1918.03.16

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 15Η

τῆς 16 Μαρτίου 1918

ΠΡΟΕΔΡΙΑ κ. Θ. ΣΟΦΟΥΛΗ

(Ὥρᾳ 4. 5′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: — Οἱ ἐξ Ἰωαννίνων καλούμενοι εἰς τὰς τάξεις τοῦ Στρατοῦ, μόνοι προστάται οἰκογενείας, παρακαλοῦσιν, ὅπως ληφθῇ νομοθετικὴ πρόνοια ἵνα μεταφέρωνται εἰς τὴν βʹ σειρὰν τῆς ἐφεδρείας. — Ἡ Εὐγενία, σύζυγος τοῦ Εὐσταθ. Φαράκλα, συνταξιούχου ταγματάρχου μεταφερθέντος ὑπὸ τῶν Βουλγάρων ἐκ Καβάλλας εἰς Σόφιαν, παρακαλεῖ, ὅπως ληφθῇ πρόνοια περὶ πληρωμῆς εἰς αὐτὴν τῆς συντάξεως τοῦ συζύγου της. — Ὁ συνταξιοῦχος ἐφέτης Βασίλ. Μωραΐτης, παρακαλεῖ, ὅπως δοθῇ ἑρμηνεία εἰς τὸν νόμον περὶ συντάξεων, καθόσον ἐκ τῆς ἀσαφείας αὐτοῦ δὲν δίδεται ὡς σύνταξις ὁ μισθὸς εἰς τοὺς δικαστικοὺς ἐκείνους οἵτινες ἀποχωροῦσι, λόγῳ ἡλικίας καὶ ἔχουσι διανύσει τὸν ἀπαιτούμενον χρόνον ὑπηρεσίας. — Ὁ Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν κ. Α. Γρίβας, διαβιβάζει πρὸς ἀνακοίνωσιν πρὸς τὴν Βουλὴν τὸ Νομοθ. Διάταγμα «περὶ προσθέτου ἐπιδόματος εἰς τοὺς ἐν διαθεσιμότητι διατελοῦντας ἀξιωματικούς». — Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Γερμανός, ὑποβάλλει τροπολογίας ἐπὶ τῶν ἑξῆς σχεδίων νόμων: 1) «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου ΓΩΚΕʹ «περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου καὶ ΓΩΚΕʹ «περὶ Καποδιστριακοῦ Πανεπιστημίου», καὶ 2) «περὶ παροχῆς μισθοῦ εἰς τοὺς ἐφημερίους τῶν Ν. Χωρῶν». — Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Λαγοπάτης, ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ ἐμπορικῶν χρηματιστηρίων». — Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν κ. Κ. Ρακτιβάν, ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ χρησιμοποιήσεως περισσεύματος ἐκ τῶν κατὰ τὸν νόμον ΑΣΕʹ τοῦ 1885 ἐσόδων». — Τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ συστάσεως Ἐπιτροπῆς πρὸς πανηγυρισμὸν τῆς ἑκατονταετηρίδος τῆς Ἐθνικῆς Παλιγγενεσίας». — Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης κ. Ι. Τσιριμῶκος, ὑποβάλλει σχέδιον νόμου, «περὶ παροχῆς ἐπιδόματος εἰς τοὺς ἐν τῇ πολεμικῇ ζώνῃ ὑπηρετοῦντας δικαστικοὺς ὑπαλλήλους». — Ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ κ. Π. Βουρλούμης, ὑποβάλλει σχέδιον νόμου, «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 15 Δεκεμβρίου 1917 Ν. Δ. «περὶ ἀπαγορεύσεως χρησιμοποιήσεως τῶν ἀκατεργάστων ἐλαιοπυρήνων ὡς καυσίμου ὕλης». — Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κ. Μ. Νεγροπόντης ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ φορολογίας τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν καὶ παρατάσεως τῶν προθεσμιῶν τῶν δηλώσεων μεγάλων ζώων χρήσεως 1917 καὶ 1918 καὶ ἀπαλλαγῆς ἐνοικιαστῶν φόρου δεκάτης καὶ ἄλλων τινῶν φόρων χρήσεως 1917 ὡς καὶ διαρρυθμίσεως φορολογικῶν τινων νόμων». —Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Μερλόπουλος, ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ ἀναθεωρήσεως πινάκων προβιβασμοῦ ἀξιωματικῶν κλπ.» —Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Πολυχρονιάδης, ὑποβάλλει τροπολογίαν, ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου ΓΩΚΓʹ «περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου καὶ ΓΩΚΕʹ «περὶ Καποδιστριακοῦ Πανεπιστημίου». —Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Συριόπουλος, ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 31 τοῦ νόμου ΣΙΒʹ τοῦ 1852 νόμου «περὶ Δημοσίου Λογιστικοῦ». Ἡ ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων τοῦ Κράτους καὶ τῶν εἰδικῶν ταμείων καὶ ὑπηρεσιῶν Ἐπιτροπὴ τῆς Βουλῆς ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ Βασιλικῆς χορηγίας», περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ΔΡΟΔʹ «περὶ ἀπονομῆς ἐτησίας χορηγίας εἰς τὴν Βασίλισσαν Μητέρα καὶ «περὶ παροχῆς ἐπιχορηγήσεως εἰς τὸν παρῃτημένον Βασιλέα». Ἡ ἐπὶ τοῦ Ἐμπορίου Βιομηχανίας, Ἐργασίας κλπ. Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τῆς θέσεως τῶν ἰδιωτικῶν ὑπαλλήλων, ἐν περιπτώσει πολέμου».

Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Οἱ κ. κ. Ι. Ξηρὸς καὶ Ν. Ξηρὸς ἐπὶ ἀναφορᾶς καταστηματαρχῶν τινων Λαμίας.

§3Ν. ΞΗΡΟΣ. Παρακαλῶ νὰ σταλῇ εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Χρυσοστάλης, ὅπως ὑποβάλλει καὶ ἀναπτύξῃ ὑπόμνημα τῶν ἀποστράτων ἀξιωματικῶν τοῦ Κράτους.

§5Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, οἱ ἀπόστρατοι ἀξιωματικοὶ Χαλκίδος—καὶ πρέπει νὰ γνωρίσητε, κ. Ὑπουργέ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι ἐν Χαλκίδι ὑπάρχουσι πολλοὶ ἀπόστρατοι ἀξιωματικοί, ἐκλέξαντες τὸν τόπον τοῦτον ὡς ὑγιεινὸν καὶ οἰκονομικῶς συμφέροντα συγχρόνως —συνενοηθέντες μετ’ ἄλλων ἀξιωματικῶν τοῦ στρατοῦ καθ’ ὅλον τὸ Κράτος, εἶχον ὑποβάλλει πρὸ διετίας ὑπόμνημα πρὸς τὸ ὑφ’ ὑμᾶς Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν περὶ συστάσεως ἑνὸς κλάδου εἰς τὸ Μετοχικὸν Ταμεῖον προικήσεως τῶν θυγατέρων των. Τὸ ὑπόμνημα τοῦτο ἀπεστάλη κατὰ τὸν Αὔγουστον 1915 πρὸς τὸν καὶ σήμερον εὐκλεῶς διευθύνοντα τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων, ὁ ὁποῖος ἀπέστειλεν αὐτὸ ἀπὸ τῆς 20 Αὐγούστου εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν. Ἔκτοτε ὅμως, καίτοι ὁ κ. Δαγκλῆς ὑπεσχέθη πολλὰ περὶ τούτου, ἔμεινε τὸ πρᾶγμα ἐκκρεμές, διότι ἐν τῷ μεταξὺ ἀπήλθατε ὑμεῖς τῆς ἀρχῆς. Ἤδη ὅμως ἐπανέρχονται ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ζητήματος καὶ παρακαλοῦσιν ὑμᾶς, κ. Ὑπουργέ, ὅπως υἱοθετήσητε τὸ ζήτημά των καὶ νὰ μελετήσητε τὸ ὑπόμνημά των, εἰς τὸ ὁποῖον ἐκθέτουν τὰ πράγματα, καὶ νὰ τὸ διαβιβάσητε εἰς μίαν Ἐπιτροπήν. Ζητοῦν δηλαδή, οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ τὸ 2%, τὸ ὁποῖον διετάχθη ἀπὸ τὸ 1909 καὶ ἐντεῦθεν νὰ κρατῆται ἀπὸ τοὺς ἀποστράτους ἀξιωματικούς, καὶ ἤδη ζητεῖται παρὰ τῆς ὑπηρεσίας ὡς κοινολογεῖται νὰ τοῖς ἐπιστραφῇ, διότι εἶναι ἀρκετὰ ἐνισχυμένον τὸ μετοχικὸν ταμεῖον, ὥστε νὰ μὴ ἔχῃ ἀνάγκην καὶ τῶν πόρων τῶν προερχομένων ἐκ τῆς γλίσχρου μισθοδοσίας τῶν ἀποστράτων ἀξιωματικῶν. Οὗτοι λοιπὸν δὲν θέλουσι νὰ τοῖς ἐπιστραφῇ τοῦτο, ἀλλὰ νὰ κατατεθῇ εἰς τὸν κουμπαρᾶν τῆς προικοδοτήσεως τῶν κοριτσιῶν τῶν ἀξιωματικῶν, ὥστε νὰ αὐξηθῇ τὸ ποσὸν τὸ διδόμενον εἰς τὰ κορίτσια τῶν ἀξιωματικῶν ὡς προίξ, διότι ἡ προὶξ ἡ διδομένη σήμερον τῶν 1600 δραχμῶν εἰς τὰ τῶν κατωτέρων ἀξιωματικῶν κορίτσια καὶ τῶν 1800 εἰς τὰ τῶν ἀνωτέρων εἶναι ἐντελῶς γλίσχρος, καὶ δὴ ἀνταξία τῶν κοριτσιῶν τῶν ἀξιωματικῶν. Ζητοῦν λοιπὸν, μαζὺ μὲ τὴν νῦν ὑπάρχουσαν προῖκα τῶν κοριτσιῶν, τὴν ὁποίαν λαμβάνουν ἀπὸ τὸ μετοχικὸν Ταμεῖον, νὰ κρατῆται καὶ τὸ 2% ἐφεξῆς ἀπὸ τοὺς μισθοὺς τῶν ἀξιωματικῶν ἐν γένει καὶ 1% ἐκ τῶν μισθῶν τῶν ἐν ἐνεργείᾳ ἀξιωματικῶν, ὥστε νὰ καταρτισθῇ ἓν κεφάλαιον ἀρκετὰ σημαντικὸν καὶ νὰ προικίζωνται τὰ κορίτσια τῶν ἀξιωματικῶν ἀπὸ 5 ἕως 10 χιλιάδες τῶν ἀνωτέρων, ὅπως ἁρμόζει εἰς τὰ κορίτσια τῶν ἀξιωματικῶν. Εἰς αὐτὸ εἶναι ὅλοι σύμφωνοι, δὲν ἀπομένει δὲ παρὰ ἡ καλὴ διάθεσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, διὰ νὰ γίνῃ τὸ προσῆκον νομοθέτημα.

§6Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Θὰ ζητήσω τὸ ὑπόμνημα καὶ θὰ τὸ μελετήσω.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Μπουρνιᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Οἰνοποιητικοῦ Συνεταιρισμοῦ Κύμης.

§8Ι. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Παρακαλῶ νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἵνα τὴν λάβῃ ὑπ’ ὄψει.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Ε. Θεοδωρίδης, Κ. Πλουμιδάκης καὶ Κ. Μητσοτάκης παρακαλοῦν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ: 1) Ἐὰν εἶναι ἀληθὲς ὅτι ὁ συνταγματάρχης τοῦ Ἱππικοῦ κ. Σπυρίδων Καναβατσόγλου, ὡς διευθυντὴς τοῦ Κέντρου ἐφοδιασμοῦ Λαρίσης κατὰ τοὺς πολέμους 1912 καὶ 1913, εἰς τὰς διαταγὰς τοῦ ὁποίου ὑπήγετο τὸ ἐκεῖ Παράρτημα τῆς Ἐφορείας ὑλικοῦ πολέμου, ὑπέβαλε δὶς ἔκθεσιν εὔφημον καὶ λίαν εὔνουν ὑπὲρ τοῦ λοχαγοῦ Εὐαγγέλου Γερανιώτη, διευθυντοῦ τοῦ εἰρημένου Παραρτήματος. Ἡ πληροφορία αὕτη πρέπει νὰ στηριχθῇ ἐπὶ τῆς ἐξετάσεως τοῦ ἀρχείου τοῦ τηρουμένου ὑπὸ τοῦ εἰρημένου Διευθυντοῦ τοῦ Κέντρου ἐφοδιασμοῦ ἢ καὶ ἐπὶ τῆς ἀνακρίσεως αὐτοῦ. 2) Ἐὰν εἶναι ἀκριβὲς ὅτι τοιαύτη ἔκθεσις τοῦ μόνου ἁρμοδίου νὰ κρίνῃ περὶ τῆς ποιότητος καὶ τῆς δράσεως τοῦ λοχαγοῦ Εὐαγγέλου Γερανιώτη, δὲν εὑρίσκεται εἰς τὸν σχετικὸν φάκελλον, ὃν εἶχεν ὑπ’ ὄψει καὶ ἔκρινε περὶ αὐτοῦ τὸ Ἀνώτερον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον, καὶ 3) ἐὰν εἶναι ἀκριβὲς ὅτι τὸ εἰρημένον Ἀνώτερον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον ἔλαβεν ὑπ’ ὄψει τὴν μόνην περὶ τοῦ λοχαγοῦ Εὐαγγέλου Γερανιώτη ὑπάρχουσαν ἔκθεσιν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλλε περὶ αὐτοῦ ὁ ἐν Ἀθήναις Διευθυντὴς τοῦ ὑλικοῦ πολέμου, ὅστις κατὰ τὴν περίοδον τῶν δύο πολέμων οὐδεμίαν εἶχε δικαιοδοσίαν ἐπὶ τοῦ ἀνωτέρω ἀξιωματικοῦ, μὴ ὑπαγομένου εἰς τὰς διαταγάς του καὶ συνεπείᾳ τῆς ὁποίας ἐκθέσεως τὸ Ἀνώτερον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον δὲν ἐνέγραψεν αὐτὸν εἰς τοὺς σχετικοὺς πίνακας προβιβασμοῦ, ἀποτέλεσμα τοῦ ὁποίου ὑπῆρξε νὰ τεθῇ εἰς αὐτεπάγγελτον ἀποστρατείαν διὰ τοῦ ὑπὸ χρονολογίαν 13 Μαρτίου 1914 Β. Διατάγματος.

§10Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς Στρατιωτικῶν). Καταθέτω ἐγγράφως τὴν ἀπάντησιν εἰς τὸ ἐρώτημα τοῦτο.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Μελᾶς παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν. 1) Τίνα σκοπὸν ἔχει ἡ ἐν τοῖς σιδηροδρομικοῖς σταθμοῖς καταγραφὴ τῶν ἀφικνουμένων ἐπιβατῶν. 2) Ποῖος διέταξεν αὐτήν. 3) Ποῖον πρακτικὸν ἀποτέλεσμα εἶχεν ἕως τώρα. 4) Ἐὰν τοὐλάχιστον ζητεῖται ἀπὸ τοὺς ἐπιβάτας ἀείποτε ἀπόδειξις τῶν δηλώσεών των. Ἔχει πληροφορίας, ὅτι ὅλως ἀντίθετα τοῦ ἐπιδιωκομένου σκοποῦ ἀποτελέσματα ἐπιτυγχάνονται ἤτοι· 1) Οἱ ἐπιβάται δικαίως ἀγανακτοῦντες διὰ τὴν μακρὰν αὐτῶν καθυστέρησιν καταφέρονται κατὰ τῆς Ἀρχῆς. 2) Ἐκδικούμενοι τὸ τελείως ἄσκοπον αὐτὸ βασανιστήριον ἐπίτηδες δηλώνουν ψευδῆ ὀνόματα καὶ ἐπαγγέλματα. Προτείνει, ὡς ἁπλούστερον καὶ λογικώτερον νὰ ἀπαιτῆται ἀπὸ κάθε ταξειδεύοντα νὰ ἔχῃ ἐπίσημον δελτίον ταυτότητος ἐξελεγχόμενον ἐν τῷ σιδηροδρομικῷ συρμῷ καὶ ὄχι ἐν τῷ σταθμῷ μετὰ πολύωρον καὶ πολυήμερον κοπιαστικὸν ταξείδιον.

§12Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Πρῶτον ἡ καταγραφὴ τῶν ἀφικνουμένων καὶ ἀναχωρούντων ἐπιβατῶν ἐνεργεῖται πρὸς ἔλεγχον τῆς ταυτότητός των καὶ τῶν σκοπῶν τοῦ ταξειδίου των, καθ’ ὅσον διάφορα ἄτομα ἀντιδραστικὰ ταξειδεύοντα διεξῆγον συνεννοήσεις μὲ ἄλλα τοιαῦτα ἐν ταῖς ἐπαρχίαις, πρὸς ἃ ἐκόμιζον καὶ ἐπιστολάς. Δεύτερον. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς διέταξε τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῆς Χωροφυλακῆς, ὅπως ἐνεργεῖται αὕτη. Τρίτον. Ἔσχε πρακτικὸν ἀποτέλεσμα, ὅτι συνελήφθησαν διάφορα πρόσωπα π. χ. οἱ Δημ. Μάμαλης, Πέτρος Κατσουλάκος, Κατσαφούρης, Παν. Τριαντάφυλλος, Σαράμπαλης καὶ Χρίστ. Σπαθούλας, κομίζοντες ἐπιστολὰς ἔστιν ὅτε συνθηματικάς, κατὰ παράβασιν τοῦ νόμου καὶ τῆς ἀπαγορευτικῆς διαταγῆς τῆς Στρατιωτικῆς Ἀρχῆς καὶ παραπεμφθέντες πρὸς ποινικὴν καταδίωξιν ἐνώπιον τοῦ Στρατοδικείου. Διὰ τοῦ μέτρου τούτου περιωρίσθη ἡ ἐλευθέρα μεταφορὰ ἐπιστολῶν καὶ κυκλοφορία διὰ συνεννοήσεις καὶ κατασκοπείας γνωστῶν ἀντιδραστικῶν ἢ ἄλλων καταζητουμένων καὶ ἐπιτηροῦνται οἱ ἐξ αὐτῶν ὕποπτοι ὑπὸ τῶν Ἀστυνομικῶν Ἀρχῶν εἰς τοὺς τόπους τῆς μεταβάσεώς των. Τέταρτον. Παρὰ τῶν ἐπιβατῶν ζητοῦνται πᾶσαι αἱ δυναταὶ ἀποδείξεις περὶ τῆς ταυτότητός των, ἐκ τῶν μεθ’ ἑαυτῶν φερομένων ἐγγράφων, ἐκ μαρτύρων κλπ. — Εὐχῆς ἔργον θὰ ἦτο ἕκαστος τῶν ἐπιβατῶν νὰ ᾖ ἐφωδιασμένος διὰ διαβατηρίου παρὰ τῆς Ἀστυνομικῆς Ἀρχῆς τοῦ τόπου τῆς ἀναχωρήσεώς του. Τὸ μέτρον τοῦτο ἐφηρμόσθη ἐνταῦθα καὶ ἐν Πειραιεῖ τὰς πρώτας ἡμέρας τῆς ἐγκαταστάσεως τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, ἀλλὰ κατηργήθη μετ’ ὀλίγον. Πέμπτον. Μόνον κατὰ τὰς ἀφίξεις τῶν σιδηροδρομικῶν συρμῶν ἐπέρχεται μικρὰ καθυστέρησις τῶν ἐπιβατῶν, μὴ ὑπερβαίνουσα ὅμως τὴν ἡμίσειαν ὥραν, καὶ τοῦτο λόγῳ ἀριθμητικῆς ἀνεπαρκείας τῆς ἐντεταλμένης Ἀστυνομικῆς δυνάμεως. Ἐν Ἰταλίᾳ καὶ λοιποῖς κράτεσιν, οἱ ταξειδεύοντες ὑφίστανται ἀληθὲς μαρτύριον, γυμνούμενοι καὶ ὑποβαλλόμενοι εἰς τὴν ἐπίδρασιν χημικῶν καὶ φυσικῶν μέσων. Ἐζητήθη ἡ ἐνίσχυσις τῆς ρηθείσης ἀστυνομικῆς δυνάμεως, ὅπως ἐνεργεῖται ἡ καταγραφὴ καὶ ὁ ἔλεγχος, ὅσῳ τὸ δυνατὸν πλειόνων ἐπιβατῶν συγχρόνως. Οἱ δηλοῦντες ψευδῶς τὴν ταυτότητά των ἀνακαλυπτόμενοι ὑφίστανται τὰς συνεπείας τοῦ Ποινικοῦ Νόμου. Ἐζητήθη πρὸ μηνῶν ἡ χορήγησις, εἰς ὄργανα ὡρισμένου ἀριθμοῦ, εἰσιτηρίων ἐλευθέρας κυκλοφορίας ἐπὶ τῶν σιδηροδρόμων Πελοποννήσου καὶ Λαρισσαϊκοῦ, ἵνα ὁ ἔλεγχος τῶν ἐπιβατῶν ἐνεργεῖται, ἐν τῷ συρμῷ, ἀλλὰ μόλις πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἐχορηγήθησαν ἐν ὅλῳ ἓξ τοιαῦτα εἰσιτήρια τοῦ Λαρισσαϊκοῦ σιδηροδρόμου.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Παπαδάκης παρακαλεῖ τὴν Κυβέρνησιν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἐὰν θὰ συστηθῇ ἐπιτροπὴ ἐλέγχου ὑλικῶν καὶ ποία ἡ τύχη τῶν ἐκδοθεισῶν ἀποφάσεων μέχρι σήμερον ὑπὸ προηγουμένων τοιούτων ἐπιτροπῶν καθ’ ὧν ἀποφάσεων ὑπάρχουν πολλὰ παράπονα ὅτι αὗται δὲν ἐξεδόθησαν ἐν πνεύματι δικαιοσύνης, καὶ ἐὰν θὰ χορηγηθῶσι δάνεια εἰς τοὺς δικηγόρους Κρήτης ὑπὸ τοῦ Κοινωφελοῦς Ταμείου μὲ τοὺς συνήθεις ὅρους ἀσφαλείας πρὸς ἀνακούφισιν αὐτῶν λόγῳ τῆς μακρᾶς ἐπαγγελματικῆς κρίσεως.

§14Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Εἰς τὸ πρῶτον ἐρώτημα ἀπαντῶ ὅτι ἠκυρώθησαν ὅλαι αἱ μέχρι τοῦδε ἀποφάσεις. Διότι ἀπὸ τὰς νέας Χώρας ἡ Κρήτη εὑρίσκεται εἰς μίαν θέσιν ἐξαιρετικήν, διότι ἀπὸ τοῦ 1906 ἔκαμε μητρῷα. Ἔκρινα ὅτι ὅσοι εἶναι ἐγγεγραμμένοι εἰς ἐκεῖνα τὰ μητρῷα καλὸν εἶνε νὰ ὑπάγουν νὰ στρατευθοῦν σήμερον, καὶ νὰ μὴ μᾶς βγάλουν ἄλλους μικροτέρους καὶ ἄλλους ἀρχαιοτέρους. Πρέπει νὰ εἴπω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι δυστυχῶς ἐγένοντο πολλαὶ ἐνστάσεις κατὰ τῆς ἀναγραφῆς τῆς ἡλικίας, καὶ αἱ ἐνστάσεις ἐγένοντο δεκταὶ καταχρηστικῶς. Αὕτη εἶνε ἡ πεποίθησίς μου ὡς Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Ἠξεύρω ὅτι πολλοὶ συμπατριῶταί μου δὲν ἐπῆγαν νὰ ὑπηρετήσουν διότι κατώρθωσαν νὰ πείσουν τὰς ἐπιτροπὰς νὰ τοὺς ἀπαλλάξουν. Ἐνόμισα ὅτι ἐδικαιούμην πρὸς τοὺς ἰδιαιτέρους μου πατριώτας νὰ εἴπω ὅτι ὅσοι εἶσθε ἐγγεγραμμένοι ἀπὸ τὸ 1906 καὶ ἐντεῦθεν θὰ ὑπάγητε νὰ ὑπηρετήσητε καὶ νὰ μὴ κάμνετε ἐνστάσεις, διότι αὐτὸ δὲν συμβιβάζεται πρὸς τὴν πολεμικὴν ὁρμήν, τὴν ὁποίαν λέγομεν ὅτι ἔχετε. Ἐπὶ τῆς δευτέρας παρακλήσεως ἔχω ν’ ἀπαντήσω ὅτι εὑρίσκω μὲν τὴν πρότασιν παροχῆς δανείων πρὸς τοὺς δικηγόρους λίαν εὔλογον, ἀλλ’ ὄχι παρὰ τοῦ Κοινωφελοῦς Ταμείου. Τὸ Κοινωφελὲς Ταμεῖον ἔχει κεφάλαια γεωργικὰ τῆς Κρήτης καὶ διὰ τοὺς γεωργοὺς τῆς Κρήτης εἶναι προωρισμένον. Ἐφόσον ὅμως κρίνεται εὔλογον ὅτι ἡ τάξις αὕτη τῶν δικηγόρων ἔχει ἀνάγκην προστασίας, καλὸν θὰ εἶνε ἡ παροχὴ τοιούτων δανείων ὄχι μόνον εἰς τοὺς δικηγόρους τῆς Κρήτης ἀλλὰ ὅλης τῆς Ἑλλάδος γενικῶς νὰ γίνῃ παρ’ ἄλλων Τραπεζῶν, καὶ τὸ τοιοῦτον δὲ θέλω καὶ ἐγὼ συστήσῃ.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἂν σκέπτηται νὰ λάβῃ μέτρον νομοθετικὸν ὑπὲρ τῶν ἐνοικιαστῶν τοῦ φόρου τῶν ὠνίων καὶ ἐπιτηδευμάτων διὰ τὸ ἔτος 1917 διότι οὗτοι ὑπέστησαν ἀνυπολογίστους ζημίας λόγῳ τῶν ἐξαιρετικῶν περιστάσεων.

§16Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐνοικιασταὶ φόρου ἐπιτηδευμάτων δὲν ὑπάρχουν. Δὲν εἶμαι ἐγὼ ὁ ἁρμόδιος, ἀλλ’ ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργός.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Μ. Καταπότης καὶ Κ. Κότσιανος ἐρωτῶσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν διατὶ δὲν ἐχορηγήθη σύνταξις εἰς τὴν χήραν Εὐαγγ. Σαρρῆ, Καλλιόπην.

§18Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἡ χήρα Εὐαγγ. Σαρρῆ, Καλλιόπη δὲν δικαιοῦται συντάξεως, διότι ὁ σύζυγός της δὲν εἶχε συμπληρώσῃ εἰκοσαετῆ ὑπηρεσίαν.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Α. Παπαζαχαρίου καὶ Γ. Σαρρφιανὸς παρακαλοῦσι τὸν κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἐὰν ἔλαβε μέτρον τι διὰ τὰς κατὰ τὴν πρό τινος χρόνου συμβᾶσαν ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τούτῳ πυρκαϊὰν ἀπωλεσθείσας ἐφέσεις τῶν ἐκ Γοματίου Χαλκιδικῆς συμπολιτῶν των κ. Ἀγγελῆ Παπαγγέλου καὶ λοιπῶν κατὰ τῆς κατασχέσεως τῶν ἀμβύκων αὐτῶν.

§20Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐκ τῶν βιβλίων τῶν κοινοποιουμένων ἐγγράφων δὲν φαίνεται νὰ ἐκοινοποιήθη ἔφεσις τοῦ Παπαγγέλου θὰ παρακαλέσω ὅσους ἔχουν ἐπιδόσει ἔφεσιν νὰ μᾶς φέρουν τὰ ἐπιδοτήρια.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§22Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Μετὰ τριετίαν, Κύριοι Βουλευταί, συμπληροῦται ἡ 100ὴ ἐπέτειος τῆς ἐνάρξεως τοῦ Ἱεροῦ ἀγῶνος. Τὸ ἔργον τῶν πατέρων ἡμῶν οἵτινες θραύσαντες τὰ δεσμὰ μακραίωνος δουλείας ἀπέδωκεν τὴν ἐλευθερίαν εἰς τὴν γωνίαν ταύτην τῆς νῦν ἐλευθέρας Ἑλλάδος καὶ ἔθηκε τὰς βάσεις τῆς ἀπελευθερώσεως καὶ ἀποκαταστάσεως τοῦ ὅλου ἔθνους, τὸ ὁποῖον κεῖται ὑπεράνω πάσης ἐξάρσεως. Ἀποτελεῖ στοιχειώδη ἀπόδοσιν ὀφειλομένης τιμῆς ὁ πανηγυρισμὸς τῆς 100ετηρίδος αὐτῆς τὸν ὁποῖον πανηγυρισμὸν κατ’ ἀξίωσιν ὁμόθυμον δύναμαι εἰπεῖν, τοῦ Πανελληνίου, εἰσηγεῖται ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ ὑποβαλλομένου νομοσχεδίου. Ἂς ἐλπίσωμεν δὲ ὅτι καὶ ὁ διεξαγόμενος ἤδη γιγάντειος ἀγὼν κατὰ τὸν ὁποῖον ἡ Ἑλλὰς ἔλαβεν τὴν ἐμπρέπουσαν θέσιν παρὰ τὸ πλευρὸν τῶν φυσικῶν αὐτῆς Συμμάχων θὰ φέρῃ ἡμᾶς ἐγγύτερον πρὸς πραγμάτωσιν τῶν ἐθνικῶν ἡμῶν δικαιωμάτων.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσωρινῆς ἀπολύσεως τῶν στρατευομένων ἐν καιρῷ Πολέμου καταδίκων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκρίσεως κατασκευῆς τῆς ὁδοῦ Δερβενακίου καὶ τῶν σχετικῶν πρὸς τοῦτο ἐνεργειῶν τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ Ἠπείρου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 617 περὶ ἀσκήσεως τῶν ἰατρικῶν ἐπαγγελμάτων ἐν ταῖς Νέαις Ἑλληνικαῖς Χώραις». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Ψήφισις συνόλου τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐγκρίσεως τοῦ ἀπὸ 3 Ἰανουαρίου 1918 (5) νομοθετικοῦ Διατάγματος, «περὶ ἀναγραφῆς πιστώσεως δραχμῶν 15,000 ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν διὰ συνδρομὴν τοῦ Κράτους ὑπὲρ τοῦ Δημοτικοῦ Βρεφοκομείου Ἀθηνῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Ψήφισις συνόλου τοῦ νομοσχεδίου «περὶ πληρωμῆς εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν ἐν τῇ ἀνατολικῇ Μακεδονίᾳ ἀποκλεισθέντων δημοσίων ὑπαλλήλων τοῦ ἡμίσεως μισθοῦ αὐτῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Ψήφισις συνόλου τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀπονομῆς συντάξεως εἰς τοὺς ἐκ πολεμικῶν γεγονότων παθόντας δημοσίους πολιτικοὺς ὑπαλλήλους καὶ πληρωμῆς ἀσφαλίστρων διὰ τὰς ἀποσκευὰς αὐτῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διορισμοῦ καὶ μεταθέσεως προσωρινῶν διδασκάλων καὶ περὶ ἀποσπάσεως λειτουργῶν τῆς Δημοτικῆς καὶ Μέσης Ἐκπαιδεύσεως ἐν τοῖς σχολείοις τῆς Νέας Ἑλλάδος». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐκθέσεως τῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς ἀπαντήσεως εἰς τὸν Βασιλικὸν Λόγον. Ὁ κ. Κ. Καλομενόπουλος ὡς εἰσηγητὴς τῆς πλειονοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς ἔχει τὸν λόγον.

§24Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, μετὰ τὴν συνθήκην τοῦ Βουκουρεστίου ἡ ὁποία ἔθεσε τὸ ἐπιστέγασμα τῆς Βουλγαρικῆς νίκης καὶ τῆς Τουρκικῆς νίκης, ἐφαίνετο, ὅτι ἠνοίγετο πρὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους ἕνα στάδιον συνεργασίας εἰς τὸ ὁποῖον θὰ διέπρεπε τὸ Ἑλληνικὸν Ἔθνος.

§25Δ. ΠΕΤΡΑΚΑΚΟΣ. Βουλγαρικὴ νίκη;

§26Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Νίκην τῶν Ἑλλήνων κατὰ τῶν Βουλγάρων, ἠξεύρετε ἀρκετὰ γράμματα διὰ νὰ ἐννοεῖτε τὴν φράσιν ἡ ὁποία δὲν εἶναι τόσον σκοτεινή.

§27ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν τοὺς ἀρέσει.

§28Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Λέγω κύριοι, ἐπιστεύομεν ὅτι ἠνοίγετο ἐνώπιον ἡμῶν ἕνα στάδιον συνεργασίας ἐθνικῆς καὶ τὸ ὁποῖον τὸ ἑλληνικὸν ἔθνος θὰ διέπρεπε χάρις εἰς τὰς ἀρετὰς αἱ ὁποῖαι τὸ διακρίνουν. Ἀλλὰ δὲν ἐξηρτᾶτο ἀπὸ ἡμᾶς νὰ κανονίσωμεν τὴν πορείαν τῶν γεγονότων. Ἐπῆλθον γεγονότα μεγάλα, ἡ δολοφονία τοῦ διαδόχου τῆς Αὐστρίας ἡ ὁποία ἀπετέλεσε τὸ ἔναυσμα καὶ ἐξύψωσε τὰς ἐλπίδας τῆς Αὐστριακῆς αὐτοκρατορίας παρώξυνε τὰ ὄνειρα τοῦ πρωσσικοῦ μιλιταρισμοῦ ὁ ὁποῖος ἐγένετο ἡ ἀφορμὴ τοῦ μεγάλου εὐρωπαϊκοῦ πολέμου ὁ ὁποῖος διεξάγεται σήμερον καὶ ὁ ὁποῖος εἶναι παγκόσμιος καὶ ὄχι εὐρωπαϊκός. Ἡ Μικρὰ Ἑλλὰς λέγω μετὰ δυσφορίας ἔβλεπε ὅτι τὸ ἑλληνικὸν ἐκεῖνο ἔργον πρὸς τὸ ὁποῖον ἀπέβλεψε ὡς σταθμὸν διὰ τὴν περαιτέρω ἐθνικὴν ἀποκατάστασιν, ἐκεῖνο τὸ ὄνειρον δὲν ἐπραγματοποιεῖτο καὶ ἐφοβεῖτο ὅτι ἄκουσα ἕκουσα θὰ ἐκαλεῖτο νὰ μετάσχῃ τοῦ ἀγῶνος. Ἀρχικῶς, ἡ μικρὰ Ἑλλὰς ἐδήλωσε διὰ τοῦ Κυβερνήτου αὐτῆς ὅτι εἰς τὸν ἀγῶνα ἐκεῖνον τὸν μεγάλον δὲν λαμβάνει μέρος, εἶναι οὐδετέρα, δὲν παρέλειψε δὲ κυρίως νὰ προσθέσῃ ὅτι ἐν τῇ οὐδετερότητί της ἐκείνῃ καὶ τῇ ἀποχῇ της ἐκείνῃ δὲν δύναται παρὰ νὰ εἶναι εὔνους καὶ νὰ εὔχεται ὑπὲρ τῆς νίκης τῶν δυνάμεων τῆς συνεννοήσεως. Ἡ δήλωσις ἐκείνη κύριοι δὲν ἀπετέλει βεβαίως πρόκλησιν κατὰ τῶν συμμάχων αὐτοκρατοριῶν ἀλλὰ ἀπετέλει οὕτως εἰπεῖν ἐκδήλωσιν ἐθνικῆς ὑποχρεώσεως ἀλλὰ ἐν ταὐτῷ ἐκδήλωσιν οὕτως εἰπεῖν τῆς συναισθήσεως τοῦ ἐθνικοῦ συμφέροντος. Ἐπροχώρουν τὰ γεγονότα καὶ ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως τῶν Φιλελευθέρων, ἡ ὁποία καὶ τότε εὑρίσκετο εἰς τὴν διοίκησιν τῶν κοινῶν, ἐπέβαλλον τὴν ἔξοδον ἀπὸ τὴν οὐδετερότητα. Ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως διετύπωσε τὰς ἰδέας του ἀλλ’ ἐφαίνετο πρὸς στιγμὴν ὅτι αἱ ἰδέαι του ἐκεῖναι ἐγένοντο ἀσπασταὶ ἀλλὰ δὲν ἐγένοντο ἀσπασταὶ, τὸ πρόγραμμά του δὲν ἦτο ἄριστον. Ἐπηκολούθησαν γεγονότα κύριοι τῶν ὁποίων τὴν ἐξιστόρησιν εἶναι περιττὸν νὰ κάμω εἰς τὴν Βουλήν. Μετὰ τὰ γεγονότα ἐκεῖνα συνεκλονίσθη ἡ Ἑλλὰς καὶ ᾐτιάθησαν πολλοὶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ὅτι ἐπεδείκνυε τάχα μεγάλην ἐπιμονὴν καὶ μέγα πεῖσμα ὑπὲρ τῶν ἰδεῶν του. Πράγματι ἠδύνατο τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων καὶ ὁ ἀρχηγὸς αὐτοῦ νὰ εἴπουν: «ἐδήλωσα ποία εἶναι ἡ γνώμη μου, τὴν ὑπεστήριξα ἐν μέτρῳ, κατέστησα ἀδιαφιλονικήτους τὰς ἰδέας μου, δὲν ἀπέκρυψα τίποτε, δὲν ἐγένοντο δεκταὶ αἱ ἰδέαι μου, ἀποχωρῶ καὶ ἀφίνω εἰς ἄλλους τὴν εὐθύνην τῆς ἀποτυχίας τοῦ Ἐθνικοῦ προγράμματος». Ἀλλ’ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει κύριοι, θὰ ἔλλειπεν αὐτὴ ἡ μομφή, ἡ ὁποία ἐπ’ ἀρκετὸν χρόνον ἐβάρυνε τὸ κόμμα τῶν φιλελευθέρων καὶ ἰδίᾳ τὸν ἀρχηγὸν αὐτοῦ. Ἀλλὰ δὲν ἠδύνατο ἡ ἱστορία νὰ εἴπῃ ὅτι ὁ ἀρχηγὸς ἐξετέλεσε τὸ καθῆκον του, δὲν ἀρκεῖ νὰ εἴπῃ τις τὴν γνώμην του ὅταν ἔχῃ τοιαύτας εὐθύνας, δὲν ἀρκεῖ τις τὴν γνώμην νὰ εἴπῃ ἐφόσον δὲν συναισθάνηται ὅτι ἔχει καὶ τὴν δύναμιν νὰ τὴν ἐπιβάλῃ. Τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων διὰ τοῦ ἀρχηγοῦ αὐτοῦ κατώρθωσε, κύριοι, νὰ ἐπιβάλῃ τὴν γνώμην καὶ ἡ παροῦσα Βουλή, καὶ ἡ παροῦσα Κυβέρνησις δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο εἰμὴ τὸ πόρισμα τῆς μακρᾶς ἐργασίας, τῆς ἐπιμόνου ἐργασίας τῆς πολιτικῆς πρὸς ἐπιβολὴν μιᾶς πολιτικῆς, ἑνὸς συστήματος πολιτικοῦ. Τὶ εἶναι αὐτὸ τὸ πολιτικὸν σύστημα; Εἶναι ἆρα γε προσωπικὸν σύστημα τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἢ τῶν ὀπαδῶν αὐτοῦ; Ὄχι κύριοι, εἶναι ἓν παλαιὸν καὶ ἂν ἐπιτρέπεται ἡ ἀνευλαβὴς ἔκφρασις ἓν σκουργιασμένον πρόγραμμα, τὸ ὁποῖον κατὰ περιόδους ἔρχεται ἐπὶ τάπητος, συζητεῖται συναντᾷ ἀντίδρασιν μικράν, εἶναι τὸ αἰώνιον ζήτημα τὸ Ἐθνικόν, εἶναι τὸ Ἑλληνικὸν ζήτημα. Τὸ Ἑλληνικὸν ζήτημα δὲν τὸ ἀνεκάλυψεν ὁ κ. πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, δὲν ἔρχεται σήμερον, ἔρχεται πάντοτε ἀφότου οἱ Βενετοὶ οἱ Ἄραβες, οἱ Τοῦρκοι κατέκτουν τὴν Κρήτην, ὅταν οἱ διάφοροι κατακτηταὶ κατέκτουν αὐτὴν ἢ μέρος τῆς Ἑλληνικῆς αὐτοκρατορίας, ὅταν ἀποκατασταθέντος τοῦ γένους ἦτο ὑπὸ ξένην κυριαρχίαν, ὑπῆρχεν ἐθνικὸν ζήτημα μέγα καὶ τότε, πρὸς τὸ ὁποῖον ἠτένιζε πάντοτε πᾶσα ἑλληνικὴ ψυχή. Τώρα μετὰ τοὺς εὐτυχεῖς δύο πολέμους, μετὰ τοὺς ὁποίους τὸ ἐλεύθερον ἔδαφος ἔμεινεν μὲ μεγάλην ἔκτασιν πολλαὶ δὲ ἐπαρχίαι ὑπὸ ξένην κυριαρχίαν, τὸ ἑλληνικὸν ζήτημα παρέμεινεν ἀκέραιον. Ἀλλὰ τὸ κράτος καὶ οἱ κυβερνῆται αὐτοῦ εἶχον τὴν ὑποχρέωσιν τὸ ἑλληνικὸν πρόγραμμα, τὸ ἑλληνικὸν ζήτημα, νὰ τὸ κρατήσωσιν ἀμείωτον, νὰ τὸ κρατήσωσιν ὑψηλὰ καὶ νὰ μὴ δέχωνται ἀναβολὰς καὶ συμβιβασμοὺς ὅπου αἱ ἀναβολαὶ καὶ οἱ συμβιβασμοὶ ὑποδηλοῦν ὄλεθρον. Δὲν ἔπταιεν τὸ κόμμα τῶν φιλελευθέρων ἢ ὁ ἀρχηγὸς αὐτοῦ ἐὰν ἐκάλει τοὺς πολίτας εἰς ἐπιστράτευσιν ἢ εἰς πόλεμον, ἀλλ’ ἔπταιον τὰ γεγονότα, τὰ γεγονότα τὰ ὁποῖα ἐπέσπευσαν καὶ ἐνώπιον τῶν ὁποίων ἀδιστάκτως ἔπρεπε νὰ ὑποκύψωσι, τὰ γεγονότα αὐτὰ ἔφερον τὴν Ἑλλάδα εἰς ἐμπόλεμον κατάστασιν. Εὑρισκόμεθα εἰς ἐμπόλεμον κατάστασιν καὶ ἔχομεν τὴν εὐτυχίαν ὅτι εὑρισκόμεθα σύμμαχοι φιλελευθέρων ἐθνῶν καὶ ἰδίᾳ τῆς Ἀγγλίας καὶ τῆς Γαλλίας. Δὲν ἐξαρτᾶται βεβαίως, κύριοι, ἀπὸ τὴν μικρὰν Ἑλλάδα, ἀπὸ τὴν συμβολὴν τὴν ὁποίαν παρέσχε καὶ παρέχει εἰς τὸν ἀγῶνα ἡ ὅλη τροπὴ τοῦ ἀγῶνος, ἀλλὰ τὸ ἑλληνικὸν κράτος εἶχε καθῆκον νὰ λάβῃ μέρος εἰς τὸν ἀγῶνα καὶ νὰ διαδηλώσῃ τὰ αἰσθήματα καὶ τὰς ἰδέας καὶ νὰ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν ἀνακήρυξιν τοῦ ἐθνικοῦ προγράμματος. Συμβάλλει ἐν μικρῷ μέτρῳ καὶ θὰ συμβάλλῃ ἐν σχετικῷ μικρῷ μέτρῳ ὑπὲρ τῆς ἐπιτυχίας τοῦ ὅλου ἀγῶνος. Ἀλλὰ διὰ νὰ ἐπιτύχῃ ἡ συμβολὴ τοῦ ἑλληνικοῦ κράτους εἰς τὸν ἀγῶνα αὐτὸν χρειάζεται ἐκεῖνα, τὸ ὁποῖον ἐφάνη πρὸς στιγμὴν κλονιζόμενον. Ἐφάνη κλονιζόμενον χάρις εἰς μίαν ἄτονον ἀντεθνικήν, βδελυρὰν ἀντίδρασιν, ἡ ὁποία εἰργάσθη συνωμοτικῶς ἐναντίον τῆς ἑλληνικῆς ψυχῆς. Ἠθέλησαν νὰ δηλητηριάσουν τὴν ἑλληνικὴν ψυχὴν καὶ παρέστησαν εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὅτι ἡ ἐργασία ὑπὲρ πατρίδος, καὶ ἡ ἐπιστράτευσις ἀποτελεῖ κἄτι τι μάταιον καὶ περιττὸν, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἀποφεύγῃ ἡ Ἑλλὰς καὶ νὰ καταρᾶται ἐκείνους οἱ ὁποῖοι τὴν προκαλοῦν. Ἐάν, κύριοι, ὃ μὴ γένοιτο ἦτο δυνατὸν νὰ παραμείνῃ ἐν τῇ ψυχῇ τῶν Ἑλλήνων ἐκεῖνο τὸ δηλητήριον, ἡ συμβολὴ ἡμῶν πρὸς τὸν ἐθνικὸν ἀγῶνα δὲν θὰ εἶχε τὸ ἀποτέλεσμα τὸ εὐκταῖον. Ἀλλὰ θεωροῦμεν βέβαιον, ὅτι τὸ δηλητήριον αὐτὸ διελύθη ὡς ἐκ τοῦ χρόνου καὶ διὰ τῶν συζητήσεων, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ἐνταῦθα καὶ ἐκ τῆς διδασκαλίας τῆς πατριωτικῆς, ἡ ὁποία ἐγένετο καθ’ ὅλον τὸ ἔθνος καὶ σήμερον ἡ Ἑλληνικὴ ψυχὴ εἶναι ἀποκαθαρμένη· δὲν θὰ εὕρητε Ἕλληνας οἱ ὁποῖοι θὰ σᾶς εἴπωσιν, ὅτι προδίδει ὁ ἀρχηγὸς τῶν φιλελευθέρων καὶ ἡ Κυβέρνησις αὐτοῦ, ὅταν καλεῖ τοὺς Ἕλληνας εἰς τὰ ὅπλα. Μὴ λησμονεῖτε, ὅτι ὑπῆρξαν τινὲς ἐντὸς τοῦ ἐλευθέρου κράτους, οἱ ὁποῖοι ἠθέλησαν νὰ δημιουργήσωσι μίαν ἀντίδρασιν κατὰ τῆς ἐπιστρατεύσεως καὶ δὲν ἐδίστασαν νὰ συσσωματωθοῦν, ὅσον ὀλίγοι καὶ ἂν ἦσαν καὶ νὰ κινηθῶσι θορυβωδῶς. Ἀλλὰ χωρὶς νὰ μεταχειρισθῶ τὸ τετριμμένον καὶ ἐρωτήσω, ἐὰν τάχα ἦσαν Ἕλληνες ἐκεῖνοι σημειῶ, ὅτι ἡ πάνδημος ἀγανάκτησις, ἡ ὁποία ἐξεδηλώθη καθ’ ὅλα τὰ σημεῖα τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους, καθ’ ὅλα τὰ σημεῖα τοῦ κόσμου, ὅπου ὑπάρχουν Ἕλληνες, διέλυσε τὴν ἐντύπωσιν, ἡ ὁποία ἦτο δυνατὸν νὰ γενηθῇ ὅτι ὑπάρχουν Ἕλληνες, ὅτι ὑπάρχει ὁμὰς Ἑλλήνων, ἡ ὁποία ἀντιστρατεύεται κατὰ τῆς σημερινῆς πορείας, εἰς τὴν ὁποίαν εἰσῆλθεν τὸ Κράτος. Οὔτε, ἐπαναλαμβάνω, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πολλοὶ εἶπον, τί ἐσκέπτοντο καὶ τί ἤθελαν νὰ κάμουν καὶ ποῦ θὰ ὡδήγουν τὸ Ἔθνος, ἐὰν, παρ’ ἐλπίδα, εὑρίσκοντο ἐπιτυγχάνοντες αὐτοὶ εἰς τὰ σχέδιά των καὶ τὰς διαδηλώσεις των. Ἂς δεχθῶμεν ὅτι ἐπετύγχανε τὸ κίνημά των, ἢ ὅτι μᾶς ἔπειθαν, ὅτι ἔπεισαν τοὺς πάντας καὶ ὅτι τὸ Ἑλληνικὸν Ἔθνος τοὺς ἠκολούθει· ποῦ ἤθελον νὰ μᾶς ὡδηγήσουν; εἰς τὴν ἀνεύρεσιν τῶν συμμαχικῶν ὑποχρεώσεων ἀπέναντι τῶν Μεγάλων Δυνάμεων, μετὰ τῶν ὁποίων σήμερον ἔχομεν τὴν εὐτυχίαν νὰ συνεργαζώμεθα καὶ ἔπειτα εἰς τὴν συμμαχίαν μετὰ τῶν ἄλλων Δυνάμεων, τῶν ἀντιθέτων μετὰ τῆς Τουρκικῆς Αὐτοκρατορίας, μετὰ τῆς Βουλγαρίας καὶ τῆς Αὐστρογερμανίας; καὶ τὶ ἄρα γέ, εἶχον ἐν νῷ, ὅτι θὰ ἀπεκόμιζεν ὄφελος τὸ Ἑλληνικὸν Ἔθνος ἐξ αὐτῆς τῆς μετατροπῆς; Νομίζω, ὅτι δὲν ἀξίζει τὸν κόπον νὰ ἀσχολῆται ἡ Βουλὴ μὲ τὰ διανοήματά των, λέγω, ὅτι ἡ ἀποδοκιμασία, ἡ ἀπὸ ἄκρου εἰς ἄκρον γῆς ἀκουσθεῖσα καὶ ἡ ἀγανάκτησις, ἡ ὁποία ἐξεδηλώθη, ἔπειθε τοὺς πάντας, ὅτι τὸ Ἑλληνικὸν Ἔθνος ἀπέβαλλε τὸ δηλητήριον, τὸ ὁποῖον ἀπὸ μακροῦ εἰσήγετο εἰς τὸν ὀργανισμόν του. Τὸ δηλητήριον δὲν ὑπάρχει πλέον, ἡ Ἑλληνικὴ ψυχὴ ἀποκαθαρθεῖσα ἤνοιξε τοὺς ὀφθαλμούς, βλέπει ποῖα εἶναι ἡ ὁδὸς τοῦ καθήκοντος καὶ στρατεύεται καὶ ἀναμένει νὰ ὑποστῇ πᾶσαν θυσίαν πρὸς ἐκπλήρωσιν τῶν ἐθνικῶν ἰδεωδῶν. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπιμείνωμεν εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο, οὔτε εἶναι ἡ πρώτη φορά, καθ’ ἣν τὸ Ἑλληνικὸν Ἔθνος, παρ’ ὅλας τὰς διακρίσεις του ἐφ’ ὅσον οἱ Ἕλληνες ἦσαν καλῆς πίστεως καὶ πατριῶται καὶ ἦσαν πάντοτε τοιοῦτοι δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ κατὰ τὴν ὁποίαν ἐλησμόνησε πᾶσαν ἐσωτερικὴν διαμάχην καὶ ἐτάχθη ὑπὸ τὴν αὐτὴν σημαίαν χάριν τῆς Πατρίδος. Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο εὑρισκόμεθα σήμερον, σημεῖον εὐχάριστον. Βεβαίως, μᾶς ἀναμένουσι θυσίαι, βεβαίως, τὰ ἰδιωτικὰ συμφέροντα θὰ ὑποβληθῶσιν εἰς θυσίας, αἱ οἰκογένειαι θὰ χάσωσι μέλη προσφιλῆ, ἀλλὰ τὰς θυσίας ταύτας θὰ ἀναμένῃ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς μὲ εὐχαριστημένην τὴν ψυχήν, διότι ἀποβλέπει εἰς τὴν ἐθνικήν του ἀποκατάστασιν καὶ ἔχει ὑπ’ ὄψιν του, ὅτι ὁ ἀγὼν ὁ παγκόσμιος, ὁ ὁποῖος θὰ κανονίσῃ πλεῖστα ἄλλα ζητήματα, θὰ φέρῃ εἰς τὸ τέλος του καὶ τὴν ἀποκατάστασιν τοῦ ὅλου Ἑλληνικοῦ Κράτους. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ ἐπέλθῃ ἐμπράκτως ἡ δικαίωσις τοῦ προγράμματος τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἔπαυσεν ἀκουόμενον, ἔπαυσεν ὑπάρχον ἀκόμα. Ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων ἐκπροσωποῦσα τὰς Ἐθνικὰς Ἰδέας, καλέσασα τὸ Ἔθνος εἰς στράτευσιν πρὸς εὐόδωσιν τοῦ ἐθνικοῦ ζητήματος, ἐκπροσωπεῖ τὰς ἐθνικὰς ἰδέας, ἐκπροσωπεῖ τοὺς πόθους ἐκείνους τοὺς προαιωνίους ἁπάντων τῶν Ἑλλήνων καὶ δὲν ἔχομεν παρὰ νὰ εὐχηθῶμεν, ὅπως τὸ τέρμα τοῦ ἀγῶνος ἐπέλθῃ ὅσον οἷόν τε συντομώτερον καὶ ὅπως ἐπέλθῃ στεφανῶνον τὴν Ἑλληνικὴν Νίκην καὶ φέρῃ τὴν ἀποκατάστασιν τῆς ὅλης Ἑλληνικῆς Φυλῆς. (Χειροκροτήματα παρατεταμένα).

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδενὸς ἄλλου ζητοῦντος τὸν λόγον, παρακαλῶ τὸν κ. Γραμματέα νὰ ἀναγνώσῃ τὸ κείμενον τῆς ἀπαντήσεως εἰς τὸν Βασιλικὸν Λόγον.

§30ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἀναγινώσκει): Μετὰ χαρᾶς ἡ Βουλὴ ὑπεδέχθη τὴν Ὑμετέραν Μεγαλειότητα κηρύξασαν τὴν ἔναρξιν τῆς Τρίτης Συνόδου τῆς Εἰκοστῆς Βουλευτικῆς Περιόδου. Τὸ Ἑλληνικὸν Ἔθνος, Βασιλεῦ, τόσον κατὰ τὸν μακρὸν χρόνον τῆς Δουλείας, ὅσον καὶ μετὰ τὴν ἀποκατάστασιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Βασιλείου, δὲν ἔπαυσεν ἀτενίζον πρὸς τὰ Ἐθνικὰ Ἰδανικά, κέντρον δὲ καὶ ἀφετηρίαν ἔχον πρὸς πᾶσαν Ἐθνικὴν Δρᾶσιν τὸ Ἐλεύθερον Βασίλειον, δὲν παρέλειπε πᾶσαν παρουσιαζομένην εὐκαιρίαν, ὅπως διατρανώσῃ τὰ αἰσθήματα αὑτοῦ, ἀλλὰ τὸ μὲν ἡ σμικρότης τῶν πόρων τοῦ Ἐλευθέρου Κράτους, τὸ δὲ ἡ κατατριβὴ τοῦ Κράτους εἰς ἀτυχῆ ἐσωτερικὴν πολιτικήν, ὑποτάσσουσαν εἰς ἀτομικὰ καὶ κομματικὰ συμφέροντα τὴν μέριμναν περὶ τῶν κοινῶν, καθίστα τοῦτο ἀνίκανον νὰ ἀσχοληθῇ σοβαρῶς διὰ τὸ Ἐθνικὸν ζήτημα. Εὐτυχῶς ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς ἐξεγερθεὶς ἐζήτησε καὶ ἐπέβαλε τὴν μεταβολὴν τοῦ κατατρύχοντος αὐτὸν πολιτικοῦ συστήματος, συνέπεια δὲ τῆς ἐξεγέρσεως ἐκείνης ὑπῆρξεν ἡ ἀνόρθωσις τῶν ἐσωτερικῶν ἡμῶν πραγμάτων, ἡ πολεμικὴ παρασκευή, τὰ εὐτυχῆ ἀποτελέσματα τῶν δύο νικηφόρων πολέμων. Τὴν εὐοίωνον ταύτην τροπὴν τῶν καθ’ ἡμᾶς ἀνέστειλεν ἡ κατὰ τῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως τῶν Φιλελευθέρων ἀντιταχθεῖσα ἀντίδρασις, ὡς ἐκ τῆς ὁποίας ἐφάνη πρὸς στιγμὴν, ὅτι τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος μεταπίπτει εἰς τὴν ὀλεθρίαν διοίκησιν τοῦ παρελθόντος, παραβλέπει τάς τε Ἐθνικὰς αὑτοῦ ὑποχρεώσεις, καὶ αὐτὴν τὴν πατροπαράδοτον πρὸς τὰς Εὐεργέτιδας Δυνάμεις ἀγάπην καὶ εὐλάβειαν. Ἀλλὰ τοιαύτη δὲν ἦτο ἡ θέλησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. Τὸ Κράτος ἐπανῆλθεν εἰς τὴν κανονικὴν αὑτοῦ τροχιὰν, σύμπας δὲ ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς ἡνωμένος περὶ τὴν Ἐθνικὴν Ἰδέαν εἶναι πρόθυμος νὰ ὑποστῇ πᾶσαν θυσίαν χάριν τῶν Ἐθνικῶν Ἰδεωδῶν. Ἀπόδειξις ἡ πανταχόθεν ἐκδηλωθεῖσα ἀγανάκτησις διὰ τὰ ἐν Λαμίᾳ καὶ Θήβαις ὑπό τινων ἀποτολμηθέντα καὶ ἡ ἐνθουσιώδης προθυμία μετὰ τῆς ὁποίας προσέρχονται εἰς τὰς τάξεις οἱ καλούμενοι ἔφεδροι. Ὁ Ἑλληνικὸς Λαός, Βασιλεῦ, εἶναι ὑπερήφανος, ὅτι κατὰ τὸν παγκόσμιον αὐτὸν πόλεμον, κατὰ τὸν ὁποῖον, σὺν ἄλλοις, πρόκειται νὰ κριθῇ τὸ μέλλον τῆς Ἑλληνικῆς Φυλῆς, διατελεῖ ἐν συμμαχίᾳ μετὰ τῶν Δημοκρατουμένων Ἐθνῶν. Ἡ Συμμαχία αὕτη ἐξασφαλίζουσα τὴν ἐπάρκειαν τῆς Χώρας καὶ τὴν πολεμικὴν παρασκευήν, ἀποτελεῖ πολύτιμον καὶ ἀπαραίτητον ἐφόδιον διὰ τὴν νικηφόρον τερμάτισιν τοῦ ἀγῶνος, εἰς τὸν ὁποῖον κατῆλθεν ἡ Ἑλλάς. Ἐν τῇ πεποιθήσει, ὅτι ἡ πεφωτισμένη πολιτεία τῆς Κυβερνήσεως, ἡ γενναιότης καὶ ἡ φιλοπατρία τῶν στρατευομένων τέκνων μας καὶ ἡ Συμμαχία μετὰ τῶν Δημοκρατουμένων Ἐθνῶν, ἐξασφαλίζουσιν αἴσιον τὸ Μέλλον τοῦ Ἔθνους. Εὐχόμεθα εἰς τὸν Ὕψιστον, ἵνα κραταιώνῃ τὸν Συνταγματικὸν Θρόνον τῆς Ὑμετέρας Μεγαλειότητος ἐπ’ ἀγαθῷ τῆς Πατρίδος.

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ἐπὶ τῆς ἀπαντήσεως εἰς τὸν Βασιλικὸν Λόγον Γ. Καφαντάρης, Δ. Διαμαντίδης, Γ. Ἀβέρωφ, Α. Κασσαβέτης, Γ. Τσακανίκας, Κ. Καλομενόπουλος, Ν. Ἀλιβιζᾶτος καὶ Γ. Βαμβούρης.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὸ κείμενον τῆς ἀπαντήσεως εἰς τὸν Βασιλικὸν Λόγον;

§32ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἀποδέχεται τὸ κείμενον τῆς ἀπαντήσεως τῆς ἐπιτροπῆς τῆς πλειονοψηφίας εἰς τὸν Βασιλικὸν Λόγον ὡς ἔχει.

§34Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, ἐκ μέρους τῆς πτέρυγος αὐτῆς παρακαλῶ τὴν Α. Μ. τὸν Βασιλέα νὰ ἀφοσιωθῇ ψυχῇ τε καὶ σώματι εἰς τὴν πολιτικὴν τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, ν’ ἀφοσιωθῇ ἐξ ὅλης καρδίας ἐπ’ ἀγαθῷ τοῦ Ἔθνους. Αὐτὴν τὴν σύστασιν ἐν σχέσει πρὸς τὸν Βασιλικὸν Λόγον κάμνει τὸ τμῆμα αὐτό τῆς Βουλῆς, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι οὔτε δεξιὰ οὔτε ἀριστερὰ πτέρυξ.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ καταστατικοῦ τῆς ἐν Καλλιθέᾳ Χαροκοπείου Σχολῆς».

§36Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 3, κ. Πρόεδρε, ὑποβάλλω τροπολογίαν, ἡ ὁποία χρειάζεται διὰ νὰ εἶναι ὁ νόμος ἐν πλήρει τάξει πρὸς τὴν διαθήκην, ἡ ὁποία ὁρίζει τὸν καθηγητὴν τῆς παιδαγωγικῆς.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μελᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§38Κ. ΜΕΛΑΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ὅπως τὰ πρόσωπα τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦσι τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον νὰ εἶναι τοιαῦτα, ὥστε νὰ δύνανται νὰ ἀσχοληθῶσιν εἰς τὸ ἔργον των. Θὰ προέτεινον ὅπως τὸ Συμβούλιον ἐκτὸς προσώπων τινῶν εὑρισκομένων ἐν τῇ θέσει των, ὡς τοῦ ἀντιπροσώπου τοῦ Κράτους ἐν αὐτῷ, νὰ ἀπαρτίζεται ἀπὸ ἰδιώτας δυναμένους νὰ ἐργασθῶσιν. Διότι πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐργασθῇ εἰς αὐτὸ ὁ Εἰσαγγελεὺς τοῦ Ἀρείου Πάγου, ἢ ὁ Πρόεδρος τῶν Ἐφετῶν ἢ ὁ Γενικὸς Γραμματεὺς τοῦ Ὑπουργείου μὴ ἔχοντες διαθέσιμον χρόνον; Ἡ πεῖρα μᾶς διδάσκει ὅτι ὁσάκις τὸ Συμβούλιον ἀπηρτίσθη ἀπὸ πρόσωπα κατέχοντα δημοσίας θέσεις, δὲν ἠδυνήθη νὰ ἐργασθῇ.

§39Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἡ κατάρτισις τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου, ὡς διατυποῦται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ προέρχεται ἐξ αὐτῆς τῆς διαθήκης. Ἀντικατάστασις μόνον γίνεται μελῶν αὐτοῦ ἐκ τῆς ἀδυναμίας, εἰς ἣν περιέπεσεν ἡ ἐφαρμογὴ τῆς διατάξεως αὐτῆς. Βεβαίως τὰ πρόσωπα τὰ ὁποῖα ἀπαρτίζουσι τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον δὲν ἔχουσι τὸν διαθέσιμον χρόνον πρὸς τοιαύτην ἀσχολίαν, ἀλλὰ συνήθως ἡ καθόλου ὀργάνωσις καὶ λειτουργία θὰ γίνεται ὑπὸ τῆς διευθύνσεως ἡ ὁποία θὰ ἀπαρτίζεται ἀπὸ εἰδικὰ πρόσωπα δυνάμεθα νὰ ἐργάζωνται καὶ νὰ θέτουσιν εἰς τὴν ἐνέργειαν τὸ πρόγραμμα τῆς σχολῆς. Τοῦτο συμβαίνει εἰς ὅλα τὰ ἱδρύματα.

§40Κ. ΜΕΛΑΣ. Σεῖς δὲν δύνασθε νὰ μεταβάλλητε τὸ Συμβούλιον ἐπὶ τὸ προσφορώτερον;

§41Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Δὲν ὑπάρχει λόγος μεταβολῆς τῆς θελήσεως τοῦ διαθέτου ἢ μόνον ἐφόσον ὑπάρχει ἀδυναμία πρὸς ἐκπλήρωσιν αὐτῆς.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γκέκας ἔχει τὸν λόγον.

§43Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Καὶ ἐγὼ συμφωνῶ μὲ τὴν παρατήρησιν τοῦ κ. Μελᾶ, ὅτι ὄντως τὸ Συμβούλιον δὲν ἀπαρτίζεται καλῶς ὡς ἔχει, κατὰ τὸ σύνολον, ἀλλὰ κατὰ τὸ ἥμισυ σχεδὸν εἶναι ἐξ ἀναρμοδίων προσώπων, τὰ ὁποῖα δὲν δύνανται νὰ προσφέρωσιν ὑπηρεσίας. Δυστυχῶς ὁ σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου, τοῦ ὁποίου ἐπισπεύδεται ἡ ἐπιψήφισις, ἀφορᾷ μόνον εἰς τὸν τρόπον τοῦ καταρτισμοῦ τῆς λειτουργίας τοῦ σχολείου, ἀνεξαρτήτως τῆς διοικήσεως τῆς ἐκπαιδευτικῆς ἐν γένει, διότι ἡ διαθήκη ἀπέβλεπε εἰς διάφορα τμήματα τὰ ὁποῖα ἄλλα συμβούλια κανονίζουν καὶ τὸν τρόπον τῆς ἐκπαιδεύσεως. Τὸ συμβούλιον τοῦτο ἔχει μᾶλλον οἰκονομολογικὸν σκοπόν. Αὐτὴ ἡ ἰδέα κυριαρχεῖ εἰς τοῦ διαθέτου τὴν διάνοιαν. Καὶ διὰ τοῦτο βλέπομεν ὡς μέλη τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, τὸν Ἀντιπρόεδρον τοῦ Ἀρείου Πάγου, πρόσωπα τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν καμμίαν σχέσιν πρὸς τὴν σχολήν. Ἀλλ’ ὅταν κατορθωθῇ νὰ λειτουργήσῃ τὸ σχολεῖον, διότι δὲν λειτουργεῖ τώρα, ἔχω τὴν ἰδέαν ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ ἐξετάσῃ τὰς ὑπηρεσίας εἰς τὰς ὁποίας εὐεργέτης ἐθνικὸς καὶ νοημονέστερος ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς ἐπέτρεψεν τὴν ἀνάμιξιν ὑψηλῶν προσώπων. Καὶ παρέλειψα νὰ φέρω μεθ’ ἑμαυτοῦ παράδοξον ψήφισμα τοῦ Συμβουλίου. Συνεδρίαζε τὸ Συμβούλιον παρισταμένου ἀντιπροσώπου τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, τοῦ Γενικοῦ Γραμματέως τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας, τοῦ Ἀντιπροέδρου τοῦ Ἀρείου Πάγου, ὅτε παρουσιάζεται ὑπασπιστὴς καὶ δηλοῖ εἰς τὸ Συμβούλιον ἡ Α. Μεγαλειότης λέγει ὅτι θέλῃ νὰ τῆς ἀναθέσητε νὰ κάμῃ ὅ,τι θέλῃ, καὶ τὸ Συμβούλιον ἀπαντᾷ: «εὐγνωμόνως τὸ Συμβούλιον ἀναθέτει εἰς τὴν Α. Μεγαλειότητα νὰ διοικῇ ὅπως θέλῃ τὴν σχολήν». Ποία ἡ διοίκησις αὐτή; διὰ τὰ σχέδια πρὸς κατασκευὴν τῆς σχολῆς δαπανᾷ ὁ μακαρίτης δεκάδας χιλιάδων, μετακαλεῖται ἐξ Ἀμερικῆς δῆθεν, Γερμανὸς εὑρισκόμενος ἐν Ἀθήναις καὶ μισθοδοτούμενος μὲ 75.000 δραχμῶν, ἵνα ἐπιβλέψῃ εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ σχεδίου, τῆς καλύβης, διότι καλύβη εἶναι ἡ Χαροκόπιος Σχολή, ὡς διέπραξαν τὴν κατασκευήν της. Πρόκειται τὸ νομοσχέδιον νὰ ἄρῃ τὰς ἀσχημίας αὐτὰς, νὰ λειτουργήσῃ ἡ Σχολὴ αὐτὴ καὶ νὰ μεταφέρῃ μερικὰ εἴδη της, τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται ἐρριμμένα εἰς τὰς ὁδοὺς τῆς Ἀμερικῆς καὶ καταστρέφονται. Δίδεται εἰς ἕνα τῶν μελῶν τοῦ Συμβουλίου, ἤτοι εἰς τὸν ἀδελφὸν τοῦ διαθέτου ποσὸν, ὅπως σταλῇ εἰς Ἀμερικὴν καὶ προλάβῃ τὴν καταστροφήν. Ὡς πρὸς τὴν πρόοδον καὶ λειτουργίαν τῆς Σχολῆς ἂς λάβῃ τὸ νομοσχέδιον μέτρα σοφώτερα τῶν τοῦ διαθέτου.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ ὅπως ψηφισθῇ τὸ ἄρθρον 3ον μὲ τὴν προσθήκην τοῦ κ. Γκέκα;

§45Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Παρακαλῶ ἀκόμη τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ περὶ τούτου· τὸ Συμβούλιον ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ συνεδριάζῃ ἅπαξ ἢ δὶς τοῦ μηνὸς, ἐπειδὴ ὅμως τὸ Συμβούλιον διαχειρίζεται τὴν περιουσίαν τοῦ ἱδρύματος, ὅπως συνήθως συμβαίνῃ, νὰ μὴ δύναται νὰ ὁρίσῃ ἀμοιβὴν ἑαυτοῦ δι’ ἑκάστην συνεδρίασιν μεγαλυτέραν τῶν 20 δραχμῶν, ἐκτὸς τῶν ἐξόδων τῆς ἁμάξης.......

§46Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Πολὺ καλά. Δέχομαι μέχρι δέκα δραχμῶν.

§47Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Καὶ διὰ τὴν ἅμαξαν ἄλλας τόσας, ἤτοι τὸ ὅλον 20 δραχμάς.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 3 ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι. (Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι).

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνονται δεκτὰ καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου).

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ψήφισις τοῦ συνόλου ἀναβάλλεται λόγῳ τῶν τροπολογιῶν. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 9 τοῦ νόμου ΝϚΑʹ τῆς 13 Νοεμβρίου 1864 «περὶ συντάξεως τῶν στρατιωτικῶν, τῆς ξηρᾶς καὶ θαλάσσης νόμων». Ἐπ’ αὐτοῦ ὁ κ. Ν. Ξηρὸς ἔχει τὸν λόγον.

§51Ν. ΞΗΡΟΣ. Ἡ διατύπωσις τοῦ ἄρθρου πρώτου θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω, ὅτι ἐγένετο πολὺ ἀπροσέκτως ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν, διότι δὲν φρονῶ, ὅτι ἐκ τῶν κειμένων νόμων ἔχει δικαίωμα ὁ βασιλεὺς νὰ ἀποφασίζῃ περὶ τῆς ἀποστρατείας ἀξιωματικῶν. Θὰ παρακαλέσω νὰ ἀρθῇ τὸ σκάνδαλον αὐτό.

§52Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Εἶναι καθιερωμένη διατύπωσις.

§53Ν. ΞΗΡΟΣ. Κακῶς. Νὰ γίνῃ οὕτω: διὰ Β. Διατάγματος, μετατίθενται εἰς ἀποστρατείαν αὐτεπάγγελτον, προτάσει τοῦ Ὑπουργοῦ κλπ.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλήν, ἂν δέχεται ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, μετὰ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Ξηροῦ.

§55ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, Μάλιστα. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον).

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ σύνολον ἀναβάλλεται. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἑρμηνείας διατάξεων τοῦ νόμου 972 τῆς 21ης Ὀκτωβρίου 1917 «περὶ συστάσεως Στρατιωτικοῦ Συμβουλίου».

§57Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ, τὸν λόγον ἐπ’ αὐτοῦ.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καρπετόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§59Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅταν κατὰ τὴν λήξασαν σύνοδον συνεζητεῖτο τὸ νομοσχέδιον περὶ συστάσεως στρατιωτικοῦ συμβουλίου, παρετήρησα τότε ὅτι προκειμένου περὶ ἀξιωματικῶν, ἀπέναντι τῶν ὁποίων δὲν ὑπάρχει ἄλλη κατηγορία ὡρισμένη παρὰ μόνον, ὅτι ἔλειπεν ἀπ’ αὐτοὺς ἡ ἐμπιστοσύνη τῆς Κυβερνήσεως, παρετήρησα, λέγω, τότε ὅτι τὸ μέτρον τοῦ ν’ ἀποστρατεύωνται οὗτοι, οὐχὶ λαμβάνοντες τὴν σύνταξιν, τὴν ὁποίαν ὁ τελευταῖος νόμος τοὺς ἔδιδεν, ἀλλὰ σύνταξιν τοῦ παλαιοῦ νόμου, δηλαδὴ ἠλαττωμένην σύνταξιν, παρετήρησα, ὅτι τὸ μέτρον τοῦτο ἦτο ἄκρως σκληρόν. Ὁ τότε ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸς ἀπεδέχθη τὴν ὀρθότητα τῆς παρατηρήσεώς μου, προέβη δὲ εἰς τὴν δήλωσιν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, σκέπτεται ν’ ἀναθεωρήσῃ γενικώτερον ὁλόκληρον τὸν νόμον περὶ συντάξεως τῶν στρατιωτικῶν. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ὅταν θὰ ἀπεφασίζετο ἡ ἀναθεώρησις τοῦ νόμου ἐκείνου, θὰ ἐλαμβάνετο ὑπ’ ὄψει ἡ παρατήρησίς μου καὶ θὰ διορθοῦτο τὸ πρᾶγμα ἐπ’ ὠφελείᾳ τῶν ἀξιωματικῶν τῶν ἀποστρατευθέντων καὶ λαβόντων σύνταξιν κατὰ τὸν παλαιὸν νόμον. Νομίζω, ὅτι θὰ ἦτο εὔθετος ἡ περίστασις, ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις νομίζει, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ ἡ τροπολογία ἐπὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει ἡ παρατήρησίς μου, τὴν ὁποίαν εὑρίσκω ἄκρως δικαίαν, καὶ νὰ ἐκτελεσθῇ ὅ,τι ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐδήλωσεν, ὅτι θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει ἐκτὸς ἂν ἡ Κυβέρνησις ἐπιμένῃ νὰ ἔχῃ τὴν γνώμην, ὅτι θὰ ἀναθεωρήσῃ τὸν νόμον περὶ συντάξεως καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἐπιφυλάσσεται τότε νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει της τὴν παρατήρησίν μου τὴν ἀφορῶσαν, ἐπαναλαμβάνω, τοὺς ἀξιωματικοὺς τοὺς ἀποστρατευθέντας συνεπείᾳ ἀποφάσεως τοῦ Συμβουλίου καὶ λαβόντας τὴν σύνταξιν τοῦ παλαιοῦ νόμου, δηλαδὴ σύνταξιν ἠλαττωμένην.

§60Ν. ΞΗΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ συνηγορήσω καὶ ἐγὼ ὑπὲρ τῆς προτάσεως τοῦ κ. συναδέλφου, διότι εἶναι πολὺ δικαία, ἀνεγνωρίσθη ὑπὸ τοῦ κατέχοντος πρώην τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, τοῦ κ. Μιχαλακοπούλου, ὁ ὁποῖος συνέστησε τότε εἰς ἡμᾶς παρακαλέσαντες αὐτὸν ἐπὶ τούτῳ καὶ εἶπεν, ὅτι θὰ λάβῃ πρόνοιαν περὶ ἀναθεωρήσεως τοῦ νόμου, ἢ μᾶλλον περὶ ἀναθεωρήσεως ὅλων τῶν νόμων περὶ συντάξεων, διότι ὑπάρχει μία σωρεία νόμων, οἱ ὁποῖοι καὶ ἀλληλοσυγκρούονται κἄποτε καὶ ἤθελε λάβῃ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐνδείκνυονται ἐκ τῆς περιστάσεως ἵνα τακτοποιηθῇ τὸ ζήτημα. Θὰ παρακαλέσω, τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα καὶ νὰ προβῇ εἰς σχετικὴν δήλωσιν εἰς τὴν Βουλὴν, διὰ νὰ γνωρίζωμεν τὶ σκέπτεται ἡ Κυβέρνησις.

§61Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Νὰ ἀναβληθῇ κ. Πρόεδρε.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καθορισμοῦ καταστάσεως ἐφέδρων ἀξιωματικῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως Στρατιωτικοῦ Συμβουλίου πρὸς ἔλεγχον τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν, ἀνθυπασπιστῶν καὶ στρατιωτικῶν ὑπαλλήλων». Ὑπάρχει ἐπ’ αὐτοῦ τροπολογία εἰς τὴν 8ην παράγραφον τοῦ ἄρθρου μόνου ὑποβληθεῖσα παρὰ τῶν βουλευτῶν κ. κ. Α. Χριστοπούλου καὶ Ν. Ξηροῦ.

§63Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἀπορρίπτεται.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἀπορρίπτει τὴν τροπολογίαν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τῶν διατάξεων τῶν ἀφορωσῶν τὰς τελέσεις τῶν γάμων τῶν στρατιωτικῶν». Ἐπ’ αὐτοῦ ὁ κ. Ν. Ξηρὸς ἔχει τὸν λόγον.

§65Ν. ΞΗΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ αʹ ἄρθρου κ. Πρόεδρε, θὰ παρακαλέσω, νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει τὸ ἑξῆς. Ἡ διατύπωσις τοῦ ἄρθρου εἶναι ὅτι, δικαιοῦνται νὰ νομιμοποιηθοῦν οἱ γάμοι τῶν ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι ἀπέθανον ἐκ λοιμωδῶν νόσων ἐν πολέμῳ. Ἀλλ’ ἐὰν ὑποτεθῇ, ὅτι εἷς ἀξιωματικὸς ἀπέκτησε μίαν λοιμώδη νόσον ἐν πολέμῳ καὶ ἀπεβίωσεν εἰς ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν εἶχε λήξει ὁ πόλεμος, δὲν δικαιοῦται αὐτός;

§66Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Βεβαίως δικαιοῦται.

§67Ν. ΞΗΡΟΣ. Δὲν τὸ λέγει ὁ νόμος καθαρά. Δυστυχῶς εἰς παρομοίας διατυπώσεις ἔχουν γίνει χίλια δύο ἀδικήματα. Καὶ εἰς ἄλλα ἄρθρα ἀκόμη εἶναι κακὴ ἡ διατύπωσις, ὄχι μόνον αὐτό, ἀλλὰ καὶ κατωτέρω εἰς τὸ τέλος. Ἐὰν ὑποτεθῇ, ὅτι ἐν συμπλοκῇ εἰς τὰ σύνορα ἐφονεύθη εἷς ἀξιωματικός, ἐνῷ δὲν εἴμεθα εἰς ἐμπόλεμον κατάστασιν, καὶ ἔχομεν τοιαῦτα παραδείγματα πολλά, τὶ θὰ γίνῃ δι’ αὐτόν;

§68Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Λέγει «ἐν τῇ ἐκτελέσει διατεταγμένης ὑπηρεσίας».

§69Ν. ΞΗΡΟΣ. Ἀλλὰ δὲν ἔχει κόμα ἐκεῖ, δὲν χωρίζεται ἐκεῖ. Ἡ διατεταγμένη ὑπηρεσία πηγαίνει εἰς τὸ ἐν «πολέμῳ».

§70Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὄχι.

§71Ν. ΞΗΡΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε. Αὐτὴ τοὐλάχιστον ἡ ἑρμηνεία ἐδόθη κατὰ κανόνα ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου. Ἡ ἑρμηνεία αὕτη δίδεται διαρκῶς.

§72Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Ὡρισμένως δὲν δίδεται ἄλλη ἑρμηνεία ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον. Ἐγὼ αὐτὸς παρουσίασα πιστοποιητικά, ὅτι εἷς ἀξιωματικὸς παθὼν ἐν τῇ ἐπιστρατεύσει ἐνοσηλεύθη ἐν τῷ «Εὐαγγελισμῷ» καὶ ἀπέθανεν ἐν τῷ «Εὐαγγελισμῷ», εἶχεν ὅμως ἐν τῷ μεταξὺ παύσῃ ἡ ἐπιστράτευσις καὶ δὲν τῷ ἀνεγνωρίσθη τὸ δικαίωμα.

§73Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Νὰ δοθῇ ἑρμηνεία ἐπίσημος.

§74Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐδῶ τὶ ὑποθέτω ὅτι συμβαίνει, αἱ διατάξεις αὐταὶ δὲν σχετίζονται εἰς τὸν Νόμον «περὶ συντάξεως». Τώρα ποῦ ἠθέλησε ἡ ὑπηρεσία νὰ τακτοποιήσῃ τὸ ζήτημα ἐνόμισεν ὅτι ἠδύνατο νὰ μεταφέρῃ τὸ ζήτημα ἐν τῷ αὐτῷ νόμῳ. Εἶναι πολὺ εὐρύτερον, ἀφοῦ ἐρχόμεθα ἐκ τῶν ὑστέρων νὰ κυρώσωμεν τοὺς γάμους, τοὺς ὁποίους εἶχον συνάψει οἱ ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι ἐν πολέμῳ ἀπέθανον. Ὥστε ἂς ἀναβληθῇ τὸ νομοσχέδιον δι’ αὔριον, διὰ νὰ γίνῃ διατύπωσις ὀλίγον γενικωτέρα.

§75Ν. ΞΗΡΟΣ. Παρακαλῶ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν διατύπωσιν τὸ ἑξῆς: Ὑπάρχουν ἀξιωματικοὶ οἱ ὁποῖοι εἶχον ὑποβάλλει αἴτησιν ἀναγνωρίσεως τοῦ γάμου των, πρὶν κηρυχθῇ ὁ πόλεμος. Ἐκηρύχθη ὁ πόλεμος, ἐφονεύθησαν, ἢ ἀπέθανον καὶ δὲν ἐπρόλαβον.

§76Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Καὶ τώρα χρειάζεται νέα αἴτησις. Ἐκ τῶν ὑστέρων θὰ κυρωθῇ. Δώσατε μίαν τροπολογίαν, ὅπως τὴν θέλετε, διὰ νὰ τὴν δώσωμεν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν.

§77Ν. ΞΗΡΟΣ. Μάλιστα.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καρπετόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§79Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν γνωρίζω, ἂν δὲν θὰ εἶναι εὔθετος ὁ χρόνος, ἀφ’ οὗ τίθεται τὸ ζήτημα γάμων ἀξιωματικῶν, νὰ λεχθῇ ὅτι εἰς τὸ στράτευμα ὑπάρχουν ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι διὰ τὸν ἕναν ἢ τὸν ἄλλον λόγον δὲν ἠδυνήθησαν ἐντὸς τῆς νομίμου προθεσμίας μετὰ τὴν κατάταξίν των εἰς τὸν στρατὸν ν’ ἀναγνωρίσωσιν τούτους. Δὲν εἶναι δυνατόν, Κύριοι, νὰ ὑπάρχωσιν εἰς τὸ στράτευμα ἀξιωματικοὶ ὑπηρετοῦντες, τοὺς ὁποίους ἀναγνωρίζει τὸ Κράτος καὶ ἐν τούτοις αἱ οἰκογένειαι τῶν ἀξιωματικῶν τούτων νὰ μὴ δύνανται νὰ ἀπολαύσωσι τῶν δικαιωμάτων των. Ἐκτὸς τοῦ ὅτι παρουσιάζει τὸ πρᾶγμα μείωσιν τινὰ διὰ τὸν ἀξιωματικὸν ὅταν οὗτος ὑπηρετεῖ, ἐπὶ πλέον παρουσιάζει καὶ δυσχέρειαν εἰς τὴν οἰκογένειάν του, ὅταν οὗτος ἐκλείψῃ. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα καὶ διορθώσῃ τὸ κακὸν ῥιζικώτερον, ἐφ’ ὅσον εἶναι δυνατόν.

§80Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ ν’ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται δι’ αὔριον, κ. Βουλευταί, τὸ νομοσχέδιον. Βʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταρτισμοῦ ἐθελοντικῶν λόχων, προοριζομένων διὰ τὴν πολεμικὴν ἐνέργειαν καὶ τὴν τάξιν καὶ ἀσφάλειαν τῆς χώρας ἐν τῷ Ἐσωτερικῷ». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀπονομῆς ἀνωτέρου βαθμοῦ εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς τῆς Γαλλικῆς Ἀποστολῆς». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μεταφορᾶς ἐφέδρων ἀξιωματικῶν ἀπὸ ὅπλου εἰς ὅπλον».

§82Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφ’ οὗ ἀπεφασίσθη ἡ μεταφορὰ ἀπὸ ὅπλου εἰς ὅπλον καὶ μάλιστα καὶ εἰς αὐτὸ τὸ Σῶμα τοῦ Μηχανικοῦ τῶν κεκτημένων εἰδικότητα, δὲν γνωρίζω ἂν δὲν δικαιολογεῖται καὶ ἡ μεταφορὰ τῶν ὑγειονομικῶν ἀξιωματικῶν τῶν ὑπηρετούντων.

§83Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς Στρατιωτικῶν). Τοῦτο λαμβάνεται ὑπ’ ὄψει ἐν νομοσχεδίῳ τὸ ὁποῖον ὑποβάλλεται αὔριον.

§84Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Τὸ ζήτημα εἶναι τοῦτο. Ὑπάρχουσιν ὑγειονομικοὶ ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦσιν εἰς ἄλλα σώματα. Λοιπὸν δὲν εἰμποροῦμεν νὰ δεχθῶμεν ὅπως μεταθέσωμεν αὐτοὺς ὑποχρεωτικῶς διὰ τοῦ νόμου εἰς τὴν τάξιν τῶν ὑγειονομικῶν ἀξιωματικῶν. Εἶναι πολλοὶ τοιοῦτοι....

§85ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἶναι ἐλάχιστοι, κ. Πρόεδρε.

§86Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Ὅσοι καὶ ἂν εἶναι. Ἐὰν ἔχωμεν ἀνάγκην τούτων εἰς τὸ Ὑγειονομικὸν θὰ τοὺς μεταθέσωμεν, ἀλλὰ δὲν δυνάμεθα νὰ δεσμευθῶμεν διὰ νόμου ὅπως τοὺς μεταθέσωμεν.

§87Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι θυσιάζεται ἡ εἰδικότης των.

§88Π. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δηλαδὴ ἂν δὲν σκοτώνονται ὡς ἀξιωματικοὶ νὰ σκοτώνωνται ὡς ἰατροί.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τροπολογία τοῦ κ. Δαζέα ἀπορρίπτεται.

§90Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργὲ εἰς τὸ ἄρθρον μόνον νὰ τεθῇ ἀπὸ τῆς λέξεως «προϊσταμένης διοικητικῆς ἀρχῆς» ἡ λέξις «προϊσταμένης στρατιωτικῆς ἀρχῆς».

§91Α. ΓΡΙΒΑΣ. (Ὑφυπουργὸς Στρατιωτικῶν). Μάλιστα.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ ὅπως ψηφισθῇ τὸ ἄρθρον μόνον τοῦ νομοσχεδίου ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ;

§93ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). —ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 2 Δεκεμβρίου 1917 Ν. Διατάγματος «περὶ συνομολογήσεως δανείων ὑπὸ τῶν ἐν ταῖς νέαις χώραις Δήμων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 2 Δεκεμβρίου 1917 Ν. Δ. «περὶ ἀναπληρώσεως Δημάρχου διατελοῦντος ἐπ’ ἀδείᾳ». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παροχῆς συνδρομῆς ἐκ τοῦ Δημοσίου Ταμείου ὑπὲρ τῆς Παιδιατρικῆς Κλινικῆς τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ χορηγίας πιστώσεως διὰ τὰς στατιστικὰς ἐργασίας τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Αʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παροχῆς ἐπιδόματος εἰς τοὺς ἀναλαβόντας τὴν διακυβέρνησιν σχολαζουσῶν ἢ χηρευουσῶν ἐπισκοπικῶν ἑδρῶν Ἀρχιερέων καὶ περὶ προσθήκης εἰς τὸ Εʹ ἄρθρον τοῦ Σʹ νόμου τῆς 9 Ἰουλίου 1852». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παροχῆς συμπληρωματικῆς πιστώσεως διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς Μικτῆς Ἐπιτροπείας τῶν ἀποζημιώσεων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπεκτάσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2611 Διατάγματος τῆς ἐν Θεσσαλονίκῃ Προσωρινῆς Κυβερνήσεως, ἐν τῇ Παλαιᾷ Ἑλλάδι καὶ Ἠπείρῳ καὶ συστάσεως Ἐπισκοπικῶν γραφείων». (Ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 1 καὶ 2).

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκει).

§95Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Ὑποβάλλω μίαν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 3, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι).

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὸν τὸ 3ον ἄρθρον, ὡς καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου).

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ σύνολον ἀναβάλλεται. Αʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων ΓΥΛΖʹ καὶ ΓΩʹ νόμων». Ἐπ’ αὐτοῦ ὁ κ. Πετρίδης ἔχει τὸν λόγον.

§99Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Εἶναι ἀληθές, κύριε Πρόεδρε, ὅτι τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον εἶναι ἀπὸ τὰ σπουδαιότερα εἰσαγόμενα νομοσχέδια σκοποῦντα τὴν ἀνόρθωσιν τῶν πραγμάτων τῆς Δικαιοσύνης. Διότι τὰ τῆς Δικαιοσύνης ἐκλονίσθησαν εἰς τοιοῦτον σημεῖον κατὰ τοὺς τελευταίους μῆνας, ἰδίως δὲ ἀπὸ τοῦ παρελθόντος ἔτους, ὥστε ἐλήφθη ἀδυσώπητος ἀνάγκη νὰ προβῇ εἰς ἐγχείρημα ἡ Κυβέρνησις γενναῖον, τὸ ὁποῖον ἐκλόνισεν ἀναμφισβητήτως τὰ θεμέλια τῆς δικαιοσύνης ἀναστείλασα τὴν ἰσοβιότητα. Ὁμολογῶ, ὅμως ὅτι τὸ ἐγχείρημα ἐκεῖνο ἦτο ἀναγκαῖον δι’ ὅσα κατὰ τὸ παρελθὸν διέπραξαν τὰ ὄργανα, πολλὰ τοὐλάχιστον ἐξ αὐτῶν, ἐν τῇ ἐνασκήσει τῶν ὑψίστων δικαστικῶν καθηκόντων. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἔρχεται ἤδη ὡς πρῶτον μέτρον δικαστικὸν νὰ ἀποκαταστήσῃ τὸ δικαστικὸν κῦρος καὶ τὴν δικαστικὴν ἐν τῷ Κράτει ἐξουσίαν. Ἡ ἀποκέντρωσις, τὴν ὁποίαν κατὰ τὸ παρελθὸν τὸ Κράτος ἠθέλησεν ἐν τῇ διοικήσει καὶ ἐν γένει ἐν τῇ λειτουργίᾳ τῆς δικαιοσύνης νὰ ἐφαρμόσῃ, ἦτο μέτρον ἄριστον. Δυστυχῶς πολλὰ ζητήματα καὶ πολλὰ γεγονότα ὀφειλόμενα κυρίως εἰς τὴν ἔλλειψιν καταλλήλων προσώπων ἐν τῷ ἀνωτάτῳ Συμβουλίῳ κατέρριψαν, ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ἐν πλείστοις τὸν θεσμὸν τοῦτον, κατὰ τὰ ἄλλα ἄριστον. Ἤμην καὶ ἐξακολουθῶ νὰ εἶμαι ὑπέρμαχος τοῦ θεσμοῦ τῆς ἀποκεντρώσεως, ἰδίως ἐν τῇ δικαιοσύνῃ, ἀλλὰ καὶ ἐν παντὶ κλάδῳ, ἰδιαιτέρως ὅμως ἐν τῇ δικαιοσύνῃ, διότι ὁμολογουμένως γνωρίζομεν ἐν τῷ παρελθόντι, ὅτι ὁ δικαστικὸς κλάδος ἦτο ἀτερμάτιστος ἄνευ εἰδικῆς προστασίας παρ’ αὐτοῦ τοῦ ἰδίου δικαστικοῦ σώματος. Ἐτιμωρήθη τὸ σῶμα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὁμολογουμένως δὲν ἐστάθη δυνατὸν νὰ ἀντιληφθῇ τὰ μεγάλα αὐτοῦ καθήκοντα καὶ νὰ σταθῇ εἰς τὸ ὕψος τῆς ἀποστολῆς του. Ἤδη πρόκειται νὰ ἐπανέλθῃ ὁ θεσμὸς ἐκεῖνος, ἀλλ’ οὐχὶ ὡς θεσμὸς τελείας ἀποκεντρώσεως, ἀλλὰ μερικῶς. Ὁμολογῶ, ὅτι δὲν ἔχω κανένα λόγον νὰ ἀμφισβητήσω, λόγῳ τῶν περιστάσεων τῶν πολιτικῶν καὶ τῆς σκοπιμότητος τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, ἀπὸ ὀρθὸν τῆς βάσεώς του. Ἀλλὰ διὰ νὰ εἶμαι συνεπὴς θὰ ἐπεθύμουν νὰ ὑπεστήριζον ἢ μᾶλλον θὰ ηὐχόμην, ὅτι καὶ ἐν τῷ μέλλοντι ἀποκαθισταμένων τῶν πραγμάτων τῆς πατρίδος θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπανέλθῃ πλήρης ἡ ἀποκέντρωσις, ὅπως καὶ ἄλλοτε ἦτο, μὲ τὴν εὐχὴν ὅτι τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἐν τῷ μέλλοντι θὰ διοικήσουν ἐν τῇ δικαιοσύνῃ νὰ εἶναι τοιαῦτα, ὥστε νὰ μὴ γεννηθῶσι ποτὲ ἀφορμαὶ οἷαι ἐγεννήθησαν κατὰ τὸ παρελθόν. Ταῦτα εἶχον γενικῶς νὰ εἴπω περὶ τοῦ νομοσχεδίου. Εἰδικώτερον δὲ θὰ ἐπεθύμουν νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ προσέξῃ ἐπὶ τοῦ 5ου ἄρθρου, τὸ ὁποῖον καθορίζει τὰ ἑξῆς. Ἡ βάσις τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ὅτι τὸ ἀνώτατον συμβούλιον προτείνει τοὺς πρὸς προαγωγὴν ἢ πρὸς μετάθεσιν δικαστικοὺς λειτουργούς, ἔχων πάντοτε ὁ κ. Ὑπουργὸς τὸ δικαίωμα τῆς ἀρνησικυρίας, δηλαδὴ ἐπὶ τοῦ καταλόγου, τὸν ὁποῖον ὁ Ὑπουργὸς ἀποστέλλει πρὸς τὸ Ἀνώτατον Συμβούλιον πρὸς ἔγκρισιν τῶν ἐχόντων τὰ προσόντα προσώπων, ἔχει τὸ δικαίωμα ὁ Ὑπουργὸς νὰ μὴ ἐγκρίνῃ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα τὸ ἁρμόδιον Συμβούλιον ἤθελε κρίνει κατάλληλα. Τὸ σύστημα τοῦτο καθορίζεται ἐν τῷ ἄρθρῳ 5, ἀλλ’ ὑπάρχει μία ἀοριστία ἢ μᾶλλον κατὰ τὴν γνώμην μου μία πλημμελὴς ἀντίληψις, ἡ ὁποία εἶναι δυνατὸν νὰ φέρῃ ζημίας εἰς τὸ δικαστικὸν συμφέρον καὶ ἐν γένει εἰς τὴν κανονικὴν λειτουργίαν τῆς δικαιοσύνης. Δύναται ὁ Ὑπουργὸς νὰ μὴ ἐγκρίνῃ τὴν ἀπόφασιν αὐτὴν τοῦ Ἀνωτάτου Συμβουλίου περὶ προσώπου τινός, ἀλλ’ ἡ παράτασις αὕτη τῆς στασιμότητος τῆς ἀρνησικυρίας τοῦ Ὑπουργοῦ ἐκκαλεῖ κἄποιαν μείωσιν ἐν τῷ προσώπῳ τοῦ δικαστικοῦ ἐκείνου τοῦ μὴ θεωρουμένου ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ ὡς προακτέου, θεωρουμένου ὅμως ὡς τοιούτου ὑπὸ τοῦ Ἀνωτάτου Συμβουλίου. Τοῦτο ἀπέναντι τῆς δικαστικῆς ἐξουσίας, τὴν ὁποίαν θὰ ἀσκήσῃ τὸ δικαστικὸν πρόσωπον εἶναι μείωσις τοῦ κύρους αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον θὰ ἐξακολουθήσῃ μὲν νὰ ἐκτελῇ τὸ καθῆκον του, ἀλλὰ μὲ μειωμένην τὴν θέσιν του ἐν τῇ πεποιθήσει, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς παρὰ τὴν ἀπόφασιν τοῦ δικαστικοῦ Συμβουλίου δὲν τὸ θεωρῇ προακτέον. Ἐν τούτοις τὸ πρόσωπον αὐτὸ παραμένει εἰς τὴν δικαστικὴν θέσιν μὲ τὴν μείωσιν αὐτήν, θὰ ἐπεθύμουν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐν τῷ σημείῳ τούτῳ νὰ θελήσῃ νὰ σμικρύνῃ τὰ ὅρια τῆς στασιμότητος καὶ νὰ ἀφήσῃ εἰς τὸ Δικαστικὸν Συμβούλιον μίαν μικροτέραν προθεσμίαν ἐν τῇ ὁποίᾳ νὰ δύναται νὰ ἐπανέλθῃ καὶ πάλιν τοῦτο διὰ τοῦ αὐτοῦ προσώπου. Αὐτὴ εἶναι ἡ πρώτη παρατήρησις, τὴν ὁποίαν εἶχον νὰ κάνω. Ἀλλ’ ἐπίσης καὶ ἐπὶ τοῦ τελευταίου ἄρθρου «ἡ ἰσχὺς τοῦ νόμου τούτου ἄρχεται ἀπὸ τοῦ παρόντος ἔτους», ἔχω νὰ κάμω παρατήρησίν τινα. Αἱ ἀρχαιρεσίαι τοῦ Ἀνωτάτου Συμβουλίου κατὰ τὸ 1ον ἄρθρον γίνονται τὴν 1ην Ἰανουαρίου. Ἤδη δὲν ὑφίσταται δικαστικὸν Συμβούλιον, διότι ἡ 1η Ἰανουαρίου παρῆλθεν ἄνευ τῆς ἐφαρμογῆς τῆς διατάξεως ταύτης. Ἤδη κατὰ τινὰ τρόπον κατὰ τὴν 10ην Ἰουνίου, ὁπότε ὁρίζει ἐπιτακτικῶς ὁ νόμος νὰ γίνωνται δικαστικαὶ μεταβολαί, θὰ λειτουργήσῃ Συμβούλιον, ἀφ’ οὗ δὲν ἐγένετο κατάρτισις τοῦ Συμβουλίου μὴ ὑπάρχοντος νόμου; Θὰ ἦτο ἀναγκαῖον νὰ τεθῇ εἰδική τις διάταξις, ὅπως κατὰ τὸ παρὸν ἔτος λειτουργήσῃ ἀπὸ τοῦδε τὸ Συμβούλιον ἐκλεγόμενον κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ παρόντος νομοσχεδίου. Κρίνω ἀναγκαῖον νὰ τονίσω καὶ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἡ Ἐπιτροπὴ διὰ τῆς ἐκθέσεώς της προέβαλε καὶ τὸ ὁποῖον καὶ ἐγὼ ἄλλοτε εἶχον τὴν τιμὴν νὰ προτείνω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι θὰ ἦτο ἀναγκαῖον πρὸς πλειοτέραν ἐκτίμησιν τῶν προσόντων τῶν δικαστικῶν προσώπων, νὰ ὑπάρχωσι τὰ ἀναγκαῖα στοιχεῖα καὶ παρὰ τῷ Ὑπουργῷ καὶ παρὰ τῷ Δικαστικῷ Συμβουλίῳ, τοιαῦτα δὲ ὥστε προκειμένου περὶ ἀποφάσεως περὶ αὐτῶν νὰ εἶναι ἀσφαλὴς αἱ περὶ αὐτῶν κρίσεις. Δυστυχῶς τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα χορηγοῦσιν οἱ κείμενοι νόμοι, δηλαδὴ τὰ Ἀνώτερα τῆς Εἰσαγγελικῆς Ἀρχῆς, μέχρι τοῦδε δὲν μᾶς ἔδωκαν ἐλπίδας καὶ πεποιθήσεις, ὅτι εἶναι δυνατὸν αὐτὰ καὶ μόνα νὰ ἐργασθῶσι κατὰ τρόπον, ὥστε αἱ ἐκθέσεις αἱ περὶ ἐκτιμήσεως τοῦ προσώπου τοῦ δικαστικοῦ νὰ παράσχωσι τὰ ἀναγκαῖα φῶτα εἰς τὸ Δικαστικὸν Συμβούλιον, καὶ εἰς τὸν Ὑπουργόν, ἵνα ἀπροσκόπτως οὗτος προβαίνει εἰς τὰς μεταβολάς. Δυστυχῶς ὑπάρχει ὁ θεσμὸς τῶν ἐπιθεωρήσεων τῶν Εἰσαγγελιῶν, ὁ ὁποῖος μέχρι τοῦδε ὑπῆρξε τόσον ἀτελής, ὥστε οὐδὲν σχεδὸν πράττει. Ἐξακολουθοῦν νὰ γίνωνται αἱ ἐπιθεωρήσεις τῶν δικαστικῶν γραφείων, ἀλλὰ ἐντελῶς τυπικαί, ἀσχολούμεναι μόνον εἰς τὸ ἐσωτερικὸν ζήτημα τοῦ Δικαστηρίου καὶ μὴ ἀσχολούμεναι κυρίως εἰς τὸν δικαστικὸν καταρτισμὸν καὶ τὸν χαρακτῆρα τοῦ δικαστικοῦ προσώπου. Εἶναι ἀνάγκη, κύριε Πρόεδρε, νὰ νοηθῇ παρὰ τῆς Κυβερνήσεως ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ θεσπισθῇ ὁ θεσμὸς τῶν Ἐπιθεωρητῶν τῶν δικαστικῶν, ἐν εἴδει εἰσαγγελέων ἀνωτάτων πρὸς ἐπιθεώρησιν καὶ ἔλεγχον καὶ ἐποπτείαν διαρκῆ ἐπὶ τῶν δικαστηρίων, ἀλλ’ ἐξαιρετικῶς ἐπὶ τῶν προσώπων μοὶ φαίνεται τελεσφορώτερος. Διότι μόνον κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ὁ Ὑπουργὸς θὰ δύναται νὰ ἐκτιμήσῃ δεόντως τοὺς προακτέους δικαστικοὺς λειτουργούς. Εὐχῆς ἔργον ἤθελεν εἶσθαι ἐὰν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ἔθετε διάταξιν καθορίζουσαν τὴν ὀνομασίαν ἀνωτάτων εἰσαγγελέων οἱ ὁποῖοι θὰ εἶχον καθῆκον νὰ ἐπιθεωρῶσι καὶ ἀσχολῶνται εἰς τὴν ἐπίβλεψιν καὶ τῆς δικαστικῆς ἐργασίας καὶ τῶν δικαστικῶν χαρακτήρων τῶν προσώπων τῶν ἐνασκούντων τὴν ἱερὰν αὐτὴν ἀποστολήν.

§100Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Τρεῖς εἶναι αἱ παρατηρήσεις τὰς ὁποίας ἔκαμεν ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου· δι’ ὅ,τι ἀφορᾷ τὴν γενομένην παρατήρησιν, ὅτι παρερχομένης τῆς σημερινῆς πολιτικῆς καταστάσεως εἶναι ἐπιβεβλημένον καὶ πάλιν νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὴν παντοδυναμίαν τοῦ Ἀνωτάτου Δικαστικοῦ Συμβουλίου, δὲν εἶμαι σύμφωνος. Πάντοτε ἐφρόνουν καὶ φρονῶ καὶ σήμερον καὶ νομίζω ὅτι καὶ ἡ Βουλὴ φρονεῖ, ὅτι ἡ εὐθύνη πρέπει νὰ παραμένῃ ἀκεραία διὰ τὸν Ὑπουργὸν ἀπέναντι τοῦ Κοινοβουλίου διὰ τὰς γενομένας δικαστικὰς ἀνομίας. Εἶναι ἐντελῶς ἀντικοινοβουλευτικὸν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μέχρι τοῦδε κρατεῖ, ὁ Ὑπουργὸς ἀνευθύνως ἔρχεται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ λέγει ὅτι ἐγένοντο αἱ προαγωγαὶ ἀπὸ τὸ Ἀνώτατον Συμβούλιον ἐγὼ ἔθεσα τὴν ὑπογραφήν μου. Τοιαύτην ἀντίληψιν ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ ἔχω. Τὰς παρατηρήσεις τὰς ὁποία ἔκαμε ὅσον ἀφορᾷ τὸν διὰ τοῦ 5ου ἄρθρου ὁριζόμενον τρόπον προαγωγῆς εἶναι ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ βάσιμοι, ἀλλὰ δὲν κρίνω ἐγὼ καὶ πολὺ κακὸν νὰ παραμείνῃ ὁ δικαστὴς ἐπὶ ἓν ἔτος στάσιμος· βεβαίως τοῦτο δὲν εἶναι τὸ πνεῦμα τοῦ νόμου. Ἐὰν μεταξὺ προσώπων, προτεινομένων πρὸς προαγωγὴν δὲν προταθῇ ὁ καλύτερος, νομίζω ὅτι εἶναι βάσιμον ἐὰν ὁ Ὑπουργὸς ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ μὴ ἐγκρίνῃ τὴν προαγωγήν. Ἡ ἄλλη παρατήρησις, ἀπὸ πότε θὰ ἀρχίσῃ ἡ ἰσχὺς τοῦ νόμου, αὐτὸ εἶναι μία παράλειψις. Θὰ τεθῇ διάταξις κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ συγκροτηθῇ ἁρμοδίως τὸ Συμβούλιον. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν εὐχὴν τῆς Ἐπιτροπῆς ὅπως ὁρισθῇ ἀνωτέρα ἐποπτεία δικαστικὴ καὶ πάλιν δὲν εἶμαι σύμφωνος. Διότι δὲν γνωρίζω ἐὰν ἡ ὀνομασία κάμει τοὺς ἐπιθεωρητὰς, ἐξ ἄλλου τὸ δικαίωμα τοῦτο ἔχουσιν οἱ εἰσαγγελεῖς τῶν Ἐφετῶν· ἐπὶ τοῦ παρόντος ἂς ἀρκεσθῶμεν εἰς τοῦτο καὶ βλέπομεν βραδύτερον.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν ἂν δέχεται νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον.

§102ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως ἄρθρων τινῶν τοῦ νόμου περὶ σωματείων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκρίσεως τῆς διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 5026 τοῦ 1918 συμβολαίου τοῦ συμβολαιογράφου Ἀθηνῶν Ἀθ. Γαρταγάνη συναφθείσης συμβάσεως πρὸς ἀποδοχὴν τῆς πρὸς τὸ Δημόσιον δωρεᾶς παρὰ τοῦ Πέτρου Σ. Δημητρόφσκη οἰκίας του ἀξίας δραχ. 150.000». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσωρινῆς μισθοδοσίας τοῦ Πατριαρχικοῦ Ἐξάρχου Μετσόβου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναστολῆς διατάξεων τῆς ἐργατικῆς νομοθεσίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παροχῆς εἰς ἐργατικὰ σωματεῖα ἀδείας πρὸς χορήγησιν δανείων εἰς ἀστικοὺς συνεταιρισμούς». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ περιορισμοῦ τῆς μεταβιβάσεως τῆς κυριότητος καὶ τῆς ὑποθηκεύσεως ἑλληνικῶν πλοίων καὶ ἄλλων πλωτῶν ναυπηγημάτων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τῶν νόμων «περὶ εἰσπράξεως τῶν δημοσίων ἐσόδων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ διὰ τοῦ νόμου 743 κυρωθέντος νομοθετικοῦ Διατάγματος τῆς 8 Ἰουλίου 1917 «περὶ παροχῆς περιθάλψεως εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν ὑπὸ τὰ ὅπλα ὑπηρετούντων ἀνδρῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ νόμου 148 τῆς 26 Δεκεμβρίου 1913 «περὶ μεταφραστικῶν γραφείων, γραφέων καὶ Ἀρχειοφυλακείων ἐν ταῖς προσηρτημέναις χώραις». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως ἐνίων διατάξεων τῶν ἀφορώντων τὰς Ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μεταρρυθμίσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων τῆς Ποιν. Δικονομίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκρίσεως εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ ὁλικῆς δαπάνης διὰ τὴν ἐκτέλεσιν διαφόρων ἔργων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 15 Φεβρουαρίου 1918 Β. Διατάγματος «περὶ καθορισμοῦ τῆς τιμῆς τοῦ οἰνοπνεύματος καὶ στεμφυλοπνεύματος». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 23 Νοεμβρίου 1917 νομοθετικοῦ Διατάγματος «περὶ παρατάσεως τῆς μεταξὺ Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ Ἑταιρίας «Eastern Telegraph Company» συμβάσεως». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν)

§103ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ λυθῇ ἡ συνεδρίασις κ. Πρόεδρε.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις ἵνα ἐπαναληφθῇ αὕτη τῇ 4ῃ μ. μ. αὔριον. (Ὥρᾳ 6.15′ μ. μ.).