1918.03.22

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 20Η

τῆς 22 Μαρτίου 1918

ΠΡΟΕΔΡΙΑ κ. Θ. ΣΟΦΟΥΛΗ

(Ὥρᾳ 4. 15′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς. —Οἱ Συμβολαιογράφοι Κρήτης, παρακαλοῦσιν, ὅπως ληφθῇ μέριμνα καὶ θεωρηθῇ ἰσχύων ἐν Κρήτῃ ὁ Κρητικὸς νόμος ὑπ’ ἀριθ. 612. —Οἱ συνταξιοῦχοι Χανίων, παρακαλοῦσιν, ὅπως ληφθῇ νομοθετικὴ πρόνοια περὶ αὐξήσεως τῆς συντάξεώς των. —Οἱ ἔμμισθοι δικαστικοὶ κλητῆρες τοῦ Πρωτοδικείου Γυθείου καὶ οἱ ὑπηρέται τῶν ἐκεῖ δημοσίων καταστημάτων, παρακαλοῦσιν, ὅπως ἐπεκταθῶσιν καὶ ἐπ’ αὐτῶν τὰ νομοθετικὰ Διατάγματα 1087 καὶ 1043. —Οἱ τηλεγραφοφύλακες Κρήτης, ὑποβάλλουσιν ἀναφορὰν πρὸς τὴν Βουλὴν παρακαλοῦντες νὰ ληφθῇ πρόνοια περὶ βελτιώσεως τῆς μισθοδοσίας των περὶ ἀρχαιότητός των κλπ. —Ἐπίσης οἱ τηλεγραφοφύλακες τῶν τηλεγραφικῶν γραφείων δι’ ἑτέρας των ἀναφορᾶς διατυποῦσι τὰ αὐτὰ παράπονα καὶ παρακαλοῦσι νὰ ληφθῇ περὶ αὐτῶν ἡ προσήκουσα μέριμνα. — Οἱ ἐξ ὑποδιδασκάλων προερχόμενοι δημοδιδάσκαλοι, παρακαλοῦσιν, ὅπως ψηφισθῇ συμπλήρωσις τοῦ νόμου 564, ὥστε νὰ θεωρηθῇ καὶ ἡ ὑποδιδασκαλική των ὑπηρεσία συντάξιμος. Ὁ Βουλευτὴς κ. Α. Παπαζαχαρίου ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ περὶ τελῶν χαρτοσήμου νόμου ΘΧΚΕʹ «περὶ ἐκπαιδευτικῶν τελῶν». Οἱ Βουλευταὶ Χανίων κ.κ. Μυλωνογιάννης καὶ Ι. Λεκανίδης ὑποβάλλουσι τροπολογίαν εἰς τὸ ἐδάφιον βʹ τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καθορισμοῦ σειρᾶς ἀρχαιότητος ἀξιωματικῶν». Ὁ Βουλευτὴς κ. Δ. Πετρακάκος, ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐκποιήσεως προικώου ἀκινήτου κλπ.». Ἡ ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων «περὶ φόρου καταναλώσεως τοῦ οἴνου» καὶ «περὶ ἐγγείου φόρου ἐπὶ τοῦ καπνοῦ τοῦ παραγομένου ἐν Κρήτῃ κλπ.» Ἐπιτροπὴ ἐνισχύεται διὰ τοῦ Βουλευτοῦ κ. Γ. Κοκκινάκη. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κ. Μ. Νεγροπόντης καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ ἀπαλλαγῆς εὐθύνης τῶν δημοσίων ὑπολόγων διὰ τὴν ἀπώλειαν χρημάτων ἢ αὐτουσίου ὑλικοῦ τοῦ δημοσίου, ὡς καὶ τῶν παραστατικῶν στοιχείων ἐνεγρηθεισῶν παρ’ αὐτῶν πληρωμῶν πάσης φύσεως» καθὼς καὶ «περὶ ἀπαλλαγῆς εὐθύνης τῶν δοσιλόγων ὑπαλλήλων τοῦ Κράτους διὰ τὴν ἀπώλειαν δικαιολογητικῶν τῆς διαχειρίσεως χρημάτων, ληφθέντων ἐκ τοῦ δημοσίου ταμείου, ἐπὶ προκαταβολῇ καὶ περὶ δικαιολογήσεως τῆς προκαταβολῆς». Ὁ Βουλευτὴς κ. Π. Ἀραβαντινὸς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ Βασιλικῆς χορηγίας». Ὁ Βουλευτὴς κ. Γ. Ἀνδρεαδάκης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τῆς ἐν Κρήτῃ ἀγροφυλακῆς». Ἡ ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ θεωρήσεως ὡς ἐπαρκῶν δικαιολογητικῶν τῶν συνοπτικῶν μόνον καταστάσεων τῶν ἀπωλεσθέντων δικαιολογητικῶν τῶν ἐπὶ ἀποδόσει λογαριασμῶν ὑπ’ ἀριθ. 6994 (δραχ. 7.000), 7368 (δραχ. 6.000), 8490 (δραχμ. 10.000) κλπ.». Ἡ ἐπὶ τῶν ἀμέσων καὶ ἐμμέσων φόρων Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἑαυτῆς ἔκθεσιν ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων 1) «περὶ φορολογίας τῶν δημοσίων θεαμάτων» καὶ 2) «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ τελῶν χαρτοσήμου». Ὁ Βουλευτὴς κ. Α. Μπασιᾶς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ὀργανώσεως τῆς λειτουργίας καὶ τοῦ ὑπηρεσιακοῦ κατὰ τὸν νόμον 241 αὐτοτελοῦς Γραφείου Ξένων καὶ Ἐκθέσεων». Ἡ ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως Ἐπιτροπὴ τῆς Βουλῆς ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ διορισμοῦ, μεταθέσεων καὶ προαγωγῶν τοῦ δικαστικοῦ προσωπικοῦ τῶν σχολείων τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως». Ἡ ἰδία Ἐπιτροπή, ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ διαβαθμίσεως ἀποδοχῶν κλπ. τοῦ προσωπικοῦ τῶν σχολείων τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως». Ὁ Βουλευτὴς κ. Π. Μερλόπουλος, ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ΓΤΜΑʹ τῆς 9 Ἀπριλίου κλπ.». Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν κ. Π. Κουντουριώτης, ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ ὁρισμοῦ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ὑπαξιωματικῶν τοῦ Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ».

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Ν. Παπαδάκης, ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφοράν.

§4Ν. ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Καταθέτω ἀναφορὰν τῶν τηλεγραφοφυλάκων Κρήτης, οἱ ὁποῖοι εἶναι οἱ μόνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν λαμβάνουν μισθόν, καὶ παρακαλῶ νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Οἱ κ.κ. Γ. Μυλωνογιάννης καὶ Ι. Λεκανίδης, παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, ὅπως δηλώσῃ εἰς τὴν Βουλήν, ἂν σκέπτεται νὰ ὑποβάλῃ κατὰ τὴν παροῦσαν Σύνοδον τῆς Βουλῆς καὶ λίαν συντόμως, ὥστε νὰ προφθάσῃ νὰ ψηφισθῇ, νομοσχέδιον δι’ οὗ νὰ ἀφομοιῶνται ὑπάλληλοι τῶν Δημοσίων Ἔργων Κρήτης.

§6Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἑτοιμάζεται σχετικὸν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον θὰ ὑποβληθῇ προσεχῶς.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Παπαδάκης, ἐρωτᾷ τὸν κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργόν, νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, εἰς ποῖον σημεῖον εὑρίσκεται τὸ ζήτημα τῶν στρατιωτικῶν διερμηνέων, πότε θὰ ὀνομασθοῦν, πόσοι ἀπὸ ἑκάστην ξένην γλῶσσαν καὶ κατὰ τίνα σειράν.

§8Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἅμα ὡς ὑποβληθῶσι καὶ συγκεντρωθοῦν τὰ ἀποτελέσματα θὰ γίνουν οἱ πίνακες, τοὺς ὁποίους θὰ σᾶς ἀνακοινώσω.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Παλαμάρας, παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, ὅπως γνωρίσῃ εἰς τὴν Βουλήν, τίνες κατέχουσι καὶ πῶς τὰ κτήματα τῶν διαλελυμένων μονῶν Λελέ, τοῦ τέως δήμου Ἀλαζωνίας.

§10Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δυστυχῶς, δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ σᾶς δώσω τὴν ἀπαιτουμένην πληροφορίαν. Ἔδωκα ἐντολὴν νὰ συγκεντρωθοῦν τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα θὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλήν.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Φίλιος, παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν διατὶ δὲν ἐνηργήθησαν οἱ προβιβασμοὶ εἰς τὸν κτηνιατρικὸν κλάδον καὶ πότε θὰ ἐνεργηθοῦν, ἀφοῦ εἰς ὅλους τοὺς κλάδους ἐνηργήθησαν.

§12Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν ἐγένοντο προαγωγαί, διότι διὰ μὲν τοὺς ἔχοντας τὰ προσόντα δὲν ὑπάρχουν κεναὶ θέσεις, οἱ δὲ ἄλλοι δὲν ἔχουν συμπληρώσει τὸν ἀπαιτούμενον χρόνον.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Θ. Φίλιος καὶ Π. Φλῶρος, παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τοῦ Ἐπισιτισμοῦ, νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν· ἂν ἔλαβε γνῶσιν, ὅτι οἱ ἐργολάβοι τῆς συγκεντρώσεως τῶν προϊόντων μετέβησαν εἰς τὰ διάφορα χωρία τῆς ἐπαρχίας Τρικκάλων καὶ ἠγόρασαν τὰ ὄσπρια, μετὰ τὴν διαταγήν, δι’ ἧς ταῦτα ἀφέθησαν ἐλεύθερα, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς διατιμήσεως καὶ διὰ λογαριασμὸν τοῦ Κράτους, καὶ ἐπώλησαν ταῦτα πρὸς 1.60 τὴν ὀκᾶν, καὶ τί ἐνήργησεν ἐπὶ τοῦ προκειμένου διὰ τὴν ἐξαπάτησιν τῶν χωρικῶν.

§14Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Ἐζήτησα σχετικὰς πληροφορίας περὶ τῶν ἐνεργειῶν τῶν ἐργολάβων αὐτῶν, τὰς ὁποίας δὲν ἔλαβα ἀκόμη.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Θ. Βελλιανίτης, Θ. Γούσκος, Α. Γαρουφαλιᾶς, Ι. Γκέκας, Γ. Ἀνδρεαδάκης κλπ. παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐπισιτισμοῦ, ὅπως πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ποίας ἐνεργείας ἔλαβεν ἐπὶ τοῦ ἐγγράφου τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς ὑποδείξαντος δι’ αὐτοῦ, ὅπως ληφθῇ μέριμνα περὶ ἀξιοπρεπεστέρου τρόπου, καθ’ ὃν οἱ κ.κ. Βουλευταὶ θὰ προμηθεύωνται ἐπαρκέστερα τρόφιμα, μὴ τιθέμενοι ἐπ’ ἄπειρον εἰς ἥσσονα μοίραν καὶ αὐτῶν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ ἀποστράτων. Ἡ ἀπάντησις ἐπὶ τῆς ἐρωτήσεως ταύτης κατετέθη ὑπὸ τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ καὶ δύνασθε νὰ λάβητε πλήρη γνῶσιν ταύτης. Ὁ κ. Γ. Ἀνδρεαδάκης ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, διὰ τὴν βελτίωσιν τῆς ἀγροφυλακῆς. Ἐπίσης καὶ εἰς αὐτὴν ἐδόθη ἀπάντησις πρὸ δύο ἡμερῶν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας.

§16Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ὑπάρχει, εἶπον, ὑποβεβλημένον νομοσχέδιον περὶ ἀγροφυλακῆς ἀπὸ τῆς παρελθούσης συνόδου, τὸ ὁποῖον εὕρηται ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Ἐπιτροπῆς.

§17Α. ΜΠΑΣΙΑΣ. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπεξεργάσθη πρὸ ἡμερῶν τὸ νομοσχέδιον καὶ ὑπέβαλλε τὴν ἔκθεσίν της.

§18Γ. ΑΝΔΡΕΑΔΑΚΗΣ. Προκειμένου περὶ τῆς ἐν Κρήτη ἀγροφυλακῆς ἔχουσι παρουσιασθῆ εἰς τὸ σῶμα αὐτῆς πολλαὶ ἀνάγκαι, λόγῳ παρατηρηθεισῶν ἐλλείψεων. Περὶ τούτων ὑποβάλλω ὑπόμνημα τὸ ὁποῖον παρακαλῶ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Ἀνδρεαδάκης, ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, πῶς σκέπτεται νὰ θέσῃ εἰς ἐνέργειαν τὴν ἐγκαταληφθεῖσαν μελέτην τῆς ὁδοῦ Ἀμαρίου–Ρεθύμνης. Πῶς θέλει μεριμνήσει περὶ τῆς μὴ ὑπαρχούσης συγκοινωνίας τηλεφωνικῆς εἴτε τηλεγραφικῆς τῶν ἐπαρχιῶν Ἀμαρίου καὶ Ἁγίου Βασιλείου–Ρεθύμνης.

§20Γ. ΑΝΔΡΕΑΔΑΚΗΣ. Εἰς τὰ Δημόσια ἔργα συμβαίνει, κ. Ὑπουργὲ τὸ ἑξῆς: Ὅτι λαμβάνεται μέριμνα διὰ μόνον τὰ δημόσια ἔργα τῶν κέντρων παρορῶνται δὲ καθολοκληρίαν αἱ ἐπαρχίαι. Διὰ τοῦτο τὰ Δημόσια ἔργα τῶν ἐπαρχιῶν ἔχουν μείνει ὀπίσω καὶ τοῦτο ὄχι διότι ὅπως ἰσχυρίζωνται οἱ ἁρμόδιοι, ὑπάρχει ἔλλειψις μηχανικῶν, ἀλλὰ διότι ἀπασχολοῦσι τοὺς μηχανικοὺς εἰς μικρότερα ἔργα, καὶ ἀφίνουσιν ἐκθέτους τὰς μεγάλας ἀρτηρίας. Ἐζητήσαμεν ἐπανειλημμένως μηχανικὸν διὰ τὴν μελέτην τῆς ὁδοῦ Ἀμαρίου–Ρεθύμνης. Δὲν ἀπεστάλη· τὸ αὐτὸ συμβαίνει καὶ διὰ τὴν τηλεφωνικὴν καὶ τηλεγραφικὴν συγκοινωνίαν τῶν ἐπαρχιῶν Ἀμαρίου καὶ Ἁγίου Βασιλείου–Ρεθύμνης.

§21Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ὅσον ἀφορᾷ τὸ πρῶτον μέρος τῆς ἐπερωτήσεως γνωρίζω ὅτι ἡ ὁδὸς Ἀμαρίου–Ρεθύμνης ἔχει ἐγκριθῇ καὶ θὰ ἐκτελεσθῇ. Ὅσον ἀφορᾷ ὅμως τὴν ἐνέργειαν τῆς μελέτης γνωρίζει ὁ κ. βουλευτὴς ὅτι ἤδη οἱ κ. κ. βουλευταὶ τῆς Κρήτης ἐζήτησαν πολὺ ὀρθῶς νὰ ἐπέλθῃ μία ἀποκέντρωσις εἰς τὰ δημόσια ἔργα ἐν Κρήτῃ, τοῦτο δὲ διότι ἕνεκα τῶν δυσχερειῶν τῆς Συγκοινωνίας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διαχειρίζωνται ἐντεῦθεν τὰ ζητήματα αὐτά. Ἐξαρτᾶται λοιπὸν τὸ ζήτημα τοῦτο ἀπὸ τὸν κ. Γενικὸν Διοικητὴν Κρήτης πρὸς τὸν ὁποῖον δὲν θὰ λείψωμεν νὰ ἀνακοινώσωμεν τὸ παράπονον τῶν κ. κ. βουλευτῶν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ δεύτερον θέμα τῆς ἐπερωτήσεως δύναμαι νὰ δώσω ἐπ’ αὐτοῦ τὴν πληροφορίαν ὅτι ἀπὸ τοῦ Σεπτεμβρίου διετάχθη ὁ ἐπιθεωρητὴς νὰ προβῇ εἰς τὴν μελέτην· ἡ μελέτη ἐγένετο καὶ ὑπεβλήθη, προσέκοψεν ὅμως ἀτυχῶς ἡ ἐκτέλεσις εἰς τὸ ὅτι τὸ ἐκτελοῦν τὴν συγκοινωνίαν ἀτμόπλοιον δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ μεταφέρῃ τοὺς στύλους εἰς τὴν Ρεθύμνην.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Πέγιος, παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ γνωρίσῃ εἰς τὴν Βουλὴν, πόθεν ἀντλεῖ τὸ δικαίωμα ὁ Μητροπολίτης Βοδενῶν τοῦ νὰ διαχειρίζηται κατὰ τὸ δοκοῦν αὐτῷ τρεῖς Μονάς, ἤτοι τὴν τοῦ Τιμίου Προδρόμου, ἀνήκουσαν εἰς τὴν κοινότητα Ἐδέσσης, καὶ τὰς τοῦ Ἁγίου Λουκᾶ καὶ Μπαπιάνης, ἀνηκούσας εἰς τὴν κοινότητα Γιαννιτσῶν, γνωστοῦ ὄντος, ὅτι μέχρι πρὸ τριῶν ἐτῶν τὰς ἀνωτέρω Μονὰς διεχειρίζοντο ἐπὶ ἀποδόσει λογαριασμῶν ἐπίτροποι, διοριζόμενοι ὑπὸ τῶν κοινοτικῶν ἀρχῶν τῶν πόλεων Ἐδέσσης καὶ Γιαννιτσῶν.

§23Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Δὲν ἔχω καμμίαν πληροφορίαν ἐὰν πράγματι ὁ Μητροπολίτης Γρεβενῶν διαχειρίζεται τρεῖς Μονὰς, διότι, ὡς γνωρίζει ὁ κ. συνάδελφος, ἡ διοίκησις τῶν Μονῶν ἀνατίθεται εἰς τὸ Ἐκκλησιαστικὸν Ταμεῖον, ὁ δὲ νόμος περὶ ἐκκλησιαστικοῦ Ταμείου ἐπεξετάθη εἰς τὰς νέας χώρας μόλις ἐπ’ ἐσχάτων. Ἤδη λαμβάνων ἀφορμὴν ἐκ τῆς ἐρωτήσεως τοῦ κ. συναδέλφου θὰ ζητήσω πληροφορίας.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Ε. Βελλιανίτης καὶ Θ. Βελλιανίτης παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Περιθάλψεως νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, διὰ τίνα λόγον δὲν χορηγεῖται τὸ ἐπίδομα τῶν ἐφέδρων Κερκύρας, Παξῶν καὶ Λευκάδος.

§25Σ. ΣΙΜΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Περιθάλψεως). Παρακαλῶ πρῶτον τὸν κ. συνάδελφον νὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν. Ὁμιλεῖ περὶ ἐφέδρων, δὲν ὑπάρχουσιν ἔφεδροι οὔτε ἐν Κερκύρᾳ, οὔτε ἐν Λευκάδι, οὔτε ἐν Παξοῖς· πρόκειται μόνον περὶ κληρωτῶν, δηλαδὴ μόνον περὶ τῶν κληρωτῶν καὶ τῶν στρατιωτῶν τῆς Ἀμύνης.

§26Ε. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Πρόκειται περὶ κληρωτῶν ἀλλ’ ὑπάρχουσι καὶ ἔφεδροι οἱ κληθέντες λοχίαι καὶ ἐπιλοχίαι.

§27Σ. ΣΙΜΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Περιθάλψεως). Γνωρίζετε ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Περιθάλψεως προκειμένου περὶ τῆς ἀπονομῆς τῶν ἐπιδομάτων ἐνεργεῖ διὰ τοῦ Νομάρχου. Αὐτὴ εἶναι ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου πρὸς τὴν διανομὴν τῶν ἐπιδομάτων. Εἰς τὸν κ. Νομάρχην Κερκύρας ἀπεστάλησαν τὴν 20ὴν Ἰουλίου 15.000 δραχμαί, τὸν Σεπτέμβριον 40.000 δραχμαί, τὸν Ὀκτώβριον 45.000, τὸν Μάρτιον 20.000 ἐν ὅλῳ 300,000 δραχμῶν. Ἐπανειλημμένως ἠρώτησα τὸν κ. Νομάρχην ἂν ὑπάρχῃ καθυστέρησις, μᾶς ἀπήντησεν ὡς πρὸς τὴν Κέρκυραν, ὄχι πρὸς τὴν Λευκάδα, ὑπάρχει δυσκολία τῆς συγκοινωνίας καὶ μᾶς εἶχε τηλεγραφήσῃ, ὅτι εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν κληρωτῶν Λευκάδος θὰ καταβληθῶσι τὰ καθυστερούμενα. Εὑρέθημεν ὅμως εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἀναθέσωμεν τὴν διανομὴν εἰς τὸν ἐκεῖ κ. Κεφφεντζόπουλον. Ὡς πρὸς τοὺς Παξοὺς δὲν ἔχομεν πληροφορίας, ἀλλὰ φαίνεται ὅτι καὶ ἐκεῖ ὑπάρχει μᾶλλον δυσκολία συγκοινωνίας. Ἐν πάσῃ περιπτώσει θὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ Νομάρχου, ἐλπίζω δὲ ὅτι ὁ νέος Νομάρχης θὰ εἶναι ἐνημερότερος.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Γ. Σταμάτης ἐπερωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν διατὶ δὲν κατετέθησαν τὰ παρ’ αὐτοῦ ζητηθέντα ἔγγραφα ἢ ἀντίγραφα τούτων διὰ τὴν δρᾶσιν τοῦ Προέδρου τοῦ ἐκτάκτου Στρατοδικείου Καλαμῶν καίτοι, ἀφ’ ἧς ἐζήτησε ταῦτα ἔχει παρέλθει διάστημα πλέον τῶν δέκα ἡμερῶν.

§29Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ὅτε ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ἐκθέσω ἐνώπιον ὑμῶν τὰ λαβόντα χώραν κατὰ τὰς ἀπαισίας Νοεμβριανὰς ἡμέρας, σᾶς ἐξέθεσα καὶ τὴν δρᾶσιν τῆς τότε δικαστικῆς ἐξουσίας, τῆς Εἰσαγγελικῆς ἀρχῆς. Σᾶς ἀνέφερα εἰδικῶς τὶ τὰ ὄργανα αὐτῆς τῆς ἐξουσίας, οἱ φρουροὶ τοῦ νόμου, οἱ ὑπερασπισταὶ τοῦ δημοσίου συμφέροντος ἔπραξαν κατὰ τῶν ἀθώων πολιτῶν, κατὰ τῶν φιλησύχων πολιτῶν, ἀλλὰ καὶ κατὰ τῶν δεινῶν ἐγκληματιῶν, διότι εἶχον τὸ φρόνημα νὰ εἶναι Βενιζελικοί. Σᾶς ἐμνημόνευσα τότε τί ἔκαμεν ὁ Εἰσαγγελεὺς τῶν Ἐφετῶν, τί ἔκαμεν ὁ Εἰσαγγελεὺς τῶν πλημμελειοδικῶν, τὶ ἔκαμεν ὁ ἀντεισαγγελεύς. Καὶ ἐνῷ εἶχον τὴν ἀξίωσιν ὁ ἰθύνων τὰ τῆς δικαιοσύνης νὰ μετρήσῃ μὲ τὸ μέτρον τῆς δικαιοσύνης, μὲ τὴν πλάστιγγα τῆς Θέμιδος, τὴν ὁποίαν κρατεῖ, καὶ νὰ κάμῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ κάμῃ, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἀνῆλθε τότε ἐπὶ τὸ βῆμα καὶ ἀνέλαβε νὰ σκεπάσῃ ὑπὸ τὰς πτέρυγας αὑτοῦ ὅλα τὰ ὄργανα ἐκεῖνα καὶ νὰ διαψεύσῃ ἀπὸ τοῦ βήματος ἕνα βουλευτὴν, ἕνα ἀντιπρόσωπον τοῦ λαοῦ, ἕνα παθόντα, ἕνα ὑποστάντα τὰ πάνδεινα χάριν τῆς ἰδέας, εἰς τὴν ὁποίαν καὶ αὐτὸς ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπικροτεῖ καὶ χάριν τῆς ἰδέας, διὰ τὴν ὁποίαν καὶ χάρις εἰς κροτεῖ καὶ χάριν ἀνεδείχθη καὶ κάθεται εἰς τὸ Ὑπουργικὸν ἐκεῖνο ἐδώλιον.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐπιτρέπονται αὐτά.

§31Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Κύριε βουλευτὰ, νομίζω ὅτι ἐφόσον ἀπουσιάζει ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης, θὰ ἦτο ὀρθὸν ν’ ἀναβληθῇ ἡ ἐπερώτησίς σας. Ἐλπίζω δὲ ὅτι ἐντὸς ὀλίγης ὥρας θὰ εἶναι ἐδῶ ὁ κ. Ὑπουργός.

§32Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Ἡ ἐπερώτησις ἡ ἰδική μου ἀπευθύνεται πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, εἶναι σχετικὴ ὅμως μὲ τὴν θέσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης. Εἶμαι ὑποχρεωμένος λοιπὸν ἱστορικῶς ν’ ἀναφέρω εἰς τὴν Βουλὴν ἵνα εἰσέλθῃ ἡ Βουλὴ εἰς τὴν οὐσίαν τῆς ἐπερωτήσεώς μου τῆς σημερινῆς. Ἀνέλαβε λοιπὸν τότε ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης νὰ σκεπάσῃ τὰ ὄργανα ἐκεῖνα καὶ ὄχι μόνον νὰ σκεπάσῃ, ἀλλὰ καὶ νὰ ἐπιβραβεύσῃ διὰ προαγωγῆς τὸν τότε Ἀντεισαγγελέα, τὸν ἔκαμε δηλαδὴ Εἰσαγγελέα. Αὐτὸς εἶναι ὁ Διονύσιος Βωβός, ὁ ἐξ Ἠλείας.

§33Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Τὸν καταγγείλατε αὐτὸν κ. βουλευτά;

§34Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Μάλιστα, κ. βουλευτά, τὸν ἔκαμεν Εἰσαγγελέα τὸν ἐτοποθέτησεν εἰς τὰς Καλάμας καὶ ἐκεῖ ὁ κ. Εἰσαγγελεὺς, ὡς Εἰσαγγελεὺς ἔγινε καὶ Πρόεδρος τοῦ Ἐκτάκτου Στρατοδικείου Καλαμῶν, συνεπείᾳ τῶν ὅσων κατήγγειλα καὶ ἀφοῦ προέβην εἰς ἐπερώτησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ ἀφ’ οὗ ἐσώθη ὁ κ. Ὑπουργὸς χάρις εἰς τὸ τεθὲν ζήτημα τῆς Κυβερνητικῆς ἀλληλεγγύης—διότι δὲν ἐσώθη εἰς τὰς ψυχὰς τῶν Ἑλλήνων βουλευτῶν......

§35Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, μὲ συγχωρεῖται. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ παρατηρήσω εἰς τὸν κ. βουλευτήν, ἐπειδὴ ἐγὼ ἀπόντος τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως προεκάλεσα τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ παρατηρήσω εἰς τὸν κ. βουλευτὴν ὅτι τοῦτο δὲν ἐγένετο διὰ νὰ καλυφθῇ τότε ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης. Τοῦτο ἐγένετο, διότι ἡ Κυβέρνησις ἐν τῷ συνόλῳ αὐτῆς ἐθεώρησεν ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν ἡ ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης νὰ ἦτο διάφορος ἐκείνης, τὴν ὁποίαν ἔλαβεν. Μοὶ φαίνεται δὲ ὅτι δὲν εἶναι ὀρθόν, δὲν εἶναι δίκαιον ἀπόντος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ νὰ ἀσκῇ ἔλεγχον ὁ κ. βουλευτὴς Ἀττικῆς κατ’ αὐτοῦ. Ἀκόμη θὰ ἠδυνάμην νὰ παρατηρήσω εἰς τὸν κ. βουλευτήν, ὅτι, ὅτι ἀπεδόθη εἰς τὸν συνάδελφόν μου ἡ κατηγορία ὅτι ἐζήτησε νὰ σκεπάσῃ τὸν Εἰσαγγελέα ἐκεῖνον διὰ τὸν ὁποῖον ἐγὼ δὲν γνωρίζω, ἂν ἐφέρθη οὕτως ἢ ἄλλως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης προσήγαγεν ἐνώπιον ἡμῶν εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἐπισήμους ἐκθέσεις λέγων, αὐταὶ εἶναι αἱ ἐκθέσεις αἱ ἀποβλέπουσαι εἰς τὴν δρᾶσιν τοῦ προσώπου αὐτοῦ, τὶ νομίζετε ὅτι ἔπρεπε νὰ κάμω; Αὐτὰς εἶχον καὶ ἐγὼ ὑπ’ ὄψιν ὅτε τὴν ἑσπέραν ἐκείνην εἰς τὴν Βουλὴν ἀπόντος τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, εἶπον ὅτι εἶναι ὑποχρεωμένη ἡ Κυβέρνησις νὰ θέσῃ ζήτημα ἀλληλεγγύης πρὸς τὸν κ. Ὑπουργόν, ἀλληλεγγύης ἡ ὁποία ἐπήγαζεν οὐχὶ ἐκ προσωπικῶν λόγων, ἀλλ’ ἐξ αὐτῆς τῆς ἐξελίξεως τῆς ὑποθέσεως, ἐκ τῆς γνώσεως τῶν πραγμάτων, τὰ ὁποῖα εἶχεν ὑπ’ ὄψιν τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐπαναλάβω τὴν δήλωσίν μου ταύτην, ἵνα τοὐλάχιστον ἐν τῇ γενικότητι τῆς ὑπερασπίσεως παρίσταται ἡ Κυβέρνησις ὅπως ὀφείλῃ νὰ παρίσταται, ἀπόντος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§36Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Εἴτε οὕτως, εἴτε ἄλλως, κύριε Ἀντιπρόεδρε τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἡ Βουλὴ ἐξήνεγκε τὴν ἀπόφασιν αὐτῆς ὑπὸ τῶν ὑπ’ ἐμοῦ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου κατηγορηθέντων.

§37Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Πῶς;

§38Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Κύριε Κουτσοπέταλε, ἔπρεπε νὰ εἶσθε ἐδῶ διὰ νὰ ἀκούατε τὰ χειροκροτήματα καὶ τὴν ὁμόθυμον γνώμην τῆς Βουλῆς καὶ τότε δὲν θὰ μὲ ἐρωτᾶτε.

§39Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Πολὺ καλὰ τὰ εἴπατε.

§40Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Ὁ προαχθεὶς Εἰσαγγελεὺς ἐτοποθετήθη ἐπαναλαμβάνω, ὡς πρόεδρος τοῦ ἐκτάκτου Στρατοδικείου Καλαμῶν. Ἦτο μία ἐπιβράβευσις τῆς δράσεως τοῦ δικαστικοῦ ἐκείνου καὶ ἦτο καὶ μία μομφὴ ἐναντίον ἐμοῦ, ὁ ὁποῖος δὲν κατηγόρησα δῆθεν ἀληθῶς.

§41Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Δὲν εἶναι ἔτσι. Δὲν κατηγόρησε κανεὶς ὑμᾶς.

§42Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει προήχθη ὁ Ἀντεισαγγελεὺς Βωβὸς εἰς Εἰσαγγελέα καὶ ἐτοποθετήθη εἰς τὴν Στρατιωτικὴν Δικαιοσύνην. Κατόπιν ηὐδόκησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς μετὰ τὴν προαγωγὴν νὰ διατάξῃ μίαν ἀνάκρισιν καὶ ἡ ἀνάκρισις διεξήχθη ὑπὸ τοῦ ἐνταῦθα Εἰσαγγελέως τῶν Ἐφετῶν. Ἐξετάσθησαν πολλοὶ καὶ διάφοροι, ὑπέβαλε δὲ τὸ πόρισμα, ὁ κ. Εἰσαγγελεὺς τῶν Ἐφετῶν καὶ προέτεινε, μετὰ τὴν προαγωγήν, σημειώσατε, τοῦ κ. Εἰσαγγελέως, τὴν πειθαρχικὴν αὐτοῦ τιμωρίαν. Καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὡς ἔμαθον ἐν ὧ εἶχε εὐρεῖαν δικαιοδοσίαν, τὸν ἐτιμώρησε μὲ 100 δραχμῶν μόνον πρόστιμον. Καὶ διὰ τὸ ζήτημα ἐκεῖνο τῆς διεξαχθείσης ἀνακρίσεως καὶ τῆς ἐπιβληθείσης τιμωρίας θὰ τὰ εἰποῦμε ἕνα χεράκι μὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης ἐντὸς τῆς προσεχοῦς ἑβδομάδος, ὁπότε θὰ ἐξελεγχθῶσι τὰ ἔγγραφα, τὴν κατάθεσιν τῶν ὁποίων ἐζήτησα. Ἀλλ’ ὁ Εἰσαγγελεὺς ἐκεῖνος, ὡς πρόεδρος τοῦ Ἐκτάκτου Στρατοδικείου Καλαμῶν ἔδρασεν, ἔδρασεν σκανδαλωδῶς. Διὰ τὴν τοιαύτην του δρᾶσιν φυσικὰ ὑπέκειτο πλέον εἰς τὴν δικαιοδοσίαν ὄχι τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ἀλλὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, Ὑπουργὸς δὲ τῶν Στρατιωτικῶν ἦτο τότε ὁ κ. Μιχαλακόπουλος, ὁ συμπολίτης του. Περὶ τῆς τοιαύτης δράσεως τοῦ εἰρημένου Εἰσαγγελέως προέδρου τοῦ Στρατοδικείου Καλαμῶν ἐγίνετο ἀναφορὰ ἐκ μέρους τοῦ Στρατιωτικοῦ Διοικητοῦ Καλαμῶν πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, ἐν τῇ ὁποίᾳ ἀναφορᾷ ἐξετίθετο ἡ δρᾶσις τοῦ Προέδρου τοῦ Ἐκτάκτου Στρατοδικείου Καλαμῶν. Εἰδικῶς δὲ ἡ δρᾶσις αὐτοῦ συνίστατο εἰς τὸ ἑξῆς: ὅτι πᾶς ὁ ὁποῖος ἦτο κατὰ τοῦ καθεστῶτος, πᾶς ὁ ὁποῖος ἐξύβριζε τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ἐκαλεῖτο ἐνώπιον τοῦ Στρατοδικείου, ἀλλ’ ἀπηλλάσσετο, ἢ ἐτιμωρεῖτο ἐλαφρότατα διότι ἔτσι ἤθελεν ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Στρατοδικείου, δὲν ἠνείχετο τὸ παρὸν καθεστώς. Αἱ ἀποφάσεις τοῦ Ἐκτάκτου Στρατοδικείου καὶ δὴ αἱ κατὰ τὴν δευτέραν αὐτοῦ συνεδρίασιν προεκάλεσαν τὸν ἐρεθισμόν, τὴν ἐξέγερσιν, τὴν ἀγανάκτησιν τοῦ Βασιλικοῦ Ἀντιπροσώπου ὁ ὁποῖος πρὸ τοῦ σκανδαλώδους τῶν ἀποφάσεων αὐτοῦ ἠγέρθη, διεμαρτυρήθη, ἐζήτησε τὴν διακοπὴν τῆς συνεδριάσεως καὶ καταφυγὼν εἰς τὸν Στρατιωτικὸν Διοικητὴν ἀνέφερε τὰ γεγονότα καὶ ἔλαβε τὴν διαταγὴν νὰ ἔλθῃ πρὸς τὸ δικαστήριον καὶ νὰ εἴπῃ ἐκ μέρους τοῦ Στρατιωτικοῦ Διοικητοῦ, ὅτι αἴρει τὴν ἐμπιστοσύνην πρὸς τὸ δικαστήριον. Πρόεδρος τοῦ Δικαστηρίου ἦτο ὁ προαχθεὶς εἰς Εἰσαγγελέα ὁ Ἀντεισαγγελεὺς Βωβός. Ταῦτα ἀνέφερε τηλεγραφικῶς ὁ Στρατιωτικὸς Διοικητὴς Καλαμῶν καὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης, ἐκλήθη δὲ συνεπείᾳ τούτου ἐνταῦθα καὶ ὁ πρόεδρος καὶ ὁ Βασιλικὸς Ἐπίτροπος, καὶ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης ἐνήργησε τὴν μετάθεσιν αὐτοῦ τοῦ κυρίου ἀπὸ Καλαμῶν εἰς Ζάκυνθον ὅπου τὸν φιλοξενεῖ ἤδη ὁ συνάδελφος κ. Γοῦσκος. Τὸ Ὑπουργεῖον κατόπιν ἀνέθηκε τὴν διεξαγωγὴν ἀνακρίσεων εἰς τὸν Μέραρχον κ. Βαρδουλάκην, ὁ ὁποῖος ἐνεργήσας ἀνακρίσεις, εἰς τὴν πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ἔκθεσίν του ἀναφέρει τὰ τῆς δράσεως τοῦ δικαστηρίου. Ταῦτα ἤθελον νὰ ἐξακριβώσω, ταῦτα ἤθελον νὰ καταστήσω γνωστὰ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ κατόπιν νὰ ἐλέγξῃ ἐπὶ τῇ βάσει ἐγγράφων, ἐπισήμων ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα ἔχει ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν. Ἀπὸ τῶν πρώτων ἡμερῶν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς ἐθεώρησα προσῆκον, εὐλαβέστατα νὰ ὑποβάλω διὰ τοῦ Προεδρείου τῆς Βουλῆς αἴτησιν διὰ τῆς ὁποίας ἐζήτουν παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν τὴν κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων. Παρῆλθεν ἱκανὸν χρονικὸν διάστημα καὶ ἐπὶ τῆς αἰτήσεώς μου οὐδεμία ἐδόθη ἀπάντησις. Κατόπιν ἔλαβον ἓν σημείωμα ἀπὸ τὴν διεύθυνσιν τοῦ Προσωπικοῦ, τὸ ὁποῖον ἔλεγεν «ἅπασα ἡ δικογραφία τῆς ἀνακρίσεως τῆς ἐνεργηθείσης κατὰ μελῶν τοῦ ἐκτάκτου Στρατοδικείου Καλαμῶν εἶχεν ὑποβληθῆ εἰς τὸν Ὑποστράτηγον Γενήσαρλην, πρόεδρον τοῦ Ἀνακριτικοῦ Συμβουλίου οὗτινος αἱ ἐργασίαι δὲν ἐπερατώθησαν εἰσέτι. Ἐν αὐτῇ ὑπάρχει καὶ τὸ ὑπὸ τοῦ Συνταγματάρχου Βαρδουλάκη ἐξαχθὲν πόρισμα τῆς ἀνακρίσεως». Περὶ τοῦ πορίσματος τούτου οὐδὲν ἀναφέρει τὸ σημείωμα, γνωρίζω ὅμως ἐγὼ ὅτι δι’ αὐτοῦ κατηγοροῦνται οἱ ἀποτελοῦντες τὸ Στρατοδικεῖον, ὅτι δὲν ἐξετέλεσαν ἀμερολήπτως τὸ καθῆκόν των ἐπιδειξάμενοι ἀδικαιολόγητον ἐπιείκειαν ἰδιαιτέρως δὲ ὁ πρόεδρος πρὸς τὸ συμφέρον καὶ τῆς ὑπηρεσίας καὶ αὐτοῦ τοῦ ἰδίου πρέπει νὰ ἀπομακρυνθῇ τῶν Καλαμῶν. Αὐτὸ ὑπῆρξεν καὶ τὸ πόρισμα τῆς ἀνακρίσεως τοῦ κ. Βαρδουλάκη. Ἀφοῦ ἔλαβον αὐτὸ τὸ χαρτὶ διὰ τοῦ Προεδρείου τῆς Βουλῆς, τὸ ὁποῖον δὲν ἐθεώρησα καὶ προσῆκον, διότι δὲν ἔχει οὔτε σφραγίδα οὔτε ὑπογραφὴν τοῦ Ὑπουργοῦ ἀλλ’ ἦτο ἁπλοῦν σημείωμα, καὶ αὐτὸ τὸ σημείωμα ἐν παρόδῳ διὰ τὴν ἱστορίαν, ἐθεώρησα καθῆκον μου εὐλαβέστατον νὰ ὑποβάλω αἴτησιν διὰ τοῦ Προεδρείου τῆς Βουλῆς καὶ νὰ ζητήσω, ἀφοῦ τέλος πάντων ἐπὶ τόσον καιρὸν ἐπὶ τῆς Ὑπουργίας τοῦ κ. Μιχαλακοπούλου τὸ Ἀνακριτικὸν Συμβούλιον ἠσχολεῖτο μὲ αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν εἰς τὴν ὁποίαν ἐνόμιζον ὅτι ἔπρεπε νὰ εἶχε δοθῇ ἓν πέρας μέχρι τοῦδε ἀντίγραφα τῶν παρ’ αὐτῷ ἐγγράφων ἔχω ὑποβάλῃ τὴν αἴτησιν ἀπὸ τῆς 8ης Μαρτίου. Ἐρωτῶ πάλιν, ἐρωτῶ ἐπανειλημμένως, ἐρωτῶ, μεταβαίνων εἰς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς καὶ τὰ ἀντίγραφα δὲν ἔρχονται. Κατόπιν τούτου ἐθεώρησα ὅτι μοὶ ἐπεβάλλετο ἀφοῦ παρῆλθεν ἡ προθεσμία ἡ ὑπὸ τοῦ κανονισμοῦ προβλεπομένη νὰ ἐπερωτήσω τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν καὶ νὰ τῷ εἴπω, ἕως πότε θὰ παραταθῇ αὐτὴ ἡ κατάστασις; καὶ ἕως πότε ὁ βουλευτὴς θὰ περιμένῃ διὰ νὰ φωτισθῇ καὶ αὐτὸς καὶ ἡ Βουλὴ καὶ ἡ κοινὴ γνώμη; ἕως πότε θὰ περιμένῃ εἷς βουλευτὴς καὶ πότε εἶναι ἡ ἐποχὴ κατὰ τὴν ὁποίαν τηροῦνται αἱ κεκανονισμέναι προθεσμίαι αἱ ἐν τῷ Κανονισμῷ περὶ καταθέσεως ἐγγράφων; Βεβαίως δικαίωμα τῆς ὑπηρεσίας εἶναι νὰ παρεμβάλλῃ κώλυμα εἰς πᾶσαν αἴτησιν βουλευτοῦ, ἀλλὰ ὡς δικαίωμα τοῦ βουλευτοῦ εἶναι νὰ ἐλέγξῃ τοὺς κυρίους αὐτούς, δικαίωμα εἶναι αὐτοῦ νὰ εἴπῃ ὅτι καιρὸς εἶναι νὰ διορθωθῶσι τὰ πράγματα καὶ νὰ μάθωσιν οἱ δράσαντες ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καλύπτωνται διὰ παρελκύσεων καὶ διὰ τῆς παρόδου τοῦ χρόνου (χειροκροτήματα).

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἔχει τὸν λόγον.

§44Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν ἤμην παρὼν ὅταν ἤρχισε τὸν λόγον του ὁ κ. βουλευτής, ἐπληροφορήθην ἐλθὼν ὅτι ἐμνήσθη ἐμοῦ καὶ πάλιν καὶ ὅτι ἀνεκοίνωσεν εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ἐζήτησεν ἔγγραφα παρ’ ἐμοῦ διὰ τὴν ἐνεργηθεῖσαν ἀνάκρισιν διὰ τὸν εἰσαγγελέα Βωβόν, ἐπὶ τῇ μηνύσει τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ. Δὲν γνωρίζω ἐὰν ἀνεκοίνωσεν ὅτι τὰ ἔγγραφα ἔσπευσα νὰ τὰ καταθέσω.

§45Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Δὲν ἐλέγχω δι’ αὐτό.

§46Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Παρακαλῶ τὸν κ. βουλευτὴν νὰ φέρῃ ἐπερώτησιν ἐπ’ αὐτοῦ ἔχων τὸν φάκελλον διὰ νὰ ἐλέγξῃ διὰ τὴν ἐνέργειαν αὐτήν. Ὑποθέτω, ὅτι ὤφειλε νὰ κάμῃ ἔλεγχον καθ’ ἣν στιγμὴν ἤμην παρὼν καὶ ὄχι νὰ ἐπερωτήσῃ διατὶ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δὲν κατέθεσε τὰ ἔγγραφα, νὰ προσέξῃ καὶ νὰ ἐλέγξῃ τὸν Ὑπουργὸν δι’ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα αὐτὸς εὐθύνεται. Μετὰ τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. βουλευτοῦ, ἄλλοτε διέταξε διοικητικὴν ἀνάκρισιν καὶ μετὰ τὸ πόρισμα τῆς διοικητικῆς ἀνακρίσεως ἐτιμώρησα τὸν εἰσαγγελέα διὰ τὴν πρᾶξιν διὰ τὴν ὁποίαν ἐνόμισα ὅτι εὐθύνεται, πέραν τούτου οὐδεμίαν ὑποχρέωσιν εἶχον. Ἐὰν ὁ κ. βουλευτὴς νομίζῃ, ὅτι αἱ ἐπιθέσεις αἱ προηγούμεναι ἦσαν τοιαῦται, ὥστε νὰ κλονίσωσι τὴν θέσιν τοῦ Ὑπουργοῦ καὶ ὅτι μόνον ἡ παρεμβολὴ τοῦ ἀξιοτίμου ἀντιπροέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἦτο αὐτή, ἡ ὁποία μὲ ἔσωσεν. Εἶναι κύριος νὰ τὸ νομίσῃ τοῦτο, ἀλλὰ βεβαιῶ αὐτὸν ὅτι ἡ ἐπίθεσις τοῦ κ. βουλευτοῦ δὲν ἔχει νὰ κλονίσῃ τὴν ἐμὴν θέσιν οὔτε τὴν προηγουμένην οὔτε τὴν ἑπομένην.

§47Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Τώρα ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς ἱστορικῶς ἀνέφερα τὴν δρᾶσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης ὅταν ἔλθῃ ὅμως ἡ σειρὰ καὶ τότε θέλω συσχετίσῃ τὰ ἔγγραφα τὰ ὁποῖα θὰ καταθέσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν μὲ τὰ ἔγγραφα τὰ ὁποῖα θὰ καταθέσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης τότε θὰ ἀποδειχθῇ ποῖος ἐξ ἡμῶν εἶχε δίκαιον, θὰ ἀποδειχθῇ λέγω τότε ἂν ὁ χαρακτὴρ τοῦ δικαστικοῦ ἐκείνου ἦτο ἄξιος νὰ τύχῃ τῆς προστασίας τῆς ὁποίας ἔτυχεν παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης.

§48Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Οὐδεμιᾶς προστασίας.

§49Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Τότε θὰ τὰ εἴπωμεν ἕνα χεράκι.

§50Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Τὸ ἀντίγραφον τοῦ φακέλλου τοῦ σχετικοῦ πρὸς τὴν ὑπόθεσιν ἐζητήθη πραγματικῶς, ἡ ὑπηρεσία μὲ ἐπληροφόρησεν ὅτι εἶναι ὀγκώδης.

§51Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Εἶναι ζήτημα δημοσίου συμφέροντος, νὰ κατατεθῶσι τὰ ἀντίγραφα ἡ δὲ ὑπόληψις ἑνὸς δικαστικοῦ ἐκ τῆς μὴ καταθέσεως αὐτῶν διατρέχει τὸν κίνδυνον νὰ παρεξηγηθῇ.

§52Δ. ΠΕΤΡΑΚΑΚΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ καταθέσῃ σημείωμα ἐμφαῖνον τοὺς λόγους διὰ τοὺς ὁποίους προήχθη ὁ κ. Βωβός.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι ζήτημα. Εἶναι ἐντὸς τῶν ὁρίων τοῦ θέματος. Οἱ κ. κ. Ι. Λεκανίδης καὶ Γ. Μυλωνογιάννης παρακαλοῦν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν διὰ τίνα λόγον διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 24124 τοῦ 1917 ἀποφάσεως αὐτοῦ ἀνεγνώρισε μόνον πενταετῆ ὑπηρεσίαν εἰς τὸν Ἐλευθέριον Ἁρπακουλάκην, ὑπογραμματέα τοῦ Εἰρηνοδικείου Χανίων κατὰ τὸν κανονισμὸν τῆς μισθοδοσίας καὶ τῆς προσαυξήσεως αὐτοῦ, ἐν ᾧ οὗτος ἔχει διορισθῆ εἰς τὴν θέσιν ταύτην ἀπὸ 13 Ὀκτωβρίου 1907, διὰ δὲ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2235 Διατάγματος Προσωρινῆς Κυβερνήσεως ἀναγνωρίζεται ἡ ὑπηρεσία αὐτοῦ ὡς ὑπογραμματέως ἀπὸ τοῦ πρώτου τούτου διορισμοῦ αὐτοῦ καὶ συνεπῶς πρὸς τὴν 10ετῆ καὶ οὐχὶ πρὸς τὴν πενταετῆ αὐτοῦ ὑπηρεσίαν.

§54Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 24124 π. ἔ. ἀποφάσεώς μου δι’ ἧς ηὐξήθη ὁ μισθὸς τοῦ ὑπογραμματέως τοῦ Εἰρηνοδικείου Χανίων Ἐλευθερίου Ἁρπακουλάκη ὑπηρετοῦντος ὡς βοηθοῦ γραμματέως τοῦ αὐτοῦ Εἰρηνοδικείου ἀπὸ τῆς 1ης Ὀκτωβρίου 1907 ὀρθῶς μὲν ὡρίσθη ὅτι ἡ αὔξησις ἄρχεται ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2235 Διατάγματος τῆς προσωρινῆς Κυβερνήσεως διότι πρὸ τοῦ χρόνου τούτου ἡ ὑπηρεσία τοῦ βοηθοῦ γραμματέως ἐπὶ τῇ βάσει τῶν κειμένων νόμων ἐθεωρήθη ἀφομοιωθεῖσα πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν γραφέως Πταισματοδικείου κατὰ παραδρομὴν ὅμως ἀντὶ νὰ ὁρισθῇ ἐν τῇ ἀποφάσει ταύτῃ ὁ μισθὸς τοῦ τρίτου ἔτους τοῦ νόμου ΓϠΛϚʹ ἤτοι νὰ δοθῇ τὸ ἀνώτατον ὅριον τοῦ μισθοῦ τοῦ βαθμοῦ του λόγῳ τῆς πέραν τῆς ἑπταετίας ὑπηρεσίας αὐτοῦ, ἐκανονίσθη μισθὸς ὁ τοῦ πρώτου ἔτους καὶ ἐφεξῆς κατὰ τὴν κλίμακα τοῦ ἀνωτέρω νόμου. Διετάχθη κατὰ τὰ ἀνωτέρω ἡ ἔκδοσις νέας ἀποφάσεως καὶ ἡ δημοσίευσις αὐτῆς.

§55Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Γνωρίζομεν ὅτι πάντα εἶσθε ὑπὲρ τοῦ δικαίου.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Λεκανίδης καὶ Μυλωνογιάννης παρακαλοῦσι τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἐὰν ἀπὸ τῆς τελευταίας ἐρωτήσεως ἡμῶν καὶ ἐντεῦθεν μέχρι σήμερον κατεβλήθησαν αἱ ἀπαιτούμεναι προσπάθειαι πρὸς εὕρεσιν ἄλλων οἰκημάτων πρὸς ἀντικατάστασιν τοῦ Ἀρχηγείου τῆς Χωροφυλακῆς καὶ τῶν λοιπῶν ἀστυνομικῶν καταστημάτων ἐν Ἀθήναις καὶ ποῖα τὰ ἀποτελέσματα τῶν προσπαθειῶν τούτων.

§57Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐν σχέσει πρὸς εὕρεσιν οἰκήματος διὰ τὸ ἀρχηγεῖον τῆς χωροφυλακῆς ἔλαβε χώραν ἡ ἑξῆς ἐνέργεια. Ἡ μίσθωσις ἔληξε κατὰ τὸν Αὔγουστον, ἤδη ἀπὸ τοῦ Ἰουλίου διετάχθη ἡ ἐνέργεια δημοπρασίας μετὰ ἐπανειλημμένας δὲ ἀναφορὰς ἐνεργήθη δημοπρασία παρουσιάσθη δὲ ὁ πληρεξούσιος τοῦ νῦν κατόχου, συνεπείᾳ δὲ τούτου τὸ Ὑπουργεῖον ἀπὸ τῆς 14 Φεβρουαρίου δι’ ἐγγράφου του παρεκάλεσε τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ἐπιτάξῃ ἓν οἴκημα κατάλληλον, τὸ Ὑπουργεῖον δι’ ἐγγράφου του ἐγνώρισεν εἰς ἡμᾶς ὅτι προέβη εἰς ἐπίταξιν οἰκήματος ἐν συνεννοήσει μετὰ τοῦ δημάρχου, ἀλλὰ μέχρι τῆς στιγμῆς δὲν τὸ κατόρθωσε καίτοι ἔχει ὅλα τὰ μέσα διὰ νὰ τὸ ἐπιτύχῃ.

§58Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς μὲ ἠνάγκασε νὰ ἐπανέλθω εἰς τὸ ζήτημα αὐτὸ, δὲν μεμφόμεθα τῆς Κυβερνήσεως, τὸ γνωρίζει πολὺ καλά, ἀλλ’ ἠθέλαμεν νὰ τελειώσῃ τέλος πάντων αὐτὸ τὸ ζήτημα, διότι ἐν διαστήματι δύο μηνῶν ἔχουσι προσβληθῆ ὑπὸ φθίσεως 4 συμπατριῶταί μου χωροφύλακες διαμένοντες εἰς τὸ κατάστημα, ἄνθρωποι ἰδικοί μας. Ἐντὸς διμήνου τέσσαρες νέοι σφριγῶντες διότι ἔμειναν εἰς τὸ ἀρχηγεῖον τῆς χωροφυλακῆς ὅπου μένει ὁ ἀρχηγὸς καὶ οἱ ἀνώτεροι ἀξιωματικοὶ προσεβλήθησαν ὑπὸ φυματιώσεως. Ἔχομεν πληροφορίας κ. Ὑπουργὲ ὅτι καὶ εἰς τὰ ἀστυνομικὰ τμήματα συμβαίνουν τὰ αὐτά. Ἀλλ’ ἐγὼ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν διὰ νὰ ἀντιληφθῇ ὁ ἴδιος τὴν κατάστασιν νὰ πειραθῇ ν’ ἀνέλθῃ τὴν κλίμακα τοῦ ἀρχηγείου θὰ καταλειφθῇ ὑπὸ ζάλης.

§59ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἂς ἐπισκεφθῇ τὰς κεντρικὰς ἐνωμοτίας.

§60Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Εἶπον καὶ δι’ αὐτὰς ἄλλοτε.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Δ. Γκλαβᾶς, Κ. Σταμούλης, Ν. Γαρδικιώτης, Θ. Κωστούλας καὶ Γ. Γκάλκος παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ὅπως μεριμνήσῃ καὶ ὑποβάλῃ σχέδιον νόμου, δι’ οὗ οἱ μόνοι υἱοὶ ὀρφανοὶ πατρός, προστάται οἰκογενείας, μεταφέρονται εἰς βʹ σειρὰν ἐφεδρείας ἢ τοὐλάχιστον μεταφερθῶσιν εἰς ζώνην ἐσωτερικοῦ.

§62Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Θὰ ληφθῇ μέριμνα, ἐὰν οἱ περὶ ὧν ὁ λόγος εἶναι ὀλίγοι τὸν ἀριθμόν.

§63Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Ἀληθῶς τὸν κρατοῦντα λόγον διὰ τὰ στρατιωτικὰ πράγματα πρέπει νὰ ἔχῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὅστις ἔχει καὶ τὰς εὐθύνας περισσοτέρας καὶ τὴν ἀντίληψιν εὐρυτέραν, προκειμένου περὶ στρατιωτικῶν πραγμάτων εἰς τοιαύτας στιγμὰς μάλιστα. Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡ σύστασίς μας ἀποβλέπει ὅπως δώσῃ ἀφορμὴν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ἵνα μετὰ τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας μελετήσῃ τὸ ζήτημα μετὰ περισσοτέρας προσοχῆς, διότι ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ μεγάλης μαχητικῆς δυνάμεως· ἄπαγε· δὲν θὰ εἴμεθα ἡμεῖς οἵτινες θὰ ἐζητοῦμεν τοιοῦτόν τι, ἐὰν δὲ εἶναι ἀληθὲς τοῦτο, ὅτι πρόκειται περὶ μικρᾶς μαχητικῆς δυνάμεως, παρακαλῶ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὴν σύστασίν μας.

§64Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Πολὺ καλά.

§65Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Ἔχομεν τὴν ὑποχρέωσιν πρωτίστως νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψει τὰς περιστάσεις ὑφ’ ἃς τελεῖ ἡ Πατρίς. Ἀλλὰ τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν μετεφέρθησαν εἰς τὴν 2αν σειρὰν ἐφεδρείας πατέρες 4 τέκνων καὶ ὁ ἀδελφὸς ὁ πρεσβύτερος 4 στρατευομένων, τὴν στιγμὴν ποῦ ὁ εἷς εἶναι ἀπαλλαγείς, ὁ ἕτερος βοηθητικὸς καὶ δὲν πηγαίνει οὐδεὶς εἰς τὸν στρατόν, δὲν βλέπω, διατὶ νὰ μὴ δεχθῶμεν ὅπως τέκνα μονογενεῖς, μητρὸς ἐν χηρείᾳ διατελούσης καὶ προστατῶν πολυμελῶν οἰκογενειῶν. Εἶναι δικαιοτάτη ἡ παράκλησις αὕτη καὶ δέον νὰ τὴν λάβῃ ὑπ’ ὄψιν. Ἄλλως τε ὁμόθυμος ἡ Βουλὴ τάσσεται ὑπὲρ τῶν μονογενῶν καὶ ὀρφανῶν.

§66ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὅλοι συνηγοροῦμεν.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Παπαζαχαρίου, παρατηρεῖ ὅτι, πολλοὶ νεόπλουτοι ἐπίστρατοι, ὅπως ἀποφύγωσι τὴν εἰς τὸ μέτωπον τοῦ πολέμου μετάβασιν, ἐφωδιάσθησαν διὰ διπλώματος σωφέρ, ἀποτελέσαντες οὕτω νέαν τάξιν κουραμπιέδων. Παρακαλεῖ τὸν κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸν, νὰ ὑποβάλῃ εἰ δυνατὸν ὀνομαστικὸν κατάλογον τῶν δηλωσάντων εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τὸ νέον τοῦτο ἐπάγγελμα ἐπιστράτων καὶ νὰ γνωρίσῃ εἰς αὐτὴν τίνα μέτρα ἔλαβεν ἢ σκέπτεται νὰ λάβῃ κατὰ τῶν γενικῶν τούτων πολεμιστῶν καὶ ἐπικινδύνων εἰς τὴν κοινωνίαν σωφέρ.

§68Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἀπαντῶ ἐγγράφως κ. Πρόεδρε, ὅτι ἡ στρατιωτικὴ ὑπηρεσία ἔχουσα ἀνάγκην μεγάλου ἀριθμοῦ ὁδηγῶν αὐτοκινήτων (ὑπερπενταπλάσιον τῶν νῦν ὑπαρχόντων) διὰ τὴν ἐμπόλεμον σύνθεσιν τοῦ Στρατοῦ, μεταθέτει εἰς τὴν ἐφεδρείαν τῆς ὑπηρεσίας αὐτοκινήτων τοὺς ἐφέδρους ἐκείνους οἵτινες εἶναι ἐφωδιασμένοι μὲ ἐπίσημον δίπλωμα ὁδηγοῦ αὐτοκινήτου τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνίας. Πρὸς πρόληψιν καταχρήσεως κατὰ τὴν χορήγησιν τοιούτων διπλωμάτων ἐπέστησα τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας, διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 35016)27)11)18 ἐγγράφου μου, οὗ ἀντίγραφον ἐπισυνάπτεται ὅπως μετὰ αὐστηρᾶς ἐξετάσεως χορηγῶνται τοιαῦτα διπλώματα. Ἐπίσης διὰ διαταγῆς μου πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν αὐτοκινήτων ἧς ἀντίγραφον ἐπισυνάπτεται διέταξα ὅπως οἱ μετατιθέμενοι εἰς αὐτὴν ἔφεδροι ὡς ὁδηγοὶ αὐτοκινήτων ὅταν προσέλθωσι κατόπιν κλήσεως τῆς κλάσεως εἰς ἥν ἀνήκουσιν, ἐξετάζωνται παρὰ τῆς ὑπηρεσίας αὐτοκινήτων καὶ ἐὰν κρίνωνται ἀνίκανοι νὰ μετατίθενται ἐξ αὐτῆς εἰς τὰ Σώματά των. Ἐπισυνάπτεται ὧδε ὀνομαστικὸς πίναξ τῶν ἀπὸ 1ης Σεπτεμβρίου 1917 μέχρι σήμερον μετατεθέντων ὁπλιτῶν εἰς τὴν ἐφεδρείαν τῆς ὑπηρεσίας τῶν αὐτοκινήτων.

§69Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Ἐγὼ ἔχω θετικὰς πληροφορίας, ὅτι πολλοὶ τούτων τοὺς ὁποίους ἀναφέρω ἐν τῇ ἐρωτήσει μου διὰ παντὸς μέσου προσπαθοῦν καὶ λαμβάνουν διπλώματα ἵνα μὴ μεταβοῦν εἰς τὸ μέτωπον. Δι’ αὐτὸ φρονῶ, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, πρέπει νὰ μὴ δέχηται τοὺς πλουσίους, ἀλλ’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι ἐπάγγελμα σωφέρ, αὐτοὶ οἱ ἄλλοι πηγαίνουν διὰ νὰ καταστρατηγήσουν τὸν νόμον. Ἄν δὲ τοὺς δέχεται πρέπει νὰ τοὺς ἀποστείλῃ εἰς τὸ μέτωπον καὶ ὄχι νὰ κάθωνται ἐδῶ εἰς τὰς Ἀθήνας.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Μελᾶς παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας ἐπὶ τοῦ ἑξῆς: Ὁ περὶ κατασκευῆς πεζοδρομίων νόμος ΤΝΗʹ τοῦ 1856 ὡς καὶ ὁ τροποποιήσας τὸν νόμον τοῦτον νόμος ΓΩΓʹ τοῦ 1911 δὲν δύνανται νὰ φέρωσιν ἀποτέλεσμά τι ἐν τῇ ἐφαρμογῇ των, καθόσον τὰ διὰ τῶν νόμων τούτων προβλεπόμενα μέτρα κατὰ τῶν ἰδιοκτητῶν, τόσον τῶν δυστροπούντων εἰς τὴν κατασκευὴν τῶν πεζοδρομίων ὅσον καὶ τῶν κατασκευαζόντων ταῦτα ἀτελῶς δὲν δύνανται νὰ τεθῶσιν εἰς ἐφαρμογὴν, μὴ ὑπαρχούσης τῆς σχετικῆς πιστώσεως ἵνα τὸ Δημόσιον ἀναλάβῃ τὴν κατασκευὴν τῶν πεζοδρομίων εἰς βάρος τῶν ἐν λόγῳ ἰδιοκτητῶν, εἰσπράξῃ δὲ κατόπιν παρ’ αὐτῶν τὰ δαπανηθέντα. Παρίσταται συνεπῶς ἀνάγκη ὅπως ἐν τῷ προϋπολογισμῷ ἀναγραφῇ εἰς τὸ σχετικὸν μέρος τοῦ Ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας, πίστωσις τις 200–300 χιλιάδων δραχμῶν, ἀναγραφομένου ἴσου ποσοῦ εἰς τὰ ἔσοδα τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§71Κ. ΜΕΛΑΣ. Ἤθελα νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ λυποῦμαι, διότι ἐτέθη ἡ ἐρώτησίς μου κατὰ λάθος εἰς τὸν πίνακα τῶν ἐπερωτήσεων καὶ νὰ μὴ μὲ παρεξηγήσῃ πρὸς τοῦτο, νὰ τὸν παρακαλέσω, ὅπως τεθῇ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ποσὸν κατάλληλον νὰ ἐπαρκέσῃ ἵνα γίνῃ δυνατὸν νὰ ἀρχίσῃ ἡ ἐπισκευὴ τῶν πεζοδρομίων τῆς πόλεως τοὐλάχιστον εἰς τοὺς κεντρικοὺς δρόμους, διότι πολλοὶ πλουσιώτατοι ἰδιοκτῆται σήμερον ἔχοντες ὑποχρέωσιν νὰ διορθώσωσι τὰ πεζοδρόμια οὐχὶ μόνον δὲν τὰ διορθώνουν, ἀλλὰ καὶ τὰ καταστρέφουν οἱ ἴδιοι πολλάκις ῥίπτοντες διαφόρους ὕλας προκειμένου νὰ ἐπισκευάσωσι τὰς κατοικίας των. Τὸ ποσὸν αὐτὸ θὰ εἰσπράξῃ τὸ δημόσιον παρὰ τῶν ἰδιοκτητῶν συμφώνως μὲ τὸν νόμον.

§72Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ὁ κ. βουλευτὴς ἔχει πληρέστατον δίκαιον καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ γίνῃ εἰδικὴ πίστωσις εἰς τὸν προϋπολογισμόν. Διότι οἱ ἰδιοκτῆται δὲν εἶναι δυνατὸν κατ’ ἄλλον τρόπον νὰ διορθώσουν τὰ πεζοδρόμια.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Χρυσοστάλης, συνιστᾷ εἰς τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως θερμότατα οὗτος συστήσῃ εἰς τὴν Πανσυμμαχικὴν ἐπιτροπὴν νὰ ἐφοδιάσῃ αὕτη τὴν σύμμαχον Ἑλλάδα μὲ τὰ ἀπολύτως ἀναγκαῖα φάρμακα ὡς ῥητσινέλαιον, κινίνην, κίναν. Τὰ τρία αὐτὰ φάρμακα ἀποτελοῦσι τὴν βάσιν τῆς ὑγείας τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. Ἑκατὸν ὀγδοήκοντα (1180) τόννους ῥητσινελαίου ἔχουν ἐκχωρήσει οἱ Σύμμαχοι δι’ ἡμᾶς καὶ δὲν μᾶς ἀφήνουν νὰ ἔλθουν οὔτε 180 κοιλά· ἀλλοίμονον εἰς τὰ βρέφη, τὰς λεχωΐδας καὶ τοὺς ἀπὸ κοιλιακὰ νοσήματα πάσχοντας.

§74Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Ἐδόθη ἡ ἀπάντησις κ. Πρόεδρε.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Γερογιάννης παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ τὸν πληροφορήσῃ διὰ ποῖον λόγον διελύθη προώρως τὸ συνεργεῖον τὸ ὁποῖον εἰργάσθη διὰ τὸν διακανονισμὸν τῆς κύτης τοῦ ποταμοῦ Λούρου καὶ τῶν μετ’ αὐτοῦ ζητημάτων ἐνῷ ἐλάχιστος χρόνος ὑπελείπετο διὰ τὸ ὁριστικὸν τέρμα τῆς ἐργασίας.

§76Γ. ΓΕΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐπληροφορήθην, κ. Ὑπουργέ, ὅτι τὸ συνεργεῖον τὸ ὁποῖον εἰργάζετο παρὰ τὰς ἐκβολὰς τοῦ ποταμοῦ Λούρου ὑπὸ τὴν διεύθυνσιν τοῦ κ. Ξύδη εὑρίσκεται εἰς διάλυσιν, διότι τὸ ἔργον ἐκεῖνο ἐσταμάτησε καὶ πάλιν, ὡς μὴ ὤφειλε κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου τοὐλάχιστον. Ὡς εἶναι γνωστὸν τὸ ἔργον αὐτὸ, εἶχε διαταχθεῖ νὰ γίνῃ τὸν Ὀκτώβριον τοῦ 1916. Ὁ κ. Ξύδης εἶχε βοηθοὺς τοὺς κ. κ. Βάλαν καὶ Σκέφερην. Κατὰ τὴν ἄνοιξιν τοῦ 1917 συνεπείᾳ ἀποσπάσεως τοῦ Βάλα καὶ τοῦ Σκέφερη τοῦ μὲν πρώτου μετατεθέντος ἐδῶ, τοῦ δὲ Σκέφερη εἰς Λευκάδα, διεκόπησαν αἱ ἐργασίαι καθ’ ἣν στιγμὴν τὸ ἔργον ἠδύνατο νὰ τελειώσῃ. Ἐγένετο ἐπανάληψις τῶν ἐργασιῶν τὸ 1917 τὸν χειμῶνα, ὅτε πλημμυρεῖ ὁ ποταμὸς συνεπείᾳ τῶν βροχῶν, ἀλλὰ παρ’ ὅλην τὴν κακοκαιρίαν ἐξηκολούθουν τὰς ἐργασίας μέχρι τοῦ Φεβρουαρίου καὶ ὑπελείπετο ὀλίγος χρόνος διὰ νὰ συμπληρωθῇ τὸ ἔργον, ὁπότε πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἔμαθον ὅτι ὁ Βάλας ἀπεσπάσθη εἰς Πελοπόννησον καὶ τὸ συνεργεῖον διελύθη. Εὑρίσκω ὅτι ἡ διακοπὴ τῶν ἐργασιῶν κατ’ αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὁπότε εἶναι ἡ καταλληλοτέρα στιγμὴ διὰ νὰ συμπληρωθῇ τὸ ἔργον ἀφοῦ τὰ ⅔ ἔχουν ἐκτελεσθῆ καὶ χρειάζεται μόνον 2–3 μηνῶν ἐργασία διὰ νὰ τελειώσῃ, ὅτι εἶναι ἐπιζημία προκειμένου περὶ ἔργου σπουδαιοτάτου. Διότι, καθὼς ὁ κ. Ὑπουργὸς γνωρίζει, πρόκειται περὶ 500.000 στρεμμάτων τὰ ὁποῖα θὰ ἀποδοθῶσιν εἰς τὴν καλλιέργειαν, ἐκτὸς ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐπωφεληθῇ ἐκ τοῦ ἀποτελέσματος αὐτοῦ, εἴτε ἀναθέσῃ εἰς ἑταιρείαν τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ μέρους τούτου. Νομίζω ὅτι ἡ διαρρύθμισις τοῦ ποταμοῦ Λούρου ἐκτὸς τῶν ἄλλων ὠφελημάτων τὰ ὁποῖα θὰ ἔχῃ, θὰ ἔχῃ τὴν βελτίωσιν τοῦ ἐδάφους καὶ βελτίωσιν τῶν ἰχθυοτροφείων καὶ θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ χρησιμοποιηθῇ καὶ διὰ τὸ κτηματολόγιον καθὼς καὶ διὰ τὰ διάφορα ζητήματα τῶν ὀροθεσιῶν. Πρόκειται καθὼς βλέπεται διὰ τῆς ἐργασίας αὐτῆς νὰ ἀποξηρανθοῦν τὰ ἕλη καὶ γνωρίζετε τὴν σημασίαν τὴν ὁποίαν ἔχει, ἐγὼ δὲ ὡς ἰατρὸς θέλω νὰ τονίσω ἰδιαιτέρως. Ἐκτὸς ὅμως τούτου θὰ δύνανται νὰ καλλιεργηθοῦν διάφορα προϊόντα τὰ ὁποῖα στερούμεθα, οἷον βάμβαξ κλπ. καὶ νὰ δύναται νὰ γίνῃ καὶ ἐξαγωγὴ εἰς μέρη εἰς τὰ ὁποῖα στεροῦνται τοιούτων, διότι ἐκ τῶν 500.000 στρεμμάτων 150.000 θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀρδευθῶσιν. Ἐννοεῖται λοιπὸν καλῶς πόσον εἶναι ὠφέλιμον διὰ τὴν παραγωγὴν, ὄχι μόνον τῆς Ἠπείρου ἀλλὰ ὅλου τοῦ ἐσωτερικοῦ τῆς χώρας. Ὑπολογίζουν δὲ τὸ κέρδος τὸ ὁποῖον θὰ προκύψῃ ἐκ τοῦ ἔργου ἀνέρχεται εἰς 30.000.000 δραχμάς. Λοιπὸν δὲν νομίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἡ διακοπὴ τῶν ἐργασιῶν ὁπότε μόνον τρίμηνος ἐργασία ὑπολείπεται διὰ τὴν ἀποπεράτωσιν τοῦ ἔργου, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀποσπασθοῦν οἱ μηχανικοὶ αὐτοὶ εἰς ἄλλην ἐργασίαν ἀλλὰ νὰ μείνουν νὰ τελειώσουν τὸ ἔργον τὸ ὁποῖον ἤρχισαν;

§77Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Τὸ Ὑπουργεῖον δὲν ὑποτιμᾷ τὴν ἀξίαν τοῦ μελετωμένου ἔργου τῆς διευθετήσεως τοῦ ποταμοῦ Λούρου, τὴν ὁποίαν τόσον καλὰ γνωρίζει ὁ κ. συνάδελφος, ἀλλ’ αἱ πληροφορίαι του ὅτι τὸ συνεργεῖον διελύθη δὲν εἶναι ἀκριβεῖς. Δηλαδὴ ὁ προϊστάμενος τοῦ συνεργείου ἐξακολουθεῖ νὰ ἐργάζηται.

§78Γ. ΓΕΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν εἰμπορεῖ, τοῦ λείπουν τὰ στοιχεῖα.

§79Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Τὰ εἶχε συλλέξει καὶ τὰ ἐκμεταλλεύεται. Τὸ ἀληθὲς εἶναι, ὅτι εἰς τὸν μηχανικὸν Βάλαν ἀναθέσαμεν ἄλλην ὑδραυλικὴν ἐργασίαν ἀξίαν λόγου· διὰ τὸν λόγον ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀσχοληθῇ εἰς τοπογραφικὰς μελέτας, ἴσως καὶ ἀκόμη δὲν εἶναι ὁ κατάλληλος καιρὸς νὰ γείνωσι τοιαῦται μελέται εἰς τὸν Λοῦρον. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν κ. Σκέφερην εἶναι ἀληθὲς ὅτι τὸν ἐστείλαμεν εἰς τὴν Πρέβεζαν ὑπὸ τὰς διαταγὰς τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ Ἠπείρου, διότι ὁ διευθύνων τὸ γραφεῖον Πρεβέζης, ἠσθένησε καὶ ἡ ἀνάγκη τῆς συντηρήσεως τῶν ὁδῶν ἦτο τοιαύτη ὥστε ἐπεβάλλετο νὰ ἀποσπάσωμεν προσωρινῶς τὸν μηχανικὸν Σκέφερην εἰς τὸ γραφεῖον Πρεβέζης διὰ νὰ γείνουν ἐπειγόντως αἱ γραμμαὶ Ἰωαννίνων– Πρεβέζης, αἱ ὁποῖαι ἦσαν ἀμεσωτέρας ἀνάγκης ἀπὸ ὅτι ἡ μελέτη τοῦ Λούρου καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γείνῃ ἄλλως διότι, δὲν ἐπερίσσευε μηχανικός. Θὰ προσπαθήσωμεν ὅμως νὰ ἀπαλλάξωμεν τὸν Σκέφερην ἐν καιρῷ διὰ νὰ ἐπαναλάβῃ τὰς ἐργασίας ὑπὸ τὰς ὁδηγίας τοῦ μηχανικοῦ κ. Ξύδη.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Γερογιάννης, παρακαλεῖ τοὺς κ.κ. ἐπὶ τῆς Γεωργίας καὶ Οἰκονομικῶν Ὑπουργοὺς, ὅπως πληροφορήσωσι τὴν Βουλήν, διατὶ καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τίνος νόμου παρεχωρήθη εἰς τὸν κ. Ἀλέξανδρον Καραπάνον ἡ ἄδεια τῆς ἀποξηράνσεως τοῦ παρὰ τὸ χωρίον Καντζᾶ τῆς Πρεβέζης ἕλους καὶ ἡ ἐκμετάλλευσις τῆς ἐκ τούτου παραγομένης ξυλείας, ἀξίας πολλῶν ἑκατομμυρίων, ἐνῷ κατὰ τὸν τουρκικὸν νόμον τὰ ἕλη θεωροῦνται ἐθνικά, ἑπομένως ἡ Τουρκικὴ Κυβέρνησις δὲν ἀνεγνώριζεν ἐπ’ αὐτοῦ τίτλους ἰδιοκτησίας εἰς ἰδιώτας.

§81Γ. ΓΕΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ν’ ἀναβληθῇ, κύριε Πρόεδρε.

§82Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἔχω ὅμως νὰ δηλώσω, ὅτι ἡ ἐπερώτησις ἀπευθύνεται ὀλίγον ἀναρμοδίως, διότι ἡ ὑπηρεσία τῶν δημοσίων κτημάτων μ’ ἐπληροφόρησε ὅτι οὐδέποτε ἔχει προβῆ εἰς οὐδεμίαν ἐνέργειαν σχετικὴν πρὸς τὴν παραχώρησιν τοῦ ἕλους, διὰ τὸ ὁποῖον ἡ ἐπερώτησις. Δὲν γνωρίζομεν οὔτε πότε ἐγένετο ἡ παραχώρησις, διότι ἡ ἐπερώτησις τοῦ κ. Βουλευτοῦ δὲν μᾶς δίδει οὔτε κἄν κανὲν χρονικὸν σημεῖον διὰ νὰ κρίνωμεν, ἀλλ’ ἴσως θὰ ἐγένετο δυνάμει πράξεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν κ. Βουλευτὴν νὰ δώσῃ χρονικὰ σημεῖα, ὥστε τὸ Ὑπουργεῖον νὰ γνωρίζῃ πῶς θὰ ἀνατρέξῃ διὰ νὰ δώσῃ τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ζητῇ.

§83Γ. ΓΕΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐπειδὴ ἐζήτησα καὶ ἐγὼ πληροφορίας καὶ δὲν κατώρθωσα νὰ λάβω, ἐζήτησα ν’ ἀναβληθῇ ἡ ἐπερώτησις, διὰ νὰ εἶμαι ἕτοιμος.

§84Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Τὸ δέχομαι. Ἡ ὑπηρεσία, ὅμως τοῦ Ὑπουργείου δὲν γνωρίζει τίποτε.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαζαχαρίου, ἐπερωτᾷ τὸν κ. ἐπὶ τῆς Παιδείας Ὑπουργὸν, διατὶ δὲν ὑποβάλλει εἰς τὴν Βουλὴν ἀναλυτικοὺς πίνακας τοῦ προσωπικοῦ μετὰ τοῦ μισθοῦ αὐτοῦ, τῶν ὁδοιπορικῶν καὶ τῆς ἀποζημιώσεως τῶν ἑξῆς: 1) τῆς ὑγειονομικῆς τῶν σχολείων ὑπηρεσίας, 2) τῶν Ἐπιθεωρητῶν τῆς Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως, 3) τῶν Ἐπιθεωρητῶν τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως, 4) τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου, 5) τοῦ προσωπικοῦ τῆς Κεντρικῆς ὑπηρεσίας κατὰ τμήματα, 6) τοῦ προσωπικοῦ τοῦ ἱστορικοῦ Λεξικοῦ, 7) τοῦ προσωπικοῦ τῆς ὑπηρεσίας τῶν ἀρχείων τοῦ Κράτους καὶ 8) τοῦ προσωπικοῦ τοῦ χριστιανικοῦ μουσείου.

§86Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Λυποῦμαι πολύ, διότι εὑρίσκομαι εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ κάμω ἐπερώτησιν εἰς τὸν ἀξιότιμον συμπολίτην μου κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας διὰ τὴν μὴ ὑποβολὴν ἐγγράφων, ἀναγκαίων διὰ νὰ ἐκτελέσω καθῆκον ὕψιστον. Νομίζω δέ, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἔχω τὰ ἔγγραφα ταῦτα, ἵνα φωτίζωμαι πρὸς ἐκτέλεσιν τούτου τοῦ καθήκοντος. Ἀπὸ τῆς 8ης τοῦ μηνὸς ἐζήτησα τὰ ἐν τῇ ἐπερωτήσει ζητούμενα ἔγγραφα. Ὑπάρχουν δὲ ταῦτα ἐν τῷ Ὑπουργείῳ, διότι εἶναι ἀναλυτικοὶ πίνακες τῶν διαφόρων ὑπαλλήλων τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου, οἱ ὁποῖοι περιελήφθησαν ἐν τῷ προϋπολογισμῷ. Ἐπειδὴ δ’ ὅμως εἰς τοὺς Βουλευτὰς διενεμήθη τεῦχος περιέχον μόνον συγκεφαλαιωτικοὺς πίνακας, ἐζήτησα ἐκ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας νὰ μοὶ δοθοῦν πίνακες ἀναλυτικοί, διὰ νὰ ἴδω ποίας δαπάνας ἔχει ἡ Κεντρικὴ Ὑπηρεσία διὰ τὴν διοίκησιν τῆς ἐκπαιδεύσεως, ἀφοῦ μετ’ ὀλίγας ἡμέρας θὰ ζητήσωμεν τὸ ἀναγεγραμμένον εἰς τὴν νομοθετικὴν ἡμερησίαν διάταξιν νομοσχέδιον περὶ προσθήκης νέων προσώπων εἰς τὴν κεντρικὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας. Ἐπίσης ἱδρύονται νέα μουσεῖα κλπ. Δὲν πρέπει νὰ γνωρίζωμεν ποῦ βαίνομεν, ποίας δαπάνας ἔχομεν, ἀφοῦ προσθέτομεν διαρκῶς δαπάνας εἰς τὴν διοίκησιν τῆς ἐκπαιδεύσεως, καθ’ ὃν χρόνον φειδωλευόμεθα νὰ αὐξήσωμεν τοὺς μισθοὺς τῶν δημοδιδασκάλων, ἐκείνων εἰς τοὺς ὁποίους ὀφείλει τὸ Ἔθνος τὴν ὕπαρξίν του, τὴν μόρφωσίν του; Λυποῦμαι, διότι εὑρίσκομαι εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ κάμω ἐπερώτησιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ἀλλὰ ἀναγκάζομαι εἰς τοῦτο, διότι ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου, ἡ ὁποία εἶναι πολυάσχολος, διότι ἐκτὸς τῶν ἐν τῷ Ὑπουργείῳ καθηκόντων της ἔχει πάμπολλα ἄλλα καὶ ἐκτὸς τοῦ κύκλου τῆς ἐνεργείας της, διότι ἐκτελεῖ καλῶς τὰ κύρια καθήκοντά της.

§87Π. ΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Ποῖα;

§88Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἀπολύτως τίποτε δὲν εἶναι αὐτά, κάμνει ἔκτακτα τὸ καθῆκον της.

§89Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Διακοπὰς δὲν ἐπιτρέπω. Προχθὲς προκειμένου νὰ συζητηθῇ τὸ πανεπιστημιακὸν νομοσχέδιον ἐζήτησα νὰ κατατεθοῦν εἰς τὴν Βουλὴν τὰ ἔγγραφα, τὰ ἀποσταλέντα παρὰ τῆς Φιλοσοφικῆς Σχολῆς διὰ τὴν ἐκλογὴν ἑνὸς καθηγητοῦ τῆς ἱστορίας. Χθὲς ἔρχεται ὑπάλληλος τῆς διεκπεραιώσεως τῆς Βουλῆς καὶ μοὶ λέγει, ὅτι τὰ ἔγγραφα κατετέθησαν εἰς τὴν διεκπεραίωσιν, ἀλλ’ ἐπειδὴ εἶναι αὐτούσια αὐτὰ τὰ ἐπίσημα ἔγγραφα ὁ κ. Ὑπουργὸς μοῦ εἶπε, νὰ μὴ τὰ λάβητε κατ’ οἶκον, ἀλλὰ νὰ τὰ μελετήσητε εἰς τὴν Βουλήν. Μετέβην εἰς τὸ γραφεῖον τῆς Βουλῆς καὶ τὶ βλέπω; ποῖα ἐπίσημα ἔγγραφα, νομίζετε, ὅτι εὗρον; ἓν ὑπόμνημα τοῦ καθηγητοῦ τῆς Φιλοσοφικῆς Σχολῆς κ. Εὐαγγελίδου καὶ ἓν ἔντυπον, τὸ ὁποῖον ὅλος ὁ κόσμος τὸ ἠξεύρει ἔξω περὶ τῶν πρακτικῶν τῆς Φιλοσοφικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου. Ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, αὐτὰ εἶναι τὰ ἔγγραφα τὰ ἐπίσημα, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν καμμίαν σφραγῖδα, ὅτι στέλλονται ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου, οὔτε συνοδεύονται ὑπό τινος ἐγγράφου, τηροῦνται δὲ ὡς ἐπίσημα δῆθεν ἀποστελλόμενα εἰς τὴν Βουλήν, διὰ νὰ λάβῃ γνῶσιν αὐτῶν; Ἀφήνω τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Βουλὴν νὰ κρίνῃ τὴν ἀσέβειαν ἥτις δείκνυνται πρὸς αὐτὴν καὶ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἐκ μέρους τῶν ὑπαλλήλων της. Τῶν αἰτηθέντων ἐγγράφων ἔχω ἀπόλυτον ἀνάγκην καὶ πρέπει νὰ κατατεθοῦν, νὰ κατατεθοῦν δὲ τὰ ἐπίσημα καὶ ὄχι αὐτά, περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησα· ἄλλως ἂν αὔριον εἴπω τι ἐκτὸς ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἀναγράφονται ἐν τοῖς ἐπισήμοις πρακτικοῖς τῆς Φιλοσοφικῆς Σχολῆς, βεβαίως ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν θὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ εἴπῃ, ὅτι λέγω ἄλλα ἀντ’ ἄλλων. Ἐζήτησα τὰ ἔγγραφα, ὅπως ἐκ τῆς μελέτης αὐτῶν δυνηθῶ νὰ σχηματίσω γνώμην περὶ τοῦ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχεδίου τοῦ Πανεπιστημίου, ἂν πρέπει, δηλαδή, νὰ ψηφισθῇ τοῦτο ὡς ὑπεβλήθη ἢ ἂν παρίσταται ἀνάγκη νὰ τροπολογηθῇ;

§90Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Ἂν δὲν ἀπατῶμαι, κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἡ τετάρτη ἢ ἡ πέμπτη ἐπερώτησις τοῦ κ. Βουλευτοῦ, ὅπως ὑποβληθῶσι στοιχεῖα ἀφορῶντα τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας. Ἐζήτησεν ὁ ἀξιότιμος κ. Βουλευτὴς κατάλογον τῶν Ἐπιθεωρητῶν τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως κλπ., ἐζήτησεν εἶτα τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀτόμων κατὰ κατηγορίας καὶ μισθοδοσίαν τῶν λειτουργῶν τῆς ἐκπαιδεύσεως, ἐπηκολούθησε τρίτη, δι’ ἧς ἐζήτει διαφόρους στατιστικὰς κλπ. Ἤδη ζητεῖ νὰ τὸν πληροφορήσω, διατὶ δὲν ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλὴν ἀναλυτικοὺς πίνακας τοῦ προσωπικοῦ μετὰ τοῦ μισθοῦ αὐτοῦ, τῶν ὁδοιπορικῶν καὶ τῆς ἀποζημιώσεως τῶν ἑξῆς: 1) τῆς ὑγειονομικῆς τῶν σχολείων ὑπηρεσίας, 2) τῶν Ἐπιθεωρητῶν τῆς Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως, 3) τῶν Ἐπιθεωρητῶν τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως, 4) τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου, 5) τοῦ προσωπικοῦ τῆς Κεντρικῆς ὑπηρεσίας κατὰ τμήματα, 6) τοῦ προσωπικοῦ τοῦ ἱστορικοῦ Λεξικοῦ, 7) τοῦ προσωπικοῦ τῆς ὑπηρεσίας τῶν ἀρχείων τοῦ Κράτους καὶ 8) τοῦ προσωπικοῦ τοῦ χριστιανικοῦ μουσείου. Ἐὰν ἐνδιαφέρετο ὁ κ. Βουλευτής, νὰ κάμῃ διαφόρους στατιστικὰς, αὐτὸ εἶναι ζήτημα διὰ τὸ ὁποῖον ἠδύνατο νὰ ζητήσῃ ἀντίγραφα ὡρισμένων ἐγγράφων. Ἐὰν ἐνδιαφέρεται διὰ διορισμὸν προσώπου ἐπίσης. Δὲν νομίζω ὅμως, ὅτι πρέπει διὰ ταῦτα πάντα νὰ ἀπευθύνωνται εἰς τὴν Βουλὴν δι’ ἐπερωτήσεων, τῶν ὁποίων σκοπὸς εἶναι ἡ ἄσκησις ἐλέγχου ἐπὶ τῶν Ὑπουργικῶν πράξεων. Ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐκπαιδεύσεως, διὰ ν’ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς πολλαπλὰς αἰτήσεις τοῦ κ. Βουλευτοῦ, ἀσχολεῖται διαρκῶς εἰς τὴν κατάρτισιν πινάκων καὶ ἔκδοσιν ἀντιγράφων, τὰ ὁποῖα ἐπαναλαμβάνω δὲν θεωρῶ ὡς Κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον. Ἐπίσης ὡς πρὸς τὰς δαπάνας τῆς Ἐκπαιδεύσεως δύναται νὰ προσφύγῃ εἰς τὸν Προϋπολογισμόν.

§91Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Εἰς τὸν προϋπολογισμὸν δὲν ὑπάρχουν ἀναλυτικοὶ πίνακες διὰ νὰ δυνηθῶμεν νὰ ἐλέγξωμεν. Μᾶς διενεμήθη τὸ Τεῦχος, εἰς τὸ ὁποῖον ὑπάρχουσιν οἱ συγκεφαλαιωτικοὶ πίνακες.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Πὼπ ἐπερωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν διατὶ δὲν προέβη εἰς τὴν ἐκ τοῦ νόμου ἐπιβεβλημένην ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου εἴσπραξιν λόγῳ ποινῆς ποσοῦ ἀναλόγου πρὸς τὰ ἐπὶ πλέον ἐκδοθέντα γραμμάτια τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς καταγγελίας τοῦ πολίτου κ. Κ. Ἀγγελοπούλου.

§93Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς ἐκ Ψαρρῶν δι’ ἐπερωτήσεως τὴν ὁποίαν ὑπέβαλλεν εἰς τὴν Βουλὴν ζητεῖ ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν διατὶ οὗτος δὲν προέβη εἰς τὴν ἐκ τοῦ νόμου ἐπιβεβλημένην ὑπὲρ τοῦ δημοσίου εἴσπραξιν λόγῳ ποινῆς ποσοῦ ἀναλόγου πρὸς τὰ ἐπὶ πλέον ἐκδοθέντα γραμμάτια τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἐπὶ τῇ βάσει τῆς καταγγελίας τοῦ πολίτου κ. Κ. Ἀγγελοπούλου. Ὁ κ. Ἀγγελόπουλος ἀληθῶς κατὰ μῆνα Νοέμβριον π. ἔ. ὑπέβαλε καταγγελίαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἐξέδωκεν ἐπὶ πλέον χαρτονομίσματα καὶ δὴ ἐπὶ πλέον τοῦ δικαιώματος, τὸ ὁποῖον εἶχε νὰ κυκλοφορῇ τοιαῦτα. Εἰς τὸν κ. Ἀγγελόπουλον ἀπήντησα τὴν 9ην Ἰανουαρίου ἐ. ἔ. δι’ ἐγγράφου ὅτι ἡ ὑπόθεσις αὕτη εἶχε λυθῆ ἀπὸ τοῦ 1903 μεταξὺ Ἐθνικῆς Τραπέζης, Ὑπουργείου καὶ Διεθνοῦς Οἰκονομικῆς Ἐπιτροπῆς ἀποδειχθέντος ὅτι ἡ Τράπεζα δὲν εὑρίσκετο ἐν δόλῳ. Κατ’ ἀκολουθίαν τὸ Ὑπουργεῖον δὲν θεωρεῖ ὅτι ὑπάρχῃ λόγος οὐδ’ ἐπετρέπετο μετὰ παρέλευσιν 14 ὅλων ἐτῶν νὰ ἐπανέλθῃ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου.

§94Κ. ΜΕΛΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἤθελον σᾶς παρακαλέσει: νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ κάμω μίαν ἐρώτησιν πρὸς τὸν κ. βουλευτὴν ἐκ Ψαρρῶν, ἂν γνωρίζῃ, ὅτι ὁ καταγγείλας τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν εἶχε δοσοληψίας καὶ λογαριασμοὺς μὲ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν καὶ ἐὰν ἐζήτησε βαθμὸν παρ’ αὐτῇ καὶ ἐὰν ἦτο ὀφειλέτης της.

§95Γ. ΠΩΠ. Τί σχέσιν ἔχει αὐτό;

§96Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν γνωρίζω ἂν τοῦτο ἔχῃ καμμίαν σχέσιν μὲ τὴν ὑπόθεσιν ταύτην. Νομίζω ὅτι ὑπάρχῃ κἄποια τοιαύτη ὑπόθεσις. Λοιπὸν εἰς τὸν κ. Ἀγγελόπουλον δὲν ἐθεώρησα ὅτι ἔπρεπε νὰ δώσω περισσοτέρας ἐξηγήσεις διότι οὗτος δὲν ἀπηυθύνθη ὡς μέλος τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, ὡς κατέχων ὑψίστην θέσιν ἐν τῇ πολιτείᾳ, ἀλλὰ ὡς πολίτης, ζητῶν καὶ τὸ ⅓ τοῦ προστίμου, τὸ ὁποῖον ἤθελεν ἐπιβληθῆ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν. Λυποῦμαι διότι ὁ νόμος δὲν δίδει τὸ δικαίωμα νὰ λάβω μέτρα κατ’ αὐτοῦ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου. Ἐπειδὴ ὁ κ. βουλευτὴς Ψαρρῶν ὑπέβαλε τὴν ἐπερώτησιν, ἔχει καθῆκον νὰ δώσῃ περισσοτέρας ἐξηγήσεις. Τῷ 1903 κατ’ Αὔγουστον ἢ Σεπτέμβριον διὰ τῆς τότε προσωρινῆς καταστάσεως τῆς Τραπέζης, ἀπεδείχθη ἀληθῶς ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἐξέδωκε ποσὸν χαρτονομισμάτων, 2½ περίπου ἑκατομμύρια ὑπεράνω τοῦ ἀνωτάτου ὁρίου, τὸ ὁποῖον εἶχε δικαίωμα νὰ ἐκδώσῃ. Τὸ τοιοῦτον ὅμως δὲν προῆλθεν ἐκ δόλου τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα εἶχε ἀποδεχθῆ μίαν θεωρίαν, τὴν ὁποίαν περιεῖχεν καὶ εἰς τὴν ἔκθεσίν της, κατὰ τὸ 1901–1902 ἐν γνώσει καὶ τοῦ τότε Ἐπιτρόπου τῆς Κυβερνήσεως παρὰ τῇ Ἐθνικῇ Τραπέζῃ, ὅτι εἶχε δικαίωμα νὰ ἐκδίδῃ χαρτονομίσματα ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ποσοῦ τὸ ὁποῖον εἶχεν εἰς τὸ Ταμεῖόν της τῆς Ἰονικῆς Τραπέζης. Τὸ τοιοῦτον ἦτο γνωστόν, ὅπως εἶπον καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ εἰς τὸν κόσμον ὅλον. Κατὰ τὴν ἐποχήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐδημοσιεύθησαν αἱ προσωριναὶ καταστάσεις τῆς Ἐθν. Τραπέζης, κατὰ τὸ 1903, ἡ οἰκονομικὴ Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία, ὡς γνωρίζετε, εἶχε συμφέρον ἐκ τῆς συμμετοχῆς εἰς τὴν κυκλοφορίαν τῶν χαρτονομισμάτων, δι’ ἐγγράφου της πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν διεμαρτυρήθη διὰ τὴν τοιαύτην ἐνέργειαν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν διεβίβασε τὸ ἔγγραφον τῆς Οἰκονομικῆς Ἐπιτροπῆς εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, ἡ ὁποία ἀπήντησεν ἀπὸ τότε καὶ δικαιολογεῖται, ὅπως εἶπον, ὅτι αὐτὴ ἦτο ἡ θεωρία της. Ἐγὼ βεβαίως δὲν συμφωνῶ μὲ τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν εἶχε τότε ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, ἀλλὰ ἡ τότε Κυβέρνησις ἀπεδέχθη τὴν γνώμην τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ δι’ ἐγγράφου της πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν ἐδήλωσεν, ὅτι ἡ Διεθνὴς Οἰκονομικὴ Ἐπιτροπὴ ἐθεώρησε τὰς ἐξηγήσεις τῆς Τραπέζης ἀρκετάς, παρεδέχθη τὴν γνώμην τῆς Τραπέζης καὶ ἀπὸ τότε ἔπαυσε τὸ ζήτημα τοῦτο. Δὲν θεωρῶ λοιπὸν ὀρθὸν μετὰ παρέλευσιν 15 περίπου ἐτῶν νὰ ἐπανέλθωμεν διὰ τὴν πρᾶξιν ταύτην τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἡ ὁποία ἐπαναλαμβάνω δὲν εἶχε δόλον. Αὐτὰ εἶναι ὅλα τὰ ζητήματα τῆς ἐπὶ πλέον ἐκδόσεως τοῦ χαρτοσήμου. Ὡς πρὸς τὸ ἄρθρον 21 τοῦ νόμου, τὸ ὁποῖον ἀνέφερεν ὁ κ. Ἀγγελόπουλος, τοῦτο λέγει τὰ ἑξῆς: (Ἀναγινώσκει). «Τὰ γραμμάτια τῆς Τραπέζης θέλουσι φέρῃ τὴν προσυπογραφὴν τοῦ Βασ. Ἐπιτρόπου, πᾶν δὲ γραμμάτιον....... κλπ.) Ἐννοεῖται, ὅτι δὲν εἰμπορεῖ νὰ ἐφαρμοσθῇ οὔτε ἐκεῖνο τὸ ἄρθρον εἰς τὴν περίπτωσιν ταύτην, διότι ὅλα τὰ γραμμάτια, τὰ ὁποῖα ἐτέθησαν εἰς κυκλοφορίαν φέρουσι τὴν προσυπογραφὴν τοῦ Βασ. Ἐπιτρόπου καὶ ἦτο ἐν γνώσει καὶ ὁ Βασ. Ἐπίτροπος, ὅτι ἐτίθεντο ταῦτα εἰς κυκλοφορίαν.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πὼπ ἔχει τὸν λόγον.

§98Γ. ΠΩΠ. Μετὰ πολλῆς ὄντως ἀκριβείας ἐξέθηκε, κ. συνάδελφοι, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον περιελάμβανεν ἡ ἐπερώτησίς μου. Ἀλλὰ πρὶν ἢ εἰσέλθω εἰς τὴν ἀνάπτυξιν αὐτῆς εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ προβῶ εἰς δηλώσεις τινὰς καὶ παρατηρήσεις, προκληθείσας ἐκ τῆς ἐνάρξεως τῆς συζητήσεως. Ἀφ’ ἑνὸς μὲν πρὸς τὸν ἀγαπητὸν καὶ ἔντιμον συνάδελφον Ἰωαννίνων, ἔχω καθῆκον νὰ δηλώσω, ὅτι εἶμαι ἐν πλήρει ἀγνοίᾳ καὶ μοῦ ἐπιβάλλεται νὰ εἶμαι ἐν πλήρει ἀγνοίᾳ οἱασδήποτε σχέσεως ἰδιώτου πρὸς οἱονδήποτε ἵδρυμα, ὅταν ἀπὸ τοῦ βήματος πρόκειται νὰ ἐλέγξω Κυβερνητικὰς πράξεις. Ὅσον ἀφορᾷ δὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅστις δὲν εἶναι ἴσως παλαιὸς ὅσον ἄλλοι συνάδελφοί του ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ὀφείλω νὰ τοῦ ὑπομνήσω, ὅτι ὁ κ. Ἀγγελόπουλος, ὑπῆρξεν ἓν τῶν διαπρεπεστέρων μελῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ Κοινοβουλίου, εἶναι δὲ ἴσως ὁ μόνος ἐν Ἑλλάδι ὅστις μετὰ ζήλου καὶ ἐπιδόσεως ἐξαιρετικῆς, ἀληθῶς τιμώσης τὴν σύγχρονον οἰκονομικὴν καὶ νομισματικὴν ἐπιστήμην ἐπεδόθη εἰς εἰδικὰ θέματα, μεταξὺ τῶν ὁποίων εἶναι ἓν καὶ τὸ ὑπὸ συζήτησιν τοιοῦτον. Ὁ κ. Ἀγγελόπουλος πάντων ὅ,τι ἔπραξε δὲν ὑπερέβη οὔτε τὸ καθῆκον αὐτοῦ, ὡς δημοσίου ὑπαλλήλου, οὔτε κἂν τὰς ὑποχρεώσεις, τὰς ὁποίας ἔχει ὡς πολίτης Κράτους ἐλευθέρου, εἰς τὸν ὁποῖον παρέχεται δικαίωμα ἐκ τοῦ νόμου καὶ ὀφείλει τὸ δικαίωμα τοῦτο νὰ τὸ ἐνασκῇ, ὅταν πρόκειται διὰ τῆς ἐνασκήσεως ταύτης νὰ προκαλέσῃ θεραπείαν τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου, περὶ θεραπείας δὲ τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου καθαρῶς πρόκειται. Προφανῶς ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν ἐκ τῆς ἀναπτύξεως, τὴν ὁποίαν ἐποιήσατο ἐνώπιον ἡμῶν ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν κ. Ὑπουργός, ἔχει ἢ παρεξηγήσει τὸ θέμα ἢ παρεσύρθη ἐκ παρεξηγήσεως, ἢ ἠθέλησε συγκεκριμένως ἡ ὑπηρεσία ἢ Ταμιευτικὴ τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, ὡς ἀνέπτυξεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, νὰ καλύψῃ ὑπὸ ἰδίαν εὐθύνην πράξεις, τὰς ὁποίας προβλέπει ὁ νόμος, καὶ νὰ καλύψῃ ὑπὸ ἰδίαν εὐθύνην πράξεις, ἕνεκα τῶν ὁποίων τὸ Δημόσιον ἐζημιώθη ἀρνητικῶς μὲν τότε, ἀλλ’ ἐζημιώθη κατ’ οὐσίαν διὰ τῆς παραβάσεως τοῦ οὐσιωδεστάτου νόμου τοῦ καθορίζοντος τὸν τρόπον τῆς κυκλοφορίας παρ’ ἡμῖν τῶν τραπεζογραμματίων. Τὰ θέματα δὲν ἀνάγονται εἰς ὃ σημεῖον ἔθιξεν αὐτὰ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Ἴσως αἱ μεγάλαι αὐτοῦ ἀσχολίαι, ἀναμφισβητήτως δὲ αἱ ἀσχολίαι τοιαῦται, ὥστε νὰ δύνανται νὰ καταβάλωσι πᾶσαν φιλοπονίαν καὶ νὰ καταδαμάσωσι πᾶσαν συγκεντροτικότητα δὲν ἐπέτρεψαν, ἵνα καὶ εἰς ἰδίας μελέτας, ἀλλὰ καὶ δὲν ἠδύναντο νὰ συγκρατήσωσι τὴν ἔντιμον φωνὴν τοῦ πολιτευτοῦ, ὁ ὁποῖος εἶπεν, ὅτι δὲν συμφωνεῖ πρὸς τὴν Διοικητικὴν ἀπόφασιν, τὴν ὁποίαν συνωμολόγει ὁ προκάτοχος αὐτοῦ, τὸν ὁποῖον δὲν γνωρίζω, καὶ τὸν ὁποῖον δὲν θέλω νὰ γνωρίζω ποῖος εἶναι, διότι δὲν θίγομεν ἐνταῦθα πρόσωπα, ἀλλὰ πράξεις προσώπων. Εἶπεν, ὅτι συμφωνεῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ὀρθῶς ἔπραξεν εἰπὼν τοῦτο, δὲν εἶναι δὲ δυνατὸν ἀνὴρ ἀρξάμενος τῆς Οἰκονομικῆς Ἐπιστήμης καὶ ἀνὴρ ἔχων τὴν ὑποχρέωσιν νὰ διαξέρχηται θέματα τοιαύτης συμβάσεως ἐνώπιον τῆς Βουλῆς νὰ συνηγορήσῃ πρὸς ὅσας ἀνοησίας εἶπεν ἡ τότε Διοίκησις τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, ἀπολογουμένη ἐνώπιον ἐλέγχου καὶ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν. Εἰς ὅσα δὲ ἀνάξια διὰ τὴν ἐκπροσώπησιν ἑνὸς Κράτους ἐλευθέρου ἐτόλμησε νὰ εἴπῃ ἡ τότε Κυβέρνησις πρὸς τὸν ἔλεγχον μὴ ἐνθυμουμένη, ὅτι διὰ τῶν ἀνοησιῶν ἐκείνων, τὰς ὁποίας διεβίβαζε πρὸς τὸν Ἔλεγχον τὸν μειοῦντα κατὰ μέγα μέρος τὴν ἐσωτερικὴν ἀνεξαρτησίαν τοῦ Κράτους, κατεδείκνυεν ἑαυτὴν ἀναξίαν καὶ νὰ κυβερνήσῃ τὴν χώραν ταύτην. Ἔλεγχον ἤδη καὶ κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος πρὸς τὴν ἄλλην Κυβέρνησιν τῆς Βουλῆς, ἥτις δὲν ὑφίσταται σήμερον, τὴν Κυβέρνησιν ἐκείνην, τῆς ὁποίας προΐσταντο πάντες οἱ ἀρχηγοί, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ ἐκεῖνοι, οἵτινες ἐβυσσοδόμησαν ὅσα οἰκονομικὰ ἐβυσσοδόμησαν ἐναντίον τοῦ Κράτους· ἔλεγον τότε ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ὑποβολῆς νομοσχεδίου ἀναγομένου εἰς οἰκονομικὰ συμφέροντα τῆς χώρας θιγομένων διὰ τῶν συμφερόντων ἑταιρειῶν, ὅτι κύριοι δὲν εἶσθε σεῖς Κυβέρνησις Κράτους ἀλλὰ Κυβέρνησις τὴν ὁποίαν κυβερνῶσιν ἑταιρεῖαι καὶ συμφέροντα ἰδιωτῶν, καὶ ἔλεγον μίαν ἀλήθειαν. Ἔχω δὲ ὑπὲρ ἐμοῦ τὸ καύχημα τοῦτο, ὅτι ἐνῷ τὰ ἱδρύματα οὐ μόνον τῆς μορφῆς τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ τοῦ κύρους αὐτῆς, ἀλλὰ ἱδρύματα πολὺ κατωτέρας μορφῆς ἀπετέλουν μικρὰς δυναστείας, καθ’ ὧν ἀντεπεξηρχόμην πάντοτε ἐλέγχων μόνος ἐγὼ μέσῳ σαπίλας ἐκείνης τῆς ἀναμιγνυούσης προϋπολογισμοὺς τοῦ Κράτους μὲ ἀπολογισμοὺς Τραπεζικούς, ἰσολογισμοὺς τοῦ Κράτους μὲ ἰσολογισμοὺς ἑταιρειῶν, καὶ ἄλλων ἱδρυμάτων, τῶν ὁποίων εἴδομεν τὰ παρασκήνια ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἠθέλησαν νὰ θέσωσι χεῖρα ἢ ἔλεγχον ἐπ’ αὐτῶν. Καὶ ἂν ἔφερον τὴν ἐπερώτησίν μου ταύτην, δὲν τὴν ἔφερον οὔτε διὰ νὰ θεραπεύσω ἐκεῖνον, ὅστις ἀπεκάλυψε τοῦτο τὸν πολιτευτὴν καὶ παλαιὸν συνάδελφον, δὲν τὸ ἔπραξα οὔτε διότι κατέχομαι ὑπὸ τοῦ πάθους νὰ παρίσταμαι διαρκῶς ἐλέγχων, ἀλλ’ ἔπραξα τοῦτο ἐνθαρρυνόμενος ἀπ’ αὐτὴν ταύτην τὴν Κυβέρνησιν. Θὰ ἤμην ἄδικος, κ. βουλευταί, ἐὰν ἐγώ, ὁ ἔξω τοῦ στρατοπέδου τῆς πλειοψηφίας εὑρισκόμενος, δὲν ὡνωμολόγουν ὅτι ἅπαξ ἀπὸ μακρᾶς σειρᾶς ἐτῶν, καὶ ἐφ’ ὅσον ἡ μνήμη καὶ ἡ δρᾶσις ἡ πολιτικὴ ἡ ἰδική μου ἐξικνεῖται ἅπαξ μόνον ἐτέθη χεὶρ εἰς Τραπεζικὰ ἱδρύματα καὶ Μετοχικὰς Ἑταιρείας, τὴν χεῖρα δὲ ταύτην ἔθεσεν ὄχι ἐπαρκῶς στιβαράν, ἀλλὰ πάντως ἔθεσε χεῖρα διὰ πρώτην φορὰν ἀνατρέπουσα ἕξεις ἀχρειοτήτων καὶ συναλλαγῶν Κράτους πρὸς ἰδιωτικὰ συμφέροντα ἡ Κυβέρνησις ἥτις κατέχει καὶ σήμερον τὴν ἐξουσίαν, καὶ εἴδετε τὶ ἐγένετο. Ὁ ἀρχηγὸς δὲ αὐτῆς ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς ἀρυόμενος τὴν πίστιν αὐτοῦ, ἐκ τῆς μελέτης τῶν θεμάτων ἀνεκοίνου πρὸς ἡμᾶς, οὐχὶ πρὸ μακροῦ χρόνου, ὅτι ἡ ἱστορία τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἐν πλείστοις θέμασιν εἶναι ἱστορία—εἶπε τὴν λέξιν ταύτην—ἀτιμωτικὴ διὰ τὴν Τράπεζαν. Δὲν εἶπε βεβαίως τοῦτο οἰκεῖ καὶ ὡς ἔτυχε· εἶχεν ἀντλήσῃ τὸ ἐγχείρημα ἐκ πραγματικῶν γεγονότων, βεβαίως δὲ οὔτε τοῦ μικροτέρου οὔτε τοῦ ὀλιγωτέρου ἐνδιαφέροντος εἶναι ἐκεῖνο ὅπερ θίγει ἡ ἐπερώτησίς μου. Ἡ ἐπερώτησίς μου δὲν ἀνάγεται εἰς ὃ ἐπίπεδον ἔθηκε ταύτην ἡ ἱστορία ἡ διατυπωθεῖσα ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Ἐζήτησα τὴν κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων οὐχὶ διὰ νὰ εἴπω καὶ νὰ ἀποδείξω ἐνώπιον ἡμῶν τὶ ἐσκέπτετο ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη καὶ τὶ ἐφρόνει ὁ ἔλεγχος ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου. Πρόκειται περὶ ἑταίρων ἐντελῶς κεχωρισμένων πραγμάτων. Δυνάμει τοῦ Νόμου περὶ ἐλέγχου ἐν ἄρθρῳ 30φ παρέχεται τὸ δικαίωμα τῆς ἐπεμβάσεως καὶ προσοχῆς τῆς Διεθνοῦς Οἰκονομικῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ κυκλοφοροῦντος ἐπ’ ἀναγκαστικῇ κυκλοφορίᾳ χαρτονομίσματος. Κατὰ τὸ 1903 ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος ἐξέδωκε χαρτονόμισμα ὑπὲρ τὸ ὅριον τοῦ κεκανονισμένου αὐτῇ, δυνάμει συμβάσεως καὶ νόμου ὑπὲρ τὰ 3 ἑκατομμύρια δραχμῶν. Τὸ γεγονὸς ἦτο φυσικὸν νὰ προκαλέσῃ ἔπληξιν ἄμεσον τῶν ξένων οἵτινες ἀπετέλουν τότε τὴν διεθνῆ οἰκονομικὴν Ἐπιτροπὴν· ὁ πρόεδρος αὐτῆς μετά τινος δειλίας ἀνθρώπου μὴ θέλοντος νὰ ἀποκαλύψῃ τόσον βαρὺ παράπτωμα τοῦ πρώτου ἐν Ἑλλάδι πιστωτικοῦ ἱδρύματος ἀπευθύνεται πρὸς τὸν Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν τῆς τότε Κυβερνήσεως καὶ ὑποδεικνύων εἰς αὐτὸν τοῦτο λέγει, φρονῶ ὅτι εἶναι ἀσυμβίβαστον τὸ γεγονὸς καὶ πρὸς τὰς συμβάσεις τοῦ διεθνοῦς ἐλέγχου μετὰ τοῦ Κράτους καὶ πρὸς τὴν ἐν γένει ἱστορίαν τῆς παρ’ ἡμῶν κυκλοφορίας τραπεζογραμματίων. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν τῆς τότε Κυβερνήσεως ἀντὶ ν’ ἀπαντήσῃ πρὸς τὸν ἔλεγχον σπεύδει ὡς δοῦλος νὰ ἀποστείλῃ τὸ ἔγγραφον πρὸς τὴν Τράπεζαν καὶ νὰ εἴπῃ: «αὐτὸ μοῦ λέγει ὁ διεθνὴς ἔλεγχος τὶ νὰ ἀπαντήσω;» Καὶ ἀπήντησεν δι’ ἐμπιστευτικοῦ, πρωτάκουστον τοῦτο, ἐγγράφου ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα πρὸς τὸν λέγοντα αὐτὰ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι τὸ πρᾶγμα δὲν ἔχει ἐν ἑαυτῷ στοιχεῖα δόλου, ὁμολογεῖ ὅτι εἶναι παραβίασις ἀλλ’ ἡ παραβίασις αὕτη δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν διότι ἐγὼ ἀντὶ τῶν 3 ἑκατομμυρίων τὰ ὁποῖα ἐκδίδω ἔχω εἰς τὸ ἐνεργητικὸν τοῦ χρηματοφυλακείου 3 ἑκατομμύρια γραμματίων τῆς Ἰονικῆς Τραπέζης καὶ περὶ τὰ 5 ἑκατομμύρια γραμματίων κερματικῶν μονοδράχμων καὶ διδράχμων κυκλοφορούντων διὰ λογαριασμὸν τοῦ Κράτους, καὶ ἐφ’ ὅσον ἔχω εἰς τὸ ἐνεργητικὸν τοῦ χρηματοφυλακείου τὸ ποσὸν τοῦτο ἔχω δικαίωμα εἰς ἴσον ποσὸν ἐκδόσεως, καὶ ἐνῷ δικαιοῦμαι νὰ ἐκδώσω ἴσον ποσὸν πρὸς ταῦτα ἐγὼ ἐκδίδω πολὺ ὀλιγώτερον. Ἀφίεμαι εἰς Ὑμᾶς κ. Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ κρίνητε τὶ σημαίνει τοῦτο καὶ ἐὰν ἡ δικαιολογία αὕτη εἶναι ἀξία οὐχὶ τῆς προσοχῆς ἑνὸς Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἀλλὰ ἀξία καὶ τοῦ ἀγευστοτέρου τῶν θεμάτων ὁμοίας φύσεως.

§99Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἡ δικαιολογία αὐτὴ τῆς Τραπέζης εἶναι ἀναίσχυντος ὁμολογία ἐγκλήματος.

§100Γ. ΠΩΠ. Πρόκειται περὶ ἐπαισχύντου ἐγκλήματος πλαστογραφίας καθαρᾶς κατ’ ἐπανάληψιν συμβάσεως, διότι ἡ Τράπεζα ὁμολογεῖ ὅτι οὐδέποτε ἄλλοτε παρέβη τὸν νόμον, τοῦτο ὅμως δὲν εἶναι ἀληθὲς διότι ἐκ τῆς μελέτης τῶν ἰσολογισμῶν αὐτῆς προκύπτει ὅτι ἡ Τράπεζα ἡ μὴ ἀναγνωρίζουσα ὅτι παρέβη τὸν νόμον ὑπέπεσεν εἰς παρόμοιον ἔγκλημα ἐκδώσασα τὸ 1885, 9 ἑκατομμύρια πλέον τοῦ ποσοῦ τὸ ὁποῖον εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ ἐκδώσῃ δυνάμει τῶν συμβάσεων καὶ τῶν παραχωρήσεων τῶν γενομένων εἰς αὐτήν. Καὶ ἐρωτῶ: Εἶναι δυνατὸν νὰ φαντασθῇ νοῦς ἀνθρώπινος ὅτι γεγονὸς τοσαύτης ὑψίστης σημασίας ὑπὸ τὴν ἐν γένει κανονικὴν θέσιν τοῦ νομίσματος, τοῦ ἐμπορίου καὶ τῆς κινήσεως τῆς μικρᾶς συναλλαγῆς τῆς Ἑλλάδος, εἶναι δυνατὸν νὰ ἔρχηται ἡ Τράπεζα καὶ νὰ λέγῃ: Ἔχω εἰς τὸ ἐνεργητικόν, δηλ. ἔχω ποσὰ τὰ ὁποῖα εἶναι διαθέσιμα, τόσα τραπεζογραμμάτια τὰ ὁποῖα μία ἄλλη Τράπεζα ἔχει, καὶ ἐπειδὴ ἐγὼ δὲν τὰ κυκλοφορῶ ἐκδίδω διὰ τὸν λόγον αὐτὸν τραπεζογραμμάτια εἶναι πλαστογραφία ἢ δὲν εἶναι;

§101Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Αὐτὸ εἶναι δόλος.

§102Γ. ΠΩΠ. Ὁ ἔλεγχος λοιπὸν ἐν γνώσει τοῦ ἐγγράφου τούτου τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, βεβαιώτατα ἐκ τῆς ἐνεργείας του ἀποδεικνύεται τοῦτο, κατελήφθη ὑπὸ θλίψεως μᾶλλον διὰ τὴν χυδαίαν ἐμφάνισιν τῶν ἐπιχειρημάτων αὐτῶν καὶ ἀπέστειλεν, ὡς λέγουν τὰ ἔγγραφα εἰς τὸν τμηματάρχην τοῦ διεθνοῦς ἐλέγχου Παπαδόπουλον, ὅστις εὗρε τὸν τότε διοικητὴν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ τὸν παρεκάλεσεν ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ παράσχῃ καὶ εἰς τὸν ἔλεγχον τοιαύτην ἐξήγησιν. Ἡ Τράπεζα ἔδωκε ταύτας συνάμα δὲ ἔπεμψεν ὅμοιον ἔγγραφον ἐμπιστευτικὸν ἐπίσης, ἀπευθυνόμενον πρὸς τὸν Διεθνῆ ἔλεγχον διὰ τοῦ ὁποίου ἐπανελάμβανε τὰ αὐτὰ πράγματα καὶ ἐν τέλει ἔλεγεν ὅτι εἰς τὸ ἑξῆς παρέχει τὴν ὑπόσχεσιν ὅτι δὲν θὰ ἐκδώσῃ εἰς τὸ μέλλον πέραν τοῦ ὁρίου τὸ ὁποῖον ἐπιτρέπει ὁ νόμος. Ὁ ἔλεγχος δι’ ἐγγράφου τὸ ὁποῖον εἶναι σκληρὸν δύναταί τις νὰ εἴπῃ εἰς τὴν διατύπωσίν του ἀπήντησε πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι λαμβάνει ὑπ’ ὄψιν τὰ ἔγγραφα τὰ ὁποῖα τοῦ ἐστάλησαν, ὅτι λαμβάνει ὑπὸ σημείωσιν τὸ γεγονὸς τῆς μὴ ἐπαναλήψεως τοιούτου πραξικοπήματος καὶ οὕτως θεωρεῖ τὴν ὑπόθεσιν περαιωθεῖσαν. Αὐτὸ εἶναι τὸ μέρος ἐπὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Καὶ ὄντως διοικητικῶς διὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν τὸ θέμα δύναται νὰ θεωρηθῇ διοικητικῶς λελυμένον. Ἀλλ’ αὐτὸ εἶναι τὸ ἓν μέρος τοῦ ζητήματος. Ἀλλὰ τὶ ἔπραττεν ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, τὶ εἶχε πράξῃ κατὰ τὸ 1885. Ἀφ’ ἑνὸς παρέλυεν ἐντελῶς τὸ νομισματικὸν σύστημα ἐν Ἑλλάδι, ἀφ’ ἑτέρου τὰ κερματικὰ γραμμάτια τὰ ὁποῖα ἐκυκλοφόρουν διὰ λογαριασμὸν τοῦ δημοσίου καὶ τὰ ὁποῖα ὡς μικρὸν νόμισμα ἔχουν ὡρισμένην πάντοτε προθεσμίαν, ἀποβαίνουσι πάντοτε ὑπὲρ τοῦ Κράτους. Ἐζημίωσε τὸ κράτος, παραβαίνουσα δύο νόμους. Τὸν νόμον τοῦ ἐλέγχου καὶ τὸν καταστατικὸν τῆς χάρτην. Ἐζημίωσε τὸ Κράτος κατὰ τοιοῦτον τρόπον ὥστε, χωρὶς νὰ θέλῃ ἐπροκάλεσε τὴν ἐπέμβασιν τοῦ Διεθνοῦς Ἐλέγχου. Ἴσως δὲν θὰ περιῆλθεν εἰς γνῶσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι ἡ Τράπεζα θέλουσα νὰ ἀποσύρῃ τὰ μονόδραχμα καὶ τὰ δίδραχμα ἐκ τῆς κυκλοφορίας πρὸς μεγίστην ζημίαν τῶν συμφερόντων τοῦ Κράτους καὶ τῆς μικρᾶς συναλλαγῆς, κατώρθωσε ἐκ τῶν 20 ἑκατομμυρίων τὰ ὁποῖα ἐκυκλοφόρουν τότε νὰ καύσῃ δύο ἑκατομμύρια δυνάμει νόμου καὶ ἄλλα 2 ἑκατομμύρια κατόπιν ἐν ὅλῳ 4 ἑκατομμύρια, ἅτινα ἔκαυσεν ἐπ’ ἀναγκαστικῇ κυκλοφορίᾳ. Ἀλλὰ τότε προεκάλεσεν ἔγγραφον τοῦ Ἄγγλου ἀντιπροσώπου προέδρου τῆς Διεθνοῦς Ἐπιτροπῆς διὰ τοῦ ὁποίου διεμαρτύρετο λέγων ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ζημιώσῃ τὴν κοινωνίαν καὶ τὸ ἐμπόριον ἐκ τῆς ἐλλείψεως ταύτης, καὶ πανταχόθεν ἀνηγγέλλοντο ἀνωμαλίαι συναλλακτικαί. Καὶ πότε ἔπραττε τοῦτο ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα; Τὸ ἔπραττε καθ’ ἣν ἐποχὴν διεδραματίζετο ὅμοιον σκάνδαλον συνταράξαν τὴν Γαλλίαν 10 ἀκριβῶς ἔτη ἀπὸ τὸ περίφημον σκάνδαλον τῆς Ρωμαϊκῆς Τραπέζης. Καὶ ἐκεῖ αὐτὸ συνέβη, ἀλλὰ ἐκεῖ δὲν ὑπῆρχε πλέον συνεννόησις μεταξὺ Κυβερνήσεως καὶ Τραπέζης, ὡς ὑπῆρχε κατὰ τὴν ἐποχὴν καθ’ ἣν ἀνέφερον τὸ ἐπεισόδιον τοῦτο. Ἐκεῖ ἡ Ρωμαϊκὴ Τράπεζα ἀποτελοῦσα πηγὴν διαφθορᾶς δὲν ἀπετέλει καὶ δυναστείαν μόνον κανονίζουσαν τὰ συμφέρον τοῦ Κράτους συμφώνως πρὸς τὰ ἴδια συμφέροντα; Ἐκεῖ ὁ Πρόεδρος τοῦ Διοικ. Συμβουλίου τῆς Τραπέζης τῆς Ρωμαϊκῆς τῆς ἐκδούσης χαρτονόμισμα, ὑπὲρ τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον εἶχεν ὡδηγήθη εἰς τὰς φυλακὰς καὶ ἀπὸ τῆς στιγμῆς ἐκείνης ἄρχεται, θὰ ἠδύνατό τις νὰ εἴπῃ, ἡ ἐξυγίανσις ἡ ἑταιρική, ἡ ἐξυγίανσις ἡ Τραπεζική, ἡ προκαλέσασα ὁλόκληρον τὴν σειρὰν τῆς μετέπειτα ἐξυγιάνσεως τῶν οἰκονομικῶν τῆς Ἰταλίας, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦσι τὴν βάσιν καὶ τὴν δύναμιν, ἐξ ἧς ἤντλησε τὴν περαιτέρω ὀργάνωσιν καὶ ἀνάπτυξιν αὐτῆς. Ἐνταῦθα ἐδόθη πρὸς στιγμὴν τὸ φῶς, τὸ ὁποῖον θὰ ὡδήγει εἰς τὴν ἀλήθειαν τῶν πραγμάτων διὰ τῆς Κυβερνήσεως, ἥτις προΐσταται καὶ σήμερον τῶν κοινῶν, καὶ ἐνεθάρρησαν πάντες, καὶ ἐκ τοῦ θάρρους, ἐπαναλαμβάνω, ἐκείνου, ὁρμώμενοι ἐλπίζομεν καὶ πάλιν καὶ ζητοῦμεν ὅπως τεθῇ τάξις πραγμάτων καὶ ὅπως, ἀντλουμένων ἐκ τῶν γεγονότων τούτων νέων διδαγμάτων, κανονισθῶσι θέματα ὑψίστης σημασίας διὰ τὰ οἰκονομικὰ τῆς χώρας. Εἶναι δὲ τὸ ὕψιστον τῶν θεμάτων ἡ νομισματικὴ ὁμαλότης ἐν τῇ χώρᾳ ἡμῶν. Ἀλλὰ τὸ δεύτερον μέρος τῆς καταγγελίας τοῦ ἰδιώτου δὲν εὕρηται ἐν τῷ θέματι τούτῳ, ἐπὶ τοῦ ὁποίου, δὲν νομίζω, νὰ ὑφίσταται ἀμφιβολία ἐν τῇ συνειδήσει κανενός· ἐν τῷ θέματι τούτῳ ἀποδεικνύεται σαφῶς καὶ κατηγορηματικῶς ὅτι ἡ Τράπεζα ἡ Ἐθνικὴ, ἡ Ἐκδοτικὴ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος ἐξέδωκε πλαστὰ τραπεζογραμμάτια, ὅμοια ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἐκδοθέντα ὑπὸ τῆς Ρωμαϊκῆς Τραπέζης προεκάλεσαν τὴν δίωξιν ἐκ μέρους τοῦ Κράτους καὶ οὐχὶ τὸν διοικητικὸν συμβιβασμὸν, ὡς προεκάλεσαν τοῦτον παρ’ ἡμῖν. Τὸ μέρος τῆς καταγγελίας τοῦ πολίτου ἀφορᾷ παράβασιν τοῦ καταστατικοῦ νόμου τῆς Τραπέζης. Ἐν τῷ καταστατικῷ νόμῳ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ὑπάρχει ῥητὴ διάταξις αὐτὴ αὕτη, τὴν ὁποίαν ἐμνημόνευσε πρὸ μικροῦ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Δυνάμει τῆς διατάξεως ἐκείνης ἡ ἔκδοσις τῶν τραπεζογραμματίων ὑποβάλλεται εἰς αὐστηρὸν ἔλεγχον καὶ προβλέπει ὁ νόμος ποινάς. Εἶναι δὲ τοσαύτη ἡ μέριμνα τοῦ νόμου διὰ τὴν μὴ ἔκδοσιν τραπεζογραμματίων πέραν τῶν κεκανονισμένων, ὥστε ὥρισε δικαίωμα παντὸς πολίτου καὶ τάσσει ἀμοιβὰς ὑπὲρ τοῦ πολίτου τοῦ μεριμνῶντος διὰ τὸν διακανονισμὸν τῶν θεμάτων τούτων, ὥρισεν ὅτι πᾶς πολίτης καταγγέλων τὴν ἔκδοσιν καὶ ἑνὸς τραπεζογραμματίου πέραν τοῦ κεκανονισμένου ὁρίου ἐπιτελεῖ καθῆκον πρὸς τὴν πολιτείαν τοσοῦτον σοβαρὸν, ὥστε ἡ πολιτεία ἀμείβει αὐτὸν διὰ τοῦ ἑνὸς τριτημορίου τοῦ ὅλου ποσοῦ, τὸ ὁποῖον θὰ κατελογίζετο ὡς ποινὴ εἰς τὴν Τράπεζαν ὑπὲρ τοῦ Κράτους. Τὸ ποσὸν δὲ τοῦτο δὲν εἶναι μικρόν. Εἶναι τὸ τριπλοῦν τῶν κυκλοφορησάντων χαρτονομισμάτων. Ἐὰν κατὰ τὸ 1885 ἡ τότε Κυβέρνησις, ἐνώπιον τῆς αὐθάδους καὶ ἀναιδοῦς προσπαθείας ἢ μᾶλλον πραγματοποιήσεως τῆς προσπαθείας πρὸς ἔκδοσιν 9.000.000 πλέον τῶν νομίμως κυκλοφορούντων ἐπέβαλλε τὴν ποινὴν εἰς τὴν Τράπεζαν θὰ εἰσέπραττε τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος 3X9.

§103Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. 27.000.000.

§104Γ. ΠΩΠ. 27.000.000 λέγει ὁ κ. Βασιλακάκης ὁ ἀριθμομνήμων. Τὰ ἑκατομμύρια ἐκεῖνα δὲν εἰσεπράχθησαν, κύριοι. Τὸ ἔγκλημα, ἀτυχῶς, παρεγράφη, διότι οὐδὲ κἂν διοικητικῶς δὲν ἐλύθη τότε. Κατὰ τὸ 1903, πρὸ 15 ἐτῶν, ἡ Τράπεζα ἐκδίδει αὐτὴ πλαστὰ χαρτονομίσματα περὶ τὰ 3.000.000 καὶ 3X3=9.000.000, κ. Βασιλακάκη. Καὶ τὰ 9.000 000 αὐτὰ τὸ Κράτος ἔχει δικαίωμα σήμερον νὰ εἰσπράξῃ παρὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ὡς ποινὴν διὰ τὴν ἔκδοσιν τοῦ ἐπὶ πλέον χαρτονομίσματος. Ἀλλὰ τὸ Κράτος λέγει ὅτι κωλύομαι, κωλύομαι, διότι ἐλύθη τὸ διοικητικὸν ζήτημα καὶ δὲν ὑπῆρχε δόλος ἐν τῇ Τραπέζῃ. Ἐρωτῶ ὑμᾶς, κύριοι συνάδελφοι, εἰς ποίαν ποινικὴν νομοθεσίαν εὕρηται ὅτι ἡ πλαστογραφία καὶ ἡ κυκλοφορία πλαστῶν τραπεζογραμματίων προαπαιτεῖ δόλον; Καὶ ποῦ ἠκούσθη ὅτι εἶναι καλῆς πίστεως ὁ λέγων ὅτι παραβαίνω ἕνα νόμον, τὸ ὁποῖον ἐγὼ μάλιστα συνεκρότησα —διότι τὸν συνεκρότησεν ὁ τότε διευθύνων τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν—παραβαίνων τὸν νόμον τοῦτον καλῇ τῇ πίστει, κύριοι, καὶ πλαστογραφῶ γραμμάτια· διότι φρονῶ, ὅτι γραμμάτια ἀνήκοντα εἰς ἄλλους, εἰς τὴν Ἰονικὴν Τράπεζαν καὶ εἰς τὸ Κράτος, ἐφόσον εὑρίσκονται εἰς τὸ ἐνεργητικὸν καὶ δύναμαι νὰ τὰ διαθέσω, δύναμαι νὰ εἴπω, ὅτι τὰ ἔχω ἐξαφανίσει, ὅτι περιῆλθον εἰς τὴν δικαιοδοσίαν μου καὶ ὅτι ἐγὼ ἀναπληρῶ καὶ Κράτος καὶ Τραπέζας καὶ πᾶσαν ἐν γένει κίνησιν ἐμπορικήν. Ὁ κ. Ἀγγελόπουλος συνεπῶς, διὰ τῆς καταγγελίας του καταγγέλλει τὸ δεύτερον τοῦτο μέρος τὸ καθαρῶς ἀναγόμενον εἰς τὴν πλαστογραφίαν· καταγγέλει ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα παρέχονται ὡς δικαίωμα καὶ εἰς πολίτην ἀκόμη νὰ καταγγείλῃ. Ἀλλ’ ἐὰν ὁ πολίτης ἐπιζητῇ διὰ τῆς καταγγελίας ταύτης, εἴτε προσωπικὴν ἐκδίκησιν, ὡς ἠθέλησε νὰ εἴπῃ ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἰωαννίνων βουλευτὴς, εἴτε συμφέρον προσωπικὸν, ὡς λέγει ὁ νόμος, τοῦτο ἡμᾶς δὲν ἐνδιαφέρει. Ἡμᾶς ἐνδιαφέρει τὸ γεγονὸς καὶ ἡ ἀλήθεια. Ἡμᾶς ἐνδιαφέρει, κύριοι βουλευταὶ, ὅπως τὸ Κράτος βεβαιώσῃ νέας εἰσπράξεις ἀμέσως καὶ θέσῃ εἰς τὸ Ταμεῖον αὐτοῦ ὡς ἔσοδον 9.000.000 δραχμάς. Ἀκούσατε, κύριοι βουλευταὶ, τὶ ἀνέγνωσα χθὲς εἰς τὰς ἐφημερίδας (ἀναγινώσκει): «Ὑπὸ τοῦ εἰδικοῦ πλημμελειοδικείου κατὰ τῆς αἰσχροκερδείας κατεδικάσθη ὁ Α. Γαλίσης, ὅτι κατὰ τὸν περυσινὸν Νοέμβριον, ἐπώλησε γαιάνθρακας πρὸς 45 λεπτὰ, εἰς 15 ἡμερῶν φυλάκισιν καὶ 1000 δραχμῶν πρόστιμον. Κατεδικάσθη ὁ Γιαννίσης ἐρήμην ὡς πωλήσας σέλινον πρὸς δραχμὰς μίαν καὶ ἡμίσειαν τὴν ὀκᾶν, εἰς φυλάκισιν 10 ἡμερῶν καὶ χρηματικὴν ποινὴν δραχμῶν 150». Καὶ ἕπεται κατάλογος ἄλλων τοιούτων φοβερῶν αἰσχροκερδῶν καὶ ἐν αὐτῷ ὑπάρχει καὶ τὸ ὄνομα πτωχῆς αὐγοπώλιδος καταδικασθείσης εἰς πρόστιμον καὶ φυλάκισιν, διότι ἐπώλησεν ζεῦγος ὠῶν εἰς τιμὴν κατὰ πέντε λεπτὰ ἀνωτέραν ἐκείνης τὴν ὁποίαν ἐκανόνισεν ἡ ἀστυνομικὴ διάταξις. Καὶ ἔρχεται ἵδρυμα ὁλόκληρον τὸ ὁποῖον νόμους καθιδρύει, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ δεσμὸν ἀναπόδραστον τῆς εὐημερείας καὶ τοῦ Κράτους, καὶ ἔρχεται ἵνα ἀνατρέψῃ εἰς μίαν στιγμὴν καὶ νόμους καὶ ὑποχρεώσεις καὶ συμβάσεις ἵνα αἰσχροκερδήσῃ ἐπὶ τῆς συναλλαγῆς καὶ νὰ ἐκδώσῃ πλαστὰ γραμμάτια. Καὶ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἐπώλει τὸ σέλινο κατὰ τὸν Νοέμβριον καὶ ἐτιμωρεῖτο μετὰ ὀκτάμηνον δὲν εἶχε κἂν ὑπὲρ αὐτοῦ οὔτε τῆς συμπαθείας, οὔτε τῆς παραγραφῆς τοὺς τίτλους καὶ τὰ δικαιώματα, ἐμφανίζουσι δὲ ὑπὲρ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης δικαίωμα παραγραφῆς. Δὲν εἶναι, νομίζω, σύμφωνον πρὸς τὸ δίκαιον οὔτε πρὸς τὸ ἀρξάμενον ἔργον τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλ’ οὔτε σύμφωνον πρὸς τὴν διαφωνίαν τὴν ὁποίαν διετύπωσεν ἀνταξίως καὶ τοῦ ἔργου του καὶ τῆς ἐντιμότητός του ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, δὲν εἶναι σύμφωνον νὰ ἀφεθῇ ἡ ῥοπὴ πρὸς τοιοῦτον διεξαγόμενον ἔργον ἀμνηστευόμενον ἑκάστοτε. Καὶ τίς μᾶς βεβαιοῖ παρ’ ὅλον τὸν ὑπέρτατον σεβασμὸν καὶ τὴν εἰλικρινῆ ἐκτίμησιν τὴν ὁποίαν τρέφω πρὸς τὸν νουνεχέστατον Διοικητὴν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἀξιότιμον κ. Ζαΐμην, τίς μᾶς βεβαιοῖ ὅτι καὶ ἐν ἀγνοίᾳ πολλάκις αὐτοῦ καὶ ἐν ἀβλεψίᾳ πολλάκις αὐτοῦ καὶ τῶν συναδέλφων του ἐπίσης ἐντίμων καὶ ἀξιοτίμων, δὲν θὰ ἠδύναντο νὰ παρεμεληθῶσιν ἀνωμαλίαι, αἵτινες θίγουσαι τὴν νομισματικὴν εὐαισθησίαν τοῦ Κράτους ἐπετάθησαν ὑπέρποτε νῦν ὄχι μόνον παρ’ ἡμῖν ἀλλὰ καὶ εἰς ἄλλα Κράτη ὑπέρτερα ἡμῶν; Καὶ τί θὰ ἔλεγεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅταν τῷ εἴπω ὅτι ἐλατήρια τῆς ἐπερωτήσεώς μου δὲν εἶναι μόνον τὸ παρελθὸν ἀλλὰ καὶ τὸ παρὸν, ὅταν τῷ ἔλεγον ὅτι ἀναγνώσας τὸν τελευταῖον ἰσολογισμὸν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης εὗρον ἐκεῖ ὅτι χαρτονομίσματα δυνάμει τοῦ νόμου ΓΧΜΒʹ κυκλοφοροῦντα, εὑρίσκονται ἐν τῷ ἐνεργητικῷ τῆς Τραπέζης μὲ τὸν τίτλον «διαθέσιμον ἐνεργητικὸν ἐν Ἑλλάδι;»

§105Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ γνωρίζω.

§106Γ. ΠΩΠ. Τὸ γνωρίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀλλὰ δι’ ἡμᾶς εἶναι δεῖγμα ἀνωμαλίας. Ἡ Τράπεζα θὰ εἴπῃ ὅπως ἐλέχθη καὶ εἰς ἐμὲ ὅτι τοῦτο εἶναι διαφορὰ νομισματική.

§107Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐγὼ ἐζήτησα καὶ τὸ ἔθεσαν.

§108Γ. ΠΩΠ. Ἀφοῦ τὸ ἐζητήσατε σεῖς, ἀποδεικνύεται ὅτι ἡ Τράπεζα ἠθέλησε καὶ τότε νὰ δολιευθῇ, ὅταν ἡ Τράπεζα καὶ σήμερον ἀκόμη, ζητεῖ νὰ στερήσῃ τὸ Δημόσιον τῶν δικαιωμάτων του καὶ τῶν ποσοστῶν, τὰ ὁποῖα ἀναμφισβητήτως ἀνήκουσιν εἰς τὸ Δημόσιον, λόγῳ τῆς τελευταίας συμβάσεως· διότι ἐκ τούτων ἔχετε κέρδος καὶ δὲν θὰ ἔχετε μόνον 11.000.000 θὰ ἔχετε 60.000.000 οὕτω διαθέσιμα ἐὰν πρόκειται περὶ διαφορᾶς νομισματικῆς καὶ διαφορᾶς συναλλάγματος. Διότι καὶ ἐκ τοῦ νόμου ΓΧΝΒʹ ὑπερβαίνουσι τὰ 600.000.000 καὶ ἐκεῖ ἡ διαφορὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρίσκεται εἰς τὰ 11.000.000 ἀλλὰ περὶ τὰ 60.000.000 καὶ ἔχετε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ τὰ εἰσπράξητε ὑπὲρ τοῦ Κράτους δυνάμει τῆς συμβάσεως τῆς ὁποίας ἡ τιμὴ ἀνήκει εἰς τὴν Κυβέρνησιν, τῆς ὁποίας καὶ ὑμεῖς ἀποτελεῖτε μέλος, κύριε Ὑπουργέ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει τὸ δεύτερον τοῦτο θέμα εἶναι θέμα μελέτης ἄλλης, ἡ ὁποία ἴσως πραγματοποιηθῇ ἐν τῇ ἐξετάσει τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μὲ ἐνδιαφέρει εἶναι νὰ ἀποδοθῇ τὸ δίκαιον καὶ προτείνω ὅπως τὸ Κράτος εἰσπράξῃ ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου Ταμείου 9.000.000 δραχμῶν, τὰ ὁποῖα ὡς ποινή, δυνάμει τοῦ νόμου, πρέπει νὰ ἐπιβληθῶσιν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος, ἐκδώσασαν πλαστὰ χαρτονομίσματα παρὰ τὸν νόμον, παρὰ τὰς συμβάσεις τοῦ Κράτους.

§109Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. συνάδελφος πρῶτον νὰ ἀναφέρω, ὅτι προκειμένου περὶ τοῦ κ. Ἀγγελοπούλου δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν, ὅτι εἶναι βεβαίως μελετητὴς σοβαρὸς καὶ γνώστης τῶν νομισματικῶν ζητημάτων. Ὁ κ. συνάδελφος ἐν τῇ ὁμιλίᾳ του μὲ ἠρώτησεν, ἂν γνωρίζω καὶ τὰ ἄλλα ζητήματα τοῦ Ἐλέγχου, δύναμαι νὰ τὸν βεβαιώσω, ὅτι δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν συνεφώνησα πρὸς τὴν γνώμην τῆς Διεθνοῦς Οἰκονομικῆς Ἐπιτροπῆς ἐν τῇ ἐφαρμογῇ τοῦ ζητήματος τούτου, διότι καὶ τότε, καθ’ ἣν ἐποχὴν διεξήχθη ἡ ἀλληλογραφία αὕτη ἐγὼ τὴν διεξήγαγον, ὡς ὑπάλληλος τοῦ Ὑπουργείου καὶ γνωρίζω τὸ ζήτημα αὐτὸ ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης καὶ ἔκτοτε εἶχον διαφωνήσῃ. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι τὸ ζήτημα ἐλύθη διοικητικῶς. Ἐὰν δὲ ἀναγνώσῃ ὁ κ. συνάδελφος τὸ σχετικὸν ἄρθρον θὰ ἴδῃ, ὅτι τοῦτο δὲν ὁρίζει τίς εἶναι ὁ ἐπιβάλλων τὸ πρόστιμον. Ὡς εἶναι διατυπωμένον τὸ ἄρθρον φαίνεται, ὅτι μόνον τὸ Δικαστήριον, τὸ ὁποῖον θὰ καταδικάσῃ ἐπὶ πλαστότητι, δικαιοῦται νὰ ἐπιβάλῃ τὸ πρόστιμον, εἶναι δηλαδὴ τὸ πρόστιμον συνέπεια τῆς ποινικῆς δίκης. Αὐτὴ εἶναι ἡ προσωπική μου γνώμη. Νομίζω δὲ ὅτι σήμερον δὲν θὰ ἠδυνάμην νὰ καταδιώξω τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, διότι ἀπὸ ἐκείνης τῆς στιγμῆς ἡ Κυβέρνησις θεωρεῖται, ὅτι ἦτο ἐν γνώσει, διότι πάντα ταῦτα φέρουσι καὶ τὴν ὑπογραφὴν τοῦ παρ’ αὐτῇ Βασιλικοῦ Ἐπιτρόπου. Ὡς πρὸς τὸ ἄλλο ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἀνέφερεν ὁ κ. συνάδελφος τῶν ἀναγραφομένων 11,000,000 εἰς τὸν ἰσολογισμὸν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ὀφείλω νὰ δώσω μίαν ἐξήγησιν. Ὁ νόμος ΓΧΜΒʹ ὁρίζει, ὅτι ἡ Τράπεζα ἀγοράζει τὸ συνάλλαγμα ἐπὶ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰς τὸ ἄρτιον. Ὅταν ἦλθον ἐδῶ καὶ ἐξήτασα τὸ ζήτημα, εἶδον ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα εἶχεν ἔναντι τοῦ συναλλάγματος τοῦ ἐξωτερικοῦ, τὸ ὁποῖον εἶχε διαθέσιμον δυνάμει τοῦ νόμου ΓΧΜΒʹ, ποσὸν συναλλάγματος ἐκδιδομένου ἐν Ἑλλάδι. Ἐζήτησα ἐξηγήσεις ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, διότι βεβαίως ἐγνώριζον, ὅτι ἀγοράζουσα αὕτη ξένον συνάλλαγμα εἰς τιμὴν κατωτέραν, εἶχε βεβαίως περίσσευμα. Ἡ Τράπεζα μοὶ ἔδωκε τὴν ἐξήγησιν, ὅτι τὸ διαθέσιμον τοῦτο ποσὸν τὸ εἰσῆγεν εἰς τὰ διαθέσιμά της, τῇ εἶπον, ὅτι αὐτὸ δὲν εἶναι τὸ ὀρθὸν καὶ ἐζήτησα νὰ ἀναγραφῇ εἰς χωριστὸν κονδύλιον. Τὸ ποσὸν τοῦτο δὲν εἶναι ἀνώτερον τῶν 11,000,000, διότι ἡ διαφορὰ ὑπάρχει μόνον ἐπὶ τῆς ἀγορᾶς τοῦ φράγκου, διότι ὅταν ἀγοράζει λίρας ἢ μάρκα δὲν ἔχει αὐτὴν τὴν διαφοράν. Τὸ ποσὸν τοῦτο ἐξηκριβώθη τότε ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου, ὅτι εἶναι περὶ τὰ 11,000,000. Ζήτημα εἶναι ἤδη, ἐὰν εἰς τὸ μέλλον κατὰ τὰ διαθέσιμα πρέπει νὰ μένωσιν εἰς δραχμὰς ἢ νὰ τὰ κρατοῦμεν εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§110Γ. ΠΩΠ. Τὸ γράμμα τοῦ νόμου ΓΧΜΒʹ εἶναι τόσον σαφές, ὥστε κατ’ ἐμὲ εἶναι ἀκατανόητος ἡ ὕπαρξις διαθεσίμων τραπεζογραμματίων εἰς τὸ ἐνεργητικὸν μιᾶς Τραπέζης ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου ΓΧΜΒʹ ἐκδιδομένων.

§111Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἐπειδὴ εἴχομεν καὶ αὐτὴν τὴν ἀμφιβολίαν, διὰ τοῦ νεωτέρου νόμου λαμβάνονται μέτρα περὶ αὐτοῦ τοῦ ποσοῦ, ὥστε καὶ εἰς αὐτὸ τὸ ζήτημα δὲν δύναμαι νὰ παραδεχθῶ, ὅτι ὑπάρχει δόλος.

§112Γ. ΠΩΠ. Δύο λέξεις ἔχω νὰ προσθέσω. Ἄρχομαι ἀπὸ τοῦ τέλους. Ἀπεδείχθη, ὅτι ἄνευ τῆς προσωπικῆς παρεμβάσεως δὲν θὰ ἐγνώριζον τὸ πρᾶγμα, ὅτι ὑπάρχουν διαθέσιμα 11,000,000, διότι ἡ Τράπεζα ἐκ μακρᾶς ἕξεως τῶν ὑπαλλήλων ἔθετε καὶ ἴδια διαθέσιμα χρήματα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἐκ φύσεως ἀκατανόητον νὰ εὑρίσκωνται εἰς τὰ χρηματοκιβώτια αὐτῆς, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει εἰδικὸς νόμος, ἴσως ὁ ΓΧΜΒʹ. Ἑπομένως ἡ ἐπιθυμία μου, ὅπως προκαλέσω τὴν προσοχὴν, ὄχι μόνον τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ καὶ τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ ἐλέγχου τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἀποδεικνύεται ὅτι δὲν ἦτο ἄσκοπος ἐξ αὐτῆς τῆς δηλώσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἄλλο θέμα ἐπὶ τοῦ ὁποίου καὶ ἡ ἐπερώτησις, ὁ νόμος ὁ καταστατικὸς τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, λέγει ὅτι: (ἀναγινώσκει) «πᾶν γραμμάτιον τιθέμενον... ..... κλπ.». Ἔχομεν δύο θέματα. Πρῶτον διὰ νὰ ὑπάρχῃ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου, ἀπαιτεῖται ἀνυπερθέτως νὰ μὴν ὑπάρχῃ ὑπογραφὴ τοῦ Ἐπιτρόπου; Ὄχι βεβαίως, διότι θὰ ἦτο ἀστεῖον νὰ φαντασθῇ τις τὸν νομοθέτην λέγοντα, ὅτι ὁ ἐπίτροπος δὲν εἶναι δυνατόν, ἐφ’ ὅσον μία Τράπεζα τοιαῦτα διαχειριζομένη συμφέροντα, ὑπὸ τόσων ἀνθρώπων συγκεκροτημένα εἶναι ἱκανὴ νὰ ἐκδώσῃ καὶ κυκλοφορήσῃ πλαστὰ γραμμάτια, ὅτι ὁ ἐπίτροπος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καταστῇ συνένοχος. Οὐδέποτε εἶπε τοιοῦτον τι, ἀλλὰ δὲν ἐφαντάζετο ὁ νομοθέτης κατὰ τὸ 1841, ὅτι ἦτο δυνατὸν ἵδρυμα, τὸ ὁποῖον ἤθελε νὰ συνυφανθῇ μὲ τὴν οἰκονομικὴν εὐεξίαν ὁλοκλήρου τοῦ νέου τότε ὀργανισμοῦ τοῦ Κράτους, ἦτο δυνατὸν ἵδρυμα τοιοῦτον, εἰς τὸ ὁποῖον ἐδόθη ἡ ὁμωνυμία τοῦ ἐθνικοῦ, ὅτι θὰ προέβαινεν εἰς ἔκδοσιν πλαστῶν γραμματίων φερόντων τὴν ὑπογραφὴν καὶ αὐτοῦ τούτου τοῦ Βασιλικοῦ Ἐπιτρόπου. Ἑπομένως εἶνε ἀναμφισβήτητον, ὅτι τὰ γραμμάτια ἐξεδόθησαν πλαστά. Δὲν γνωρίζω, ἂν ἐξεδόθησαν μὲ ἄλλον ἀριθμὸν πρόσθετον ἢ ἂν ἐξεδόθησαν μὲ διπλοῦς ἀριθμοὺς, ὡς συνέβη εἰς τὴν Ρωμαϊκὴν Τράπεζαν, διότι καὶ ἐκεῖ ὑπῆρχεν ἡ ὑπογραφὴ τοῦ Βασιλικοῦ Ἐπιτρόπου καὶ ἐκεῖ ὑπῆρχον ἀριθμοί, ἀλλ’ ἔτυχε οἱ ἀριθμοὶ νὰ εἶναι διπλοῖ. Αὐτὰ τὰ ἐξαφανισθέντα τῆς κυκλοφορίας γραμμάτια πόθεν ἔχει τὴν πληροφορίαν ὁ κ. Ὑπουργὸς πρῶτον, ὅτι εἶχον ὑπογραφὴν τοῦ Βασιλικοῦ Ἐπιτρόπου: Δεύτερον, ὅτι καὶ ἐὰν εἶχον τὴν ὑπογραφὴν τοῦ βασιλικοῦ Ἐπιτρόπου, δὲν εἶχον πλαστοὺς τοὺς ἀριθμούς, εἴτε κατὰ στοιχεῖον, εἴτε κατ’ αὔξοντα ἀριθμόν; Τὸ τρίτον θέμα, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ ἀσάφειάν τινα τῶν διατάξεων τοῦ ποινικοῦ νόμου, εἶναι τὸ ποῖος θὰ ἐγείρῃ τὴν ἀγωγήν. Ἀλλ’ ὅταν παρέχονται δικαιώματα ἐκ ποινικῆς ρήτρας ὑπὲρ ὡρισμένου προσώπου, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐρωτήσῃ τις ποῖος εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ ἐγείρῃ τὴν ἀγωγήν;

§113Ν. ΞΗΡΟΣ. Εἶναι ποινικὴ ρήτρα αὐτή;

§114Γ. ΠΩΠ. Λέγει λόγῳ ποινῆς.

§115Ν. ΞΗΡΟΣ. Ὄχι ποινικὴ ρήτρα.

§116Γ. ΠΩΠ. Δὲν ἐπρόκειτο περὶ συμβολαίου, πρόκειται περὶ νόμου, καὶ οἱ νόμοι κανονίζουν ποινάς. Τὸ Κράτος δὲν συμβάλλεται ἐπὶ τῇ βάσει ποινικῶν ρητρῶν, ἀλλ’ ἐπὶ τῇ βάσει ποινικῶν διατάξεων, τῶν ὁποίων ἡ ἐφαρμογὴ ἐπιβάλλεται. Ἐὰν ἡ ποινικὴ ἀγωγὴ θὰ εἶχε λόγον τινὰ νὰ παραγραφῇ, τὸ Κράτος ἔχει τὸ δικαίωμα τῆς ἀστικῆς ἀγωγῆς, ἔχει τὸ Κράτος τὸ δικαίωμα νὰ εἰσπράξῃ τὸ πρόστιμον δυνάμει τῆς ποινικῆς διατάξεως, καὶ ὅταν εἰσπράξῃ τοῦτο, τότε ἂς ἐγείρῃ ἡ Τράπεζα τὴν ἀγωγὴν καὶ ἂς ἀναζητήσῃ τὰ χρήματα ἀπὸ τὸ Δημόσιον. Ἰδοὺ ἡ λύσις ἁπλῆ, σαφής, σύμφωνος πρὸς τὸν νόμον, διδάσκουσα πρὸ πάντων τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, ἥτις ἔχει τὴν μητρότητα καὶ τῶν ἄλλων ἐνταῦθα ἱδρυμάτων, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἐν Ἑλλάδι καὶ κυβερνώντων ὑμῶν νὰ μείνωσιν ἀτιμώρητα ἐγκλήματα παραβιάσεων τῶν νόμων τοῦ Κράτους.

§117Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Εἰς τίνα ἐπιβάλλεται ἡ ποινή;

§118Γ. ΠΩΠ. Εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν.

§119Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Τότε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καταδιωχθῇ ποινικῶς, διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, ὅτι ἡ ποινικὴ δίωξις ἐναντίον προσώπου νομικοῦ, εἶναι ἀδύνατος.

§120Γ. ΠΩΠ. Ὑπεβλήθη μία πρότασις, ἐπὶ τῆς ὁποίας παρακαλῶ νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν τὸ θέμα τοῦτο νὰ ἀφήσῃ τὴν Βουλὴν ἄνευ ἐπιθυμίας ἐνισχύσεως τῆς Κυβερνήσεως, εἰς εἴσπραξιν ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου. Ἡ πρότασις αὕτη εἶναι εὐχή, ὅπως ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἐρευνῶσα τὸ θέμα, εἰσπράξῃ δυνάμει τοῦ νόμου, ὑπὲρ τοῦ Κράτους καὶ βεβαιώσῃ εἰς τὰ ἔσοδα τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους, ποσὸν περίπου 9.000.000 ἕνεκα δικαιώματος, ὅπερ ἀσκεῖ ἐκ κυκλοφορίας πλαστῶν γραμματίων τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Νομίζω, ὅτι ἡ πρότασις αὕτη ἀποτελοῦσα ὄχι μομφὴν, ἔχι ἔλεγχον, ἀλλὰ τοὐναντίον ἐνθάρρυνσιν καὶ ἐνίσχυσιν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ ἐξακολουθήσει τοῦ ἔργου της, τὸ ὁποῖον ἤρξατο τοῦ ἐλέγχου τῶν ἑταιρειῶν, θὰ τύχῃ τῆς ἐγκρίσεως τῆς Βουλῆς καὶ αὐτῆς ταύτης τῆς Κυβερνήσεως.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει τὸν λόγον.

§122Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Τῆς ὑποθέσεως ταύτης πρώτην ἤδη φορὰν λαμβάνει γνῶσιν ἡ Βουλὴ καὶ ἐγὼ πρώτην φορὰν ἀκούω τὴν ὑπόθεσιν. Ἐὰν καλῶς ἀντελήφθην τὸ συμπέρασμα περιορίζεται εἰς τὸ ἑξῆς σημεῖον. Εἶναι ἀληθές, ὅτι ἡ ὑπόθεσις αὕτη, κακῶς διεξαχθεῖσα ὑπὸ τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, κατὰ τὴν ἀντίληψιν τοῦ νῦν Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι συνετελέσθη ὅπως δήποτε διοικητικῶς, οὕτως ὥστε νὰ μὴ δύναται πλέον τὸ Κράτος σήμερον κατὰ τοῦτον ἢ ἐκεῖνον τὸν τρόπον, καταδικαστικῶς ἢ διοικητικῶς, τοῦτο εἶναι ἄλλο θέμα, ὥστε νὰ μὴ δύναται τὸ Κράτος τοὐλάχιστον νὰ ἐπιδιώξῃ τὴν ἐπιβολὴν καὶ εἴσπραξιν τοῦ προστίμου, περὶ οὗ ἀναφέρει ὁ νόμος. Ὁμολογῶ δὲ ὅτι δὲν εἶμαι εἰς θέσιν αὐτὴν τὴν στιγμὴν, διότι δὲν ἐμελέτησα τὸ Καταστατικὸν ἐν συνόλῳ, ὥστε νὰ γνωρίζω τὰς διατάξεις αὐτοῦ, ἐὰν εἶναι ἢ δὲν εἶναι ὀρθὸν τὸ συμπέρασμα, ὅτι συντελεσθείσης ἤδη τῆς πράξεως ὑπὸ τῆς τότε Κυβερνήσεως, οὐδὲν πλέον ἀπομένει εἰς τὸ Κράτος, ἀλλὰ τοῦτο μόνον, νὰ στραφῇ κατ’ ἐκείνων, οἵτινες κυβερνήσαντες ἐζημίωσαν τὸ Δημόσιον πράξαντες ὅσα ἔπραξαν, ἢ εἶναι ὀρθόν. Ἢ εἶναι ὀρθότερον τὸ ἕτερον συμπέρασμα, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ ἐκ Ψαρῶν κ. βουλευτὴς, ὅτι μολονότι συνετελέσθη ἡ πρᾶξις αὐτὴ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ, ἐφ’ ὅσον ὅμως εἶχεν ἀντίθετον ἀντίληψιν ὤφειλε νὰ διώξῃ, καὶ τοῦτο εἶναι θέμα, τὸ ὁποῖον ἀπησχόλησε τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἴσως δὲ ἀπασχολήσῃ καὶ τὴν Κυβέρνησιν εὐρύτερον ἐκ τῆς ἀφορμῆς τῆς ἐπερωτήσεως. Εἶναι εὐνόητον καὶ ἀπορῶ πῶς ὁ κ. ἐκ Ψαρῶν βουλευτὴς ἔχει διάφορον ἀντίληψιν ὅτι δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον ποτὲ νὰ ζητήσῃ ἢ νὰ δεχθῇ συστάσεις βουλευτῶν, ὅπως πράξῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐκ τοῦ νόμου ἐπιβάλλεται εἰς αὐτὴν νὰ πράξῃ. Ἀκριβῶς δὲ ὅταν δὲν ἐμπιστεύεται, ὅτι ἡ ἀντίληψις τῶν Βουλῶν εἶναι σύμφωνος πρὸς τὴν ἀντίληψιν τοῦ κ. βουλευτοῦ, ἐφ’ ὅσον δὲν πρόκειται περὶ Κυβερνήσεως, ὄχι μόνον πρὸς τὰς ἀντιλήψεις τῶν ἱδρυμάτων καὶ τῶν ἐν γένει Ἑταιρειῶν, ἀλλὰ καὶ εἰδικῶς, ὡς πρὸς τὴν ἀντίληψιν τοῦ προκειμένου θέματος, δὲν νομίζω ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ μὴν ἐκφράσωμεν τὴν γνώμην μας, τὴν ὁποίαν πάντες δὲν εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ δεχθῶσιν.

§123Γ. ΠΩΠ. Δὲν ἐπιμένω παντάπασιν εἰς τὴν ὑποστήριξιν τῆς προτάσεως εἰς ἣν προέβη ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι ἡ ἀντίληψις ἡ ἐμὴ περὶ διατυπώσεως εὐχῆς πρὸς τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὸ θέμα τοῦτο ἦτο ὅλως διάφορος πρὸς τὴν ἀντίληψιν, τὴν ὁποίαν εἶχεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν ἐπίσης εἰς τὰς Βουλὰς νὰ καταναλίσκωσι χρόνον συζητήσεως χωρὶς αἱ συζητήσεις αὗται νὰ εἶναι ἡ ἀρχὴ ἑνὸς συμπεράσματος. Ἐὰν ὑπῆρξέ τι, τὸ ὁποῖον μετέτρεψε τὰς Ἑλληνικὰς Βουλὰς εἰς σῶμα διαλεγόμενον ἢ ἀποφασίζον, εἰς Ἀκαδημίας εἰς τὰς ὁποίας ἀναπτύσσονται θεωρεῖαι ἀπολήγουσαι ἀτυχῶς πάντοτε εἰς λογοκοπίας, ὑπῆρξε τὸ γεγονὸς ὅτι σπανίως μετ’ ἀγόρευσιν τίθεται πρότασις οὐχὶ πολιτική, διότι δὲν ἔχει τοιαύτην ἔννοιαν ἡ πρότασίς μου. Θὰ ἤμην ἀφελὴς ἐὰν ἤθελον ἐλέγξῃ διὰ νὰ κλονίσω τὸ κῦρος τῆς Κυβερνήσεως διὰ τοῦ θέματος αὐτοῦ, διὰ τοῦ ὁποίου ἤθελον νὰ δείξω πόσον εἶμαι δίκαιος εἰς τὰς κρίσεις μου. Ἀλλὰ διὰ νὰ μὴ παράσχωμεν εἰς ἡμέρας τοιαύτας θέαμα Βουλῆς λογοκοπούσης καὶ μὴ ἀποληγούσης εἰς συμπεράσματα ἀποδέχομαι μετὰ χαρᾶς τὴν δήλωσιν ὅτι ἡ Κυβέρνησις λαβοῦσα γνῶσιν τὴν ἑσπέραν ταύτην τῆς συζητήσεως θὰ μελετήσῃ καὶ πάλιν τὸ θέμα· ἑπομένως ἐφθάσαμεν εἰς τὸ συμπέρασμα, τὸ ὁποῖον ἐπιδεικνύω. Τὸ θέμα δὲν ἐτερματίσθη τὴν ἑσπέραν ταύτην, ἡ δὲ ἐπιτροπὴ τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ εἰδικώτερον ὁ πρόεδρος καὶ εἰσηγητὴς αὐτῆς εἶναι οὐχὶ ἱκανοί, ἀλλὰ καὶ ἐνδεδειγμένοι ὅπως μελετήσωσι τὸ θέμα τοῦτο παραλλήλως πρὸς τὰς μελέτας τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ προϋπολογισμοῦ δύναται ἄριστα νὰ βεβαιώσῃ ὡς ἔσοδον τοῦ Κράτους ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα διετυπώθησαν ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς ὡς κατηγορία κατὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ὡς ἔσοδον ὑπὲρ τοῦ Κράτους. Τοῦτο ἀπόκειται εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἀλλ’ εἶμαι εὐτυχὴς ὅτι ἐκ τῆς συζητήσεως ἀπεδείχθη ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἡ θαυμαστὴ ὄντως προσοχὴ τῆς Βουλῆς ὅπως ἐνισχύσῃ τὸν ἔλεγχον τοιούτου θέματος, ἀφ’ ἑτέρου δὲ τὸ ἀποτέλεσμα ὅτι ἡ Κυβέρνησις τῆς χώρας ἀνέλαβε νὰ μελετήσῃ καὶ νὰ φέρῃ εἰς πέρας τὸ θέμα τοῦτο ἱκανοποιοῦσα οὐχὶ πρόσωπα ἀλλὰ ἱκανοποιοῦσα τὸν νόμον καὶ τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους.

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Παπαμιχελάκης παρακαλεῖ τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργόν, ὅπως πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἐὰν ἔτυχον ἀμοιβῆς καὶ ποίας, τόσον οἱ ἀξιωματικοὶ ὅσον καὶ οἱ ὁπλῖται τῆς Χωροφυλακῆς, οἵτινες συνετέλεσαν εἰς τὴν ἐξόντωσιν τῆς ληστοσυμμορίας τῶν Γιαγιάδων ἢ ποῖος ὁ λόγος ἐὰν δὲν ἔτυχον μέχρι σήμερον τοιαύτης.

§125Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἡ ἀμοιβὴ ἡ ὁρισθεῖσα ἐν τῷ Διατάγματι τῆς ἐπικηρύξεως διενεμήθη μεταξὺ τῶν δικαιουμένων κατ’ ἀπόφασιν τῆς ἁρμοδίας ἐπιτροπῆς.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις ἐπὶ πέντε λεπτά.

§127Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς λόγος νὰ διακοπῇ.

§128Α. ΚΡΙΑΡΗΣ. Νὰ συνεχίσωμεν, κ. Πρόεδρε, τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἀναφορῶν.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Παπαστρατῆς παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, ἂν ὑπάρχῃ σκοπιμότης εἰς τὸν γενόμενον ἔλεγχον ἐπὶ τῶν σιδηροδρομικῶς ἐρχομένων εἰς τὸν ἐνταῦθα σταθμόν, διότι ὅπως γίνεται κανένα σκοπὸν δὲν ἐκπληροῖ, εἰμὴ μόνον ταλαιπωρεῖ τοὺς ταξιδεύοντας ἐπὶ ὥρας.

§130Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὅπως ἐδήλωσα πρὸ ἡμερῶν ὁ ἔλεγχος δὲν δύναται νὰ καταργηθῇ διότι πολλάκις ἡ ὑπηρεσία ἔλαβεν στοιχεῖα νὰ καταδιώξῃ καὶ νὰ παρακολουθήσῃ, ἀλλ’ ἔδωσα διαταγὰς νὰ ἀσκεῖται κατὰ τρόπον ὅσον ἔνεστι ὀλιγώτερον ἐπαχθῆ καὶ ἐλπίζω νὰ πραγματοποιηθῇ ἡ σύστασις. Καθ’ ὅσον πληροφοροῦμαι ὁ ἔλεγχος ἀπὸ σήμερον δὲν θέλει ἀσκηθῇ.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Χρυσοστάλης συνιστᾷ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ μὴ ἐγκρίνῃ τὰ πρακτικὰ τῆς τελευταίας δημοπρασίας τοῦ λιμενικοῦ φόρου Ἀλιβερίου.

§132Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Ὅπως γνωρίζετε κ. βουλευταί, οἱ λιμενικοὶ φόροι ἐνοικιάζονται καθ’ ἕκαστον Δεκέμβριον ἑκάστου ἔτους. Διὰ τὸν λιμενικὸν φόρον Ἀλιβερίου προεκηρύχθη ἡ πλειοδοτικὴ 2α δημοπρασία κατὰ Δεκέμβριον παρελθόντος ἔτους συνεισέφερον περισσότερον οἱ πλειοδόται παρ’ ὅτι ἦσαν τοῦ παρελθόντος ἔτους αἱ εἰσπράξεις. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας ἐνόμισε καλὸν, καὶ ἔχει δίκαιον διότι δὲν γνωρίζει τὰ πράγματα ἐν Ἀλιβερίῳ, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐγκρίνῃ τὴν δημοπρασίαν αὐτήν. Οὐχ’ ἧττον ὅμως εὐτυχῶς ἔφθασαν τὰ πράγματα εἰς τοιοῦτον σημεῖον ὥστε τὸ τρὰστ τῶν ἐνοικιαστῶν τὰ ὁποῖα γίνονται πανταχοῦ, ἔχουν γίνει καὶ ἐκεῖ, διελύθη. Ἔρχεται ὁ τελευταῖος ὑποστηριζόμενος δυνατὰ σήμερον, ὁ τελευταῖος πλειοδότης καὶ ζητεῖ τὴν ἔγκρισιν τοῦ λιμενικοῦ φόρου Ἀλιβερίου ἀντὶ 45.000 δραχ. Ἤθελα νὰ συστήσω ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας ὅτι ὁ λιμενικὸς φόρος Ἀλιβερίου θὰ ἀποφέρῃ ἐφέτος πλείονας τῶν 55.000. Γνωρίζω τοῦτο διότι κατάγομαι ἐξ Ἀλιβερίου καὶ πονῶ τὸν τόπον μου καὶ γνωρίζω τὰ ἐκεῖ πράγματα. Ὄπισθεν τοῦ τελευταίου πλειοδότου κρύπτεται ἓν τρὰστ ἐνοικιαστῶν ἀπὸ ὅλους τοὺς ἀναμιγνυομένους εἰς τὰς ἐνοικιάσεις καὶ ὅταν λάβουν τὴν ἔγκρισιν θὰ μαζευθοῦν ὅλοι οἱ ὑποψήφιοι ἐνοικιασταὶ εἰς τὸ γραφεῖον τοῦ κυρίου αὐτοῦ τελευταίου πλειοδότου τῆς σήμερον διὰ νὰ μοιράσουν τὰ περιπλέον χρήματα ἅτινα ἀντὶ νὰ πλειοδοτήσουν ἐν τῷ φανερῷ καὶ ὠφεληθῇ ὁ Λιμήν, τὰ πλειοδοτοῦν ἐν τῷ ἰδιαιτέρῳ μεταξύ των πλειστηριασμῷ καὶ ἐλατώνονται οὕτω τοῦ λιμένος μας τὰ δικαιώματα. Πῶς, κύριε Ὑπουργέ, θὰ μοῦ εἴπητε, ὅτι αἱ λιμενικαὶ εἰσπράξεις Ἀλιβερίου, αἱ ὁποῖαι εἶχον ἀνέλθῃ τὸ παρελθὸν ἔτος εἰς 35.000 δραχ. θὰ ἀνέλθουν ἐφέτος εἰς 55.000; Διὰ τῶν ἑξῆς σᾶς ἀπαντῶ λόγων, διότι κατὰ τὸ τρέχον ἔτος θὰ γίνῃ ἐντατικωτέρα ἐξόρυξις τῶν γαιανθράκων ἐκεῖ, ἡνώθησαν αἱ δύο ἑταιρεῖαι ἐν Ἀλιβερίῳ τοῦ Βορειᾶ καὶ τοῦ Ραδίνη μὲ τὴν ἀνώνυμον τοῦ Μάτσα. Ἐφέτος ἐπίσης συνετελέσθη ὁ σιδηρόδρομος συνεισφερούσης καὶ τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν ταχυτέραν συντέλεσιν, διότι ἔχει ἀνάγκην ἡ Κυβέρνησις τῆς καυσίμου ὕλης. Εἰς τοιαύτην περίστασιν εὑρισκομένων τῶν πραγμάτων ἦλθεν αὐτὸς ὁ κύριος, καὶ εἶπε ὅτι πέρυσι ἀπέδωσεν ὁ λιμενικὸς φόρος 35.000, ἐγὼ δίδω 45.000. Κρύπτονται οἱ ἄλλοι διὰ τοὺς γνωστοὺς λόγους, ἐγὼ ὅμως διαμαρτύρομαι ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ ἐνώπιον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ λέγω ὅτι ὁ φόρος αὐτὸς πρέπει νὰ εἰσπραχθῇ καὶ ἐφέτος ὅπως πέρυσι διότι θὰ εἰσπράξῃ 55.000, διότι ἡ ἐξόρυξις τῶν γαιανθράκων θὰ εἶναι μεγίστη καὶ διὰ τοὺς ἄλλους λόγους καὶ διότι ἐφέτος προμηνύεται μεγάλη ἐλαιοπαραγωγή. Ἡ Εὔβοια καὶ ἡ Καρυστία ἐξάγουν 2 καὶ 3 ἑκατομμύρια ὀκάδας ἐλαίου. Θὰ εἰσπράξῃ ὁ ἐνοικιαστὴς αὐτὸς καὶ ἄλλας 30 ἢ 20 χιλιάδας ἀπὸ τὸν Σεπτέμβριον ποῦ ἀρχίζει ἡ παραγωγὴ ἐλαίου διότι εἶναι πρώϊμος ἐν Ἀλιβερίῳ ἡ παραγωγὴ ἐφέτος καὶ ἄρχεται ἀμέσως ἡ ἐξαγωγή, 6 ἢ 5 χιλιάδας τὸν μῆνα ἀπὸ τὸ ἔλαιον θὰ εἰσπράξῃ 20 χιλιάδας τοὐλάχιστον ἐντὸς 4 μηνῶν ἀπὸ τὸ ἔλαιον καὶ ἀπὸ τὸν λιγνίτην 100 τόννους καθ’ ἑκάστην ποῦ θὰ φθάσῃ ἡ ἐξαγωγὴ λιγνίτου ἂν ὄχι εἰς 120, πρὸς 40 λεπτὰ ποῦ εἶναι ὁ λιμενικὸς φόρος ἐπὶ ἑκάστου τόννου ἔχομεν 35.000 μόνον ἀπὸ τὸν λιγνίτην, καὶ 20 ἀπὸ τὰ ἄλλα ἐμπορεύματα καὶ τὸ λάδι γίνονται 55.000. Τὰ λέγω δὲ αὐτὰ κύριε Ὑπουργέ, διότι γνωρίζω τὴν καλήν σας ψυχὴν καὶ θὰ ἔλθουν νὰ σᾶς εἴπουν, ὅτι αὐτὸς ὁ τελευταῖος πλειοδότης εἶναι ὁ ἄνθρωπος, ὁ ἀντιπρόσωπος τῶν ἰσχυροτέρων ὑποστηριζομένων σήμερον παρὰ τῆς Κυβερνήσεως πολιτευτῶν καὶ βουλευτῶν Εὐβοίας καὶ τοὺς ἀντιπροσωπεύει ὄντως ὁ τελευταῖος πλειοδότης, ἀλλὰ πρὸς τὸν σκοπὸν διὰ νὰ γεμίζῃ τὴν σακκοῦλαν του ὄχι διὰ νὰ ἐξυπηρετῇ τὸ κόμμα σας· θὰ τὸ ἰδῆτε μεθαύριον ὅταν γίνῃ εἰρήνη καὶ ἔλθουν τὰ πράγματα μὲ τὸ καλό, εἰς τὸ στάδιον τῶν ἐκλογῶν θὰ ἔλθῃ ὁ κ. βουλευτὴς ποῦ τὸν προστατεύει καὶ θὰ σᾶς εἴπῃ νὰ τὴν ἐγκρίνητε, ἐγὼ ὅμως διαμαρτύρομαι ὅτι δὲν πρέπει νὰ τὴν ἐγκρίνητε.

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας ἔχει τὸν λόγον.

§134Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Πρῶτον ὀφείλω νὰ διαμαρτυρηθῶ δι’ ὅσα εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος ἐν τέλει τῆς ἀγορεύσεως ὅτι δηλαδὴ μοῦ εἶπεν ὅτι γνωρίζω ποῖος κομματάρχης..........

§135Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Θὰ σᾶς εἴπῃ.

§136Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ὀφείλω νὰ τὸν διαβεβαιώσω ὅτι ὅλοι οἱ φόβοι του εἶναι ἐντελῶς ἀβάσιμοι, διότι μέχρις αὐτῆς τῆς στιγμῆς οὐδεὶς μὲ ἠνώχλησε διὰ τὴν ἐνοικίασιν τῆς εἰσπράξεως τῶν λιμενικῶν φόρων Ἀλιβερίου καὶ ἐὰν μὲ ἐνοχλήσῃ κανεὶς πρέπει νὰ εἶναι ἀπολύτως βέβαιος, καὶ ὑποθέτω ὅτι εἶναι βέβαιος, ὅτι θὰ ἐξετασθῇ τὸ συμφέρον τοῦ λιμενικοῦ ταμείου. Ὀφείλω νὰ εἴπω ὅτι δὲν ἐνεκρίθη οὔτε ὑπάρχει πρόθεσις νὰ ἐγκριθῇ ἡ ἐνοικίασις τοῦ λιμενικοῦ φόρου δι’ ὅσα μᾶς κατήγγειλε σοβαρὰ ὁ κ. συνάδελφος, διότι προτιθέμεθα νὰ εἰσαγάγωμεν εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον περὶ ἐπιβολῆς φόρου ἐπὶ τοῦ ἐξαγομένου λιγνίτου, μέχρις ὅτου δὲ κανονισθῇ τὸ ζήτημα αὐτὸ δὲν δυνάμεθα νὰ ἐγκρίνωμεν δημοπρασίας αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ἐπὶ τῇ βάσει ἄλλου καθεστῶτος καὶ ἄλλης φορολογίας. Θὰ ἴδωμεν πῶς θὰ κανονισθῇ ἡ εἴσπραξις τοῦ ἐπιβληθησομένου φόρου ἐπὶ τοῦ λιγνίτου καὶ τότε θὰ κανονίσωμεν ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐγκρίνωμεν δημοπρασίαις αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο πρὸ τῆς ἐπιβολῆς τοῦ φόρου. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου, βεβαίως ὁμολογῶ ὅτι ὅσα κατήγγειλε ὁ κ. συνάδελφος εἶναι σοβαρώτατα καὶ θὰ μελετήσω τὸ ζήτημα, ἔχω ὅμως νὰ κάμω μίαν παράκλησιν καὶ μίαν παρατήρησιν εἰς τὸν κ. συνάδελφον, ἀφ’ οὗ ὁ κ. συνάδελφος πολιτεύεται εἰς Ἀλιβέριον καὶ ἔχει μεγάλην ἐπιρροὴν καὶ ἐνδιαφέρεται τόσον πολὺ ὑπὲρ τοῦ Λιμενικοῦ ταμείου ἀπορῶ πῶς δὲν κατώρθωσε νὰ διασπάσῃ αὐτὸ τὸ τρὰστ ὡς πολίτης ἐνδιαφερόμενος ὑπὲρ τοῦ ταμείου.....

§137Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Δὲν διασπῶνται τοιαῦτα τρὰστ κ. Ὑπουργέ. Καμμία φιλία δὲν ἰσχύει εἰς τὸ χρῆμα.

§138Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Δὲν φαντάζομαι ὅτι εἶναι δύσκολον, ἀφοῦ ὁ κ. συνάδελφος τόσον εἶναι βέβαιος περὶ τῆς μεγαλειτέρας εἰσπράξεως τοῦ φόρου. Ἡ παράκλησίς μου δὲ εἶναι ὅτι ἐὰν καταλήξωμεν καὶ κάμωμεν ἐκ νέου δημοπρασίαν νὰ φροντίσῃ νὰ ἔχῃ καλύτερα ἀποτελέσματα, διότι μὲ ὅλην τὴν ἐπιθυμίαν τὴν ὁποίαν ἔχομεν ὅπως εἰσπράττεται ὁ φόρος μετ’ ἐπιστασίας ὑπὸ τῶν λιμενικῶν ἐπιτροπῶν, ἡ πεῖρα δὲν ἔχει δείξει ὅτι ἡ τοιαύτη εἴσπραξις εἶναι δυστυχῶς καὶ συντελεστικωτέρα, διὰ τοῦτο μετὰ δισταγμοῦ ἀποβλέπομεν εἰς τὸ νὰ παραχωρήσωμεν εἰς τὰς λιμενικὰς ἐπιτροπὰς τὴν εἴσπραξιν ἀπ’ εὐθείας τοῦ φόρου, διότι εἶναι ἀβεβαία, ἐνῷ δι’ ἐργολαβίας εἶναι βεβαία. Δὲν λέγω ὅτι θὰ καταλήξωμεν νὰ ἐγκρίνωμεν τὴν δημοπρασίαν, ἀλλὰ λέγω αὐτὰ ἵνα παρακαλέσω τὸν κ. συνάδελφον καὶ βοηθήσῃ τὸ Κράτος καὶ τὴν λιμενικὴν ἐπιτροπὴν ὅπως ἡ δημοπρασία ἀποβῇ πρὸς ὄφελος τῆς λιμενικῆς ἐπιτροπῆς καὶ οὐχὶ τῶν ἐνοικιαστῶν.

§139Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Ἡ εἴσπραξις ἐγένετο διὰ τῶν ἐποπτῶν, διότι δὲν ἔχομεν εἰσαγόμενα ὥστε νὰ γίνωνται καταχρήσεις. Ἔχομεν ἐξαγόμενα ἔλαια καὶ ἄνθρακας οἱ ὁποῖοι μεταφέρονται. Τίποτε δὲν δύναται νὰ μᾶς φύγῃ ἀφορολόγητον, ὁ ἐπόπτης θὰ παρίσταται νὰ βεβαιώνῃ. Εἴπατε νὰ διαλύσω τὸ τρὰστ ἀλλὰ τὰ τρὰστ δὲν διαλύονται, πρέπει νὰ συμμετάσχω καὶ ἐγώ, ἀλλὰ δὲν ἔμαθα νὰ συμμετέχω εἰς τὰ τράστ, οὔτε ἐνοικιαστὴς ἐχρημάτισα ποτέ. Σᾶς λέγω δὲ ἐπίσης ὅτι αἱ μετοχαὶ τῶν λιγνιτωρυχείων Ἀλιβερίου πρὸ δύο μηνῶν εἶχον δραχ. 110 καὶ σήμερον ἔχουν 180. Διὰ τίνα λόγον· αὐτοὶ οἱ κύριοι πηγαίνουν νὰ χάσουν τὰ χρήματά των; Ὄχι, διότι ἡ ἐξόρυξις τοῦ λιγνίτου θὰ γίνῃ ἐντατική, διότι ἔχομεν ἐν Ἀλιβερίῳ μέγιστον ποσὸν λιγνίτου συσσωρευμένου καὶ ὅταν γίνῃ ἡ ἐξόρυξις αὐτοῦ κανονική, καὶ τεχνικὴ θὰ φθάσῃ ἡ ἡμερησία παραγωγὴ λιγνίτου εἰς μέγα ποσόν. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον αἱ μετοχαὶ τῆς ἀνωνύμου ἑταιρείας Ἀλιβερίου ἀνυψώθησαν· δι’ αὐτὸν τὸν λόγον πρέπει νὰ ἀνυψωθοῦν καὶ τὰ ἔσοδα τοῦ λιμένος μας.

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Α. Χρηστόπουλος, Ι. Λεκανίδης, Γ. Μυλωνογιάννης, Κ. Μητσοτάκης, Χ. Πλουμιδάκης, Μ. Σακλαμπανάκης, καὶ Μ. Σφακιανάκης, παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν διατί, ἐνῷ ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Δεκεμβρίου ἔχουσι καταρτισθῆ οἱ πίνακες τῶν προαγωγῶν τῶν ταχ. καὶ τηλ. ὑπαλλήλων ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου τῆς ὑπηρεσίας, κατόπιν δὲ τῶν γεγονότων τῶν Θηβῶν κατεδείχθη ὅτι εἰς τὰς ταχ. καὶ τηλ. θέσεις δέον νὰ τοποθετηθῶσιν ὑπάλληλοι ἀπολαύοντες τῆς ἐμπιστοσύνης τῆς Κυβερνήσεως καὶ νὰ ἀπομακρυνθῶσιν οἱ ἀντιφρονοῦντες καὶ κατηρτίσθη μάλιστα καὶ τὸ σχετικὸν Διάταγμα τῶν προαγωγῶν, κρατεῖται τοῦτο μέχρι σήμερον ἀνυπόγραφον.

§141Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Εἰς τὴν ἐρώτησιν τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων ἔχω ν’ ἀπαντήσω τὰ ἑξῆς: Αἱ προαγωγαὶ ἐκ τοῦ νόμου ἐπιτρέπονται. Ἀλλὰ ἡ ἐνέργεια προαγωγῶν ἀπόκειται εἰς τὸ δικαίωμα τοῦ Ὑπουργοῦ καὶ τοῦ Ὑπουργείου. Ἐπειδὴ ὁμολογουμένως ὑπάρχουν κενὰ πολλὰ εἰς τὸν κλάδον τὸν τηλεγραφικὸν καὶ ταχυδρομικὸν διέταξα νὰ ἐπισπευθοῦν αἱ προαγωγαὶ καὶ διέταξα τὸ ἁρμόδιον συμβούλιον νὰ γνωμοδοτήσῃ, τὸ συμβούλιον ἐγνωμοδότησε ἀλλὰ δυστυχῶς εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας δὲν ὑπάρχουν ἀληθῆ στοιχεῖα ὥστε καὶ τὸ συμβούλιον νὰ δύναται πράγματι νὰ ἔχῃ οὕτως εἰπεῖν ἀλάθητον γνώμην καὶ ἐγὼ νὰ εἶμαι τελείως βέβαιος ὅτι ἐπισπεύδων εἰς τὰς προαγωγὰς ἤθελον συντελέσει εἰς τὴν βελτίωσιν τοῦ κλάδου. Διὰ τοῦτο ὁμολογῶ ὅτι προέβην ὄχι εἰς τὴν ὑπογραφὴν τῶν διαταγμάτων ὅπως λέγουν οἱ ἐπερωτοῦντες διότι δὲν ἔχω ἄλλως τε τοιοῦτον δικαίωμα ἀλλὰ δὲν ἔδωσα διαταγὰς νὰ γίνουν τὰ διατάγματα διότι ἐπαναλαμβάνω δὲν ἔχω ἀληθῆ τὰ στοιχεῖα εἰς τρόπον ὥστε νὰ εἶμαι βέβαιος ὅτι αἱ προαγωγαὶ θὰ ἦσαν πρὸς ὄφελος τοῦ κλάδου διὰ τὸν ὁποῖον ἐνδιαφέρομαι ὄχι ὀλιγώτερον ἀπὸ τοὺς ἐπερωτῶντας συναδέλφους, διότι τὸ γενικώτερον συμφέρον τοῦ ταχυδρομικοῦ κλάδου δὲν ἐξυπηρετεῖται μόνον διὰ τῆς ἐπισπεύσεως τῶν προαγωγῶν. Βεβαίως αἱ προαγωγαὶ εἶναι συντελεστικαὶ τῆς προόδου ἑνὸς κλάδου διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μένουν στάσιμοι, ἀλλ’ ἡ ἐπίδρασις τῶν προαγωγῶν δὲν εἶναι πάντοτε πρὸς ὄφελος γενικωτέρου ὁλοκλήρου τοῦ κλάδου. Ἐὰν ἀνέβαλλον μέχρι τοῦδε, ἀνέβαλλον μόνον καὶ μόνον διότι νομίζω ὅτι ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχω ἐγὼ τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα θέλω νὰ ἔχω, κινδυνεύουν τὰ γενικώτερα συμφέροντα τοῦ τηλεγραφικοῦ καὶ ταχυδρομικοῦ κλάδου.

§142Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Νομίζω κ. Ὑπουργέ, ὅτι ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι ἐθυσίασαν προθύμως, ὄχι μόνον τὴν θέσιν των ἀλλὰ καὶ αὐτὴν ἀκόμη τὴν κεφαλήν των ὅπως ἡμεῖς οἱ ἄλλοι, εὑρισκόμενοι εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ἐτάχθησαν ὑπὸ τὴν ἐπανάστασιν, ἔλαβον μέρος εἰς ταύτην, λοιπὸν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ εἶναι δίκαιον νὰ ἀμοιφθῶσιν. Δὲν ζητοῦμεν αὐτό. Ζητοῦμεν νὰ φανῇ ἡ πολιτεία ὅτι δεικνύει μίαν μέριμναν δι’ αὐτοὺς οἱ ὁποῖοι ὑπεβλήθησαν τόσον προθύμως εἰς τόσας θυσίας. Δὲν πρέπει νὰ τοὺς κατατάσσωμεν μὲ τοὺς ἄλλους ὑπαλλήλους, πρέπει πάντοτε αὐτοὶ νὰ ἔχουν ἕνα δικαίωμα περισσότερον διότι ἐὰν ἔλειπον αὐτοὶ δὲν γνωρίζομεν ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ διατηρήσωμεν τὸν ἀγῶνα εἰς τὸν ὁποῖον ὑπεβλήθημεν. Αὐτὸ δὲν πρέπει νὰ τὸ λησμονῶμεν καὶ πρέπει πάντοτε οἱ ὑπάλληλοι αὐτοὶ νὰ εὑρίσκωνται ὑπὸ τὴν εὔνοιαν τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν πρέπει νὰ φέρωμεν τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς εἰς τὸ σημεῖον νὰ παραπονῶνται καὶ νὰ λέγουν ὅτι παραγκωνίζονται καὶ ὑπάρχουν μάλιστα καὶ μερικοὶ οἱ ὁποῖοι δὲν ἀφωμοιώθησαν.

§143Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ποῖοι εἶναι αὐτοί;

§144Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Δὲν γνωρίζω τὰ ὀνόματα ἀλλὰ ὑπάρχουν τοιαῦτα πρόσωπα.

§145Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Δὲν εἶναι ἀκριβὲς αὐτό. Ἐπειδὴ ἐγένετο εὐρὺς λόγος παρὰ τοῦ κ. συναδέλφου περὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐβοήθησαν τὸ ἐθνικὸν κίνημα καὶ οἱ ὁποῖοι εἶναι εὔλογον νὰ ἀμειφθῶσιν, ὀφείλω νὰ παρατηρήσω, ὅτι ἡ ἀμοιβὴ αὐτὴ ἐγένετο ἐν Θεσσαλονίκῃ. Ἐγένοντο προαγωγαί, ἐκτὸς τοῦ ὅτι ὁ χρόνος ὑπηρεσίας των ἐν Θεσσαλονίκῃ ὑπελογίσθη εἰς τὸ διπλάσιον. Ὅταν τὸ κράτος ἀποκατεστάθη εἰς ἀκέραιον, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ μὴ κάνωμεν διακρίσεις μεταξὺ ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι προσεχώρησαν καὶ οἱ ὁποῖοι δὲν προσεχώρησαν. Εἶναι πιθανὸν οἱ καλλίτεροι τῶν ὑπαλλήλων νὰ εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι προσεχώρησαν ἀλλὰ δὲν εἶναι καὶ ἀπολύτως βέβαιον. Ἐφ’ ὅσον οἱ ὑπάλληλοι διεκρίθησαν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, ἡμεῖς εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ μὴ κάνωμεν διακρίσεις, διότι δὲν συντελεῖ εἰς τὴν παγίωσιν τοῦ καθεστῶτος καὶ γενικώτερον τοῦ ἀγῶνος τὸν ὁποῖον ἀνελάβομεν, ἐὰν νομίζωμεν καθ’ ἑκάστην, ὅτι πρέπει οἱ ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι ἐβοήθησαν τὸν ἀγῶνα, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἄξιοι παντὸς ἐπαίνου καὶ ὑποστηρίξεως, ὅτι πρέπει νὰ ἔχωσι διακρίσεις ἐν τῇ πολιτείᾳ. Διὰ τοῦτο, μολονότι ἀναγνωρίζω τὰς ὑπηρεσίας, τὰς ὁποίας προσέφερον οἱ ὑπάλληλοι εἰς Θεσσαλονίκην, ἀναγνωρίζω τὰς μεγάλας αὐτῶν θυσίας, ἀξίας παντὸς ἐπαίνου, ὀφείλω νὰ παρατηρήσω, ὅτι δὲν θὰ μὲ εὕρῃ ὁ κύριος βουλευτὴς σύμφωνον εἰς τὸ ὅτι πρέπει πάντοτε, ἐφ’ ὅσον παραμένει ἡ ἀρχὴ εἰς τὴν Κυβέρνησιν τῶν Φιλελευθέρων, ὅτι πρέπει νὰ ἔχωσιν οἱ ὑπάλληλοι οὗτοι προνομιακὴν θέσιν. Τοῦτο εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον.

§146Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Ὄχι προνομιακὴν θέσιν. Εἴπωμεν εὔνοιαν, διότι πρέπει νὰ γνωρίζωμεν, ὅτι ἂν δὲν ὑποστηρίξωμεν τοὺς ὑπαλλήλους αὐτούς, θὰ πίπτωμεν εἰς τὰς χεῖρας τῶν ὑπαλλήλων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἦσαν εἰς τὰς Θήβας καὶ εἰς ἄλλα διάφορα μέρη καὶ εἴδατε τὸν τρόπον, μὲ τὸν ὁποῖον ἐφέρθησαν.

§147Γ. ΜΥΛΩΝΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐζητήσαμεν νὰ προαχθῶσιν ἐφ’ ὅσον ἔχουσι τὸν χρόνον καὶ τὴν ἱκανότητα. Περὶ αὐτῶν τῶν ὑπαλλήλων πρόκειται. Εἶναι δὲ γνωστόν, ὅτι ὑπάλληλοι προσχωρήσαντες εἰς τὸ κίνημα δὲν προήχθησαν οὔτε εἰς τὴν Θεσσαλονίκην. Ὑπάρχουσι τοιοῦτοι ὑπάλληλοι καὶ περὶ αὐτῶν πρέπει νὰ προνοήσητε.

§148Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Δὲν εἶναι μόνον οἱ προσχωρήσαντες, ἀλλὰ καὶ ἄλλοι ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκοντο εἰς τὴν Παλαιὰν Ἑλλάδα. Καὶ περὶ τῶν ὑπαλλήλων αὐτῶν ζητοῦμεν νὰ ληφθῇ μέριμνα.

§149Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Σᾶς εἶπον, ὅτι ἀναγνωρίζω τὰς ὑπηρεσίας των, δι’ αὐτὸ ἄλλως τε ἔφερον καὶ νόμον διὰ τὴν προαγωγήν, ὁ ὁποῖος ἂν δὲν ἐψηφίζετο δὲν θὰ ἐγίνοντο αἱ προαγωγαί.

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Δ. Δαγκλῆς καὶ Γ. Τσακανίκας, παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως διὰ νομοθετικοῦ μέτρου ἐπιτρέψῃ τὴν σύστασιν φαρμακείων εἰς τὰς πόλεις ἐκείνας, ὧν ὁ πληθυσμὸς ηὔξησεν ἀπὸ τῆς κατὰ τὸ 1907 ἀπογραφῆς μέχρι σήμερον ἐπὶ τοσοῦτον, ὥστε νὰ δικαιολογῆται ἡ ἵδρυσις τούτων μετὰ προηγουμένην ὑπεύθυνον βεβαίωσιν τῶν δημοτικῶν ἢ κοινοτικῶν ἀρχῶν παρὰ τὰς αὐξήσεις ταύτας, ὡς καὶ τῶν ἁρμοδίων Νομαρχῶν.

§151Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὁ ἀριθμὸς τῶν φαρμακείων ἐρείδεται ἐκ τοῦ νόμου ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ πληθυσμοῦ, ἑπομένως δὲν δύναμαι νὰ εἰσηγηθῶ τοιαύτην τινὰ τροποποίησιν παγίου νόμου. Ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει ἀνάλογος πληθυσμὸς, ἐπιτρέπεται καὶ ἡ ἵδρυσις φαρμακείου.

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

§153Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Ὀλίγας λέξεις, κύριε Πρόεδρε, πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, ἔχετε τὸν λόγον.

§155Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Συνήθως ἀκούονται παράπονα καὶ μεμψιμοιρίαι λόγῳ παραλείψεως ἐργασίας. Ἐγὼ πρόκειται, ἀτυχῶς δι’ ἐμέ, νὰ παραπονεθῶ δι’ ὑπερβολικὴν ἐργασίαν. Εἶχεν ὑποβληθῆ ὑπὸ τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας, ὄχι τοῦ νῦν, ἀλλὰ τοῦ ἀπουσιάζοντος, ἓν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον, ὅπως ἐδήλωσεν, εἶναι σοβαρώτατον. Καὶ ὄντως εἶναι μεγίστης σοβαρότητος τὸ ἀτυχὲς ἐκεῖνο νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἶχεν ὑποβληθῆ κατὰ τὰς τελευταίας ἡμέρας τῆς παρούσης Βουλῆς καὶ τοῦ ὁποίου ἡ εἰσαγωγὴ ἐπανελήφθη πρό τινος χρόνου. Ἐδήλωσε δὲ τότε ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὅτι εἶναι τόσης σημασίας καὶ σοβαρότητος, ὥστε ἀπαιτεῖται ὁ καταρτισμὸς μεγάλης ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία νὰ ἀσχοληθῇ ἐπὶ πολὺ καὶ νὰ συζητήσῃ, καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ νὰ γίνῃ πρόκλησις τῆς γνώμης ὅλων τῶν ἐπαρχιῶν καὶ τοῦ λαοῦ, χάριν τοῦ ὁποίου καὶ εἰς βάρος τοῦ ὁποίου πρόκειται νὰ ἀναπτυχθῶσιν αἱ διάφοροι θεωρίαι ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς. Ἐδήλωσε δὲ ὁ κύριος Ὑπουργὸς, ὅτι δὲν δύναται νὰ ψηφισθῇ κατὰ τὴν παροῦσαν σύνοδον τῆς Βουλῆς. Ἀπετέλουν καὶ ἐγὼ μέλος τῆς ἐπιτροπῆς καὶ ὁμολογῶ, ὅτι συνέπεσε νὰ κληθῇ ἡ ἐπιτροπὴ ὑπὸ τοῦ ἰδίου κυρίου Ὑπουργοῦ καὶ νὰ ἀπουσιάζω τῶν Ἀθηνῶν καὶ δὲν ἔλαβον μέρος. Ἄλλη συνεδρίασις τῆς 35μελοῦς ἐπιτροπῆς δὲν ἔγινε, οὔτε πρόσκλησιν ἔλαβον, οὔτε γνῶσιν ἔχω. Ἐνόμιζα, ὅτι κάποτε θὰ κληθῶμεν, διὰ νὰ συσκεφθῇ ἡ ἐπιτροπή, ἵνα βοηθήσῃ τὴν Κυβέρνησιν περὶ τοῦ πῶς τὸ νομοσχέδιον ἦτο δυνατὸν νὰ περιέλθῃ εἰς γνῶσιν τῶν Ἑλλήνων, ἕκαστον τῶν ὁποίων ἀφορᾷ, διότι ὅλους τοὺς ἀφορᾷ καὶ ἐφ’ ὅλων πρόκειται νὰ ἔχῃ συνεπείας. Καὶ ἐνῷ ἐγὼ ἐσκεπτόμην, ἐν τῷ μέτρῳ τῶν δυνάμεών μου, περὶ τοῦ μέτρου, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ λάβῃ γνῶσιν ὁ κόσμος καὶ θὰ προκαλέσωμεν τὴν γνώμην αὐτοῦ, κλητήρ τις, ἀφ’ ἧς εἰσῆλθον εἰς τὴν αἴθουσαν, μὲ καταδιώκει μὲ μίαν ἔκθεσιν νὰ τὴν ὑπογράψω, ἵνα ὑποβληθῇ καὶ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον. Ἔρριψα βλέμμα ἐπὶ τῆς ἐκθέσεως καὶ ὁμολογῶ, ὅτι κινδυνεύει ὁ κόσμος νὰ γίνῃ θῦμα τῆς προθύμου ἐργασίας δύο δραστηριοτήτων, τοῦ Ὑπουργείου, ἀφ’ ἑνός, τὸ ὁποῖον οὐδὲ στιγμὴν παρέλειψε καὶ παραλείπει νὰ εἰσάγῃ τὴν ἐργασίαν του, τὴν κολοσσιαίαν, καὶ ἐξ ἄλλου τῆς προθυμίας τοῦ εἰσηγητοῦ τῆς ἐπιτροπῆς, κυρίου Μπασιᾶ, τοῦ ὁποίου ἂν ἀναγνώσῃ τις τὴν ἔκθεσιν βλέπει, ὅτι ἁμιλλᾶται ἀξιοζήλως μὲ τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ, περὶ τοῦ ποία ἔκθεσις εἶναι καλλιτέρα καὶ ποία ἐψυχολόγησεν καὶ ἐφιλοσόφησεν καλλίτερον ἐπὶ τῶν ἀρχῶν καὶ τῶν συστημάτων ἐν γένει, περὶ ἀγροφυλακῆς, ἀλλὰ προκειμένου περὶ τῶν λεπτομερειῶν τοῦ νομοσχεδίου, ἀπαρτιζομένου ἐκ δύο χιλιάδων ἄρθρων, παραλείπει νὰ κάμῃ λόγον ἡ μελέτη καὶ ἡ προθυμία ἡ μεγίστη τοῦ κυρίου εἰσηγητοῦ. Ἠρώτησα τὸν κύριον εἰσηγητὴν καὶ μοῦ εἶπεν, ὅτι καίτοι ἤκουσε καὶ αὐτός, ὅτι πρόκειται τὸ νομοσχέδιον νὰ μὴ συζητηθῇ εἰς τὴν παροῦσαν σύνοδον, καίτοι ἤκουσε τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ εἰσηγουμένου καὶ εἰπόντος, ὅτι πρέπει τὸ νομοσχέδιον νὰ περιέλθῃ εἰς γνῶσιν ὅλης τῆς Ἑλλάδος, οὐχ’ ἧττον εἶχε τὴν ἀτυχίαν, ὅπως ὁ ἀτυχὴς ἐγὼ κατεδιώχθην ἀπὸ τὸν κλητῆρα, νὰ ὑπογράψῃ τὴν ἔκθεσιν, νὰ καταδιώκεται ἀπὸ τὸν κύριον Ὑπουργόν, ὅστις τοῦ συνίστα νὰ ἐπισπεύσῃ τὴν ἔκθεσιν....

§156Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ὄχι ἀπὸ ἐμέ.

§157Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Ὄχι, ἀπὸ τὸν ἀπόντα κύριον Ὑπουργὸν καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον παρουσιάσθη ἡ ἔκθεσις. Ἔρχομαι, λοιπόν, νὰ παρακαλέσω τὴν Βουλήν, λόγῳ τοῦ ὑψίστου κοινωνικοῦ συμφέροντος, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ διαρρυθμίσῃ ἐν γένει τὸ νομοσχέδιον, νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὴν προφορικῶς ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἀναπτυχθεῖσαν γνώμην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας, ὅπως τὸ νομοσχέδιον περιέλθῃ εἰς γνῶσιν τῶν ἀτυχῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι λέγονται ὑπήκοοι Ἕλληνες καὶ περὶ τῶν ὁποίων πρόκειται νὰ μεριμνήσωμεν. Εἶχε δὲ ὅλον τὸν χρόνον ἡ Κυβέρνησις νὰ προσκαλέσῃ καὶ νὰ λάβῃ τὴν γνώμην τοῦ λαοῦ, διότι ἐμεσολάβησαν δύο χρόνια, ἀλλὰ κανεὶς εἰς τὴν Ἑλλάδα δὲν ἐγνώρισε τὸ νομοσχέδιον αὐτό. Θέλω νὰ παρακαλέσω τὸν ἀναπληροῦντα τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, ὁ ὁποῖος, ἐλπίζω, νὰ συμμερίζεται τὴν γνώμην μου καὶ ἴσως εἶναι καὶ ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς, ὅτι πρέπει νὰ γνωρίζωσι καὶ ἐκεῖνοι, τῶν ὁποίων τὰ συμφέροντα θέλομεν νὰ κανονίσωμεν, διότι, ὅπως γνωρίζετε, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θεωρεῖται ἀναγκαῖον καὶ ὀρθὸν νὰ ρυθμισθῇ διὰ μίαν ἐπαρχίαν, εἶναι καταστρεπτικὸν διὰ τὴν ἄλλην. Καὶ θὰ σᾶς ἀναφέρω διάταξιν, καθ’ ἣν αὐτὸ τὸ σῶμα τῆς ἀγροφυλακῆς διοργανούμενον δὲν δύναται νὰ ἐπιτρέψῃ ποτὲ νὰ εὕρῃ περιπατοῦν ζῷον ἢ ποίμνιον μὴ ὂν δεδεμένον. Φαντασθῆτε τὴν ἀτυχῆ Ἤπειρον, Μακεδονίαν καὶ Θεσσαλίαν νὰ ὑποχρεωθῶσιν οἱ ποιμένες, οἱ ἔχοντες 5 καὶ 6 χιλιάδων ποίμνια, οἱ ἔχοντες ἀγέλας 300 καὶ 400 ζώων νὰ τὰ ἐξάγουν ἐκ τῆς οἰκίας των δεμένα. Ἀλλὰ δὲν προνοεῖ τὸ εὐλογημένον νομοσχέδιον νὰ γεννήσῃ καὶ 200 ἀνθρώπους, ὥστε ἕκαστος ἔχων 200 πρόβατα νὰ ἔχῃ καὶ 200 ἀνθρώπους διὰ νὰ τὰ σύρῃ, διότι δὲν γνωρίζω ἂν ἀνεκαλύφθη κανεὶς τρόπος νὰ σύρωνται συλλήβδην, ἀλλὰ ξέρω, ὅτι τὰ ζωντανὰ κτήνη δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ σύρωνται πολλὰ ὑπὸ ἑνὸς καὶ τοῦ αὐτοῦ ἀνθρώπου. Τοῦτο εἶναι ἐφαρμόσιμον διὰ μέρη, ὅπου ἔχουσιν περιβόλια, σταφίδα καὶ ἐλαχίστους δρόμους καὶ δὲν ὑπάρχει ἀνεπτυγμένη ἡ κτηνοτροφία, ἀλλὰ οἰκόσιτα ζῷα ἐλάχιστα. Δὲν εἶναι ὅμως ὀρθὸν δι’ ἄλλους τόπους. Δι’ αὐτὸ θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν, νὰ συστήσῃ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν νὰ ἐξακολουθήσῃ τὴν ἐργασίαν, ἀλλὰ συγχρόνως, ἂν εἶναι δυνατόν, νὰ ἀποσταλλῶσιν ἀντίτυπα τοῦ νομοσχεδίου εἰς τοὺς νομάρχας, ἀφοῦ, βεβαίως, δὲν πρόκειται νὰ ψηφισθῇ εἰς τὴν σύνοδον αὐτὴν τὸ νομοσχέδιον καὶ οἱ Νομάρχαι νὰ τὰ στείλωσιν εἰς τὰς Κοινότητας νὰ λάβωσι γνῶσιν οἱ ἄνθρωποι, οἵτινες καὶ θὰ δώσωσιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Βουλὴν τὰ ἀναγκαιότερα καὶ τὰ χρησιμότερα στοιχεῖα διὰ νὰ προβῇ αὕτη εἰς τὸ καθῆκόν της.

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπασιᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§159Α. ΜΠΑΣΙΑΣ. Λυποῦμαι διότι ἀναγκάζομαι νὰ λαμβάνω τὸν λόγον ἀπαντῶν πάντοτε εἰς τὸν συνάδελφον κ. Γκέκαν. Ὁ κ. συνάδελφος ἐφοβήθη ὅτι πρόκειται νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον· τὸ νομοσχέδιον δὲν εἶναι ἐγγεγραμμένον ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει. Ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Βουλῆς τῇ παρακλήσει τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ κ. Μιχαλοπούλου, ἐσχημάτισεν ἐπιτροπήν, ἥτις μὲ ἐξέλεξεν εἰσηγητήν. Ὁ κ. Μιχαλακόπουλος μοῦ ἐπρότεινε νὰ ἐπιταχύνω τὴν ἐργασίαν. Τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἐκ τῶν ἀρτιωτάτων νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα παρουσιάσθησαν ἐνώπιον τῆς Ἑλληνικῆς Βουλῆς.

§160ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὄχι δά, κ. Μπασιᾶ.

§161Α. ΜΠΑΣΙΑΣ. Ὁ κλητὴρ μετέβη παρὰ τῷ κ. Γκέκᾳ, ὅπως καὶ εἰς τοὺς ἄλλους συναδέλφους νὰ ὑπογράψῃ τὴν ἔκθεσιν, εἶναι δικαίωμά του νὰ τὴν ὑπογράψῃ, ἡ Ἐπιτροπὴ εἶναι ἐν τάξει, συνεδρίασε δίς, ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της καὶ εἶναι δικαίωμα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ νὰ τὸ ἐγγράψῃ ἢ ὄχι.

§162Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Μοῦ φαίνεται ὅτι ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Λαρίσσης μετετώπισε τὰς εὐθύνας ἀπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας καὶ νομίζω ὅτι ἔχει πολὺ δίκαιον ἰσχυριζόμενος, ὅτι ὁ συνάδελφος τὸν ὁποῖον ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀναπληρῶ, εἰσηγηθεὶς τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλὴν καὶ δηλώσας τὴν ἀνάγκην εὐρείας καὶ λεπτομεροῦς ἐργασίας τοιαύτης, ὥστε καὶ τὰ κατὰ τόπους συμβούλια νὰ λάβωσι γνῶσιν ὥστε νὰ ἐκφέρουν τὰς γνώμας των, διότι πρόκειται περὶ νομοσχεδίου εἰς τὸ ὁποῖον ἰδίως ἡ τοπικὴ ἀντίληψις θὰ ὑπερισχύσῃ, ἐσεβάσθη ὄχι μόνον τὴν γνώμην τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ καὶ αὐτὴν τὴν ἄμεσον ἀντίληψιν, τὴν ὁποίαν θὰ ἠξίουν ὅτι ἔπρεπε νὰ ἔχουν οἱ κτηματίαι τῆς Ἑλλάδος, προκειμένου νὰ ρυθμίσωμεν τὰ τῆς ἀγροφυλακῆς. Ἐγὼ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι ὅτε ὑπεβλήθη τὸ νομοσχέδιον δὲν ἐδίστασα νὰ εἴπω τὴν γνώμην μου, ὅτι ἀνέμενον πολλὴν συζήτησιν, καὶ ἀνέμενον ὄχι μόνον ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ἀλλὰ καὶ ἐν τῇ Ἐπιτροπῇ. Ἀλλ’ ἐνῷ ὁ Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας τονίζει τὴν σημασίαν τοῦ θέματος, θέματος ποικίλλης μορφῆς, τὴν ἀνάγκην ὅπως ἡ Βουλὴ ἐπιληφθῇ τῆς εὐρείας ἐπεξεργασίας τοῦ θέματος καὶ ἰδίᾳ τῆς αὐτοδιοικήσεως ἥτις εὐδοκιμεῖ, ὥστε αἱ Κοινότητες νὰ κατορθώνουν νὰ φυλάσσουν τὰ κτήματά των. Ἐν ᾧ λέγω τοῦτο ἔπραξεν ὁ Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, τὶ ἔπραξεν ἡ Ἐπιτροπή; Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. βουλευτὴν Λαρίσης, ὁ ὁποῖος διεμαρτυρήθη.........

§163Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Δὲν διεμαρτυρήθην.....

§164Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Διεμαρτυρήθητε, καὶ τὰς διαμαρτυρίας ὑμῶν τὰς εὑρίσκω εὐλογωτάτας. Ἤθελον λοιπὸν παρακαλέσει ὑμᾶς νὰ πιστεύητε ὅτι ἐπειδὴ ἐγένοντο ἐπανειλημμέναι ἐρωτήσεις περὶ τοῦ τὶ σκέπτεται ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ τοῦ προκειμένου, ἀπήντησα ὅτι ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς ἔλαβεν ἀπὸ τῆς παρελθούσης Συνόδου τὴν πρόνοιαν περὶ τῆς ὑποβολῆς τοῦ νομοσχεδίου εἰς τὴν Βουλήν, καὶ ὅτι ἀπόκειται εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν νὰ εἴπῃ τὴν γνώμην της, μετὰ τοῦτο δὲ νὰ εἴπῃ τὴν γνώμην του τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον κλπ. Ἐφόσον ἐγὼ δὲν εἶμαι ὑπεύθυνος συντάκτης τοῦ νομοσχεδίου, ὁμολογῶ ὅτι οὐδέποτε θὰ ἀνελάμβανα τὴν εὐθύνην τῆς ψηφίσεως ἐντὸς 7 ἡμερῶν νομοσχεδίου τοιαύτης σοβαρότητος καὶ ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἔπρεπε ν’ ἀκουσθῶσι τόσαι γνῶμαι.

§165Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Μετὰ τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλῶ ὅπως κληθῇ ἡ Ἐπιτροπὴ ἵνα δοθῇ ἓν τέρμα εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν.

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά.

Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μεταρρυθμίσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων τῆς Ποινικῆς Δικονομίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων ΓΥΛΖʹ καὶ ΓΩʹ νόμων». Ἄρθρον 1ον. (Ἀναγινώσκει).

§167ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ 1ον ἄρθρον ἀναγινώσκονται δὲ καὶ ψηφίζονται καὶ τὰ ἄρθρα 2–4).

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 5ον. (Ἀναγινώσκει).

§169Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Παρακαλῶ μίαν διασάφησιν ἐπὶ τοῦ 5 ἄρθρου. Τί ἐννοεῖ «καθ’ ἣν περίπτωσιν ὁ Ὑπουργὸς δὲν ἐγκρίνει τὸ προτεινόμενον, δύναται καὶ αὖθις νὰ ἐρωτήσῃ τὸ Συμβούλιον.... περὶ τῆς αὐτῆς θέσεως;» Ποίας θέσεως;

§170Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐννοεῖ ὅτι προκειμένου περὶ τοῦ αὐτοῦ προσώπου δὲν δύναται νὰ ἐπανέλθῃ τὸ Συμβούλιον καὶ νὰ εἴπῃ εἰς τὸν Ὑπουργὸν ὅτι «ἐπιμένω εἰς τὸ πρόσωπον τὸ ὁποῖον ἐπρότεινα», δὲν δύναται δηλαδὴ τὸ Συμβούλιον νὰ ἐμμείνῃ εἰς τὴν γνώμην τὴν ὁποίαν ἀρχικῶς εἶχεν.

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν ἂν δέχηται νὰ ψηφισθῇ τὸ 5ον ἄρθρον.

§172ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 5ον, ἀναγινώσκονται δὲ καὶ γίνονται δεκτὰ καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου).

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ σύνολον ἀναβάλλεται. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παροχῆς ἐπιδόματος εἰς τοὺς ἐν τῇ πολεμικῇ ζώνῃ ὑπηρετοῦντας δικαστικοὺς ὑπαλλήλους». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 15 Δεκεμβρίου 1917 Ν. Δ. περὶ ἀπαγορεύσεως χρησιμοποιήσεως τῶν ἀκατεργάστων ἐλαιοπυρήνων ὡς καυσίμου ὕλης». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ χρησιμοποιήσεως περισσεύματος ἐκ τῶν κατὰ τὸν νόμον ΑΣΙΕʹ τοῦ 1885 ἐσόδων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Ψήφισις κατὰ κεφάλαια καὶ ἄρθρα τοῦ Προϋπολογισμοῦ τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων τοῦ Κράτους τὸ 1917. Ἐπ’ αὐτοῦ θέλει διεξαχθῇ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν κατὰ κεφάλαια καὶ ἄρθρα ψήφισιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους χρήσεως 1917 λέγουσι «Ναί», οἱ δὲ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν «Ὄχι». Παρακαλοῦνται νὰ προσέλθωσιν ὡς ψηφολέκται οἱ κ. κ. Ν. Ξηρὸς καὶ Α. Χρηστόπουλος. Ἄρχεται ἡ ψηφοφορία. (Διενεργεῖται ἡ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τῶν βουλευτῶν κ. κ. Ν. Ξηροῦ καὶ Α. Χρηστοπούλου, τοῦ κ. Γραμματέως ἐκφωνοῦντος τὰ ὀνόματα τῶν κ. κ. βουλευτῶν κατὰ περιφερείας καὶ κατὰ τὸ κάτωθι πρωτόκολλον ψηφοφορίας».

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει τίς μὴ ψηφοφορήσας; (Οὐδεὶς ἀπαντᾶ). Ἄρχεται ἡ διαλογή. (Διενεργεῖται ἡ διαλογὴ ὑπὸ τῶν ψηφολεκτῶν).

§175ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπερατώθη ἡ διαλογή. (Ἀναγινώσκει): Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 167, εἶπον «Ναὶ» 162, εἶπον «Ὄχι» 5. Ἑπομένως ἐγένετο δεκτὸς ὁ Προϋπολογισμὸς τῆς χρήσεως 1917. Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Προϋπολογισμοῦ τῶν ἐσόδων τοῦ Κράτους καὶ τῶν εἰδικῶν ταμείων καὶ ὑπηρεσιῶν διὰ τὴν χρῆσιν τοῦ ἔτους 1917».

§176ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§177ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κατατάξεως καὶ προαγωγῆς ἐφέδρων ὑγειονομικῶν ἀξιωματικῶν, ὀδοντοϊατρῶν, τελειοφοίτων καὶ τεταρτοετῶν φοιτητῶν τῆς Ἰατρικῆς καὶ Φαρμακευτικῆς Σχολῆς».

§178Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Παρακαλῶ κ. Πρόεδρε νὰ ψηφισθῇ εἰς αʹ ἀνάγνωσιν καὶ νὰ συζητηθοῦν ὅλαι αἱ ὑποβληθεῖσαι τροπολογίαι εἰς τὴν βʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν.

§179ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον).

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῆς αʹ παραγράφου τοῦ ἄρθρου 12 τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 698 νόμου «περὶ ἐκτάκτων μέτρων πρὸς ἐνίσχυσιν τῶν πόρων τῆς Γεωργίας». Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Χριστόπουλος.

§181Α. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, νομίζω ὅτι τὸ νομοσχέδιον θὰ ἦτο πληρέστερον ἐὰν ἐξηροῦντο τῆς ἐπιτάξεως ὅλα ὅσα εἶναι ἀπαραίτητα διὰ τὴν μεταφορὰν τῶν τροφίμων. Ὡς γνωρίζετε μετὰ τὴν ἐπίταξιν τὴν γενομένην, εἰς διαφόρους κοινότητας, ἀφέθησαν 2–3 κάρρα μετ’ ἀναλόγου ἀριθμοῦ ζώων, ἐὰν δὲ καὶ ταῦτα ἐπιταχθῶσιν εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ μείνουν αἱ κοινότητες χωρὶς τρόφιμα. Ἐπίσης θὰ παρεκάλουν νὰ ἐξαιρεθῶσι τῆς ἐπιτάξεως καὶ τὰ χρήσιμα διὰ τὴν συγκοινωνίαν.

§182Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἁρμοδιώτερος θὰ ἦτο νὰ δώσῃ τὴν ἀπάντησιν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἀλλ’ ἀπαντῶ ἐγὼ καθ’ ὅσον γνωρίζω τὴν ὑπόθεσιν. Γνωρίζει ὁ κ. συνάδελφος ὅτι κατὰ τὴν διεξαχθεῖσαν ἐπίταξιν ἀφέθησαν τὰ ἀπαραίτητα διὰ τὰς ἀπολύτους ἀνάγκας τῆς Γεωργίας. Ἀλλ’ ἡ συντελεσθεῖσα ἐπίταξις δὲν ἀπέδωκεν οὐδὲ κατὰ προσέγγισιν τοὺς γενομένους ὑπολογισμούς. Ἐὰν λοιπὸν τώρα θέσωμεν καὶ νέους περιορισμοὺς ἐν τῇ ἐφαρμογῇ τῆς ἐπιτάξεως φαντασθῆτε ποῖον θὰ εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα. Ἀλλὰ πρὸ παντὸς πρέπει νὰ ἐπιδιώξωμεν τὴν ἐκπλήρωσιν τοῦ σκοποῦ μας.

§183Α. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ εἶχον ἀκόμη νὰ σᾶς παρακαλέσω κ. Ὑπουργέ, νὰ μοὶ εἴπητε τί γίνεται διὰ τὰ κτήνη ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐπετάχθησαν παρὰ τὴν διάταξιν τοῦ νόμου καθορίζοντος ὅτι ταῦτα εἶναι ἐξηρημένα τῆς ἐπιτάξεως. Βεβαίως ταῦτα πρέπει νὰ ἐπιστραφῶσιν πάλιν εἰς τοὺς κατόχους των· ἡ τοιαύτη ὅμως διάταξις ἐν τῷ νομοσχεδίῳ θὰ ἦτο κατὰ πλεονασμόν. Ἀλλ’ ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν τὴν στενότητα τῆς ἀντιλήψεως τῶν οἰκείων ἀρχῶν νομίζω ὅτι εἶναι ἀναγκαῖον νὰ τεθῇ αὕτη, καθ’ ἣν τὰ ἐπιταχθέντα ἐπιστρέφονται εἰς τοὺς κατόχους των ἐπὶ τῇ προσαγωγῇ τῶν διπλοτύπων.

§184Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Διετάχθη κ. συνάδελφε, νὰ ἐπιστραφῶσι τὰ ἐπὶ πλέον τῆς ἀνάγκης ἐπιταχθέντα κτήνη καὶ μάλιστα εἰς τοὺς κατόχους αὐτῶν.

§185ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χρυσοστάλης ἔχει τὸν λόγον.

§186Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον εἶναι προστατευτικὸν τῆς Γεωργίας ἀρκεῖ ὅμως νὰ τεθῇ αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἴπατε ὡς τροπολογία εἰς τὸ τέλος. Ἐγὼ ἔχω ὑποβάλλει σχετικὴν τροπολογίαν ἀπὸ τῆς χθὲς ἵνα προστεθῇ ὡς τελευταῖον ἐδάφιον εἰς τὸ τελευταῖον ἄρθρον τοῦ ὡραίου σας ὄντως νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον πράγματι εἶναι προστατευτικὸν καὶ τῆς Γεωργίας καὶ τῆς στρατολογίας. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ προστεθῶσιν ὡς τροπολογία τὰ ἑξῆς: «Ὅσα ἐκ τῶν τελευταίως ἐπιταχθέντων ζώων ἐπετάχθησαν παρὰ τὸν νόμον νὰ δύνανται νὰ ἐπιστραφῶσιν».

§187Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Σεῖς λέγετε, ὅτι δύνανται νὰ ἐπιστραφῶσι, λέγετε δηλαδὴ ὀλιγώτερα ἀπὸ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔκαμε ἡ Κυβέρνησις· διότι σήμερον ἀκόμη, εἰς γενομένας διαμαρτυρίας καὶ εἰς ἐπιτροπὴν ἡ ὁποία παρουσιάσθη ἐδόθη ἀπάντησις καὶ ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον καὶ ἀπὸ τὸ Σῶμα Στρατοῦ ἱκανοποιητικωτάτη· διότι ἐξεδόθησαν διαταγαὶ πρὸς τὰς κατὰ τόπους ἀρχὰς διὰ τῶν ὁποίων διατάσσονται νὰ ἀποδώσωσι τὰ ζῶα τὰ ὁποῖα ἐπέταξαν χωρὶς νὰ ἔχωσι πρὸς τοῦτο δικαίωμα ἐκ τοῦ νόμου.

§188Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Μάλιστα κ. Ὑπουργέ, βεβαίως τὸ Ὑπουργεῖον ἔδωσε συμφώνως πρὸς τὸν νόμον διαταγὰς ἀλλ’ αἱ ὑπηρεσίαι δὲν συμμορφοῦνται πρὸς αὐτάς. Ἡμεῖς ὑπεβάλλαμεν αἰτήσεις περὶ ἐπιστροφῆς τῶν κτηνῶν εἰς τὸ Αον Σῶμα Στρατοῦ, τὸ Αον Σῶμα Στρατοῦ τὴν ἑπομένην ἀμέσως ἀπέστειλε τὰς αἰτήσεις μας ταύτας εἰς τὴν 13ην Μεραρχίαν στρατοῦ εἰς Χαλκίδα ἀλλ’ οἱ κύριοι τῆς Μεραρχίας δὲν συνεμορφώθησαν, διότι εἶχον ἀνάγκην κτηνῶν, ἀπέριψαν τὰς αἰτήσεις τῶν ἐνδιαφερομένων γεωργῶν μέχρις ὅτου ἀνεχώρησαν τὰ κακῶς ἐπιταχθέντα ζῶα εἰς τὸ μέτωπον καὶ τώρα μᾶς λέγουν τὰς ἐλάβομεν τὰς αἰτήσεις ἀλλὰ λείπουν τὰ ζῶα. Τώρα ἕκαστος, κ. Ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας, πράττει κατὰ τὸ δοκοῦν· αὐτοὶ οἱ κύριοι στρατιωτικοὶ δυσκόλως συμμορφοῦνται εἰς τὰς διαταγὰς τῶν πολιτικῶν Ὑπουργείων.

§189ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον;

§190ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον).

§191ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων τινῶν τοῦ νόμου 827 «περὶ διδακτικῶν βιβλίων».

§192Γ. ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Παρακαλῶ κ. Πρόεδρε τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ· ἐὰν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναβληθῇ.

§193Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Ἐδήλωσα πρὸ μικροῦ ὅτι ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουσιν ἀντιρρήσεις ἐπὶ τῆς ψηφίσεως τῶν διαφόρων νομοσχεδίων αἱ ὁποῖαι δὲν περιορίζονται εἰς ἁπλᾶς παρατηρήσεις ἀλλὰ τὰς ὁποίας οἱ κ. κ. βουλευταὶ ἐπιθυμοῦσι νὰ ἀναπτύξωσιν εὐρέως, ὅτι ταῦτα θὰ ἀναβληθῶσι. Καὶ αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου θὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις.

§194ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἄρθρου μόνου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀτελείας εἰσαγομένων διὰ γενικωτέρους σκοποὺς εἰδῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων τινῶν τοῦ νόμου 1043 «περὶ φορολογίας τῶν ἐκτάκτων κερδῶν». Ἐπ’ αὐτοῦ ὁ κ. Νικολαΐδης ἔχει τὸν λόγον.

§195Γ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅπως κατὰ τὸν ὁρισμὸν τοῦ κεφαλαίου τὸ ὁποῖον θὰ φορολογηθῇ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ὅτι κεφάλαιον δὲν εἶναι μόνον ἡ ἀξία τοῦ πλοίου ὡς ὁρίζει ὁ νόμος, ἀλλ’ εἶναι καὶ τὰ ἔξοδα τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἔχῃ ὁ ἰδιοκτήτης διὰ τὴν κίνησιν τοῦ πλοίου. Πρέπει λοιπὸν νὰ ληφθῇ μία πρόνοια διότι ἄλλως εἶναι ἀδύνατον νὰ λειτουργήσῃ ἡ διάταξις αὐτή.

§196Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Θὰ τὸ ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν.

§197Γ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Καὶ μίαν ἄλλην παρατήρησιν ἐπὶ τῆς 13ης παραγράφου περὶ τῆς βάσεως ἡ ὁποία θὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν διὰ τὴν προπολεμικὴν ἀξίαν τοῦ σκάφους. Πρέπει νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν ὅτι τὸ Λόϋδ δὲν ἀσφαλίζει ὁλόκληρον τὴν ἀξίαν τοῦ σκάφους, ἐπίσης δὲν ὁρίζεται πῶς θὰ ὁρισθῇ ἡ ἀξία ἐν περιπτώσει διαφωνίας.

§198ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν ἂν δέχεται ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον.

§199ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον).

§200ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις ἵνα ἐπαναληφθῇ αὕτη αὔριον τὴν 4ην μ. μ. (Ὥρᾳ 8 μ. μ.)