1918.03.20

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 18Η

τῆς 20 Μαρτίου 1918

ΠΡΟΕΔΡΙΑ κ. Θ. ΣΟΦΟΥΛΗ

(Ὥρᾳ 4. 20′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσω πρὸς τὴν Βουλὴν, ὅτι αὔριον τὴν 4ήν μ. μ. ἐν τῷ Πεδίῳ τοῦ Ἄρεως θὰ γείνῃ στρατιωτικὴ ἑορτή, ἐπιθεώρησις καὶ παρέλασις τοῦ στρατοῦ πρὸ τοῦ ἐσχάτως ἀφιχθέντος ἐν Ἀθήναις δουκὸς τοῦ Κόννωτ. Ἡ Βουλὴ ἔχει κληθῆ καὶ ἔχει καθορισθῆ δι’ αὐτὴν ἰδιαίτερον διαμέρισμα καὶ παρακαλῶ τοὺς ἐπιθυμοῦντας κ. κ. Βουλευτὰς νὰ ἔλθωσιν.

§3Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Πρέπει νὰ μᾶς ἐφοδιάσητε μὲ κάτι τι ὥστε νὰ γνωριζώμεθα.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχετε τὸ δελτίον τῆς ταυτότητος σας.

§5Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Νὰ ζητήσητε σεῖς ἀπὸ τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν νὰ διατάξῃ τὰ δέοντα.

§6Γ. ΓΕΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐγὼ τὴν 21ην Φεβρουαρίου εὗρον μεγάλα προσκόμματα.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ εἰδοποιηθῇ λοιπὸν ἡ ἀστυνομία. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: — Ἡ Πηνελόπη, χήρα Παπαγεωργίου, πρόσφυξ ἐξ Ἀγαθουπόλεως καὶ μήτηρ τριῶν τέκνων, παρακαλεῖ ὅπως ληφθῇ μέριμνα περὶ βελτιώσεως τῆς θέσεώς της. — Οἱ κάτοικοι τῆς Κοινότητος Ἀσωμάτων Λέσβου παρακαλοῦσιν, ὅπως ἀναθεωρηθῇ ἡ ὁρισθεῖσα διατίμησις τοῦ ἐλαίου. — Ὁ καθηγητὴς κ. Γ. Ζηκίδης, παρακαλεῖ, ὅπως ληφθῇ πρόνοια περὶ ἐκδόσεως τῶν ἔργων του. — Οἱ Ἠλ. Λοῦλος, Γ. Φρουδάκης καὶ Σ. Κομνηνὸς, πρώην τηλεγραφικοὶ ὑπάλληλοι, παρακαλοῦσιν, ὅπως ἐπεκταθῇ ἡ εὐεργετικὴ διάταξις τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νόμου 1004 καὶ ἐπ’ αὐτῶν. — Οἱ κάτοικοι τῆς κοινότητος Χαροκοπίου τῆς Μεσσηνίας παρακαλοῦσιν, ὅπως ἐγκριθῇ ἡ προσφορὰ τοῦ Ἰωάννου Κυριακάκη, ἰδιοκτήτου ἀτμοπλοίου, πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῆς συγκοινωνίας Καλαμῶν–Μαράθου. — Τὰ διάφορα Σωματεῖα Γυθείου, παρακαλοῦσιν, ὅπως ληφθῇ πρόνοια ἵνα τὸ ἐκεῖ Γυμνάσιον γίνῃ δημοσιοσυντήρητον, διότι ἐλλείψει πόρων κινδυνεύει νὰ καταργηθῇ. — Οἱ κάτοικοι Πλωμαρίου Λέσβου παρακαλοῦσιν, ὅπως ἀναθεωρηθῇ ἡ καθορισθεῖσα διατίμησις τοῦ ἐλαίου. — Ὁ Ἰωάννης Μοσχοβίτης, φαρμακοποιὸς χημικός, ἐφευρέτης εἰδικοῦ φαρμάκου φθειροκτόνου, παρακαλεῖ ὅπως τῷ ἀναγνωρισθῇ προνομία ἐφευρέσεως καὶ εἰσαχθῇ ἡ χρῆσις τοῦ φαρμάκου εἰς τὸν στρατόν. — Ἡ Ἐλπὶς Γιαλίστρα, θυγάτηρ τοῦ ἀποβιώσαντος στρατιωτικοῦ κτηνιάτρου Μ. Γιαλίστρα, αἰτεῖται ἀπονομὴν συντάξεως. — Οἱ Βασίλ. Μπαλτόπουλος, Βασίλειος Πρωτοπαππᾶς, Διον. Ραζῆς, Ἀθαν. Βράτιμος, Ἀλ. Μουμούρης, Τάκης Παπαδέλος, Μανοῦσος Χατζηγρηγόρης καὶ Ν. Παπαδάκης, συμβολαιογράφοι Ἀνατολικῆς Μακεδονίας, ὑποβάλλουσιν ὑπόμνημα πρὸς τὴν Βουλήν, περὶ ἀποζημιώσεώς των συμφώνως τῷ νόμῳ 909. — Ἡ ἐπὶ τῶν Θρησκευμάτων Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὰς ἑαυτῆς ἐκθέσεις ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων «περὶ ἐνισχύσεως ὑπὸ τοῦ Δημοσίου τῶν πόρων τοῦ Γενικοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Ταμείου» καὶ «περὶ καταβολῆς τοῦ μισθοῦ τῶν καθηγητῶν τῶν νήσων Σάμου καὶ Κρήτης ὑπὸ τῶν ἐπιτοπίων μοναστηριακῶν ἐπιτροπῶν». — Ἡ ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις αὐτῆς ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων «περὶ κυρώσεως τοῦ Προϋπολογισμοῦ ἐπὶ τῶν ἐσόδων τοῦ Κράτους καὶ τῶν Εἰδικῶν Ταμείων καὶ ὑπηρεσιῶν διὰ τὴν χρῆσιν τοῦ ἔτους 1917», «ἐπὶ τῶν εἰδικῶν Προϋπολογισμῶν τῶν Ἐξόδων τῶν Ὑπουργείων Οἰκονομικῶν, Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, Συγκοινωνίας καὶ Ἐπισιτισμοῦ τῆς χρήσεως 1917»· «ἐπὶ τῶν εἰδικῶν Προϋπολογισμῶν καὶ ἐξόδων τῶν Ὑπουργείων Ἐξωτερικῶν, Στρατιωτικῶν καὶ Ναυτικῶν καὶ τῶν Εἰδικῶν Ταμείων τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου καὶ τῶν Ἀρχαιοτήτων τῆς Ἑλλάδος τῆς χρήσεως 1917», «ἐπὶ τῶν Εἰδικῶν Προϋπολογισμῶν τῶν ἐξόδων τῶν Ὑπουργείων Ἐσωτερικῶν, Δικαιοσύνης, Ἐκκλησιαστικῶν καὶ Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως καὶ τῶν Εἰδικῶν Ταμείων Ἐπαρχιακῆς καὶ Δημοτικῆς ὁδοποιΐας, Ἀρχαιολογικοῦ Ταμείου καὶ τῶν εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως ὑπαγομένων κληροδοτημάτων τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1917». — Ὁ βουλευτὴς κ. Λ. Παπαζαχαρίου ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ λειτουργίας ἐκτάκτων ἐκπαιδευτικῶν οὐλαμῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν». — Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Πετρακάκος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κατατάξεως ἐφέδρων ὑγειονομικῶν ἀξιωματικῶν κλπ.».

Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Δ. Χρυσοστάλης ὅπως ὑποβάλῃ πρότασιν νόμου «περὶ ἀπονομῆς χάριτος εἰς τοὺς καταδικασθέντας ἀξιωματικούς.

§8Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Ἡ πρότασις, τὴν ὁποίαν λαμβάνω τὴν τιμὴν ν’ ἀναπτύξω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ταύτην τὴν στιγμὴν ἀπορρέει τελείως ἐκ τῆς συνειδήσεώς μου. Οὐδὲν ἐλατήριον τὴν ταπεινώνει. Οὐδεὶς τρίτος εἰσῆλθεν ἐν τῇ συνειδήσει μου καὶ μὲ ὤθησε πρὸς τοῦτο. Τὰ πρόσωπα, περὶ ὧν θὰ ὁμιλήσω, οὔτε κατ’ ὄψιν, οὔτε κατὰ σύστασιν γνωρίζω. Τοῦτο τὸ ὁρκίζομαι εἰς τὸν Θεὸν καὶ ἐνώπιον τῶν συναδέλφων μου.

§9ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἆ. Ἆ.

§10Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Εἶναι ἀνάγκη νὰ τὸ εἴπω. Οὕτως εἴη μοι ὁ Θεὸς βοηθὸς, ἐὰν λέγω τὴν ἀλήθειαν. Τώρα ἐγείρεται τὸ ζήτημα νὰ τὸ εἴπω ἢ ὄχι: Παρακαλῶ, κύριοι συνάδελφοι, νὰ μὴ μοῦ κάμετε οὔτε ἐπαίνους, ἀλλ’ οὔτε διαμαρτυρίας. Ἰδοὺ περὶ τίνος πρόκειται. Παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν τῶν Φιλελευθέρων, ὅπως κάμῃ τὴν ἐπίκαιρον κατὰ τὴν κρίσιν μου μεγαλειώδη καὶ μεγαλόψυχον χειρονομίαν, ὅπως εἰς τὰ ἄθλια θύματα τῆς τέως παράφρονος βασιλικῆς πολιτικῆς, εἰς τοὺς κατασκόπους τοῦ Γκαῖρλιτς τοὺς καταδικασθέντας ἐσχάτως ἀξιωματικοὺς εἰς τὴν ἐσχάτην τῶν ποινῶν νὰ ἐνεργήσῃ ὅπως δοθῇ εἰς αὐτοὺς χάρις εἰς τὴν ζωήν.

§11ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι. Ὄχι. (Θόρυβος).

§12Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Περιμείνατε παρακαλῶ, ν’ ἀναπτύξω τοὺς λόγους, ἐφ’ ὧν στηρίζω τὴν πρότασιν μου ταύτην. Ἐὰν τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν, ἂς δοθῇ ἀναστολὴ μέχρι τῆς εἰρήνης, διὰ νὰ τοὺς ἔχωμεν ἐν τῇ ζωῇ καὶ τοὺς φέρωμεν εἰς ἀντιπαράστασιν μὲ τοὺς ἠθικοὺς αὐτουργοὺς, τοὺς ὑποκινήσαντας αὐτοὺς εἰς τὴν ἄτιμον πρᾶξιν, εἰς ἣν ὡρμήθησαν, ὁπότε πολλὰ, ἴσως θ’ ἀνακαλύψωμεν τὰ ἐνεχόμενα πρόσωπα εἰς τὴν προδοσίαν αὐτήν. Ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ἐθνικῆς ἀπόψεως ἀκόμη ὠφελεῖ αὐτό, τὸ ὁποῖον προτείνω, διότι ὀρθὸν εἶναι νὰ παύσῃ ἡ περαιτέρω ἀδελφικὴ αἱματοχυσία. Τώρα ὁπότε ἤρχισεν ἡ ἐπιστράτευσις μὲ καλὸν εὐόδιον, ὅπου τονοῦται καθ’ ἡμέραν τὸ αἴσθημα τοῦ λαοῦ καὶ ἀποβάλλεται ἐκ τοῦ ἐθνικοῦ ὀργανισμοῦ τὸ δηλητήριον μὲ τὸ ὁποῖον εἶχον ποτίσει τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν, οἱ ἄφρονες καὶ αὐλόδουλοι πολιτικοὶ καὶ ἤρχισεν ὁ λαὸς νὰ προσανατολίζεται πρὸς τὴν Ἐθνοσωτήριον πολιτικὴν τῶν Φιλελευθέρων, εἶναι λέγω εὐκαιρία νὰ εἰσακουσθῇ παρὰ τῆς Κυβερνήσεως, ἡ παράκλησίς μου αὕτη, διότι ἂς μὴ λησμονῇ ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ἡ μεγαλοψυχία εἴς τινας περιστάσεις καταλλήλως ἐξωτερικευμένη δίδει τόνωσιν εἰς τὸ καθόλου ἐθνικὸν αἴσθημα. Καὶ ἂν εἰσακουσθῇ ἡ πρότασίς μου παρὰ τῆς Κυβερνήσεως παρίστασθε σεῖς οἱ φιλελεύθεροι, ὅτι δὲν ἐμπνέεσθε ἀπὸ συναισθήματα κακοῦργα, ὅπως οἱ κακοῦργοι, οἱ ποιήσαντες τὰ Νοεμβριανὰ αἴσχη Κυβερνῆται, προκάτοχοι ἡμῶν. Ἂς εἴμεθα γεναιόψυχοι καὶ ἂς μὴ ζητοῦμεν μόνον διὰ τοῦ τρόμου νὰ ἐπιβάλλωμεν τὴν πολιτικήν μας, ἡ τρομοκρατικὴ πολιτικὴ δὲν ἄγει εἰς καλὰ ἀποτελέσματα τῆς ἀδελφωσύνης, ἧς ἔχει τώρα ἀνάγκην, διὰ νὰ ἐπιτευχθῇ ὁ ἐπιδιωκόμενος Ἐθνικὸς σκοπός. Ἐὰν θέλωμεν νὰ μᾶς ἀγαπήσῃ ὁ λαὸς, ἂς δειχθῶμεν γενναιόψυχοι πρὸς αὐτόν.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Παπαμιχελάκης, ὅπως ὑποβάλῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν συμβολαιογράφων Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ ἀναφορὰν τῆς Ἑλένης Γυαλίστρα.

§14Μ. ΠΑΠΑΜΙΧΕΛΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ Κυβέρνησις, ἔχουσα ὑπ’ ὄψει της τὰς ζημίας, τὰς ὁποίας ὑπέστησαν οἱ ὑπάλληλοι τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας, λόγῳ τῆς εἰσβολῆς τῶν Βουλγάρων ἀπεφάσισε διὰ τοῦ 909 νόμου, ὅπως χορηγήσῃ εἰς αὐτοὺς ἀποζημίωσιν. Εἰς τὴν τάξιν αὐτὴν τῶν ὑπαλλήλων δὲν συμπεριελήφθησαν καὶ οἱ συμβολαιογράφοι, οἱ ὁποῖοι καίτοι εἶναι δημόσιοι ὑπάλληλοι δὲν ἐκρίθησαν τοιοῦτοι, διότι δὲν λαμβάνουσι μισθόν. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω τὴν ἀναφορὰν μὲ τὴν παράκλησιν, ὅπως καὶ εἰς αὐτοὺς δοθῇ μικρά τις ἀποζημίωσις, διότι καὶ αὐτοὶ ἔπαθον ζημίας. Ἐπίσης ὑποβάλω ἀναφορὰν τῆς Ἑλένης Γυαλίστρα ἀδελφῆς τοῦ στρατιωτικοῦ κτηνιάτρου τοῦ ἀποθανόντος καὶ παρακαλῶ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει, διότι εἶναι δικαιοτάτη.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὑποβάλλει τὰ κάτωθι σχέδια νόμου. 1) «Περὶ ἀτελείας εἰσαγομένων διὰ γενικωτέρους σκοποὺς εἰδῶν». 2) «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου 1043, περὶ φορολογίας τῶν ἐκτάκτων κερδῶν».

Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεών τινων τοῦ νόμου περὶ σωματείων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ Νομοθετικοῦ Β. Διατάγματος τῆς 16ης Δεκεμβρίου 1917 «περὶ μονιμοποιήσεως ἐφέδρων ἀξιωματικῶν καὶ ἀνθυπασπιστῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπεκτάσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2611 Διατάγματος τῆς ἐν Θεσσαλονίκῃ Προσωρινῆς Κυβερνήσεως, ἐν τῇ Παλαιᾷ Ἑλλάδι καὶ Ἠπείρῳ καὶ συστάσεως Ἐπισκοπικῶν γραφείων». Ἄρθρον 1ον (ἀναγινώσκει).

§16ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ 1ον ἄρθρον).

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 2ον. (ἀναγινώσκει).

§18Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶχον ὑποβάλλει ἐπ’ αὐτοῦ τροπολογίαν.

§19Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ὑποβάλλω τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ δευτέρου ἄρθρου, ἥτις ἀφορᾷ τὸν καταρτισμὸν τοῦ ἐπισκοπικοῦ γραφείου ἐν τῇ Μητροπόλει Ἀθηνῶν. Διορίζεται ἀρχιμανδρίτης πρωτοσύγγελος, ὅστις δύναται νὰ εἶναι καὶ βοηθὸς ἐπισκόπου, μὲ μισθὸν γραμματέως αʹ τάξεως καὶ δύο ἀρχιδιάκονοι ὡς γραμματεῖς βʹ τάξεως μὲ μισθὸν 180 δραχμάς. Πάντες δέον νὰ εἶναι πτυχιλοῦχοι τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς. Εἰς δὲ τὸ τέλος τοῦ βʹ ἐδαφίου ὁρίζεται ἐκ τῶν πτυχιούχων τοῦ Διδασκαλείου καὶ Γυμνασίου, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ διορίζωνται γραμματεῖς τῶν ἐπισκοπικῶν γραφείων, προτιμωμένων μεταξὺ αὐτῶν τῶν ὑπηρετησάντων εἰς θέσιν ἀρχιερατικοῦ ἐπιτρόπου, ἐπὶ διετίαν τοὐλάχιστον, ἢ εἰς θέσιν Γραμματέως Ἐπισκοπῆς, ἐπὶ πενταετίαν τοὐλάχιστον.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ, ὅπως ψηφισθῇ τὸ 2ον ἄρθρον ὡς ἐτροποποιήθη παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ;

§21ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ 2ον ἄρθρον, ἀναγινώσκεται δὲ καὶ ψηφίζεται καὶ τὸ ἄρθρον 3.)

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 4ον. (ἀναγινώσκει) Ἐπ’ αὐτοῦ ὁ κ. Δ. Πετρακάκος ἔχει τὸν λόγον.

§23Δ. ΠΕΤΡΑΚΑΚΟΣ. Ἐπεθύμουν νὰ εἴπω, δύο λέξεις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, ὄχι διότι εἶμαι κατ’ αὐτοῦ ἀλλὰ κυρίως ἵνα δικαιολογήσω μετὰ τῆς ψήφου μου καὶ ὡρισμένας ἐπιφυλάξεις, τὰς ὁποίας ἐν τῇ ἁρμοδίᾳ ἐπιτροπῇ διετύπωσα. Διετύπωσα τὴν ἐπιφύλαξιν, ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἐμφανίζεται εἰς τὴν Βουλὴν, χωρὶς νὰ παρουσιάζῃ τοὺς πόρους ὁπόθεν θὰ πληρωθῇ τὸ ἐπίδομα καὶ ἡ δαπάνη τοῦ ἐπισκοπικοῦ γραφείου. Ἀλλὰ τὴν ἐπιφύλαξιν αὐτὴν θεωρῶ καθῆκόν μου νὰ ἀποσύρω σήμερον μετὰ τὴν γενομένην συμπλήρωσιν, ὅτι τὰς δαπάνας ἀνέλαβε τὸ Κράτος διὰ χορηγίας 180.000 δραχμῶν εἰς τὸ ἐκκλησιαστικὸν ταμεῖον. Τὸ νομοσχέδιον εἶναι μία περίληψις τοῦ προσχεδίου τῆς ἐκκλησιαστικῆς νομοπαρασκευαστικῆς ἐπιτροπείας, θὰ εἶχον δὲ τὴν γνώμην, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, καιρὸς εἶναι νὰ ἀφίσῃ τὸν αἰώνιον τεμαχισμὸν τῆς ἐκκλησιαστικῆς ὕλης καὶ νὰ προσκομίσῃ εἰς τὴν Βουλὴν ἀρτιωτέραν καὶ πληρεστέραν τὴν νομοθεσίαν αὐτήν. Βεβαίως ἡ Κυβέρνησις ἀπέδειξεν, ὅτι αἰσθάνεται τὴν ἀνάγκην τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἀνακαινίσεως καὶ δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι τὴν ἀνάγκην ταύτην τάχιστα θὰ τακτοποιήσῃ. Ἀλλ’ ὅταν τις ἀπὸ μίαν ἀρτίαν νομοθετικὴν ὕλην παίρνει τὸ 56ον ἄρθρον καὶ αὔριον τὸ 100ον νομίζω, ὅτι τοῦτο δὲν ἀποτελεῖ τὸν κατάλληλον τρόπον πρὸς μεταρρύθμισιν. Ἡ ἐπιτροπὴ τῆς Βουλῆς ἔφερε μερικὰς παρατηρήσεις: Πρῶτον ἐπικροτοῦσα τὴν σύστασιν τοῦ ἐπισκοπικοῦ γραφείου, ἵνα ὑπάρχωσι ὑπεύθυνα ἐπισκοπικὰ γραφεῖα, παρετήρησεν ὅτι, διὰ τὴν μητρόπολιν Ἀθηνῶν καὶ Θεσσαλονίκης εἷς γραμματεὺς εἶναι ἀνεπαρκής. Ἤδη ἡ μητρόπολις Ἀθηνῶν ἔχει ἀριθμὸν πρωτοκόλλου τὸ ἔτος 90.000. Προέτεινε λοιπόν, τὴν προσθήκην δύο γραμματέων, διὰ τὰς μητροπόλεις Ἀθηνῶν καὶ Θεσσαλονίκης, προέτεινεν ὁμοίως μισθὸν 120 δραχμῶν διὰ τὸν δεύτερον γραμματέα. Ἐγὼ θὰ ἔλεγον ἀκόμη, ὅτι διὰ τὴν μητρόπολιν Ἀθηνῶν χρειάζεται καὶ τρίτος γραμματεύς. Τὸ νομοσχέδιον ὀρθῶς ἐχαρακτήρισε τὴν αὔξησιν τῆς μισθοδοσίας τῶν ἐπισκόπων ὡς ἐπίδομα. Εἶναι μία μακρὰ ἔρις παρ’ ἡμῖν, προκληθεῖσα εἰς τὸ 1853, ὅταν ἐψηφίσθη ὁ νόμος, διὰ ποῖον λόγον ἡ ἀμοιβὴ τῶν ἐπισκόπων λέγεται ἐπίδομα καὶ ὄχι μισθός. Καὶ ὑπεστηρίχθη τότε, ὅτι ὀρθῶς ἐγένετο οὕτως ἵνα μὴ προσκρούσῃ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸ Εὐαγγέλιον, τὸ ὁποῖον λέγει, ὅτι ὁ μισθωτὸς ἀφίνει τὰ ποίμνια καὶ φεύγει καὶ οὐ μέλλει αὐτῷ περὶ τῶν προβάτων, ὅτι μισθωτὸς ἐστι. Λοιπόν, ἵνα μὴ χαρακτηρισθῇ ὁ ἐπίσκοπος μισθωτός, ὠνομάσθη ἡ ἀμοιβὴ ἐπίδομα. Πρέπει νὰ ὁμολογήσωμεν, ὅτι δύο ἀντιπροσωπεῖαι, ἀντιπροσωπεύουσαι ὡρισμένας ὁμάδας, ἡ μία ἡ ἀντιπροσωπεία τοῦ Χριστοῦ ἐπὶ τῆς γῆς, ἡ δὲ ἄλλη ἡ ἀντιπροσωπεία τοῦ λαοῦ ἔμειναν μὲ πάγιον καὶ ὁμοιόμορφον τὸ ἐπίδομα τῶν 333 δραχμῶν κατὰ μῆνα. Ὀρθῶς ἐντεῦθεν ἡ Κυβέρνησις ἐσκέφθη καὶ ἔλαβε μέτρα διὰ τὸν κλῆρον, συνιστῶ δὲ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, ὡς διετύπωσε τοῦτο ἡ ἐπιτροπή. Ἐκφράζω συνάμα καὶ πάλιν τὴν εὐχὴν, ὅπως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, καὶ ἡ Κυβέρνησις ἀφήνουσα κατὰ μέρος τὸν τεμαχισμὸν τῆς ὕλης τῆς νομοθετικῆς προσαγάγῃ πληρεστέραν καὶ ταχέως τὴν ὅλην ἐργασίαν πρὸς ἀνακαίνισιν τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ ἡμῶν οἰκοδομήματος.

§24Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀπαντήσω διὰ δύο λέξεων. Ὅ,τι ἀφορᾷ τὴν ὑποβολὴν ὁλοκλήρου τῆς ἐργασίας τῆς νομοπαρασκευαστικῆς ἐπιτροπῆς, εἶναι ἀναντίρρητον, ὅτι μία ἀνάγκη ἐπέβαλε τὴν ὑποβολὴν τῶν νομοσχεδίων καὶ ὅτι ἡ ἀνάγκη αὐτῆς ἐξακολουθεῖ καὶ σήμερον ὑφισταμένη, ἀλλὰ πρὸ τῆς καταστάσεως εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκετο καὶ εὑρίσκεται ἴσως καὶ σήμερον ἡ Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος, δὲν ἦτο εἰς θέσιν τὸ Ὑπουργεῖον, νὰ ὑποβάλῃ τὴν ἐργασίαν, χωρὶς νὰ ἔχῃ τὴν γνώμην τῆς ὑπευθύνου ἐκκλησίας, ἡ ὁποία ἦτο ἀκατάρτιστος ὅσον ἀφορᾷ τὴν Παλαιὰν Ἑλλάδα. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἑτέραν παρατήρησιν τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου, ὡς πρὸς τὴν ἐνίσχυσιν τῶν ἐπισκοπικῶν γραφείων τῆς Μητροπόλεως Ἀθηνῶν καὶ Θεσσαλονίκης, διὰ μὲν τὴν Μητρόπολιν Ἀθηνῶν προνοεῖ ἡ τροποποίησις, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον, διὰ τῆς ὁποίας ἀποδέχομαι τὴν ἐνίσχυσιν τοῦ γραφείου, διὰ δὲ τὴν Μητρόπολιν Θεσσαλονίκης, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει γραφεῖον τοῦ ἀρχιερατικοῦ συμβουλίου, τὸ ὁποῖον ἐνεργεῖ ἀνάλογα καθήκοντα, ἂς ἀφήσωμεν τὴν πεῖραν νὰ μᾶς ἀποδείξῃ ἂν θὰ ὑπάρχῃ ἐπάρκεια καὶ ἂν δὲν ὑπάρχῃ τοιαύτη δύναται τότε ἡ πολιτεία νὰ προέλθῃ εἰς τὴν ἀναπλήρωσιν τῆς ἀνάγκης.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ ὅπως ψηφισθῇ τὸ 4ον ἄρθρον;

§26ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ 4ον ἄρθρον, ἀναγινώσκονται δὲ καὶ ψηφίζονται καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου).

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ψήφισις τοῦ συνόλου ἀναβάλλεται. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ περιορισμοῦ τῆς μεταβιβάσεως τῆς κυριότητος καὶ τῆς ὑποθηκεύσεως Ἑλληνικῶν πλοίων καὶ ἄλλων πλωτῶν ναυπηγημάτων». Ἄρθρον 1ον. (Ἀναγινώσκει).

§28ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν Δεκτόν. (Γίνεται δεκτόν τὸ 1ον ἄρθρον ἀναγινώσκεται δὲ καὶ ψηφίζεται καὶ τὸ ἄρθρον 2).

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 3. (ἀναγινώσκει). Ἐπ’ αὐτοῦ ὁ κ. Γκίνης ἔχει τὸν λόγον.

§30Π. ΓΚΙΝΗΣ. Τὸ βʹ ἐδάφιον προνοεῖ εὐεργετικῶς περὶ τῶν πλοίων τῶν κατωτέρω τῶν 30 τόννων. Ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, νὰ δεχθῇ ὡς βάσιν τῆς ἄνευ καμμίας ἄλλης διατυπώσεως πωλήσεως ἱστιοφόρων, τὴν χωρητικότητα τῶν 60 τόννων πλοίων τῶν κυβερνωμένων παρ’ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι κυβερνητικὰ διπλώματα, ὁπότε θὰ ἦτο ἀνάγκη τὸ ἐν τῷ κειμένῳ «30» νὰ γίνῃ «60».

§31Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Μάλιστα δεκτόν.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καλομενόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§33Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ εἶμαι ὀλιγώτερον συμβιβαστικὸς ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον ἐκ Σπετσῶν συνάδελφον. Ὁ κ. συνάδελφος περιορίζει τὴν παρατήρησίν του ἐπὶ τοῦ ἄρθρου εἰς τὴν αὔξησιν τῶν τόννων. Ἐγὼ διερμηνεύων γνώμην τῆς ναυτιλλομένης τάξεως καὶ τὴν ἐμὴν γνώμην, παρακαλῶ ὅπως εἰ δυνατὸν διαγραφῇ τὸ ἄρθρον 3 ἐκ τοῦ νομοσχεδίου, δηλαδὴ πρὸς ἡμεδαπὸν μεταβίβασις πλοίου νὰ μὴ ὑπόκειται εἰς περιορισμὸν καὶ εἰς προηγουμένην ἄδειαν. Τὸ μόνον ὅπου δύναμαι νὰ ἐννοήσω ἐν προκειμένῳ εἶναι ὅτι συμφέρον τῆς πολιτείας εἶναι νὰ ὁρίσῃ ὅτι ἀπαγορεύεται ἡ πρὸς ἀλλοδαπὸν μεταβίβασις, ὅπως τὸ ὁρίζει τὸ πρῶτον ἄρθρον, νὰ λάβῃ ἔστω μίαν πρόνοιαν ὅπως ἀπαγορευθῇ ἢ δεσμευθῇ μὲ διατυπώσεις ἡ πρὸς ἡμεδαπὸν διαμένοντα εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν μεταβίβασις πλοίου, τὸ ἐννοῶ καὶ τοῦτο, ἀλλ’ ἡ ἐντὸς τοῦ Κράτους δέσμευσις τῆς μεταβιβάσεως τῶν πλοίων δὲν ἐννοῶ τίνα σκοπὸν ἔχει καὶ εἰς τὶ δημόσιον συμφέρον ἀποβλέπει, τοὐναντίον ζημιοῖ τὰ ἰδιωτικὰ συμφέροντα κατὰ μείζονα δὲ λόγον ἡ ἀπαγόρευσις καὶ οἱ περιορισμοὶ τῆς ὑποθηκεύσεως. Γνωρίζομεν κύριοι, ὅτι τὰ μεγάλα ἐμπορικὰ κατορθώματα τὰ ὁποῖα ἔκαμαν οἱ ναυτιλιόμενοι συμπολῖται μας κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη δὲν τὰ ἔκαμαν μὲ τὰ χρηματικὰ κεφάλαια τὰ ὁποῖα εἶχον εἰς τὸ χρηματοκιβώτιόν των ἀλλὰ τὰ ἔκαμαν μὲ τὴν δραστηριότητα, μὲ τὴν ἐντιμότητα καὶ μὲ τὴν πίστιν ἡ ὁποία εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα τῆς δραστηριότητος καὶ τῆς ἐντιμιότητος καὶ μὲ μικρότατα χρηματικὰ κεφάλαια. Εἶχεν μικρὸν κεφάλαιον ὁ ναύτης, ὑποθήκευε τὸ πλοῖον του, ἐπώλει τὸ μικρόν, ἠγόραζε τὸ μεγαλύτερον καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον εἴδομεν ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι εἶχον μικρὸν σκάφος ἀρχηγοὺς ὁλοκλήρου ἐμπορικοῦ στόλου. Αὐτὴν τὴν ὁρμὴν πρὸς πρόοδον διατὶ νὰ τὴν σταματήσωμεν; διατὶ νὰ τὴν ἀνακόψωμεν; διατὶ νὰ τὴν γκρεμίσωμεν; Ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει πολιτειακὸν συμφέρον δὲν ἔχω νὰ εἴπω τίποτε, ἀλλ’ αὐτὸ τὸ πολιτειακὸν συμφέρον δὲν βλέπω, δὲν διαγιγνώσκω. Δι’ αὐτὸ κ. Πρόεδρε θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν καὶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ συναινέσῃ ὅπως ἀφίσῃ τοὺς ἐμπόρους ἐλευθέρους εἰς τὸ ἐμπόριόν τους. Ὅποιος θέλει νὰ πουλήσῃ τὸ μικρὸν σκάφος ν’ ἀγοράσῃ μεγαλύτερον νὰ τὸ ὑποθηκεύσῃ καὶ νὰ σταδιοδρομήσῃ νὰ εἶναι ἐλεύθερος καὶ νὰ μὴ τρέχῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον νὰ λαμβάνῃ ἄδειαν καὶ νὰ χρονοτριβῇ διότι ὅσο μεγαλύτερα ἐμπόδια εἶναι τόσον τὸ χειρότερον. Ἡ ἐλευθερία εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία κινεῖ τὸ κεφάλαιον καὶ ὀξύνει τὸν ζῆλον πρὸς ἐπιχείρησιν. Διὰ τοῦτο θὰ παρεκάλουν καὶ θὰ εὕρισκον ὅτι εἶναι σκοπιμώτερον χάριν τῶν ναυτιλλομένων καὶ χάριν αὐτῆς τῆς πολιτικῆς νὰ ἔλειπεν αὐτὸς ὁ περιορισμός.

§34Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Δύο ζητήματα προβλέπει τὸ προκείμενον νομοσχέδιον, τὴν πώλησιν καὶ τὴν ὑποθήκευσιν τῶν πλοίων. Διὰ τὸ δεύτερον πρέπει νὰ ἀναμείνω πληροφορίας ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν διὰ ν’ ἀπαντήσω ἢ ἀπόψε ἢ εἰς ἄλλην συνεδρίασιν. Διὰ τὸ πρῶτον, τὴν πώλησιν δηλαδή, ἀπαντῶ ὅτι εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ὑποβάλλωμεν εἰς περιορισμοὺς τὴν πώλησιν εἰς ἡμεδαποὺς καὶ ἀλλοδαποὺς διότι, ἔχομεν παραδείγματα, κατὰ τὰ ὁποῖα οἱ ἡμεδαποὶ λησμονοῦντες τὰς ὑποχρεώσεις τὰς ὁποίας εἶχον πρὸς τὴν πολιτείαν μετεβίβασαν τὰ πλοῖα των, διαρκοῦντος τοῦ πολέμου, ἐναντίον τῶν ἀποφάσεων καὶ τῆς συγκαταθέσεως τῆς Κυβερνήσεως εἰς ἀλλοδαπούς, τούτου δ’ ἕνεκα μᾶς ἐδημιούργησαν χίλια δύο ζητήματα καὶ διπλωματικὰ καὶ οἰκονομικά, ὡς ἐπίσης ἡμεδαποὶ μετεβίβασαν εἰς ἀνθρώπους ἀναξιοχρέους ἡμεδαποὺς κατ’ ἐπίφασιν καὶ εἰκονικῶς τὰ πλοῖα των διὰ νὰ τὰ μεταβιβάσωσι κατόπιν οὗτοι εἰς ξένους. Βεβαίως, ἡ διάταξις εἶναι περιοριστική, ἀλλὰ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ τὴν δεχθῶμεν διαρκοῦντος τοῦ πολέμου. Ζητῶ λοιπὸν ν’ ἀναβληθῇ ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου ἢ δι’ ἀπόψε ἂν λάβω τὰς πληροφορίας ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, ἢ ἄλλως δι’ ἄλλην ἡμέραν.

§35ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἀναβάλλεται. Ἀναβάλλεται.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται ἡ περαιτέρω ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου συζήτησις. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τῆς θέσεως τῶν ἰδιωτικῶν ὑπαλλήλων ἐν περιπτώσει ἐπιστρατεύσεως». Ὁ κ. Χ. Βασιλακάκης ὡς εἰσηγητὴς τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἔχει τὸν λόγον.

§37Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Προφανὴς εἶναι ὁ σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ δὲν ἠδύνατο παρὰ νὰ τὸ δεχθῇ κατ’ ἀρχὴν ὡς λίαν δεδικαιολογημένον. Ἀλλὰ ἡ ἰδιωτική, ἡ προσωπική μου γνώμη, κατὰ τοῦτο εἶναι διάφορος μὲ τὸ νομοσχέδιον, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τὸ προκείμενον δὲν προλαμβάνει πολλὰς ἀτελείας, ὅσον ἀφορᾷ τὴν πρόσφορον καὶ ἀποτελεσματικὴν ἐνέργειάν του. Οἱ ἰδιωτικοὶ ὑπάλληλοι ἀποτελοῦσι μίαν τάξιν, ἡ ὁποία εἶναι σπουδαιοτάτη καὶ διὰ τοῦτο ὑπὲρ τῶν ὑπαλλήλων τούτων ὤφειλεν ἡ πολιτεία νὰ λάβῃ ἰδιαιτέραν μέριμναν. Ἐν τούτοις διὰ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου δὲν ἀμείβονται ὅλοι οἱ ἰδιωτικοὶ ὑπάλληλοι ἀναλόγως τῆς ὑπηρεσίας αὐτῶν. Διότι ἕνας ὑπάλληλος, ὁ ὁποῖος ἦτο εἰς μίαν ὑπηρεσίαν ἐπὶ δέκα ἔτη π. χ. καὶ πρὸ τριῶν μηνῶν ἔφυγε καὶ ἐπῆγεν εἰς ἄλλην, οὗτος ἐπιστρατευόμενος δὲν λαμβάνει τίποτε. Θὰ ἦτο ὀρθώτερον τὸ νομοσχέδιον νὰ ἐτροποποιῆτο καταλλήλως οὕτως ὥστε ἡ περίθαλψις τοῦ ὑπαλλήλου νὰ εἶναι ἀνάλογος. Π. χ. εἷς ἐργοδότης ἔχει τὴν ἀτυχίαν νὰ ἔχει πέντε ὑπαλλήλους ἐκ τῶν ὁποίων οἱ τέσσαρες νὰ στρατεύωνται. Αὐτὸς ὑποχρεοῦται νὰ τοὺς περιθάλψῃ. Ἄλλος ἐργοδότης ἔχει π. χ. 20 ὑπαλλήλους ἐκ τῶν ὁποίων οὐδεὶς στρατεύεται. Ὁ ἐργοδότης οὗτος οὐδὲν συνεισφέρει. Θὰ ἦτο πρόσφορον ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐλάμβανε ἄλλην μέριμναν, νὰ ἐσχηματίζετο ἓν κοινὸν ταμεῖον καὶ νὰ διεμορφοῦτο ἓν μισθόσιμον, ὅπως τὸ χαρτόσημον, ὥστε νὰ συνεισέφερον πάντες οἱ ἐργοδόται. Τοῦτο βεβαίως θὰ διέφευγε τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ θὰ ὑπήγετο εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν’ ἀλλ’ ὅμως κατὰ τὸν τρόπον τοῦτον ὁ ὑπάλληλος θὰ περιεθάλπετο ἀναλόγως τῆς ὑπηρεσίας του ἀνεξαρτήτως ἐὰν εἶναι ἐπὶ τόσον χρόνον εἰς ἓν κατάστημα καὶ ἐπὶ τόσον χρόνον εἰς ἄλλο κατάστημα. Ἠναγκάσθημεν νὰ δεχθῶμεν τὴν βάσιν τοῦ νομοσχεδίου διότι ἐφοβήθημεν μήπως ναυαγήσῃ τοῦτο καὶ τοιουτοτρόπως δὲν θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ἐπιτελέσωμεν τὸν σκοπόν, τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκει ἡ Κυβέρνησις. Παρεδέχθημεν τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει, μέ τινας τροποποιήσεις οὐσιώδεις. Οὕτω ἂν ὁ ὑπάλληλος ἀπολυθῇ τῆς ὑπηρεσίας του ἐντὸς τοῦ πρώτου τετραμήνου μετὰ τὴν ἐκ τῆς ἀπολύσεώς του ἐκ τοῦ στρατοῦ προσέλευσίν του θὰ ἦτο παράλογον ἂν ἀπεζημιοῦτο μὲ μισθοὺς ἑνὸς ἑξαμήνου, διὰ τοῦτο ἀντὶ τούτου ἐθέσαμεν τρίμηνον κατὰ τὸ ὁποῖον θὰ ἀπεζημιοῦτο καὶ ἐν τῷ μεταξὺ τούτῳ θὰ ἠδύνατο νὰ εὕρῃ ἀλλαχοῦ ἐργασίαν. Ἐπίσης ἐκρίναμεν φρόνιμον εἰς τὸ ἄρθρον 5 νὰ θέσωμεν ὡς κριτήριον τῆς ἀντοχῆς ἑνὸς καταστήματος ἢ μιᾶς ἐπιχειρήσεως τὸ ἑξῆς: Διῃρέσαμεν τὰς ἐπιχειρήσεις εἰς δύο εἰδῶν τοιαύτας, εἰς καταστήματα τὰ ὁποῖα ἔχουσι πωλήσεις χονδρικὰς ἢ λιανικὰς καὶ εἰς γραφεῖα διότι θὰ κινδυνεύωμεν νὰ ἴδωμεν τὰ μὲν καταστήματα νὰ φορολογῶνται ἐνῷ τὰ γραφεῖα πάσης φύσεως τὰ ὁποῖα εἶνε ἰσχυρὰ τὰ περισσότερα νὰ διαφύγουν ὅλως διόλου. Ἐκρίναμεν λοιπὸν καλὸν νὰ προσθέσωμεν αὐτὴν τὴν τροπολογίαν ὅτι ἐφόσον διατηρεῖ κατάστημα 3 ὑπαλλήλων τοὐλάχιστον ἢ γραφεῖον πάσης φύσεως μὲ ἕνα τοιοῦτον. Ἐπίσης ἐκρίναμεν καλὸν νὰ ἀπαλλάξωμεν τὸν ἐργοδότην ἐν περιπτώσει κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ ὑπάλληλος καλεῖται νὰ ὑπηρετήσῃ ὡς ἔφεδρος ἀξιωματικὸς ἢ πολιτικὸς ταμίας· δὲν ἐκρίναμεν φρόνιμον νὰ ὑποχρεώσωμεν τὸν ἐργοδότην νὰ τῷ δίδῃ τὸν μισθόν του ἐφ’ ὅσον καλεῖται νὰ ὑπηρετήσῃ ὡς ἔφεδρος ἀξιωματικὸς ἢ ὁπωσδήποτε ὡς ἀξιωματικός. Ἐπίσης ἐκρίναμεν καλὸν τὰς ἀνωνύμους Ἑταιρείας ἡμεδαπὰς καὶ ἀλλοδαπὰς νὰ τὰς ἐπιβαρύνωμεν περισσότερον ἀπὸ ὅ,τι ἐβαρύνομεν τὸν ἐργοδότην ἰδιώτην κατὰ 20% τοὐλάχιστον, διότι βεβαίως κάθε ἀνώνυμος Ἑταιρεία ἐννοεῖται ὅτι ἀντέχει περισσότερον, ἐπειδὴ κυρίως αἱ ἀνώνυμοι Ἑταιρεῖαι ἀπεδείχθη ὅτι ἔδιδον ὁλοκλήρους σχεδὸν τοὺς μισθοὺς κατὰ τὴν παρελθοῦσαν ἐπιστράτευσιν. Ἐκρίναμεν καλὸν τέλος πάντων νὰ μὴ ἀπαλλάξωμεν τὰς Ἑταιρείας τόσον πολύ, παρὰ νὰ τὰς ἐπιβαρύνωμεν μὲ αὔξησιν τοῦ ἐπιδόματος κατὰ 20%. Ἐπίσης ἐκρίναμεν καλὸν εἰς τὰς ἐπιτροπὰς νὰ ἀντιπροσωπεύωνται πάντοτε αἱ τάξεις τῶν ὑπαλλήλων εἰς τρόπον ὥστε αἱ ἀποφάσεις τῶν ἐπιτροπῶν νὰ ὦσι περισσότερον équilibrées. Ἐκρίναμεν καλὸν νὰ προσθέσωμεν ὅτι αἱ πρωτοβάθμιοι καὶ δευτεροβάθμιοι ἐπιτροπαὶ νὰ δίδωσι τὰς ἀποφάσεις των ἐντὸς 8 ἡμερῶν τοὐλάχιστον διὰ νὰ μὴ παρελκύωνται τὰ ζητήματα καὶ δυσφορῶσιν οἱ ἐνδιαφερόμενοι δι’ αὐτό. Ἐκρίναμεν καλὸν νὰ προσθέσωμεν μίαν διάταξιν χωριστὴν ὡς ἄρθρον 10ον διὰ τῆς ὁποίας διατυπώνομεν τὸ ἑξῆς: (Ἀναγνώσκει). Διότι δὲν θὰ ἦτο φρόνιμον ἐν περιπτώσει κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ ἐργοδότης ὁ ἴδιος στρατεύεται, καίτοι σταματᾷ τὴν ἐπιχείρησίν του νὰ ἐξακολουθῇ νὰ πληρώνῃ τὰ ἐπιδόματα εἰς τὸ ἀκέραιον, ὅπως οἱ ἐργοδόται οἱ μὴ στρατευόμενοι, ἀλλὰ κατὰ τὸ ἥμισυ. Ἐν περιπτώσει ὅμως κατὰ τὴν ὁποίαν κλείσῃ τὴν ἐπιχείρησίν του, τότε νὰ παύῃ κάθε παροχὴ ἐπιδόματος εἰς τοὺς ὑπαλλήλους. Τὸ καταθέτομεν λοιπὸν τροποποιημένον τὸ νομοσχέδιον.

§38Γ. ΠΩΠ. Νὰ κάμῃ ἓν νομοσχέδιον ἡ Ἐπιτροπή.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Ἀναστασιάδης ἔχει τὸν λόγον.

§40Α. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Ἔχω νὰ ὑποβάλω τὰς ἑξῆς τροποποιήσεις ἀκριβῶς διὰ τὴν περίπτωσιν περὶ τῆς ὁποίας ὡμίλησεν ὁ ἀξιότιμος εἰσηγητὴς τῆς Ἐπιτροπῆς. Οἱ ὑπάλληλοι οἱ ἔχοντες προϋπηρετήσει εἰς ἄλλο κατάστημα ἀλλὰ ἔχοντες τὸ ἀτύχημα καθ’ ἣν στιγμὴν καλοῦνται ὑπὸ τὰ ὅπλα νὰ ἔχωσι μικρὰν ὑπηρεσίαν ὥστε νὰ μὴ δικαιοῦνται νὰ λάβωσι μισθόν· νομίζω, ὅτι τοιοῦτος ὑπάλληλος δὲν πρέπει νὰ ἀδικηθῇ ἐξ ὁλοκλήρου ἀλλὰ δὲν πρέπει καὶ ὁ ἐργοδότης νὰ ἐπιβαρυνθῇ παρὰ ἀναλόγως τῆς παρασχεθείσης παρὰ τοῦ ὑπαλλήλου ὑπηρεσίας. Νομίζω ὅτι δύναται νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα διὰ τῆς ἑξῆς τροπολογίας. (Ἀναγινώσκει): Νομίζω ὅτι διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ δύναται νὰ ἐξοικονομηθῇ καὶ τὸ ζήτημα τοῦ ὑπαλλήλου τούτου. Ἐπίσης εἶχον νὰ ὑποστηρίξω τὴν τροπολογίαν ὅπως οἱ ἔφεδροι ἀξιωματικοὶ ταμίαι καλούμενοι νὰ μὴ δικαιοῦνται νὰ λάβωσιν ἰδιαίτερον ἐπίδομα, δότι οἱ μισθοὶ τοὺς ὁποίους λαμβάνουσιν ἐκ τοῦ Δημοσίου Ταμείου εἶναι ἀνώτεροι τῶν μισθῶν τοὺς ὁποίους ἐλάμβανον ἀπὸ τὸ κατάστημα. Πάντως ὅμως ἡ τροπολογία αὕτη νὰ εἶνε εἰς τὸ ἄρθρον 5 ἡ ὁποία νὰ ἀφορᾷ μόνον τὴν πληρωμὴν, ἡ σύμβασις ὅμως νὰ εἶνε ὑποχρεωτικὴ διὰ νὰ δύνανται νὰ τὸν προσλάβουν πάλιν. Καὶ εἰς τὸ ἄρθρον 9 θὰ παρεκάλουν ὅπως προστεθῇ τροπολογία. (Ἀναγινώσκει). Διότι ἐνδέχεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ νὰ ζητηθῶσιν οἱ μισθοὶ ἀφ’ ἧς ἤρξατο ἡ ἐπιστράτευσις ἢ ἀφ’ ἧς λήξῃ ἡ ὑπὸ τὰ ὅπλα πρόσκλησις. Νομίζω λοιπὸν ὅτι εἶναι ὀρθὸν νὰ ἐπεκταθῇ μέχρι τῆς 1ης Ἰανουαρίου. Ἐπίσης τὸ ἄρθρον 8 τὸ ὁποῖον λέγει ὡς ἑξῆς: (Ἀναγινώσκει). Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ παραληφθῇ ἡ φράσις «διαλύσεως» καὶ νὰ περιορισθῶμεν εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς πτωχεύσεως ὁπότε νὰ μεταβαίνουν τὰ δικαιώματα εἰς τὸν ὑπάλληλον. Ταῦτα γενικῶς ὅσον ἀφορᾷ τὴν τροπολογίαν. Γενικώτερον θὰ ἤθελον νὰ εἴπω ὀλίγα τινὰ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, ὅτι πράγματι ὅπως εἶχεν εἰσηγηθῆ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, εἶχε διαισθανθῆ τὴν θέλησιν τοῦ ἐργοδοτικοῦ κόσμου ὅπως ὑποβληθῇ εἰς τὰς θυσίας ταύτας, διότι καὶ πρὶν ἢ τεθῆ τὸ νομοσχέδιον, διὰ νὰ ἀνατρέξωμεν εἰς τὴν Ἱστορίαν τῶν δύο πολέμων καὶ εἰς τὴν ἱστορίαν τῆς ἐπιστρατεύσεως τοῦ 1915 θὰ ἴδωμεν ὅτι οἱ πλεῖστοι τῶν ἐργοδοτῶν, τὰ 9)10 αὐτῶν καὶ ἐμισθοδότησαν καὶ προσέλαβον τοὺς ὑπαλλήλους των καὶ ἐλάχιστοι ἐπὶ τῶν δακτύλων ἀριθμούμενοι εἶνε ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι δὲν ἠθέλησαν νὰ συμμορφωθοῦν πρὸς τοῦτο. Ἡ Ἐπιτροπὴ τῆς ὁποίας εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἀποτελῶ μέλος ἐπλειοδότησεν ὡς πρὸς τὸ νομοσχέδιον τοῦτο καταστῆσαν εὐμενέστερον αὐτὸ πρὸς τοὺς ὑπαλλήλους, ὀφείλω δὲ νὰ τὸ ὁμολογήσω καὶ πρέπει νὰ τονισθῇ, ὅτι τὰ μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς, τὰ ὁποῖα συνέπεσαν νὰ εἶνε καὶ ἐργοδόται, ἐπλειοδότησαν εἰς τὰ ὑπὲρ τῶν ὑπαλλήλων αἰτήματα ὄχι ἐκπληροῦντα ἁπλῶς ἰδικήν των γνώμην, ἀλλὰ κατὰ τὴν ἀντίληψίν των καὶ τὰς ἰδιαιτέρας αὐτῶν μετὰ τῶν ἐντολέων των συζητήσεις καὶ γνώμας, ἔχουσι τὴν πεποίθησιν ὅτι ἐκτελοῦν τὴν θέλησιν τῆς μεγάλης πλειονότητος τοῦ ἐμπορικοῦ κόσμου. Εἰς τοὺς παρακολουθοῦντας τὰ πράγματα δὲν ἦτό τι ἀσύνηθες ἀλλ’ ἀνεμένετο τοῦτο, διότι πρὸ δύο μόλις μηνῶν ἐλύθη τὸ ἄλλο ζήτημα τῶν αὐξήσεων τῶν μισθῶν τῶν ἰδιωτικῶν ὑπαλλήλων κατὰ 20–30%, τὸ ὁποῖον παντοῦ ἀλλοῦ θὰ προσέκοπτε. Καὶ εἰς τὰ μικρότερα δὲ καταστήματα ηὐξήθη καὶ ὁ μικρότερος μισθὸς κατὰ μῆνα. Ἐκ τούτου δύνασθε νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν ὅτι οἱ ἐργοδόται ἐν Ἑλλάδι, ὁ Βιομηχανικὸς καὶ Ἐμπορικὸς κόσμος, ἔχει πλέον συνηθίσει εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἐθνικῶν καὶ οἰκονομικῶν αὐτοῦ ὑποχρεώσεων. Δὲν θέλω νὰ εἴπω τὰς ἄλλας θυσίας εἰς τὰς ὁποίας προθύμως συμβάλλει, προχθὲς ὑπὲρ τῶν συσσιτίων, σήμερον ὑπὲρ τοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ καὶ αὔριον ὑπὲρ τῶν ἀναπήρων τοῦ πολέμου κλπ. Ὀφείλω δὲ ἰδιαιτέρως νὰ τονίσω, ὅτι σήμερον αἱ παλαιαὶ τοῦ ἐμπορίου ἀγαθαὶ ἡμέραι παρῆλθον, διότι ἔπαυσε πᾶσα εἰσαγωγὴ εἰδῶν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, ἕνεκα τῆς ἐλλείψεως μεταφορικῶν μέσων.

§41Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Μάλιστα, σήμερον ἕνα καπέλλο διατιμᾶται 20 δραχμὰς καὶ αὔριον 50!

§42Α. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Πᾶσα εἰσαγωγὴ ἔπαυσε, τὰ δὲ ἀποθέματα ἠλαττώθησαν εἰς τὸ ἐλάχιστον, ἐπίσης δὲ μέγα μέρος τοῦ ἐμπορίου ἔφυγε τῶν χειρῶν των περιελθὸν εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ Κράτους. Ἐν τούτοις οἱ ἐργοδόται μετὰ πάσης προθυμίας κάμνουν τὸ καθῆκον αὐτῶν ὑπὲρ τῶν ἱερῶν σκοπῶν. Δὲν λέγω ταῦτα διὰ νὰ ἐπαινέσω μίαν τάξιν μόνον μικρῶν ἐπαγγελματιῶν, διότι εὐτυχῶς ὅλαι αἱ τάξεις τοῦ Ἔθνους συνεισφέρουσι προθύμως ὑπὲρ τοῦ κοινοῦ ἀγῶνος, ἀλλὰ τὸ λέγω ἵνα παραστήσω ὅτι παρ’ ἑκάστῳ ἐν οἱαδήποτε τάξει καὶ ἂν εὑρίσκεται ὑπάρχει πλήρης ἀντίληψις τῶν ἐθνικῶν ὑποχρεώσεων καὶ ἕκαστος διαισθάνεται τὰς ὑποχρεώσεις αὐτοῦ καὶ ὡς ἄτομον, οἰκονομικὸν, ἀλλὰ καὶ ἐν τῷ στρατεύματι καὶ κατὰ τὸν πόλεμον ὥστε νὰ δύνανται νὰ συνεισφέρωσιν, ὅτι εἶναι δυνατὸν διὰ τὴν μεταπολεμικὴν κοινωνικὴν ἁρμονίαν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ νομοσχέδιον καὶ προθύμως τὸ ἐδέχθησαν καὶ τὸ ἔχουν ἐφαρμόσῃ ὥστε ἡ ἐφαρμογή του νὰ γίνῃ ἐπὶ τῶν προσηυξημένων μισθῶν. Τὸ νομοσχέδιον ἔχει ὅλα τὰ στοιχεῖα νὰ ζήσῃ καὶ νὰ ἐκπληρώσῃ τὸν προορισμόν του.

§43Κ. ΜΕΛΑΣ. Νομίζω, κ. Ὑπουργὲ, ὅτι θὰ ἦτο ἄδικον νὰ δημιουργηθῇ τάξις προνομιούχων, ἐννοῶ δὲ τοὺς ὑπαλλήλους τῶν Ἀνωνύμων Ἑταιρειῶν. Οἱ ἄλλοι ὑπάλληλοι λαμβάνωσιν ἓν ἐπίδομα μόνον, οἱ δὲ τῶν Ἀνωνύμων Ἑταιρειῶν ἓν ἐπίδομα πολὺ ἀνώτερον.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἔχει τὸν λόγον.

§45Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, κύριοι βουλευταί, ὅτι ὅταν ἐπελήφθην τῆς συντάξεως τοῦ νομοσχεδίου τούτου, εἶχον θεωρήσῃ καθῆκον μὲ ὅλην τὴν ἐπίγνωσιν τοῦ δικαίου καὶ ὀρθοῦ ἑνὸς τοιούτου νομοθετήματος νὰ προφυλάξω ἐμαυτὸν ἀπὸ πάσης ὑπερβολῆς καὶ νὰ τηρήσω μεγάλην ἐπιφυλακτικότητα προκειμένου νὰ πλήξω διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου συμφέροντα λίαν σεβαστὰ καὶ λίαν σοβαρά. Ἡ ὑποδοχὴ τῆς ὁποίας ἔτυχε τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, οὐχὶ μόνον ἐντὸς ἀλλὰ καὶ ἐκτὸς τῆς Βουλῆς καὶ ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς ἥτις ἐκτὸς τῶν ἐπιφυλάξεων, τὰς ὁποίας κατ’ ἀρχὰς εἶχεν ἐπ’ ὀνόματι ἑνὸς ἄλλου συστήματος, ἡ ἔκθεσις λέγω, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ εἰσηγητὴς τῆς Ἐπιτροπῆς κ. Βασιλακάκης, εἶναι τοιαύτη, ὥστε νὰ ἀμείβῃ τρόπον τινὰ τὴν στάσιν τὴν ὁποίαν ἐτήρησα διότι ἦλθε νὰ ὑπερθεματίσῃ εἰς τὰ αἰτήματά μου τὰ δίκαια καὶ νὰ εὐρύνῃ τρόπον τινὰ ἐν πολλοῖς τὸν κύκλον τῶν εὐεργετημάτων ὑπὲρ τῶν ὑπαλλήλων. Ἀποδέχομαι ἀσμένως τὰς παρατηρήσεις αὐτὰς τῆς Ἐπιτροπῆς ὡς καὶ τὰς ἄλλας τοῦ κ. Ἀναστασιάδου καὶ εἶμαι πρόθυμος νὰ δεχθῶ ἀπὸ τοῦδε πολλὰς ἐκ τῶν ὑποδείξεων τούτων, ὡς λόγου χάριν ἐν γενικαῖς γραμμαῖς εἶμαι πρόθυμος νὰ δεχθῶ κατ’ ἀρχὴν τὴν διάκρισιν τῆς ἐκθέσεως τῆς Ἐπιτροπῆς σχετικῶς μὲ τὰ γραφεῖα καὶ καταστήματα. Ἐν τῷ ἀρχικῷ νομοσχεδίῳ ἀπῃτεῖτο ἀπὸ κάθε κατάστημα νὰ ἔχῃ δύο ἕως τριῶν ὑπαλλήλων διὰ νὰ θεωρηθῇ ὡς ἔχον οἰκονομικὴν ἀντοχήν. Ἀπεδείχθη ὅτι γραφεῖον ἀνθηρᾶς οἰκονομικῆς καταστάσεως ἔχει ὀλιγωτέρους ὑπαλλήλους, ἑπομένως δὲν θὰ γίνεται ὁμοία διάκρισις μεταξὺ καταστημάτων καὶ γραφείων. Ἐπίσης δέχομαι τὰς παρατηρήσεις τῆς Ἐπιτροπῆς ὅσον ἀφορᾷ τὴν συμμετοχὴν εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, τοῦ ἄρθρου 6ου, ἑνὸς ὑπαλλήλου. Δέχομαι ὡσαύτως νὰ ταχθῇ ὀκταήμερος προθεσμία εἰς τὰς ἐπιτροπὰς αὐτὰς ὅπως ὑποβάλλουν τὰς ἐκθέσεις των χωρὶς νὰ παρατείνεται αὕτη. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς παρατηρήσεις τοῦ κ. Ἀναστασιάδου δέχομαι ὡσαύτως αὐτὰς διὰ τὸ ζήτημα τῆς προϋπηρεσίας. Ἐν τῷ ἀρχικῷ νομοσχεδίῳ ἐτίθετο ἕν ἔτος ὑπηρεσίας εἰς κατάστημα ἵνα ὁ ὑπάλληλος ἐξακολουθῇ λαμβάνων μέρος τοῦ μισθοῦ. Ἀλλ’ ἴσως τύχῃ κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ἐπιστρατεύσεως νὰ εὑρίσκεται εἰς κατάστημα ὁ ὑπάλληλος εἰς τὸ ὁποῖον δὲν ὑπηρετεῖ πρὸ ἔτους. Εἶναι τοῦτο μία δικαία ἄποψις. Ἐν συνόλῳ εἶμαι πρόθυμος νὰ μελετήσω τὰς τροπολογίας τὰς ὑποβληθείσας καὶ νὰ συζητήσω ἐπ’ αὐτῶν εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν τοῦ νομοσχεδίου. Ἐν τῷ μεταξὺ φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ ψηφισθῇ εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν. Εἶναι εὐτύχημα ὅτι ἓν τοιοῦτον νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ὑπέβαλλον μετὰ σχετικοῦ δισταγμοῦ ἔτυχε τοιαύτης ὑποδοχῆς. Ἕν παρήγορον σημεῖον τοῦ νομοσχεδίου τούτου εἶναι ἡ στάσις τοῦ ἐμπορικοῦ καὶ βιομηχανικοῦ κόσμου, ὅστις μὲ ὅλην τὴν ἀντίληψιν τῶν ἐνδεχομένων ζημιῶν ἀπεδέχθη προθύμως τὸ νομοσχέδιον τοῦτο καὶ ἀνεξαρτήτως τῆς συμβολῆς εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου εἶναι τὸ θέαμα λίαν ἐποικοδομητικόν, διότι βλέπωμεν εἰς τοιαύτας στιγμὰς τὸν ἐμπορικὸν κόσμον νὰ ἔρχεται νὰ ὑπερθεματίζῃ εἰς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ὁ νομοθέτης μετὰ φυσικῆς δειλίας ὑπέβαλε. Θὰ παρακαλέσω νὰ ψηφισθῇ εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν.

§46Α. ΜΠΑΣΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω καὶ ἐγὼ ὑποβάλῃ τροπολογίας τινὰς τὰς ὁποίας ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν ἐμνημόνευσεν.

§47Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ τὰς παρεδέχθη.

§48Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Τὰς ἔλαβον ὑπ’ ὄψιν.

§49Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Ἤθελον παρακαλέσῃ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δηλώσῃ ἐὰν περιλαμβάνωνται ὅλου τοῦ εἴδους οἱ ὑπηρετοῦντες ὁπωσδήποτε, διότι προκειμένου περὶ τῶν γεωργοϋπηρετῶν, ἐξεύρετε ὅτι ἕκαστος κολλῖγος ἔχει καὶ δύο ὑπηρέτας. Αὐτοὶ οἱ ὑπηρέται, ἐν περιπτώσει ἐπιστρατεύσεώς των, θὰ ὑπάγωνται εἰς τὰς διατάξεις αὐτάς; Ὅταν κύριοι, ἔχομεν δεδομένον ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἀνεγνώρισε τὴν ἠθικὴν ὑποχρέωσιν, νομίζω ὅτι τὸ παρὸν νομοσχέδιον θὰ ἐξυπηρέτει κάλλιον τὸν σκοπὸν τὸν ἠθικοπλαστικόν, τὸν ὁποῖον ἐπεδίωκε, ἐὰν περιελάμβανε γενικὰς τὰς διατάξεις, ἀφίετο δὲ ἡ ἐφαρμογή του εἰς μίαν ἐπιτροπήν. Καὶ τότε δὲν θὰ ἐγέννα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα θὰ γεννηθοῦν ψηφιζομένου τοῦ νομοσχεδίου, διότι τώρα θὰ εὑρεθῶμεν πρὸ σειρᾶς παραπόνων ὅλου τοῦ κόσμου. Νὰ εἴπωμεν ἁπλῶς ὅτι ἡ στράτευσις τῶν ὑπαλλήλων δὲν ἀποτελεῖ λόγον λύσεως τῆς μισθώσεως τῆς ὑπηρεσίας τὴν ὁποίαν ἔχει ἕκαστος καὶ νὰ ἀνατεθῇ εἰς μίαν ἐπιτροπὴν σοβαρῶς κρίνουσαν, χωρὶς νὰ ὑποχρεοῦται ὁ ἐργοδότης νὰ μισθοδοτῇ.

§50Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἐγὼ ἐπρότεινα τὸ ἑξῆς, νὰ γίνῃ διάκρισις μεταξὺ ὑπαλλήλων καὶ ὑπηρετῶν καὶ νὰ ὁρισθῇ ἕνα μίνιμουμ μισθοῦ, οἱ κάτω τῶν 100 δραχμῶν νὰ μὴ παίρνουν κανένα ἐπίδομα ἀπὸ τὸν ἐργοδότην, διότι αὐτοὶ θὰ παίρνουν καὶ ἀπὸ τὴν περίθαλψιν, θὰ τρέφωνται καὶ θὰ ἐνδύωνται, ἀλλὰ δυστυχῶς ἡ Ἐπιτροπὴ τὸ ἀπέρριψε, διότι εἶπεν ὅτι αὐτοὶ ἔχουν περισσοτέραν ἀνάγκην.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον;

§52ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον).

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παροχῆς ἐπιδόματος εἰς τοὺς ἐν τῇ πολεμικῇ ζώνῃ ὑπηρετοῦντας δικαστικοὺς ὑπαλλήλους». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ χρησιμοποιήσεως περισσεύματος ἐκ τῶν κατὰ τὸν νόμον ΑΣΙΕʹ τοῦ 1885 ἐσόδων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ φορολογίας τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν, παρατάσεως τῶν προθεσμιῶν τῶν δηλώσεων μεγάλων ζώων χρ. 1917–1918 καὶ ἀπαλλαγῆς ἐνοικιαστῶν φόρου δεκάτης καὶ ἄλλων τινων φόρων χρ. 1917 ὡς καὶ διαρρυθμίσεως φορολογικῶν τινων νόμων». Ἄρθρον 1ον (ἀναγινώσκει).

§54ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ 1ον ἄρθρον. Ἀναγινώσκονται δὲ καὶ ψηφίζονται καὶ τὰ ἄρθρα 2–4).

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 5ον (ἀναγινώσκει). Ἐπ’ αὐτοῦ ὁ κ. Βαλαλᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§56Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ἐπεθύμουν ὅπως ἡ παράγραφος δευτέρα τοῦ ἄρθρου τούτου ἐξηγηθῇ σαφέστερον, ἵνα προληφθῶσιν ὡρισμένα παράπονα, τὰ ὁποῖα θὰ γεννηθοῦν εἰς τὴν ἐπαρχίαν Φλωρίνης. Ἤθελον ἐρωτήσῃ τὸν κ. Ὑπουργὸν ποία εἶναι ἡ ἔννοια τῆς παραγράφου αὐτῆς; Ἐπὶ παραδείγματι ἐὰν κατεστράφη πλέον τοῦ ἡμίσεως τῆς προσόδου, περιλαμβάνεται εἰς τὸ εὐεργέτημα;

§57Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὄχι.

§58Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ἐγὼ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐν τῷ συμφέροντι τοῦ δημοσίου νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει του τὰ ζητήματα ταῦτα, διότι ὅστις θέλει παρατηρήσει εἰς τὸν νομὸν Φλωρίνης αἱ προσφοραὶ διὰ τὴν δεκάτην ὑπῆρξαν ἐξαιρετικῶς ἱκανοποιητικαὶ διὰ τὸ δημόσιον.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ ὅπως ψηφισθῇ τὸ 5ον ἄρθρον;

§60ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ 5ον ἄρθρον).

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 6ον (ἀναγινώσκει). Ὁ κ. Γ. Καλδῆς ἔχει τὸν λόγον ἐπ’ αὐτοῦ.

§62Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Προκειμένου νὰ συζητηθῇ τὸ 6 ἄρθρον ὀφείλω νὰ ἐφελκύσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ μιᾶς εἰδικῆς καταστάσεως, ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη ἐν Λέσβῳ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τοῦτο, τῆς ἀφέσεως δηλαδὴ χρέους ἐκ μέρους τοῦ φόρου δεκάτης. Ἐν Λέσβῳ τὸ ζήτημα ἔχει λυθῆ ὑπὸ τὰς ἑξῆς περιστάσεις. Ὅτε ἐπρόκειτο τὸ Δημόσιον νὰ ἀφαιρέσῃ ἀπὸ τὰς χεῖρας τῶν ἐνοικιαστῶν τὰ προϊόντα τῆς δεκάτης, ἰδίως τὰ σιτηρά, διὰ νὰ τὰ χρησιμοποιήσῃ πρὸς σποράν, τὸ δημόσιον δὲν παρεπονέθη δι’ αὐτὸ, ἀλλὰ κατηρτίσθη ἁπλῶς μία ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῆς διανομῆς τοῦ σπόρου ἡ ὁποία ἐφρόντισε διὰ τὴν πώλησιν τοῦ σπόρου εἰς τοὺς ἔχοντας ἀνάγκην. Τὸ ζήτημα δὲ τῆς τιμῆς εἰς τὴν ὁποίαν θὰ ἐπλήρωναν οἱ γεωργοὶ τὰ σιτηρὰ αὐτὰ εἰς τοὺς ἐνοικιαστὰς τῆς δεκάτης, ἐκανονίσθη ἐπὶ τῇ βάσει μιᾶς διαταγῆς τοῦ Ὑπουργείου τοῦ Ἐπισιτισμοῦ, ἡ ὁποία ἔλεγεν ὅτι τὰ σιτηρὰ παραδιδόμενα ἐκ μέρους τῶν ἐνοικιαστῶν εἰς τοὺς γεωργοὺς θὰ πληρώνωνται ἐπὶ τῇ βάσει τῆς διατιμήσεως ἡ ὁποία ἴσχυεν ἀφ’ ὅτου ἐγένετο πλειστηριασμὸς ἐνοικιάσεως. Ἐπετύχομεν λοιπὸν δύο κατηγορίας ἐνοικιαστῶν, τινὰς οἱ ὁποῖοι εἶχον ἀγοράσει ἐπὶ τῇ βάσει μιᾶς διατιμήσεως πρὸς 1.50 τὸ κριθάρι καὶ ἄλλους ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ Διατάγματος τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως. Ἐγένετο ἡ διανομὴ καὶ ἐκανονίσθησαν οἱ λογαριασμοὶ τῶν ἐνοικιαστῶν ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῇ. Γεννᾶται ἤδη τὸ ζήτημα· κατόπιν τῆς ψηφίσεως τοῦ παρόντος νομοσχεδίου θὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ δι’ αὐτοὺς τοὺς ἐνοικιαστὰς τῆς δεκάτης, οἱ ὁποῖοι παρέδωκαν τὰ προϊόντα των ὄχι πρὸς τὸ Δημόσιον πλέον, ἀλλὰ πρὸς τοὺς γεωργούς, ὥστε τὸ Δημόσιον δὲν ἔχει σήμερον νὰ ζητήσῃ ἀπὸ τοὺς ἐνοικιαστὰς ἄφεσιν χρέους, διότι ἐπλήρωσαν τὸν φόρον εἰς τὸ Δημόσιον; Θέλω νὰ δοθῇ ἐξήγησις ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν διὰ νὰ μὴ ἔχομεν παραστάσεις, καὶ νὰ καταχωρηθῇ εἰς τὰ πρακτικά.

§63Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐφόσον δὲν ἐζημιώθησαν.

§64Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Μὲ τὸ Δημόσιον ἐξώφλησαν, ἀλλὰ θὰ πληρωθοῦν ἀπὸ τοὺς ἀγοραστὰς ἐπὶ τῇ βάσει τῆς τιμῆς μὲ τὴν ὁποίαν εἶχον ἀγοράσει οἱ ἐνοικιασταί. Δὲν πρόκειται περὶ ἀφέσεως χρέους· πρόκειται περὶ τῆς τιμῆς μὲ τὴν ὁποίαν θὰ πληρωθοῦν ἀπὸ τοὺς γεωργούς.

§65Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν ἔχει ὁρισθῆ ἡ τιμή.

§66Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Ἐπὶ τῇ βάσει τῆς διατιμήσεως τοῦ Ὑπουργείου τοῦ Ἐπισιτισμοῦ.

§67Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). 0.90 λεπτά.

§68Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Μάλιστα καὶ 1,50 δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι εἶχον ἀγοράσει ἐπὶ τῇ βάσει τοπικῆς διατιμήσεως. Ἔκαμον ἕνα μέσον ὅρον καὶ ἐπώλησαν 0,90 λεπτὰ τὸ κριθάρι καὶ 1, 10 τὸ σιτάρι. Οὐδεὶς λοιπὸν ἐκκρεμὴς λογαριασμὸς ἔμεινε.

§69Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ζητοῦν νὰ τοὺς ἐπιτρέψωμεν;

§70Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Ὄχι. Δι’ αὐτὸ θέλομεν τὴν ἐξήγησιν νὰ καταχωρηθῇ εἰς τὰ πρακτικά.

§71Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Διὰ τὰ σιτηρά;

§72Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Διὰ τὰ σιτηρά, ἐφόσον δὲν ὑπέστησαν οὐδεμίαν ζημίαν ἐκ τῆς διατιμήσεως.

§73Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐφόσον οἱ ἐνοικιασταὶ ἐπλήρωσαν ἀκέραιον τὸν φόρον εἰς τὸ Δημόσιον καὶ δὲν ὑπέστησαν ζημίαν ἐκ τῆς τιμῆς μὲ τὴν ὁποίαν ἐπώλησαν τὰ προϊόντα, μὴ ὑποχρεωθέντες νὰ πωλήσωσι εἰς τιμὴν μικροτέραν τῆς τιμῆς, εἰς ἣν εἶχον διατιμηθῆ τὰ προϊόντα κατὰ τὸν χρόνον τῶν δημοπρασιῶν, δὲν ὑπάγονται εἰς τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 6.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 6 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀκολούθως ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 7 καὶ 8).

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 9 (ἀναγινώσκει). Ὁ κ. Χριστόπουλος ἔχει ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον.

§76Α. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν σχέσει πρὸς τὴν γενικὴν ἀρχὴν ἥν τὸ νομοσχέδιον καθιεροῖ καὶ ἀποδεικνύεται καὶ ἐξ αὐτῆς τῆς εἰσηγητικῆς ἐκθέσεως, δύνανται νὰ ζητήσωσιν ἀνάλογον ἔκπτωσιν τοῦ ἐνοικείου οἱ ἐνοικιασταὶ δημοσίου ἢ δημοτικοῦ φόρου, οἱ ὁποῖοι λόγῳ τῶν περιστάσεων ἤθελον ζημιωθῆ, τοιοῦτοι ὅμως ἐνοικιασταὶ δὲν εἶναι μόνον οἱ ἀναφερόμενοι ἐν τῷ ἄρθρῳ 9 οὔτε ἐκ τῶν σφαζομένων ζώων οὔτε ἄλλης τινὸς ὡρισμένης κατηγορίας, τὴν ὁποίαν θὰ ἠδύνατο νὰ ὁρίσῃ τὸ νομοσχέδιον. Φρονῶ ὅτι θὰ ἦτο δικαιότερον ἐὰν τὸ ἄρθρον αὐτὸ διετυποῦτο ἀορίστως διδομένου τοῦ δικαιώματος εἰς πάντα ἐνοικιαστὴν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν μέσων τὰ ὁποῖα ὁρίζει τὸ νομοσχέδιον νὰ ἀποδείξωσιν ἂν ὑπέστησαν ζημίαν. Ἔχω ὑπ’ ὄψιν τὴν κατηγορίαν τῶν ἐνοικιαστῶν τοῦ φόρου τῶν ὠνίων καὶ ἐμπορευμάτων, γνωρίζω ἄλλας κατηγορίας ὡς π. χ. τοῦ φόρου τοῦ ἐλαίου. Καὶ οἱ ἐνοικιασταὶ αὐτοὶ ὑπέστησαν ἀναντιρρήτως ζημίας, ἐξ ἄλλων λόγων τοὺς ὁποίους δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ προΐδωσιν κατὰ τὸν χρόνον τῆς ἐνοικιάσεως. Εἶναι γνωστόν, ὅτι κατὰ τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1916 ἀπεκλείσθη ἡ εἰσαγωγὴ παντὸς ἐμπορεύματος εἰς τὸ ἐσωτερικόν.

§77Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Δὲν πρόκειται περὶ τῆς χρήσεως τοῦ 1916, ἔχει τελειώσει αὕτη, πρόκειται περὶ τῆς χρήσεως τοῦ 1917.

§78Α. ΧΡΗΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἤθελον νὰ εἴπω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἔπρεπε νὰ ἐπεκταθῇ καὶ διὰ τὸ 1916, πλὴν τούτου ἐπῆλθεν ἄλλο γεγονὸς, ἡ διακοπὴ τῆς συγκοινωνίας, καὶ ἡ ἀραίωσις αὐτῆς, ἡ ὁποία βεβαίως δὲν ἐπροβλέπετο. Οἱ ἐνοικιασταὶ ἐπίσης τοῦ ἐλαίου καὶ αὐτοὶ ὑπέστησαν ζημίαν. Ὡς θὰ γνωρίζῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς οἱ ἐνοικιασταὶ οὗτοι ἀπέβλεπον κυρίως εἰς φορολογίαν ἐλαίου καὶ ὄχι ἐλαιῶν, οἱ δὲ παραγωγοὶ ἕνεκα τῆς ὑπερτιμήσεως τῶν ἐλαιῶν προετίμησαν νὰ μὴ παραγάγωσιν ἔλαιον, ἐντεῦθεν δὲ οἱ ἐνοικιασταὶ ἐφορολόγουν τὰς ἐξαγομένας ἐλαίας, μὲν ἕνα ποσοστὸν ὀλιγότερον ἐκείνου μὲ τὸ ὁποῖον θὰ ἐφορολόγουν τὸ ἔλαιον. Φρονῶ ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ ἔπραττεν δικαιοσύνης ἔργον ἐὰν ἐδέχετο νὰ ἀπαληφθῶσιν αἱ διακρίσεις αὗται τῶν ἐνοικιαστῶν καὶ ὥριζεν ὅτι ἀπαλλάσσονται ἀναλόγως τοῦ φόρου Δημοσίου ἢ Δημοτικοῦ ἀρκεῖ νὰ ὑπεδείκνυον διὰ τῶν μέσων τῶν ὁριζομένων ὑπὸ τοῦ νομοσχεδίου νὰ ὑποδείξωσιν ἐὰν ὄντως ἔχωσιν ζημίαν.

§79Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἶναι ἐντελῶς ἀδύνατον νὰ ἀποδεχθῶ τὰ τοῦ κ. συναδέλφου θεωρῶ μόνον ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ συμψηφίζωμεν ἀπαλλαγὰς ἀπὸ ἐνοικιαστὰς φόρου, ὅταν ἀληθῶς νέα ἐντελῶς ἀπρόοπτα γεγονότα ἐπέφερον εἰς αὐτοὺς μεγίστας καταστροφάς, ἐφόσον ὅμως τὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα ἐπέφερον καταστροφὴν τινα ἢ βλάβην εἶναι τοιαῦτα, ὥστε αὐτοὶ νὰ ζημιοῦνται, τότε εἶναι ἐντελῶς περιττὸν νὰ ψηφίζωμεν ἀπαλλαγὴν διὰ νόμου, διότι ἐὰν προχωρίσωμεν εἰς τὸ σύστημα αὐτό, δὲν θὰ εἰσπράττομεν φόρους. Ὁ ἐνοικιαστὴς τοῦ φόρου τοῦ ἐλαίου ἐνοικιάζει τὸν φόρον κατὰ τὸν μῆνα Ὀκτώβριον καὶ ἡ ἐνοικίασις διαρκεῖ 2–3 μῆνας, ἐὰν ἔδωκαν τιμὰς ἀνωτέρας, αὐτοὶ εἶναι ὑπεύθυνοι, δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς λόγος ἀπαλλαγῆς.

§80Α. ΧΡΗΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ δὲν ἐζήτησα νὰ ἀπαλλάξω τοὺς ἐνοικιαστὰς οὔτε τοῦ φόρου τῶν ὠνίων καὶ ἐμπορευμάτων, οὔτε ἄλλης τινὸς κατηγορίας, ἐγὼ ἤθελον νὰ μὴ δημιουργῶμεν διακρίσεις νὰ μὴ ἀποστερήσωμεν δὲ αὐτοὺς τοῦ δικαιώματος νὰ ἀποδείξωμεν ἐὰν ὄντως ἔχουσι ζημίαν.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καλδῆς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ 9ου ἄρθρου.

§82Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ὅτι οἱ λόγοι οἱ ὁποῖοι ἐπροκάλεσαν τὸ 9 ἄρθρον δυνάμει τῶν ὁποίων δικαιοῦνται οἱ ἐνοικιασταὶ τῶν φόρων τῆς δεκάτης οἱ ἐν τῷ Παλαιῷ Βασιλείῳ εἰς ἄφεσιν χρέους κατὰ τὸ ⅛, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ὅτι οἱ λόγοι αὐτοὶ ἰσχύουσι καὶ διὰ τὰς νήσους. Ἔχω ὑπ’ ὄψιν τὴν Μυτιλήνην ἐκεῖ ὁ ἐνοικιαστὴς τῶν δημοσίων θεαμάτων, διότι μόνον περὶ αὐτοῦ τοῦ φόρου πρόκειται, ἐνοικίασε κατὰ τὸν Μάρτιον τοῦ 1915 διὰ μίαν τριετίαν ἢ τετραετίαν, μίαν ἐποχὴν δηλαδή, κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἠδύνατο νὰ προΐδῃ......

§83Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἶναι λάθος, καὶ διὰ τὰ δημόσια θεάματα θὰ τὸ τροποποιήσω.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ ὅπως ψηφισθῇ τὸ 9ον ἄρθρον ὡς ἐτροποποιήθη;

§85ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ 9ον ἄρθρον (ἀναγινώσκονται καὶ ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 10–15).

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 16ον. (Ἀναγινώσκει) Ὁ κ. Παπαγεωργίου ἔχει ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον.

§87Γ. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Διὰ τοῦ ἄρθρου τούτου ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν πεισθεὶς ὅτι ὁ φόρος ὁ ὁποῖος ἐπεβλήθη πέρυσιν, ὁ ἔγγειος, εἶναι βαρὺς καὶ καταθλιπτικός, τὸν περιορίζει εἰς 5% ἀπὸ 11%. Κατ’ ἐμέ — καὶ ὑποθέτω ὅτι θὰ πεισθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς — ὁ φόρος τῶν 5% εἶναι ἐπίσης βαρὺς καὶ θὰ φέρῃ τὸ αὐτὸ ἀποτέλεσμα καὶ θὰ καταστρέψῃ μίαν βιομηχανίαν ἥτις εἶναι πολὺ ἀκμαία ἀπασχολοῦσα πολλοὺς ἐργάτας καὶ κεφάλαια. Τὸ πυρηνέλαιον δὲν εἶναι φυτικὴ οὐσία ἡ ὁποία ἐξάγεται ἐξ ἁπλῆς ἐκθλίψεως τῆς ἐλαίας, ἀλλ’ εἶναι βιομηχανικὸν προϊὸν πρὸς παρασκευὴν τοῦ ὁποίου ἀπαιτοῦνται καὶ πολλαὶ καὶ μεγάλαι ἐγκαταστάσεις, μεγάλα κεφάλαια, ἐπιστημονικαὶ γνώσεις καὶ ἄλλα διάφορα χημικὰ προϊόντα διὰ τὰ ὁποῖα πληρώνεται φόρος ἰδιαιτέρως ἀπὸ τὴν Βιομηχανίαν καὶ ὅταν τὸ Κράτος φορολογεῖ τὸ πυρηνέλαιον δὲν φορολογεῖ ὑπόλειμμα τῶν ἐλαιῶν, ἀλλὰ φορολογεῖ τὴν βιομηχανίαν καὶ τοιουτοτρόπως ὁ φόρος ὁ ἐπιβαλλόμενος πρὸς 5% κατ’ οὐσίαν ὑπερβαίνει τὰ 10 καὶ 15% φορολογεῖ δὲ τὸ κέρδος τὸ ὁποῖον εἶναι γνωστὸν ὅτι εἶναι μικρὸν εἰς τὰς βιομηχανικὰς ἐπιχειρήσεις καὶ πρὸ παντὸς δι’ αὐτὴν τὴν ἐπιχείρησιν ἡ ὁποία διατρέχει πολλοὺς κινδύνους ἕνεκα τῶν εὐφλέκτων οὐσιῶν τῶν χημικῶν αἱ ὁποῖαι χρησιμοποιοῦνται διὰ τὴν βιομηχανίαν αὐτήν. Ἀλλὰ κυρίως εἶναι ἄδικος ὁ φόρος κ. Ὑπουργὲ διότι εἶναι μονομερής, ὁ φόρος οὗτος ἐφαρμόζεται διὰ τὰ ἑπτὰ ἐργοστάσια τῆς Λέσβου, ἐνῷ ὅλα τὰ ἄλλα ἐργοστάσια τοῦ εἴδους αὐτοῦ καὶ ἐν Πειραιεῖ καὶ ἐν Ἐλευσῖνι καὶ ὅπου ἀλλοῦ ὑπάρχουν μένουν ἀφορολόγητα ὥστε νὰ γεννᾶται τὸ ἐρώτημα: εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ συναγωνισμὸς μὲ τὰ ἐργοστάσια τῶν ἄλλων μερῶν τὰ ὁποῖα μένουν ἀφορολόγητα καὶ τὰ ὁποῖα μερικὰ ἐξ αὐτῶν ἔχουν τὸ πλεονέκτημα νὰ πωλοῦν τὸν ἐλαιοπυρῆνα μετὰ τὴν παραγωγὴν τοῦ πυρηνελαίου εἰς τιμὰς τετραπλασίας ἀπὸ τὴν βιομηχανίαν τῆς Λέσβου; Ἐκτὸς τούτου κ. Ὑπουργέ, ὁ φόρος οὗτος ἐπιβαλλόμενος μόνον εἰς τὴν Μυτιλήνην δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πραγματοποιήσῃ καὶ τὸν ταμιευτικὸν σκοπὸν διότι τὰ ἐργοστάσια τῆς Νήσου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐργασθοῦν, θὰ ἀναγκασθοῦν νὰ κλείσουν καὶ ἑπομένως δὲν θὰ εἰσπράξῃ τίποτε τὸ Κράτος. Ὁ φόρος αὐτὸς ὑπάρχει καὶ διὰ τὰ ἐργοστάσια τῆς Κρήτης. Καὶ ἐκεῖ προκειμένου περὶ μιᾶς βιομηχανίας τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ προστατεύσῃ ἡ Κυβέρνησις εἶναι δίκαιον καὶ διὰ τὴν Κρήτην νὰ καταργηθῇ ὁ ἐξαγωγικὸς αὐτὸς φόρος, ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου εἶναι τελείως διαφορετικαὶ διὰ τὴν Κρήτην καὶ διαφορετικαὶ διὰ τὴν Λέσβον αἱ συνθῆκαι, διότι ἡ ἀπόδοσις τοῦ πυρῆνος τῆς Κρήτης εἶναι διπλασία τοῦ τῆς Λέσβου. Ἐπεβλήθη ὁ φόρος τῆς Κρήτης ὑπὸ τῆς Κρητικῆς Πολιτείας καὶ ἐπεβλήθη ὑπὸ ἄλλας συνθήκας καὶ πρὸς ἐξάλειψιν ἄλλων φόρων καταθλιπτικωτέρων, δὲν εἶναι δὲ λόγος ἀφ’ οὗ ὑπάρχει ἐν Κρήτῃ, ὅτι πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ εἰς τὴν Λέσβον. Φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ ἐκλείψῃ ἡ φορολογία αὕτη ἥτις ἐπιβαρύνει μίαν βιώσιμον βιομηχανίαν.

§88Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Θὰ παρακαλέσω τοὺς κ.κ. συναδέλφους ἵνα μὴ ἀπαντήσω ἐγὼ, ἀλλὰ νὰ ἀναγνώσουν τὰ πρακτικὰ τῆς Βουλῆς καὶ τὰ λεχθέντα παρ’ αὐτῶν ὅταν συνεζητεῖτο τὸ νομοσχέδιον τοῦ φόρου τῶν ἐλαίων τῆς Μυτιλήνης.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καλδῆς ἔχει τὸν λόγον.

§90Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Εἰς ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἔχω νὰ προσθέσω τὴν ἀφορῶσαν τὴν βιομηχανικὴν ἄποψιν τοῦ ζητήματος. Δὲν ἀποβλέπομεν εἰς τὸ τὶ θὰ εἰσπράξῃ τὸ Κράτος μὲ τὸν φόρον αὐτὸν τῶν 5% ἢ τίνα φόρον θὰ πληρώσῃ ἡ Μυτιλήνη, ἀλλ’ ἀποβλέπομεν εἰς τὸ γεγονὸς ὅτι διὰ τῆς ἐπιβολῆς τῆς φορολογίας τῆς μονομεροῦς εἰς τμῆμα τι τοῦ Κράτους ἀδιαφόρως ἐὰν εἶναι ἡ Μυτιλήνη ἢ τὰ Ἑπτάνησα ἢ εἰς τὴν Κρήτην, διὰ τῆς ἐπιβολῆς ἑνὸς φόρου ἐπὶ βιομηχανίας εἰς ἓν μέρος τοῦ Κράτους φυσικὰ καταδικάζεται ἡ βιομηχανία. Χάριν λοιπὸν τῆς ὑποστηρίξεως τῆς βιομηχανίας θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ καταργήσῃ γενικῶς τὸν φόρον εἰς τὸν πυρῆνα.

§91Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Εὐχαρίστως, ἀλλὰ τί νὰ βάλωμεν, δὲν εἶναι σοβαρὸν νὰ λέγωμεν καταργῶ ἕνα φόρον· πρέπει νὰ εἴπωμεν καὶ ποῖος θὰ τὸν ἀντικαταστήσῃ, ἄλλο ἂν θέλετε νὰ φανῆτε εὐχάριστοι εἰς τοὺς ἐκλογεῖς σας, ἀλλὰ τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν ἔχομεν ἕνα Προϋπολογισμὸν ἀνισοσκελῆ, πρέπει νὰ μᾶς εἴπητε ποῖον φόρον θὰ βάλωμεν.

§92Γ. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Τὸ πυρηνέλαιον χρησιμοποιεῖται διὰ τὴν σαπωνοποιΐαν καὶ οἱ σάπωνες ὑπόκεινται εἰς φορολογίαν, νὰ ἀπαγορεύσωμεν τὴν ἐξαγωγὴν πυρηνελαίων καὶ νὰ ἐξάγεται σάπων ὅστις νὰ φορολογῆται.

§93Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἐὰν τὸν συμφέρῃ νὰ τὸν ἐξαγάγῃ καὶ πρὸς 5%. Διατὶ δὲν θέλετε νὰ τὸν ἐξαγάγῃ καὶ μὲ 5%. Διὰ νὰ τὸν ὑποχρεώσητε νὰ τὸν δώσῃ εἰς μεγαλειτέραν τιμὴν εἰς τὸν παραγωγόν;

§94Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Θὰ κλείσουν τὰ ἐργοστάσια.

§95Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἡμεῖς περιορίζομεν τὸν φόρον εἰς 5%, σεῖς προτείνεται τὴν κατάργησιν· πράξατέ το θὰ ἔχητε καὶ τοὺς συμπατριώτας μου νὰ σᾶς βοηθήσουν δι’ αὐτό......

§96ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι. Ὄχι.

§97Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ μᾶς εὕρητε ὅμως ἕνα τρόπον νὰ ἀντικαταστήσωμεν τὸ ποσὸν ποῦ εἰσέρχεται εἰς τὸ Ταμεῖον διὰ τοῦ φόρου αὐτοῦ, διότι ἄλλως ἀντλοῦμεν εἰς πίθον Δαναῶν. Μέχρι τοῦδε ἐπλήρωνον τὸν φόρον τῆς δεκάτης, τὸν μετεβάλαμεν εἰς φόρον ἐξαγωγῆς, ἤδη παραπονεῖσθε πάλιν καὶ θέλετε νὰ καταλήξωμεν νὰ μὴ θέσωμεν τίποτε.

§98Γ. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Ἡ μετατροπὴ τοῦ φόρου εἰς ἔγγειον, εἶναι γνωστὸν, ὅτι θ’ ἀποδώσῃ περισσότερα εἰς τὸ Κράτος ἀπὸ τὸ εἰσπραττόμενον πέρυσι ποσόν.

§99Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ ἔγγειος φορολογία θ’ ἀποδώσῃ περισσότερον; τότε εἴμεθα σύμφωνοι.

§100Γ. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Ναὶ ἀλλὰ πέρυσι ἦτο 12%, ἐνῷ ἐφέτος εἶναι 9%.

§101Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ποῖος;

§102Γ. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Ὁ φόρος τῆς δεκάτης.

§103Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Δέχεσθε νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὸ παλαιὸν σύστημα τῆς δεκάτης; Νὰ συνεννοηθῆτε μετὰ τῶν λοιπῶν καὶ νὰ ζητήσητε νὰ τὸ κάμωμεν.

§104ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι. Ὄχι.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ, ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον;

§106ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον)

§107Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὸ νομοσχέδιον «περὶ περιορισμοῦ τῆς μεταβιβάσεως τῆς κυριότητος καὶ τῆς ὑποθηκεύσεως Ἑλληνικῶν πλοίων καὶ ἄλλων πλωτῶν ναυπηγημάτων. Δυστυχῶς ἡ ὑπηρεσία, φρονεῖ, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐλαττωθῇ ὁ περιορισμός. Διότι θὰ ἐπιτυγχάνεται μεταβίβασις τῶν πλοίων εἰς ἀλλοδαπούς.

§108Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ προκαλέσῃ τὴν εἰκονικὴν μεταβίβασιν θὰ εἶναι ὁ ἠθικὸς αὐτουργὸς τοῦ ἀδικήματος καὶ χρηματικὴν ποινὴν θὰ πληρώσῃ καὶ εἰς τὴν φυλακὴν θὰ πάῃ. Ἀφ’ ἑτέρου ἡ ὑποθήκευσις τὶ θὰ γίνῃ; Θὰ ὑποθηκευθῇ εἰς ἕνα ἡμεδαπὸν, ὁ ὁποῖος θὰ λάβῃ κύριον τὴν ἔκθεσιν τοῦ πλειστηριασμοῦ.....

§109Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἔχετε δίκαιον. Ὑπάρχουν σπουδαῖοι συνδιασμοὶ, διὰ τὴν σκοπιμότητα τῆς διατάξεως. Θὰ τὴν δοκιμάσωμεν καὶ θὰ ἴδωμεν ἐὰν θὰ εὕρωμεν σπουδαίας δυσχερείας.

§110Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ὑποθήκευσις προμηθεύει χρηματικὸν ποσόν. Μὲ αὐτὸ ὁ Ἕλλην ἀγοράζει ἄλλο πλοῖον καὶ μὲ τὴν ἐπιχειρηματικότητά του ὑποθηκεύει αὐτὸ καὶ ἔπειτα ἐλευθερώνει καὶ τὰ δύο. Ἐνῷ ἀντιθέτως ἐπέρχεται μεγάλη ζημία εἰς τὴν ναυτιλίαν.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλή, ὅπως ψηφισθῇ τὸ 1ον ἄρθρον;

§112ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ 1ον ἄρθρον ἀναγινώσκονται δὲ καὶ ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 2 καὶ 3).

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 4ον. (ἀναγινώσκει). Ἐπ’ αὐτοῦ ὁ κ. Μπασιᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§114Α. ΜΠΑΣΙΑΣ. Νομίζω, ὅτι ὡς εἰς ὅλα τὰ ἄλλα κράτη, τὰ ὁποῖα παρακολουθῶ, οὕτω καὶ ἐνταῦθα τὸ ζήτημα τῆς ἀπαλλοτριώσεως τῶν πλοίων δὲν ἀφορᾷ τὴν ναυτικὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, ἀλλὰ καὶ τὸν πληθυσμὸν ὁλόκληρον τῶν μεταφορῶν καὶ τῆς ναυτιλίας. Διὰ τοῦτο θὰ συνίστων, ὅπως εἰς τὰ ἄλλα μέλη τῆς ἐπιτροπῆς τῆς καλουμένης νὰ γνωματεύῃ, προστεθῇ καὶ ὁ Διευθυντὴς τῆς ἐμπορικῆς Ναυτιλίας, ἀξιωματικὸς τοῦ Ναυτικοῦ, πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς τῶν μεταφορῶν καὶ εἷς ἀξιωματικὸς τοῦ Ναυτικοῦ.

§115Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἀφήσατε τοὺς ἄλλους τρεῖς καὶ θέλετε καὶ νέους δύο; Ἀλλὰ πρὸ πάντων ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη ἀποτελεῖται ἀπὸ ἐμένα, ὁ ὁποῖος δὲν θὰ δώσω ἄδειαν πρὸς πώλησιν πλοίου καὶ ἂν τὸ εἴπουν ὅλοι οἱ ἀξιωματικοί.

§116Α. ΜΠΑΣΙΑΣ. Πρόκειται περὶ πωλήσεως εἰς ἡμεδαπούς.

§117Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τότε πολὺ καλά. Οἱ τρεῖς ποῦ ὁρίζει τὸ νομοσχέδιον φθάνουν.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλή, ὅπως ψηφισθῇ τὸ ἄρθρον 4 τοῦ νομοσχεδίου;

§119ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ 4ον ἄρθρον, ἀναγινώσκονται δὲ καὶ ψηφίζονται καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου).

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 15 Δεκεμβρίου 1917 Ν. Δ. «περὶ ἀπαγορεύσεως χρησιμοποιήσεως τῶν ἀκατεργάστων ἐλαιοπυρήνων ὡς καυσίμου ὕλης». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παροχῆς μισθοῦ εἰς ἐφημερίους τῶν Νέων Χωρῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τῆς ἐν Λαρίσσῃ Ἀβερωφείου Μέσης Γεωργικῆς Σχολῆς». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κατατάξεως ἀνθυπιάτρων ἐν τῷ Πολεμικῷ Ναυτικῷ». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν διατάξεων περὶ τοῦ ταμείου τῶν ἀποστράτων ἀξιωματικῶν τοῦ Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ καὶ περὶ τοῦ ταμείου τῶν χηρῶν καὶ ὀρφανῶν τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 785 τῆς 1ης Αὐγούστου 1908 τῆς Κρητικῆς Πολιτείας». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 452 «περὶ σχολικῶν ἐπιτροπῶν καὶ σχολικῶν ταμείων τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐξουσιοδοτήσεως τοῦ Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως πρὸς ὑπογραφὴν συμβάσεως «περὶ οἰκοδομῆς κτιρίου τῆς Ἀστυκλινικῆς». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπεκτάσεως τῶν διατάξεων τῶν νόμων ΤΟΔʹ, ΥΙΕʹ καὶ ΩΞΗʹ «περὶ καταδιώξεως τῆς λῃστείας» καὶ ἐπὶ τῶν ἀδικημάτων τῆς στάσεως τοῦ Ποιν. Νόμου καὶ τῆς στάσεως, ἀνυποταξίας καὶ ἀντιστάσεως τῆς Στρατιωτικῆς Ποινικῆς Νομοθεσίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης ἄρθρου εἰς τὸν νόμον 404 περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ ἄρθρου 10 τοῦ νόμου ΓΨΠΘʹ (3789)» τῆς 9ης Ἰουνίου 1911». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 342 τοῦ 1914 «περὶ συστάσεως καὶ λειτουργίας στρατιωτικῶν λεσχῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κατατάξεως καὶ προαγωγῆς ἐφέδρων ὑγειονομικῶν ἀξιωματικῶν, ὀδοντοϊατρῶν, τελειοφοίτων καὶ τεταρτοετῶν φοιτητῶν τῆς Ἰατρικῆς καὶ Φαρμακευτικῆς Σχολῆς». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νόμου 924 τῆς 27 Σεπτεμβρίου 1917 «περὶ ἀπαγορεύσεως δικαιοπραξιῶν ἐπὶ ἀκινήτων τῶν Νέων Χωρῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὑποχρεωτικῆς σπορᾶς εἰδῶν νομῆς διὰ τὰς στρατιωτικὰς ἀνάγκας». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν ὑπογραφεισῶν τῇ 28)10 Φεβρουαρίου 1918 οἰκονομικῶν συμφωνιῶν μεταξὺ τῶν Κυβερνήσεων Γαλλίας, Ἀγγλίας καὶ Ἡνωμένων Πολιτειῶν ἀφ’ ἑνὸς καὶ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως ἀφ’ ἑτέρου ὡς καὶ περὶ προσθήκης ἄρθρου 8 εἰς τὸν νόμον ΓΧΜΒʹ τῆς 6)19 Μαρτίου 1910». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῆς πρώτης παραγράφου τοῦ ἄρθρου 12 τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 698 νόμου «περὶ ἐκτάκτων μέτρων πρὸς ἐνίσχυσιν τῶν πόρων τῆς Γεωργίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου περὶ τροποποιήσεως τοῦ 3ου ἄρθρου τοῦ ἀπὸ 25 Ὀκτωβρίου 1917 Νομοθετικοῦ Β. Διατάγματος «περὶ αὐξήσεως ἀντιτίμου ἡμερησίας μερίδος τροφῆς κλπ.». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παροχῆς μηνιαίου ἐπιδόματος εἰς τοὺς ὑπὸ τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας ἀπελαθέντας ἐντὸς τοῦ Κράτους ἀξιωματικοὺς ἀνθυπασπιστὰς καὶ τούτοις ἐξομοιουμένους ἢ ἀντιστοιχοῦντας καὶ πολίτας». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως ἄρθρων τινῶν τοῦ Νόμου 1054 «περὶ ἱδρύσεως καὶ λειτουργίας νέων ἐκτάκτων εἰδικῶν οὐλαμῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ στρατιωτικῶν Διοικητῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱδρύσεως ἐν Ἀθήναις Σχολῆς ἐπαγγελματικῆς ἐκπαιδεύσεως ἀναπήρων πολέμου ὑπὸ τὴν ἐπωνυμίαν «Στέγη τῆς Πατρίδος». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως ἐκτάσεως ὑπὲρ τῶν Ἀρχαιολογικῶν Σχολῶν τῆς Ἀμερικανικῆς καὶ Ἀγγλικῆς». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἱδρύσεως «περὶ διδακτικῶν βιβλίων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱδρύσεως Μουσείου Ἑλληνικῶν Χειροτεχνημάτων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «επρὶ ἱδρύσεως μονίμου τοπικοῦ ἱστορικοῦ ἀρχείου ἐν Ὕδρᾳ». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου 827 περὶ διδακτικῶν βιβλίων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τῆς Κεντρικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημ. Ἐκπαιδεύσεως». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταβολῆς τοῦ μισθοῦ τῶν καθηγητῶν τῶν θρησκευτικῶν τῶν νήσων Σάμου καὶ Κρήτης ὑπὸ τῶν ἐπιτοπίων Μοναστηριακῶν Ἐπιτροπειῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐνισχύσεως τῶν πόρων τοῦ Γενικοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Ταμείου ὑπὸ τοῦ Δημοσίου κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ πολέμου». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 825». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκποιήσεως προικώου ἀκινήτου, συναινέσεως τῆς εἰς ἐξάλειψιν προικώας ὑποθήκης καὶ διαχειρίσεως τῆς περιουσίας τῶν ὑπεξουσίων τέκνων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως ἐπιτροπῆς πρὸς πανηγυρισμὸν τῆς Ἑκατονταετηρίδος τῆς Ἐθνικῆς Παλιγγενεσίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καθορισμοῦ τῶν δημοσίων κτημάτων, ὧν δὲν ἐπιτρέπεται ἡ παραχώρησις ἢ ἐκποίησις καὶ περὶ κωδικοποιήσεως τῶν νόμων περὶ διαθέσεως δημοσίων κτημάτων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ σειρᾶς ἀρχαιότητος ἀξιωματικῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ περὶ τελῶν χαρτοσήμου νόμου ΑΧΚΕʹ ὡς οὗτος συνεπληρώθη διὰ τοῦ νόμου ΒΤΕʹ «περὶ ἐκπαιδευτικῶν τελῶν». Ὁ κ. Α. Παπαζαχαρίου ἔχει ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον.

§121Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Κύριοι Βουλευταί, ὁμολογουμένως εἶναι λίαν ἀξιέπαινος ἡ Κυβέρνησις τῶν φιλελευθέρων, διότι ἐν τῷ μέσῳ τοσούτων ἀνωμαλιῶν, ἐν τῷ μέσῳ τῆς φοβερᾶς κλαγγῆς τῶν ὅπλων, ἔδωκεν ἀκρόασιν εἰς τὴν δικαίαν φωνὴν τῶν μορφωτῶν τοῦ ἔθνους, τῶν λειτουργῶν τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως πρὸς αὔξησιν τῆς γλίσχρου ἀμοιβῆς δι’ ἧς ἀμείβονται οὗτοι ἀπὸ τῆς ἱδρύσεως τοῦ ἐλευθέρου Ἑλληνικοῦ Βασιλείου. Ἡ φορολογία τῆς Ἐκπαιδεύσεως, κύριοι, δὲν εἶναι νέα, αὐτοὶ οἱ ἀρχαῖοι Ἀθηναῖοι εἰς ἰδιωτικὰ σχολεῖα ἐξεπαίδευσαν τὰ τέκνα των ἀπὸ τοῦ ἕκτου ἔτους μέχρι τῆς ἐφηβικῆς ἡλικίας, τῆς πολιτείας ἐχούσης μόνον τὴν ἐποπτείαν αὐτῶν. Καὶ ἐν Ρώμῃ κατὰ τὸν Πλούταρχον ἤδη κατὰ τὸν Βʹ Καρχηδονιακὸν πόλεμον ἱδρύθη μέγα ἰδιωτικὸν σχολεῖον ὑπό τινος Σκορίου Καρβωλίου, ἐφ’ ὧν ἐξεπαιδεύοντο τὰ τέκνα τῶν Ρωμαίων. Βραδύτερον δὲ μετὰ τὴν κατάκτησιν τῆς Ἑλλάδος οἱ Ρωμαῖοι περὶ πολλοῦ ἐποιοῦντο τὴν ἀνατροφὴν τῶν τέκνων των δι’ Ἑλλήνων διδασκάλων ἀμειβομένων ἁδρῶς. Κατὰ τὸν μέσον αἰῶνα αἱ Μητροπόλεις καὶ τὰ μοναστήρια παρεῖχον δωρεὰν τὴν διδασκαλείαν, διότι ἀπηγορεύετο εἰς τοὺς ἐπισκόπους καὶ ἱερεῖς νὰ λαμβάνωσι δίδακτρα. Ἀλλ’ εἰς τὰ ἀστικὰ σχολεῖα ἡ διδασκαλία παρείχετο ἐπὶ πληρωμῇ. Βραδύτερον πολιτεῖαι καὶ κοινότητες ἐφιλοτιμήθησαν νὰ πληρώνωσι τὴν δαπάνην τῆς Δημ. Ἐκπαιδεύσεως. Ἐν Πρωσσίᾳ μάλιστα τῷ 1888 διὰ νόμου ἀπηγορεύθη ἡ αὔξησις τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν. Ἐπίσης ἐν Αὐστρίᾳ ἐν ᾧ τῷ 1869 εἶχεν ἐπιβληθῇ ἡ φορολογία τῆς ἐκπαιδεύσεως, τῷ 1871 διὰ νόμου πάλιν ἤρθη εἰς τὰς πλείστας χώρας αὐτῆς, διετηρήθη δὲ μόνον ἐν Αὐστρίᾳ, Βοσνίᾳ, Τυρόλῳ καὶ Σιλλεσίᾳ. Διὰ νόμου ἐπίσης εἶναι ἐπιβεβλημένη ἡ φορολογία τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως καὶ ἐν Γαλλίᾳ. Τούτων οὕτως ἐχόντων εἶναι λίαν δικαιολογημένον τὸ νομοσχέδιον ὅπερ ὑπέβαλεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας κλπ. περὶ αὐξήσεως παρ’ ἡμῖν τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν ἐν τῇ Μέσῃ Ἐκπαιδεύσει, ἵνα καταστῇ δυνατὴ ἡ ἐξ αὐτοῦ τοῦ συμφέροντος αὐτῆς ἐπιβαλλομένη βελτίωσις τοῦ μισθοῦ τῶν λειτουργῶν αὐτῆς. Ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον συνταχθὲν, ὡς φαίνεται, μετὰ σπουδῆς ἔχει ἀτελείας. Οἱ συντάκται αὐτοῦ δὲν ἔλαβον ὑπ’ ὄψει, οὔτε τὰ ἐν ἄλλοις κράτεσι συμβαίνοντα ἐν σχέσει πρὸς τὰ ἐκπαιδευτικὰ τέλη, οὔτε τὴν καθόλου κατάστασιν τοῦ ἡμετέρου λαοῦ. Ψηφιζόμενον δὲ οὕτω ὡς ἔχει, φοβοῦμαι μήπως ἡ ὑστεροῦσα ἔτι παρ’ ἡμῖν ἐκπαίδευσις περισσότερον καταθλιβῇ καὶ οὕτως ἀποβῇ τοῦτο πρὸς βλάβην τῆς ἐκπαιδεύσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, διότι θὰ περιορίσῃ αὐτὴν μόνον εἰς τὴν πλουτοκρατικὴν ἀριστοκρατίαν. Διὰ νὰ προληφθῇ τὸ τοιοῦτον, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας κτλ. νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν συστάσεις μου τινάς, ἀναθεωρῶν δὲ νὰ τροπολογήσῃ τὸ νομοσχέδιον καὶ οὕτω συντεταγμένον ἐπὶ νέων βάσεων νὰ τὸ φέρῃ πάλιν εἰς τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς. Αἱ συστάσεις αὗται εἶναι αἱ ἑξῆς: Πρῶτον. Νὰ διαιρεθῶσι τὰ ἐκπαιδευτικὰ τέλη εἰς διαφόρους βαθμίδας, ὥστε ταῦτα νὰ εἶναι ἀνάλογα τῆς εὐπορίας τῶν μαθητῶν. Τοῦτο συμβαίνει καὶ ἐν ἄλλοις κράτεσι, ὡς ἐν Αὐστρίᾳ ὅπου διὰ τοῦ νόμου τοῦ 1886 ἐπεβλήθησαν, Γαλλίᾳ κλπ. Δεύτερον. Νὰ ὁρισθῶσι διάφορα διὰ τὰς διαφόρους πόλεις τῆς Ἑλλάδος, λαμβανομένης βάσεως ἀριθμοῦ τινος τῶν κατοίκων. Τοῦτο ἐπίσης συμβαίνει καὶ ἐν Γαλλίᾳ, Αὐστρίᾳ καὶ ἀλλαχοῦ. Τρίτον. Οἱ ξενόφωνοι πληθυσμοὶ νὰ ἐξαιρεθῶσι τῆς φορολογίας ταύτης διὰ λόγους πολιτικούς. Τέταρτον. Τὰ τέκνα τῶν διδασκάλων νὰ ἐξαιρεθῶσι τῆς φορολογίας τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν ὡς συμβαίνει ἐν Γαλλίᾳ καὶ Αὐστρίᾳ κατόπιν γνωμοδοτήσεως τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ συμβουλίου. Πέμπτον. Νὰ ἐπιτρέπηται εἰς τοὺς ἀπορωτέρους παράτασις μέχρι τριῶν μηνῶν τῆς προσκομίσεως τοῦ ἐνσήμου τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν, χωρὶς νὰ ἀποβάλωσι τὸ δικαίωμα τῆς ἐγγραφῆς. Ἕκτον. Οἱ ἀποδεδειγμένοι ἄποροι χρηστοὶ καὶ ἐπιμελεῖς μαθηταὶ νὰ ἐγγράφωνται δωρεάν. Ἕβδομον. Νὰ ἐλαττοῦνται τὰ ἐκπαιδευτικὰ τέλη, ὅταν πλείονες τοῦ ἑνὸς ἀδελφοὶ φοιτῶσι εἰς τὸ αὐτὸ σχολεῖον, καὶ δὴ τοῦ δευτέρου κατὰ τὸ ἓν τέταρτον, διὰ τὸν τρίτον κατὰ τὸ ½, διὰ τὸν τέταρτον κατὰ τὰ ¾ καὶ διὰ τὸν πέμπτον κατὰ τὸ ὅλον. Ἄν ὁ κ. Ὑπουργὸς θελήσῃ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰς συστάσεις μου ταύτας τὰ ἐπιβαλλόμενα τέλη δὲν θὰ βαρύνωσι τὸν πολὺν Ἑλληνικὸν λαόν, ἂν ὅμως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, ὡς ἔχει, κατέχομαι ὑπὸ δυσαρέστου προαισθήσεως, ὅτι πολλοὶ εὐφυεῖς Ἑλληνόπαιδες θ’ ἀποκλεισθῶσι τῆς ἐπιστήμης.

§122Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν). Κατόπιν τῶν παραδειγμάτων, τὰ ὁποῖα ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συζητῶμεν σοβαρῶς, ὅτι τὰ μέτρα τῆς ἐπιβαλλομένης φορολογίας διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου εἶναι ὑπερβολικά. Ὅταν εἰς ἄλλα Κράτη ἡ μέση ἐκπαίδευσις ἐπιβαρύνεται μὲ 300 καὶ 400 φράγκα ἐτησίως βεβαίως δὲν δύναται νὰ γίνῃ συζήτησις περὶ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου, τοῦ ὁποίου τὸ ἀνώτατον ὅριον εἶναι 50 δραχμαὶ ἐτησίως. Ἀλλ’ ἀκριβῶς αὐτὴ ἡ διαφορὰ τοῦ ἀνωτάτου ὁρίου τοῦ ὑπάρχοντος εἰς ἄλλα Κράτη καὶ τοῦ τιθεμένου διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία θὰ πείσῃ καὶ τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον κρατεῖ ἐν Γαλλίᾳ, διότι ἐκεῖ πρόκειται περὶ τελῶν 300 καὶ 400 φράγκων καὶ ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ ὑπάρξῃ διάκρισις τοιαύτη, ἀλλ’ ἐδῶ πρόκειται περὶ 50 δραχμῶν ἀνωτάτου ὁρίου δὰ τὰ Γυμνάσια καὶ 15 δραχμῶν διὰ τὰ Ἑλληνικὰ σχολεῖα. Τὶ διάκρισιν θέλετε νὰ κάμετε δι’ ἓν τοιοῦτον εὐτελέστατον ποσόν; Ἐπίσης ὁ αὐτὸς λόγος εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἀποκρούει καὶ τὴν ἄλλην πρότασιν τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου, ὅτι πρέπει νὰ γείνῃ διάκρισις διὰ τοὺς ἔχοντας πλείονα τέκνα φοιτῶντα εἰς τὰ σχολεῖα. Ἐκεῖ γίνεται ἡ διάκρισις λόγῳ τοῦ μεγάλου ποσοῦ τῶν τελῶν. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἄλλας παρατηρήσεις τοῦ ἀξιοτίμου κ. συναδέλφου παρακαλῶ τοῦτον νὰ ὑποβάλῃ σχετικὰς τροπολογίας, τὰς ὁποίας νὰ μελετήσω καὶ ἂν εἶναι δυνατὸν, θὰ τροποποιηθῇ τὸ νομοσχέδιον κατὰ τὴν βʹ ἀνάγνωσιν.

§123Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Ἡ παρατήρησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας ὅτι, ἐπειδὴ ἡ φορολογία εἶναι ἀσήμαντος ἐν σχέσει πρὸς τὰ ἄλλα Κράτη, δὲν πρέπει νὰ γίνῃ καὶ παρ’ ἡμῖν διαβάθμισις αὐτῆς ἀνάλογος πρὸς τὴν εὐπορίαν τῶν μαθητῶν, δὲν δύναται νὰ στηριχθῇ. Διότι ὡς πᾶσα ἐπιβαλλομένη φορολογία καὶ αὕτη πρὸ παντὸς πρέπει νὰ εἶναι δικαία· θὰ εἶναι δὲ δικαία τότε μόνον, ὅταν κατανέμεται ὑπὸ τῆς Πολιτείας εἰς τοὺς πολίτας ἀναλόγως τῶν δυνάμεων τῆς οἰκονομικῆς ἀντοχῆς αὐτῶν. Τοῦτο ἐν τῷ προκειμένῳ νομοσχεδίῳ δὲν συμβαίνει, ἑπομένως ἡ φορολογία εἶναι ἄδικος καὶ θὰ καταπιέσῃ ὡρισμένας τάξεις πολιτῶν, ὧν θ’ ἀποκλείσῃ τὰ τέκνα ἀπὸ τῆς ἀνωτέρας ἐκπαιδεύσεως. Διὰ τοῦτο ἐπιμένω εἰς τὴν ὀρθότητα τῶν συστάσεών μου καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μὴ παρίδῃ αὐτάς. Ἄλλως τε ἂς λάβῃ ὑπ’ ὄψει του ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι δὲν βαρύνονται οἱ μαθηταὶ μόνον διὰ τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν, ἕκαστος αὐτῶν ἔχει ἀνάγκην καὶ 40–50 δραχμῶν διὰ βιβλία καὶ 6–10 δραχμὰς διὰ τὸ Σχολικὸν Ταμεῖον. Οὕτω δὲ ἡ φορολογία ἑκάστου μαθητοῦ τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως ὑπερβαίνει τὰς 100 δραχμάς. Ἄν δ’ ἄπορος πατὴρ ἔχῃ 4–5 τέκνα ἐν τῷ σχολείῳ χρειάζεται τοὐλάχιστον 400–500 δραχμὰς ἐτησίως δι’ αὐτά, ὁπόταν εἶναι ἀδύνατον εἰς αὐτὸν νὰ σπουδάσῃ αὐτά.

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν ἂν δέχεται ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον.

§125ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον).

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ σχολικῶν ἐπιτροπῶν καὶ σχολικῶν ταμείων τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας τοῦ ἐδαφ. 2 τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νόμου 919». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας ὑποβάλουσι τὰ κάτωθι σχέδια νόμου: 1) «Περὶ τακτοποιήσεως τῆς διαχειρίσεως τῶν ἐπιτάκτων ἀτμοπλοίων». 2) «Περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 823 περὶ προσωρινῆς ἀπαγορεύσεως τῶν οἰκοδομικῶν ἐργασιῶν ἐπὶ τοῦ ἀποτεφρωθέντος τμήματος τῆς πόλεως Θεσσαλονίκης». 3) «Περὶ ἐγκρίσεως καὶ χορηγήσεως συμπληρωματικῆς πιστώσεως διὰ τὴν ἐκπόνησιν τοπογραφικοῦ, κτηματογραφικοῦ καὶ ρυμοτομικοῦ σχεδίου πόλεως Θεσσαλονίκης» καὶ 4) «Περὶ ἐκτελέσεως διαρκοῦντος τοῦ πολέμου, ἔργων χρησίμων εἰς τὴν ναυτικὴν ὑπηρεσίαν, ἄνευ τῆς τηρήσεως τῶν ὑπὸ τῶν εἰδικῶν νόμων ἀπαιτουμένων διατυπώσεων». Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Περιθάλψεως κ. Σ. Σῖμος ὑποβάλλει νομοσχέδιον «περὶ δικαστικῶν ἐποπτῶν».

§127ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ λυθῇ ἡ συνεδρίασις κ. Πρόεδρε. (ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις ἵνα ἐπαναληφθῇ αὕτη τὴν 4 μ. μ. αὔριον. (Ὥρᾳ 6 μ. μ.)