἔμπειρος εἰς τὴν ὑπηρεσίαν αὐτὴν, διότι διηύθυνεν ἐμπορικὰς ἐπιχειρήσεις, διότι ἔχει ἐμπορικὸν πνεῦμα, ὅτι συνδυαζομένης τῆς σοφίας καὶ τῆς ἱκανότητος μετὰ τῆς ἐντιμότητος καὶ δραστηριότητος καὶ τῆς ἐπιμελείας τοῦ κ. Μοάτσου θὰ ἐξέλιπε πᾶν παράπονον καὶ ὅτι τὰ τρόφιμα θὰ ἔφθαναν εἰς τὸ σημεῖον ἐκεῖνο κατὰ τὸ ὁποῖον ἐλαχίστη θὰ ἦτο ἡ διαφορὰ τῆς τιμῆς τῆς ἀγορᾶς καὶ τῆς τιμῆς κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἐπωλοῦντο καὶ δὲν θὰ ἐφθάναμεν εἰς τὸ σημεῖον νὰ ἀγοράζωμεν τὰ μακαρόνια 9.50 δρχ. τὴν ὀκᾶν. Ἀλλὰ δυστυχῶς διευψεύσθησαν αἱ ἐλπίδες μας τὴν ἑπομένην. Δὲν θέλω νὰ εἴπω ὅτι ἐκ κακῆς προαιρέσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Ἐπισιτισμοῦ, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐρχόμενος εἰς τὰ πράγματα ἐγνώριζε τὰς ὑπηρεσίας, τὰς ὁποίας εἶχε προσφέρῃ ὁ διευθυντὴς κ. Μοάτσος, ἐγνώριζεν ὅτι συνέλαβε ὁμάδας ὁλοκλήρους τοῦ Ὑπουργείου τούτου καὶ τοὺς παρέδωκεν εἰς τὸν Εἰσαγγελέα, ἐκ δὲ τῶν ἀνακρίσεων ἀπεδείχθη ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἐνῷ εἶχον τεθῇ πρὸς φρούρησιν τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου καὶ τοῦ λαοῦ, ἐξηπάτων καὶ τὸν λαὸν καὶ τὸ Δημόσιον. Ἀλλὰ φαίνεται ὅτι ὑπῆρχον καὶ ἄλλοι εἰς τοὺς ὁποίους συνέφερεν ἡ ἀπομάκρυνσις τοῦ κερβέρου αὐτοῦ ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον. Φαίνεται, αὐτὴ εἶναι εἰκασία μου, ὅτι διάφοροι διαβολαὶ εἰσεχώρησαν μεταξὺ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ τοῦ κ. Μοάτσου, ὥστε ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ μὴ ἔχῃ τὴν ἐμπιστοσύνην, τὴν ὁποίαν ὤφειλε νὰ ἔχῃ πρὸς ἕνα ἐκ τῶν λειτουργῶν, ὁ ὁποῖος τόσον εὐδοκίμως εἶχεν ἐργασθῇ μέχρι τῆς εἰσόδου τοῦ κ. Ὑπουργοῦ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον· καὶ ἐνῷ ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶχεν ἀπόλυτον ἐμπιστοσύνην εἰς τὸν κ. Μοάτσον, καὶ εἶχεν εἰς αὐτὸν καὶ μόνον τὸ δικαίωμα νὰ δίδῃ τὰς διατακτικὰς τῆς ἐκφορτώσεως τῶν διαφόρων ἐμπορευμάτων καὶ τῆς διανομῆς χωρὶς νὰ ἐρωτήσῃ ποσῶς αὐτόν, χωρὶς νὰ τὸν συμβουλευθῇ, ὡς ὤφειλε νομίζω, ἀφ’ οὗ ἐγνώριζεν ὅτι ἦτο δημόσιος ὑπάλληλος εἰδικῶς ἐντεταλμένος διὰ τὴν ὑπηρεσίαν αὐτὴν καὶ ὤφειλε πάντως νὰ ζητήσῃ τὴν γνώμην του κατὰ τὴν ἔκδοσιν τῶν διατακτικῶν ἐκφορτώσεως. Τὰς συνεπείας βλέπετε εἰς τὴν ἐπερώτησιν. Ἐκδίδει μίαν διατακτικὴν πρὸς τὸν τελώνην Πειραιῶς περὶ ἐλευθέρας εἰσαγωγῆς 11.435 βαρελίων καὶ 1650 κιβωτίων Ἱσπανικῶν σαρδελλῶν χωρὶς νὰ λάβῃ προηγουμένως τὰ ἀναγκαῖα πρὸς πρόληψιν τῆς αἰσχροκερδείας μέτρα. Ἂν ἠρώτα τὸν ἔντιμον ὑπάλληλον δὲν θὰ συνέβαινε τοῦτο. Τοῦ ἐγένοντο φαίνεται αἱ παραστάσεις αἱ προσήκουσαι καὶ ἀμέσως διέταξε καὶ ἀνεκάλεσαν τὴν διατακτικὴν αὐτήν.

§205Γ. ΜΑΡΚΑΝΤΩΝΑΚΗΣ. Ἀμέσως;

§206Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Τώρα τὸ ἀμέσως ἢ ἐμμέσως δὲν τὸ ἐξήτασα. Ἴσως ἄλλοι νὰ τὸ γνωρίζωσι καλλίτερον, ἐγὼ δὲν τὸ γνωρίζω. Γνωρίζω μόνον ὅτι ἀνεγνώρισε τὸ σφάλμά του συνεπεία τῆς παραστάσεως αὐτῆς ἀλλ’ αὐτὸς εἶχε προλάβῃ καὶ εἶχεν ἐκφορτώσῃ μέρος αὐτῶν καὶ δὲν ἀρκεῖ μόνον τοῦτο...

§207Γ. ΠΩΠ. Ποῖος τὸ κατήγγειλεν καὶ ἀνεκλήθη αὐτὴ ἡ διατακτική;

§208Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Ἅμα τὸ ἔμαθε ὁ ὑπάλληλος ἐκεῖνος ἔκαμε παρατηρήσεις ὅτι δὲν πρέπει...

§209ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖος ὑπάλληλος;

§210Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Ὁ Μοάτσος. Ἔκαμε παραστάσεις διατὶ νὰ γίνῃ αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἔγινε καὶ κινδυνεύομεν ἐδῶ νὰ αἰσχροκερδήσουν οἱ ἔμποροι αὐτοὶ εἰς βάρος τοῦ λαοῦ. Λοιπὸν ἀνεκάλεσε τὴν διατακτικὴν ἐκείνην.

§211Γ. ΜΑΡΚΑΝΤΩΝΑΚΗΣ. Ὑπῆρχε ἀνακοινωθὲν τοῦ Ὑπουργείου τοῦ Ἐπισιτισμοῦ, ὅτι αἱ πωλήσεις ἐν πλῷ ἀπαγορεύονται;

§212Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Βεβαίως, τὸ εἶπον. Προηγουμένως εἶπον, ὅτι εἶχε προκληθῆ, ὅτι εἶχε ἐπιστηθῆ ἡ προσοχὴ τῆς Κυβερνήσεως, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, ἂς μὲ συγχωρήσῃ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, νομίζω, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος ἔδωκε αὐτὴν τὴν ἐντολὴν νὰ ἀπαγορεύωνται αἱ πωλήσεις ἐν πλῷ. Αὐτὸ εἶχα ἀκούσῃ, δὲν ἠξεύρω, ἐὰν ἀληθεύῃ. Ἀνεστάλη λοιπὸν ἡ διατακτικὴ αὐτὴ συνεπείᾳ τῶν ὑποδείξεων τῆς ὑπηρεσίας, ἀλλὰ πάλιν ἐπεμείναμεν εἰς τὸ σφᾶλμα, διότι δὲν διετίμησαν τὶς σαρδέλλες, ὡς ἔπρεπε νὰ διατιμηθῶσι, ἐπειδὴ δὲ ἤρκει μόνον νὰ μὴ δίδωμεν διατακτικὰς ἐκφορτώσεως συμφώνως μὲ τὴν ἐγκύκλιον, τὴν ὁποίαν εἴχομεν ἐκδώσῃ, ἀλλὰ ἔπρεπε νὰ δοθῇ διαταγὴ περὶ διατιμήσεως τῶν σαρδελλῶν, ἀλλὰ δὲν ἐδόθη οὔτε αὐτή. Τὶ ἔγεινε δέ; Ἐπετράπη ὥστε αἱ σαρδέλλαι νὰ διατιμηθῶσι κατόπιν, μετὰ τὴν ἐκφόρτησιν εἰς ἐξαιρετικῶς ὑψηλὴν τιμὴν προσδιορίζουσαν ὑπέρογκα κέρδη ὑπὲρ τῶν εἰσαγωγέων. Εἶμαι τελείως ἀνίκανος, κ. βουλευταί, νὰ κάμω ὑπολογισμούς. Δὲν γνωρίζω περὶ τούτων τῶν πραγμάτων, διότι δὲν ἔτυχε νὰ ἀνακατευθῶ εἰς πλουτολογικὰς ἐπιχειρήσεις. Καὶ τὰ λάθη ἐξακολουθοῦν. Ἐξεδόθη μία διατακτικὴ προκειμένου περὶ χιλίων τόννων λίπους, χωρὶς νὰ ληφθῶσι καὶ πάλιν αἱ ἐγγυήσεις τὰς ὁποίας εἴπομεν ἀνωτέρω. Ἐνῷ εἶχε ἀπαγορευθῆ νὰ ἐκφορτώνωνται ἐμπορεύματα χωρὶς νὰ διατιμηθῶσι, ἐπιτρέψαμεν καὶ πάλιν τὴν ἐκφόρτωσιν, χωρὶς νὰ συμβουλευθῶμεν καὶ πάλιν τὸν ὑπάλληλον, τὸν ὁποῖον ἔπρεπε νὰ συμβουλευθῶμεν, ἐπαναλαμβάνω, διότι ἡ διαβολὴ καὶ ἡ συκοφαντία εἶχεν ἀπομακρύνῃ τὸν ὑπάλληλον αὐτὸν ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐπισιτισμοῦ, Κατόπιν ἐξεδόθη μία διατακτικὴ ἐπιτρέπουσα τὴν εἰσαγωγὴν δερμάτων ἄνευ διατιμήσεως, διὰ τοῦτο δὲ βλέπετε τὰ σκαρπίνια, τὰ ὁποῖα πωλοῦν εἰς τὰ λεγόμενα καθάρια τῶν Ἀθηνῶν νὰ ἔχουν 60 δραχμάς. Τώρα ἀποδίδουν καί τινα ἄλλα σφάλματα εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, βεβαίως πάντοτε τοῦ Ὑπουργείου τοῦ Ἐπισιτισμοῦ, ἅτινα, ἐπιτρέψατέ μου νὰ εἴπω, ὅτι καταντοῦν πλέον μέχρι τοῦ ἀπιστεύτου, διότι οὐδέποτε ἐφαντάσθην ὅτι ἕνας πολιτευόμενος, ὁ ὁποῖος ἐπαξίως καταλαμβάνει τὸν θῶκον τοῦ Ὑπουργοῦ, εἶναι δυνατὸν νὰ φθάσῃ εἰς τὸ σημεῖον, ὥστε νὰ χαρακτηρισθῇ ὡς κομματιζόμενος. Δι’ αὐτὸ διστάζω νὰ παραδεχθῶ, ὅτι αὐτὰ ἐγένοντο ἐν γνώσει τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ἐστάλησαν ἐνταῦθα 1.500.000 μπιζέλια καὶ ἐκ τοῦ ποσοῦ τούτου τὸ ⅓ ἀπεστάλη εἰς Πάτρας. Τώρα ἐὰν ἡ Βουλὴ τὸ θεωρεῖ αὐτὸ δίκαιον δὲν τὸ πιστεύω ποτέ. Ἐγὼ ὅμως δὲν εἶναι δυνατὸν ποτὲ νὰ τὸ θεωρήσω δίκαιον, οὔτε δύναμαι νὰ θεωρήσω, ὅτι αὐτό εἶναι ἐπιτυχὴς διοίκησις ἑνὸς Κυβερνήτου, ἑνὸς μέλους τῆς Κυβερνήσεως, διοίκησις δὲ, ἡ ὁποία ἔχει ἀνατεθῆ εἰς αὐτὸν ὑπὸ τοῦ λαοῦ, διότι πρόκειται ἐδῶ περὶ κυβερνήσεως κοινοβουλευτικῆς, ἡ ὁποία ἀπορρέει πάντοτε ἐκ τοῦ λαοῦ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς, εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ μεριμνᾷ ἐξ ἴσου περὶ ὅλων τῶν πολιτῶν, οἱ ὁποῖοι ὑπάγονται εἰς τὸ Κράτος τὸ ὁποῖον κυβερνᾷ, καὶ νὰ φροντίζῃ μάλιστα, ὅπως μὴ γεννῶνται ποτὲ τοιαῦται παρεξηγήσεις εἰς βάρος του. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον αὐτό. Ἐκ τοῦ κατὰ μῆνα Ἰανουάριον ἐξ 180 βαρελίων μπακαλάου, ἐκ τοῦ ὁποίου μέγα μέρος διενεμήθη εἰς τὸν στρατὸν, 30 βαρέλια ἐστάλησαν εἰς τὰς Πάτρας ἀποκλειστικῶς, κατὰ δὲ τὸν μῆνα τοῦτον 35.000 ὀκάδες ζακχάρεως ἐστάλη εἰς τὰς Πάτρας, χωρὶς νὰ στείλουν οὔτε μίαν ὀκᾶν εἰς κανένα ἄλλο μέρος τῆς Ἑλλάδος. Τὸ δὲ σοβαρώτερον πάντων, κ. βουλευταί, εἶναι, ὅτι ἐνῷ ὑπεβλήθη ἔκθεσις ἀφορῶσα κλοπὴν 50 σάκκων ζακχάρεως κατὰ τὴν μεταφορὰν ἐκ τῆς παραλίας εἰς τὴν ἀποθήκην καὶ ἀφοῦ παρετηρήθη ἔλλειμμα 200.000 ὀκάδων σύκων ἐκ τοῦ φορτίου «Δούδερμαν» οὐδὲν ἐνηργήθη πρὸς ἀνακάλυψιν τῆς κλοπῆς καὶ καταδίωξιν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θὰ ἀπεδεικνύοντο ἔνοχοι τῆς κλοπῆς ταύτης. Ταῦτα κ. βουλευταί, εἶχον ν’ ἀναφέρω εἰς τὴν Βουλήν. Ἐπαναλαμβάνω δὲ ὅτι, οὐδέποτε πιστεύω, ὅτι ταῦτα ἔλαβον χώραν ἐν γνώσει τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τοῦ Ἐπισιτισμοῦ, οὔτε ἐκ κακῆς προθέσεως αὐτοῦ, οὔτε ἐκ πρωτοβουλίας αὐτοῦ, ἐκ τῆς ἀπομακρύνσεως ἐκ τοῦ Ὑπουργείου, τοῦ ὑπαλλήλου ἐκείνου, ὁ ὁποῖος ἐὰν εὑρίσκετο ἐκεῖ δὲν θὰ ἐλάμβανον χώραν τὰ ἄτοπα αὐτὰ καὶ κύριος οἶδε πόσα ἄλλα, ἐπαναλαμβάνω ὅτι, ἐὰν δὲν εἰσεχώρουν διαβολαὶ μεταξὺ τῶν δύο αὐτῶν προσώπων τὰ ἄτοπα δὲν θὰ ἐλάμβανον χώραν.

§213ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ, ἔχει τὸν λόγον.

§214Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλή, νὰ εἴπω, ὅτι ὁ χρόνος ὁ καταναλωθείς, κατηναλώθη ἐπὶ ματαίῳ. Οἱ κ. συνάδελφοι, θελήσαντες νὰ ἐλέγξωσι τὸν Ὑπουργὸν τοῦ Ἐπισιτισμοῦ, ἐγένοντο ἠχὼ μυθευμάτων, λόγων τῶν τριάδων, τοὺς ὁποίους ἡ εὐλάβεια πρὸς τὸ Νομοθετικὸν Σῶμα, δὲν ἐπιτρέπει νὰ φέρωσιν ἐνώπιον αὐτοῦ. Θὰ δικαιολογήσω τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Ἐπισιτισμοῦ, ἐπὶ ἑνὸς ἑκάστου τῶν θεμάτων, διὰ νὰ ἰδῆτε, ἐὰν εἴτε ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ, εἴτε ἡ ὑπηρεσία αὐτοῦ εἶναι ἄξιοι τῶν μομφῶν.

§215Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Μοῦ ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν;

§216Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Δὲν διέκοψα κανένα καὶ διὰ τοῦτο δὲν ἐπιτρέπω διακοπάς. Ἔρχομαι λοιπόν, εἰς τὸ αʹ θέμα: διατὶ τὸ Ὑπουργεῖον ἐξέδωκε διαταγὴν πρὸς τὸν τελώνην Πειραιῶς κλπ. Πρῶτον οὐδεμίαν διατακτικὴν ἀπέδωκε τὸ Ὑπουργεῖον. Διατακτικὴ σημαίνει διαταγὴν παραδόσεως ἑνὸς ἐμπορεύματος. Διατακτικὴν τοιαύτην δὲν ἐξέδωκεν οὔτε τὸ Ὑπουργεῖον, οὔτε ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου. Ἡ παρέμβασις τοῦ Ὑπουργείου τοῦ Ἐπισιτισμοῦ ἐν τῇ ρυθμίσει τῆς εἰσαγωγῆς τῶν ἐμπορευμάτων, εἶναι καθαρῶς ἐπίβλεψις καὶ διατίμησις τῶν εἰσαγομένων εἰδῶν. Διὰ τοῦτο ἔχει δοθῇ διαταγὴ εἰς τὸν τελώνην Πειραιῶς νὰ μὴ ἐπιτρέπῃ τὸν ἐκτελωνισμὸν τῶν εἰσαγομένων ἐμπορευμάτων, ἄνευ εἰδικῆς ἀδείας τοῦ Ὑπουργείου τοῦ Ἐπισιτισμοῦ. Διὰ τοῦτο ἀνὰ πᾶσαν πρωΐαν μοὶ προσάγεται ἀπὸ τὸν ἁρμόδιον ὑπάλληλον μία ἄδεια ἐκτελωνισμοῦ τῶν εἰδῶν ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἡ ὑπηρεσία φρονεῖ, ὅτι πρέπει νὰ τύχωσιν εἰδικῆς διατιμήσεως καὶ ἐπιτηρήσεως. Ἐννοεῖται πολὺ καλὰ, ὅτι μὲ τὴν ἐργασίαν, τὴν ὁποίαν ἔχω καὶ μὲ τὰ ποικίλλα εἴδη, τὰ ὁποῖα εἰσάγονται, πάντως θὰ ἐμπιστευθῶ μίαν ὑπηρεσίαν. Ὅταν μοὶ προσάγεται νὰ προσυπογράψω μίαν ἄδειαν εἰσαγωγῆς ἐκ τῆς δυσπιστίας τὴν ὁποίαν ἔχω πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου δὲν διστάζω νὰ σᾶς τὸ εἴπω ἀναγκάζομαι μόνος μου νὰ ἐπιβλέπω εἶδος πρὸς εἶδος καὶ νὰ τὸ ἐπιβλέπω. Ὅταν ἔφθασεν ἡ «Ἀντιγόνη» ἦλθον οἱ Πρόεδροι τῶν παντοπωλῶν Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς καὶ μοὶ εἶπον: «Κύριε Ὑπουργέ, ὑπάρχει εἰς τὸν δρόμον φορτίον σαρδελλῶν καὶ μανθάνομεν ὅτι ὁ ἰδιοκτήτης του πρόκειται νὰ τὸ πωλήσῃ καθ’ ὁδὸν καὶ σᾶς παρακαλοῦμεν νὰ λάβητε πρόνοιαν, ὅτε θὰ ἔλθῃ, καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει νὰ τὸ διατιμήσητε» Ἔδωκα εἰς τοὺς παντοπώλας τὴν ὑπόσχεσιν ὅτι θὰ λάβω τὰ προσήκοντα μέτρα καὶ ὄντως εἰδοποίησα καὶ τοὺς δύο διευθυντὰς τὸν κ. Βαρβαρέσσον καὶ τὸν κ. Μοάτσον νὰ ἔχουν εἰς τὸν νοῦν τους ὅτι θὰ ἔλθῃ τὸ φορτίον καὶ νὰ τὸ διατιμήσωμεν. Πράγματι τὴν ἡμέραν ἐκείνην ἦλθε τὸ φορτίον. Προσεκομίσθησαν τὰ ἔγγραφα διὰ νὰ δοθῇ ἡ ἄδεια τῆς εἰσαγωγῆς πρωΐαν τινὰ καὶ ὑπέγραψαν τὴν διασάφησιν. Διατὶ; Διότι παρουσιάσθησαν ἀπὸ τὴν Τράπεζαν τῆς Ἀνατολῆς, ἡ ὁποία ἐζήτησε νὰ τῆς ἐπιτραπῇ, νὰ εἰσαχθῇ τὸ ἐμπόρευμα, διότι ἦτο κατ’ ἐξοχὴν ἀνάγκη νὰ τύχῃ ἰδιαζούσης ἐπιμελείας ἐδήλωσε δὲ ὅτι ἦσαν πρόθυμοι νὰ ὑποταχθῶσιν εἰς τὴν διατίμησιν τὴν ὁποίαν θὰ ὥριζε τὸ Ὑπουργεῖον. Ὅταν ἔμαθον τοῦτο οἱ παντοπῶλαι ἦλθον καὶ εἰδοποίησαν τὸν κ. Μοάτσον καὶ τότε ἡ ὑπηρεσία μοῦ εἶπεν, καλὸν εἶναι νὰ εἰδοποιήσωμεν καὶ τὸν κ. τελώνην ὥστε νὰ μὴ ἐπιτρέψῃ οὗτος τὴν μεταφοράν των εἰς ἄλλο μέρος. Τηλεφωνοῦμεν εἰς τὸν τελώνην Πειραιῶς. «Ἐπιτρέπεται ἡ εἰσαγωγὴ τοῦ ἐμπορεύματος ἀλλὰ θὰ τὸ διατιμήσωμεν». Καλοῦμεν ἑπομένως τοὺς ἐνδιαφερομένους καὶ εἰδοποιοῦμεν ὅτι ἐγένετο ἡ διατίμησις ἐπὶ τῇ βάσει τῶν τιμολογίων. Συνέβη μάλιστα ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ νὰ εἶναι ὁ αὐστηρότερος διατιμητής, διότι ἐνῷ τὰ τιμολόγια φέρουν κόστος εἰς τὴν ἀγορὰν 5.35 κατ’ ὀκᾶν, ἐπρότεινα ἐγὼ 5 δραχμάς, ἰσχυρισθεὶς ὅτι δὲν ἔπρεπεν ὁ εἰσαγαγὼν νὰ τὸ ἀγοράσῃ ἐν πλῷ, ἀφοῦ ὑπάρχει εἰδοποίησις ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργείου, καίτοι δὲν ὑπάρχει νόμος, ὑπάρχει ὅμως ὁ νόμος ὁ ψηφισθεὶς κατὰ τὸν ὁποῖον δύναται ὁ Ὑπουργὸς νὰ ἐμποδίσῃ τὴν πώλησιν, ἀλλὰ οὐδὲν δικαίωμα εἶχε νὰ κάμῃ ὅ,τι ἔκαμεν ἐν προκειμένῳ. Παρετηρήθη ὅτι δὲν εἶναι βʹ χέρι ἀλλὰ αʹ, διότι ὁ πωλήσας εἰς αὐτὸν εἶναι ὁ ἐν Πορτογαλλίᾳ κατασκευαστὴς σαρδελλῶν καὶ ἑπομένως εἶναι αʹ χέρι. Τὸ γνωμοδοτικὸν Συμβούλιον ἀπεφάνθη καὶ τὸ διετίμησε πρὸς 5.40 τὴν ὀκᾶν χωρὶς νὰ ἐκδώσῃ ὁριστικὴν ἀπόφασιν, διότι ὁ εἰσαγαγὼν ἤθελε νὰ φέρῃ πιστοποιητικὸν περὶ τοῦ ὅτι δὲν κερδίζει τίποτε, ἀφοῦ τοῦ κοστίζει 5.35 κατ’ ὀκᾶν. Παρεκάλεσα ἐγὼ τοὺς συμβούλους νὰ ἐπανέλθουν τὴν ἄλλην ἡμέραν. Πράγματι ἐπανῆλθον, ἔφερεν ὁ ἐνδιαφερόμενος τὰ στοιχεῖα καὶ ἐπείσθη τὸ Συμβούλιον ὅτι ἔπρεπε νὰ τοῦ ὁρίσῃ 5.60 δρ. κατ’ ὀκᾶν διὰ νὰ ἔχῃ 25 λεπτὰ κέρδος. Ἠγόρασε τὰ βαρέλια ἀπὸ τὸν αʹ εἰσαγωγέα· εἶναι 50 λεπτὰ ὁ φόρος ὁ τελωνειακός, καθὼς γνωρίζετε τὸ εἶδος αὐτὸ ἔχει πολλὰς δαπάνας ἅλατος ἀποθηκῶν κλπ. Ἀντὶ τῆς ὑπαρχούσης διατιμήσεως τῶν 6.80 δραχ. κατ’ ὀκᾶν, ἡ διατίμησις πρὸ τῆς ἀφίξεως τοῦ φορτίου ἦτο 5.60 κατ’ ὀκᾶν. Αὐτὴ εἶναι ἡ διατακτικὴ διὰ τὴν ὁποίαν μὲ ἤλεγξαν οἱ κ. κ. συνάδελφοι. Ἐννοεῖται ὅτι τὰ λεχθέντα περὶ κέρδους 2 ἑκατομμυρίων δὲν εἶναι ἄξια προσοχῆς διότι ἡ ἀξία τοῦ ὅλου φορτίου εἶναι πολὺ κατωτέρα τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ. Ἐκ τοῦ ὁποίου 800.000 εἶναι ναῦλα. Σημειώσατε ὅτι τὸ φορτίον αὐτὸ ἔμεινεν εἰς τὴν Πορτογαλλίαν ἐπὶ διετίαν ἀναμένον ἀτμόπλοιον διὰ νὰ ἔλθῃ ἐνταῦθα. Δύναμαι νὰ σᾶς βεβαιώσω ὅτι ὁ αʹ πωλήσας ἀπεπλάνησε τοὺς δευτέρους καὶ ὅτι τὸ φορτίον ἦτο βεβλαμένον. Τοῦτο εἶναι τοσοῦτον ἀληθὲς ὥστε οἱ ἀγοράσαντες δεύτεροι ἀφοῦ ἔδωσαν προκαταβολὴν 105.000 δραχ. καὶ ὑποπτεύθησαν τὴν βλάβην ἐκ τῆς σπουδῆς τὴν ὁποίαν ὁ αʹ ἔδειξεν νὰ πωλήσῃ τὸ ἐμπόρευμα ἐν πλῷ, ἐν ᾧ ἠδύναντο νὰ τὸ ἐκμεταλλευθοῦν τοῦτο, ἐπροτίμησαν νὰ χάσουν τὸ ἥμισυ τῆς προκαταβολῆς. Ἔχω πεποίθησιν ὅτι καὶ ζημίαν θὰ ἔχουν. Διατί; Διότι ἔχω καθημερινὰς ἀθρόας αἰτήσεις ἐξαγωγῆς αὐτῶν τῶν σαρδελλῶν διὰ Θεσσαλονίκην, τὸ ὁποῖον σημαίνει ὅτι δὲν εὑρίσκουν κατανάλωσιν ἐν τῇ ἐνταῦθα ἀγορᾷ, εἶμαι δὲ ὑποχρεωμένος νὰ περιστείλω τὸ ποσόν. Σήμερον μοὶ ὑπεβλήθησαν αἰτήσεις 1500 περίπου βαρελίων.

§217Γ. ΠΩΠ. Ἐὰν τρώγονται εἰς τὴν Θεσσαλονίκην δὲν τρώγονται καὶ ἐν Ἀθήναις;

§218Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Τοῦτο θὰ εἴπῃ, ὅτι δὲν εὑρίσκουν κατανάλωσιν ἐδῶ Τέλος πάντων δὲν θὰ ἔχῃ ἀξίωσιν ἡ Βουλὴ, ὑποθέτω, ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ νὰ ἐπιτιμᾷ ὅλα τὰ ἐντὸς τοῦ Κράτους εἰσαγόμενα προϊόντα. Ἀρκετὴ εἶναι ἡ μέθοδος ἡ διὰ τῆς ὑποβολῆς τιμολογίου, καὶ τῆς ἐπ’ αὐτοῦ ἀποφάσεως τοῦ γνωμοδοτικοῦ συμβουλίου, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖται ἀπὸ πρόσωπα πάσης χρηστότητος καὶ ἐντιμότητος, καὶ δὲν ἔχω τὴν ἐλαχίστην ἀμφιβολίαν, ὅτι ἀκριβοδικαίως κρίνει. Δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ἐνέργεια σκόπιμος τοῦ Ὑπουργοῦ τοῦ Ἐπισιτισμοῦ, ἢ τοῦ Γνωμοδοτικοῦ Συμβουλίου, νὰ καταδυναστεύῃ τὸ ἐμπόριον τῆς εἰσαγωγῆς, τὸ ὁποῖον ἐνεργοῦν ὑπ’ εὐθύνην των οἱ ἔμποροι μὲ πολλοὺς κινδύνους ἀπωλείας τῶν κεφαλαίων των. Ἡ πολιτικὴ τὴν ὁποίαν ἀκολουθῶ καὶ θὰ ἀκολουθήσω εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Ἐπισιτισμοῦ, εἶναι νὰ ἐνθαρρύνω τὴν εἰσαγωγὴν διὰ τῶν ἰδιωτῶν, διότι νομίζω, ὅτι τὸ Κράτος εἶναι ὁ χειρότερος ἔμπορος καὶ ὁ χειρότερος διαχειριστής. Αὕτη εἶναι ἡ πρώτη λεγομένη διατακτική, τὴν ὁποίαν παρέδωκα, διότι ἴσως παρεποιήθην ἐξαπατηθεὶς ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν. Ἐγένετο λόγος καὶ περὶ 1000 τόννων λίπους. Εἴθε νὰ εἴχομεν, κύριοι, τὴν ἐπιτυχίαν νὰ μοῦ ἔλθουν 1000 τόννοι λίπους. Μᾶς ἦλθον μόλις περὶ τὰ 1400 βαρέλια λίπους, τὰ ὁποῖα ἦσαν εἰς πλείστους ὅσους εἰσαγωγεῖς διηρημένα· φορεὺς δὲ αὐτῶν τῶν φορτωτικῶν ἦτο ἡ Λαϊκὴ Τράπεζα ἡ ὁποία μᾶς ἐζήτησε νὰ κάμῃ ἐκείνη τὴν διασάφησιν καὶ νὰ τὰ παραλάβῃ, καὶ νὰ ἐνεργήσῃ τὴν διανομὴν κατὰ τὰς διαταγὰς τοῦ Ὑπουργείου, τὸ ὁποῖον καὶ ἐγένετο, καὶ τὸ Ὑπουργεῖον θὰ κάμῃ διὰ δελτίων τὴν διανομήν, κατὰ τὴν διατίμησιν ἡ ὁποία θὰ γίνῃ, καθ’ ὃν τρόπον ἐγένετο καὶ ἡ διατίμησις τῶν σαρδελλῶν. Καὶ ἐδῶ πάλιν σᾶς εἶπον, ὅτι μὲ ἐγέλασαν καὶ ἔδωκα διατακτικάς, διότι γίνεται σύγχισις ἀδείας εἰσαγωγῆς μὲ τὰς ἀδείας παραλαβῆς. Τὰ λίπη αὐτὰ ὑπάρχουσι πλὴν 50 βαρελίων, διὰ τὰ ὁποῖα παρεκλήθην νὰ ἐπιτρέψω τὴν ἄδειαν νὰ ἀποσταλῶσιν εἰς Σῦρον, καὶ ὀλίγων εἰς Σάμον, καὶ 100 βαρελίων τῶν ὁποίων ἐπέτρεψα τὴν ἐξαγωγὴν εἰς Θεσσαλονίκην, συνεπείᾳ παρακλήσεως τῆς Ἀγγλικῆς Πρεσβείας. Αὕτη εἶναι ἡ παραγγελία τοῦ λίπους. Περὶ τῶν δερμάτων. Τὰ δέρματα αὐτὰ ὅλα εἶχον διατιμηθῆ, διὰ διατιμήσεως, ἡ ὁποία εἶχε δημοσιευθῆ εἰς τὰς ἐφημερίδας καὶ εἶχεν ἐφαρμοσθῆ ἀπὸ τὴν ἀστυνομίαν.

§219Γ. ΜΑΡΗΣ. Ἀπὸ πότε;

§220Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Ἀπὸ καιροῦ εἰς καιρὸν διετιμῶντο.

§221Γ. ΜΑΡΗΣ. Τὰ ἐσχάτως ἐλθόντα δέρματα διετιμήθησαν;

§222Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Μάλιστα, ὁ κ. Στρατούλης μοῦ εἶχεν εἴπῃ, ὅτι ἡ διατίμησις ἦτο ἀκριβοδικαία.

§223Γ. ΣΤΡΑΤΟΥΛΗΣ. Μοὶ ἐπιτρέπετε; Πρὸ ἑνὸς ἢ δύο μηνῶν εἶχε γίνῃ διατίμησις, καὶ ἂν δοθῇ ἀφορμὴ διὰ νὰ γίνῃ νέα διατίμησις, πάντοτε εἰς τὸ ἀκριβώτερον θὰ γίνῃ.

§224Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Ὀφείλω, κύριοι, νὰ σᾶς εἴπω καὶ τὴν γνώμην τὴν ὁποίαν ἔχω περὶ τῶν διατιμήσεων, ἡ ὁποία εἶναι καὶ γνώμη, τὴν ὁποίαν ἐκύρωσεν ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ συστήματος αὐτοῦ κατὰ τὸν πόλεμον εἰς ὅλας τὰς χώρας. Αἱ διατιμήσεις δὲν ἔχουν καμμίαν ἀξίαν, διότι, ἐὰν μὲν ἀφθονῇ τὸ προϊόν, δὲν χρειάζονται αὗται, ἐὰν δὲ ἐλλείπῃ, αἱ διατιμήσεις δημιουργοῦν τὴν αἰσχροκέρδειαν καὶ ἐντεῦθεν τὴν ἀνωμαλίαν καὶ τὴν ἐπιπλοκήν. Ὅταν ἀνέλαβον τὸ Ὑπουργεῖον, εὑρῆκα διατιμήσεις ἐπὶ τῶν λαχανικῶν, τὰ ὁποῖα τότε εἶχον ἐξαφανισθῆ, καὶ τὰς κατήργησα, καὶ ἤδη ἔχομεν τοιαῦτα. Ἔχομεν διατιμήσεις διὰ τὸ ἔλαιον, καὶ νομίζομεν ὅτι ἡ τιμὴ τοῦ ἐλαίου εἶναι δεδικαιολογημένη, καὶ ἐν τούτοις ἡ τιμὴ τοῦ ἐλαίου ἀναβαίνει εἰς ὕψη δυσθεώρητα, διότι οἱ παραγωγοὶ δὲν μᾶς τὸ δίδουν, διότι δὲν ἔχομεν τὰ μέσα νὰ τὸ φέρωμεν. Δὲν θέλω νὰ εἴπω μὲ τοῦτο, ὅτι πρέπει νὰ ἀφήσωμεν τελείως ἄνευ διατιμήσεως τὰ εἴδη τῆς πρώτης ἀνάγκης. Πρέπει νὰ ἔχωμεν διατιμήσεις, ἀλλὰ νὰ μὴ ὑπνώττωμεν ἐπὶ τῶν διατιμήσεων διὰ τὴν ρύθμισιν τῶν φυσιολογικῶν τιμῶν, τὰς ὁποίας ἐπιβάλλουν οἱ ἄτεγκτοι οἰκονομικοὶ νόμοι, ἀλλὰ νὰ ἔχωμεν ἄγρυπνον τὸ ὄμμα νὰ τιμωρῶμεν μὲν τοὺς αἰσχροκερδεῖς, ἀλλὰ νὰ μὴ νομίζωμεν ὅτι καὶ ἡ διατίμησις εἶναι ἓν εἶδος λύσεως τοῦ ζητήματος.

§225Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Αἱ διατιμήσεις νὰ μὴ λείψουν, κ. Ὑπουργέ.

§226Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Δὲν τὰς ἀφήκαμεν. Σᾶς λέγω τὴν ἐπιστημονικὴν ἀντίληψιν, τὴν ὁποίαν ἔχω περὶ τῶν διατιμήσεων. Τώρα ἔρχομαι καὶ εἰς τὸ ζήτημα, τὸ ὅτι εὐνόησα τὴν ἰδιαιτέραν μου πόλιν, καὶ τοὺς ἐγέμισα μὲ μπιζέλια καὶ μὲ ἀλεῦρι πολυτελείας. Κύριοι, δυστυχῶς διὰ τὴν γεννέτειράν μου, αὕτη δὲν ἐπῆρεν οὔτε ἕνα μπιζέλι παραπάνω ἀπὸ ὅ,τι ἐπῆραν ὅλοι οἱ ἄλλοι κάτοικοι τῆς Ἑλλάδος. Οἱ κ. κ. συνάδελφοι, παρηκολούθησαν τὰς ἐκφορτώσεις ἐν Πάτραις καὶ ἐνόμισαν, ὅτι πᾶν ὅ,τι ἐκφορτώνεται ἐκεῖ προορίζεται διὰ τὴν πόλιν τῶν Πατρῶν. Ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις ἐνόμισεν ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐφαρμόσῃ ὡς πρὸς τοῦτο τὴν ἀποκέντρωσιν τῶν ἐκφορτώσεων διότι ἐν Πειραιεῖ εὑρῆκεν, ὅτι δὲν ὑπάρχουν ἐπαρκεῖς οὔτε ἀποθῆκαι, οὔτε ἐργάται, οὔτε μέσα μεταφορικὰ ἵνα γίνεται μόνον ἐδῶ ἡ εἰσαγωγὴ τῶν ἔξωθεν εἰσερχομένων ἐμπορευμάτων. Προσπαθήσαμεν καὶ ἐδοκιμάσαμεν νὰ εὐρύνωμεν τὰ κέντρα τοῦ ἐφοδιασμοῦ, καὶ ἐπεζητήσαμεν ἀπὸ τοὺς Συμμάχους ἡμῶν, νὰ μᾶς ἐπιτρέψουν ὅπως τινὰ τῶν ἀτμοπλοίων, τὰ ὁποῖα προσεγγίζουσιν εἰς τὸν Πειραιᾶ, νὰ μεταβαίνουσιν εἰς Πάτρας, Θεσσαλονίκην, Κρήτην, Βόλον καὶ Σῦρον.

§227Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Πόσα ἐστάλησαν εἰς Κρήτην;

§228Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Μέχρι τοῦδε μᾶς ἐπετράπη νὰ στείλωμεν εἰς τὰς Πάτρας, διότι ὁ λιμὴν ἐκεῖ παρέχει ἀσφάλειαν διὰ τὰ ἀτμόπλοια. Ἐζητήσαμεν πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν νὰ στείλωμεν εἰς τὴν Κρήτην ἓν ἀτμόπλοιον καὶ δὲν μᾶς ἐπετράπη. Ὥστε νὰ λείψῃ ἡ ζηλοτυπία τῶν κ. κ. συναδέλφων ἐκ τοῦ ὅτι βλέπουν ἐν Πάτραις, ὅτι ἐκφορτώνονται ἐμπορεύματα, διότι τὰ μπιζέλια περὶ τῶν ὁποίων ὁμιλοῦν οἱ κ. κ. συνάδελφοι, πρόκειται νὰ σταλοῦν εἰς Αἴγιον, Πύργον, Ἀμαλιάδα, Μεσολόγγιον, Ζάκυνθον, Ἰθάκην Λευκάδα καὶ Κεφαλληνίαν. Ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ ζήτημα τοῦ βακαλάου, ὁ ὁποῖος κατέστη τὸ μῆλον τῆς ἔριδος. Ξεύρετε πολὺ καλὰ, ὅτι τὸ πρῶτον ἦτο 180 βαρέλια. Ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου εὑρέθη ἐν ἀπορίᾳ περὶ τοῦ τρόπου τῆς διαθέσεως αὐτοῦ. Ἡ προσωπική μου γνώμη ἦτο νὰ διατεθῇ εἰς τὸν στρατὸν καὶ τὸν στόλον, ἀλλ’ ἐν τῷ μεταξὺ τὸ Ἐργατικὸν Κέντρον Πειραιῶς, ἰδίῳ δικαίῳ, ἐπῆρεν εἴκοσι βαρέλια, διότι μοὶ ἔλεγε δὲν ξεφορτώνω ἐὰν δὲν μοῦ δώσητε 20 βαρέλια, 40 βαρέλια ἐπῆρεν ὁ στρατὸς καὶ ἕτερα 40 τὸ ναυτικόν. Διενεμήθη ὀλίγος εἰς τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους, ἕνεκεν τοῦ ὁποίου ἤκουσα ἐγὼ τὸν ἀναβαλλόμενον καὶ 27 βαρέλεια ἔστειλα εἰς τὸ Ἐργατικὸν Κέντρον Πατρῶν, τὰ ὁποῖα δὲν διενεμήθησαν ἀκόμη, ἀλλ’ εὑρίσκονται ἐκεῖ, εὑρίσκονται δὲ ἐν ἀπορίᾳ πῶς θὰ τὸν διανείμουν. Μὲ παρακαλοῦν δὲ ὅπως τοὺς ἀποστείλω ὀλίγον ἀκόμη, ὅπως κατορθωθῇ καὶ διανεμηθῇ ἔστω καὶ κατὰ δέκα δράμια κατ’ ἄτομον. Ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ ζήτημα, τὸ ὅτι δὲν ἐνήργησα τίποτε διὰ τὴν κλοπὴν τῶν 50 σάκκων ζακχάρεως. Κακῶς ἐπληροφορήθησαν οἱ κύριοι συνάδελφοι αὐτό. Ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς, καθ’ ἣν μοὶ κατηγγέλθη τοῦτο, ἔκαμα διοικητικὴν ἀνάκρισιν, καὶ ἐπειδὴ ἡ διοικητικὴ αὐτὴ ἀνάκρισις δὲν κατέληξεν εἰς οὐδέν, παρέπεμψα τὴν ὑπόθεσιν εἰς τὴν δικαστικὴν ἀνάκρισιν. Δὲν εἶναι μόνον τοῦτο, ὅτι μοὶ κατηγγέλθη, ὅτι κατὰ τὴν ἐκφόρτωσιν τῶν ἄσπρων φασολίων, εἰς κάποιο ξενοδοχεῖον ἐμαγειρεύθησαν φασόλια ἄσπρα, ἔστειλα τὸν ἐπόπτην καὶ ἔκαμε ἀνάκρισιν, ἀλλὰ δὲν ἀνεκαλύφθη οὐδέν. Εὔχομαι τώρα εἰς τὸ ζήτημα τοῦ ἐλλείμματος 200,000 ὀκάδων σίτου. Τὸ ἔλλειμμα αὐτὸ κατὰ τὴν γνώμην τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου καὶ κατὰ τὴν ἀτομικήν μου γνώμην, εἶναι ἔλλειμμα ἐκ κλοπῆς κατὰ τὴν φόρτωσιν, εἰς τὸν τόπον τῆς προελεύσεως. Καὶ ἀκριβῶς ἕνεκα τούτου παρασκευάζομεν ἐνέργειαν παρὰ τῇ ἐπιτροπῇ τοῦ Λονδίνου, ἡ ὁποία μᾶς προμηθεύει, διὰ νὰ κάμῃ ἀνακρίσεις εἰς τὸν τόπον τῆς προελεύσεως. Καὶ ταῦτα μὲν, ὅσον ἀφορᾷ τὸ οὐσιαστικὸν μέρος. Τώρα καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸν κύριον Μοᾶτσον. Οὐδεὶς ἐλυπήθη περισσότερον ἐμοῦ διὰ τοῦτο. Διατὶ ἔφυγεν; Διότι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ συμφωνήσῃ μὲ τὸν Ὑπουργόν. Διότι ὁ κύριος Μοᾶτσος εἶχε διάφορον ἀντίληψιν περὶ τῶν δικαιωμάτων τοῦ Ὑπουργοῦ καὶ περὶ τῆς ἐκτάσεως τῶν δικαιωμάτων τοῦ Ὑπουργοῦ. Ποία ἦτο ἡ ἀφορμή; Ἀπεφάσισα τὴν ἵδρυσιν ἐν Πειραιεῖ ἀπὸ ἐντιμοτάτους κυρίους, φανατικοὺς Φιλελευθέρους, φιλοπόνους, γνώστας δὲ τοῦ ἐμπορίου τοῦ Πειραιῶς, ἐπιτροπῆς ἡ ὁποία νὰ ἐποπτεύῃ τὴν κίνησιν τοῦ Ὑπουργείου καὶ τὸ ἐκεῖ παράρτημα, διότι πολλὰ μοῦ καταγγέλονται καὶ πολλὰ συμβαίνουν. Ὁ κ. Μοᾶτσος ἀντιτίθετο καὶ μοὶ εἶπεν, ὅτι δὲν δέχομαι ἐποπτείαν ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ μου. Ἐγὼ ἔκαμα τὴν ἐπιτροπήν, ὁ κ. Μοᾶτσος ἐνόμισεν, ὅτι ἔπρεπε νὰ παραιτηθῇ καὶ παρῃτήθη. Ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν, ὅτι οὐδεὶς ἐλυπήθη περισσότερον ἐμοῦ, διότι ἐπρόκειτο περὶ ὑπαλλήλου χρηστοτάτου καὶ φιλοπονωτάτου. Τί ἔπρεπε νὰ γίνῃ; Ἢ ἐγὼ ἔπρεπε νὰ παραιτηθῶ ἢ ὁ ὑπάλληλος. Ἐφ’ ὅσον ὅμως ἐφρόνουν ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ἦτο ἀπαραίτητος διὰ τὴν ἐπαγρύπνισιν τῶν ἐν Πειραιεῖ συμβαινόντων ἠθέλατε νὰ μείνῃ ὁ Ὑπουργὸς μὲ μεμειωμένον τὸ κῦρος; Ἢ μήπως ἐνομίσατε, ὅτι ἐγὼ ἀνέλαβον τὸ Ὑπουργεῖον πρὸς ἱκανοποίησιν μιᾶς φιλοδοξίας; Ἐγνώριζον πόσον ἄχαρι ἦτο τὸ ἔργον. Τοῦτο εἶπον καὶ εἰς τὸν τιμήσαντα με διὰ τῆς προσφορᾶς αὐτῆς. Ἀλλὰ τὸ ἀνέλαβον φρονῶν, ὅτι ὅπως ὅλοι οἱ Ἕλληνες ἐπιστρατεύονται, οὕτως καὶ ἡμεῖς οἱ πολιτευόμενοι ὀφείλομεν νὰ ἐπιστρατευώμεθα καὶ νὰ ἀναλαμβάνωμεν τὴν εὐθύνην ὄχι μόνον ὅταν εἶναι ἐστρωμμένη ἐπὶ ρόδων, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ ἀκανθῶν. (Χειροκροτήματα). Θὰ ἤμην δὲ πανευτυχής, ἐὰν ὑπῆρχεν ἄλλος τις, οἱοσδήποτε, νὰ μὲ ἀντικαταστήσῃ αὐτὴν τὴν στιγμήν.

§229ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις γενικεύεται. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κύριος Μαρῆς.

§230Γ. ΜΑΡΗΣ. Ἐζητήσαμεν, κύριοι βουλευταί, τὴν γενίκευσιν τῆς συζητήσεως, διότι δὲν ἔπρεπε νὰ μείνωσιν ἄνευ ἀπαντήσεως τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τοῦ Ἐπισιτισμοῦ. Ὅπως διεξήχθη ἡ συζήτησις, κινδυνεύει νὰ νομίσῃ τις, ὅτι ἀντικείμενον τῆς ἐπερωτήσεώς μας ἦτο ἡ διαφωνία τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ πρὸς τὸν Γενικὸν Διευθυντὴν τοῦ Ὑπουργείου του· κινδυνεύει νὰ παρασταθῇ, ὅτι ὁ κύριος Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ καλεῖται νὰ ἀπολογηθῇ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς δι’ οὐδένα ἄλλον λόγον, παρὰ μόνον διότι ἠξίωσε νὰ ἔχῃ κρατοῦσαν γνώμην ἐπὶ τῶν ζητημάτων τοῦ Ὑπουργείου του. Διεφώνησε μὲ τὸν Γενικὸν Διευθυντὴν καὶ ἐπειδὴ ὁ Γενικὸς Διευθυντὴς δὲν ὑπετάσσετο εἰς τὴν γνώμην τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ ὑπέβαλε τὴν παραίτησίν του. Δὲν νομίζω, ὅτι τὸ ζήτημα ἔχει οὕτω, ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι οὐδεὶς ἠθέλησε νὰ ἐλέγξῃ τὸν κύριον Ὑπουργὸν διὰ τὸ ζήτημα τοῦτο, δὲν νομίζω, δ’ ὅτι ἡ Βουλὴ ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐκτελῇ ἔργα διαιτητοῦ εἰς τὰς ἑκάστοτε διαφωνίας μετὰ τῶν κυρίων Ὑπουργῶν καὶ τῶν ὑφισταμένων των. Ἀναγνωρίζω καὶ ἐγώ, ὅπως ἀνεγνώρισε καὶ ὁ κύριος Ὑπουργὸς καὶ ὅπως ἀναγνωρίζουν καὶ ὅλοι οἱ κύριοι συνάδελφοι, τὴν ἀξίαν, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Μοᾶτσος εἶχε κατὰ τὴν διαχείρησιν τῆς ὑπηρεσίας του καὶ ὅτι ἐσημειώθη πράγματι βελτίωσις εἰς τὴν κατάστασιν τοῦ Ὑπουργείου, τὴν ὁποία ἀληθῶς δὲν δυνάμεθα νὰ βελτιώσωμεν ἀφ’ οὗ μεταξὺ τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου ὑπάρχουν ὑπάλληλοι, οἵτινες ἀναιδῶς ἐμπορεύονται τὴν ἐμπιστευθεῖσαν εἰς αὐτοὺς ὑπηρεσίαν. Ἀλλὰ παρὰ ταῦτα δὲν εἶναι ἀντικείμενον ἐλέγχου τῆς Κυβερνήσεως ἡ ἐπερώτησίς μου καὶ δύναται ὁ κύριος Ὑπουργὸς νὰ ἀναφέρῃ τὸν λόγον ἢ τοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους παρῃτήθη εἰς Γενικὸς Διευθυντὴς ἢ ἄλλος ὑπάλληλος. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ τούτου. Κατηγγέλθησαν πράξεις, αἵτινες, ἐὰν ἀληθεύουν, ἀντίκεινται ὄχι μόνον εἰς τὴν πολιτικὴν ἠθικήν, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰς στοιχειωδεστέρας ὑποχρεώσεις ἔναντι τῶν νόμων. Λυποῦμαι δέ, διότι ὁ κύριος Ὑπουργὸς ἠλέγξας δι’ εἰρωνείας τὴν ἐπερώτησίν μας δὲν κατώρθωσεν ἐν τούτοις νὰ ἄρῃ ὅλας τὰς μορφὰς, ὡς περιείχοντο ἐν τῷ κειμένῳ τῶν ἐπερωτήσεών μας. Καὶ διὰ τινας μὲν ἐκ τῶν μομφῶν ἐπείσθην, ἐκ τῶν λεχθέντων τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ, ὅτι δὲν ὑπάρχει λόγος μομφῆς, ἀλλ’ ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι μομφαί, διὰ τὰς ὁποίας καὶ ὁ μᾶλλον πρόθυμος νὰ πεισθῇ δὲν δύναται νὰ πεισθῇ ἐκ τῆς Ὑπουργικῆς ἀπαντήσεως. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς ὑπεδέχθη μετ’ εἰρωνίας τὴν μομφήν, ὅτι ἐν τῇ διανομῇ τῶν τροφίμων ἠνόησε τὰς Πάτρας. Δὲν νομίζω, ὅτι τοῦτο εἶναι ἀνάξιον προσοχῆς, ἀπήντησε δὲ ἐπὶ τούτου, ὅτι δὲν πρέπει νὰ παραξενευώμεθα διὰ τὴν προτίμησιν τῶν Πατρῶν, διότι αἱ Πάτραι εἶναι κέντρον ἐφοδιασμοῦ. Ἀλλὰ δὲν πρέπει ὁ κύριος Ὑπουργὸς νὰ λησμονῇ, ὅτι εἶναι πολιτευόμενος ἐκ Πατρῶν καὶ ὅτι συμφέρον εἰς αὐτὸν πολιτικὸν εἶναι νὰ μὴ ἔχουν παράπονον αἱ Πάτραι κατὰ τοῦ Ὑπουργείου τοῦ Ἐπισιτισμοῦ. Τὰ μέτρα ταῦτα, ὡς λέγεται εἶναι ἡ διατίμησις καὶ εἶδος τι ἐπιτάξεως, τὸ ὁποῖον ἐφαρμόζεται καταλλήλως, δηλαδὴ διατιμῶμεν τὸ ἐμπόρευμα εἰς μίαν λογικὴν τιμὴν καὶ ταὐτοχρόνως ἐπιτάσσομεν αὐτὸ καὶ διατάσσομεν τὴν διάθεσιν αὐτοῦ εἰς ὡρισμένους ἀγοραστάς, οἵτινες εἶναι ὑποχρεωμένοι διὰ τὸν πωλητήν, ἀλλ’ ἐπὶ τῇ βάσει ὡρισμένων διατακτικῶν. Τούτων ἡ χρησιμοποίησις εἶναι εὔλογος, διότι ἂν ἀφίνομεν τὸ ἐμπόρευμα μόνον μὲ τὴν διατίμησιν, καὶ ἐπρόκειτο μεγάλη ποσότης νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν ἀγοράν, θὰ ἀπεκρύπτετο. Ἐπειδὴ δὲ ἔχομεν ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον σήμερον ζήτησιν ὅλων τῶν εἰδῶν, θὰ ἐδίδετο εὐκαιρία εἰς τὸν μεγαλέμπορον εἰσαγωγέα νὰ μεταπωλήσῃ εἰς τοὺς δευτέρους ἐμπόρους εἰς τιμὰς ὑψηλὰς καὶ οὕτω τὸ ἐμπόρευμα θὰ ἤρχετο μὲ ηὐξημένην τιμὴν χωρὶς νὰ δυνάμεθα νὰ κατηγορήσωμεν τὸν τελευταῖον πωλητήν, ὅτι αἰσχροκερδεῖ. Οἱ ἔμποροι ὅμως ἐπενόησαν ἕνα ἄλλο σύστημα, τὸ σύστημα τῶν προπωλήσεων καὶ τοιουτοτρόπως στηριζόμενος ὁ ἔμπορος ἐπὶ μιᾶς ἢ δύο τοιούτων πωλήσεων ζητεῖ τὴν διατίμησιν ἐπὶ τῇ βάσει μιᾶς τιμῆς, ἡ ὁποία περιέχει τρία προηγούμενα κέρδη. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἀπεφασίσθη καὶ ἐκανονίσθη ὅτι οὐδεμία προπώλησις θὰ λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν. Τοῦτο εἶναι κύριοι, τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον ἐφηρμόζετο γενικῶς καὶ ἀπαρεγκλήτως εἰς ὅλα τὰ εἰσαγόμενα τρόφιμα. Ἀλλ’ ἐνῷ τοῦτο ἦτο τὸ σύστημα, παρουσιάζεται αἴφνης ὁ Ὑπουργὸς μὲ ἄλλο σύστημα καὶ ἐπιτρέπει τὴν εἰσαγωγὴν τροφίμων ἄνευ διατιμήσεως, κατὰ σύμπτωσιν δὲ πρόκειται καὶ εἰς τὰς δύο περιπτώσεις ποῦ ἀναφέρει ἡ ἐπερώτησις, περὶ τροφίμων μεγάλης ποσότητος.

§231Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ πληροφορία μας εἶναι, ὅτι διετιμήθησαν αἱ σαρδέλες.

§232Γ. ΜΑΡΗΣ. Δὲν εἶναι αὐτὴ ἡ πληροφορία, θὰ σᾶς εἰπῶ τὸ ζήτημα πῶς ἔχει. Ἡ μομφή, ἡ ὁποία ἀπευθύνεται πρὸς τὸν Ὑπουργὸν εἶναι ἡ ἑξῆς: Ὅτι ἐπέτρεψεν ἄνευ διατιμήσεως τὴν εἰσαγωγὴν τροφίμων. Πρόκειται περὶ 100.000 τόννων σαρδελῶν καὶ λίπους, τὰς ὁποίας ἀφῆκε νὰ ριφθῶσιν εἰς τὴν ἀγοράν μας καὶ ἀφῆκε τοὺς ἐμπόρους τῆς πρώτης εἰσαγωγῆς νὰ πωλήσωσιν ὅσον τοὺς ἐπέτρεπεν ἡ συνείδησίς των καὶ ἡ ζήτησις· γνωρίζετε δὲ ποία εἶναι ἡ ζήτησις καὶ ποία εἶναι ἡ ἐμπορικὴ συνείδησις ἡ σημερινή, ὥστε νὰ εἶσθε βέβαιοι, ὅτι διὰ τῆς πράξεως αὐτῆς οὐδὲν ἄλλο ἐγένετο, παρὰ ἡ μεταφορὰ ἐκ τῶν θυλακίων τοῦ λαοῦ ἑκατομμυρίου περίπου εἰς τὰ θυλάκια τὰ παχέα ἄλλως τε τῶν εἰσαγωγέων. Ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν ἀρνεῖται, ὅτι ὑπέγραψε τὴν ἄδειαν τῆς εἰσαγωγῆς.

§233Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐπισιτισμοῦ). Δὲν εἶχα δικαίωμα νὰ τὴν ἐμποδίσω, διότι οὐδέποτε θὰ ἀνελάμβανον τὴν εὐθύνην αὐτήν, προκειμένου περὶ ἐμπορευμάτων ὑποκειμένων εἰς φθοράν.

§234Γ. ΜΑΡΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς δέχεται, ὅτι ὑπέγραψε τὴν ἄδειαν, ἀλλὰ τὴν ὑπέγραψε, διότι ἐπρόκειτο περὶ φθαρτοῦ ἐμπορεύματος. Τὸ ἐμπόρευμα αὐτὸ ἔμενε δύο ἔτη εἰς τὴν Ἱσπανίαν καὶ ἐταξείδευεν ἐπὶ τρεῖς μῆνας καὶ θὰ ἐχαλοῦσε μέχρις ὅτου ὁ Ὑπουργὸς ἤθελε προβῆ εἰς διατίμησιν. Ἦτο δὲ τόση ἀνάγκη, ὥστε ἐνῷ τὸ ἐμπόρευμα ἔφθασε τὴν 9 Μαρτίου, ἡ ἄδεια ἐδόθη τὴν 8 Μαρτίου καὶ ἔμενε τὸ ἐμπόρευμα παρὰ ταῦτα εἰς τὸ τελωνεῖον κατὰ μέγα μέρος καὶ ἦλθεν ἡ ἔγκρισις τὴν 21 Μαρτίου καὶ δὲν ἐχάλασαν ἐν τούτοις αἱ σαρδέλες, αἱ ὁποῖαι θὰ χαλοῦσαν γιὰ μερικὲς ὧρες ὅσες ἀπῃτεῖτο διὰ νὰ γίνῃ ἡ διατίμησις. Δὲν θέλω νὰ εἰπῶ, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς ἐξ ἄλλης προθέσεως ἐπέτρεψε τὴν εἰσαγωγήν, θέλω νὰ εἴπω, ὅτι περὶ λάθους πρόκειται, ἀλλὰ τὸ λάθος τοῦτο θὰ ἦτο καλλίτερον νὰ ὡμολόγει ὁ κ. Ὑπουργός. Καὶ ἐγὼ δέχομαι, ὅτι πρόκειται περὶ πλάνης, ἀλλὰ ὀφείλω νὰ τονίσω, ὅτι ἡ πλάνη αὕτη ἔχει μερικὰ περίεργα. Διότι εἶναι περίεργον πῶς ὁ κ. Ὑπουργός, ὅστις εἶναι ὀξυδερκέστατος ἄνθρωπος, καὶ ὁ ὁποῖος εἶναι συνειθισμένος, ὡς ἐκ τοῦ ἐπαγγέλματός του νὰ προσέχῃ εἰς τὰς λεπτομερείας τῶν πραγμάτων αὐτῶν περισσότερον ἀπὸ κάθε ἄλλον εἰδικόν, πῶς ὑπέπεσεν εἰς τὴν πλάνην αὐτήν. Τί θὰ ἐχρησίμευε τὸ ἐμπόρευμα αὐτὸ εἰς τοὺς εἰσαγωγεῖς, ἐὰν ἐπρόκειτο μετὰ τρεῖς ἡμέρας νὰ τὸ πετάξουν εἰς τὴν θάλασσαν; Ἀλλὰ τί παραδοξώτερον εἶναι τοῦτο, ὅτι ἀφ’ οὗ ἐγένοντο αἱ παρατηρήσεις αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, κατόπιν παραπόνων τῶν παντοπωλῶν, διότι πρὸ τῆς εἰσαγωγῆς καὶ πρὸ τῆς ἀφίξεως τοῦ ἀτμοπλοίου παρουσιάσθησαν παντοπῶλαι, οἱ ὁποῖοι ἐζήτησαν ἀπὸ τὸν διευθυντὴν τοῦ Ὑπουργείου νὰ συστήσῃ εἰς τὸν Ὑπουργὸν νὰ μεριμνήσῃ περὶ διατιμήσεως τῶν σαρδελλῶν, ἵνα μὴ παραδοθῶσι σιδηροδέσμιοι οἱ ἄνθρωποι εἰς τὴν αἰσχροκέρδειαν τῶν πρώτων εἰσαγωγέων; Καὶ παρέπεμψεν ὁ γενικὸς διευθυντὴς τοὺς παντοπώλας εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ ἐπανέλαβον εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τὴν αἴτησίν των. Μετὰ τὴν εἰσαγωγὴν λοιπὸν συνέβη τοῦτο, ὅτι μολονότι συνεπείᾳ παραπόνων, ἐπαναλαμβάνω, ἤρθη ἐκείνη ἡ διαταγή, ἡ ὁποία ὡς συνέπειαν θὰ εἶχε τὴν ἐνθυλάκωσιν ἑνὸς ἑκατομμυρίου ὁλοκλήρου, δι’ ἄλλης ὑπουργικῆς ὁδοῦ κατελήξαμεν εἰς τὸ αὐτὸ ἀποτέλεσμα, διότι ἓν πρᾶγμα ἐγὼ τουλάχιστον ἐπληροφορήθην, καὶ ἔχω πάντα λόγον νὰ πιστεύω, ὅτι ἡ πληροφορία μου εἶναι ἀκριβής, ὅτι ὁ πρῶτος εἰσαγωγεὺς ὁ Χαραλαμπόπουλος, ὁ ἐκ Πατρῶν εἰσαγωγεὺς ἐπώλησεν ἐν πλῷ τὰς σαρδέλλας αὐτὰς πρὸς 4,20 καὶ μὲ 140 ντάραν πρὸς τοὺς Νομικὸν καὶ Σπηλιόπουλον, μὲ τὸ τελωνεῖον εἰς βάρος των, τὸ δὲ τελωνεῖον στοιχίζει 40 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν. Διὰ τῆς πωλήσεως ταύτης, ἡ ὁποία πιθανώτατα εἶναι εἰκονική, λέγεται, ὅτι ἐὰν ἦτο πραγματική, περιῆλθον 750 χιλιάδες δραχμαὶ εἰς τὰ θυλάκια τοῦ πρώτου εἰσαγωγέως. Ἀλλ’ ὁ δεύτερος παρουσιάσθη μὲ τὴν ἀγορὰν αὐτὴν καὶ μολονότι εἰς ἡμᾶς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι εἶναι κατ’ αὐτοῦ, ἐν τούτοις τὸ Γνωμοδοτικὸν Συμβούλιον παρεδέχθη νὰ προσθέσῃ νέον κέρδος εἰς τὸν δεύτερον εἰσαγωγέα τὸν Σπηλιόπουλον, νομίζω ἐκ Πατρῶν καὶ αὐτόν, ὁ ὁποῖος οὕτω πως ἀπὸ 4,60 ποῦ ἠγόρασε τὰς σαρδέλλας, εἰς τὸ τελωνεῖον μετεπώλησεν αὐτὰς πρὸς 5,40 καὶ ἐκέρδισεν 80 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν ἐπὶ ποσότητος 800 χιλιάδων περίπου ὀκάδων καὶ διὰ πρᾶξιν διὰ τὴν ὁποίαν οὐδὲ κεφάλαια πολλὰ χρειάζεται, διότι τὸ ἐμπόρευμα ἦτο εἰς τὸ τελωνεῖον, οὐδὲ καὶ μεγάλη ἐργασία διότι ἐπρόκειτο περὶ χονδρικῆς πωλήσεως ἄνω τῶν 500 βαρελίων. Τόσον δὲ πλουσία ἦτο ἡ διατίμησις, ὥστε καὶ παρακάτω ἀπὸ αὐτὴν ἐπώλησεν ὁ δεύτερος εἰσαγωγεὺς εἰς τὸν Κοκλάκον 70 βαρέλια πρὸς 25 λεπτὰ κάτω τῆς διατιμήσεως, διότι καὶ εἰς τὴν τιμὴν αὐτὴν ὁ ἔμπορος αὐτὸς εὑρῆκε κέρδος ἱκανοποιητικόν. Τὸ συμπέρασμα κύριοι, εἶναι, ὅτι ἐκ λάθους βεβαίως τῆς ὑπηρεσίας, διὰ τὸ ὁποῖον εὐθύνεται ὁ κ. Ὑπουργὸς, ἔγινεν ὅ,τι ἔγινεν καθ’ ἣν στιγμὴν ὅλοι μας ἀσκούμεθα κατὰ τῆς αἰσχροκερδείας, καθ’ ἣν στιγμὴν ἱδρύομεν Ὑπουργεῖα πολυάριθμα καὶ εἰδικὰ δικαστήρια καὶ ἐπίσης καταδικάζομεν πτωχοὺς παντοπώλας. Ἀσχολούμεθα εὐρύτατα καὶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐρχόμεθα, ὡς ἐπίσημον Κράτος διὰ μιᾶς ἀστόχου ἐνεργείας μας νὰ μεταφέρωμεν ἑκατομμύρια ἀπὸ τὰ θυλάκια τοῦ πτωχοῦ λαοῦ, εἰς τὰ θυλάκια χονδρεισαγωγέων.

§235Γ. ΠΩΠ. Ἔμεινε κ. συνάδελφε ἕνα σημεῖον σκοτεινόν.

§236Γ. ΜΑΡΗΣ. Ποῖον κ. συνάδελφε;

§237Γ. ΠΩΠ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τοῦ Ἐπισιτισμοῦ ἐβεβαίωσεν, ὅτι τὴν ἄδειαν ταύτην διὰ τὴν μὴ φθορὰν τοῦ ἐμπορεύματος, δὲν ἐπέτρεπεν ὡς καὶ τὴν ἐξαγωγὴν σαρδελλῶν πρὸ τῆς διατιμήσεως. Ἐν τούτοις ὑπάρχει ἡ πληροφορία .......

§238Γ. ΜΑΡΗΣ. Τὴν ὁποίαν βεβαιῶ καὶ ἐγώ.

§239Γ. ΠΩΠ. ...... ὅτι παρεδόθησαν ἅμα τῇ ἀδείᾳ καὶ μέχρι τῆς ἐκδόσεως τῆς διατιμήσεως εἰς τὴν γενικὴν κατανάλωσιν. Ἐγένετο ἐξαγωγή .......

§240Γ. ΜΑΡΗΣ. Ἀλλὰ τοῦτο σημαίνει ἡ ἄδεια, κύριε συνάδελφε· διαταγὴν πρὸς τὸν τελώνην νὰ ἀφίσῃ τοὺς ἀνθρώπους νὰ πάρουν τὸ πρᾶγμά των. Μεταξὺ τῆς πρώτης καὶ τῆς δευτέρας διαταγῆς ἐξήχθη βεβαίως μέρος τοῦ ἐμπορεύματος· Πόθεν ἐξήχθη δὲν ἠθέλησεν ὁ κύριος τελώνης νὰ μᾶς βεβαιώσῃ.

§241Γ. ΠΩΠ. Αὐτὸ εἶναι τὸ σοβαρόν.

§242Γ. ΜΑΡΗΣ. Τὸ σοβαρώτερον εἶναι τοῦτο. Καὶ ἂν δὲν ἐξήγετο, εἶπον ὅτι δι’ ἄλλης μεθόδου κατελήξαμεν εἰς τὸ αὐτὸ ἀποτέλεσμα.

§243Γ. ΠΩΠ. Νὰ καταδιωχθῶσιν οἱ ἐξαγαγόντες παρὰ τὴν διαταγὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Αὐτὸ πρέπει νὰ γίνῃ ἐξ ὅσων ἐβεβαίωσεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ὁ κ. Ὑπουργός.

§244Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Κύριε Πρόεδρε, δύο διασαφήσεις λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλήν. Πρῶτον ὡς πρὸς τὸ πρόσωπον τοῦ εἰσαγωγέως, τὸν κ. Χαραλαμπόπουλον, ὁ κύριος συνάδελφος εἶπεν ὅτι εἶναι ἐκ Πατρῶν. Δὲν γνωρίζω ποῖος ἐνδιαφέρετο δι’ αὐτόν, δηλῶ ὅμως ὅτι ἐὰν πρὸ τῆς διατιμήσεως ἐπωλήθη καὶ ἓν βαρέλιον εἰς τιμὴν ἀνωτέραν τῆς διατιμήσεως, θὰ ἤμην διατεθειμένος νὰ καταβάλλω εἰς τὸν ἀγοραστὴν τὴν διαφορὰν μεταξὺ τῆς τιμῆς τῆς διατιμήσεως καὶ τῆς τιμῆς, εἰς τὴν ὁποίαν ἠγόρασεν ὁ ἀγοραστής. Ὁ κ. Χαραλαμπόπουλος, τὸν ὁποῖον ἀνέφερεν ὁ κύριος συνάδελφος δὲν κατάγεται ἐκ Πατρῶν ἀλλ’ ἐξ Αἰγίου, ἦτο δὲ συνυποψήφιος τοῦ συμπολίτου μου ἐκ Πατρῶν καὶ πρώην Πρωθυπουργοῦ κ. Γούναρη κατὰ τὴν 6ην Δεκεμβρίου. Ἐξ αὐτοῦ δύναταί τις νὰ συμπεράνῃ ὁποῖος σύνδεσμος δύναται νὰ ὑπάρχῃ μεταξὺ αὐτοῦ καὶ ἐμοῦ.

§245ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαστρατῆς ἔχει τὸν λόγον.

§246Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Δὲν ἔχω νὰ εἴπω πολλά. Ἔρχομαι νὰ διαμαρτυρηθῶ διὰ τὴν συμπεριφοράν, τὴν ὁποίαν ἔδειξεν ὁ κύριος Ὑπουργός. Ἀρχόμενος τοῦ λόγου εἶπεν ὅτι ἡμεῖς ἐγενόμεθα ἠχὼ τῶν τριόδων καὶ ὅτι ἤλθομεν ἐδῶ νὰ κατηγορήσωμεν τὸν Ὑπουργὸν ψευδῶς καὶ νὰ γίνωμεν ἠχὼ τῶν τριόδων, τὸ ὁποῖον ὁ κύριος Ὑπουργὸς δὲν εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ εἴπῃ. Ἀλλὰ καὶ ἐὰν τοῦτο πραγματικῶς ἐγένετο, ἀποδεικνύει, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἤκουσεν αὐτά, τὰ ὁποῖα εἴπομεν ἡμεῖς ἐδῶ καὶ ὤφειλεν ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει νὰ μᾶς ἐκφράσῃ τὰς εὐχαριστίας του, διότι ἐὰν νομίζει ὅτι ἔχει δίκαιον, τοῦ ἐδόσαμεν τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἀποδείξῃ τὸ δίκαιον. Τὸ βῆμα τῆς Βουλῆς, κύριε Ὑπουργέ, δὲν εἶναι ἠχὼ τῶν τριόδων, ἀλλ’ εἶναι τὸ βῆμα ἐκεῖνο, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνερχόμενος τὶς ἀποδεικνύει τὸ δίκαιον καὶ τὴν ἀλήθειαν καὶ ὀφείλετε νὰ ἔχητε πολὺ διαφορετικὴν ἀντίληψιν ἀπὸ ἐκείνην, τὴν ὁποίαν εἴχατε προηγουμένως. Δὲν ἔχω νὰ λυπηθῶ μόνον δι’ αὐτό· ἀλλὰ λυποῦμαι ἀκόμη περισσότερον. Σᾶς βεβαιῶ μὲ ὅλην τὴν εἰλικρίνειαν, ὅτι δὲν κατώρθωσε νὰ ἀποδείξῃ ὅτι ἡμεῖς ἔχομεν λάθος κατηγορήσαντες ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα κατηγορήσαμεν. Ἔχω νὰ παρατηρήσω καὶ ἄλλο τί ζήτημα, τὸ ὁποῖον μὲ σκανδαλίζει, τὸ πολὺ ἐνδιαφέρον, τὸ ὁποῖον ἔδειξεν ὁ κύριος Ὑπουργὸς νὰ παρακολουθήσῃ τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν τῶν ταλαιπώρων ἐκείνων σαρδελλοπωλῶν, οἱ ὁποῖοι κατώρθωσαν νὰ ἐπιβαρυνθῶσι μὲ τὸ βάρος ἄλλος 500 καὶ ἄλλος 600 χιλιάδων δραχμῶν. Ἔρχομαι νὰ παραξενευθῶ μὲ τὸ ἰδιαίτερον ἐνδιαφέρον, μὲ τὸ ὁποῖον παρηκολούθησε τὰς φάσεις τοῦ ἐμπορίου αὐτοῦ τοῦ ὅλως ἰδιωτικοῦ πλέον μετὰ τὴν ἀπομάκρυνσιν ἀπὸ τὰ χέρια τῆς ὑπηρεσίας του τοῦ ζητήματος αὐτοῦ. Ἔδωκε τὰς διασαφήσεις· ἀλλὰ δὲν μᾶς διεσάφισε καὶ πῶς ἔβγαιναν τὰ ἐμπορεύματα ἀπὸ τὸ Τελωνεῖον, δὲν μᾶς διεσάφισε πῶς εὑρέθησαν εἰς τὴν κατανάλωσιν, πῶς εὑρέθησαν εἰς τὴν ἀγορὰν πρὸ τῆς διαταγῆς. Γνωρίζω μάλιστα, ὅτι ἐδόθη διαταγὴ ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου εἰς τὸν τελώνην νὰ μὴ ἐπιτρέψῃ τὴν συνέχισιν τῆς ἐξαγωγῆς ἀπὸ τὸ Τελωνεῖον τοῦ ἐμπορεύματος αὐτοῦ καὶ ὁ τελώνης ἐκεῖνος ἠρνεῖτο λέγων διαρρήδην ὅτι εἶχεν ἐντολὴν προσωπικήν.

§247Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Θὰ παρακαλέσω τὸν κύριον συνάδελφον ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ σημειώσῃ τοῦτο, τὸ ὁποῖον ἐλέχθη.

§248Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Παρακαλῶ νὰ μοὶ σταλῇ ἀντίγραφον τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν.

§249Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω, κύριοι βουλευταί.

§250Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Ὅσον ἀφορᾶ τὴν ἀνευλάβειαν, διὰ τὴν ὁποίαν μὲ κατηγόρησεν ὁ κύριος βουλευτής, θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ εἴπω, ὅτι ἔχω μείζονα εὐλάβειαν ἀκριβῶς διότι νομίζω ὅτι οἱ βουλευταὶ ἐρχόμενοι νὰ κατηγορήσωσι πρέπει νὰ ἔχωσι στοιχεῖα τοιαῦτα, ὥστε νὰ μὴ εἶναι ἐπιδεκτὰ ἀναιρέσεως τόσον εὐκόλου, ἢ τοὐλάχιστον νὰ ἀφήνωσι διάστημα εἰς ἀμφιβολίας, νὰ μὴ ἀπασχολῶσι δὲ τὴν Βουλὴν μὲ πληροφορίας, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔχουν ἀπολύτως καμμίαν βάσιν. Ὁ χρόνος εἶναι πολύτιμος, ἀλλὰ καὶ ἂν ὑποτεθῇ, ὅτι ὁ κ. συνάδελφος εἶχε δίκαιον, ὁ Ὑπουργὸς δεικνύει προσπαθείας νὰ κάνῃ ὅ,τι εἶναι δυνατόν. Δὲν θὰ ἦτο δὲ προτιμότερον νὰ παρουσιασθῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ νὰ τοῦ ζητήσῃ πᾶσαν οἱανδήποτε ἐξήγησιν καλῇ τῇ πίστῃ παρὰ νὰ ἔλθῃ εἰς τὸ βῆμα καὶ νὰ τὸν ἐλέγξῃ καὶ νὰ πικραθῇ ὁ Ὑπουργὸς καὶ νὰ εἶναι ἐδῶ ἐλεγχόμενος;

§251ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει τὸν λόγον.

§252Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Κύριοι βουλευταί, ὁ κ. ἐπὶ τοῦ Ἐπισιτισμοῦ συνάδελφός μου εἶχεν ὄχι δικαίωμα ἁπλῶς ἀλλὰ καὶ καθῆκον νὰ ἀπαντήσῃ εἰς τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. ἐκ Χανίων συναδέλφου ἐν σχέσει μὲ τὴν διαφωνίαν τοῦ κ. Μοάτσου καὶ ἑπομένως δὲν ἔπρεπε νὰ ἀπορήσῃ ὁ κ. βουλευτὴς Ἡρακλείου διότι ἠρωτήθη. Νομίζω ὅτι μετὰ τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, μετὰ τὴν ἀναγνώρισιν τῆς φιλοπονίας ἐκ μέρους τοῦ κ. Μοάτσου δὲν δύναται ἡ Βουλὴ παρὰ νὰ ἀναγνωρίσῃ ὅτι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἔπρεπε νὰ ὑποχωρήσῃ ἔπρεπε νὰ ἦτο ὁ ὑπάλληλος καὶ ὄχι ὁ Ὑπουργός. Ἐγὼ μεθ’ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν ἔχω νὰ προσθέσω παρὰ ταῖς εὐχαριστίας μου πρὸς τὸν κ. Μοάτσον, ὁ ὁποῖος κατὰ τὸ διάστημα καθ’ ὃ ἔμεινεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἔμεινε μὲ ὑψηλοτάτην ἀντίληψιν ἑνὸς ἀνθρώπου, ὁ ὁποῖος διαχειρίζεται κατὰ τὰς δυσχερεῖς ταύτας περιστάσεις δημοσίαν ὑπηρεσίαν. Αὐτὰ ὅσον ἀφορᾶ τὰ τῆς συγκρούσεως μετὰ τοῦ κ. Μοάτσου. Ὅσον ἀφορᾶ τὸ ζήτημα τῆς εὐνοίας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ διὰ τὴν ἀποστολὴν εἰς Πάτρας νομίζω ὅτι αἱ αἰτιάσεις αὐταὶ εἶναι ἀσύστατοι. Αἱ Πάτραι ὡρίσθησαν ὡς κέντρον ἐφοδιασμοῦ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν οὐχὶ ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν κατόπιν συνεννοήσεως μετὰ τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ κατόπιν συμφωνίας περὶ τῆς ἀνάγκης νὰ γίνωσι τοιαῦτα κέντρα ἐφοδιασμοῦ. Ἐπρόκειτο καὶ πρόκειται νὰ γίνωσι πλήρη, ἀλλ’ ἡ δυσχέρεια εἶναι ἀλλοῦ, διὰ νὰ κατορθώσωμεν νὰ ἐπιτύχωμεν κέντρα ἐφοδιασμοῦ πρέπει νὰ ἀποστέλλωμεν τὰ ἐμπορεύματα ἀπ’ ἐκεῖ, ἀλλὰ δὲν κατορθώσαμεν νὰ λάβωμεν τὴν ἄδειαν διὰ τὰ πλοῖα τὰ διερχόμενα, ἀλλὰ διὰ τὰς Πάτρας ἐπετύχομεν τὴν ἄδειαν, διότι οἱ κίνδυνοι ἦσαν πολὺ ὀλιγώτεροι τοῦ τορπιλισμοῦ, νὰ διευθύνωνται διὰ τῆς διώρυγος εἰς Πάτρας. Ἡ κατηγορία θὰ ἦτο δικαία ἐὰν κατηγορεῖτο, ὅτι διὰ τῆς συγκεντρώσεως τόσων τροφίμων ἔφθασεν εἰς τὸ σημεῖον ὥστε νὰ διατάξῃ ὅπως ἡ μερὶς τοῦ ἄρτου ἢ τῶν ὀσπρίων νὰ εἶναι μεγαλητέρα, πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶπον οἱ προλαλήσαντες. Ταῦτα ὅσον ἀφορᾷ καὶ τὸ μέρος τοῦτο. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ μέρος τῶν σαρδελλῶν, νομίζω, κύριοι, ὅτι μετὰ τὰς ἐξηγήσεις τὰς δοθείσας ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ πρέπει νὰ ἀναγνωρίσῃ ἡ Βουλή, ὅτι ἐὰν ἔσπευσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐν ἀρχῇ νὰ δώσῃ τὴν ἄδειαν ἐξαγωγῆς ἔσπευσε καὶ νὰ διορθώσῃ τὸ πρᾶγμα, ἔσπευσε νὰ ὑποτάξῃ τὴν ἄδειαν τῆς ἐξαγωγῆς εἰς τὴν διατίμησιν, ἐὰν δὲ ἐν τῷ μεταξὺ διαστήματι μέχρι τῆς πωλήσεως ἐπωλήθησαν μερικὰ βαρέλια, ὅλοι θὰ ἀναγνωρίσωμεν, ὅτι εἰς τοιαύτην κολοσσιαίαν ἐργασίαν εἶναι ἀδύνατον νὰ προληφθῶσι τοιαῦται μικροπαρεκτροπαί. Μένει τὸ ζήτημα τῆς διατιμήσεως τῶν σαρδελλῶν. Ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου, κύριοι, φρονῶ ὅτι συμβαίνει κάτι τι ἐπὶ τοῦ ὁποίου εἶναι ἀνάγκη μιᾶς ἐξηγήσεως ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἐξηγήσεως, ἡ ὁποία θὰ κανονίσῃ σαφέστερον κατὰ τρόπον ἐπίσημον τὴν πολιτείαν τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸ ζήτημα τοῦ ἐπισιτισμοῦ καὶ ἡ ἐξήγησις αὐτὴ εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία θὰ ἀποτελέσῃ τὸν γνώμονα καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ καὶ τοῦ γνωμοδοτικοῦ συμβουλίου ἑκάστοτε διὰ τὰ ζητήματα ταῦτα, διότι ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ ἴδετε ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν ὅτι τὸ γνωμοδοτικὸν συμβούλιον ὥρισε τὴν τιμὴν καὶ ὅτι ἐγὼ ἤθελον νὰ κανονισθῇ ὀλιγώτερον. Βεβαίως δὲν δύναται κανεὶς νὰ τὸν κατακρίνῃ, ἔχω μίαν γνώμην, ὅτι ἡ τιμὴ πρέπει νὰ κανονισθῇ μικροτέρα, ἀλλ’ αὐτὸ εἶναι ἄλλο ζήτημα. Φοβοῦμαι ὅτι εἰς τὸ ζήτημα αὐτὸ ὑπάρχει μικρὰ διαφορὰ ἀντιλήψεως καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ λυθῇ τὴν ἑσπέραν ταύτην, τοῦτο δὲ τὸ συνάγω ἐκ τῆς ἀπαντήσεως τοῦ κ. συναδέλφου, ὁ ὁποῖος εἶπε: Μὴ στηρίζεσθε εἰς τὴν διατίμησιν, αὐτὰ ρυθμίζονται ἀπὸ τὸν νόμον τῆς προσφορᾶς καὶ τῆς ζητήσεως. Ἡ γνώμη μου εἶναι ὅτι ὁ κ. συνάδελφος, ὁ ὁποῖος προσφέρει πολύτιμον συνεργασίαν ἀποκλείει πάρα πολὺ πρὸς τὰς ἰδέας τῆς ἐλευθερίας τοῦ ἐμπορίου. Ἠξεύρω ὅτι καὶ ἐγὼ εὑρέθην σύμφωνος καὶ ὅταν ἀνέλαβα τὴν ἀρχὴν εὑρέθην σύμφωνος εἰς τὸ ζήτημα τοῦ ἐσωτερικοῦ ἐμπορίου. Θέλω νὰ θέσω ἐδῶ τὰς βάσεις, αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦσι τὴν ἐπίσημον πολιτικὴν τῆς κυβερνήσεως περὶ τούτου δὲ ἐγένετο καὶ λόγος ἐν τῷ Ὑπουργικῷ Συμβουλίῳ. Δὲν δύναται, κύριοι, νὰ ἀναγνωρισθῇ ὅτι ὑπὸ τὰς σημερινὰς περιστάσεις ἡ ἐλευθερία τοῦ ἐμπορίου δύναται νὰ μᾶς ἀγάγῃ εἰς τίποτε ἄλλο παρὰ εἰς τὴν καταστροφὴν τῆς κοινωνίας. Τὴν στιμὴν καθ’ ἣν τὰ διαθέσιμα τρόφιμα εἶναι τόσον ὀλίγα διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς χώρας, ἀπὸ τῆς στιγμῆς ἐκείνης ἐὰν στηριχθῶμεν εἰς τὸ ἐλεύθερον ἐμπόριον καὶ εἰς τὴν λειτουργίαν τοῦ νόμου τῆς προσφορᾶς καὶ ζητήσεως θὰ φθάσωμεν εἰς τὸ σημεῖον τῆς καταστροφῆς τῆς κοινωνίας, διότι δὲν θὰ δυνηθῶμεν νὰ ἀποφύγωμεν τὴν ἐπανάστασιν τὴν ἐσωτερικήν, τὴν ὁποίαν θὰ φέρῃ τὸ γεγονὸς τῆς μὴ ὑπάρξεως τροφίμων ἐν τῇ ἀγορᾷ. Ἐὰν ἡ χώρα ἦτο ἐπαρκὴς βεβαίως θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ἐπιζητήσωμεν ὥστε νὰ λειτουργήσῃ ὁ νόμος αὐτός, ἀλλὰ καθ’ ἣν στιγμὴν πλεῖσται ἀνάγκαι θεραπεύονται ἔξωθεν, ἐὰν δὲν κρατήσωμεν σφικτὰ τὸ χέρι εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀποφύγωμεν τὴν κοινωνικὴν ἀνατροπήν. Θέτω λοιπὸν ὡς ἀρχὴν τοῦτο, τὸ ὁποῖον ἐξήγησα καὶ εἰς τοὺς ἐμπόρους ἐν Θεσσαλονίκῃ, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὸ ταξεῖδιόν μου ἦλθον νὰ μὲ ἐπισκεφθῶσι. Δέχομαι τὴν παρέμβασιν τοῦ ἐμπορίου καὶ τὴν θεωρῶ σωτήριον ἐὰν τὸ ἐμπόριον διὰ τῆς ἐφευρετικότητός του καὶ τῆς δραστηριότητός του κατορθώσῃ νὰ μοῦ εἰσαγάγῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα εἴδη πρώτης ἀνάγκης, τὰ ὁποῖα τὸ Κράτος δὲν κατώρθωσεν ἀπ’ εὐθείας. Ἐὰν εἰς ἔμπορος κατορθώσῃ νὰ ἀγοράσῃ ἀπὸ τὸ ἐξωτερικὸν ἐμπορεύματα καὶ νὰ εὕρῃ τὰ μέσα νὰ τὰ φέρῃ ἐδῶ ἐγὼ φθάνω μέχρι τοῦ νὰ δηλώσω εἰς αὐτὸν ὅτι θὰ τὸν διευκολύνωμεν εἰς τὰ σιδηροδρομικά, ὅταν φροντίσῃ νὰ φέρῃ ἐμπορεύματα, ἂς φροντίσῃ νὰ τὰ φέρῃ. Εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ κάμῃ κατάχρησιν ὡς κάτοχος ἐμπορευμάτων διὰ τὰς πρώτας ἀνάγκας. Ἀλλ’ ἐὰν δεχθῶμεν νὰ κάμῃ αὐτὴν τὴν κατάχρησιν διὰ νὰ ἐπιτύχῃ νὰ εὕρῃ τὸ ἐμπόρευμα ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ κατωρθώσῃ νὰ φέρῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα, χρήσιμον περισσότερον ἀπὸ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δύναται τὸ Κράτος νὰ φέρῃ...........

§253Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Ἔστω καὶ ἄλευρα;

§254Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τὰ ἄλευρα, κ. συνάδελφε γνωρίζετε ὅτι τὸ Δημόσιον τὰ πωλεῖ μὲ ζημίαν 30 λεπτῶν κατ’ ὀκᾶν. Λοιπὸν δὲν ὑποθέτω ὅτι φαντάζεσθε τόσον ἠλίθιον τὸ Κράτος ὥστε καθ’ ἣν στιγμὴν αὐτὸ ζημιοῦται πωλῶν, νὰ ἐπιτρέψωμεν τὴν εἰσαγωγὴν ἀλεύρων. Λοιπόν, ἐπαναλαμβάνω, ἐπιτρέπομεν εἰς τὸν ἔμπορον νὰ εἰσάγῃ ἐὰν τὰ μέσα τῆς μεταφορᾶς τὰ ἐξεύρῃ αὐτὸς καὶ ἐδέχθην, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, οὔτε ἐπίταξιν νὰ τοῦ κάμω, οὔτε καὶ διατίμησιν. Ἀλλὰ θέτω ὡς κανόνα, ὅτι τὴν στιγμήν, καθ’ ἣν ὁ ἔμπορος χρησιμοποιεῖ τὰ μέτρα τῆς μεταφορᾶς, τὰ ὁποῖα τὸ Κράτος ἔχει εἰς τὴν διάθεσίν του, ὁ ἔμπορος δὲν εἰμπορεῖ νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ ἐμπορευθῇ τὸ ἐμπόριόν του μετ’ ἐλευθερίας· ὄχι μόνον μετ’ ἐλευθερίας, ἀλλὰ πρέπει νὰ γνωρίζῃ, ὅτι εἰς αὐτὸν δὲν δυνάμεθα νὰ δώσωμεν παρὰ μίαν προμήθειαν διὰ τὴν μεσολάβησίν του. Δὲν δύναται ὁ ἔμπορος νὰ ζητήσῃ κέρδος ἐμπορικόν, τὸ ὁποῖον κατωρθώνει ὅταν ὑπάρχῃ ἓν καὶ μόνον πλοῖον, τὸ ὁποῖον προσήγγισεν εἰς τὴν Ἱσπανικὴν Χερσόνησον ἀπὸ ἑνὸς καὶ ἡμίσεως ἔτους καὶ ὁ ὁποῖος κατωρθώθη νὰ προμηθευθῇ ὅπως ἐκεῖνος θέσῃ τὰ ἐμπορεύματά του ἐπὶ τοῦ μέσου τῆς μεταφορᾶς, τὸ ὁποῖον ἀνήκει εἰς τὸ Κράτος. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνεχθῶ, ὅπως ὁ ἔμπορος αὐτὸς περισθῇ ἐμπορικὸν ὄφελος, διὰ τὸ εἶδος τὸ ὁποῖον θὰ φέρῃ, διὰ τὸν κόπον ποῦ ἔκαμε, διὰ τὴν μεσολάβησιν, διὰ προκαταβολὰς τὰς ὁποίας ἔκαμε θὰ τοῦ δώσω μίαν ἀνάλογον προμήθειαν, ἀλλὰ δὲν δύναμαι νὰ τοῦ δώσω ἐμπορικὸν κέρδος. Οὕτω, λοιπόν, νομίζω, ὅτι τὸ ζήτημα πρέπει νὰ ρυθμισθῇ. Τὴν στιγμήν, ἐπαναλαμβάνω, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ ἔμπορος δύναται νὰ ἐξεύρῃ τὰ μέσα τῆς μεταφορᾶς, ἔχει ὅλον τὸ δικαίωμα νὰ πορισθῇ ἐμπορικὸν κέρδος, ἐγὼ δὲ φθάνει νὰ εἴπω ὅτι, ὅ,τι δήποτε κέρδος δυνηθῇ, ἂς προσπορισθῇ ἀλλὰ τὴν στιγμήν, καθ’ ἣν ὁ ἔμπορος προσφεύγει νὰ ζητήσῃ τὴν προτίμησιν τῆς μεταφορᾶς, ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ εἰδῶν πρώτης ἀνάγκης καὶ ὄχι πολυτελείας, τὴν στιγμὴν ἐκείνην δὲν δύναται νὰ ζητήσῃ τίποτε ἄλλο παρὰ μίαν προμήθειαν διὰ τὴν πρόνοιάν του, ὅπως φέρῃ τὸ ἐμπόρευμα αὐτό. Ἐθεώρησα, ὅτι ἦτο ἀνάγκη νὰ εἴπω ταῦτα, διότι αὐτὰ θὰ χρησιμεύσουν εἰς τὸ μέλλον καὶ διὰ τὸ γνωμοδοτικὸν συμβούλιον, ὥστε γνωρίζον τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως νὰ κανονίζῃ ἀναλόγως τὰς τιμὰς εἰς τὰς περιστάσεις αὐτάς. Διότι τὸ γνωμοδοτικὸν συμβούλιον δὲν γνωρίζει τὰς ἀντιλήψεις τὰς Κυβερνητικάς· αὐτὸ εἶναι φυσικὸν νὰ σκέπτεται ἔτσι, χωρὶς νὰ δύναται νὰ τὸ ἐπικρίνῃ· ἐγὼ θεωρῶ καὶ τὸν μὲν καὶ τὸν δὲ ἔμπορον δὲν ἦτο δυνατὸν αὐτὸ νὰ κάμῃ τὴν διάκρισιν, τὴν ὁποίαν κάμνω ἐγὼ ἐξ ἑαυτοῦ. Ἦτο λοιπὸν ἀναγκαῖον νὰ γίνουν αἱ δηλώσεις αὐταί, ἵνα τὸ γνωμοδοτικὸν συμβούλιον ἔχει γνώμας ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων θὰ ρυθμίζῃ τὰς τιμὰς τῶν ἐμπορευμάτων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἔρχονται διὰ πλοίων, τὰ ὁποῖα εἶναι εἰς διάθεσιν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὰ ὁποῖα πλοῖα παρέχονται εἰς αὐτοὺς κατὰ προτίμησιν· διότι παντοῦ ὅπου εὑρίσκεται τὸ πλοῖον οἱ θέλοντες νὰ φορτώσωσιν εἶναι πολὺ περισσότεροι ἀπὸ ἐκείνους ποῦ δύναται νὰ δεχθῇ ὡς φορτωτὰς τὸ πλοῖον. Θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ παρατηρήσω, ὅτι ἡ φιλελευθέρα ἀντίληψις τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου μου, ἀντίληψις ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐλευθερίαν τοῦ ἐμπορίου δὲν ἦτο δυνατὸν παρὰ νὰ ὑποστῇ τὴν ἐπίδρασιν τῆς καταστάσεως. Καὶ τὸ λέγω τοῦτο, διότι τῷ διέφυγε κάτι ἐν σχέσει μὲ τὸ λάδι τὸ ὁποῖον ἤκουσαν οἱ κ.κ. Βουλευταὶ ἐκ Μυτιλήνης καὶ φοβοῦμαι μήπως τὸ μεταδώσουν. Χθὲς ἦσαν εἰς τὸ γραφεῖον καὶ ἐπίσης χθὲς ἐτηλεγράφησα εἰς Μυτιλήνην ἀπαντῶν εἰς δεκάδα τηλεγραφημάτων εἰς τὰ ὁποῖα ἔλεγον, ὅτι πρέπει νὰ γνωρίζετε, κύριοι, ὅτι ἐφ’ ὅσον δὲν ἐπέλθει κυβερνητικὴ μεταβολὴ νὰ μὴν ἔχετε ἐλπίδα, ὅτι ἀπὸ τὸ λάδι θὰ πάρετε παραπάνω καὶ ἐὰν δὲν σπεύσετε νὰ τὸ δώσετε εἰς τὴν κατανάλωσιν ἔχω τὸ δικαίωμα καὶ τὸ καθῆκον καὶ τὴν ὑποχρέωσιν νὰ τὸ πάρω ἀπὸ τὰς χεῖρας τῶν κατόχων, εἴτε παραγωγῶν εἴτε ἐμπόρων, ἵνα τὸ θέσω εἰς τὴν κυκλοφορίαν. Ἐὰν δὲν παρενέβαινε τὸ Κράτος εἰς τὸ ζήτημα τοῦ λαδιοῦ δὲν θὰ εὕρισκε λάδι καθόλου ὁ κόσμος νὰ τρώγῃ καὶ ἔτσι ἴσως τὸ τρώγῃ δυστυχῶς ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον, διότι δυστυχῶς ἡ ὑπηρεσία, πρέπει νὰ εἴπω, δὲν κατώρθωσε νὰ ἐπιβληθῇ ἐπαρκῶς. Ἐγὼ δὲ ἔκαμα τὴν δήλωσιν εἰς τὸν ἀξιότιμον συνάδελφόν μου, ὅτι ἐὰν τοῦ λείπουν τὰ μέσα τῆς ἐξασκήσεως τῆς βίας διὰ τὴν ἐπιβολὴν τοῦ Κράτους, τοῦ τὰ παρέχω ἄφθονα. Εἶμαι καὶ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἰδιαιτέρως Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, εἶμαι διατεθειμένος νὰ τοῦ δώσω ὅσην δύναμιν θέλει, διὰ νὰ ἐπιβάλῃ τὰς κρατικὰς ἀντιλήψεις, ἵνα ἐπιβάλῃ εἰς ὅλους τὴν συναίσθησιν, ὅτι εἰς τὸν μεγάλον ἀγῶνα τὸν ὁποῖον ἀνελάβομεν εἶναι ἀδύνατον νὰ τὸν φέρωμεν εἰς αἴσιον πέρας, ἐὰν δὲν ἀντιληφθῶμεν, ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐπιτραπῇ εἰς τοὺς ὀλίγους, τοὺς ἔχοντας τὰ μέσα τῆς τροφῆς νὰ ἐκμεταλλευθοῦν ὑπερόγκως τὴν κατάστασιν τὴν ἐκ τοῦ πολέμου διὰ νὰ ζητήσωσι καὶ ἀπολαύσωσι κέρδη ὑπὲρ τοῦ θεμιτοῦ, τὸ δὲ Κράτος ἔχει καθῆκον διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ διεξαγάγῃ τὸν ἀγῶνα αὐτὸν νὰ παράσχῃ εἰς τὴν κοινωνίαν τὰ μέσα νὰ ζήσῃ καὶ τὰ ὁποῖα οἱ κατέχοντες, θέλοντες νὰ ἀπολαύσωσι ἀθέμιτα κέρδη, τὰ στεροῦν ἀπ’ αὐτήν. Τὸ Κράτος ἔχει τὴν δύναμιν νὰ ἐπιβληθῇ καὶ θὰ ἐπιβληθῇ, ἵνα ἀφαιρεθῇ ἡ ἀντίληψις, ὅτι ὁ καθεὶς δύναται νὰ ἐπιβάλῃ τὰς ἀντιλήψεις αὐτοῦ ἀπέναντι τῶν κρατικῶν ἀντιλήψεων ἐν τῷ μέσῳ ἑνὸς τοιούτου πολέμου, τὸν ὁποῖον διεξάγει ἡ Ἑλλάς. (Χειροκροτήματα).

§255Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Ἐπειδὴ ἐθίγη τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει τὸν νομόν μου, θέλω νὰ εἴπω ὀλίγα. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν ὅτι μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ ἐκμεταλλευθοῦν τοὺς μὴ ἔχοντας κρατοῦν τὸ ἔλαιον. Διὰ νὰ ἀποδείξω δι’ ἀριθμῶν καὶ διὰ πραγμάτων ὅτι αἱ τιμαὶ, τὰς ὁποίας ὥρισεν ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐνέχουν τίποτε τὸ ἐκμεταλλευτικόν.....

§256Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἐὰν ὁ κ. βουλευτὴς φρονεῖ ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὥρισε κακῶς τὴν διατίμησιν, ὀφείλει νὰ φέρῃ τὸ ζήτημα εἰς τὴν Βουλὴν δι’ ἰδίας ἐπερωτήσεως, προσπαθῶν διὰ τῆς ἐπερωτήσεως νὰ πείσῃ τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι κακῶς ὥρισε τὴν τιμὴν καὶ ἐὰν πεισθῇ ἡ Κυβέρνησις, θὰ τὴν διορθώσῃ ἢ ἐὰν δὲν πεισθῇ καὶ ἔχει ἀντίθετον γνώμην ἡ Βουλή, νὰ θέσῃ ζήτημα ἐμπιστοσύνης. Αὐτὸ εἶναι ὅμως, ἐπαναλαμβάνω, ζήτημα αὐτοτελοῦς ἐπερωτήσεως.

§257Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Ὀφείλω νὰ δώσω μίαν ἐξήγησιν. Ὅταν ὡμίλησα περὶ τῆς ἐπιστημονικῆς ἀρχῆς τῶν διατιμήσεων δὲν ἐφανταζόμην νὰ ἐπίστευσε κανεὶς ὅτι ἦτο δυνατὸν αὐτὴν τὴν ἀρχὴν νὰ τὴν ἐφαρμόσω εἰς τὴν ἐποχὴν αὐτήν. Ἄλλωστε τὴν πολιτικὴν αὐτὴν ἐφαρμόζω, ἔχω δὲ μάρτυρα τὸν Πρόεδρον τοῦ Ἐμπορικοῦ Ἐπιμελητηρίου καὶ βουλευτὴν κ. Ἀναστασιάδην, ὁ ὁποῖος ἦλθε νὰ μὲ συγχαρῇ καὶ τοῦ εἶπον ἀκριβῶς τὰ αὐτὰ ὅτι δὲν θέλω μόνον νὰ ἐνισχύσω τὴν εἰσαγωγήν, ἀλλὰ καὶ νὰ ρυθμίσω καὶ τὴν τιμὴν τῆς καταναλώσεως τῶν εἰδῶν τῆς πρώτης ἀνάγκης. Αὐτὴ εἶναι ἡ πολιτική μου καὶ ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως.

§258Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Ἡ ἐλευθερία τοῦ ἐμπορίου πρέπει νὰ ἐπανέλθῃ καὶ νὰ λείψουν αἱ διατιμήσεις.

§259ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι. Ὄχι.

§260Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Κύριοι βουλευταί. Ἐπιμένω καὶ πάλιν ἐπὶ μιᾶς διακρίσεως καὶ ἀπαντῶ καὶ πάλιν εἰς τὸν τελευταῖον ἀγορεύσαντα βουλευτὴν ἐξ Εὐβοίας, ἐπιμένω ἐπὶ τῆς διακρίσεως τῆς στηριζομένης εἰς τὰ μεταφορικὰ μέσα. Τὸ ἐμπόριον εἶναι ἐλεύθερον, ἐὰν κατορθώνῃ νὰ εὑρίσκῃ τὰ μέσα τῆς μεταφορᾶς αὐτοῦ. Τὸ ἐμπόριον δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι ἐλεύθερον, ἐὰν ἐπωφελεῖται τῶν μέσων τῆς μεταφορᾶς τῆς Κυβερνήσεως. Δύναται τὸ ἐμπόριον νὰ ἔχῃ καὶ ἐκεῖ βαθμόν τινὰ ἐλευθερίας. Θὰ σᾶς ἐξηγήσω ποῖον. Καθυστεροῦν ἀπὸ τὴν Μασσαλίαν χιλιάδες τόννοι ἐμπορευμάτων καθημερινῆς ἀνάγκης, ρούχων, παπουτσιῶν κλπ. καὶ τῶν ὁποίων ἡ ἔλλειψις αὐξάνει τὰς τιμὰς ὑπερόγκως. Ὁ Ἐμπορικὸς Σύλλογος ἀπὸ ἑνὸς ἔτους, ἀπὸ τοῦ μηνὸς σχεδὸν ἀπὸ τοῦ ὁποίου εὑρίσκομαι εἰς τὰς Ἀθήνας, προσπαθεῖ νὰ ἐξεύρῃ μέσα τῆς μεταφορᾶς καὶ ὅταν κατορθώσῃ νὰ ἔχῃ μέσα τῆς μεταφορᾶς, ὅταν εὕρῃ κανένα βαπόρι ποῦ νὰ μεταφέρῃ τὰ ψιλικά, τὰ ὁποῖα χρειάζονται, θ’ ἀφήσω τὴν ἐλευθερίαν εἰς τὸ ἐμπόριον, ἀλλὰ δὲν θὰ διαλέξω τοὺς ἐμπόρους ποῦ θέλω ἐγώ, διότι τότε θὰ καταρτίσω μονοπώλιον. Θὰ συνεννοηθῶ μὲ τὸν ἐμπορικὸν Σύλλογον καὶ θὰ τοῦ εἴπω ὅτι διαθέτω 4000 τόννους εἰς ἕνα βαπόρι, φροντίσατε νὰ μοῦ καταρτίσητε ἕνα κατάλογον συνεννοούμενοι μετὰ τῶν ἄλλων ἐμπορικῶν συλλόγων περὶ τῶν ἐμπορευμάτων, τὰ ὁποῖα σᾶς χρειάζονται. Μόνον ἕως ἐκεῖ. Ἀλλ’ ὅταν ἔχω ἕνα πλοῖον, τὸ ὁποῖον πηγαίνει εἰς τὴν Ἰαπωνίαν καὶ τὸ ὁποῖον χωρεῖ νὰ πάρῃ 1000 τόννους σαρδέλλες, δὲν δύναμαι νὰ ἀποδεχθῶ ἐλευθερίαν ἐμπορίου, διότι τότε θὰ εἰσαγάγω τὴν διαφορὰν εἰς τὴν ἀγοράν. Διότι ἀναγνωρίζω τὴν ἐλευθερίαν τοῦ ἐμπορίου· εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον παρέχω τὰ μέσα εἰς ἕνα ἔμπορον νὰ πραγματοποιήσῃ κέρδη, τὰ ὁποῖα εἶναι πολὺ ἀνώτερα ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἰς τὰς συνήθεις περιστάσεις δύναται νὰ πραγματοποιήσῃ ὁ ἔμπορος. Ἐὰν τὸν ἀφήσω ἐλεύθερον νὰ φέρῃ σαρδέλλες ἕναν ἔμπορον, θὰ τοῦ ἀναγνωρίσω ἓν θεμιτὸν ὄφελος, θὰ τοῦ δώσω ἓν θεμιτὸν κέρδος. Ἑπομένως τὴν ἀρχὴν τοῦ ἐμπορίου, διὰ τὴν ὁποίαν ἀγωνίζεται τόσον ἄλλως τε καὶ ὁ βουλευτὴς Εὐβοίας, λέγω πρὸς αὐτὸν ὅτι δὲν τὴν δέχομαι καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι αἱ ἀντιλήψεις μου εἶναι καὶ ἀντιλήψεις τῆς Βουλῆς. Αὐτὸ δέχομαι καὶ ἐφαρμόζω διὰ τὸ ἐξωτερικὸν ἐμπόριον, διὰ δὲ τὸ ἐσωτερικὸν δέχομαι καὶ ἐφαρμόζω τὴν ἀρχήν, τὴν ὁποίαν ἐφαρμόζει ὁ κ. συνάδελφός μου. Διότι εἴδατε ὅτι ἀφήσαμεν ἐλεύθερα καὶ τὰ λάδια καὶ ἄλλα εἴδη. Καὶ θὰ εὕρῃ τρόπον ὁ κ. συνάδελφός μου νὰ λύσῃ καὶ τὸ ζήτημα τοῦτο. Ἐλευθερίαν ἐμπορίου εἰς τὰ εἴδη τὰ ἐσωτερικὰ μὲ μίαν διατίμησιν τὴν δέχομαι. Ἐλευθερίαν τοῦ ἐμπορίου γενικὴν τὴν ἀποκλείω.

§261Γ. ΠΩΠ. Καὶ διὰ τὰς ἐν πλῷ πράξεις;

§262Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ταύτας ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ὑπαρχούσης νομοθεσίας δὲν ἔχομεν δικαίωμα νὰ ἐμποδίσωμεν. Ἀλλὰ καὶ δὲν μᾶς πειράζουν. Ἂς κάμουν ὅσας πράξεις θέλουν. Ἐγὼ ἔχω μίαν ὑποχρέωσιν νὰ τοὺς εἰδοποιήσω ὅτι, ὅταν θὰ ἔλθῃ τὸ ἐμπόρευμα θὰ τὸ πάρω καὶ θὰ σᾶς δώσω προμήθειαν, θὰ σᾶς δώσω ἓν κέρδος εὔλογον ἐπὶ τῆς πρώτης ἀγορᾶς. Ἐὰν ἐκάματε διαφόρους ἀγοραπωλησίας καθ’ ὁδόν, μοῦ εἶναι ἀδιάφορον. Ὥστε βλέπετε ὅτι δὲν ὑπάρχει διαφορά. Δύναται νὰ ὑπάρχῃ παρεξήγησις, ἀλλὰ διαφωνία δὲν ὑπάρχει.

§263ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν ἐὰν δέχεται ὅπως διακοπῇ ἡ συνεδρίασις καὶ ἐπανέλθωμεν μετὰ τὸ φαγητόν.

§264ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι νὰ λυθῇ ἡ συνεδρίασις κ. Πρόεδρε.

§265Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Νὰ λυθῇ ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον, κ. Πρόεδρε.

§266ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις, ἵνα ἐπαναληφθῇ αὕτη τὴν 4ην μ. μ. αὔριον. (Ὥρᾳ 9.15′ μ. μ.).