1918.03.15

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 14Η

τῆς 15 Μαρτίου 1918

ΠΡΟΕΔΡΙΑ κ. Θ. ΣΟΦΟΥΛΗ

(Ὥρᾳ 4. 10′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἀνακοινοῦνται εἰς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Ὁ κυβερνητικὸς ἀντιπρόσωπος Θεσσαλονίκης διέταξεν ἔξωσιν δέκα οἰκογενειῶν πρὸς ἐγκατάστασιν ἐπιταχθείσης σχολῆς Κωνσταντινίδου, αἵτινες ζητοῦσι νὰ ἀνασταλῇ ἡ ἔξωσις. — Ἡ Καλλιόπη, χήρα Εὐαγγέλου Σαρῆ, Μοιράρχου χωροφυλακῆς, παρακαλεῖ, ὅπως τοῖς δοθῇ ἡ ἀναλογοῦσα σύνταξις. — Τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τοῦ Συνεταιρισμοῦ Τραγανοῦ, τοῦ τέως δήμου Ἐρρινεῶν, παρακαλεῖ ὅπως ληφθῇ μέριμνα καὶ δοθῇ εἰς αὐτὸ τὸ δικαίωμα τῆς ἀναγκαστικῆς κυκλοφορίας. — Ὁ Ἐνοριακὸς Σύλλογος Πατησίων, «ὁ Εὐαγγελιστὴς Λουκᾶς» παρακαλεῖ, ὅπως ληφθῇ μέριμνα καὶ χορηγηθῇ εἰς τὰ Πατήσια ὕδωρ. — Τὰ Σωματεῖα τῶν ἐν Ἀθήναις Οἰνοπωλῶν καὶ μαγείρων, παρακαλοῦσιν, ὅπως παραταθῇ ἡ προθεσμία τῆς καταβολῆς τοῦ φόρου τῶν οἰκοδομῶν καὶ ἐπιτηδευμάτων. — Οἱ δυνάμει τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 615 τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως Θεσσαλονίκης, καταταχθέντες εἰς πίνακας ἐφέδρων ἀξιωματικῶν καὶ μήπω κληθέντες, παρακαλοῦσιν, ὅπως καλούμενοι, ὀνομάζωνται ἀξιωματικοὶ καὶ ἀνθυπασπισταί. — Οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου Σπανιάκου τῆς ἐπαρχίας Σελίνου, τῆς Κρήτης, παρακαλοῦσιν, ὅπως τοῖς δοθῇ τὸ Τζαμίον μετὰ τοῦ νεκροταφείου πρὸς ἀνέγερσιν ἐνοριακοῦ ναοῦ. — Οἱ Πρόεδροι τοῦ Παγκαπνεργατικοῦ Συλλόγου Βόλου παρακαλοῦσιν, ὅπως ἐλαττωθῇ ὁ φόρος τοῦ καπνοῦ ἐπιβληθῇ δὲ τοιοῦτος εἰς ἀνεπεξεργάστους καπνοὺς πρὸς πρόληψιν δυσφημίσεως τοῦ προϊόντος. — Ὁ Οἰκονομικὸς Συνεταιρισμὸς Εὐβοίας, παρακαλεῖ τὴν Βουλήν, νὰ λάβῃ νομοθετικὴν πρόνοιαν πρὸς ἀπαγόρευσιν πωλήσεως σταφιδίτου ἐπιβλαβοῦς τῇ δημοσίᾳ ὑγιείᾳ. — Ὁ Καπνεμπορικὸς Σύνδεσμος Βόλου παρακαλεῖ, ὅπως ληφθῶσι τὰ προσήκοντα μέτρα πρὸς ὑποστήριξιν τῆς καπνεμπορίας. — Οἱ κάτοικοι τῆς Κοινότητος Λαζαρίνης, τῶν Τρικκάλων, παρακαλοῦσιν, ὅπως δοθῇ εἰς ἀκτήμονας ἀνάλογος ἔκτασις καλλιεργησίμου γῆς ἐκ τοῦ τσιφλικίου τοῦ κ. Γ. Ζωγράφου. — Καταστηματάρχαι τινὲς Λαμίας, τῶν καταστημάτων τῶν ὁποίων τὴν νύκτα τῆς 19 πρὸς τὴν 20ὴν Ἰανουαρίου ἐπέπεσεν ὅμιλος στρατιωτῶν καὶ τὰ διήρπασε, παρκαλοῦσιν ὅπως ἀποζημιωθῶσιν. — Οἱ ἐν τῷ Σωφρονιστηρίῳ Καλαμακίου Κρήτης κρατούμενοι, παρακαλοῦσιν, ὅπως τοῖς χαρισθῇ τὸ ½ ἢ τὸ ⅓ τῆς ποινῆς αὐτῶν. — Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης Μουσταφᾶ Ἀρὶφ, αἰτεῖται δεκαπενθήμερον ἄδειαν ἀπουσίας ἐκ τῶν συνεδριάσεων τῆς Βουλῆς. (Μὴ ὑπαρχούσης ἀντιρρήσεως ἡ ἄδεια χορηγεῖται). — Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας καὶ τῶν Θρησκευμάτων κ. Δ. Δίγκας ὑποβάλλει τὰ κάτωθι σχέδια νόμου: 1) «Περὶ ἱδρύσεως λαογραφικοῦ ἀρχείου». 2) «Περὶ ἐνισχύσεως ὑπὸ τοῦ Δημοσίου τῶν πόρων τοῦ Γενικοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Ταμείου». 3) «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 825, ὡς ἐκωδικοποιήθη διὰ τοῦ Β. Δ. τῆς 8 Ὀκτωβρίου 1917». 4) «Περὶ καταβολῆς τοῦ μισθοῦ τῶν Καθηγητῶν τῶν Θρησκευτικῶν, τῶν νήσων Σάμου καὶ Κρήτης, ὑπὸ τῶν ἐπιτοπίων Μοναστηριακῶν Ἐπιτροπῶν» καὶ 5) «Περὶ ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως ἐκτάσεως ὑπὲρ τῶν Ἀρχαιολογικῶν Σχολῶν τῆς Ἀμερικανικῆς καὶ Ἀγγλικῆς». — Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κ. Μ. Νεγροπόντης ὑποβάλλει νομοσχέδιον «περὶ τροποποιήσεως ἐνίων διατάξεων ἀφορωσῶν τὰς ὑπηρεσίας τῶν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν νόμων». — Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης κ. Ι. Τσιριμῶκος ὑποβάλλει τὰ κάτωθι σχέδια νόμου: 1) «Περὶ μεταρρυθμίσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων τῆς Ποινικῆς Δικονομίας». 2) «Περὶ τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ νόμου 148 τῆς 26 Δεκεμβρίου 1913» περὶ μεταφραστικῶν γραφείων καὶ ἀρχειοφυλάκων ἐν ταῖς προσηρτημέναις Χώραις». — Ὁ ἴδιος κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ ἐκποιήσεως προικώου ἀκινήτου, συναινούσης τῆς γυναικὸς εἰς ἐξάλειψιν προικώας ὑποθήκης καὶ διαχειρίσεως τῆς περιουσίας τῶν ὑπεξουσίων τέκνων». Ἡ ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τῆς Βουλῆς ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκρίσεως ἀδειῶν προϋπολογισμοῦ ὁλικῆς δαπάνης ἀνωτέρας τῶν δραχμῶν 30.000 διὰ τὴν κατασκευὴν διαφόρων ἔργων». Ἡ ἐπὶ τῶν Ἀμέσων καὶ Ἐμμέσων φόρων ἐπιτροπὴ τῆς Βουλῆς ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 15 Φεβρουαρίου 1918 Β. Δ. «περὶ καθορισμοῦ τῆς τιμῆς τοῦ οἰνοπνεύματος καὶ στεμφυλοπνεύματος». Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Πετρακάκος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 31 τοῦ νόμου ΣΙΒʹ. τοῦ 1852».

Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Μ. Παπαμιχελάκης ἔχει τὸν λόγον, ὅπως καταθέσῃ ἀναφορὰν καὶ ὑποστηρίξῃ αὐτήν, περὶ αὐξήσεως τῆς μισθοδοσίας τῶν ἐμμίσθων κλητήρων Εἰσαγγελίας, ἀνακρίσεως καὶ Πταισματοδικείου Ρεθύμνης.

§2Μ. ΠΑΠΑΜΙΧΕΛΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἔκαμον πάλιν αὐτὴν τὴν παράκλησιν. Πρόκειται περὶ τῶν ἐμμίσθων κλητήρων, οἱ ὁποῖοι λαμβάνουσι 50 καὶ 60 δραχ. καὶ κατὰ συνέπειαν δὲν δύνανται νὰ ἐπαρκέσουν εἰς τὰς ἀνάγκας των. Θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν, ἐν ὀνόματι τῆς φιλανθρωπίας, νὰ λάβῃ πρόνοιαν δι’ αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους καὶ διατάξῃ τὴν χορηγίαν τοῦ ἐπιδόματος τῶν 30 δραχμῶν.

§3ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἶναι δίκαιον.

§4Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Ἀφ’ οὗ, λαμβάνωσιν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι λαμβάνουσιν 150 δραχμὰς μηνιαίως διατὶ νὰ μὴ λαμβάνωσιν καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι λαμβάνουσιν 60 δραχμάς;

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς, ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν τοῦ κ. Τρικαλινοῦ.

§6Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Ἀναβάλλεται κ. Πρόεδρε.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Οἱ κ. κ. Ε. Θεωδορίδης καὶ Κ. Μητσοτάκης, παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, 1) ἐὰν εἶναι ἀληθὲς ὅτι ὁ συνταγματάρχης τοῦ Ἱππικοῦ κ. Σπυρίδων Καναβατσόγλου ὡς διευθυντὴς τοῦ Κέντρου ἐφοδιασμοῦ Λαρίσης κατὰ τοὺς πολέμους 1912 καὶ 1913, εἰς τὰς διαταγὰς τοῦ ὁποίου ὑπήγετο τὸ ἐκεῖ παράρτημα τῆς Ἐφορείας ὑλικοῦ πολέμου, ὑπέβαλε δὶς ἔκθεσιν εὔφημον καὶ λίαν εὔνουν ὑπὲρ τοῦ λοχαγοῦ Εὐαγγέλου Γερανιώτη, διευθυντοῦ τοῦ εἰρημένου παραρτήματος. Ἡ πληροφορία αὕτη πρέπει νὰ στηριχθῇ ἐπὶ τῆς ἐξετάσεως τοῦ ἀρχείου τοῦ τηρουμένου ὑπὸ τοῦ εἰρημένου Διευθυντοῦ τοῦ Κέντρου ἐφοδιασμοῦ ἢ καὶ ἐπὶ τῆς ἀνακρίσεως αὐτοῦ. 2) Ἐὰν εἶναι ἀκριβὲς ὅτι τοιαύτη ἔκθεσις τοῦ μόνου ἁρμοδίου νὰ κρίνῃ περὶ τῆς ποιότητος καὶ τῆς δράσεως τοῦ λοχαγοῦ Εὐαγγέλου Γερανιώτη δὲν εὑρίσκεται εἰς τὸν σχετικὸν φάκελλον, ὃν εἶχεν ὑπ’ ὄψει καὶ ἔκρινε περὶ αὐτοῦ τὸ Ἀνώτερον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον, καὶ 3) ἐὰν εἶναι ἀκριβὲς ὅτι τὸ εἰρημένον Ἀνώτερον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον ἔλαβεν ὑπ’ ὄψει τὴν μόνην περὶ τοῦ λοχαγοῦ Εὐαγγέλου Γερανιώτη ὑπάρχουσαν ἔκθεσιν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλε περὶ αὐτοῦ ὁ ἐν Ἀθήναις Διευθυντὴς τοῦ ὑλικοῦ πολέμου, ὅστις κατὰ τὴν περίοδον τῶν δύο πολέμων οὐδεμίαν εἶχε δικαιοδοσίαν ἐπὶ τοῦ ἀνωτέρω ἀξιωματικοῦ, μὴ ὑπαγομένου εἰς τὰς διαταγάς του καὶ συνεπείᾳ τῆς ἐκθέσεως ταύτης τὸ Ἀνώτερον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον δὲν ἐνέγραψεν αὐτὸν εἰς τοὺς σχετικοὺς πίνακας προβιβασμοῦ, ἀποτέλεσμα τοῦ ὁποίου ὑπῆρξε νὰ τεθῇ εἰς αὐτεπάγγελτον ἀποστρατείαν διὰ τοῦ ὑπὸ χρονολογίαν 13 Μαρτίου

1914 Β. Δ.

§8Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς Στρατιωτικῶν). Παρακαλῶ ν’ ἀναβληθῇ, διότι δὲν ἔχω τὰ στοιχεῖα.

§9Ε. ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ. Δὶς ἔχει ἀναβληθῆ κ. Ὑφυπουργέ.

§10Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς Στρατιωτικῶν). Ἠσθένουν καὶ σήμερον τὴν εἶδον.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Γκιουλέκας ἐρωτᾷ τὸν κ. ἐπὶ τῆς Παιδείας Ὑπουργὸν, ἂν ἐνεθυμήθη νὰ συμπεριλάβῃ εἰς τὰ σωτήρια νομοσχέδιά του καὶ τοὺς δυστυχεῖς διδασκάλους τοὺς προερχομένους ἐκ τῶν Γυμνασίων, οἵτινες ὅπως καὶ ὁ ἴδιος Ὑπουργὸς γνωρίζῃ, εἶναι πλεῖστοι ἐν Μακεδονίᾳ καὶ προσέφερον πολυχρονίους καὶ πολυτίμους ὑπηρεσίας.

§12Ν. ΓΚΙΟΥΛΕΚΑΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας γνωρίζει, ὅτι ὑπάρχει ἡ τάξις αὕτη τῶν δημοδιδασκάλων, οἵτινες ἀδικοῦνται.

§13Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Ἐκ τῆς ἐρωτήσεώς σας δὲν φαίνεται ποίους ἀκριβῶς δημοδιδασκάλους ὑπονοεῖτε. Ἐὰν τοὺς ἔχοντας δίπλωμα Γυμνασίου, αὐτοὶ ἀνεγνωρίσθησαν διὰ τῶν τελευταίων νόμων, ἐὰν τοὺς ἄλλους τοὺς ὄντας πρότερον, οἵτινες καὶ οὗτοι ἔχουν τὸ δικαίωμα τῆς ἀσκήσεως τοῦ ἐπαγγέλματος, καὶ δι’ αὐτοὺς ὑπεβλήθη νομοσχέδιον, κατὰ τὸ ὁποῖον δύνανται καὶ οὗτοι νὰ διορίζονται δευτεροβάθμιοι δημοδιδάσκαλοι.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σπηλιόπουλος ὑποβάλλει τὴν ἑξῆς ἐρώτησιν πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως (ἀναγινώσκει). Ἀναγνωριζομένων τῶν δυσχερειῶν τῆς μεταφορᾶς εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ δὴ εἰς Ἀγγλίαν τοῦ σταφιδοκάρπου, δὲν νομίζει ὁ κ. Πρόεδρος, ὅτι ἡ προσοχὴ τῆς Κυβερνήσεως δέον νὰ στραφῇ εἰς τὴν ἐν τῷ ἐσωτερικῷ κατανάλωσιν τοῦ σταφιδοκάρπου, ἀφ’ οὗ τὸ οἰνόπνευμα ἀνῆλθεν εἰς ἣν τιμὴν τὸ ἠθέλησεν ἡ βιομηχανία; Ἡ καλλιέργεια ἤρχισεν, οἱ σταφιδοκτήμονες ἐν πλήρει ἀχρηματίᾳ διατελοῦντες εὑρίσκονται ἐν ἀπογνώσει.

§15Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Χαίρω δυνάμενος ν’ ἀπαντήσω εἰς τὴν διατυπωθεῖσάν μοι ἐρώτησιν, διότι θὰ ἤθελα ὄχι μόνον ν’ ἀπαντήσω εἰς τὰ ἐρωτήματα τὰ τιθέμενα ἀλλὰ καὶ νὰ εἴπω γνώμας τινὰς τῆς Κυβερνήσεως καὶ ν’ ἀπευθύνω συμβουλὰς τινας ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως πρὸς τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς καὶ τοὺς σταφιδεμπόρους ἴσως. Τὴν δυσχέρειαν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρισκόμεθα πάλιν διὰ τὸ ζήτημα τῆς σταφίδος τὴν ἐδημιούργησε βεβαίως ὁ πόλεμος, ἀλλ’ εἴμεθα ἐν μέρει, ἐν ἱκανῷ μέρει, ὑπεύθυνοι καὶ οἱ ἴδιοι διότι ἡ δυσχέρεια αὐτὴ ἔλαβε ὀξυτέραν μορφήν. Εἰς τὰς ἀρχὰς τοῦ φθινοπώρου, ἢ μᾶλλον κατὰ τὰς ἀρχὰς τοῦ Νοεμβρίου, ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις ἐπιθυμοῦσα νὰ ἀγοράσῃ ἕνα ἱκανὸν ποσὸν σταφίδος, νομίζω 20.000 τόννους, ἔστειλε ἐδῶ μίαν ἐπιτροπὴν πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον. Ἡ ἐπιτροπὴ εἶχε τὴν ἐντολὴν νὰ προσφέρῃ 45 σελήνια κατὰ μέσον ὅρον εἰς τὸ χιλιόλιτρον φολ, δηλαδὴ παραδοτέαν τὴν σταφίδα ἐπὶ τῆς πλευρᾶς τοῦ πλοίου. Τὰ ἔξοδα ἀφ’ ἧς φθάσει εἰς τὴν ἀποθήκην τοῦ ἐμπόρου μέχρι τῆς παραδόσεως εἰς τὴν πλευρὰν τοῦ πλοίου εἶναι 55 διὰ τὸ παρακράτημα, 60 διὰ τὰ δοχεῖα, 10 διὰ τὴν συσκευήν, ἐν ὅλῳ 125 δραχ. περίπου, δεδομένου δὲ ὅτι τὰ 45 σελήνια εἶναι 525 δραχ. καὶ ἐὰν ὑποθέσετε ὅτι τὰ ἔξοδα διὰ τὴν μεταφορὰν εἰς τὴν πόλιν δὲν εἶναι παραπάνω ἀπὸ 35 ἕως 40 δραχ. ὑπολείπονται ἀκόμη διὰ τὸν παραγωγὸν ἕνα ποσὸν 360 δραχ. ἕως 365 κατὰ μέσον ὅρον.

§16Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Μένουν 260 ἕως 280 ἀφαιρουμένων τῶν ὅσων εἴπατε. 280 εἶναι ἡ καθαρὰ τιμή.

§17Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Διατὶ εἶναι τόσα, ἀφοῦ ἡ τιμὴ τῶν 45 σελινίων εἶναι 525 δραχ. εἶναι 125 δραχ. τὰ ἔξοδα.

§18Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Εἶναι περισσότερα.

§19Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ τὰ γνωρίζω διὰ 125, πῶς τὰ βγάζετε σεῖς παραπάνω;

§20Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. 180 δραχμὲς εἶναι τὰ ἔξοδα ἀπὸ τὸν παραγωγόν.

§21Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ ὁμιλῶ πολὺ σαφῶς, ἐγὼ ὁμιλῶ διὰ τὰ ἔξοδα ἀπὸ τὴν ἀποθήκην τοῦ ἐμπόρου π. χ. εἰς τὰς Πάτρας, ἕως εἰς τὴν πλευρὰν τοῦ πλοίου. Τὰ ἔξοδα λοιπὸν ἀπὸ τὴν ἀποθήκην τοῦ ἐμπόρου ἕως εἰς τὴν πλευρὰν τοῦ πλοίου εἶναι 125 δραχ. ἕως 130, ἀφαιρέσατε ἀπὸ τὰς 525 τὰς 130 δραχ. μένουν 395 δραχ. εἶναι καὶ τὰ ἔξοδα ἀπὸ τὸν παραγωγὸν ἕως εἰς τὴν ἀποθήκην 40 δραχ. ἕως 45.

§22Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Περισσότερα εἶναι, 70 δραχ. περίπου.

§23Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. 50 δραχ. εἶναι.

§24Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Πολὺ καλά· εἶναι τὸ ἴδιον πνεῦμα τὸ ὁποῖον ἔφερεν αὐτὰς τὰς δυσχερείας, αὐτὸ μόνον ἔχω νὰ βεβαιώσω. 50 δραχμαὶ καὶ 130 ποῦ εἴπαμε εἰς τὴν πόλιν 180, ἀφαιρέσατε ἀπὸ τὰς 525 τὰς 180 μένουν 345 δραχ. κατὰ μέσον ὅρον, διότι ὅπως γνωρίζετε ὑπάρχουν τοῦ Αἰγίου ποῦ πληρώνουν περισσότερον καὶ τὰ ἐπαρχιακὰ ὀλιγώτερον. Ἡ τιμὴ, Κύριοι, αὐτὴ ὑπὸ τὰς δεδομένας περιστάσεις εἶναι τιμὴ ἡ ὁποία ὤφειλε νὰ κάμῃ τοὺς ἐνδιαφερομένους διὰ τὴν σταφίδα νὰ σπεύσωσι ἵνα τὴν ἐπωφεληθοῦν διὰ νὰ μπορέσουν νὰ πωλήσουν τοὺς 20.000 τόννους, οἱ ὁποῖοι ἐζητοῦντο τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, διότι δὲν ἔπρεπε νὰ λησμονοῦν οἱ ἐνδιαφερόμενοι ὅτι οἱ ναῦλοι ἦσαν ὑπερεξογκωμένοι κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, δὲν ἔπρεπε νὰ λησμονοῦν οἱ ἐνδιαφερόμενοι ὅτι ἐκτὸς τῆς ὑπερεξογκώσεως τῶν ναύλων ὑπῆρχεν ἡ σπάνις τῶν μέσων τῆς μεταφορᾶς, ἡ ὁποία ἔκαμε τὴν Μεγάλην Βρεττανίαν νὰ ἀπαγορεύσῃ τὴν εἰσαγωγὴν πλείστων πραγμάτων καὶ τῶν μᾶλλον ἀναγκαίων, μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ οἰκονομήσῃ τὸν ναῦλον. Ἔχοντες ταῦτα ὑπ’ ὄψιν ἔπρεπε οἱ παραγωγοὶ καὶ οἱ ἔμποροι νὰ σπεύσουν νὰ ἐπωφεληθοῦν τῆς προτάσεως ταύτης διὰ νὰ μπορέσουν νὰ τοποθετήσουν τοὺς 20.000 τόννους, ἐὰν τὸ ἔκαμναν αὐτὸ θὰ εἴχομεν ἐγκαίρως τότε μεταφερθεῖσαν τὴν ποσότητα αὐτὴν εἰς τὴν Ἀγγλίαν καὶ θὰ εἴχομεν ὀλιγώτερον ποσὸν εἰς τὸν τόπον καὶ ἑπομένως ὀλιγωτέρας ἀφορμὰς νὰ ἀνησυχοῦμεν διὰ σταφιδικὴν κρίσιν. Γνωρίζω, Κύριοι, ὅτι αὐτὰ δὲν εἶναι εὐχάριστα πράγματα, ἀλλὰ δὲν εἶναι τὰ ὑπὲρ τῶν παραγωγῶν ἀπὸ τὰ εὐχάριστα δι’ αὐτούς. Τοὺς εἶπον διάφοροι: ξεύρετε τὶ λέγουν; Ἐδῶ ζητοῦν νὰ σᾶς φᾶνε τὸ προϊόν· σεῖς δὲν πρέπει νὰ ξεχνᾶτε ὅτι ἔχετε μονοπώλιον, οἱ Ἄγγλοι θὰ τὴν φᾶνε σἂν τοὺς σκασμένους, λησμονοῦντες ὅτι ἐὰν εἶχον μονοπώλιον οἱ παραγωγοὶ εἶχεν ἡ Ἀγγλία μονογορασίαν διὰ τὴν σταφίδα καὶ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος δύναται νὰ ἐπωφεληθῇ τῶν ἄλλων δὲν εἶναι ὁ πωλητὴς ὁ ἔγων ἀπαραίτητον ἀνάγκην, διότι πολλοὶ ἐκ τῶν παραγωγῶν δὲν ἔχουν ἄλλο προϊόν ἀπὸ τὴν σταφίδα, ἀλλ’ ὁ ἀγοραστὴς ὁ ὁποῖος δύναται νὰ ἐπιβάλῃ τοὺς ὅρους, διότι δύναται νὰ ἀντικαταστήσῃ τὸ εἶδος αὐτὸ εἰς ἕνα μεγάλον πανευρωπαϊκὸν πόλεμον δι’ ἄλλων πραγμάτων. Ἐπιμένω εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο διότι νομίζω, Κύριοι, ὅτι ἐὰν δὲν ἀκουσθοῦν ἀπὸ τοὺς σταφιδοκτήμονας καὶ τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς αἱ ἀλήθειαι αὐταὶ εἶναι πολὺ ἐνδεχόμενον αἱ δυσχέρειαι κατὰ τῶν ὁποίων παλαίομεν σήμερον νὰ ἐπιταθοῦν εἰς τὸ μέλλον ἀντὶ νὰ ἀρθοῦν. Μετὰ τοῦτο τί συνέβη; Ἠγοράσθη πολὺ ὀλιγώτερον ποσὸν ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ἦσαν διατεθειμένοι εἰς τὴν ἀρχὴν νὰ ἀγοράσωσιν εἰς τὴν Ἀγγλίαν. Καὶ ἀργότερον, ὅτε ἔφθασαν οἱ μῆνες τοῦ χειμῶνος καὶ τὰ Χριστούγεννα, ὁπότε γίνεται ἡ μεγάλη κατανάλωσις τῆς σταφίδος ἐν Ἀγγλίᾳ καὶ τότε ἐσκέφθησαν ἐν Ἀγγλίᾳ, ὅτι ἦτο καλλίτερον νὰ ἀδιαφορήσωσι διὰ τοιοῦτον πρᾶγμα. Περνοῦμεν, εἶπαν, μέγαν κυκλῶνα, ὁ ὁποῖος σείει τὸν κόσμον ὁλόκληρον, περνοῦμε καὶ ἔτσι, χωρὶς σταφίδα. Εἶναι λοιπὸν ἀνάγκη νὰ ἠξεύρωμεν, ὅτι εἴμεθα ἀφορμὴ τῶν στενοχωριῶν, εἰς τὰς ὁποίας εὑρισκόμεθα, ἡμεῖς οἱ ἴδιοι. Τώρα ἔρχομαι νὰ ἐξετάσω τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα ζητοῦν οἱ σταφιδοκτήμονες ἢ μᾶλλον τὸ σταφιδεμπόριον, ἵνα ἔλθῃ τὸ Κράτος ἐπίκουρος εἰς τὴν κρίσιν, ἐνώπιον τῆς ὁποίας εὑρίσκεται καὶ πάλιν τὸ προϊόν. Τὰ μέσα αὐτὰ δὲν εἶναι μόνον ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀναφέρει ὁ ἐπερωτῶν· εἶναι καὶ ἄλλα τινὰ διατυπωθέντα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ τὰ ὁποῖα θεωρῶ καθῆκον νὰ διεξέλθω δι’ ὀλίγων, ἵνα θεωρηθῇ τοῦτο ἀπάντησις ἐπίσημος εἰς τὰ αἰτήματα τῶν σταφιδοπαραγωγῶν. Ἐπὶ τοῦ σημείου τῆς ἐν Ἀγγλίᾳ καταναλώσεως, εἶπον, ὅτι ἔπρεπε νὰ εἴπω· προσθέτω ὅτι μ’ ὅλα ταῦτα θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐξαχθῇ εἰς τὴν Ἀγγλίαν κἄτι τι περισσότερον, ἐὰν ἐλύετο τὸ ζήτημα τῆς μεταφορᾶς. Βεβαιῶ τοὺς ἐνδιαφερομένους, ὅτι ἔκαμε κάθε τι καὶ θὰ κάμῃ ἡ Κυβέρνησις, ὥστε ἂν εὑρεθῇ εἰς τὸ μέλλον ἐν θέσει νὰ μεταφέρῃ γαιάνθρακας ἐξ Ἀγγλίας, πάντα τὰ πλοῖα τὰ ὁποῖα θὰ μεταβῶσιν ἐκεῖ νὰ μεταφέρωσιν μόνον σταφίδα. Θὰ ἀρνηθῶμεν δὲ νὰ στείλωμεν πλοῖον εἰς τὴν Ἀγγλίαν, τὸ ὁποῖον δὲν θὰ ἐφόρτωνεν σταφίδα διὰ τὴν Ἀγγλίαν, ἀλλ’ ἄλλο προϊόν. Αὐτὴν τὴν διαβεβαίωσιν δίδω εἰς τοὺς σταφιδοπαραγωγούς. Τώρα οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ ζητοῦν διὰ τοῦ αἰτήματος, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, νὰ ἀγορασθῇ ἡ σταφὶς εἰς τὴν ἐλαχίστην τιμὴν 350 δραχμῶν δι’ ἕκαστον χιλιόλιτρον καὶ δὴ εἰς τοὺς τόπους τῆς παραγωγῆς. Θὰ ἐννοήσητε ὅλοι πολὺ καλὰ, ποίαν ἀστείαν ἐμφάνισιν ἔχει τὸ αἴτημα αὐτό, νὰ ὁρίσωμεν διὰ τὴν σταφίδα τιμὴν 350 δραχμῶν κατὰ χιλιόλιτρον εἰς τοὺς τόπους τῆς παραγωγῆς. Ἀλλὰ διατὶ νὰ μὴ ὁρίσωμεν 700 δραχμὰς κατὰ χιλιόλιτρον; Ἐγὼ ὑπερθεματίζω. Ἀλλὰ, θὰ παρακαλέσω, νὰ τοὺς εἴπητε· ποῖος θὰ πάρῃ τὴν σταφίδα αὐτήν; Καὶ ὅμως διατυποῦται τὸ αἴτημα αὐτὸ ἀπὸ ἀνθρώπους σοβαροτάτους. Ἄλλο αἴτημα· νὰ ἀγοράσῃ τὸ Κράτος 50.000.000 λιτρῶν. Καὶ διατὶ νὰ μὴ ἀγοράσῃ τὸ Κράτος 100.000.000 λιτρῶν, διὰ νὰ λήξῃ τὸ ζήτημα; Ἀλλὰ τί νὰ τὸ κάμῃ τὸ Κράτος; Νὰ τὸ ρίψῃ εἰς τὴν θάλασσαν; Καὶ μὲ τὶ νὰ τὸ πληρώσῃ; Ὑποννοεῖται εἰς τὸ αἴτημα αὐτὸ νὰ ἀγοράσῃ τὸ ποσὸν αὐτὸ τὸ Κράτος ἢ νὰ φροντίσῃ νὰ μεταδώσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν τὴν κατανάλωσιν τῆς σταφίδος. Πολὺ σωστὴ ἡ σκέψις· πρέπει νὰ προσπαθήσωμεν μὲ κάθε τρόπον καὶ μετὰ τὸν πόλεμον πολὺ περισσότερον, ἀλλὰ καὶ διαρκοῦντος τοῦ πολέμου, νὰ ὑποβοηθήσωμεν τὴν ἐξάπλωσιν τῆς καταναλώσεως τῆς σταφίδος εἰς τὸ ἐσωτερικόν. Εἶναι πράγματι θλιβερόν, ὅτι παράγοντες τὸ ὡραῖον ὄντως αὐτὸ προϊὸν καὶ διερχόμενοι κρίσιμον περίστασιν, κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν εἴχομεν νὰ φᾶμε τίποτε, δὲν τὸ ἐχρησιμοποιήσαμεν ὡς τροφήν μας. Εἶναι λυπηρὸν τοῦτο, ἀλλὰ καὶ λυπηρότερον ἀκόμη, ὅτι οἱ σταφιδοπαραγωγοί, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν μεγάλην ὁμάδα πολιτῶν εἰς τὴν Ἑλλάδα, δὲν ἐσκέφθησαν, οἱ ἴδιοι νὰ διαδώσωσι τὴν κατανάλωσιν τοῦ προϊόντος τούτου. Ἐξεύρετε, ὅτι κατὰ τὰς ἀρχὰς τοῦ χειμῶνος, ὅτε δὲν εἴχομεν νὰ φάγωμεν ἄρτον καὶ ἐγένετο σκέψις νὰ δώσωμεν σταφίδα, ἐξεύρετε τί ἔκαμαν οἱ σταφιδοπαραγωγοί; Ἐφρόντισαν νὰ φορτώσουν σταφίδα κακῆς ποιότητος καὶ βλαμμένην εἰς μερικοὺς ἀραμπάδες, ὅπου ὅσην σκόνην δὲν εἶχεν ἀπὸ τοὺς τόπους τῆς ἀποστολῆς, τὴν ἔπερνεν ἀπὸ τοὺς δρόμους καὶ τὴν ἐπώλουν πρὸς 1.80 τὴν ὀκᾶν, διὰ νὰ κατορθώσουν νὰ διαδόσουν τὴν χρῆσιν τῆς σταφίδος εἰς τὸν λαόν. Δηλαδὴ πρὸς 600 δραχμὰς τὸ χιλιόλιτρον. Ἡ κατανάλωσις, φυσικὰ, ὑπῆρξεν ἐλαχίστη. Σωστὸν εἶναι νὰ φροντίσωμεν νὰ διαδώσωμεν τὴν χρῆσιν τῆς σταφίδος, ἀλλὰ πρὸς τοῦτο δὲν εἶναι μόνον τὸ κράτος, τὸ ὁποῖον θὰ φροντίσῃ διὰ τὴν διάδοσιν αὐτὴν, ἀλλ’ εἶναι κυρίως οἱ σταφιδοπαραγωγοί, οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ ὀργανωθῶσιν, ὅπως θὰ λάβω τὴν εὐκαιρίαν νὰ σᾶς εἴπω μετ’ ὀλίγον, διὰ νὰ μεριμνήσωσι μαζὺ μὲ τὸ Κράτος διὰ τὴν διάδοσιν τῆς σταφίδος. Ἀλλ’ οἱ ἐνδιαφερόμενοι, διὰ τῆς ἀναφορᾶς των, ἀποβλέπουν καὶ εἰς ἄλλο μέρος. Πάρετε, λέγουν, τὰ 50.000.000 καὶ βάλετέ τα εἰς τὸ ψωμί. Ἅμα βάλλετε ὑποχρεωτικῶς 20% ἕως 30% σταφίδα εἰς τὸ ψωμί, θὰ χρησιμοποιήσητε τὸ ποσόν. Μακάρι νὰ ἦτο δυνατὸν νὰ μπορῇ νὰ φάγῃ ὁ λαὸς τὸ ψωμί του μὲ σταφίδα. Τότε θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐξοικονομήσωμεν μεγάλην χωρητικότητα εἰς τὰ πλοῖα διὰ τὴν σταφίδα, ἀντὶ νὰ φέρωμεν στάρι καὶ καλαμπόκι. Ἀλλὰ σᾶς ἐρωτῶ, φαντάζεσθε, ὅτι τὸ γοῦστο τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, τὸ μορφωμένον μὲ τὰ ὀξέα προσφάγια, τὴν ἐλαίαν καὶ τὸ κρόμμυον καὶ τὸ σκόρδον, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ μεταχειρισθῇ μὲ τὸ προσφάγι αὐτὸ ψωμὶ περιέχον σταφίδα; Θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ κάμῃ ψωμὶ μὲ σταφίδα, ἐὰν μετεχειρίζετο τσάϊ, γάλα καὶ τὰ τοιαῦτα. Δυστυχῶς, ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς δὲν τρώγει ἀπὸ αὐτὰ τὰ πράγματα, ὥστε νὰ ἐλπίσητε, ὅτι θὰ καταναλώσῃ μέγα ποσὸν ἀπὸ τὴν σταφίδα. Ἀλλὰ ἔχομεν καὶ τὴν πεῖραν τοῦ παρελθόντος. Κατὰ τοὺς Βαλκανικοὺς πολέμους εἴχομεν σκεφθῆ, ὅτι ἴσως, ὅτε εἴχομεν 250.000 στρατοῦ θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ἐπιβάλλωμεν, διότι εἴχομεν καὶ τὴν πειθαρχίαν εἰς τὸ στράτευμα, νὰ ἐπιβάλλωμεν νὰ τρώγῃ ψωμὶ μὲ σταφίδα, ἐκάμαμε δὲ καὶ πείραμα ὑπὸ τοὺς ἀρίστους δυνατοὺς ὅρους· ἐπλύναμε καὶ ἐκκαθαρίσαμε τὴν σταφίδα, τὴν ὁποίαν ἐβάλαμεν εἰς τοὺς φούρνους τοὺς στρατιωτικοὺς μέσα εἰς τὸ ψωμί, προσθέσατε δέ, ὅτι ἐὰν δώσωμεν τέτοιο ψωμὶ εἰς τοὺς φούρνους σήμερον, θὰ τοῦ βάλλουν ὅ,τι ἀκάθαρτον. Τέτοιο ψωμὶ μὲ σταφίδα ἐδώσαμεν εἰς τὸν στρατόν. Ἔχετε δὲ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι εἰς τοὺς στρατιώτας κατὰ τὸν πόλεμον δὲν ἐδίδαμεν τὰ ὀξέα καὶ δριμεῖα προσφάγια, τὰ ὁποῖα συνήθως μεταχειρίζεται ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Καὶ ὅμως δὲν κατωρθώσαμεν νὰ γίνῃ δεκτὸν τὸ ψωμὶ αὐτό. Ἐφθάσαμεν δὲ εἰς τὸ σημεῖον νὰ χορηγήσωμεν καὶ μαῦρο ψωμὶ εἰς τοὺς στρατιώτας, διότι καθεὶς στρατιώτης ἤθελε νὰ πάρῃ ψωμὶ χωρὶς σταφίδα. Πολλοὶ μάλιστα ἐξ αὐτῶν ἔβγαζαν μιὰ μιὰ τὴν σταφίδα καὶ τὴν πετοῦσαν καὶ ἔτρωγαν ψωμὶ χωρὶς σταφίδα. Εἰς ὅλους εἶναι γνωστόν, καὶ εἰς τοὺς ἰδίους ἀναφερομένους, ὅτι δὲν εἶναι αὐτὸ τὸ μέσον, μὲ τὸ ὁποῖον δυνάμεθα νὰ λύσωμεν τὸ σταφιδικὸν ζήτημα. Βεβαίως χρησιμοποίησις τῆς σταφίδος γίνεται σήμερον εἰς τὰ τσάγια καὶ εἰς τὰ κέϊκ, ἀλλὰ μεγάλην χρησιμοποίησιν δὲν δυνάμεθα νὰ περιμένωμεν ἀπὸ τὴν κατανάλωσιν τοῦ λαοῦ διὰ τοῦ ψωμιοῦ. Τώρα μᾶς λέγουν καὶ ἄλλο, διατὶ δὲν ἐπιτάσσονται τὰ ἐργοστάσια τῆς οἰνοπνευματοποιΐας; διατὶ νὰ τὰ ἐπιτάξωμεν; Ἴσα– ἴσα ἡ μόνη μας ἐλπὶς ἵνα διεξέλθωμεν τὴν κρίσιν αὐτὴν εἶναι ἡ προαγωγὴ τοῦ οἴνου καὶ τοῦ οἰνοπνεύματος, ποσίμου καὶ φωτιστικοῦ. Πιστεύετε οἱ αἰτοῦντες ἢ οἱ ἀντιπροσωπεύοντες αὐτούς, ὅτι τὸ Κράτος θὰ διεξαγάγῃ τὴν βιομηχανίαν τὴν ζυμοτεχνικὴν ἐὰν αὐτὸ πάσῃ εἰς χεῖρας του τὴν λειτουργίαν τῶν ἐργοστασίων; Δὲν πιστεύω οὐδεὶς σοβαρὸς ἄνθρωπος νὰ πιστεύῃ εἰς τοῦτο. Θὰ μοὶ εἴπητε ναί, ἀλλὰ θέλομεν ἀπὸ τὸ Κράτος νὰ πάρῃ αὐτὸ τὴν βιομηχανίαν αὐτήν, ἵνα ἀρκεῖται εἰς μικρότερον κέρδος, ὅπερ ὑποβιβαζομένων τῶν τιμῶν ἐκ τῆς βιομηχανοποιήσεως τῆς σταφίδος θ’ αὐξήσῃ ἡ κατανάλωσίς της. Ἀλλὰ τότε ἂς φροντίσωμεν διὰ τὴν παρέμβασιν τοῦ Κράτους· ἐλατώσατε τὰς τιμὰς τοῦ βιομηχανικοῦ προϊόντος τῆς σταφίδος ἵνα ἐλαττώσωμεν τὰς τιμὰς αὐτῆς. Εἰς αὐτὸ ἀσχολούμεθα. Καὶ θὰ γίνῃ νέα ἐλάττωσις τοῦ οἰνοπνεύματος, ὥστε καθ’ ἣν στιγμὴν εἶναι ἐκπεσμένη ἡ σταφὶς καὶ τὰ ξύλα ἔχουν φθάσει εἰς τὴν τιμὴν τῶν 13 λεπτῶν ἐπιβάλλεται οὐσιώδης ἐλάττωσις τοῦ φωτιστικοῦ οἰνοπνεύματος ἐπὶ τὴν ὁποίαν θὰ ἔχωμεν χρησιμοποίησιν ἀνάλογον τοῦ σταφιδικοῦ οἰνοπνεύματος. Ἄφησα τελευταῖα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα θὰ ἠδύναντο νὰ γίνωσι πράγματι καὶ ὑπὲρ τῶν ὁποίων βεβαιότατα δύναται νὰ ἀσχοληθῇ τὸ Κράτος. Ζητοῦν δάνειον τῇ ἐγγυήσει τοῦ Κράτους. Καὶ τοῦτο θὰ τὸ ἐξετάσωμεν καὶ πολὺ προσεχῶς θὰ εἶναι ἡ ἀπάντησις. Ἐπίσης ζητοῦν τὴν διακανόνισιν τῶν μέσων τῆς μεταφορᾶς ἐν τῷ ἐξωτερικῷ, ζήτημα εἰς τὸ ὁποῖον ἐπίσης θὰ ἀσχοληθῶμεν, ὥστε νὰ ἐλαττωθῶσι τὰ κόμιστρα καὶ ν’ αὐξηθῶσι τὰ μέσα μεταφορᾶς, ὥστε νὰ εἶναι δυνατὴ καὶ ἡ χρησιμοποίησις τοῦ σιδηροδρόμου διὰ τὰς μεταφοράς. Τώρα διεξῆλθον ὅλα τὰ ζητήματα τῶν σταφιδοπαραγωγῶν καὶ ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν, ὅτι θὰ φροντίσωμεν διὰ τὴν παροχὴν δανείου, θὰ φροντίσωμεν διὰ τὴν ἐλάττωσιν τῶν μεταφορικῶν καὶ τὴν αὔξησιν τῶν μέσων τῆς μεταφορᾶς. Εἶπον ἐν ἀρχῇ τοῦ λόγου μου, ὅτι θὰ φροντίσωμεν, ἐὰν σταλῶσι πλοῖα διὰ παραλαβὴν γαιάνθρακος, νὰ πάρουν καὶ μεταφέρουν σταφίδα εἰς Ἀγγλίαν. Εἶπον, ὅτι θὰ φροντίσωμεν σήμερον, ὅπως, εἰ δυνατόν, καίτοι δὲν δύναμαι νὰ δώσω βεβαίωσιν, διότι ὑπάρχουσι λόγοι στρατιωτικοί, ὅπως, εἰ δυνατόν, ἀρθῶσιν αἱ ἀπαγορεύσεις αἱ παρεμβαλλόμεναι διὰ τὴν μεταφορὰν οἰνοπνεύματος ἐν Θεσσαλονίκῃ, ἀπαγορεύσεις ἐπιβαλλόμεναι ἐκ μέρους τῶν Συμμάχων διὰ τὰ ἐκεῖ στρατεύματα. Θὰ ἐξετάσωμεν τὸ ζήτημα μετὰ τῆς Ἑταιρείας τῶν Οἴνων καὶ Οἰνοπνευμάτων, ἐὰν δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀραιωθῇ τὸ οἰνόπνευμα μεταφερόμενον ἐκεῖ, ὥστε νὰ εἶναι ἀποκλειστικὴ ὕλη πρὸς παρασκευὴν ποτῶν καὶ κονιὰκ καὶ οὕτω νὰ αὐξήσωμεν κατά τι τὴν παραγωγήν. Ἐπίσης φροντίζομεν διὰ τὴν ἐλάττωσιν τῆς τιμῆς τοῦ φωτιστικοῦ οἰνοπνεύματος. Ἐπίσης φροντίζομεν ἐκ συνεννοήσεως μετὰ τῆς Ἑταιρείας νὰ προμηθεύσωμεν εἰς αὐτὴν ὅ,τι ἐλλείπει, ἵνα εἶναι δυνατὴ ἡ παροχὴ φωτοβολίδων καὶ ἡ παροχὴ μηχανημάτων πρὸς χρησιμοποίησιν τοῦ οἰνοπνεύματος διὰ τὴν περίστασιν, καθ’ ἣν θὰ ἠλαττοῦτο ἡ τιμὴ ἵνα καθίσταται εὐκολωτέρα ἡ διάδοσις τῆς χρήσεως αὐτοῦ. Θὰ κάμωμεν καὶ ἄλλο. Θὰ καταργήσωμεν τὸν φόρον τῆς μεταφορᾶς 8 δραχ. κατὰ χιλιόλιτρον, οὐχὶ μόνον διὰ τὴν σταφίδα, ἀλλὰ καὶ διὰ τὸ κρασί, ἐφόσον πρόκειται περὶ πωλήσεως γενομένης πρὸς τὰ διεθνῆ στρατεύματα ἐν Μακεδονίᾳ, ὅπως διευκολύνωμεν καὶ κατὰ τοῦτο οὐσιωδῶς τὴν εἰς καλλιτέραν τιμὴν πώλησιν αὐτῶν τῶν προϊόντων. Ἡ κατάστασις, κύριοι, καίτοι κρίσιμος διὰ τὴν σταφίδα, δὲν εἶναι ἀπελπιστική. Ἡ ἐξαγωγὴ εἶναι μόλις 250 ἑκατομμύρια. Μέχρι σήμερον ἐξήχθησαν ἢ κατηναλώθησαν ἐν τῷ ἐσωτερικῷ περὶ τὰ 90 ἑκατομμύρια λιτρῶν, μέχρι τοῦ Αὐγούστου ὑπολογίζουν αἱ ὑπηρεσίαι τοῦ Ὑπουργείου, ὅτι ἡ βιομηχανία τῆς σταφίδος θὰ ἀπορροφήσῃ 70 ἑκατομμύρια λιτρῶν, 160 ἑκατομμύρια δηλαδή. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ μείνῃ ὁπωσδήποτε περὶ τὸ τέλος τοῦ σταφιδικοῦ ἔτους ποσὸν 90 ἑκατομμυρίων, ποσὸν βεβαίως μέγα, χωρὶς παρακράτημα σημειώσατε. Ἐὰν ἀφαιρέσητε τὸ παρακράτημα τὸ ὁποῖον ἐγίνετο ἄλλοτε, θὰ ἰδῆτε, ὅτι ἡ ἀπόστασις δὲν εἶναι μεγάλη. Ἑπομένως, καίτοι ἡ σταφὶς εὑρίσκεται ὑπὸ κρίσιν, ἡ κατάστασις δὲν εἶναι ἀπελπιστική, ἀλλὰ νομίζω, κύριοι, ὅτι ἔχω καθῆκον, ἀφοῦ ἤρχισα ἀπὸ μερικὰς συμβουλὰς πρὸς τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς, νὰ καταλήξω μὲ ἄλλας συμβουλὰς. Εἶναι, κύριοι, παράξενον πῶς ἕνας τόσος κόσμος, ὁ σταφιδικὸς κόσμος ἐν Ἑλλάδι, ὁ ὁποῖος ἀντιπροσωπεύει ἕνα τόσον μέρος τοῦ πληθυσμοῦ, ἕνα τόσον ἐθνικὸν πλοῦτον, πῶς δὲν κατώρθωσε νὰ ὀργανωθῇ καὶ αὐτὸς κατά τινα τρόπον. Ὑπάρχουν τὰ συμφέροντα τῆς σταφιδοπαραγωγῆς, τὰ ὁποῖα δὲν διευθύνονται ἀπὸ καμμίαν γνωστὴν ὀργάνωσιν. Ὑπάρχει ἡ Ἑταιρεία τῆς παρακρατήσεως, ἀλλὰ ὅλοι γνωρίζετε, ὅτι τὰ συμφέροντα τῆς Ἑταιρείας αὐτῆς δὲν ταὐτίζονται πάντοτε πρὸς τὰ συμφέροντα τῶν σταφιδοπαραγωγῶν. Θὰ ἤθελον ἕνα ὀργανισμόν, ὁ ὁποῖος θ’ ἀντιπροσώπευε ἀποκλειστικῶς τὸ συμφέρον τῶν σταφιδοπαραγωγῶν, ὁ ὁποῖος δὲν θὰ εἶχε μόνον σκοπὸν, ἵνα συντελῇ τὸ καθ’ ἑαυτὸν ἐντὸς τῆς ἐργασίας τῆς ἑνιαίας, ἀλλὰ ἐκτὸς τῆς Ἑταιρείας ἐκείνης νὰ μεριμνᾷ καὶ αὐτὸς περὶ τῆς ἐπαυξήσεως τῆς καταναλώσεως τῆς σταφίδος ἐν τῷ ἐξωτερικῷ. Ἀλλὰ θὰ τὴν ἤθελον αὐτὴν τὴν Ἑταιρείαν, αὐτὸν τὸν ὀργανισμὸν τὸν ὁποῖον ἐπιζητῶ δι’ ὅλα τὰ συμφέροντα τὰ ὁπωσδήποτε συγκεκριμένα διὰ νὰ ἔχῃ ὁ σταφιδικὸς κόσμος ἕνα σύμβουλον ἀξιόχρεων, ἀπὸ τὸν ὁποῖον σὲ κάθε στιγμὴν, πρὸ πάντων εἰς τὰς δυσχερεῖς στιγμὰς, νὰ δύναται νὰ λαμβάνῃ μίαν συμβουλήν, ἡ ὁποία νὰ μὴ εἶναι ὕποπτος. Καὶ ὁ σταφιδικὸς κόσμος ὁ ὠργανωμένος, ὅταν ἦλθον εἰς τὴν Ἑλλάδα ἐξ Ἀγγλίας οἱ ἀντιπρόσωποι, ἵνα ἀγοράσωσι σταφίδα, θὰ ἐμελέτα τὰ πράγματα, θὰ ἐλάμβανεν ὑπ’ ὄψει τὰς περιστάσεις καὶ θὰ ἔλεγεν εἰς τὸν σταφιδικὸν κόσμον: δόσατε τὴν σταφίδα σας. Προσέξατε: αὐτὸ τὸ ὅπλον κάμνετε εἶναι ἐπικίνδυνον· θὰ εἶχε δὲ τὸ κῦρος ἡ ὀργάνωσις αὐτή, ἵνα ἀκουσθῇ διότι θὰ ἐξεπροσώπει τὰ συμφέροντα τῆς παραγωγῆς τῆς σταφίδος, ἐνῷ ἀπὸ τοὺς ἄλλους δὲν τὰ ἤκουσε, μετὰ τῆς αὐτῆς προσοχῆς, διότι ἐνόμιζεν, ὅτι ἠδύναντο νὰ εἶναι ἐπηρεασμένοι. Καταλήγων λέγω, ὅτι ἡμεῖς θὰ κάμωμεν ὅ,τι εἶναι δυνατὸν νὰ κάμωμεν ἐντὸς τῶν ὁρίων, τὰ ὁποῖα ἐχάραξα, ἀλλὰ συγχρόνως λέγω, ὅτι ἔχουν καθῆκον οἱ ἐκ τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν παριστάμενοι εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην, ὅταν ἐπανέλθωσιν εἰς τὰς ἐπαρχίας των νὰ συστήσωσι τὴν ὀργάνωσιν ἑνὸς τοιούτου ὀργανισμοῦ, ὁ ὁποῖος νὰ δύναται νὰ ἐκπροσωπῇ ἀποκλειστικῶς τὰ συμφέροντα τῆς σταφιδοπαραγωγῆς κυριώτατα, ἵνα χρησιμεύῃ ὡς εἷς σύμβουλος εἰς τοὺς παραγωγοὺς, οἱ ὁποῖοι νὰ δύνανται διὰ τοῦ ὀργανισμοῦ, ὁ ὁποῖος θὰ εἶναι εἰς καλλιτέραν θέσιν νὰ κρίνῃ τὰ πράγματα, νὰ ἀποφασίζουν, τὶ πρέπει νὰ κάνουν, ὅταν γεννᾶται δυσχέρειά τις.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Γόντικας ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§26Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Αἱ συμβουλαί, κύριοι, τὰς ὁποίας ἔδωκεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, πρὸς τοὺς σταφιδοπαραγωγούς, κυρίως εἶναι σοβαραί. Ἐὰν ἐζήτησα ν’ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν ἐπ’ ἐλάχιστον ἔπραξα τοῦτο διὰ νὰ κάμω μίαν δήλωσιν, ἡ ὁποία, νομίζω, ὅτι θὰ εἶναι ὠφέλιμος καὶ εἰς τὰς ἐνεργείας τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἰδίᾳ τοῦ κ. Προέδρου, δήλωσιν ἀναγομένην εἰς τὸ παρελθόν, διότι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀπουσίαζε τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, καθ’ ἥν ἡ ἐπιτροπὴ ἦλθεν εἰς Ἑλλάδα ἐξ Ἀγγλίας. Εἶναι γνωστόν, ὅτι εἶναι δύο τάξεις ἐκ τῶν διαχειριζομένων τὴν σταφίδα, εἶναι ἡ τάξις τῶν σταφιδοπαραγωγῶν καὶ ἡ τάξις τῶν ἐμπορευομένων τὴν σταφίδα. Ὅσον καὶ ἂν συμβαδίζουν αἱ τάξεις αὐταί, ἔχουσιν ὅμως καὶ συμφέροντα ἀντίθετα μεταξύ των πολλάκις συγκρουόμενα. Ἡ ἐπιτροπὴ ἡ ἐλθοῦσα ἐξ Ἀγγλίας, βεβαιῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι δὲν ἀπηυθύνθη οὔτε ἀμέσως, οὔτε ἐμμέσως εἰς τοὺς σταφιδοπαραγωγούς, ἀλλὰ ἀπηυθύνθη εἰς τὸ συγκεντρωτικὸν ἐμπόριον τῆς σταφίδος ἐν Πάτραις. Εἶναι ἀληθὲς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι οἱ ἔμποροι τῆς σταφίδος, οἱ ἔχοντες συγκεκριμένον ἐμπόριον, ἠρνήθησαν νὰ προσφέρουν εἰς τὴν τιμὴν, τὴν ὁποίαν σήμερον προσφέρουν, ἀλλὰ δύναμαι νὰ βεβαιώσω, ἐγὼ τοὐλάχιστον, ἐκ τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας, ὅτι ὑπῆρχον πρόθυμοι παραγωγοὶ νὰ προσφέρωσι ποσόν, νὰ μὴ εἴπω διπλάσιον τοῦ ὅσον ἐζήτει ἡ Ἐπιτροπὴ εἰς τὴν τιμὴν αὐτήν. Οὐδεὶς ὅμως τοὺς ἐζήτησεν. Ἀπηυθύνθην εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐγὼ αὐτὸς καὶ διὰ τῆς Κυβερνήσεως ἀκόμη καὶ ἐζητήσαμεν νὰ μᾶς εἴπῃ, ἐὰν θὰ λάβῃ πρᾶγμα, ἀλλὰ ἐπρότεινε ν’ ἀγοράσῃ πρᾶγμα παραδοτέον ἐπὶ τοῦ ἀτμοπλοίου, ἀτμόπλοιον ὅμως δὲν ὑπῆρχεν ἢ ἕν μόνον. Ἐζητήσαμεν νὰ προσφέρωμεν τὸ ποσὸν τὸ ζητούμενον, νὰ τὸ ἀγοράσῃ ἡ ἐπιτροπή, νὰ τὸ πληρώσῃ νὰ τὸ ἀποθηκεύσῃ καὶ νὰ τὸ ἐξαγάγῃ, ὁπότε εὕρῃ εὐκαιρίαν ἢ ὁπότε θέλῃ. Τοῦτο τὸ ἀπέκρουσε. Ἰδοὺ λοιπόν, ὅτι οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ δὲν ἐδίστασαν νὰ προσφέρουν εἰς τὴν τιμὴν αὐτὴν, ὄχι βεβαίως ὅλοι, ἀλλὰ μεγάλη μερίς. Ἐγὼ ὁ ἴδιος ἐλαχίστην ποσότητα τὴν ὁποίαν εἶχον, ἀναξίαν λόγου, τὴν ἐπώλησα τότε πρὸς 285 δραχμὰς ἀφ’ ἑνός, διότι εἶχον ὑπ’ ὄψιν τὰ μέλλοντα νὰ συμβῶσι, ἀφ’ ἑτέρου δὲ νὰ χρησιμεύσω, ὡς παράδειγμα τῶν ἄλλων. Καὶ πλεῖστοι ἦσαν πρόθυμοι, ἀλλ’ οὐδεὶς παρουσιάσθη ἀγοραστής. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐστράφη μόνον εἰς τὸ συγκεντρωτικὸν ἐμπόριον τῶν Πατρῶν. Τοῦτο ἐνόμισα ὅτι ἔπρεπε νὰ τὸ δηλώσω, διὰ νὰ μάθῃ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, κατὰ ποῖον τρόπον ἐνήργησεν ἡ ἐπιτροπὴ αὐτή. Ἀλλ’ ὅ,τι ἔγινεν ἔγινεν πλέον. Σήμερον πρέπει νὰ ἴδωμεν τί πρέπει νὰ γίνῃ. Τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα εἴπατε, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐξαγωγήν, εἶναι βεβαίως τὰ ἄριστα καὶ τὰ εὐκταῖα, νὰ κατορθωθῇ νὰ ἐξαχθῇ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, διότι οὕτω τονώνεται τὸ ἐμπόριον διὰ τῆς μεγάλης τιμῆς τῆς σταφίδος. Εὔχομαι τώρα εἰς τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα δέον νὰ ληφθῶσιν εἰς τὸ ἐσωτερικόν. Ἕν ἐκ τῶν μέτρων, τὸ ὁποῖον εἶναι ἄξιον πολλῆς προσοχῆς καὶ τὸ ὁποῖον δύναται νὰ φέρῃ ἀνακούφισιν εἰς τοὺς σταφιδοπαραγωγούς, εἶναι ὁ προσδιορισμὸς τῆς τιμῆς τοῦ οἰνοπνεύματος καὶ ἡ κατανάλωσις καὶ ἡ διάδοσις αὐτοῦ. Ἀλλ’ ἀπαιτεῖται καὶ κἄτι ἄλλο. Ἀπαιτεῖται ἡ μεταφορὰ τοῦ σταφιδοκάρπου καὶ τοῦ οἰνοπνεύματος. Διότι σήμερον δύναμαι νὰ σᾶς βεβαιώσω καὶ δύνασθε καὶ ὑμεῖς νὰ βεβαιωθῆτε ἐκ τῆς ὑπηρεσίας, ὅτι εἰς τὴν Ἤπειρον πωλεῖται εἰς μεγάλην τιμήν, εἰς φοβερὰν τιμήν, τὸ φωτιστικὸν οἰνόπνευμα. Καὶ διατὶ τοῦτο; Λόγῳ τοῦ ἀδυνάτου τῆς μεταφορᾶς του. Μεγάλην ὑπηρεσίαν θὰ προσφέρῃ ἡ Κυβέρνησις, εἰς τὴν σταφιδοπαραγωγήν, ἐὰν κατορθώσῃ, ὥστε νὰ συνεννοηθῇ μὲ τὴν Ἑταιρείαν καὶ θέσῃ τὸ φωτιστικὸν οἰνόπνευμα εἰς κυκλοφορίαν γενικήν, οὕτω δὲ γίνῃ διάδοσις τοῦ οἰνοπνεύματος, διότι κατὰ τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ὑπάρχει πετρέλαιον, οὐδ’ ἄλλη φωτιστικὴ ὕλη, μέγα μέρος τοῦ οἰνοπνεύματος θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ καταναλωθῇ εἰς τὸ Ἐσωτερικὸν πρὸς φωτισμόν. Ἀλλ’ ἀπαιτεῖται ἐντατική, οὕτως εἰπεῖν, ἐργασία εἰς τὴν μεταφοράν. Ἀναγνωρίζομεν ὅλας τὰς δυσχερείας, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουσι σήμερον διὰ τὴν μεταφορὰν ἀλλὰ νομίζω, ὅτι εἶναι δυνατὸν τέλος πάντων νὰ γίνωσι καὶ εὐκολίαι τινές. Μᾶς εἴπατε, κ. Πρόεδρε, καὶ κἄτι ἄλλο, τὸ ὁποῖον εἶναι σοβαρώτατον, ἀλλὰ τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἀμέσως. Εἶναι πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον ἀπὸ μακρῶν ἐτῶν τὸ ἐπιδιώκομεν, ἀλλὰ μέχρι σήμερον δὲν τὸ κατωρθώσαμεν. Δηλαδὴ νὰ ὀργανωθῶμεν οἱ σταφιδοπαραγωγοί. Ὠργανώθημεν ἄλλοτε, ὅταν ἐκάμαμεν τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν, ἀλλὰ τὰ ἀποτελέσματα τῆς τοιαύτης ὀργανώσεως ὑπῆρξαν οἰκτρά.

§27Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἔπρεπε νὰ ἀπογοητευθῆτε...

§28Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Δὲν ἀπεγοητεύθημεν.

§29Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Λοιπὸν ἡ ὀργάνωσις δὲν θὰ κοπιάσῃ πολύ, νὰ συστηθῇ ἓν γραφεῖον, τὸ ὁποῖον νὰ παρακολουθῇ τὰς τιμάς, νὰ φροντίζῃ περὶ τῆς διαδόσεως τῆς σταφίδος πρὸς βρῶσιν εἰς τὸ ἐσωτερικόν.

§30Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Δυστυχῶς ἡ διάδοσις τῆς σταφίδος πρὸς βρῶσιν εἰς τὴν Ἑλλάδα δὲν δύναται νὰ γίνῃ. Τὰ πράγματα δυστυχῶς τὸ ἀπέδειξαν; Τὸ ἐμπόριον τῆς σταφίδος ἔκαμε πολλά, ἀλλὰ δὲν ἠδυνήθη νὰ φέρῃ ἀποτελέσματα, ὡς πρὸς τοῦτο. Ἐν τῷ παρόντι ἡμεῖς ἐρχόμεθα νὰ παρακαλέσωμεν τὴν Κυβέρνησιν νὰ φέρῃ εἰς πέρας τὰς ἐπαγγελίας, τὰς ὁποίας ἔκαμε διὰ τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου αὐτῆς, ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὴν παραγωγὴν τοῦ οἰνοπνεύματος καὶ τὴν ἐξαγωγὴν τούτου. Ἐπίσης ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Γεωργίας, ὅπως διὰ παντὸς τρόπου καὶ εἰ δυνατὸν ἀμέσως νὰ σταλῇ ὁσονδήποτε ποσὸν ὑπάρχει θείου καὶ θεϊκοῦ χαλκοῦ εἰς τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς, διότι τὰ κλήματα ἤνοιξαν καὶ παρίσταται ἄμεσος ἀνάγκη, εἰ δυνατὸν σήμερον νὰ σταλῶσι ταῦτα.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Σοκόλης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§32Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Τὸ πρῶτον μέρος τῶν δηλώσεων τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι ἄξιον πολλῆς καὶ μεγάλης προσοχῆς, διότι περιέχει ἀκριβῶς τὴν ἀλήθειαν τῶν γεγονότων, οὕτω δὲ περιέχει ἅπαντα τὰ πραγματικὰ περιστατικά, τὰ ὁποῖα ἐπιτείνουσιν ἔτι περισσότερον τὴν ἀλήθειαν. Ἐγὼ θὰ προσθέσω ἓν πραγματικὸν περιστατικόν, ὅτι εἶδος πολυτελείας, ὅπως εἶναι ἡ σταφίς, τὸ ὁποῖον δὲν χρησιμοποιεῖται παρ’ ὅλων, ἀλλὰ μόνον δι’ ὡρισμένην τάξιν πωλητῶν, εἶναι φυσικὸν καθ’ ἣν στιγμὴν τὸ προϊὸν τοῦτο φθάσῃ εἰς τιμήν, ἡ ὁποία νὰ θεωρηθῇ ὑπερβολικὴ παρὰ τοῦ ἐμπόρου, ὄχι νὰ σταματήσῃ τὴν κατανάλωσιν, ἀλλὰ νὰ τὴν ἀντικαταστήσῃ. Ἔχομεν παραδείγματα, ὁσάκις παρετηρήθη ὑπερτίμησις τῆς σταφίδος τῆς Σμύρνης καὶ ἔφθασεν αὕτη εἰς τιμὴν ὑπερβολικήν, τὸ ἐμπόριον τὴν ἀντικατέστησε δι’ ἑτέρου προϊόντος παρεμφεροῦς, ἐκεῖνοι δὲ οἱ ὁποῖοι ἐζήτησαν ὑπερβολικὴν τιμήν, εἶδον τὸ προϊὸν αὐτῶν καταστρεφόμενον. Τὸ αὐτὸ συμβαίνει καὶ μὲ τὴν σταφίδα. Ὁσάκις ὑπερτιμήθη ἡ σταφὶς καὶ ἔφθασεν εἰς τιμήν, ἡ ὁποία δὲν συμφέρει εἰς τὸ ἐμπόριον καὶ συνεπῶς εἰς τὴν κατανάλωσιν, ἡ σταφὶς ἐν Ἀγγλίᾳ ἀντεκατεστάθη δι’ ἑτέρου προϊόντος, διὰ τῶν δαμασκηνῶν. Ὅλος ὁ κόσμος ἀγοράζει τὸ προϊὸν αὐτὸ καὶ κάνει τὴν δουλειά του, διότι καὶ αὐτὸ προϊὸν εἶναι, καρπὸς ξηρὸς εἶναι καὶ ἑπομένως δὲν ζητεῖται ἡ σταφίς.

§33Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Εἰμπορεῖτε νὰ πᾶτε σταφίδα εἰς τὴν Ἀγγλίαν καὶ νὰ μὴ ὁμιλεῖτε περὶ τῆς τιμῆς;

§34Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ἐγὼ ἔρχομαι νὰ τονίσω τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ ὁ ὁποῖος σᾶς εἶπεν ὅτι ἐζητήσατε μεγάλην τιμήν, διότι ἐὰν ἐζητούσατε μικροτέραν τιμὴν δὲν θὰ ἐπαθαίνατε ὅ,τι ἐπάθατε. Τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ τὴν ἐδίδατε μὲ τὴν μικροτέραν τιμὴν δὲ θὰ ἔμενε τὸ πρᾶμα εἰς τὰς χεῖράς σας σήμερον. Δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς προϊόντα πολυτελείας νὰ ἐπισύρωμεν ποτὲ μεγάλας τιμὰς διότι ἀμέσως σταματοῦν. Εἶναι δυστυχῶς μία ἐμπορικὴ συναλλαγὴ ἢ ἓν ἐμπορικὸν γεγονὸς ἐναντίον τοῦ ὁποίου δὲν χωρεῖ τίποτε. Ἀλλ’ ὅσον ἀφορᾶ τὸ τελευταῖον μέρος τῶν δηλώσεων τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ πρέπει νὰ παρατηρήσωμεν κύριοι, ἂν εἶναι δυνατὸν τὸ Κράτος νὰ ἀγοράσῃ ἓν ποσὸν σταφίδος. Καὶ αὐτὸ εἶναι ἓν εἶδος παρακρατήσεως. Ὁσάκις ἓν προϊόν φθάνει εἰς ἐξευτελισμὸν ἕνεκεν ὑπερπαραγωγῆς, τὰ κράτη ἐμφανίζονται καὶ ἀγοράζουν ἓν ποσὸν τοῦ προϊόντος αὐτοῦ ἀκριβῶς ἵνα ὑποστηρίξωσι τοὺς παραγωγοὺς καὶ συγκρατήσωσι τὴν κατάπτωσιν τοῦ προϊόντος. Ἀνάλογον παράδειγμα διὰ τὴν ἀγορὰν προϊόντων ἐκ μέρους τοῦ Κράτους ἔχομεν τὴν Ἀμερικήν, θὰ τὸ ἐνθυμεῖσθε, εἰς τὸ ζήτημα τοῦ ἀργύρου. Ἡ Κυβέρνησις τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν ὅταν εὑρέθη πρὸ τῆς πληθώρας τῆς παραγωγῆς τοῦ ἀργύρου καὶ τῆς ὑποτιμήσεως αὐτοῦ, ἠγόρασε ἀπὸ τοὺς παραγωγοὺς καὶ τὸν ἀποθήκευσεν. Τὸ αὐτὸ δυνάμεθα νὰ κάμωμεν καὶ ἡμεῖς.

§35Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ νὰ ἀποθηκεύσωμεν τὴν σταφίδα εἰς τὰς ἰδικάς μας ἀποθήκας ἢ νὰ τὴν ἔχωσιν ἐναποθηκευμένην οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ κατὰ τὶ διαφέρει τὸ πρᾶγμα; Δὲν θὰ εἶναι πάντοτε τὸ ἴδιον;

§36Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Βεβαίως, μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι εἰς τὰς ἰδικάς σας ἀποθήκας θὰ ὑπάγῃ χαμένον.

§37Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τότε νὰ δώσωμεν ἀπὸ ἓν ποσὸν χρηματικὸν εἰς κάθε παραγωγὸν καὶ νὰ τοῦ ἀφίσωμεν τὴν σταφίδα διὰ νὰ τὴν χρησιμοποιήσῃ, τοὐλάχιστον νὰ τὴν κάμῃ οἰνόπνευμα. Αὐτὸ δὲν εἶναι σοβαρὸν ἐπιχείρημα.

§38Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Δὲν εἶναι σοβαρόν, διότι δὲν ἔχετε τὰ μέσα νὰ τὴν ἐναποθηκεύσετε. Αὐτὸ ἐξαρτᾶται ἀπὸ σᾶς· σεῖς θὰ τὸ κάμετε. Ὅσον ἀφορᾶ τώρα τὸ γενικώτερον ζήτημα, τὸ τῆς συγκοινωνίας, ἐπειδὴ αὐτὸ ἐμφανίζεται τακτικὰ εἰς τὴν Βουλήν, αὐτὸ ἐπίσης δὲν εἶναι ζήτημα Κυβερνητικόν: Νὰ τοὺς κάμετε διώρυγας νὰ τοὺς κανονίσετε τὰ ποτάμια, νὰ τοὺς κανονίσετε τὰ ῥεύματα, νὰ τοὺς κάνετε ἀρκετὰ τοιαῦτα, ὥστε νὰ καλλιεργήσωσιν ἄλλα προϊόντα καὶ νὰ ἀφίσωσι τὴν σταφίδα· κατὰ τοῦτο δὲν ἔχουν ἄδικον νὰ παραπονοῦνται κατὰ τῆς Κυβερνήσεως. Βεβαίως ἡ Κυβέρνησις θὰ τὰ κάμῃ αὐτά. Ἐπίσης νὰ τοὺς δώσητε τὰ μέσα τῆς μεταφορᾶς τῶν προϊόντων, καὶ νὰ φυτεύσωσι κἄτι τι ἄλλο, τὸ ὁποῖον νὰ πωλῆται εὐκολώτερον καὶ τότε μόνοι τους θὰ ἀφήσουν τὴν σταφίδα καὶ θὰ καλλιεργήσουν ἄλλα προϊόντα.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Μελᾶς παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν διατὶ ἐξ ὅλων τῶν ἐπισκοπικῶν σκανδάλων τὸ ἀφορῶν τὸν Μητροπολίτην Ἰωαννίνων μένει ἀκόμη ἐκκρεμὲς ἀπὸ τόσων μηνῶν. Παρακαλεῖ δὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἐξετάσῃ καὶ διατάξῃ τὴν ἀποπεράτωσιν τῆς ὑποθέσεως, ἡ δικογραφία τῆς ὁποίας εὑρίσκεται ἀπὸ τόσου χρόνου εἰς χεῖρας τοῦ Β. Ἐπιτρόπου τῆς Ἱερᾶς Συνόδου.

§40Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἡ δικογραφία ἡ ἀφορῶσα τὸν Μητροπολίτην Ἰωαννίνων παρεπέμφθη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας κατὰ τὰ τέλη Ἰανουαρίου, παρεπέμφθη δὲ πραγματικῶς εἰς τὸν Βασιλικὸν Ἐπίτροπον ὁ ὁποῖος ἐν τῷ μεταξὺ ὑπέβαλε τὴν ἔκθεσίν του πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, δὲν ἦτο δὲ καὶ δυνατὸν νὰ τὴν ὑποβάλῃ ἐνωρίτερον, διότι ὅλη ἡ δικογραφία ἀπαρτίζεται ἀπὸ ὑπὲρ τὰς 400 σελίδας. Δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ δηλώσω ἀκόμη τὸ πόρισμα τῶν ἀνακρίσεων διότι δὲν τὸ ἐμελέτησα, ἀλλ’ ὁπωσδήποτε ἡ ὑπόθεσις αὕτη, μὴ ὑποβληθεῖσα εἰσέτι εἰς τὸ Ἐκκλησιαστικὸν Δικαστήριον, τὸ ὁποῖον δὲν ἐλειτούργει ἐν τῷ μεταξὺ, θέλει ἀποτελέσει ἀντικείμενον τῶν πρώτων συνεδριάσεων τοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ δικαστηρίου ὅταν τοῦτο συνέλθῃ.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Χρυσοστάλης ἐρωτᾷ τὸν κ. ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργὸν 1) πόση ποσότης θείου ἔφθασε μέχρι σήμερον ἐν Ἑλλάδι καὶ ποῦ εὑρίσκονται τοποθετημένοι οἱ σάκκοι, καὶ 2) πόση ἄλλη ποσότης ἀναμένεται καὶ πότε θὰ ἀρχίσῃ ἡ διανομὴ τοῦ θείου, ἀφοῦ μετὰ ἕνα μῆνα ἄρχεται ἡ θείωσις τῶν ἀμπέλων.

§42Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Μοῦ ἐδόθη ἀφορμὴ καὶ εἰς προηγουμένην συνεδρίασιν νὰ δώσω πληροφορίας περὶ τοῦ ζητήματος τούτου. Εἶπον τότε ὅτι τὸ ποσὸν τὸ ὑπάρχον ἐν Ἑλλάδι δὲν εἶναι ἐπαρκὲς οὔτε διὰ τὴν πρώτην θείωσιν τῶν ἀμπέλων. Ἐβεβαίωσα τὴν Βουλὴν ὅτι τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον ἀναγκαιοῖ ἀναμένεται καὶ ὅτι ἐλπίζει ἡ Κυβέρνησις ἢ μᾶλλον εἴμεθα βέβαιοι ὅτι θὰ ἔλθῃ ἀρκετὰ ἐγκαίρως ὥστε νὰ εἶναι ὁλόκληρον τὸ ποσὸν τὸ ἀναγκαιοῦν διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ τόπου. Δὲν ὑποθέτω νὰ ἐπιθυμῇ ἡ Βουλὴ νὰ μάθῃ ποῦ εἶναι καὶ πόσον ποσὸν καὶ πότε θὰ ἔλθῃ καὶ ἀπὸ ποῦ θὰ ἔλθῃ. Ἐπειδὴ δὲ τὸ ποσὸν δὲν εἶναι ἐπαρκὲς πρὸ παντὸς εἶναι ἀνάγκη, ἐλήφθη τὸ μέτρον, πρὸ παντὸς νὰ γίνῃ τοῦ ὑπάρχοντος ποσοῦ ἡ διανομὴ κατὰ Νομὸν καὶ νὰ προτιμηθοῦν αἱ περιφέρειαι ὅπου εἶναι μεγαλυτέρα ἡ βλάστησις τῶν ἀμπέλων. Ἔχομεν τὴν ἐλπίδα ἢ μᾶλλον τὴν βεβαιότητα ὅτι μᾶλλον ἐγκαίρως νὰ ἔλθῃ ἡ ποσότης ἡ ὁποία ἀναγκαιοῖ εἰς τὴν χώραν. Διὰ νὰ μὴ ἀπασχολήσω πολὺ τὴν Βουλὴν διὰ τὸν θεϊκὸν χαλκόν, διότι ὑπάρχει κατωτέρω ἐπερώτησις, ὀφείλω νὰ δηλώσω ὅτι τὸ ποσὸν θεϊκοῦ χαλκοῦ τὸ μέχρι ταύτης τῆς ὥρας ὑπάρχον, εἶναι ἓν ἑκατομμύριον περίπου ὀκάδες. Ἐδόθησαν διαταγαὶ ἤδη ἀποστολῆς ὁλοκλήρου τῆς ποσότητος ταύτης εἰς τὰς κατὰ τόπους ἀποθήκας τῶν μονοπωλίων. Κατὰ τοὺς ὑπολογισμοὺς τῆς ὑπηρεσίας ἀναλογεῖ ½ ὀκᾶ καὶ μερικὰ δράμια κατὰ στρέμμα, ἀλλ’ ἀναμένεται δὲ καὶ ἄλλο ποσὸν ἔξωθεν, τὸ ὁποῖον τότε θὰ εἶναι ὑπεραρκετὸν διὰ τὸ ῥάντισμα τῶν ἀμπέλων. Ἐπειδὴ ὁ κ. βουλευτὴς ἀνέφερεν ὅτι δὲν ἀπέστειλεν ἡ ἑταιρεία τῶν μονοπωλίων θεϊκὸν χαλκόν, ἐκ τῆς ἀφορμῆς αὐτῆς ἔστειλα καὶ εἶπα ὅτι ἤκουσα παράπονα ὅτι δὲν ἀρκοῦν τὰ μέσα τῆς μεταφορᾶς. Ἐὰν ἡ ἑταιρεία τῶν μονοπωλίων ἐπὶ τέλους δὲν ἔχῃ ἀρκετὰ μέσα μεταφορᾶς, θὰ ἀπευθυνθῇ εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, ὁ ὁποῖος θὰ τῆς παράσχῃ τοιαῦτα.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Παπαϊωάννου παρακαλεῖ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, διὰ τίνα λόγον δὲν προβαίνει εἰς τὸν διορισμὸν διδασκάλων τοῦ Ἑλληνικοῦ σχολείου Εὐπαλίου, ὅπερ ἀπὸ τριμήνου, καίτοι ἔχει μαθητὰς πλέον τῶν 100, ἀργεῖ.

§44Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, διότι ὑπάρχει μεγάλη ἔλλειψις προσωπικοῦ. Ἔδωκα ἐν τούτοις ἐπανειλημμένας συστάσεις εἰς τὸ Συμβούλιον, ὅπως ἀσχοληθῇ πρὸς πλήρωσιν αὐτοῦ.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Ε. Βελλιανίτης καὶ Θ. Βελλιανίτης παρακαλοῦσιν τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Περιθάλψεως νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, διὰ τίνα λόγον ἡ Ἕνωσις τῶν Ἑλληνίδων πρὸ ἓξ μηνῶν ἔπαυσε νὰ πληρώνῃ τὰς συντάξεις τῶν χηρῶν καὶ ὀρφανῶν τῶν ἐν πολέμῳ ποσόντων καὶ τίνα μέτρα ἔλαβεν, ὅπως ἐξακολουθήσῃ ἡ πληρωμὴ αὐτῶν.

§46Σ. ΣΙΜΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Περιθάλψεως). Πληροφορῶ τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον, ὅτι τὸ τμῆμα αὐτὸ τῆς Ἑνώσεως τῶν Ἑλληνίδων ὑπήχθη εἰς τὴν ἐποπτείαν τοῦ Ὑπουργείου διὰ τοῦ Ν. Διατάγματος τῆς 13ης Νοεμβρίου. Τὸ Συμβούλιον τοῦ τμήματος εἶχε κατὰ τὸ παλαιὸν καθεστὼς ἀποβάλει παρανόμως μέλη τινὰ τοῦ Συμβουλίου, ὅτε ὅμως εἰσήχθη τοῦτο εἰς τὴν ἐποπτείαν τοῦ Ὑπουργείου ἠδυνήθημεν νὰ ἐπαναφέρωμεν τὰ ἀπολυθέντα μέλη. Κατόπιν ἡ ἀποκατάστασις ἐγένετο πρὸ ἡμερῶν καὶ ἑπομένως τὸ ἀπὸ 4 ἤδη ἡμερῶν συγκροτηθὲν Συμβούλιον θέλει ἐπιφέρει τὴν ταξινόμησιν τῶν καθυστερουμένων πληρωμῶν. Ἄλλως τε πρόκειται περὶ ὀφειλομένων πληρωμῶν τῶν χηρῶν καὶ ὀρφανῶν τοῦ πολέμου τοῦ 1897, αἵτινες θὰ ἀρχίσωσι ἅμα τῇ συγκροτήσει τοῦ Συμβουλίου.

§47Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Δὲν εἶναι μόνον τοῦ 1897, εἶναι καὶ τοῦ 1912–1913.

§48Σ. ΣΙΜΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Περιθάλψεως). Δὲν ἔχω τὴν πληροφορίαν αὐτὴν ἐγώ.

§49Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Σᾶς πληροφορῶ ἐγώ.

§50Σ. ΣΙΜΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ τοῦ τμήματος, πρόκειται περὶ ἄλλου τμήματος. Διατυπώσατε ὡρισμένως τὸ ἐρώτημά σας.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Θ. Βελλιανίτης παρακαλεῖ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, διὰ τίνα λόγον παρελείφθη νὰ προαχθῇ εἰς ἀνθυπασπιστὴν ὁ λοχίας τοῦ 13ου πεζικοῦ Συντάγματος Ἀμύνης Ἀναστάσιος Πολίτης, προταθεὶς ἁρμοδίως.

§52Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Κατὰ τὸ ὑπάρχον νομοθετικὸν Διάταγμα τῆς 28ης Νοεμβρίου 1917 πρὸς προαγωγὴν ἀπὸ τοῦ βαθμοῦ αὐτοῦ πρέπει νὰ ὑποβληθῇ ἔκθεσις, πρέπει νὰ ὑποβληθῇ πρότασις πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν. Τοιαύτη πρότασις περὶ τοῦ λοχίου Α. Πολίτου δὲν ὑπεβλήθη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον.

§53Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἐγένετο τοιαύτη πρότασις, ὅπως προαχθῇ καὶ ὁ λοχίας τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης Α. Πολίτης, ἐσχάτως ἐγένετο. Προήχθησαν δὲ τελευταίως καὶ ἄλλοι.

§54Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Θὰ τὸ ἐξετάσω τὸ ζήτημα.

§55Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε Πρόεδρε, ἐλπίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ ἀναγνωρίσῃ ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὠφελήσῃ τὸ νὰ φέρωμεν ἐνταῦθα ὅλα τὰ ζητήματα τῆς προαγωγῆς ἢ μὴ προαγωγῆς ὅλων τῶν ἀξιωματικῶν, τῶν ἀνθυπασπιστῶν καὶ τῶν δεκανέων. Νομίζω, ὅτι δι’ ἀμοιβαίας συνεννοήσεως θὰ ἠδύνατο νὰ καθορισθῇ, τὰ παράπονα, τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν διὰ μίαν πραγωγὴν νὰ φέρωνται εἰς τὸν κύριον Ὑπουργόν, δι’ ἐγγράφου νὰ δίδηται ἡ ἀπάντησις καὶ ὁ βουλευτής, μόνον καθ’ ἣν περίπτωσιν θέλει νὰ φέρῃ τὸ ζήτημα διὰ νὰ ἐλέγξῃ, μόνον τότε ν’ ἀναφέρεται εἰς τὴν Βουλήν. Ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον δὲν θὰ θέλῃ νὰ προσφύγῃ μέχρι τῆς ἐπερωτήσεως, ἴσως διότι θὰ θεωρήσῃ ἐπαρκεῖς τὰς πληροφορίας, δύναται νὰ σταματᾷ ἕως ἐκεῖ καὶ νὰ μὴ γίνεται ἀντικείμενον ἡμερησίας διατάξεως διότι ὁ τάδε δεκανεὺς δὲν προήχθη. Νὰ ἀπευθύνεται ἐγγράφως, νὰ ὑποβάλῃ ἐγγράφως τὸ ἐρώτημα διὰ τοῦ Προεδρείου, χωρὶς νὰ γίνῃ ἀντικείμενον ἡμερησίας διατάξεως, νὰ στέλλεται ἡ ἀπάντησις καὶ τότε ὁ Βουλευτὴς νὰ κρίνῃ ἂν πρέπει νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ ζήτημα.

§56ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Θ. Βελλιανίτης καὶ Ε. Βελλιανίτης παρακαλοῦσιν τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, διὰ τίνα λόγον μέχρι σήμερον δὲν ἀπεζημιώθη ὁ ἐκ Παξῶν Δημήτριος Χαρ. Βερωνίκης, οὗτινος ἡ οἰκία ἐπυρπολήθη, συνεπείᾳ διαταγῶν, ἕνεκα πανώλους. Ἡ αἴτησίς του ἐπρωτοκολλήθη μὲ ἀριθ. 37506 τῆς 20ῆς Μαΐου 1916.

§58Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἀληθῶς ἡ ἀποζημίωσις αὕτη ἐνεκρίθη καὶ ἀνεγράφη εἰς τὸν προϋπολογισμόν. Ἀλλὰ παρουσιάσθη συγχρόνως καὶ ἕτερος ἀπαιτητὴς ἀξιῶν αὐτὸς τὴν ἀποζημίωσιν ταύτην καὶ ἕνεκα τοῦ λόγου τούτου δὲν ἐπληρώθη ἡ ἀποζημίωσις. Φαίνεται, ὅτι ὁ ἕτερος ἀπαιτητὴς εἶχεν οἰκίαν παρακειμένην μὲ τὴν τοῦ Δ. Βερωνίκη χωριζομένην ἀπ’ αὐτὴν δι’ ἁπλοῦ ξυλίνου χωρίσματος, ἥτις καὶ συνεπυρπολήθη. Δι’ αὐτὸ τὸ Ὑπουργεῖον ἀρνεῖται τὴν ἀποζημίωσιν. Οἱ ἐνδιαφερόμενοι ἢ πρέπει νὰ συμβιβασθοῦν ἢ πρέπει νὰ καταφύγουν εἰς τὰ δικαστήρια διὰ νὰ ἀποφασίσουν αὐτὰ εἰς ποῖον πρέπει νὰ δοθῇ ἡ ἀποζημίωσις. Ἐὰν δὲ θέλετε καὶ τὴν προσωπικήν μου γνώμην κλίνω ὑπὲρ τοῦ συμβιβασμοῦ.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Μ. Καταπότης ἐπερωτᾷ τὸν κ. ἐπὶ τῆς Περιθάλψεως ὑπουργὸν τίνα μέτρα βοηθείας σκέπτεται νὰ λάβῃ ὑπὲρ τῶν ἀνικάνων ἀπόρων τοῦ πολέμου καὶ τῶν οἰκογενειῶν αὐτῶν.

§60Μ. ΚΑΤΑΠΟΤΗΣ. Οὐδεὶς δύναται νὰ ἀρνηθῇ εἰς τὰ θύματα τὰ ἐκ τοῦ πολέμου ἵνα ὑποβάλλουσιν παράκλησιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅπως κατὰ τὴν πολεμικὴν περίοδον καὶ κατὰ τὴν μεταπολεμικὴν λάβῃ μέριμναν καὶ φροντίδα περὶ τῆς περιθάλψεως τῶν καταστάντων ἀνικάνων ἀπόρων καὶ τῶν οἰκογενειῶν αὐτῶν. Ἡ Κυβέρνησις ἤδη διὰ νόμου 756 ἔλαβε τοιαύτην μέριμναν προκειμένου περὶ τῶν ἀναπήρων συνεπείᾳ τραυμάτων πολέμου, καὶ ἐν τῷ ἄρθρῳ 2 ἐδαφ. ζʹ. καθορίζεται ἡ εἰς ταῦτα παρεχομένη ἰατρικὴ περίθαλψις. Ἡ ἐπερώτησίς μου δὲν ἔχει σκοπὸν νὰ ἐπικρίνῃ τὰ ληφθέντα παρὰ τῆς Κυβερνήσεως μέτρα ἀλλὰ νὰ συμπληρώσῃ τὰ μέτρα ταῦτα τὰ ὁποῖα ἐκ τῆς καθ’ ἡμέρας μελέτης καὶ πράξεως περιπίπτουν εἰς τὴν ἀντίληψίν μου. Διὰ τῶν ψηφισθέντων νόμων ἐλήφθη ἀρκοῦσα μέριμνα διὰ τοὺς ἐν Ἀθήναις καὶ Θεσσαλονίκῃ, ὑπάρχει ὅμως ἐν τῷ νόμῳ καινὸν καὶ τὸ καινὸν τοῦτο εἶναι αἱ ἐπαρχίαι ἢ τοὐλάχιστον τὰ κέντρα τῶν νομῶν. Εἰς ὅλα τὰ ἐμπόλεμα κράτη τὸ ζήτημα τῆς Περιθάλψεως τῶν θυμάτων πολέμου ἀπησχόλησε μεγάλως αὐτὰ καὶ τὰ ἄριστα ἐλήφθησαν ὑπὲρ αὐτῶν μέτρα. Βεβαίως ἡ Ἑλλὰς πτωχὸν κράτος, κατὰ τὸ πλεῖστον στηριζομένη ἐπὶ ξένης χρηματικῆς συνδρομῆς δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ τὴν καλὴν διάθεσιν τὴν ὁποίαν ἔχει νὰ μιμηθῇ πλήρως ὅ,τι ἀπεφασίσθη καὶ ὅ,τι μέτρον ἐλήφθη εἰς τὰ λοιπὰ Κράτη, ἀλλ’ ἔχω τὴν γνώμην ὅτι διὰ μικρᾶς οἰκονομίας, διὰ μιᾶς ἀναθεωρήσεως ἄλλων ὑπηρεσιῶν δύνανται νὰ ἐπέλθωσι περισσεύματα μὲ τὰ ὁποῖα καλῶς διατιθέμενα, συντρεχούσης καὶ τῆς κοινοτικῆς καὶ τῆς ἰδιωτικῆς συνδρομῆς, θὰ δυνηθῇ ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀντιμετωπίσῃ μίαν κατάστασιν πολὺ σοβαράν. Εἶναι γνωστὸν ὅτι ὁ σημερινὸς πόλεμος ὁ λεγόμενος τῶν χαρακωμάτων περιώρισε τὰ θύματα πολέμου συνεπείᾳ τραυμάτων, τὰ ἐπολαπλασίασεν ὅμως πολὺ δυσαναλόγως λόγῳ τῶν κακῶν συνθηκῶν ὑπὸ τὰς ὁποίας τελοῦσιν οἱ κατὰ τοιοῦτον τρόπον μαχόμενοι. Οἱ ἐξαιρούμενοι ἐκ τοῦ στρατοῦ εἶναι πολλοὶ περισσότεροι καὶ κατὰ πολὺ μεγάλην ἀναλογίαν λόγῳ νοσημάτων παθολογικῶν ἢ τραυμάτων. Καὶ εἰς μὲν τοὺς χειρουργικῶς ἀνικάνους δίδεται ὡς εἶναι γνωστὸν καὶ σύνταξις, κατὰ δὲ τὸ δεύτερον ἐδάφιον τοῦ 2 ἄρθρου καὶ πᾶσα ἰατρικὴ περίθαλψις καὶ διατροφὴ καὶ περιποίησις τῶν οἰκογενειῶν των, εἰς τοὺς ἄλλους ὅμως τοὺς ἐκ νόσων παθολογικῶν καταστάντας ἀνικάνους δὲν παρέχεται τίποτε· ὁ ἀνίκανος ἐκ παθολογικοῦ νοσήματος ἐπανέρχεται εἰς τὴν ἐπαρχίαν του σύρων κατεσκληκὼς τὸ σαρκίον του τὸ ἐλεεινὸν ἐκ τῆς ἐπιδημίας τὴν ὁποίαν ὑπέστη καὶ ἀπομένει ἄνευ συνδρομῆς, ἐνῷ ἦτο δυνατὸν νὰ παρασχεθῇ τοιαύτη ἱδρυομένων εἰς τὰς διαφόρους ἐπαρχιακὰς πόλεις κέντρων ἰατρικῶν, εἰς τὰ ὁποῖα νὰ καταφεύγῃ ὁ τοιοῦτος πάσχων. Ἡ πατριωτικὴ ἕνωσις περιθάλψεως ἀποτελεῖ ἀληθῶς ἕνα ὀργανισμὸν πολὺ καλόν. Ἀλλὰ ἡ ἀκτὶς τῆς ἐνεργείας τοῦ ἱδρύματος τούτου περιορίζεται ἀτυχῶς μόνον ἐν τῇ πρωτευούσῃ, παρ’ ὅλην τὴν διὰ γενικῶν διατάξεων ἐξουσιοδότησιν αὐτοῦ νὰ ἱδρύῃ εἰς διαφόρους πόλεις τοιαῦτα ὑποκαταστήματα, τὰ ὁποῖα νὰ παρέχωσι συνδρομὴν καὶ ἰατρικὴν περίθαλψιν δυστυχῶς μένει περιωρισμένη μόνον ἐντὸς τῶν Ἀθηνῶν καὶ τῆς Θεσσαλονίκης. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι τὰ οἰκονομικὰ μέσα, τὰ ὁποῖα διαθέτει ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐπιτρέπουσι τὴν πλήρη καὶ τὴν εἰς τὸ ἄρτιον παροχὴν συνδρομῆς ἰατρικῆς καὶ εἰς τὰ θύματα τοῦ πολέμου, ἀλλ’ ἔχω τὴν γνώμην ὅτι μία μικρὰ συνδρομὴ ἐκ μέρους τῆς πολιτείας, μία φορολογία ἐν ἀνάγκῃ ὡρισμένων τάξεων ἀστρατεύτων, τὸ σπουδαιότερον δὲ μία ἀναθεώρησις τῶν παρεχομένων βοηθημάτων ὑπὸ τῆς πολιτείας θὰ ἠδύνατο ἀσφαλῶς νὰ παράσχῃ εἰς τὴν πολιτείαν περὶ τὸ ἓν ἑκατομμύριον διὰ τοῦ ὁποίου νὰ ὀργανώσῃ εἰς τὰς Πρωτευούσας τοὐλάχιστον τῶν Νομῶν λαϊκὰ ἰατρεῖα, κατὰ τὸ πρότυπον τοῦ ἐν Ἀθήναις, εἰς τὰ ὁποῖα ἰατροὶ μὲ μικρὰν ἀμοιβὴν καὶ τὴν συναίσθησιν ὅτι πρέπει καὶ οὗτοι νὰ προσφέρωσι κατὰ τὴν πολεμικὴν ταύτην περίοδον τὴν συδρομὴν αὐτῶν, θὰ ἠδύναντο νὰ δέχωνται ὅλους τοὺς πάσχοντας ἐκ τραυμάτων ἢ νόσων τοῦ Πολέμου καὶ τὰς οἰκογενείας τῶν Ἐπιστράτων. Θὰ ἠρχόμην νὰ ζητήσω ἀπὸ τὸν ἁρμόδιον κ. Ὑπουργὸν νὰ ἐνισχύσῃ ἔτι περισσότερον τὸ πατριωτικὸν ἵδρυμα τῆς Περιθάλψεως καὶ νὰ τὸ προαγάγῃ εἰς ὑπηρεσίαν ἐξαρτωμένην ἀπ’ εὐθείας παρὰ τοῦ Ὑπουργείου καὶ νὰ καταστήσῃ αὐτὸ διὰ τοῦ χρόνου ὑπηρεσίαν παρεμφερῆ πρὸς τὴν δημοσίαν ἀντίληψιν τὴν ὑπάρχουσαν ἀλλαχοῦ ἐκ τῆς ὁποίας διὰ τοῦ χρόνου θέλει ἐξελιχθῇ ὀργανισμὸς ἀπὸ τοῦ ὁποίου θὰ περιμένει ὁ στρατευόμενος κόσμος καὶ ὅλοι οἱ ἀνάπηροι πολέμου δωρεὰν ἰατρικὴν περίθαλψιν καὶ θεραπείαν. Διὰ τοῦ χρόνου δὲ ἀπέναντι τοῦ τεραστίου ὑλικοῦ τὸ ὁποῖον θὰ ἐπισωρευθῇ ὄχι μόνον ἐκ χειρουργικῶν παθήσεων ἀλλὰ καὶ ἐκ παθολογικῶν παθήσεων νὰ ἐπιμεληθῇ νὰ παρασκευάσῃ ἰατροὺς οἱ ὁποῖοι ἐκ τῆς μελέτης τοῦ ὑλικοῦ ἐκείνου τοῦ ἀφθόνου θὰ καταστῶσι παράγοντες πολὺ ἰσχυροὶ ὅπως συμβαίνει καὶ εἰς τὰ λοιπὰ κράτη, διὰ τὴν παρ’ ἡμῖν ἐπιστημονικὴν πρόοδον. Συγκεφαλαιῶν τὰς προτάσεις μου προτείνω 1) ὅπως ἡ Ἰατρικὴ περίθαλψις τὴν ὁποίαν παρέχει τὸ κράτος ἐν Ἀθήναις καὶ ἐν Θεσσαλονίκῃ ἐπεκταθῇ καὶ εἰς τὰς Πρωτευούσας τῶν Νομῶν διότι ἡ συγκέντρωσις τῆς μερίμνης τῆς Πολιτείας μόνον ἐν τῇ Πρωτευούσῃ καὶ ἐν ἄλλῃ τινὶ πόλει δὲν εἶναι δίκαιον νὰ περιορισθῇ μέχρι αὐτοῦ τοῦ σημείου. 2) ὅπως ἀναθεωρηθῶσιν οἱ κατάλογοι τῶν λαμβανομένων βοηθημάτων ἡ ὁποία δύναται νὰ ἐπιφέρῃ οἰκονομίας διὰ τῆς ὁποίας καὶ μόνης θὰ δυνηθῇ νὰ κινήσῃ τὸν ὀργανισμὸν αὐτόν. καὶ 3) Διὰ τῆς μελέτης καὶ τῆς πείρας σὺν τῷ χρόνῳ νὰ ἐξελιχθῇ ἡ πατριωτικὴ ἕνωσις εἰς ὀργανισμὸν πλήρη ὡς ἰσχύει ἀλλαχοῦ καὶ ἐν ἀνάγκῃ ἐὰν δὲν εἴμεθα μόνοι μας ἱκανοὶ νὰ τὸν ὀργανώσωμεν τοῦτον νὰ ζητηθῇ ὀργανωτὴς καὶ διὰ τὴν δημοσίαν ἀντίληψιν, ὡς μετεκλήθησαν διὰ τὰς ἄλλας ὑπηρεσίας.

§61ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πολὺ ὀρθὰ, πολὺ ὡραῖα.

§62Σ. ΣΙΜΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Περιθάλψεως). Ἡ σύστασις τοῦ κυρίου συναδέλφου εὑρίσκει τὸν κ. Ὑπουργὸν σύμφωνον. Τοῦτο μόνον θὰ ἔχω νὰ παρατηρήσω· ὅτι ὡς πρὸς τὴν περίθαλψιν τῶν παθόντων ἐκ τραυμάτων καὶ παθημάτων τοῦ πολέμου δύναμαι νὰ εἴπω ὅτι παρ’ ὅλα τὰ καταβληθέντα μέχρι σήμερον μέτρα οὐδὲ αὐτὴ ἡ πρωτεύουσα τοῦ Κράτους παρέχει τὰ μέσα τὰ ἐπαρκῆ διὰ τὴν περίθαλψιν τῶν παθόντων. Ἡ ὀργάνωσις καὶ ἐν τῇ πρωτευούσῃ ἀκόμη τῶν διαφόρων φιλανθρωπικῶν Σωματείων καὶ ἐκ τῆς παρελθούσης καταστάσεως εἶναι τοιαύτη ὥστε δὲν δύναμαι νὰ εἴπω ὅτι εὑρίσκουσιν εἰς τὰ διάφορα ἱδρύματα οἱ πάσχοντες, ὅλας ἐκείνας τὰς εὐκολίας τὰς ὁποίας εὑρίσκουν οἱ ἰδιῶται. Εἶναι μία ἔλλειψις σπουδαιοτάτη τὴν ὁποίαν βεβαίως ἡ Κυβέρνησις θὰ φροντίσῃ ὅπως θεραπεύσῃ. Ἐὰν ἡ ὀργάνωσις τῆς περιθάλψεως χωλαίνει ἐν Ἀθήναις, φαντάζεται ἕκαστος ἂν εἶναι εὔκολον νὰ ἐπεκτείνωμεν τὴν δρᾶσιν αὐτὴν καὶ εἰς τὰς ἐπαρχίας. Ἀνομολογῶ καὶ ὁμολογῶ μεθ’ ὑμῶν, ὅτι ἀφ’ ἧς στιγμῆς καταστῇ ἡ ὀργάνωσις προσήκουσα ἐν τῇ πρωτευούσῃ νὰ ληφθῇ μέριμνα καὶ διὰ τὰς ἐπαρχίας τὰς ὁποίας ἀποξηραίνει κατὰ μᾶλλον καὶ ἧττον ἡ συγκέντρωσις ὅλων τῶν φιλανθρωπικῶν καταστημάτων ἐν τῇ πρωτευούσῃ. Ἀναγνωρίζω τὴν ἀνάγκην τῆς ἐπεκτάσεως αὐτῆς καὶ ἐν ταῖς ἐπαρχίαις. Δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία καὶ ἐν Θεσσαλονίκῃ ὡς ἐπαναστατικὸν καθεστὼς ἐμερίμνησε περὶ ὅλων τῶν ζητημάτων ὅτι καὶ ἐν Ἀθήναις ὡς νόμιμον καθεστὼς θὰ ἐπιδιώξῃ τὴν λύσιν ὅλων τῶν ζητημάτων.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Καταπότης ἐπερωτᾷ τὸν κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργόν, ποῖα μέτρα ἐλήφθησαν ἢ θὰ ληφθῶσιν ὑπὸ τῆς Ὑγειονομικῆς Ὑπηρεσίας τοῦ Στρατοῦ, πρὸς περιστολὴν καὶ προφύλαξιν ἐν τῷ Στρατῷ ἀπὸ τῆς φυματιώσεως καὶ ἀφροδισίων τινῶν νόσων ἀπειλουσῶν σοβαρῶς τόσον διὰ τὸ παρόν, ὅσον καὶ διὰ τὸ μέλλον, ἐπὶ πολλὰς γεννεάς τὴν φυσικὴν ἱκανότητα τοῦ πληθυσμοῦ τῆς χώρας.

§64Μ. ΚΑΤΑΠΟΤΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, τὸ ζήτημα τῶν μολυσματικῶν νοσημάτων καὶ ἰδίως τὸ ἀναφερόμενον εἰς τὴν φυματίωσιν, ἀπετέλεσεν ἀντικείμενον μελετῶν σοβαρωτάτων ἐκ μέρους ὅλων τῶν Κρατῶν τῶν ἐμπολέμων, διότι πράγματι ἡ μὴ περιστολὴ ἢ ἡ κακὴ θεραπεία αὐτῶν ἀπειλεῖ, ὄχι μόνον νὰ ἐλαττώσῃ τὴν δύναμιν τοῦ στρατεύματος, ἀλλὰ καὶ νὰ ἐπιδράσῃ σοβαρῶς ἐπὶ τὸ μέλλον ἐπὶ γεννεὰς ὁλοκλήρους, ὡς πρὸς τὴν φυσικὴν ἀντοχὴν τοῦ πληθυσμοῦ τῆς χώρας. Ἐν τῇ ἡμετέρᾳ νομοθεσίᾳ τὸ ζήτημα τῆς φυματιώσεως ἐν τῷ Στρατῷ παρουσιάζει ἀτέλειαν τινά, ἡ ὁποία παρουσιάζετο μέχρι προχθὲς ἀκόμη καὶ ἐν Γαλλίᾳ καὶ ἐν Ἀγγλίᾳ, ὥστε οἱ ἐξ αὐτῆς πάσχοντες ἐν ὥρᾳ πολέμου δὲν θεωροῦνται, ὅτι ἔπαθον νόσημα ἐκ τοῦ πολέμου καὶ ἐπιστρέφουσιν οὕτω οἱ πάσχοντες οὗτοι εἰς τὰς οἰκίας των ἄνευ οὐδεμιᾶς περιθάλψεως, ἄνευ οὐδεμιᾶς μερίμνης ἐκ μέρους τοῦ Κράτους. Καὶ εἶναι εὐνόητον, ὅτι φυματιῶν στρατιώτης ἐπανερχόμενος εἰς τὴν οἰκίαν του κινδυνεύει βεβαίως, ὄχι μόνον τὸ σαρκίον του, τὸ ὁποῖον πολλάκις θὰ δύναται νὰ περισώσῃ, ἀλλὰ κινδυνεύει νὰ μολύνῃ καὶ ὁλόκληρον τὴν οἰκογένειάν του. Τὰ παραδείγματα τῶν τοιούτων μολύνσεων εἶναι συχνά, καθ’ ἃ μάλιστα ἐπληροφορήθην ἐσχάτως εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Περιθάλψεως, διὰ νὰ σᾶς ἀναφέρω πρόσφατον περιστατικόν, οἰκογένεια ἐξ ἐννέα ἀτόμων, τῆς ὁποίας, ὁ πατήρ στρατιώτης ἔπαθε φυματίωσιν παρουσιάζει σήμερον φυματίωσιν καὶ ἐπὶ τῶν ἐννέα μελῶν αὐτῆς. Ἡ φυματίωσις κατὰ τοὺς πολέμους τοὺς σημερινοὺς παρουσίασε τοιαύτην συχνότητα, ὥστε ἐν Γαλλίᾳ τοὐλάχιστον ἡ Κυβέρνησις ἠναγκάσθη νὰ λάβῃ μέτρα τοιαῦτα, τὰ ὁποῖα ὄχι μόνον τὴν ἔκτασιν τῆς νόσου ἐν τῷ στρατῷ νὰ πολεμήσουν, καὶ νὰ ἐλαττώσουν εἰς τὸ ἐλάχιστον τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀληθῶς πασχόντων ἐκ φυματιώσεως, ἀλλὰ καὶ κατώρθωσαν νὰ θεραπεύσουν φυματίωσιν κλειστὴν καὶ νωθρᾶς ἐξελίξεως, ὅπως λέγει ἡ ἰατρικὴ ἐπιστήμη, ἡ ὁποία ἕνεκα τῆς ἐλαττωματικῆς θεραπείας ἢ ἐγκαταλείψεως θὰ ἀπέθνησκον καὶ νὰ ἐπανέλθωσιν οὕτω οἱ πάσχοντες μετὰ τρίμηνον διαμονὴν ἐντὸς εἰδικῶν κέντρων εἰς τὰ χαρακώματα, ὡς ἱκανοὶ στρατιῶται. Ὅσον ἐγὼ τοὐλάχιστον γνωρίζω τὸ ζήτημα τῆς φυματιώσεως ἐν τῷ στρατῷ τῷ Ἑλληνικῷ εἶναι ζήτημα, διὰ τὸ ὁποῖον δὲν ἔχομεν καμμίαν σχετικήν, πρὸς τὰς σημερινὰς προόδους καὶ μελέτας τῶν ἐμπολέμων Κρατῶν, ὑγειονομικὴν ὑπηρεσίαν. Καὶ ἑπομένως πολλοὶ πάσχοντες ἐκ φυματιώσεως νωθρᾶς, ὡς εἶναι ἡ ἀδονικὴ καὶ ἡ ὀροινώδης πλευρῖτις συνήθως θεραπεύονται κακῶς καὶ καθίστανται ἄχρηστοι ὡς στρατιῶται καὶ ἐπανερχόμενοι εἰς τὰς οἰκίας των, ὄχι μόνον τὴν μαχητικὴν δύναμιν τοῦ στρατοῦ ἐλαττώνουν, ἀλλ’ εἶναι παραδείγματα οὐχὶ ἐποικοδομητικὰ διὰ τὴν μέριμναν, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ λαμβάνῃ ἡ Πολιτεία διὰ τοὺς στρατιώτας αὐτῆς. Συνιστῶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἰδίως εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ εἰσηγηθῇ μέτρα, διὰ τῶν ὁποίων νὰ ἱδρύωνται καὶ παρ’ ἡμῖν τὰ λεγόμενα παραρτήματα νοσοκομεῖα εἰς τὰ ὑπάρχοντα ἤδη νοσοκομεῖα καὶ τὰ ὁποῖα θὰ χρησιμεύουν πρὸς διαλογὴν τῶν ὑπόπτων φυματιώσεως καὶ τῶν ἐχόντων φυματίωσιν καθαράν. Καὶ οὕτω οἱ ἔχοντες καθαρὰν φυματίωσιν δύνανται νὰ θεραπεύωνται εἰς εἰδικὰ Σανατόρια, περὶ ὧν πρέπει νὰ ληφθῇ ἀπὸ σήμερον μέριμνα. Οἱ ἔχοντες ὅμως φυματίωσιν νωθρὰν ἐν τῇ ἐξελίξει αὐτῆς ἀφιέμενοι μόνοι ἄνευ ἐπιστημονικῆς ἀντιλήψεως ἐξελίσσονται τάχιστα εἰς καθαροὺς φθισικούς, κίνδυνος διὰ τοὺς συναδέλφους των καὶ διὰ τὰς ἑστίας των. Καὶ ἑπομένως διὰ τοὺς δευτέρους τούτους πρέπει νὰ ληφθῇ τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον ἐλήφθη καὶ ἀλλαχοῦ, ἤτοι νὰ σχηματισθῶσιν κέντρα, εἰς τὰ ὁποῖα νὰ νοσηλεύωνται. Ἐν Γαλλίᾳ συνεστήθησαν συνεργεῖα εἰδικά. Προτείνω εἰς τὴν Κυβέρνησιν, νὰ εἰσηγηθῇ καὶ παρ’ ἡμῖν τοὺς ὑγειονομικοὺς τούτους σχηματισμούς, ἀλλὰ πρὸς τοῦτο ἀνάγκη νὰ κάμω τὴν σύστασιν, ἡ ὁποία ἐπίσης ἀπορρέει ἐκ τῆς μελέτης τῶν ἀλλαχοῦ καὶ ἐν Γαλλίᾳ καὶ Ἰταλίᾳ συμβαινόντων, νὰ ὁπλίσῃ τοὺς σχηματισμοὺς τούτους τοὺς εἰδικοὺς ἀπὸ εἰδικοὺς ἰατρούς. Καὶ λειποῦμαι, διότι φοβοῦμαι μήπως ἐπὶ τέλους κατηγορηθῶ, ὅτι θέλω διαρκῶς νὰ κακολογῶ, ἀλλ’ ὀφείλω νὰ παρατηρήσω, ὅτι προκειμένου νὰ καταρτίσωμεν εἰδικοὺς ἰατρικοὺς σχηματισμοὺς πρέπει νὰ μὴν ἐπαναληφθῇ ὅ,τι ἔγινε κατὰ τὸ παρελθὸν ἤτοι οὐδεμία νὰ καταβάλλεται μέριμνα περὶ τὴν ἐκλογὴν τῶν προσώπων καὶ τῶν εἰδικοτήτων, αἱ ὁποῖαι χρειάζονται διὰ τοὺς διευθύνοντας τοὺς σχηματισμοὺς αὐτούς. Παρετηρήθη δηλαδὴ κατὰ τοὺς πολέμους τοὺς τελευταίους καὶ κατὰ τὴν ἐπιστράτευσιν, ὅτι ὑγειονομικοὶ ἀξιωματικοὶ μὲ εἰδικότητα οὐδεμίαν ἔχουσαν σχέσιν μὲ τὴν ἰατρικὴν τοῦ Στρατοῦ ἐτίθεντο ἐπὶ κεφαλῆς ὑγειονομικῶν σχηματισμῶν, οὕτω διευθυνταὶ χειρουργείων ἐτοποθετήθησαν γυναικολόγοι, μαιευτῆρες καὶ συφιλιδολόγοι. Καὶ ἐπεριμένομεν ἀπὸ τοὺς διευθυντὰς τούτους τῶν χειρουργείων, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὸν Κανονισμὸν εἶναι οἱ ἐπεμβαίνοντες διὰ νὰ σώσουν τὴν ζωὴν τῶν τραυματιῶν ἐν τῇ ζώνῃ τῶν πρόσθεν......

§65Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε βουλευτὰ, ἐπιτρέπετε μίαν λέξιν;

§66Μ. ΚΑΤΑΠΟΤΗΣ. Παρακαλῶ.

§67Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Εἰς ἀπάντησιν τῆς συστάσεώς σας ἀξίας πολλῆς προσοχῆς, ἡ Βουλὴ δὲν θὰ ἀπορήσῃ, ἐὰν μὲ ἀκούσῃ προτείνοντα εἰς ὑμᾶς, ἐὰν δέχεσθε νὰ εἰσέλθετε εἰς τὴν ὑγειονομικὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Στρατοῦ.

§68ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἶναι ἤδη.

§69Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Πολὺ καλά. Θὰ παρακαλέσω τὸν συνάδελφόν μου Ὑφυπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ σᾶς καλέσῃ νὰ σᾶς τοποθετήσῃ εἰς τὸ τμῆμα τὸ Ὑγειονομικὸν καὶ νὰ σᾶς ἀναθέσῃ τὴν ὀργάνωσιν τῆς ὑγειονομικῆς ὑπηρεσίας.

§70ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§71Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Εἶναι ἐπιτυχία κύριε Πρόεδρε.

§72Γ. ΠΩΠ. Τότε θὰ σᾶς κάμωμεν ἡμεῖς ἐπερωτήσεις.

§73Κ. ΜΕΛΑΣ. Καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ τοῦ δώσῃ ὅλα τὰ μέσα.

§74Μ. ΚΑΤΑΠΟΤΗΣ. Ἔρχομαι ἤδη εἰς τὸ βʹ μέρος τῆς ἐπερωτήσεώς μου. Εἶναι γνωστὸν κύριοι βουλευταί, καὶ δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀναφέρω περιγράφων λεπτομερῶς τί ἐννοοῦμεν λέγοντες ἀφροδίσια νοσήματα ἐν τῷ στρατῷ. Δὲν πάσχει μόνον ὁ στρατιώτης, μολύνεται καὶ ὁ συνάδελφός του, μολύνεται ἡ οἰκογένεια καὶ διά τινα νοσήματα καὶ ἡ μεταγενεστέρα γενεά. Παρορῶντες τὴν κατάστασιν ταύτην ἀφίνοντες τοὺς πάσχοντας ἀθεραπεύτους εἶναι ἀδύνατον νὰ μὴ φέρωμεν συμφορὰς μεγάλας καὶ διὰ τὴν παροῦσαν γενεὰν καὶ διὰ τὰς μελλούσας. Ἐν Γαλλίᾳ περισσότερον δὲ καὶ καλλίτερον ἐν Ἰταλίᾳ κατήρτισαν ἐπίσης κέντρα εἰδικὰ πρὸς θεραπείαν τῶν νοσούντων ἐκ τῶν νοσημάτων τούτων, ἐντὸς τῆς ζώνης τῶν ἐπιχειρήσεων καὶ χωρὶς νὰ ἀπομακρύνονται καθ’ ὅλου τῆς γραμμῆς οἱ πάσχοντες καὶ νὰ ἐλαττοῦται οὕτω ἡ μαχητικὴ δύναμις τοῦ στρατεύματος. Κατήρτισαν λέγω κέντρα εἰδικά, εἰς τὰ ὁποῖα καταφεύγουσιν ὅλοι οἱ πάσχοντες, εἰς τοὺς ὁποίους ἐκτὸς τῆς ἰατρικῆς θεραπείας διδάσκουσι, ὅτι ἔχουσιν ὑποχρέωσιν ἠθικὴν ἀπέναντι τῶν συναδέλφων των καὶ τῶν οἰκογενειῶν των νὰ προσέχουν νὰ μὴ τοὺς μολύνουν. Τὰ συνεργεῖα δηλ. ταῦτα ἔχουσι μεταβληθῆ κέντρα, εἰς τὰ ὁποῖα οἱ πάσχοντες καὶ θεραπεύονται καὶ ἠθικοποιοῦνται. Διὰ τοῦτο συνιστῶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ καταρτίσῃ καὶ διὰ τὰ νοσήματα ταῦτα συνεργεῖα εἰδικά, μὲ εἰδικοὺς ἐπὶ κεφαλῆς.

§75Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Εἰς τὰ ἴδια τμήματα νὰ περιληφθῇ καὶ αὐτὸ τὸ μέρος.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μπασιᾶς ἐπερωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν διὰ τὰ ἑξῆς: Διὰ τοῦ νόμου 1028 τῆς 31 Ὀκτωβρίου 1917 ἀπεφασίσθη ἡ ἐξόφλησις τῶν ὑποχρεώσεων τοῦ Δημοσίου ἐξ ἐπιτάξεων καὶ προμηθειῶν ἐν γένει ἀναγομένων μέχρι τοῦ 1916 συμπεριλαμβανομένου δι’ ὁμολογιῶν δανείου μέχρις 100 ἑκατομμυρίων, ἀλλ’ ἐνῷ οἱ δικαιοῦχοι ἀναγκάζονται ν’ ἀποδεχθῶσιν ὡς πληρωμὴν χρηματόγραφον τοῦ Κράτους, οὗ ἡ ἀγοραία τιμὴ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι σταθερά, ἀφ’ ἑτέρου ἀναγκάζονται νὰ καταβάλλωσιν εἰς τὸ Δημόσιον πρὸς τοιαύτην ἐξόφλησιν ποσοστὸν ὑπὲρ εἰδικῶν δημοσίων ταμείων εἰς χρῆμα, ἐνῷ πρόκειται κατὰ τὸν νόμον περὶ κρατήσεως, δηλ. πληρώνονται δι’ ὁμολογιῶν καὶ φορολογοῦνται διὰ νομίσματος ἀντὶ νὰ ὑφίστανται κράτησιν. Ὅθεν δίκαιον τυγχάνει, ὅπως διαταχθῶσιν οἱ δημόσιοι ταμίαι οἱ ἐντεταλμένοι τὰς δι’ ὁμολογιῶν ταύτας πληρωμὰς νὰ κρατῶσιν ἐκ τούτων τὸ ἀνάλογον ποσοστόν. Ἐὰν δὲ ἤθελε κριθῆ ἀναγκαῖον νομοθετικὸν πρὸς τοῦτο μέτρον, ὅπερ ὅλως περιττόν, ἀφ’ οὗ πρόκειται περὶ κρατήσεων, τότε ἂς προσθέσῃ σχετικὴν διάταξιν ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς τὸ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἐκκρεμὲς σχέδιον νόμου 1028 τῆς 31 Ὀκτωβρίου 1917 κλπ.

§77Α. ΜΠΑΣΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατ’ ἀντίστροφον λόγον τοῦ κ. προλαλήσαντος συναδέλφου θὰ εἶμαι ταχύτατος. Ἡ σύστασις ἐτυπώθη. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔλαβε γνῶσιν.

§78Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ μικροῦ ποσοῦ, περίπου μέχρι 1800 δραχμῶν, τὸ ποσοστὸν τοῦ φόρου κρατεῖται ἀπὸ τοὺς ταμίας, ἀπὸ τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον ἔχουν εἰς χεῖράς των, ἤτοι τῆς πραγματικῆς ἀξίας τῶν ὁμολογιῶν, ὡς πρὸς τὴν ἀξίαν τὴν ὁποίαν λαμβάνουσιν, προκειμένου περὶ μεγαλειτέρου ποσοῦ, τότε δὲν συμπίπτει τὸ σημείωμα. Δὲν λέγω, ὅτι ὑπάρχει μέγα κακὸν, προκειμένου περὶ ποσοῦ ἄνω τῶν 2000 δραχμῶν, τὴν στιγμήν, καθ’ ἣν πληρώνουσι 5% περισσότερον τῆς ἀξίας, θὰ πληρώσῃ καὶ ἓν μικρὸν ποσὸν ὑπὲρ τοῦ ταμείου, π.χ. εἷς εἶχε λάβει 4000 δραχμάς, αὐτὸς θὰ λάβῃ ἀπὸ τὸ Δημόσιον ὁμολογίας ἀξίας 7,800 καὶ θὰ λάβῃ τοῖς μετρητοῖς 90 δραχμάς.

§79Α. ΜΠΑΣΙΑΣ. Ἡ ἀπάντησις δὲν εἶναι δικαιοτάτη. Θὰ ἦτο δικαιοτάτη ἐὰν εἶχαν ἀξίαν 100 δραχμῶν.

§80Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργὸς) Ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ προηγηθῇ ἡ 17 ἐπερώτησις, ἐὰν εἶναι παρὼν ὁ ἐπερωτῶν.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐζήτησε τὴν ἀναβολήν.

§82Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργὸς). Πολὺ καλά.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Κριάρης παρακαλεῖ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ γνωρίσῃ ἡμῖν διατὶ κρατεῖται ἐν τῇ μαχίμῳ ὑπηρεσίᾳ ὁ στρατιώτης Γεώργιος Παναγ. Βογιατζιδάκης, ἤδη ὑπηρετῶν ἐν τῷ 14ῳ συντάγματι πεζικοῦ, λόχῳ 3ῳ, ἐνῷ τὸ Στρατολογικὸν γραφεῖον Κρήτης τὸν ἔχει κρίνει βοηθητικόν.

§84Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Θὰ ἀπαντήσω εἰς τὴν ἑπομένην συζήτησιν.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Γ. Καραϊσκάκης ἐπερωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας περὶ τοῦ ἀγροτικοῦ ζητήματος τοῦ νομοῦ Τρικκάλων.

§86Γ. ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Σκοπὸς τῆς ἐπερωτήσεώς μου, κύριοι βουλευταί, εἶναι ἁπλῶς ὅπως ἐρωτήσω τὸν ἁρμόδιον ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργὸν διὰ τὸν τρόπον διὰ τοῦ ὁποίου σκέπτεται νὰ λύσῃ τὸ ἐκκρεμὲς ἀπομένον ζήτημα ἀγροτικὸν τοῦ νομοῦ Τρικκάλων, διότι τὸ τοιοῦτον θὰ ἦτο, ἄτοπον κατ’ εὐθεῖαν ὑποβαλλόμενον ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου τὴν στιγμὴν ταύτην καθ’ ἣν μελετᾶται τὸ ζήτημα εἰσέτι, ἀλλ’ ἁπλῶς καὶ μόνον ὁ σκοπός, ἐπαναλαμβάνω, τοῦ ἐρωτήματός μου εἶναι ὅπως διερμηνεύων τὴν δικαίαν ἀνυπομονησίαν τῶν πληθυσμῶν ἐκείνων, ἐτύγχανον μιᾶς ἁπλῆς δηλώσεως τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ. Ἐπαναλαμβάνω οὐχὶ ὡς πρὸς τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον σκέπτεται νὰ λύσῃ τὸ ζήτημα, ὁ ὁποῖος τρόπος δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι θὰ εἶναι οἷος ἡ κοινὴ εὐχὴ ἀπαιτεῖ, τοὐλάχιστον ὡς πρὸς τὸν χρόνον καθ’ ὃν θὰ ὑποβληθῶσιν εἰς τὴν Βουλὴν ἐν εἴδει νομοσχεδίου αἱ τελικαὶ ἀποφάσεις τῆς Κυβερνήσεως ὅπως τεθῇ ἓν τέρμα εἰς τὴν ἐκκρεμότητα ταύτην. Αὐτὴν τὴν ἐρώτησιν ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα νὰ κάμω.

§87Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Καθὼς γνωρίζετε μόλις πρὸ ἡμερῶν ὑπεβλήθη ἡ ἔκθεσις τῆς ἁρμοδίας Ἐπιτροπῆς, ἐζήτησα πληροφορίας δὲν εἶμαι δὲ εἰς θέσιν νὰ δώσω σήμερον ἀπάντησιν.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Παπαποστόλου παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ διατάξῃ τὴν πληρωμὴν τοῦ ἐπιδόματος εἰς τοὺς δικαστικοὺς ὑπαλλήλους Καρδίτσης κλπ. ὅπερ ὁ ταμίας Καρδίτσης κατὰ πλάνην ὑπολαμβάνων τὴν Καρδίτσαν ὡς ἔχουσαν κατοίκους κάτω τῶν 10.000 κατοίκων ἀρνεῖται νὰ πληρώσῃ, ἐν ᾧ πράγματι ἡ Καρδίτσα ἐν ἧ συνεχωνεύθη καὶ ἀποτελεῖ συνοικίαν τῆς πόλεως τὸ ἄλλοτε προάστειον Καμινάδες καὶ κατὰ τὴν ἰσχύουσαν ἀπογραφὴν ἔχει πληθυσμὸν ἄνω τῶν 10.000 δι’ ὃν λόγον καὶ δῆμον ὁμώνυμον ἀποτελεῖ (μετὰ τὸν νόμον περὶ δήμων καὶ κοινοτήτων).

§89Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ πόλις Καρδίτσα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν θεωρεῖται ὡς ἔχουσα πληθυσμὸν κάτω τῶν 10.000 κατοίκων καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ὁρίζεται καὶ τὸ φορολογικὸν ποσόν.

§90Α. ΠΑΠΑΠΟΣΤΟΛΟΥ. Εἶναι σφάλμα τῶν ἀρχῶν καὶ τῆς Νομαρχίας. Ἡ Καρδίτσα, ἀφ’ ὅτου ἐγένετο ἀπογραφὴ ἀπὸ τοῦ 1882, ἀφ’ ὅτου ἐλευθερώθη ἡ Θεσσαλία ἦτο χωριστὰ ἡ πόλις Καρδίτσα καὶ χωριστὰ τὸ προάστειον Καμινάδες. Ἤδη οἱ Καμινάδες καὶ ἡ Καρδίτσα εἶναι ἓν καὶ τὸ αὐτό, συνεχωνεύθη τὸ προάστειον εἰς τὴν πόλιν καὶ δι’ αὐτὸ ἀνεγνωρίσθη ὡς δῆμος κατὰ τὸν νέον νόμον. Ἑπομένως ἡ πόλις Καρδίτσα ἔχει 15.000 καὶ δι’ αὐτὸ παρακαλῶ, συνεννοούμενος μὲ τὸν κ. συνάδελφόν του ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ἀφοῦ λάβωσιν ὑπ’ ὄψει τὸν πληθυσμὸν τῶν Καμινάδων, ὁ ὁποῖος τοπικῶς φέρεται χωριστὰ ἐνῷ οὐσιαστικῶς ἀνήκει εἰς τὴν πόλιν Καρδίτσης, παρακαλῶ, νὰ διατάξῃ νὰ πληρωθῶσιν οἱ ὑπάλληλοι.

§91Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Θὰ αὐξήσουν καὶ οἱ φόροι τῶν ἐπιτηδευμάτων καὶ τῶν οἰκοδομῶν.

§92Α. ΠΑΠΑΠΟΣΤΟΛΟΥ. Δὲν ἔχει σχέσιν αὐτὸ ἂν δικαιοῦται ἡ Πολιτεία νὰ πάρῃ φόρους νὰ πάρῃ, ἀφ’ οὗ εἶναι Δῆμος πῶς δὲν ἔχει 10.000 κατοίκους;

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Ξηρὸς παρακαλεῖ τὸν κ. ἐπὶ τοῦ Ἐπισιτισμοῦ Ὑπουργὸν ὅπως εὐαρεστηθῇ καὶ ἐπιτρέψῃ τὴν ἐξαγωγὴν ἐλαιῶν Ἀμφίσσης διὰ τὰς ἀγορὰς Ἀλεξανδρείας καὶ Ἀμερικῆς, δεδομένου ὄντος ὅτι ὑπάρχει ἀπόθεμα ἐν Ἀμφίσσῃ τριῶν ἑκατομμυρίων ὀκάδων, ἡ Κυβέρνησις δ’ ἐπέταξεν ἐν Βόλῳ μεγάλας ποσότητας ἐλαιῶν διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ στρατοῦ καὶ συνεπῶς οἱ παραγωγοὶ Ἀμφίσσης θὰ ζημιωθῶσι ἀναποφεύκτως, διότι τὸ προϊόν των θὰ παραμείνῃ καὶ εἰς τὴν ἄλλην ἐσοδείαν ἐπικειμένην λίαν καρποφόρον.

§94Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Ἡ σύστασις, ἡ ὁποία μοῦ γίνεται ἐκ μέρους τοῦ κ. συναδέλφου μου, ἐγένετο καὶ ἀπὸ ἄλλους συναδέλφους καὶ ἀπήντησα, ὅτι ἡ ἐλαία εἶναι κατ’ ἐξοχὴν λαϊκὴ τροφὴ καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτρέψωμεν τὴν ἐξαγωγήν, ἄλλως τε, νομίζω, ὅτι ὁ πόθος τῶν συμπολιτῶν σας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ οὐσιαστικὴν ἱκανοποίησιν καὶ ἂν ἀκόμη ἐπιτραπῇ ἡ ἐξαγωγή, διότι δὲν ὑπάρχουν μέσα μεταφορᾶς. Σᾶς τὸ λέγω δὲ αὐτό, διὰ τὸν ἑξῆς λόγον, διότι καὶ συνάδελφοί σας ἐκ Βόλου μὲ παρεκάλησαν ἐπανειλημμένως νὰ ἐπιτρέψω τὴν ἐξαγωγὴν καὶ τοὺς εἶπα, ὅτι θὰ ἤμην διατεθειμένος νὰ ἐπιτρέψω μικρὰς ποσότητας νὰ ἐξαχθῶσιν ἐφ’ ὅσον θὰ μοὶ ἐδίδοντο λεπτομέρειαι περὶ τοῦ προορισμοῦ καὶ τῶν μέσων τῶν μεταφορικῶν διότι φοβοῦμαι, ὅτι δὲν ἔχετε μέσα μεταφορικὰ οὔτε δι’ Ἀλεξάνδρειαν οὔτε δι’ Ἀμερικήν, ἑπομένως μᾶλλον πλατωνικὴ παρὰ οὐσιαστικὴ θὰ εἶναι ἱκανοποίησις. Ἐὰν ἔχετε ὡρισμένας ποσότητας νὰ ἐξαγάγητε καὶ μέσα μεταφορᾶς ὑποβάλλατέ μοι συγκεκριμένως μίαν αἴτησιν διὰ νὰ προκαλέσω μίαν γνώμην τοῦ γνωμοδοτικοῦ Συμβουλίου, ἐφ’ ὅσον σήμερον δὲν διατίθεται ἐδῶ ὁλόκληρος ἡ ποσότης νομίζω ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ μεριμνήσωμεν ὅπως μὴ χαθοῦν, δὲν δυνάμεθα ὅμως νὰ δηλώσωμεν ἐκ τῶν προτέρων ὅτι ἀφήνομεν ἐλευθέραν τὴν ἐξαγωγήν, διότι τὸ μόνον τὸ ὁποῖον θὰ γίνῃ εἶναι νὰ αὐξηθῇ ἡ τιμὴ τῶν ἐλαιῶν χωρὶς νὰ γίνῃ τίποτε ἄλλο.

§95Ι. ΞΗΡΟΣ. Ἔστω κ. Ὑπουργέ, ἂς ἐπιτρέπεται ἡ ἐξαγωγὴ ὁσάκις εὑρίσκονται μέσα μεταφορᾶς.

§96Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Νὰ ὑποβάλλεται συγκεκριμένας περιπτώσεις.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μπασιᾶς παρακαλεῖ δὲ τὰ ἑξῆς: Ἐπανειλημμένως ἐλήφθη ἀπόφασις ὑπὸ τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς ἐν ἔτει 1908 καὶ 1916 περὶ συντάξεως Κοινοβουλευτικοῦ ἐγχειριδίου, ὑπεβλήθησαν δὲ καὶ σχετικαὶ τροπολογίαι κατὰ τὴν ἐπιψήφισιν τῶν τροποποιήσεων ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, ἀλλ’ ἀτυχῶς δὲν κατωρθώθη ἡ δημοσίευσις αὐτοῦ. Ἐπίσης ἀπεδείχθη καὶ ἡ ἀνάγκη τῆς ὑπὸ τῆς Βουλῆς δημοσιεύσεως τῶν ἑκάστοτε ψηφιζομένων νόμων μετὰ σχετικῶν ἐπὶ τούτων σημειώσεων. Τοιαῦτα δημοσιεύματα ἐκδίδονται ὑφ’ ὅλων ἀνεξαιρέτως τῶν Κοινοβουλίων μόνον δὲ τὸ ἡμέτερον καθυστερεῖ. Ἡ ἀνάγκη τῶν δημοσιευμάτων τούτων καθίσταται πρόδηλος καθόσον ἐν τῷ ἐγχειριδίῳ οἱ βουλευταὶ εὑρίσκουσι τὰς ἀναγκαιούσας αὐτοῖς πληροφορίας καὶ θεμελιώδεις νόμους ἐν δὲ τῷ τεύχει τῶν νόμων πάντας τοὺς ψηφιζομένους τοιούτους, ἰδίᾳ τελοῦσιν ἐνήμεροι τοῦ νομοθετικοῦ ἔργου ἐν τῇ σημερινῇ πολυνομίᾳ. Ὅθεν παρακαλεῖ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, ὅπως προνοήσῃ περὶ συντάξεως καὶ δημοσιεύσεως τῶν δύο τούτων ἐπισήμων κοινοβουλευτικῶν δημοσιευμάτων ὧν ἡ ἔλλειψις καθίσταται ὁσημέραι αἰσθητή.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι πολὺ σωστὸ αὐτό, ἀλλ’ ἡ ἔλλειψις τοῦ χάρτου μᾶς ἐμποδίζει, ἐκτὸς ἐὰν θέλετε νὰ μᾶς βοηθήσετε. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν δημοσίευσιν τῶν ψηφιζομένων νόμων, νομίζω ὅτι ἀφορᾷ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης ὡς ἁρμοδιώτερον καὶ ὄχι τὴν Βουλήν, διότι τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης παρακολουθεῖ τοὺς νόμους καὶ γνωρίζει ποῖοι νόμοι ἐκυρώθησαν.

§99Α. ΜΠΑΣΙΑΣ. Καὶ ὁ συντάκτης τῶν ἐπισήμων πρακτικῶν ἠδύνατο νὰ λάβῃ τὸν κόπον αὐτόν.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 10. Ὁ κ. Α. Μπασιᾶς παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης καὶ τὸν κ. Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου διὰ τὰ ἑξῆς: Ἐπανειλημμένως παρετηρήθη ἀνωμαλία τις ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τῶν ὑπὸ τῶν κ.κ. Ὑπουργῶν ὑποβαλλομένων νομοσχεδίων, οὐ μόνον εἰς τὸ τυπικὸν ὑπηρεσιακὸν μέρος τούτων, ἀλλὰ καὶ ὡς πρὸς τὴν οὐσίαν τῶν ὑποβαλλομένων νομοσχεδίων. Οὕτω κατὰ τὴν λήξασαν Σύνοδον ὑπεβλήθη, ἐψηφίσθη καὶ ἐκυρώθη νομοσχέδιον, φέρον τὴν ὑπογραφὴν τοῦ ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως Ὑπουργοῦ, ἀφορῶν εἰς τὸν ἔλεγχον τῶν μορφωτικῶν καταστημάτων, ἐζητήθη δὲ ἡ ἐφαρμογὴ τούτου γενικῶς ἐπὶ ὅλων τῶν ἱδρυμάτων, ἐνῷ τὰ πλεῖστα τούτων ὑπάγονται εἰς τὸ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Ὑπουργεῖον. Κατ’ αὐτὰς δὲ εὕρηται ἐκκρεμὲς ἐνώπιον τῆς Βουλῆς νομοσχέδιον «περὶ τροποποιήσεως τοῦ Καταστατικοῦ τῆς ἐν Καλλιθέᾳ Χαρακοπείου Ἐπαγγελματικῆς Σχολῆς» φέρον τὴν ὑπογραφὴν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Θρησκευμάτων, ὅπερ Ὑπουργεῖον ἢ μᾶλλον ἡ ὑπηρεσία αὐτοῦ ἀγνοεῖ, ἀντὶ τούτου δὲ ἁρμόδιον εἶναι τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἐκτὸς τοῦ τυπικοῦ τούτου ζητήματος ἔδει νὰ ἐξετασθῇ καὶ νὰ μελετηθῇ κατὰ πόσον συμφέρει ἡ διὰ νόμου μεταβολὴ Καταστατικῶν ἐκ διαθήκης ἱδρυμάτων, ληφθῇ δὲ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει γενικὸν μέτρον, ἰδίᾳ ὁσάκις ὅροι τινὲς καθίστανται ἀνεφάρμοστοι, καὶ χάριν δημοσίας ὠφελείας. Εἶναι ἀτυχῶς γνωστόν, ὅτι ἕκαστον Ὑπουργεῖον, ὅπως αὐξήσῃ τὴν δρᾶσιν αὐτοῦ, ἀδιαφορεῖ ἐὰν αἱ σχετικαὶ ὑπηρεσίαι ὑπάγονται εἰς αὐτὸ καὶ ὡς ἐκ τούτου ἕκαστον ζηλοτύπως ἄρχεται τῆς ἁρμοδιότητός του. Ἀλλὰ τοῦτο συμβαίνει ἐπὶ μεγάλῃ ζημίᾳ τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν, αἵτινες δὲν δύνανται οὕτω νὰ παρακολουθῶσι τὸ ἔργον αὐτῶν. Παράδειγμα ἔχομεν διάφορα ἔργα δημοσίας ἀντιλήψεως, ὧν ἐπιλαμβάνεται τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας εἰς βλάβην τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν, ὅθεν παρακαλεῖται ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ὅπως συστήσῃ τὴν δέουσαν συνεννόησιν ἐπὶ τοιούτων ζητημάτων μεταξὺ τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργῶν.

§101Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου). Κύριε Πρόεδρε, ὁ κανονισμὸς τῆς ἁρμοδιότητος ἐπακριβῶς εἶναι ὀλίγον δύσκολος, τοῦτο δὲ ἀποδεικνύει καὶ ἡ ἐπερώτησις τοῦ κ. συναδέλφου, διότι ὡς χθὲς τοῦ παρετήρησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἀναρμοδίως ἀπευθύνεται πρὸς αὐτόν.

§102Α. ΜΠΑΣΙΑΣ. Ὡς φύλακα τοῦ νόμου τὴν ἀπηύθυνα, εἶναι ὁ σφραγιδοφύλαξ ὁ κ. ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργός.

§103Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Ἐν πάσῃ περιπτώσει θὰ ἔλεγον εἰς τὸν κ. βουλευτήν, ὅτι εἶναι γνωστὸν ἐκ τῆς κοινοβουλευτικῆς ἱστορίας, ἐκ τῆς νομοθετικῆς ἱστορίας, ὅτι πράγματι ἐμφανίζονται τοιοῦτοι διακανονισμοὶ ἀναρμοδίως εἰσερχόμενοι εἰς δικαιοδοσίαν ὑπηρεσίας τινας. Τὸ πρᾶγμα ὀφείλει νὰ προκαλέσῃ τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς καὶ πρὸ τῆς ἐπερωτήσεως προυκάλεσε τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως. Ἐλήφθη δὲ ὅλη ἡ πρόνοια ὅπως ὑπάρξῃ ἡ προσήκουσα ἑνότης τῆς νομοθεσίας.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Χρυσοστάλλης παρακαλεῖ τοὺς κ.κ. Ὑπουργοὺς Δικαιοσύνης καὶ Παιδείας νὰ φροντίσουν ἀμέσως εἰ δυνατὸν νὰ ἀπαλλάξουν τοὺς καθηγητὰς τῶν γυμνασίων ἀπὸ τοῦ νὰ παρίστανται ὡς ἔνορκοι ἐν τοῖς Κακουργιοδικείοις ἵνα μὴ παραμελῆται ἡ χωλαίνουσα τοσοῦτον ἤδη ἐκπαίδευσις τῶν μαθητῶν.

§105Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Κατὰ νόμον δὲν ἐξαιροῦνται οἱ λειτουργοὶ τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως ἀπὸ τὴν ὑποχρέωσιν τοῦ νὰ κληροῦνται ὡς ὁρκωτοὶ δικασταί· ἐν τούτοις οὐδέποτε παρελείφθη νὰ συνιστᾶται εἰς τοὺς Εἰσαγγελεῖς νὰ προτείνωσι τὴν χορήγησιν ἀδειῶν εἰς αὐτοὺς ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας τῶν δικῶν τοῦ κακουργιοδικείου καὶ σχεδὸν οὐδεὶς παρέστη καὶ μετέσχεν ὡς ἔνορκος τοῦ δικαστηρίου, τυπικῶς μόνον τίθενται ἐν τῇ κληρωτίδι, διότι ὁ νόμος δὲν τοὺς ἐξαιρεῖ, θὰ ἦτο δὲ ἴσως ἀκόμη ἄωρον διὰ τὴν σύνοδον αὐτὴν νὰ τροποποιηθῇ ἡ διάταξις αὕτη τοῦ νόμου, ἀλλ’ ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἐφόσον ἐξακολουθοῦσι τὰ μαθήματα λαμβάνουσι ἄδειαν πολλῶν ἡμερῶν, ὥστε νὰ μὴ ἐμποδίζωνται οἱ λειτουργοὶ ἐν τῇ ἐκτελέσει τοῦ καθήκοντός των.

§106Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Αὐτὰ πρέπει νὰ ἀκουσθοῦν διὰ νὰ μὴ τοὺς τιμωροῦν οἱ Εἰσαγγελεῖς.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ξηρὸς, ἐπερωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, διατί, ἐνῷ ἐδηλώθη εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι δικαιοῦνται νὰ ἐκχωρήσωσι τὸ δικαίωμά των οἱ στρατευόμενοι πρεσβύτεροι ἀδελφοί, ὧν ἐφονεύθη ὁ ἀδελφὸς ἐν πολέμῳ, ὡς τοῦτο ἐδήλωσε καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 9ης τρέχοντος, ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία ἀρνεῖται τὴν μεταφορὰν ταύτην, σύμφωνον πρὸς τὰς γενομένας δηλώσεις καὶ συμφώνως πρὸς τὸν Νόμον.

§108Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Τὴν ἀπάντησιν εἰς τὴν ἐπερώτησιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ τὴν καταθέτω ἔγγραφον, κύριε Πρόεδρε, εἰς τὸ Προεδρεῖον.

§109Ν. ΞΗΡΟΣ. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὰς δηλώσεις, τὰς ὁποίας ἔκαμεν εἰς τὴν Βουλὴν ὁ ἀξιότιμος κύριος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, κατὰ τὰς ὁποίας, ἐὰν ὁ πρεσβύτερος ἀδελφὸς τοῦ ἐν πολέμῳ πεσόντος δὲν τυγχάνει στρατεύσιμος δύναται νὰ μεταβιβάσῃ τὸ δικαίωμά του εἰς τὸν δεύτερον. Εἶναι τόσον σαφὲς καὶ γραμματικῶς καὶ κατ’ ἔννοιαν τὸ σχετικὸν ἄρθρον, ὥστε πᾶσα νεωτέρα ἑρμηνεία νὰ ἀποτελῇ δικολαβισμὸν τῆς ὑπηρεσίας, κύριε Ὑπουργέ. Ὀφείλω δὲ νὰ διαμαρτυρηθῶ, διότι ὁ νόμος λέγει σαφῶς, ὅτι ἀπαλλάσσεται ὁ πρεσβύτερος ἀδιαφόρως ἐὰν ἀνήκει εἰς τὴν πρώτην σειράν καὶ νὰ ἐκχωρήσῃ τὸ δικαίωμά του αὐτό· ὅλαι αἱ ἑρμηνεῖαι ἀντίκεινται εἰς τὸν νόμον. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὴ ἀρκεσθῆτε εἰς τὰς πληροφορίας τῆς ὑπηρεσίας, ἀλλὰ νὰ ἴδητε τὸν νόμον μόνος σας διότι, σᾶς λέγω, ὅτι αἱ πληροφορίαι αὗται εἶναι δικολαθισμοί. Δὲν εἶναι κατάστασις αὐτὴ νὰ κάμῃ δηλώσεις ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ νὰ ἔρχεται ἡ ὑπηρεσία νὰ ἀρνῆται τὰς δηλώσεις αὐτάς.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Χρυσαστάλης, ἐπερωτᾷ τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργόν, νὰ δηλώσῃ εἰς τὴν Βουλήν, τίνες οἱ λόγοι οἱ ἀναγκάσαντες αὐτὸν νὰ προβῇ εἰς τὴν μετάθεσιν τοῦ κ. Βουγιουκλάκη Νομάρχου Εὐβοίας, ἀπὸ τὸν ὁποῖον οἱ Εὐβοεῖς εἶναι κατενθουσιασμένοι, φίλοι καὶ ἀντίπαλοι τῆς Κυβερνήσεως. Φαίνεται, ὅτι ἔχει ἁμαρτίας ἡ Εὔβοια νὰ μὴ σταματοῦν ἐκεῖ καλοὶ ὑπάλληλοι.

§111Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Οἱ λόγοι, οἱ ὑπαγορεύσαντες τὴν μετάθεσιν τοῦ Νομάρχου κ. Βουγιουκλάκη, εἶναι λόγοι διοικητικοί, δὲν πρόκειται οὔτε περὶ καταδίκης τῆς πολιτείας τοῦ Νομάρχου, περὶ τοῦ ὁποίου ἔχομεν τὴν γνώμην, ὅτι εἶναι ὁ ἄριστος ὑπάλληλος, οὔτε περὶ δυσμενείας, τὴν ὁποίαν ὑποθέτει ἴσως ὁ κ. Βουλευτής, ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις ἔκρινεν, ὅτι καταλληλότερος θὰ εἶναι εἰς νέαν θέσιν, ὅπου δύναται ἐπίσης νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὴν πολιτείαν, ὅπως ἐξυπηρέτησε ταύτην καὶ ἐκεῖ· εἶμαι δὲ βέβαιος, ὅτι καὶ ὁ μετατιθέμενος ἐν Εὐβοίᾳ Νομάρχης θὰ ἀφήσῃ τὰς ἰδίας ἀγαθὰς ἐντυπώσεις, ἃς ἀφῆκεν καὶ ὁ κ. Βουγιουκλάκης. Προκειμένου περὶ τοῦ Νομάρχου, ὁ νόμος ἀφήνει ἐλευθέραν τὴν Κυβέρνησιν, εἰς τὰς τοποθετήσεις, διορισμοὺς καὶ παύσεις. Ἐξαρτᾶται δὲ ἐκ τῶν περιστάσεων νὰ σταθμίσῃ αὕτη.

§112Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Ὅταν ἕνας νομὸς εἶναι εὐχαριστημένος ἀπὸ τὸν Νομάρχην του, διοικοῦντα λαμπρά, ὥστε φίλοι καὶ ἀντίπαλοι νὰ εἶναι καταγοητευμένοι, εἶναι παράλογον νὰ τὸν μεταθέτῃ ἡ Κυβέρνησις, ἕνεκεν ἐπικρατήσεως τοῦ κεφιοῦ ἑνὸς πολιτικοῦ, ἑνὸς Βουλευτοῦ φίλου της. Ὁ τόπος ὅλος διαμαρτύρεται, διότι τοῦ πέρνουν τὸν ἀγαπητώτατον Νομάρχην Βουγιουκλάκην, ὃν ἅπασα ἡ Εὔβοια περιέβαλε διὰ ἐγκαρδίου ἀγάπης καὶ ἐκτιμήσεως· διότι ὁ συνάδελφος κ. Γ. Ἀβέρωφ δὲν τὸν εὕρισκον εὐπειθῆ εἰς τὰς κομματικάς του ἀξιώσεις διὰ τοῦτο ἔπρεπε νὰ μετατεθῇ καὶ μετετέθη· ἀλλ’ αὐτὰ τὰ πράγματα δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ γίνωνται παρὰ τῆς Κυβερνήσεως τῶν Φιλελευθέρων.

§113Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εὐχαρίστως ἀκούω τοὺς ἐπαίνους, ἀλλὰ διαμαρτύρομαι διὰ τὰ ἄλλα ἐλατήρια, τὰ ὁποῖα ἀποδίδετε εἰς τὴν μετάθεσιν.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς παρακαλεῖ, ὅπως ἡ ὑπηρεσία τῶν Δημοσίων Ἔργων θέσει εἰς ἐκτέλεσιν τὴν κατασκευὴν τῆς δημοσίας ὁδοῦ Καλαβρύτων–Τριπόλεως, διότι δι’ αὐτῆς πολλαπλῶς θὰ ἐξυπηρετηθῶσι οἱ νομοὶ Ἀχαΐας καὶ Ἀρκαδίας.

§115Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας γνωρίζει κάλλιον ἐμοῦ, ὅτι ἡ ὁδὸς αὕτη εὑρίσκεται εἰς πρωτογενῆ κατάστασιν. Ἀληθῶς τμῆμα τῆς δημοσίας ὁδοῦ Τριπόλεως– Καλαβρύτων κατεσκευάσθη μέχρι τοῦ Λεβιδίου. Ἐννοεῖται, ὅτι αἱ κατὰ καιροὺς Κυβερνήσεις ἔχουν κατασκευάσει μερικὰ τμήματα μεταξὺ Μαζεΐκων, Λεβιδίου, Καλαβρύτων, ἀλλ’ ὑπολείπονται ἄλλα καὶ ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, εἰς τὸν τελευταίως ψηφισθέντα γενικὸν νόμον περὶ ἀπαραιτήτων δημοσίων ὁδῶν, συμπεριέλαβε τὴν ὁδὸν Καλαβρύτων–Τριπόλεως. Γνωρίζει οὗτος τὰ ὠφελήματα τὰ ἐκ τῆς κατασκευῆς τῆς ὁδοῦ ταύτης, χωρὶς νὰ ἔχῃ φόβον, ὅτι ἡ δαπάνη αὕτη εἶναι τόση, ὥστε νὰ ἐπιφέρῃ κλονισμὸν εἰς τὸ δημόσιον Ταμεῖον. Διὰ τοῦτο πρέπει νὰ σπεύσῃ νὰ ἐνεργήσῃ, ὅπως ἐκτεθῇ τὸ ταχύτερον εἰς δημοπρασίαν καὶ τὸ ὑπόλοιπον μέρος τῆς ὁδοῦ, ἢ καὶ μέρος αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον ὅμως θὰ ἀποτελέσῃ ἀρχὴν τῆς ἐκτελέσεως τοῦ ὅλου ἔργου.

§116Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Γνωρίζετε, ὅτι θὰ γίνῃ ἔναρξις ἐργασιῶν καθ’ ὅλον τὸ Κράτος εἰς τὰς ὁδούς, ἑπομένως καὶ εἰς τὴν ὁδὸν αὐτήν.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Καταπότης παρακαλεῖ νὰ διαφωτίσωσι τὴν Βουλήν, διατὶ οἱ ἑκουσίως προσελθόντες εἰς τὸν στρατὸν ἀμέσως εἰς τὴν ἀρχὴν τοῦ Κινήματος δὲν λαμβάνουν μισθόν, ἐνῷ οἱ συνεπείᾳ τῆς ἀναγκαστικῆς ἐπιστρατεύσεως ἐπιστρατευθέντες ὑπάλληλοι λαμβάνουσι τοιοῦτον.

§118Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Διότι ὁ νόμος ὁρίζει ὅτι λαμβάνουσιν τὸν μισθὸν οἱ ὑπάλληλοι οἱ καλούμενοι ὡς ἔφεδροι.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Κατσίνας παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ διατάξῃ τὴν Ἑταιρείαν τῶν Μονοπωλίων, ὅπως τροφοδοτήσῃ τὴν ἀποθήκην Θηβῶν δι’ ἐπαρκοῦς ἅλατος ἀπαραιτήτου διὰ τὴν τυροκομίαν καὶ τὰς ἄλλας ἀνάγκας τῶν κατοίκων, ἀναγκαζομένων νὰ προμηθεύωνται τοιοῦτον ἀπὸ διαφόρους κερδοσκόπους μὲ τιμὴν 1,50 κατ’ ὀκᾶν.

§120Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἔχω δώσει διαταγὰς συχνὰς καὶ αὐστηροτάτας εἰς τὴν Ἑταιρείαν τῶν ὑπεγγύων προσόδων νὰ ἀναπληρώσῃ τὸ ἀπόθεμα εἰς ὅλας τὰς ἀποθήκας. Ἡ Ἑταιρεία λέγει πάντοτε ὅτι ὅ,τι εἶναι δυνατὸν τὸ κάμνει ἀλλὰ τὰ μέσα τῆς μεταφορᾶς εἶναι τοιαῦτα ὥστε δὲν δύνανται νὰ ἐπαρκέσωσιν εἰς τὸ ποσὸν αὐτό. Τὸ κατ’ ἐμὲ ἐπρομηθεύθην ἅλας καὶ ἐκ τοῦ Ἐξωτερικοῦ εἰς μεγάλην ποσότητα ἵνα δυνηθῶ νὰ ἀνταποκριθῶ εἰς τὰς ἀνάγκας τοῦ τόπου καὶ τὸ ἀπόθεμα τοῦ ἅλατος τὸ ὑπάρχον εἰς τὸν Πειραιᾶ καὶ ἀλλαχοῦ εἶναι ἀρκετὸν ἀλλ’ ἡ μεταφορὰ εἶναι δύσκολος.

§121Δ. ΚΑΤΣΙΝΑΣ. Ὅπως ἐγὼ διέγνωσα δὲν εἶναι οὔτε ἡ ἔλλειψις τοῦ ἅλατος, οὔτε ἡ ἔλλειψις τῶν μέσων τῆς μεταφορᾶς αἰτία τούτου, ἀλλ’ ἡ ἑταιρεία τῶν Μονοπωλίων δὲν προθυμοποιεῖται νὰ ἐφοδιάσῃ τὰς ἀποθήκας, διότι ὡς μανθάνω δὲν εἶναι δυνατὸν μὲ τὸ 25λεπτον νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς δαπάνας. Τὰ μεταφορικὰ μέσα εἶναι τόσον ὑψωμένα σήμερον, ὥστε θὰ ὑποστῇ ζημίαν πωλοῦσα τὸ ἅλας πρὸς 25 λεπτὰ καὶ ἑπομένως εἶναι ἀδύνατον νὰ πράξῃ τοῦτο ἀναλαμβάνουσα τὴν ζημίαν. Ὡς ἐκ τούτου τὸ ἁλάτι περιῆλθεν εἰς χεῖρας κερδοσκόπων οἱ ὁποῖοι τὸ πωλοῦσιν πρὸς 1.50 τὴν ὀκᾶν. Αἱ Θῆβαι ἐπαρχία κατ’ ἐξοχὴν κτηνοτρόφος καὶ τυροκόμος στεροῦνται ἅλατος. Οἱ διάφοροι κτηνοτρόφοι ἀναγκάζονται ἐκ τούτου νὰ ἀποτείνωνται πρὸς τοὺς αἰσχροκερδεῖς πρὸς προμήθειαν τοῦ ἅλατος. Θὰ ἦτο προτιμώτερον τοὺ λοιποῦ νὰ δοθῇ ἄδεια εἰς τὴν Ἑταιρείαν νὰ τὸ πωλῇ εἰς τὴν δημοσίαν τιμὴν παρὰ νὰ προμηθεύωνται τὸ ἅλας οἱ ἔχοντες ἀνάγκην αὐτοῦ ἀπὸ τοὺς κερδοσκόπους πρὸς 1.50 τὴν ὀκᾶν. Αὐτὴ εἶναι ἡ δυσχέρεια τῆς Ἑταιρείας τῶν Μονοπωλίων. Ἀπὸ ἑνὸς ἔτους ἡ ἀποθήκη τῶν Θηβῶν στερεῖται ἅλατος ἐνῷ ἄλλοτε κατὰ τοὺς μῆνας αὐτοὺς περισσότερα τῶν 70 βαγονίων μετέφερον ἅλας εἰς τὰς Θήβας, διὰ ν’ ἀνταποκριθῶσιν εἰς τὰς ἀνάγκας των. Ἡ αἰτία λοιπὸν εἶναι ὅτι δὲν εἶναι διατεθειμένη ἡ Ἑταιρεία νὰ διαθέσῃ τὸ ἅλας πρὸς 25 λεπτὰ μὲ ζημίαν της.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Ν. Ξηρὸς καὶ Δ. Τερζάκης, ἐρωτῶσι τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, πῶς σκέπτεται καὶ διὰ τίνων μέτρων, ν’ ἀντιμετωπίσῃ τὴν παρουσιαζομένην ἀζητησίαν τῶν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἐξαγομένων καπνῶν κατόπιν τῆς ἐπιβολῆς τοῦ φόρου ἐπὶ τοῦ καπνοῦ, δεδομένου ὅτι ἀπὸ τῆς ὑποβολῆς τούτου ὡς σοβαρὸς ἀνταγωνιστὴς εἰς τὰς ἀγορὰς ταύτας προῆλθον τὰ ἐκ τῆς ἄπω Ἀνατολῆς εἰσαγόμενα εἰς τὰς αὐτὰς ἀγορὰς καπνά, προσφερόμενα λόγῳ τῆς κατωτέρας ποιότητός των εἰς εὐθηνοτέρας τιμὰς τῶν τῶν ἑλληνικῶν, ἅτινα βαρύνονται ἐπιπροσθέτως μὲ τὸν ἐν λόγῳ φόρον καὶ ἂν δὲν φρονῇ ὅτι ἐνδείκνυται ἡ κατάργησις τῆς διακρίσεως τῶν ποιοτήτων καὶ ὁ ὁρισμὸς μιᾶς ποιότητος φόρου τηρουμένης μόνον τῆς διακρίσεως διὰ τὰ καπνὰ τοῦ Ἄργους. Καὶ ἐπίσης δέον νὰ ἐξετασθῇ τὸ ζήτημα ἂν καὶ κατὰ πόσον ἐνδιαφέρῃ τὴν Ἑλληνικὴν διὰ τὸ μέλλον παραγωγὴν συντελουμένου τοῦ ἀποκλεισμοῦ τῆς ἐκ τῶν νῦν ἀγορῶν της διὰ τῆς συνηθείας τῆς χρήσεως τῶν καπνῶν τῆς Ἀνατολῆς.

§123Ν. ΞΗΡΟΣ. Καὶ ἐξ ὅλων τῶν λοιπῶν κυρίων συναδέλφων οἱ ὁποῖοι ὑπέγραψαν τὴν ἐπερώτησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ὀφείλω νὰ δηλώσω ὅτι δὲν ἐπρόκειτο περὶ ἐπερωτήσεως σκοπούσης ἔλεγχον αὐτοῦ, ἀλλ’ ὅπως ἐπιστήσωμεν τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως πρὸς λῆψιν μέτρων ἐνδεικνυμένων διὰ τὸ ζήτημα τοῦ καπνοῦ. Ἐλπίζομεν ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐν τῇ μερίμνῃ της ὑπὲρ τῶν συμφερόντων τοῦ τόπου θὰ ἐξακολουθήσῃ συντόνως καὶ εἰς προσεχὲς μέλλον θὰ διευθετήσῃ τὸ ζήτημα. Διὰ τοὺς λόγους αὐτοὺς ἀποσύρομεν τὴν ἐρώτησιν βέβαιοι ὄντες ὅτι ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν θὰ ἔχωμεν δείγματα ἁπτὰ περὶ τούτου, ἀφοῦ ἡ Κυβέρνησις λάβει τὰς ἀναγκαίας πληροφορίας περὶ τοῦ δικαίου τῆς ἀξιώσεως, τὴν ὁποίαν προβάλλουν οἱ καπνοπαραγωγοί.

§124Δ. ΤΕΡΖΑΚΗΣ. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐπείσθη περὶ τοῦ δικαίου τῶν καπνοπαραγωγῶν πρὸς μεταβολὴν τῆς ἰσχυούσης φορολογίας, θὰ παρακαλέσω αὐτὴν νὰ στέρξῃ εἰς σύστασιν εἰδικῆς ἐπιτροπῆς ὑπὸ τὴν προεδρείαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἡ ὁποία νὰ συζητήσῃ τὰ θέματα τὰ σχετιζόμενα μὲ τὴν παραγωγὴν τοῦ καπνοῦ καὶ ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν νὰ ὑποβάλλῃ τὸ πόρισμά της εἰς τὴν Βουλήν. Οὕτω αἱ συζητήσεις θὰ λείψουν καὶ τὸ ζήτημα θὰ λυθῇ ὑπὲρ τῶν παραγωγῶν καὶ ὑπὲρ τοῦ τόπου.

§125Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Παρακαλῶ τοὺς κ. κ. βουλευτὰς νὰ λάβωσιν τὴν πρωτοβουλίαν καὶ νὰ συνέλθωσιν μίαν ἡμέραν πρὸς τοῦτο.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πὼπ ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἐπερωτήσεως.

§127Γ. ΠΩΠ. Ἐπὶ αὐτοῦ τοῦ θέματος μοὶ ἀπεστάλη τηλεγράφημα καὶ ὑπὸ τοῦ καπνεμπορικοῦ συνδέσμου Βόλου. Παρακαλῶ νὰ διαβιβασθῇ πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Λαμβάνω δὲ τὴν τιμὴν νὰ συστήσω τὰ θέματα καθ’ ὃν τρόπον διετυπώθησαν ὑπὸ τῶν κυρίων συναδέλφων καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν δηλώσεων τὰς ὁποίας ἐποιήσατο ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἐν συνεννοήσει μετὰ τοῦ συναδέλφου του κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν.

§128Π. ΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Καὶ εἰς ἐμὲ ἀπεστάλη παρόμοιον τηλεγράφημα καὶ παρακαλῶ νὰ ἀποσταλῇ ὅπου δεῖ.

§129Δ. ΤΕΡΖΑΚΗΣ. Ἀφιέμεθα εἰς τὴν μέριμναν καὶ τὸ ἐνδιαφέρον τῆς Κυβερνήσεως.

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐδέχθη, μάλιστα καὶ ἰδιαιτέρως νὰ συζητήσῃ τὸ ζήτημα.

§131Γ. ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Ἀδυνατῶ νὰ κατανοήσω τὸν λόγον τῆς λύσεως τοῦ ζητήματος τούτου. Ἐζητήθη παρὰ βουλευτῶν μὲ τὴν γνώμην τῶν ὁποίων τάσσομαι καὶ ἐγώ, ὅπως συσταθῇ κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπή.

§132Ν. ΞΗΡΟΣ. Ἵνα λύσῃ τὸ ζήτημα μετὰ δεκαετίαν.

§133Γ. ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Δύναται νὰ τὸ λύσῃ καὶ ἐντὸς δεκαημέρου. Τὴν στιγμὴν ταύτην ἔχομεν μίαν ἀόριστον δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι δέχεται καὶ ἰδίαν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου. Δὲν πρόκειται νὰ συζητηθῇ κατ’ ἰδίαν. Τὸ ζήτημα τὸ γνωρίζει ὁ κ. Ὑπουργός. Κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν ἀπεφασίσαμεν νὰ γίνῃ εὐρεῖα συζήτησις δι’ ἀνακούφισιν τῶν πληθυσμῶν ἐκείνων ζητούντων μίαν δικαίαν ἐλάττωσιν τῆς φορολογίας, ἥτις ἀντίκειται εἰς τὴν οἰκονομικὴν βάσιν. Δὲν θέλω νὰ εἰσέλθω εἰς συζήτησιν θέματος, τὸ ὁποῖον δι’ ὀλίγων κατὰ τὴν παρελθοῦσαν συνεδρίασιν ἀνέπτυξα καὶ τὸ ὁποῖον εὐρύτατα ἀνέπτυξαν ἕτεροι συνάδελφοι, ἀλλ’ ἤθελον τὴν στιγμὴν ταύτην ἐὰν εὐαρεστεῖτο ἡ Βουλὴ ν’ ἀποφανθῇ ὑπὲρ τῆς συστάσεως μιᾶς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία νὰ ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα εὐρύτερον. Ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει ἐπιχειρήματα ἐναντίον τῆς γνώμης μας καὶ ἐναντίον τῶν ἀναπτυχθέντων θεμάτων κατὰ τὴν παρελθοῦσαν συζήτησιν τῆς Δευτέρας εἶναι ὑποχρεωμένος ἀπὸ τοῦ βήματος ν’ ἀναπτύξῃ τὰ ἐπιχειρήματα ταῦτα, ὅπως φωτίσῃ καὶ ἡμᾶς. Διότι ὁμολογουμένως ἡ συζήτησις σταματᾷ, χωρὶς νὰ πεισθῇ οὐδεὶς ἐξ ἡμῶν.

§134Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Προκειμένου περὶ ζητήματος Κυβερνητικῆς πρωτοβουλίας δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀφεθῇ εἰς κοινοβουλευτικὴν ἐπιτροπὴν, ἥτις νὰ ὑποδείξῃ εἰς αὐτήν, ποίαν φορολογικὴν πολιτικὴν θὰ ὑποδείξῃ. Τὸ ζήτημα ἔχει ὡς ἑξῆς. Πρὸ ἡμερῶν ἐγένετο συζήτησις παρ’ ἀξιοτίμων συναδέλφων, οἵτινες ἐνεγράφησαν σήμερον εἰς τὴν διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων. Δὲν γνωρίζω, ἐὰν σκοπεῖται ἔλεγχος τῆς Κυβερνήσεως, ἢ σκοπεῖται ἡ εὐρυτέρα συζήτησις τοῦ θέματος, διὰ τὴν ὁποίαν παρέχει δικαίωμα ὁ κανονισμός, ἐνῷ δὲν ὑπάρχει παρόμοιον δικαίωμα, ἐφ’ ὅσον ἀναγράφεται ὡς ἐρώτησις. Ὁ πρῶτος ὁμιλήσας βουλευτὴς ἐδήλωσεν, ὅτι ἔχει ὑπ’ ὄψιν του μελέτην τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου. Οἱ ὑποβληθέντες εἰς τὴν Βουλὴν πίνακες τοὺς ὁποίους ὑπέβαλεν ὁ συνάδελφός μου κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὑποθέτω, ὅτι ἐγέννησαν ἀπορίας τινάς. Ἐδῶ, κύριοι, δὲν πρόκειται περὶ πεισματικῆς ἐνεργείας ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ Κυβέρνησις ἐπιμένει εἰς τὸ φορολογικὸν ὅριον, ἐφ’ ὅσον θὰ στηρίζεται ἐπὶ τῶν στοιχείων τὰ ὁποῖα αὐτὴ κρίνει εὔλογα. Εἶχε στοιχειώδη ὑποχρέωσιν ἡ Κυβέρνησις νὰ ῥυθμίσῃ τὴν ἀπόφασίν της ἀναλόγως τῆς πεποιθήσεως τὴν ὁποίαν θὰ μορφώσῃ περὶ τῶν πραγματικῶν συνθηκῶν, ὑφ’ ἃς διατελοῦσιν σήμερον αἱ καπνοπαραγωγοὶ χῶραι.

§135Α. ΠΑΠΑΠΟΣΤΟΛΟΥ. Ἡ Κυβέρνησις θὰ λάβῃ μέτρα νέα ὑπὲρ τῆς φορολογίας τοῦ καπνοῦ. Δὲν ἔχομεν παρὰ νὰ ὑπομνήσωμεν εἰς αὐτὴν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὑποθέτω, ὅτι θ’ ἀντελήφθη, ὅτι πρόκειται περὶ τοῦ πρώτου ἤδη προϊόντος τῆς Ἑλλάδος κατ’ ἀξίαν φορολογικοῦ. Διότι, ἂν μέχρι σήμερον ἔχομεν προϊόν τι διὰ τὸ ὁποῖον ἀπησχολήθη ἡ Βουλὴ κατὰ πολλὰς περιόδους, τώρα ἔχομεν μὲ τὸν διπλασιασμὸν τῆς Ἑλλάδος τὸ προϊόν τοῦτο, τὸ ὁποῖον προσπορίζει εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν τὰ περισσότερα χρήματα. Τὸ προϊόν τοῦτο εἶναι ὁ καπνός. Ἂς προσέξῃ ἡ Κυβέρνησις, ὥστε νὰ μὴ παραμείνῃ ἡ φορολογία, ὡς εἶχε κατὰ τὸ παρελθόν, διότι οὕτω θὰ πλήξῃ καιρίως μίαν μεγάλην πηγὴν πλούτου διὰ τὴν Ἑλλάδα.

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ

ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου «περὶ προσωρινῆς ἀπολύσεως τῶν στρατευομένων ἐν καιρῷ πολέμου καταδίκων».

§137Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Τὸ πρῶτον ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἐτροποποιήθη.

§138Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Καὶ μίαν ἄλλην διασάφισιν, κ. Ὑπουργέ. Ἐννοεῖ ἡ διάταξις καὶ τοὺς ἐφέδρους ἀξιωματικοὺς;

§139Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν κάμνει διάκρισιν.

§140Γ. ΠΩΠ. Καὶ περὶ ἀξιωματικῶν πρόκειται καὶ ἐφέδρων καὶ μὴ ἐφέδρων;

§141Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν ὑποθέτω ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ εἰδικευθῇ ἐφόσον λέγει οἱ ὑπηρετήσαντες ὁπωσδήποτε εἰς τὸν στρατὸν καὶ καταδικασθέντες.

§142Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὁ χρόνος κατὰ τὸν ὁποῖον ἀναστέλλεται ἡ ποινὴ καὶ ὑπηρετοῦσιν εἰς τὸν στρατὸν οἱ καταδικασθέντες, λογίζεται ὡς στρατιωτικὴ ὑπηρεσία;

§143Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὀφείλω νὰ κάμω τὴν δήλωσιν, ὅτι δὲν διῆλθε τοῦ νοῦ τῆς Κυβερνήσεως ὅτι κατὰ τὸν χρόνον καθ’ ὃν ἀναστέλλεται ἡ ποινὴ δὲν λογίζεται ὡς στρατιωτικὴ ὑπηρεσία.

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον;

§145ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, Μάλιστα. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον).

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ σύνολον ἀναβάλλεται. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναθέσεως ἐν τῷ Νομῷ Ἀττικοβοιωτίας τῆς ὑπηρεσίας παροχῆς περιθάλψεως εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν ὑπὸ τὰ ὅπλα ὑπηρετούντων ἀνδρῶν ἀπ’ εὐθείας εἰς τὴν ἁρμοδίαν Διεύθυνσιν τοῦ Ὑπουργείου Περιθάλψεως». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης εἰς τὸ ἄρθρον 2 τοῦ νόμου 752 «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Β. Διατάγματος τῆς 8 Ἰουλίου 1917 «περὶ περιθάλψεως τῶν Προσφύγων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκρίσεως κατασκευῆς τῆς ὁδοῦ Δελβινακίου καὶ τῶν σχετικῶν πρὸς τοῦτο ἐνεργειῶν τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ Ἠπείρου».

§147Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Κύριε Πρόεδρε, ὑποβάλλω τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ μόνου ἄρθρου τοῦ νομοσχεδίου.

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον ὅπως ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ;

§149ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον).

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ σύνολον ἀναβάλλεται. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ Καταστατικοῦ τῆς ἐν Καλλιθέᾳ Χαροκοπείου Σχολῆς».

§151ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἀναβάλλεται αὐτὸ, κ. Πρόεδρε. Ἀναβάλλεται.

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται.

§153Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ «περὶ τροποποιήσεως τοῦ Καταστατικοῦ τῆς ἐν Καλλιθέᾳ Χαροκοπείου Σχολῆς» δὲν πρέπει ν’ ἀναβληθῇ. Ἕνας ἀείμνηστος εὐεργέτης, ὁ ὁποῖος ἀφῆκε 5 καὶ ½ ἑκατομμύρια εἰς τὸ Κράτος εἶχε τὸ ἀτύχημα νὰ τὸν τυραννοῦν καὶ μετὰ τὸν θάνατον. Εἶναι ὁ Χαροκόπος. Ἡ διαθήκη του ἠνοίχθη κατὰ τὸ 1910. Μεταξὺ ἄλλων κληροδοτημάτων, τὰ ὁποῖα ἀφῆκεν οὗτος ὑπὲρ διαφόρων εὐεργετικῶν ἱδρυμάτων συνιστᾷ Σχολὴν ἐν Καλλιθέᾳ, τὴν ὁποίαν ἴσως κατὰ κακὴν σύμπτωσιν ὁ γράψας τὴν διαθήκην ἐκείνην, τὴν ὠνόμασεν Ἐπαγγελματικήν. Κατετέθησαν 2½ περίπου ἑκατομμύρια δι’ αὐτὴν, ἐξασφαλίσαντα τόκον 56.000 δραχμῶν ἐτησίως. Διάφοροι διδάσκαλοι ἔλαβον μέρος εἰς τὴν σύνταξιν τῆς διαθήκης καὶ τοῦ καταστατικοῦ καὶ παρενεβλήθησαν ἀτέλειαι εἰς αὐτόν. Κατεβλήθησαν χρήματα διὰ νὰ κατασκευασθῇ ἡ Σχολὴ αὕτη, ἀλλὰ κατὰ κακὴν συγκυρίαν ὁ τότε Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἀνεκάλυψε τὴν φράσιν «συνιστᾶται ἐπαγγελματικὴ Σχολὴ κλπ.»

§154Α. ΜΠΑΣΙΑΣ. Δὲν θὰ ἔσχε τὴν περιέργειαν ν’ ἀναγνώσῃ τὴν διαθήκην διὰ νὰ ἴδῃ διὰ ποῖον σκοπὸν ἀφῆκε τὰ χρήματα ὁ Χαροκόπος καὶ ποῦ ἠθέλησε νὰ τ’ ἀφήσῃ; Ὁ διαθέτης ἀφῆκε τὰ χρήματα σαφῶς καὶ ἀνενδοιάστως νὰ γίνῃ σχολὴ διὰ νὰ παρασκευάζεται ἡ μόρφωσις τῶν μελλουσῶν ἑλληνίδων μητέρων. Τοῦτο τὸ περιέλαβεν εἰς τὰ τόσα ἄρθρα τοῦ καταστατικοῦ (θόρυβος).......

§155Γ. ΠΩΠ. Πῶς διατυπώνει ἡ διαθήκη τὰ τῆς ἱδρύσεως τῆς Σχολῆς, κ. Συνάδελφε;

§156Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Νὰ μαρφώνονται αἱ Ἑλληνίδες μητέρες, δηλαδὴ οἰκοδέσποιναι......

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Βουλευτά, ἀνεβλήθη (θόρυβος).

§158Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Τὶ σχέσιν ἔχει εἰς αὐτὰ ὁ Τμηματάρχης τῆς ἰχθυολογίας (γέλωτες) Ὁ κ. Μπασιᾶς θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ παρ’ ὅλον τὸν σεβασμόν, τὸν ὁποῖον ἔχω εἰς τὰς γνώσεις του, νὰ μὴ δεχθῶ τὴν γνώμην του.

§159Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Τὸ ζήτημα ἐγεννήθη σήμερον καὶ εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, ἐπειδὴ δὲ δὲν ὑπῆρχον πρόχειρα ὅλα τὰ ἀναγκαῖα στοιχεῖα, δὲν ὑπῆρχεν ἡ διαθήκη, οὔτε κἂν τὸ καταστατικόν, ὥστε νὰ κρίνωμεν ποῦ κεῖται τὸ δίκαιον καὶ ποῖον τὸ Ὑπουργεῖον τὸ ἀξιοῦν διὰ τοῦ νομοσχεδίου ὅτι αὐτὸ καὶ μόνον ἐκ τῆς διαθήκης ἔχει τὴν ἐποπτείαν τῆς σχολῆς καὶ ὅτι δὲν ἔχει ἄλλο Ὑπουργεῖον δὲν ἠξεύρω ποῖον, τὸ ὁποῖον θὰ ἐθεώρει ὅτι δυνάμει διατάξεώς τινος τοῦ καταστατικοῦ δικαιοῦται καὶ αὐτὸ νὰ ἔχῃ ἐποπτείαν τινά. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν ὅτι εἶνε ἀνάγκη ἀναβολῆς 24 ὡρῶν μόνον, διὰ τὴν αὐριανὴν συνεδρίασιν, ἕως οὗ ἴδωμεν καὶ ἡμεῖς τὴν διαθήκην καὶ τὸ καταστατικόν, ὥστε αὔριον νὰ συζητηθῇ. Δὲν πρόκειται λοιπὸν περὶ ἀναβολῆς, ἡ ὁποία νὰ τὸ ῥίψῃ εἰς τὰς καλένδας. Διὰ τὴν σήμερον ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον. Αὐτὴν τὴν δήλωσιν κάμνω.

§160Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Ἀκούσατε τώρα νὰ μάθετε καὶ μίαν, λεπτομέρειαν, ἡ ὁποία ἐπιβάλλει τὴν μὴ ἀναβολὴν καὶ ἡ ὁποία μὲ ἠνάγκασε νὰ εἶμαι περὶ τῆς μὴ ἀναβολῆς. Μεταξὺ τῶν ἄλλων διατάξεων τῆς διαθήκης ὑπάρχει καὶ ἡ ἑξῆς, νὰ ἀποστέλλεται ἐτησίως ὡρισμένος ἀριθμὸς κοριτσιῶν, ἵνα ἐκπαιδεύωνται εἰς τὴν Ἑσπερίαν, ὅπως καταστοῦν ἱκαναὶ καὶ διδάξουν εἰς τὴν Σχολὴν αὐτὴν καὶ εἰς ἄλλα σχολεῖα. Ἐστάλησαν 9 κορίτσια, νομίζω, Ἕνεκα τοῦ ἀτυχήματος, τὸ ὁποῖον περιέχει ἡ διαθήκη, νὰ περιέχηται ἐν αὐτῇ καὶ τὸ ὄνομα τῆς Βασιλίσσης Σοφίας, ὡς προέδρου, εἰς τὰ κορίτσια αὐτὰ δὲν ὑπάρχει ὁ δυνάμενος νὰ στείλῃ τὰ τροφεῖα, ἐξεδιώχθησαν δὲ τῶν σχολῶν, περιέρχονται ἀνὰ τὰς ἀγυιὰς τῆς Νέας Ὑόρκης, δὲν ἠξεύρω τί ἐπάγγελμα συμβαίνει νὰ ἀσκοῦν αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἐξευτελίζουσι τὸ Ἑλληνικὸν ὄνομα, τὴν Ἑλληνικὴν πολυπραγμοσύνην, ἀλλὰ καὶ τὴν ὄρεξιν, τὴν ὁποίαν ἔχει κάθε Ὑπουργὸς νὰ ἀναλαμβάνῃ κάθε ὑπηρεσίαν. Τοιαύτη σκέψις ὑπῆρχε κύριε Ὑπουργέ, καὶ πρὸ τετραετίας, ὅταν τὸ ἴδιο ζήτημα ἠγέρθη μεταξὺ τῶν δύο Ὑπουργείων καὶ ἐγεννήθησαν ἀμφισβητήσεις καὶ κατέληξαν, ἐπὶ τέλους, εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἀνήκει εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας. Ἀλλ’ ἀκούσατε καὶ μίαν ἄλλην λεπτομέρειαν. Διὰ νὰ συμπληρωθῇ ἡ ἐπίπλωσις τῆς σχολῆς ταύτης ἠγόρασαν πράγματα ἀξίας 100.000 δραχ. περίπου, ἐναποθηκεύθησαν δὲ αὐτὰ εἰς τὰς ἀποθήκας τοῦ Τελωνείου τῆς Νέας Ὑόρκης. Τηλεγράφημα, πρὸ μηνὸς ληφθέν, ἀγγέλλει, ὅτι ὁ ἰδιοκτήτης ἢ τὸ Τελωνεῖον, δὲν ἠξεύρω, ἢ ἡ Ἀμερικανικὴ Κυβέρνησις ἀπέβαλον τῆς ἀποθήκης ταῦτα καὶ ἐκποιοῦνται διὰ δημοπρασίας, ἐὰν δὲν προλάβωμεν νὰ στείλωμεν τὸ ἀντίτιμον νὰ τὰ παραλάβωμεν. Ὅλα, λοιπόν, αὐτὰ τὰ ἔπιπλα καταστρέφονται, τὰ κορίτσια, τὰ μεταβάντα πρὸς ἐκπαίδευσιν, ἵνα μεταδώσωσι φῶτα εἰς τὴν Ἑλλάδα, λαμβάνουν ἄλλου εἴδους φῶτα, διὰ τοῦ νομοσχεδίου δὲ αὐτοῦ πρέπει νὰ σπεύσωμεν καὶ εἰ δυνατὸν αὔριον νὰ δοθῇ τὸ δικαίωμα εἰς τὸν ἐκτελεστὴν τῆς διαθήκης νὰ ἀποστείλῃ τὰ χρήματα αὐτά. Θέλετε νὰ ἀκούσετε τώρα πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπαχθῇ εἰς τὸ τμῆμα Ἰχθυολογίας; Ἀφοῦ ὁρίζει ἡ διαθήκη τὸ ἑξῆς: Τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον ἀπαρτίζεται ἀπὸ τὴν Βασίλισσαν Σοφίαν, ἡ ὁποία τώρα ἀντικαθίσταται ἀπὸ τὸν καθηγητὴν τῆς Παιδαγωγικῆς, ἀπὸ διαφόρους ἄλλους, τὸν Γενικὸν Γραμματέα τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας καὶ ἄλλους. Μόνον ἡ λέξις λέγει τὴν ὀνομασίαν «Ἐπαγγελματικὴ Σχολή». Ἐὰν χάριν αὐτῆς τῆς λέξεως πρέπει νὰ κινηθῶσιν ὅλαι αἱ φιλοδοξίαι, νὰ διαφθαροῦν ὅλα τὰ κορίτσια, τὰ ὁποῖα ἐστάλησαν πρὸς ἐκπαίδευσιν, νὰ ἐκποιοῦνται τὰ εἴδη τῆς σχολῆς, τὰ ὁποῖα εἶναι ἐν ὑπαίθρῳ, νὰ ἐφιλονεικήσουν οἱ κύριοι Ὑπουργοί, νὰ συσκεπτώμεθα πάντες, ἂς λάβῃ τότε ἐνεργότερον μέρος ὁ κ. Μπασιᾶς εἰς τὸν χαρακτηρισμὸν ἐν γένει τοῦ πράγματος καὶ ἂς γίνῃ ὅ,τι πρέπει κατὰ τὴν γνώμην του.

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπασιᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§162Α. ΜΠΑΣΙΑΣ. Ὁμολογῶ, ὅτι συνεκινήθην καὶ ἐγὼ ἀπὸ τὴν ἱερὰν ἀγανάκτησιν, ἡ ὁποία κατέλαβε τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον. Ἀλλ’ ἔχω καὶ ἐγὼ ἄλλον λόγον διὰ νὰ συγκινοῦμαι καὶ νὰ ἐνδιαφέρωμαι, διότι τυγχάνω συμπολίτης τοῦ ἀειμνήστου διαθέτου Χαροκόπου. Ὁ ἀοίδιμος Χαροκόπος ἦτο ὁ πρακτικώτερος τῶν ἀνθρώπων καὶ ἠθέλησε νὰ ἐκπαιδεύσῃ τὰ κορίτσια τοῦ κόσμου πρακτικῶς, ὅπως ταῦτα γνωρίζουσιν οἰκιακὴν οἰκονομίαν καὶ ἕνα σωρὸ ἄλλα πράγματα, τὰ ὁποῖα εἶναι παντὶ ξένα πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς ἐκπαιδεύσεως, ἁρμοδιώτερον δὲ εἶναι τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Δὲν πρόκειται λοιπὸν περὶ ἁλιείας καὶ ἰχθυολογίας, μολονότι καὶ αὐτὰ πρέπει νὰ τὰ γνωρίζωσιν αἱ Ἑλληνίδες μητέρες, τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Ἑλλὰς περιβρέχεται πανταχόθεν ὑπὸ θαλάσσης. Ἄλλως τε, νομίζω, ὅτι καὶ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μου, ἐκ Κεφαλληνίας, καὶ ἰδιαιτέρως ὁ ἐκ Σάμης κ. Καβαλλιεράτος, ὁ ὁποῖος ἦτο καὶ ἰδιαίτερος συμπολίτης του, ὡς καὶ ὁ κ. Ἀλεβιζᾶτος δύνανται νὰ βεβαιώσωσιν, ὅτι αὐτὴ ἦτο ἡ θέλησίς του. Νομίζω, ὅτι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας πρέπει νὰ ὑπαχθῇ, καὶ ὅσα ὡραῖα λόγια καὶ ἂν λέγει ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μου ἓν εἶναι τὸ γεγονός, ὅτι ἡ Ἐκπαίδευσις πρέπει νὰ εἶναι πρακτική, δὲν θὰ εἶναι κλασσική. Δὲν θὰ τυφλώσετε τὰ παιδιὰ νὰ τὰ κάμετε δασκάλες. Ἂν ἤθελε τοιοῦτον τι ὁ διαθέτης ἠδύνατο νὰ ἀφήσῃ τὰ χρήματά του εἰς τὸ Ἀρσάκειον.

§163Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἐγένετο συζήτησις πέραν τοῦ δέοντος διὰ ζήτημα, τὸ ὁποῖον οὔτε αὐτὴν τὴν ἀμφισβήτησιν παρουσιάζει, οὔτε διαφορὰν ἀντιθέσεως γνωμῶν δύναται νὰ δημιουργήσῃ. Ὁ ἀείμνηστος Χαροκόπος ἐμερίμνησεν, οὐ μόνον διὰ τῆς διαθήκης νὰ καθορίσῃ τὰ τῆς χρησιμοποιήσεως τοῦ κληροδοτήματος αὐτοῦ, ἀλλὰ καὶ ἐν ἰδιαιτέρῳ καταστατικῷ, τὸ ὁποῖον φέρει οἱονεὶ τὸν χαρακτῆρα κωδεικέλου, νὰ καθορίσῃ τὸν σκοπὸν καὶ τὴν ὀργάνωσιν τῆς σχολῆς. Ἐν ἄρθρῳ 1 τοῦ καταστατικοῦ τούτου ὁρίζεται ὅτι ἡ σχολὴ αὕτη θὰ ἔχῃ τρία τμήματα, ἓν τμῆμα οἰκοκυρικόν, ὅπως τὸ ὀνομάζει, τὸ ὁποῖον ἔχει σκοπὸν νὰ μορφώσῃ πάσας τὰς Ἑλληνίδας μητέρας εἰς οἰκοκυράς. Ἡ μόρφωσις αὕτη δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ ἐπαγγελματικὴ μόρφωσις, διότι ἀφορᾷ τὴν γενικὴν μόρφωσιν τῶν Ἑλληνίδων ὡς μητέρων. Ἔχει δεύτερον τμῆμα, τὸ ὁποῖον τὸ ὀνομάζει ἐπαγγελματικόν, καὶ εἰς τὸ ὁποῖον αἱ μητέρες δύνανται νὰ καταρτισθῶσιν εἰς κλάδον τινὰ βιοποριστικοῦ ἐπαγγέλματος. Αὐτὸ εἶναι καθαρῶς ἐπαγγελματικόν, τὸ ὁποῖον διαφεύγει τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει καμμίαν ἄλλην δικαιοδοσίαν πέραν τῆς γενικῆς μορφώσεως τῶν Ἑλληνοπαίδων καὶ ἑπομένως καὶ τῶν Ἑλληνίδων. Ἔχει καὶ τρίτον τμῆμα, τὸ ὁποῖον ὀνομάζει διδασκαλεῖον, ἐν τῷ ὁποίῳ καταρτίζονται διδασκάλισσαι. Καὶ τὸ τμῆμα τοῦτο ἀφορᾷ τὴν γενικὴν μόρφωσιν. Προέβλεπε δηλαδὴ ὁ διαθέτης, ὅτι θὰ εἰσήγετο τὸ μάθημα τῆς οἰκοκυρικῆς εἰς πάντα τὰ Παρθεναγωγεῖα τοῦ Κράτους καὶ ὅτι ἔπρεπε νὰ προβλεφθῇ ἡ ἵδρυσις Διδασκαλείου, δι’ οὗ θὰ ἔδιδε τὰ ὄργανα, δι’ ὧν θὰ ἐδίδετο τὸ στοιχεῖον τῆς μορφώσεως εἰς πάσας τὰς μητέρας. Ἐκ τῶν τριῶν τούτων τμημάτων τὰ μὲν δύο τμήματα προφανῶς ὑπάγονται εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας, τὸ δὲ ἐπαγγελματικὸν τμῆμα εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Μετὰ τοῦ κ. συναδέλφου ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας συνεφωνήσαμεν πρὸ ὀλίγου νὰ ὑποβάλωμεν τροπολογίαν, ἡ ὁποία νὰ ὁρίζῃ, ὅτι τὸ δεύτερον τμῆμα τὸ ἐπαγγελματικὸν ὑπάγεται ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, τὰ δὲ δύο ἕτερα τμήματα ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας.

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου ἀναβάλλεται. Βʹ. Συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 617 «περὶ ἀσκήσεως ἰατρικῶν ἐπαγγελμάτων ἐν ταῖς Νέαις Ἑλληνικαῖς Χώραις».

§165Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἐπὶ τοῦ πρώτου ἄρθρου συμφώνως πρὸς τὴν δήλωσιν τὴν ὁποίαν ἔκαμα κατὰ τὴν προηγουμένην συζήτησιν ὑποβάλλω τροπολογίαν καθ’ ἣν τὰ φαρμακεῖα μεταβιβάζονται εἰς τοὺς κληρονόμους ἐφ’ ὅσον δὲν εἶναι ὑπεράριθμα.

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Εὐθυμιάδης ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου.

§167Σ. ΕΥΘΥΜΙΑΔΗΣ. Πρόκειται Κύριοι Βουλευταὶ περὶ τῆς συντηρήσεως ἢ καταργήσεως τῶν φαρμακείων ἐν ταῖς νέαις χώραις τῶν φαρμακοποιῶν ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐπὶ Τουρκοκρατίας κατόπιν δοκιμασίας ἔλαβον ἄδειαν ἐξασκήσεως ἐπαγγέλματος καὶ δυνάμει τῆς ἀδείας ταύτης ἐπὶ τριακονταετίαν ὁλόκληρον ἐξήσκησαν τὸ ἐπάγγελμα τῶν φαρμακοποιῶν καὶ ἐξακολουθοῦν εἰσέτι μέχρι σήμερον οὗτοι διατηροῦντες τὰ φαρμακεῖα. Ὁ νόμος 617 «περὶ ἐξασκήσεως τῶν ἰατρικῶν ἐπαγγελμάτων ἐν ταῖς νέαις Χώραις» δὲν προνόησε περὶ τῆς τάξεως τῶν φαρμακοποιῶν τούτων καὶ ἔρχεται ἤδη τὸ ὑποβληθὲν νομοσχέδιον νὰ συμπληρώσῃ τὴν ἔλλειψιν ταύτην. Καὶ ἐνῷ δι’ αὐτοῦ πρόκειται, ὡς ἐξάγεται ἐκ τῆς ἐκθέσεως τοῦ νομοσχεδίου νὰ ληφθῇ πρόνοια νομοθετικὴ ὑπὲρ τῶν φαρμακοποιῶν τούτων, ἐν τούτοις εἰς τὸ πρῶτον ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου τίθενται δύο ὅροι περὶ ἀναγνωρίσεως αὐτῶν. Ὁ πρῶτος ὅρος εἶναι νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς δακιμασίαν ἐνώπιον ἐπιτροπῆς διορισθησομένης διὰ Β. Διατάγματος· ὁ δὲ δεύτερος νὰ προσλάβωσιν εἰς τὰ φαρμακεῖα αὐτῶν φαρμακοποιούς διπλωματούχους καὶ ἀδειούχους. Ἀλλά, κύριοι Βουλευταί, φρονῶ ὅτι ἡ ἄδεια ἡ ὁποία παρεχωρήθη ὑπὸ τῆς Τουρκικῆς Κυβερνήσεως ἀποτελεῖ τίτλον, ἀποτελεῖ ἐχέγγυον περὶ τῆς ἱκανότητος αὐτῶν, ἀλλὰ πλὴν τούτων ἔρχεται πρὸς ἐνίσχυσιν ἡ τριακονταετὴς ἐξάσκησις τοῦ ἐπαγγέλματος τούτων, ἡ ὁποία παρεῖχεν ἐνίσχυσιν τῶν τίτλων τοὺς ὁποίους ἔχουν, ἀλλὰ καὶ ἐχέγγυον περὶ τῆς ἱκανότητός των. Τούτων οὕτως ἐχόντων εἶναι σκληρόν, ταπεινὸν καὶ ἐξευτελιστικόν, ἀλλὰ πολὺ δαπανηρὸν νὰ ὑποχρεωθῶσιν οἱ φαρμακοποιοὶ οὗτοι ἵνα καὶ ἐκ νέου ὑποστῶσι δοκιμασίαν καὶ μάλιστα εἰς τὴν δύσιν τοῦ βίου αὐτῶν. Ὁ δὲ δεύτερος ὅρος νὰ προσλάβωσι φαρμακοποιούς διπλωματούχους καὶ ἀδειούχους διὰ τὴν διατήρησιν τῶν φαρμακείων, εἶναι ἐντελῶς ἀδύνατος προκειμένου δι’ ἐπαρχίας, ὅπου τὰ φαρμακεῖα δὲν δύνανται νὰ παρέχωσι τοσαῦτα κέρδη πρὸς λῆψιν φαρμακοποιῶν, καθόσον, ὡς εἶναι γνωστὸν, οἱ φαρμακοποιοὶ οἱ διατηροῦντες φαρμακεῖα εἰς τὰς ἐπαρχίας μόλις δύνανται νὰ ἀποζῶσιν δι’ αὐτῶν. Ἀλλὰ πλὴν τούτου τὸ ζήτημα τοῦτο παρουσιάσθη καὶ κατὰ τὴν προσάρτησιν τῆς Θεσσαλίας, ὁπότε ἐψηφίσθη ὁ νόμος ΑΚΒʹ τῆς 22 Ἰουλίου 1882 «περὶ ἐξασκήσεως τοῦ ἰατρικοῦ ἐπαγγέλματος ἐν ταῖς προσαρτηθείσαις χώραις». Κατὰ τὸ ἄρθρον 5ον τοῦ νόμου τούτου ἐπετρέπετο ἡ διατήρησις τῶν φαρμακείων ὑπὸ τῶν φαρμακοποιῶν ἐκείνων οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν τὰ προσόντα τῶν νῦν φαρμακοποιῶν τῶν ζητούντων τὴν ἀναγνώρισιν καὶ διατήρησιν τῶν φαρμακείων των, καθ’ ὅσον οἱ φαρμακοποιοὶ ἐκεῖνοι ἐξήσκουν τὸ ἐπάγγελμά των ἐπὶ μίαν πενταετίαν, ὡς θὰ ἴδητε ἐκ τοῦ σχετικοῦ ἄρθρου. Ἰδοὺ κύριοι βουλευταὶ ὅτι ἔχομεν ἐν προκειμένῳ ὅτι ἡ τότε Βουλὴ ἐψήφισε νόμον διὰ τοῦ ὁποίου ἀνεγνωρίσθησαν φαρμακοποιοὶ τῆς κατηγορίας αὐτῆς καὶ μάλιστα φαρμακοποιοὶ οἱ ὁποῖοι εἶχον ὀλιγώτερα προσόντα, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶχον τὴν πεῖραν τῶν νῦν φαρμακοποιῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶχον ἐξάσκησιν τριακονταετῆ. Διὰ ταῦτα παρακαλῶ τὴν Βουλὴν ἵνα δεχθῇ τὴν ὑποβληθεῖσαν τροπολογίαν καθ’ ὅσον μάλιστα αὕτη εἶναι δικαία καὶ λογικὴ συνυπεγράφη δὲ καὶ ὑπὸ πολλῶν ἄλλων συναδέλφων ἔχει δὲ ὡς ἑξῆς: (Ἀναγινώσει τὴν τροπολογίαν). Ὅσον ἀφορᾷ δὲ τὴν μετὰ θάνατον διάθεσιν τῶν φαρμακείων ἐδέχθη ὁ κ. Ὑπουργὸς τὴν διαβίβασιν αὐτῶν εἰς τοὺς κληρονόμους των, τὸ ζήτημα τοῦτο ἄλλως τε κ. Ὑπουργὲ εἶχεν ἀνακαινηθῇ καὶ πρὸ τετραετίας ἐπὶ τῆς Ὑπουργίας τοῦ κ. Ρέπουλη, ὁπότε ἐπὶ τῇ διαμαρτυρίᾳ τῶν φαρμακοποιῶν ὡμολογήθη καὶ ἀνεγνωρίσθη τότε ἡ προσγινομένη εἰς αὐτοὺς ἀδικία καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀνεγνώρισε τότε τὰ φαρμακεῖα ταῦτα τὰ ὁποῖα ἔκτοτε ἐξακολουθοῦν νὰ λειτουργοῦν μέχρι σήμερον.

§168Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, θὰ παρέλιπον καθῆκον, ἐὰν δὲν ἐλάμβανον μέρος εἰς τὴν συζήτησιν αὐτὴν, διότι τὰ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον προνοεῖ περὶ τοῦ ἐπαγγελματικοῦ μου κλάδου, χωρὶς νὰ μακρυγορῶ καὶ ἀπασχολῶ τὴν Βουλὴν, πρέπει νὰ ἐκφράσω τὰς εὐχαριστίας μου πρὸς τὸν κύριον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου προνοεῖ περὶ τῆς ἀσκήσεως τοῦ φαρμακευτικοῦ ἐπαγγέλματος καὶ προστατεύει τὸν ἐπιστημονικὸν φαρμακευτικὸν κόσμον. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς εἶναι λίαν ἀξιέπαινος διὰ τὴν τοιαύτην μέριμναν, δύναται ὅμως νὰ προβῇ εἰς μίαν ὑποχώρησιν. Ἂς μὴ δεχθῇ ὁλόκληρον τὴν ὑπὸ τῶν κυρίων συναδέλφων ὑποβληθεῖσαν τροπολογίαν, ἂς δεχθῇ ὅμως αὐτὴν ἐν μέρει. Παρακαλῶ αὐτὸν νὰ δεχθῇ ὅπως ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐπὶ 25ετίαν ἐξασκοῦσι τὸ ἐπάγγελμα τοῦ φαρμακοποιοῦ εἰς πόλεις ἐχούσας πληθυσμὸν κάτω τῶν 5000 κατοίκων νὰ μὴ ὑποβληθῶσιν εἰς δοκιμασίαν ἀλλὰ νὰ ἀφεθῶσιν ἐλεύθεροι εἰς τὴν ἐξάσκησιν τοῦ ἐπαγγέλματός των. Εἰς τὰς μεγάλας πόλεις χάριν τοῦ ἐκπροσώπου καὶ χάριν τῆς προστασίας τῶν ἐπιστημόνων φαρμακοποιῶν, πρέπει βεβαίως νὰ ἀπαιτηθῇ ὅπως ἐπιστήμονες φαρμακοποιοὶ ἐκπληροῦσι τὰ ἔργα τοῦ φαρμακοποιοῦ ἀλλ’ ὅπου εἶναι ἱδρυμένα φαρμακεῖα διευθυνόμενα ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν ὑπὸ μὴ ἐπιστημόνων φαρμακοποιῶν καὶ πόλεις ἐχούσας πληθυσμὸν κάτω τῶν 5 χιλ. εἶναι ὀρθὸν καὶ δίκαιον νὰ μὴ κλεισθῶσι ταῦτα. Ἔχομεν δὲ καὶ τὸ προηγούμενον ἐν Θεσσαλίᾳ, ὅπου μετὰ τὴν ἕνωσιν δὲν ἐκλείσθησαν τὰ τοιαῦτα φαρμακεῖα, ἀλλὰ παρέμειναν ἐργαζόμενα.

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§170Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἰς τὴν προηγουμένην συζήτησιν ἐξέθεσα τοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι μὲ ἔφεραν εἰς τὴν ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Ἀκριβῶς διὰ νὰ εὕρωμεν τρόπον νὰ διασώσωμεν τὰ περὶ ὧν πρόκειται φαρμακεῖα ὑπεβάλλαμεν τὸ νομοσχέδιον, δι’ οὗ δὲν ζητοῦμεν ἀπὸ αὐτοὺς τοὺς πρακτικοὺς φαρμακοποιοὺς ἢ μόνον νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς μίαν δοκιμασίαν. Εἶναι γνωστὸν, ὅτι περισσότεροι ἐξ αὐτῶν δὲν ἔχουν ἢ ἁπλῆν ἄδειαν ἐξασκήσεως τοῦ φαρμακευτικοῦ ἐπαγγέλματος ἐκ Κωνσταντινουπόλεως· ἂς δεχθῶμεν, ὅμως ὅτι πρόκειται περὶ ἀληθοῦς ἐπιστήμονος, ὅστις ὑπέστη ἐξετάσεις καὶ ἐκρίθη ἄξιος κατόπιν 25ετοῦς ἢ καὶ πλέον ἀσκήσεως τοῦ ἐπαγγέλματος, θὰ κριθῇ ἀνάξιος; Τοὐναντίον μάλιστα καὶ ἐπιεικῶς θὰ κριθῇ μετὰ τὴν πολυετῆ ἐνάσκησιν τοῦ ἐπαγγέλματος. Ὅσον ἀφορᾶ τὰ κατὰ τὴν ἕνωσιν τῆς Θεσσαλίας νομοθετηθέντα πρὸ 37 ὅλων ἐτῶν, ἡ ἔκτοτε πεῖρα ἀκριβῶς μᾶς ἄγει εἰς διόρθωσιν τῶν γενομένων, ἔχομεν δὲ μεταγενέστερον τὸ παράδειγμα τῆς Κρητικῆς Πολιτείας, ἡ ὁποία ὑπέβαλλεν εἰς τοιοῦτον ἔλεγχον τοὺς πρακτικοὺς φαρμακοποιοὺς καίτοι ἤσκον οὗτοι τὸ ἐπάγγελμα ἀπὸ ἐτῶν κατόπιν ἀδείας ὀθωμανικῆς ἐπιτροπῆς. Ἡ ἐξέτασις θὰ εἶναι βεβαίως πρακτική, θὰ ὑποχρεωθῇ ὁ ἐξεταζόμενος νὰ ἐκτελέσῃ κάποιαν συνταγήν, νὰ παρασκευάσῃ ἓν ἢ δύο φάρμακα, νὰ ἀπαντήσῃ εἰς δύο ἢ τρεῖς ἐρωτήσεις σχετικὰς πρὸς τὸ ἔργον αὐτοῦ καὶ ἂν ἀποδειχθῇ ἱκανὸς πρὸς ταῦτα τότε βεβαίως θὰ λάβῃ τὴν ἄδειαν. Ἑπομένως, παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ νὰ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον, ὡς ὑπεβλήθη, μὲ τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον, ὅσον ἀφορᾶ τὴν μεταβίβασιν τῶν φαρμακείων, τὴν ὁποίαν εἶναι δίκαιον νὰ ἔχωσιν καὶ οἱ φαρμακοποιοὶ οὗτοι, ὑφ’ οὓς ὅρους οἱ τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος.

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν, ἂν δέχεται νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει τροποποιηθῆ ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§172ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον)

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ψήφισις τοῦ συνόλου ἀναβάλλεται, λόγῳ τῶν τροπολογιῶν. Βʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσλήψεως τηλεφωνητριῶν καὶ δακτυλογράφων διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν). (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐγκρίσεως τοῦ ἀπὸ 3 Ἰανουαρίου 1918 (5) νομοθετικοῦ Διατάγματος, «περὶ ἀναγραφῆς πιστώσεως δραχμῶν 15.000 ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν διὰ συνδρομὴν τοῦ Κράτους ὑπὲρ τοῦ Δημοτικοῦ Βρεφοκομείου Ἀθηνῶν». Ἐπ’ αὐτοῦ ὁ κ. Μελᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§174Κ. ΜΕΛΑΣ. Θὰ παρακαλέσω πολὺ τοὺς κυρίους Ὑπουργοὺς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Οἰκονομικῶν νὰ λάβωσιν ὑπ’ ὄψιν των, ὅτι τὸ Δημοτικὸν Βρεφοκομεῖον Ἀθηνῶν δὲν ἐξυπηρετεῖ μόνον τὰς ἀνάγκας τῶν Ἀθηνῶν, ἀλλὰ καὶ τὰς ἀνάγκας ὁλοκλήρου τῆς Ἑλλάδος· διότι εἶναι γνωστόν, ὅτι ὅταν κόρη τις πάθῃ ἀτύχημα, ἔρχεται εἰς τὰς Ἀθήνας, ἵνα ἀποκρύψῃ τὸ ἀτύχημά της. Ἑπομένως ὁ μεγαλείτερος ἀριθμὸς τῶν ἐκθέτων τῶν παραλαμβανομένων ὑπὸ τοῦ Βρεφοκομείου ἀνήκει εἰς ἄλλας πόλεις. Δι’ αὐτό, θὰ παρακαλέσω τοὺς κυρίους Ὑπουργοὺς νὰ δεχθῶσιν αὔξησιν τινὰ εἰς τὴν παρεχομένην ἐπιχορήγησιν. 15.000 δραχμῶν διότι αὕτη δὲν εἶναι συνδρομὴ ἀνάλογος πρὸς τὰς ὑπηρεσίας τὰς ὁποίας παρέχει τὸ Δημοτικὸν Βρεφοκομεῖον Ἀθηνῶν εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα.

§175Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἡ παρατήρησις τοῦ κ. συναδέλφου εἶναι λίαν ὀρθὴ καὶ νομίζω, ὅτι δύναται νὰ προστεθῇ δεύτερον ἄρθρον καθ’ ὃ νὰ αὐξάνεται ἡ παρεχομένη συνδρομὴ κατὰ 10.000 δραχμῶν εἰσέτι.

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλήν, ἂν δέχεται τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου μετὰ τῆς ὑποβληθείσης τροπολογίας.

§177ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον).

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ψήφισις τοῦ συνόλου ἀναβάλλεται. Βʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 2 Νοεμβρίου 1917 Νομοθετικοῦ Διατάγματος «περὶ δημοτικῶν φόρων παραχωρουμένων πρὸς ἐγγύησιν καὶ ὑπηρεσίαν δανείων τῶν δήμων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 8 Νοεμβρίου 1917 Β. Διατάγματος «περὶ ἐξόδων παραστάσεως τῶν Διευθυντῶν ἢ Γραμματέων Νομαρχιῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 8 Ν)βρίου 1917 Β. Διατάγματος «περὶ αὐξήσεως τῶν ἐξόδων παραστάσεως τῶν Ὑποδιοικητῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ πληρωμῆς εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν ἐν τῇ Ἀνατολικῇ Μακεδονίᾳ ἀποκλεισθέντων δημοσίων ὑπαλλήλων τοῦ ἡμίσεως μισθοῦ αὐτῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Βʹ. Συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀναγραφῆς εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν διαφόρων Ὑπουργείων τῆς χρήσεως 1918 πιστώσεων, πρὸς τακτοποίησιν δαπανῶν παρελθουσῶν χρήσεων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ νόμου 1028 τῆς 31 Ὀκτωβρίου 1917 «περὶ ἐξοφλήσεως ὑποχρεώσεων τοῦ Δημοσίου ἐξ ἐπιτάξεων, προμηθειῶν καὶ ἐν γένει ὑποχρεώσεων ἀναγομένων εἰς κεκλεισμένας χρήσεις καὶ τὴν χρῆσιν 1916 δι’ ὁμολογιῶν δανείου ὀνομαστικοῦ κεφαλαίου μέχρι 100.000.000 δραχμῶν, ὡς καὶ περὶ κυρώσεως τῆς σχετικῆς μετὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος συμβάσεως». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀπονομῆς συντάξεως εἰς τοὺς ἐκ τῶν πολεμικῶν γεγονότων παθόντας δημοσίους καὶ δημοτικοὺς ὑπαλλήλους καὶ πληρωμῆς ἀσφαλίστρων διὰ τὰς ἀποσκευὰς αὐτῶν».

§179Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἔχω μίαν τροπολογίαν, κύριε Πρόεδρε.

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2 ὑπάρχει μία τροπολογία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἔχουσα οὕτω (ἀναγινώσκει).

§181ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτή. Δεκτή. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον).

§182ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ψήφισις τοῦ συνόλου ἀναβάλλεται. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐξουσιοδοτήσεως τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως πρὸς κωδικοποίησιν τῶν ἐκπαιδευτικῶν νόμων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ πληρωμῆς καθυστερουμένων ἀποδοχῶν εἰς διδασκάλους τῶν Νέων Χωρῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διορισμοῦ καὶ μεταθέσεως προσωρινῶν διδασκάλων καὶ περὶ ἀποσπάσεως λειτουργῶν τῆς Δημοτικῆς καὶ Μέσης ἐκπαιδεύσεως ἐν τοῖς σχολείοις τῆς Νέας Ἑλλάδος».

§183Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἔχω ὑποβάλλει τροπολογίαν, ἡ ὁποία ἔχει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. Ὁρίζομεν ὡς κατώτατον ὅριον ἡλικίας τῶν οὕτως διοριζομένων διδασκάλων τὸ 18ον ἔτος.

§184ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλήν, ἂν δέχεται τὴν τροπολογίαν τὴν ὑποβληθεῖσαν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ;

§185ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτή. Δεκτή. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον).

§186ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ψήφισις τοῦ συνόλου ἀναβάλλεται. Βʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τῶν ὁδοιπορικῶν ἐξόδων καὶ τοῦ μισθοῦ τῶν μετατιθεμένων λειτουργῶν τῆς στοιχειώδους Ἐκπαιδεύσεως». Ἐπ’ αὐτοῦ ὁ κ. Α. Παπαζαχαρίου ἔχει τὸν λόγον.

§187Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε. Ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία μου. Εἶναι πολὺ ἀξιέπαινος ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, διότι φροντίζει διὰ τοὺς δυστυχεῖς δημοδιδασκάλους, διότι πραγματικῶς εἰς πολὺ δυσχερῆ θέσιν εὑρίσκονται, ὁσάκις ἀναγκάζονται νὰ μεταβαίνωσιν ἀπὸ μιᾶς θέσεως εἰς ἄλλην. Γνωρίζομεν καὶ ἐκ πείρας τοῦτο, ὅτι πολλάκις οἱ δυστυχεῖς αὐτοὶ δὲν ἔχουν χρήματα διὰ νὰ μεταβῶσιν ἀπὸ τῆς μιᾶς θέσεως εἰς τὴν ἄλλην καὶ νὰ ὑποβάλωσιν κατόπιν κατάστασιν διὰ νὰ λάβωσιν παρὰ τοῦ Ὑπουργείου, ὅσα χρήματα ἤθελον δαπανήσει. Διὰ τοῦτο ἀκριβῶς παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν, νὰ δεχθῇ μίαν μικρὰν τροπολογίαν εἰς τὸ ἄρθρον 3ον εἰς τὸν 7ον στίχον, μετὰ τὰς λέξεις «καταβάλλεται ὑπὸ τοῦ Δημοσίου Ταμείου κατὰ τὰς σχετικὰς τοῦ λογιστικοῦ νόμου διατάξεις» νὰ δεχθῇ μίαν προσθήκην «ἐπιτρεπομένης νέας προκαταβολῆς τινὸς μέχρι τῶν δύο τρίτων τοῦ ὅλου ποσοῦ τοῦ ὑποτιθεμένου ἀναγκαίου». Τοιουτοτρόπως ἐλπίζω, ὅτι οἱ διδάσκαλοι ταχέως θὰ δύνανται νὰ μεταβαίνωσιν εἰς τὰς θέσεις των καὶ ἡ ἐργασία τῶν Σχολείων δὲν θὰ βλάπτεται ἐκ τῆς βραδείας μεταθέσεως τοῦ διδασκάλου ἀπὸ τῆς μιᾶς θέσεως εἰς τὴν ἄλλην. Ἄλλως τὸ δῶρον θὰ εἶναι ἄδωρον. Ἐγὼ εἶδον πολλάκις διδασκάλους νὰ τρέχουν ἐπὶ δέκα καὶ εἴκοσι ἡμέρας ζητοῦντες δάνειον ἀπὸ τὸν ἕνα καὶ ἀπὸ τὸν ἄλλον, διὰ νὰ μεταβῶσιν εἰς τὰς νέας θέσεις των. Ἑπομένως παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, νὰ δεχθῇ τὴν μικρὰν αὐτὴν τροπολογίαν.

§188Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἡ διάταξις ἀναμφισβητήτως θὰ ἦτο εὐεργετική, ἀλλὰ παρουσιάζεται δυσκολία ἐκ τῆς μεταθέσεως. Δὲν ἔχει καὶ τόσην ἐξαιρετικὴν σημασίαν, διότι ὡς γνωστὸν αἱ μεταθέσεις τῶν δημοδιδασκάλων δὲν γίνονται ἀπὸ μιᾶς ἐκπαιδευτικῆς περιφερείας εἰς ἄλλην, ἀλλὰ ἐντὸς τῆς αὐτῆς περιφερείας, καὶ ἑπομένως τὸ ποσὸν τῶν ἐξόδων δὲν εἶναι τόσον σημαντικὸν ὥστε νὰ γεννᾶται εἰς αὐτοὺς ἡ δυσκολία τῆς μεταβάσεως.

§189Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Ἐγὼ εἶδον διδασκάλους πολλάκις, οἱ ὁποῖοι ἐξαργυρώνουν τὰς ἀποδείξεις των καὶ διὰ τοῦτο δὲν τοὺς ἄφιναν καὶ οἱ πιστωταί των νὰ φύγουν.

§190Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Τὸ ζήτημα δι’ αὐτοὺς δὲν εἶναι τόσον σοβαρόν. Σοβαρώτερον εἶναι τὸ ζήτημα, διὰ τοὺς λειτουργοὺς τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως. Ἀλλὰ καὶ διὰ αὐτοὺς ὑπάρχει τὸ μέσον θεραπείας τῆς ἐκδόσεως ἐντάλματος ἐπὶ ἀποδόσει λογαριασμοῦ.

§191Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἶναι παγία διάταξις.

§192ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον;

§193ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§194ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταρτισμοῦ πινάκων προβιβασμοῦ ἐφέδρων ἀξιωματικῶν, ἀνθυπασπιστῶν καὶ στρατιωτικῶν ὑπαλλήλων».

§195Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐπὶ τοῦ πρώτου ἄρθρου ὑπάρχει μία τροπολογία. (ἀναγινώσκει).

§196ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτή. Δεκτή. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως μονιμοποιήσεων καὶ προβιβασμῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν, ἀνθυπασπιστῶν ὡς καὶ περὶ προβιβασμοῦ ὑπαξιωματικῶν εἰς ἀνθυπασπιστάς». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ Νομοθετικοῦ Διατάγματος τῆς 16 Δεκεμβρίου 1917 «περὶ μονιμοποιήσεως ἐφέδρων ἀξιωματικῶν καὶ ἀνθυπασπιστῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Α.ʹ Συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῶν νόμων ΓΩΚΓʹ «περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου» καὶ ΓΩΚΕʹ «περὶ Καποδιστριακοῦ Πανεπιστημίου». Ἐπ’ αὐτοῦ, ὁ κ. Σοκόλης ἔχει τὸν λόγον.

§197Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, δὲν ἦτο ἐνταῦθα, ὅταν πρὸ ἐτῶν ἐψηφίσθη ὁ ὀργανισμὸς τοῦ Πανεπιστημίου διὰ νὰ ἔβλεπε κατόπιν ὁποίας δυσχερείας ἐπαρουσίασε τὸ ζήτημα τῶν καθηγητῶν τοῦ Πανεπιστημίου. Τὰς δυσχερείας αὐτὰς ἀπὸ πρακτικῆς ἀπόψεως, ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν τὰς ἐγνώριζε, διότι ἂν τὰς ἐγνώριζε δὲν θὰ διετύπωνε τὸ σ’ ἄρθρον ὅπως τὸ διετύπωσεν. Νομίζει τις, ὅτι πρόκειται περὶ προσκλήσεως μαθητῶν, οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ εἰσαχθῶσιν εἰς σχολὴν καὶ νὰ παρακολουθήσωσι τὰς σπουδὰς καὶ ζητοῦσι παρ’ αὐτῶν ὡρισμένα πράγματα καὶ στοιχεῖα. Δὲν νομίζω ὅμως, ὅτι ἁρμόζει πρὸς τὴν ἀξιοπρέπειαν τοῦ Πανεπιστημίου, πρὸς τὴν ἀξιοπρέπειαν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἀπὸ τῆς Πανεπιστημιακῆς ἕδρας θὰ μεταδώσωσι τὰ φῶτα τῆς ἐπιστήμης εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν.....

§198Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Διὰ ποίαν φρᾶσιν ὁμιλεῖτε;

§199Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ἐκεῖ ποῦ λέγετε περὶ τῶν συγγραμμάτων.

§200Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Εἶναι ἐπανάληψις τοῦ ἰδίου νόμου.

§201Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ποῦ εὑρίκατε τοὺς καθηγητὰς διὰ τὰ στοιχεῖα αὐτὰ ποῦ ζητεῖτε; Οἱ κ. συνάδελφοι σας, δύνανται νὰ σᾶς πληροφορήσωσι πρὸ ποίων δυσχερειῶν εὑρέθησαν, ὅταν ἤθελον νὰ ἐφαρμόσωσι τὸν νόμον αὐτόν. Ἠναγκάσθησαν νὰ παραβῶσιν αὐτὰ ὀρθῶς καὶ δικαίως. Βεβαίως ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὁ κατέχων τὸ ὕπατον ἀξίωμα ἐν τῇ δημοσίᾳ Ἐκπαιδεύσει ἐὰν ἀπατηθῇ ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἀριθμὸν τῶν στοιχείων, τὸ ποιὸν, τὸ ὁποῖον θὰ συλλέξῃ διὰ νὰ προβῇ εἰς τὸν διορισμὸν ἑνὸς καθηγητοῦ τοῦ Πανεπιστημίου, βεβαίως δέχομαι τὴν πλάνην αὐτὴν, δὲν θεωρῶ ὅμως, ὅτι συντείνει εἰς τὴν ἀξιοπρέπειαν τοῦ καθηγητοῦ, ὅταν τοῦ ζητοῦμεν νὰ ὑποβάλῃ τὰ πιστοποιητικά. Τὰ πιστοποιητικὰ τοῦ καθηγητοῦ, κύριε Ὑπουργέ, δὲν φαίνονται δι’ ἐγγράφων, τὰ πιστοποιητικὰ εἶναι τὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα γνωρίζει ὅλος ὁ κόσμος. Ὅταν ζητήσητε νὰ στηριχθῆτε εἰς τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα τὸ παρελθὸν ἀπέδειξε, δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ καὶ ὑμεῖς νὰ ὑποπέσητε εἰς πλάνην, καὶ ἴσως εἰς πλάνην μεγάλην. Δὲν θέλω νὰ ἀναφέρω γεγονότα, διότι θὰ ἀποφασίσητε ἐπὶ ἐκείνων, τῶν ὁποίων τὴν ἀπόφασιν ὑμεῖς θὰ ἐγκρίνητε. Ἁπλῶς νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ φύγωμεν ἀπὸ τὸ σύστημα αὐτό, διὰ τὴν ἐκλογὴν τοῦ καθηγητοῦ τοῦ Πανεπιστημίου. Ἔχετε καθῆκον νὰ τὸν γνωρίζητε καὶ ὑμεῖς καὶ νὰ τὸν διορίσητε. δὲν ἔχετε ἀνάγκην νὰ σᾶς φέρῃ πιστοποιητικὰ, οὔτε ἔγγραφα, διότι δὲν εἶναι ὑποψήφιοι τῶν σχολείων, τοὺς ὑποψηφίους καθηγητὰς ἔχομεν καθῆκον νὰ τοὺς ἔχωμεν ὑψηλά, καὶ νὰ τοὺς τηρήσωμεν τόσον ὑψηλά, ὅσον καὶ ἡ θέσις των. Πλᾶναι καὶ καταχρήσεις τοῦ παρελθόντος, δυστυχῶς, ἔφερον εἰς τὸ σημεῖον, ὥστε ἡ ὑπηρεσία νὰ ζητῇ τοιαῦτα πράγματα, τὰ ὁποῖα ζητοῦμεν. Ἡ πεῖρα ἀπέδειξεν, ὅτι τὰ πράγματα αὐτὰ δὲν εἶναι δυνατά, μὴ θέλετε δὲ νὰ ὑποπέσητε καὶ ὑμεῖς εἰς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶναι λάθος, διότι δὲν θὰ ἀδικήσητε ὑμᾶς, θὰ ἀδικήσητε τὸ Πανεπιστήμιον, θὰ ἀδικήσητε τὰς κορυφάς, θὰ ἀδικήσητε τὴν ἐπιστήμην. Ἐὰν ὑποτεθῇ, ὅτι ὑμεῖς ἐκάματε λάθος τοὐλάχιστον θὰ εἶσθε σεῖς ὁ ὑπεύθυνος, διότι διωρίσατε ἕνα καθηγητὴν εἰς μίαν θέσιν, εἰς τὴν ὁποίαν εἶναι ἀναρμόδιος. Νομίζω, ὅτι ἐπιβάλλεται ἡ διόρθωσις τοῦ νομοσχεδίου ἰδίως εἰς τὴν 4ην παράγραφον τοῦ ἄρθρου τούτου. Μὴ λησμονεῖτε, κ. Ὑπουργέ, ὅτι κατὰ τὸ παρελθὸν διὰ τὸν διορισμὸν τῶν καθηγητῶν τοῦ Πανεπιστημίου εἶχε σχηματισθῇ μία κλίκα ἐκτὸς τοῦ Πανεπιστημίου, ἡ ὁποία κατώρθωνε καὶ διώριζε αὐτοὺς πρᾶγμα τὸ ὁποῖον προκαλοῦσε τὴν γενικὴν ἀγανάκτησιν, ἐν τούτοις ἀντέκειτο εἰς τὴν διόρθωσιν τοῦ κακοῦ ὁ νόμος. Μὴ θελήσωμεν νὰ ἐπαναλάβωμεν αὐτὰ τὰ πράγματα, μὴ θελήσωμεν νὰ ὑποπέσωμεν εἰς αὐτὴν τὴν πλάνην. Πρόκειται περὶ ἑνὸς μεγάλου ἱδρύματος, ἂς τὸ κρατήσωμεν ὑψηλά. Βεβαιωθεῖτε, κ. Ὑπουργέ, ὅτι ἂν κάμητε ὑμεῖς ἀδίκημά τι, βεβαίως, πολὺ μεγαλείτερον θὰ κάμωσι ἄλλοι καὶ δὴ ἀνεύθυνοι, ἐπὶ πλέον δὲ τὶ κάμνητε; Περιορίζητε τὸν ἀριθμὸν τῶν ὑποψηφίων, ἐνῷ ἀπαιτοῦνται τὰ ⅔, διὰ νὰ ἐκλεχθῇ καθηγητής τις σήμερον, λέγετε ὅτι ἀπαιτεῖται πλειονοψηφία. Διὰ ποῖον λόγον; Ἐλήφθησαν ὅλοι οἱ δυνατοὶ ὑπολογισμοὶ, διὰ νὰ τηρηθῶσιν ὀπωσδήποτε τὰ γεγονότα αὐτά; Ἐπῆλθε διόρθωσις καμμία; Βεβαίως ὄχι. Νομίζω ἑπομένως, ὅτι πρέπει νὰ ἀποσυρθῇ τὸ νομοσχέδιον καὶ νὰ διατυπωθῇ κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ κρατήσωμεν πάρα πολὺ ὑψηλὰ τὴν ἀξιοπρέπειαν τοῦ Πανεπιστημίου, διότι δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου θὰ κρατήσωμεν καὶ αὐτὸ τὸ Πανεπιστήμιον ὑψηλά, διότι εἶναι ἀρκετὸς καιρὸς ποῦ ἀρχίζουν νὰ τὸ ἐξευτελίζουν πρὸς βλάβην τῆς ἐπιστήμης καὶ τῆς Ἑλλάδος.

§202ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καταπότης ἔχει τὸν λόγον.

§203Μ. ΚΑΤΑΠΟΤΗΣ. Ἐπερίμενα ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. συνάδελφον ἐκ Κερκύρας νὰ θίξῃ ἄλλο ζήτημα. Τὸ νομοσχέδιον ὅπως εἰσάγεται θέλει νὰ ἐπουλώσῃ ἐκ τοῦ προχείρου μίαν πληγήν, τὴν ὁποίαν τὸ παρελθὸν δὲν κατόρθωσεν. Εἶναι γεγονὸς, ὅτι δύο καὶ τρεῖς ὑποτροπαὶ τοῦ αὐτοῦ νοσήματος εἶναι ἀδύνατον νὰ μὴ δώσωσι πεποίθησιν εἰς τὸν παρατηρητήν, ὅτι ὁ ὀργανισμὸς νοσεῖ. Δὲν γνωρίζω τὶ συνέβη εἰς τὰς σχολάς, ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἡ λαίλαψ ἥτις παρέσυρε τὰ ⅔ τῶν καθηγητῶν τῆς ἰατρικῆς, δύναται νὰ μᾶς πείσῃ ὅτι τοῦ Πανεπιστημίου ἡ ἐκκαθάρισις ἀπέβλεπεν ἰδίως ἐπὶ τῶν ἐφηρμοσμένων ἐπιστημῶν. Διὰ νὰ ἐκτιμηθῇ ἡ ἀξία ἑνὸς ἱδρύματος καὶ μάλιστα ἱδρύματος ἀνωτάτου, πρέπει νὰ ἐξετασθῶσιν οἱ καρποί, τοὺς ὁποίους ἀπέδωκεν ἐπὶ τόσην σειρὰν ἐτῶν. Δύο εἰδῶν εἶναι οἱ καρποὶ τοὺς ὁποίους ἀποδίδει ἓν τοιοῦτον ἵδρυμα, τὸ Πανεπιστήμιον, τὸ ὁποῖον θεωρεῖται καὶ δικαίως, εἷς τῶν σπουδαιοτέρων παραγόντων τῆς ἐθνικῆς προόδου. Ἐργασίαι ἐπιστημονικαί, αἱ ὁποῖαι δημοσιεύονται οὐχὶ εἰς πολιτικὰς ἐφημερίδας, εἰς ἡμερησίας ἐφημερίδας, ἀλλὰ εἰς ἐπιστημονικὰ περιοδικά, τὰ ὁποῖα ἐκδίδονται τῇ ὑψηλῇ καὶ ἐπισήμῳ προστασίᾳ μεγάλων σωματείων. Ἀλλὰ τοιαύτη ἐργασία ἀπὸ πολλῶν ἤδη ἐτῶν ὡς διάττων ἢ κομήτης μόλις ἀναφαίνονται εἰς τὸν ὁρίζοντα, πολλάκις δὲ καὶ οὔτε ἔχουσιν αἱ ἐργασίαι αὐταὶ τὸ κῦρος καὶ τὴν ἐμπιστοσύνην διὰ τὰ ξένα Πανεπιστήμια. Ἕτερος καρπὸς εἶναι τὸ ἔμψυχον ὑλικὸν τὸ ὁποῖον μορφώνεται καὶ κατόπιν προΐσταται καὶ μετέχει τῆς λειτουργίας διαφόρων πολιτικῶν καὶ κοινωνικῶν ὀργανισμῶν. Ἡ δικαιολογητικὴ ἔκθεσις τοῦ νομοσχεδίου τὸ λέγει ἄλλως τε ὅτι τὸ ἀνώτατον ἵδρυμα ἐπιδιώκει ὑψηλὸν σκοπὸν, τὴν ἐπιστημονικὴν μόρφωσιν καὶ τὴν ἠθικοποίησιν τῶν φοιτώντων. Δὲν εἰσέρχομαι εἰς τὰς ἀφῃρημένας ταύτας ἐννοίας, ὀρθὰς ἄλλως τε, ἐφ’ ὅσον τὰ πράγματα διδάσκουν ποῖοι ὑπῆρξαν οἱ κατὰ περιόδους εἰσελθόντες, ἐξελθόντες, εἰσελθόντες καὶ πάλιν ἐξελθόντες· οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ τὸ πλεῖστον ἐνδιεφέροντο ὄχι διὰ τὴν ἐπιστήμην, ἀλλὰ δι’ ἄλλας ὑποθέσεις ξένας πρὸς τὴν ἐπιστήμην, ἀλλ’ εἰσέρχονται ἐπὶ τῆς ἐξετάσεως τοῦ θέματος, ὁποῖοι πρέπει νὰ εἶναι ἐκεῖνοι οἵτινες θὰ εἰσέλθουν ὡς καθηγηταί. Ἐξετάζω δηλ. τὴν ἐπιστημονικὴν ἀξίαν τῶν καλουμένων νὰ διδάξωσι. Πόθεν προέρχονται οὗτοι; Δὲν προέρχονται βεβαίως ἐκ Πανεπιστημίων εἰς τὰ ὁποῖα ἔδρασαν καὶ ὡς θεράποντες καὶ ὡς διδάσκαλοι, δὲν ἔρχονται μὲ φῶτα τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ βεβαιώσουν ὅτι τὰ ἔχουν καὶ ὅτι δύνανται νὰ τὰ μεταδώσουν, δὲν ἔρχονται μὲ τίτλους ὅτι ὑπηρέτησαν εἰς τὰ Πανεπιστήμια ἀπὸ τὰ ὁποῖα εἴμεθα ὑποχρεωμένοι παρ’ ὅλην τὴν μακρὰν περίοδον ἡ ὁποία παρῆλθεν νὰ ἀντλῶμεν καὶ δανειζώμεθα τὰ φῶτα τὰ ἐπιστημονικά. Κατὰ τὸ πλεῖστον εἰς τὸ παρελθὸν ἡ ἐπέμβασις ἑνὸς Ὑπουργοῦ, ἑνὸς δημάρχου καὶ ἑνὸς παρέδρου ἤρκει ὥστε ὁ ἁπλοῦς χθὲς ἰατρὸς ἐπὶ παραδείγματι ὁ ὁποῖος ἠδύνατο νὰ ἦτο καλλὸς πρακτικὸς ἰατρὸς ὅλως διόλου δὲ ἀνίκανος πρὸς διδασκαλίαν καὶ διὰ νὰ μεταδώσῃ γνώσεις ἰατρικὰς ἢ ὅπερ δυσκολώτερον νὰ παρουσιάσῃ ἱκανότητα πρὸς ἀνακάλυψίν τινα, ἐνομίζετο αἴφνης καθηγητὴς καὶ ἐννοεῖτε, ὅτι τοιοῦτος καθηγητὴς οὔτε ἐπὶ τῶν μαθητῶν οὔτε ἐπὶ τῶν συναδέλφων ἤσκει κανὲν γόητρον καὶ ἀνήρχοντο καὶ κατήρχοντο οἱ καθηγηταὶ συμφώνως πρὸς τὰς ἀλλαγὰς τῆς Κυβερνήσεως ὡς νὰ ἐπρόκειτο περὶ εἰρηνοδικειακῶν γραμματέων. Τὸ ἀποτέλεσμα ἦτο νὰ φθάσωμεν εἰς τὴν ἐκκαθάρισιν τοῦ 1909 ἐρχόμεθα δὲ πάλιν σήμερον καὶ κάμνωμεν μίαν ἄλλην ἐκκαθάρισιν, ἀληθῆ καρατόμησιν εἴκοσι καθηγητῶν. Τί ἄλλο ἀποδεικνύει τοῦτο ἢ ὅτι τὸ ἵδρυμα τοῦτο δὲν εὑρίσκεται εἰς τὴν περιωπήν του; Ἐπερίμενα μὲ τὴν κατάστασιν αὐτὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις δύναται νὰ πράξῃ τὸ πᾶν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἀπεδείχθη ὅτι δυστυχῶς, ὅπως καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπε, ὅτι οἱ καρποί, τὸ προϊὸν τοῦ ἱδρύματος τούτου εἶναι ἡ ἀνωτάτη, ἡ διανοουμένη τάξις, ἡ ἰθύνουσα τάξις καὶ ἥτις δὲν εὑρίσκεται εἰς τὴν περιωπήν της, ἐπερίμενα νὰ λάβῃ ὄχι μέτρα προσωρινὰ καὶ πρόχειρα ἀλλὰ μέτρα ριζικὰ τὰ ὁποῖα νὰ ἀποδώσουν ὄχι ἐντὸς ἑνὸς ἔτους, ὄχι ἐντὸς πέντε ἐτῶν ἀλλ’ ὅπως ἀλλοῦ μετὰ 10 καὶ 20 ἔτη τοὺς καρπούς των. Ἐπερίμενα νὰ τεθῶσιν αἱ βάσεις κατὰ τὰς ὁποίας μετὰ πάροδον χρόνου 20 ἐτῶν θὰ ἠδύναντο αἱ σχολαί, ἡ ἰατρικὴ, ἐπὶ παραδείγματι, τῶν Ἀθηνῶν, νὰ εἶναι ὁμοιόβαθμος πρὸς τὰς σχολὰς τοὐλάχιστον τῶν ἐπαρχιακῶν πόλεων τῆς Εὐρώπης διὰ τὰς ὁποίας δὲν ἀρκεῖ τὸ δίπλωμα τῆς σχολῆς ἐκείνης ἵνα ἐξασκήσῃ εἰς ὅλην τὴν ἐπικράτειαν τὸ ἐπάγγελμα, ἀλλὰ πρέπει νὰ δώσῃ ἐξετάσεις εἰς ἀνεγνωρισμένας σχολὰς (Facultés) διὰ νὰ ἔχει τὸ δίπλωμα τοῦ Κράτους τὸ ὁποῖον τοῦ δίδει τὸ δικαίωμα νὰ ἐξασκῇ τὸ ἐπάγγελμα. Πρὸς τὰς σχολὰς τοὐλάχιστον αὐτὰς νὰ γίνῃ ἰσοδύναμος. Ἀλλὰ ζητοῦμεν διὰ τῶν νομοσχεδίων αὐτῶν ἐντὸς μηνὸς νὰ παρουσιάσουν οἱ ὑποψήφιοι τίτλους. Ποίους τίτλους; Ἕκαστος ἐξ ἡμῶν ἔχει δημοσιεύσῃ κἄτι. Ἀλλ’ αὐτὸ δὲν εἶναι ἐργασία διὰ καθηγητήν. Ἐννοοῦμεν τίτλους ἐργασιῶν ἀνεγνωρισμένων ἀπὸ ἐπίσημα σωματεῖα, Ἑταιρείας ἢ Ἀκαδημίαν, τίτλους οἱ ὁποῖοι καθιστῶσι γνωστοὺς εἰς τὰ δύο ἡμισφαίρια, τοῦ κόσμου τοὺς ἔχοντας, οὐχὶ τίτλους τοῦ καθημερινοῦ τύπου. Εἶναι εὔκολον νομίζητε μὲ ἓν διάταγμα νὰ κάμητε καθηγητάς; Ὁ καθηγητὴς εἶναι ἀποτέλεσμα καὶ ἔργον τριακονταετοῦς ἐργασίας, δὲν εἶναι ἔργον μιᾶς ἑσπέρας. Περίμενα λοιπὸν ἀντὶ προχείρων μέσων ἕνα ὀργανισμὸν τοῦ Πανεπιστημίου, ἀφ’ οὗ ἀπεδείχθη ὅτι ὅλαι αἱ καλαὶ διαθέσεις δὲν δύνανται νὰ καρποφορήσουν διότι δὲν ὑπάρχει ὑλικὸν τὸ ὁποῖον νὰ ὀνομάσωμεν καθηγητάς. Ἐν Γαλλίᾳ, ἐν Γερμανίᾳ, ἐν Ἰταλίᾳ διὰ νὰ διορισθῇ τις καθηγητὴς πρέπει νὰ λευκανθῶσι αἱ τρίχες τοῦ κροτάφου του καὶ νὰ ἔλθῃ ἡ ὀνομασία του ὡς ἐπιστέγασμα, ὡς ἀμοιβὴ τῆς ἐπιστημονικῆς του σταδιοδρομίας, πρέπει νὰ γηράσῃ βοηθός, ὡς ἐσωτερικὸς ἰατρός, ὡς χειροῦργος τοῦ νοσοκομείου, ὡς ὑφηγητής, ἔρχεται δ’ ἡ καθηγησία ὡς ἀμοιβὴ ὠφειλωμένη διότι ἔχει ἤδη ἐπιβληθῆ ἐπὶ τῶν συναδέλφων του διὰ τῶν ἐργασιῶν του, τῆς δημοσιεύσεως τόμων ὁλοκλήρων συγγραμμάτων ἢ μονογραφιῶν. Καὶ ἡμεῖς ἐρχόμεθα σήμερον ὡς νὰ ἐπρόκειτο περὶ μαθητῶν νὰ δείξωσι τὴν καλλιγραφίαν ἢ τὴν ἔκθεσίν των καὶ λέγομεν ἐκτὸς μηνὸς νὰ παρουσιάσωσι τοὺς τίτλους ὅταν γνωρίζομεν αʹ) ὅτι οἱ τίτλοι εἶναι συνήθως μικρᾶς σημασίας καὶ βʹ) διὰ νὰ μεταβῇ κανεὶς εἰς Θεσσαλονίκην θέλει ἕνα μῆνα, ὅταν δὲ εἰς τὰ κέντρα τῆς Εὐρώπης ὑπάρχουν δύο–τρεῖς ἐπιστήμονες δυνάμενοι νὰ καθέξουν ἕδρας, οἱ ὑποψήφιοι οὗτοι διὰ νὰ μάθουν τὴν προκήρυξιν καὶ νὰ στείλουν τοὺς τίτλους των ἀπαιτεῖται νὰ παρέλθῃ πολὺς χρόνος, ἐδῶ ἐντὸς μηνὸς εἶναι ἀδύνατον καὶ ἴσως μόνον τὸ ἀεροπλάνον τοὺς ὑπολείπεται. Ἡ γνώμη μου, λοιπόν, εἶναι, ὅτι ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας δέον νὰ εἰσαγάγῃ εἰς τὴν Βουλὴν ὀργανισμὸν καὶ τὸν ὁποῖον ἡ Βουλὴ νὰ ψηφίσῃ διότι οὐδεὶς θέλει ἢ δύναται νὰ ἀντιδράσῃ προκειμένου ὁ ὀργανισμὸς ἐκεῖνος νὰ φέρῃ τὰ φῶτα τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν ἀλλαχοῦ, προσαρμόσῃ δὲ τοῦτον πρὸς τὴν παροῦσαν κατάστασιν καὶ πρὸς τοὺς ἐδῶ ὅρους καὶ κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ καθιερωθῇ ὅτι καθηγητὴς δὲν δύναται νὰ ὀνομασθῇ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος χθὲς εἰς τὸν τόπον του ἔκαμε δύο θεραπείας ἢ δύο ἐγχειρήσεις ἐπιτυχεῖς ὡς ὅλοι μας. Διότι ὁ πρακτικὸς ἰατρὸς δύναται νὰ ὠφελήσῃ τοὺς πατριώτας του δὲν εἶναι ὅμως καθηγητής, διότι ὅταν λέγομεν καθηγητὴν ἐννοοῦμεν ἄνθρωπον ἔχοντα ἐπιστημονικήν, διδακτικὴν καὶ πρακτικὴν ἱκανότητα, ἐμφανιζόμενον καὶ ἔχοντα ἐπιστημονικὴν ὑπόληψιν μεταξὺ τῶν Εὐρωπαίων συναδέλφων του καὶ ὄχι τὴν περιφρόνησιν ὅπως δύνασθε νὰ βεβαιωθῆτε ὅτι συνέβη πολλάκις εἰς τὸ παρελθόν. Ἄνευ προπαρασκευαστικῆς καὶ μακρᾶς θητείας μεθ’ ἣν ὡς ἐπιστέγασμα θὰ δίδεται ἡ τήβενος τοῦ καθηγητοῦ καὶ τὸ ὁποῖον εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ ἐπιτύχομεν ἀντιγράφοντες ὀργανισμὸν ἔθνους λατινικοῦ καὶ φίλου τὸ ὁποῖον ἔχει τὴν ἰδίαν ἱστορίαν μὲ ἡμᾶς ὅσον ἀφορᾷ τὰς πολιτικὰς κατευθύνσεις—ἐννοῶ τὴν Γαλλίαν—καὶ ἡ ὁποία ἔχει τὸν θαυμάσιον ἐκεῖνον Πανεπιστημιακὸν ὀργανισμόν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διορθωθῇ τὸ Πανεπιστήμιον. Ἐπιδιώκοντες διὰ προχείρων μέσων τὴν διόρθωσιν, διὰ τὴν ἰατρικὴν σχολὴν θὰ δώσητε τὸ δικαίωμα εἰς κάθε πρακτικὸν ἰατρὸν νὰ εἴπῃ ὅτι εἶναι ἱκανώτερος παντὸς καθηγητοῦ. Ἐλπίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ εἰσηγηθῇ μαζὶ μὲ τὸν ὀργανισμὸν καὶ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον θὰ καθιερώσῃ τοὐλάχιστον ἐν Ἀθήναις ἐν Πάτραις καὶ ἐν Θεσσαλονίκῃ τὸν θεσμὸν τῆς Assistance publique ἀπὸ τὴν ὁποίαν θὰ ἐξέρχονται οἱ ἰατροὶ καὶ χειρουργοὶ τῶν νοσοκομείων καὶ μέλλοντες ὑφηγηταὶ καὶ καθηγηταὶ μὲ πλήρη τὴν θεωρητικὴν καὶ πρακτικὴν μόρφωσιν, δηλ. τὸ μέλλον διδακτικὸν προσωπικὸν τῆς Ἰατρικῆς Σχολῆς. Ἐὰν δὲν ἤθελε δεχθῆ ταῦτα ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ ἔδιδον τὴν ἑξῆς σύστασιν. Νὰ ζητηθῇ ἡ γνώμη τῶν ἐνταῦθα σωματείων τῶν ἀποτελουμένων ἀπὸ ὅ,τι ἔχομεν τέλος πάντων τὰ καλύτερον καὶ νὰ ἀποφανθοῦν ταῦτα συμβουλευτικῶς καὶ δώσουν τὴν γνώμην ἐπὶ τῶν τροποποιήσεων τὰς ὁποίας ἔχει ἀνάγκην ὁ ὀργανισμὸς ὅστις ἀπεδείχθη μετὰ τὰς ἀλλεπαλλήλους ἐκκαθαρίσεις ὅτι νοσεῖ. Ἐὰν τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν ζητῶ ὅσον ἀφορᾷ τὸ πρῶτον ἄρθρον ἡ προθεσμία τοῦ μηνὸς νὰ γίνῃ πεντάμηνος καὶ τοῦτο διὰ νὰ λάβουν γνῶσιν καὶ ἀποστείλουν τοὺς τίτλους των Ἕλληνες ἰατροὶ εἴτε ἐν Γαλλίᾳ εἴτε ἀλλαχοῦ εὑρίσκωνται οὗτοι. Τὸ ἀκαδημαϊκὸν ἔτος ἐτελείωσε σχεδὸν ἤδη, δὲν ἔχομεν δὲ νὰ κερδίσωμεν τίποτε ἐπειγόμενοι. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ 2 ἐδάφιον θὰ ἐπρότεινα ὅπως οἱ διοριζόμενοι νὰ μὴν εἶναι τακτικοὶ καθηγηταὶ, ἀλλ’ ἔκτακτοι διὰ τέσσαρα π. χ. ἔτη. Οὕτως ὥστε ἐφόσον ὑπάρχουσιν ἐν Ἑλλάδι ἕδραι Πανεπιστημίου καὶ ὑγιεῖς φιλοδοξίαι, νὰ μὴ κόψωμεν ἀποτόμως πᾶσαν ἐλπίδα εἰς νέους ἐπιστήμονας οἱ ὁποῖοι θὰ ἤθελον νὰ ἐργασθῶσιν δι’ ἀνωτέραν μόρφωσιν. Ἑπομένως ἀντὶ τοῦ καθηγητοῦ νὰ τεθῇ ἡ φράσις «ὁ οὕτως ἐκλεγόμενος ἢ διοριζόμενος φέρει τὸν τίτλον προσωρινοῦ καθηγητοῦ καὶ διαρκεῖ 4 ἔτη». Ἐὰν δὲ μετὰ τέσσαρα ἔτη κριθῇ ἱκανὸς καὶ εὐδοκίμως ὑπηρετήσας, νὰ δύναται νὰ διορισθῇ ἢ ὁριστικὸς ἢ διὰ 4 νέα ἔτη. Ἡ προσωρινότης θὰ ἐντείνῃ τὴν προσπάθειαν τοῦ προσωρινοῦ καθηγητοῦ. Ὡς πρὸς δὲ τὸ ζήτημα τῆς πλειονοψηφίας φρονῶ ὅτι ἡ Σχολὴ πρέπει νὰ ἐκλέγῃ τὸν συνάδελφόν της μὲ ἀπόλυτον πλειονοψηφίαν. Ὡς πρὸς τὴν ἀρνησικυρίαν τὴν ὁποίαν διὰ τοῦ νέου νομοσχεδίου ἔχει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, αὐτὴ βεβαίως εἶναι τελεία ἀνατροπὴ τῆς γνώμης τῆς Σχολῆς, διότι ἐφόσον ἡ Σχολὴ προτείνει ὁ δὲ Ὑπουργὸς δὲν διορίζει θὰ φθάσωμεν εἰς τὸ ἀπροχώρητον. Φρονῶ ἑπομένως ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ διορίσῃ ἀπ’ εὐθείας, χωρὶς τὴν γνώμην τῆς Σχολῆς, τοὺς ἀντικαταστάτας.

§204ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μερλόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§205Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Βραχέα τινὰ θὰ παρατηρήσω. Καὶ ἐν πρώτοις παρατήρησιν ἀφορῶσαν τὴν βάσιν τοῦ νομοσχεδίου, ἥτις ἀπορρέει καὶ ἐκ τῆς πείρας τῆς συγκομισθείσης μέχρι τοῦδε παρὰ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας. Ἔχομεν ἐκ τῆς ἐφαρμοσθείσης νομοθεσίας τῆς σχετικῆς πρὸς τὸ Πανεπιστήμιον, κύριοι, καθιερώσει ἀρχὴν ἐπιτρέπουσαν εἰς τὴν σχολὴν τὸ κανονίζειν τὰς κενὰς ἢ πληροῦν τὰς νέας ἕδρας τοῦ Πανεπιστημίου. Εἴδομεν εἰς ποῖα ἄτοπα ἤγαγεν ἡμᾶς ἡ ἀρχὴ, τὴν ὁποίαν καθιερώσαμεν διὰ τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ Πανεπιστημίου καὶ ἐπείσθημεν ἡμεῖς καὶ ὁ Ὑπουργὸς ὁ ὁποῖος εἰσάγει τὰ νομοσχέδια καὶ ἐπικαλεῖται τὰ φῶτα τῆς Βουλῆς, ἐν αὐτῇ τῇ αἰτιολογικῇ ἐκθέσει του ἀναγνωρίζει ὅτι τὸ σύστημα τὸ καθιερωθὲν διὰ τὸν τρόπον τῆς ἐκλογῆς τῶν καθηγητῶν ἐχρεωκόπησε καὶ διὰ τοῦτο τὴν αὐτοτέλειαν τὴν χορηγηθεῖσαν διὰ τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ Πανεπιστημίου εἰς τὴν σχολὴν καταργεῖ ἢ μετριάζει διὰ τῆς εἰσαγωγῆς διὰ τοῦ νομοσχεδίου διατάξεως, δι’ ἧς ἡ ἀρνησικυρία ὡς πρὸς τὴν πρότασιν τῶν σχολῶν ἀπομένει εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας. Ἀλλ’ ἐπιτραπήτω μοι νὰ φρονῶ ὅτι τοῦτο εἶναι ἐπάνοδος δι’ ἄλλης ὁδοῦ εἰς τὸ καθεστὼς τὸ καταργούμενον διὰ τοῦ νομοσχεδίου. Ὅταν ἀφήνωμεν εἰς τὴν σχολὴν τὴν ἐλευθερίαν τοῦ προτείνειν πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τοὺς διοριστέους εἰς κενὰς ἢ κενωμένας θέσεις, ἀναγνωρίζομεν τὴν ἱκανότητα τῆς σχολῆς νὰ κρίνῃ ποῖοι εἶναι οἱ διοριστέοι, καὶ ὅταν τοῦτο ἀναγνωρίζομεν, εἴμεθα ἀνακόλουθοι μὴ δίδοντες ἐξουσίαν εἰς τοὺς καθηγητὰς τοῦ Πανεπιστημίου νὰ προτείνουν καὶ ἐπιβάλλουν τοὺς διοριστέους. Τὴν ἀνακολουθίαν ταύτην ὑποδεικνύω εἰς τὴν Βουλήν. Τὸ σύστημα τὸ καθιερωθὲν εἴδομεν εἰς ποῖα ἄτοπα ἤγαγεν. Εἰς μίαν ὀκταετίαν ἔχομεν δύο ἐκκαθαρίσεις τοῦ Πανεπιστημίου. Τὶ ἄλλο σημαίνει τοῦτο ἢ ὅτι τὸ σύστημα τὸ καθιερωθὲν εἶναι κατὰ βάσιν ἐσφαλμένον καὶ πρέπει νὰ τὸ ἀντικαταστήσωμεν δι’ ἑτέρου; Ὁ ὀργανισμὸς ὃν ἐψηφίσαμεν καὶ ἔκαμε περὶ τούτου νύξιν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Κρήτης, περιέλαβε καὶ ἄλλας διατάξεις τὰς ὁποίας θὰ ἠδυνάμην νὰ χαρακτηρίσω ἐὰν μοὶ ἐπέτρεπεν ἡ Βουλὴ ὡς ὅλως ἀσυστάτους, δι’ ὧν ὑποχρεοῦται ὁ ἐκλεγόμενος καθηγητὴς τοῦ Πανεπιστημίου ἵνα ἐντὸς ὡρισμένου χρονικοῦ διαστήματος ἐκδόσῃ ἐπιστημονικὸν σύγγραμμα, δηλαδὴ ἀπαιτεῖ ὅπως ὁ διοριζόμενος καὶ μισθοδοτούμενος παρασκευάσῃ τὴν ἐργασίαν τὴν χρήσιμον ἵνα μεταδώσῃ τὰ φῶτα τῆς ἐπιστήμης εἰς τοὺς ἀκροατὰς καὶ τὴν κοινωνίαν καὶ τὸν ἐπιστημονικὸν κόσμον. Τὸ ἄτοπον τοῦτο κατεδείχθη ἀμέσως, παρελθούσης τῆς προθεσμίας. Εἰς τοιαῦτα ἄτοπα ἄγει ἡ ἐν σπουδῇ ψήφισις νόμων ἢ ἄνευ πείρας, ἡ ὁποία διδάσκει ὅτι τὸ δικαίωμα τῆς ἀρνησικυρίας εἶναι ματαιοπονία φανερά. Ἀλλὰ θέλετε καὶ ἄλλο γνώρισμα τῆς χρεωκοπίας τοῦ συστήματος τούτου; Θὰ ἠδυνάμην νὰ ἀναφέρω προσφατώτατα γεγονότα. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἔσχεν εὐτυχῆ σκέψιν νὰ καλέσῃ περὶ ἑαυτὸν, πρό τινος χρόνου, τοὺς καθηγητὰς τοῦ Πανεπιστημίου καὶ ν’ ἀποτείνῃ πρὸς αὐτοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι ὤφειλον νὰ τοὺς ἐνθαρρύνουν. Ἐδήλωσεν πρὸς αὐτοὺς ὅτι ἡ Κυβέρνησις δι’ οὐδὲν ἀπολύτως ἐνδιαφέρεται, οὐδὲν πρόσωπον εὐνοεῖ ἐκ τῶν ὑποψηφίων διὰ τὰς κενὰς ἕδρας καὶ ὅτι ἔχουσι πλήρη ἐξουσίαν καὶ αὐτοτέλειαν αἱ σχολαὶ νὰ προτείνωσι τοὺς ἀρίστους κατὰ τὴν γραφίδα, τὴν ἐπιστημονικὴν κατάρτισιν καὶ τὴν ἱκανότητα. Δὲν παρῆλθε δὲ πολὺς καιρὸς καὶ εἴδομεν τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἐλευθερίας ταύτης. Ἔχω ἀνὰ χεῖρας διαμαρτυρίαν ὑπερόχου καθηγητοῦ τῆς Φιλοσοφικῆς Σχολῆς ὑποβληθεῖσαν κατὰ τὴν συνεδρίασιν αὐτῆς τῆς 24 Ἰανουαρίου τρ. ἔ. δι’ ἧς μὲ ὅλην τὴν εὐγένειαν ἥτις χαρακτηρίζει τὸν ἄνδρα καὶ τὴν περικάλυψιν τῶν πικρῶν ἐννοιῶν, τὰς ὁποίας ἐνέχει, καταδηλοῦνται αἱ ἀτέλειαι τοῦ συστήματος τοῦ ἀνέκαθεν καθιερωμένου καὶ ἤδη διατηρουμένου διὰ τοῦ νομοσχεδίου ὡς πρὸς τὴν ἐκλογὴν τῶν καθηγητῶν. Οὗτος λέγει ὅτι μεταξὺ τῶν ὑποψηφίων διὰ τὰς κενὰς ἕδρας ἐπεκράτησαν πάλιν αἱ συμπάθειαι αἱ προσωπικαὶ καὶ αἱ σχέσεις καὶ οἱ θεσμοὶ οἱ προσωπικοί, καὶ ὁ νεωτερισμός, ὁ ὁποῖος διῆπεν ἄλλοτε τὸ Πανεπιστήμιον, ὅτι δὲν ἐκρίθησαν πάντες οἱ ὑποψήφιοι μὲ τὸ αὐτὸ μέτρον, ἀλλ’ οἱ μὲν μετὰ στοργῆς, οἱ δὲ μετ’ ἀστοργίας. Προβαίνων δὲ περαιτέρω δίδει καὶ ἑρμηνείαν τῆς γνώμης ταύτης καὶ λέγει πρὸς τοὺς συναδέλφους του καὶ εἰσηγητὰς τῆς σχολῆς ὅτι ὁ Α κρίνεται εὐνοϊκῶς καὶ μετὰ στοργῆς ἀδικαιολογήτου, διότι δὲν παρελείψατε οὐδένα ἔπαινον ἢ ἐγκώμιον ὑπὲρ αὐτοῦ, δὲν παρελείψατε οὐδὲ τὸ ἐλάχιστον ἔργον του εἰς φυλλάδιον ἐξαίροντες τὴν ἀξίαν αὐτοῦ, τοὐναντίον δὲ διὰ τὸν Β ἐκλείσατε τὰ μάτια σας, ἐσιωπήσατε σκοπίμως ἢ ἐπὶ τροχάδην ὡμιλήσατε ἐπὶ τῶν ἔργων του ἢ ἀποσιωπήσατε δημοσίευσιν ἔργων ἐπιστημονικῆς ἀξίας. Παρακαλῶ νὰ ζητήσητε τὸ σχετικὸν πρακτικὸν μεταξὺ τῶν πρακτικῶν τῶν συνεδριάσεων τῆς σχολῆς.

§206ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐπιτρέπεται νὰ μάθωμεν τὸ ὄνομά του;

§207Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς δίδω μετ’ ὀλίγον τὸ πρακτικόν. Τοῦτο τὸ γεγονὸς θὰ ἤρκει, ἐὰν δὲν ἦσαν ἀρκετὰ ὅλα τὰ ἄλλα, ἵνα πείσῃ τὸν κύριον Ὑπουργὸν, ὅτι καὶ διὰ τοῦ νομοσχεδίου δὲν κάμνομεν ἄλλο τι, εἰ μὴ νὰ ἐξακολουθῶμεν νὰ βαίνομεν εἰς τὴν πεπατημένην ὁδόν, ἥτις μᾶς ἤγαγε πρὸς τὰ ἄτοπα τῶν ὁποίων ἐλάβομεν γνῶσιν καὶ τὰ ὁποῖα ἔχομεν ἀνὰ χεῖρας. Θὰ μοὶ εἴπητε, ἆρά γε ποῖον μέσον θὰ εἶναι ἱκανὸν νὰ ἄρῃ τὰ ἄτοπα ταῦτα καὶ νὰ ἀποκαταστήσῃ πράγματι μίαν τάξιν εἰς τὸ Πανεπιστήμιον τοιαύτην, ὥστε νὰ χρησιμεύσῃ πράγματι τὸ Πανεπιστήμιον ἐν Ἑλλάδι ὡς ἑστία τῶν φώτων μεταλαμπαδεύουσα τὰ φῶτα της εἰς ὅλην τὴν κοινωνίαν καὶ εἰς ὅλον τὸν ἐπιστημονικὸν κόσμον; Δὲν εἶναι δυνατὸν ἐκ τοῦ προχείρου νὰ εἴπω τὴν γνώμην μου, ἀλλὰ θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ κάμω ὑποδείξεις εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως καὶ νὰ εἴπω, ὅτι κάκιστα κατηργήθη ὁ θεσμὸς τῆς ὑφηγεσίας ἐν τῷ Πανεπιστημίῳ καὶ λέγων ὑφηγεσίας δὲν ἐννοῶ τὴν ὑφηγεσίαν, ὡς ὑπῆρχε ἄλλοτε, ὡς θεσμὸς ἀμεριμνομερίμνης καὶ τιμῆς δι’ ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος διωρίζετο ὑφηγητὴς ἐν τῷ Πανεπστημίῳ. Ἐννοῶ θεσμὸν ὑφηγεσίας πραγματικόν, ἀνάλογον πρὸς τὸν ὑπάρχοντα καὶ λειτουργοῦντα εἰς ὅλα τὰ Πανεπιστήμια, ἐννοῶ θεσμὸν ὑφηγεσίας πραγματικόν, τρόπον τινὰ καθηγεσίας ὑφισταμένης, ὑποδιεστέρας μὲ ὑποχρεώσεις καὶ δικαιώματα, οἱ ὁποῖοι θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ χρησιμεύσωσιν ὡς φυτώριον τῆς μελλούσης προαγωγῆς εἰς τὴν ἕδραν τὴν καθηγητικήν, ἡ ὁποία εἶναι ἡ ὑπάτη τῶν τιμῶν ἐν πάσῃ ἐπιστήμῃ. Ἀλλ’ ἐὰν ἐπείγει ἡ ἀνάγκη τῆς πληρώσεως τῶν κενῶν τοῦ Πανεπιστημίου, θὰ ἠρώτα τις, καὶ πῶς εἶναι δυνατὸν τὰ κενά, τὰ ὁποῖα παρίστανται σήμερον ἐν τῷ Πανεπιστημίῳ νὰ πληρωθῶσι καὶ νὰ πληρωθῶσιν εὐστόχως μέχρις ὅτου ἔλθῃ ἡ ὥρα καθ’ ἣν ὁ ὀργανισμὸς τοῦ Πανεπιστημίου θὰ ἐξυγιανθῇ τελείως, ὥστε νὰ ἀποδώσῃ τοὺς καλοὺς καρπούς; Θὰ ἔλεγον, κύριοι, ὅτι εὑρισκόμεθα ἐν ἀνωμάλῳ περιόδῳ καὶ ἔχοντες πικρὰν πεῖραν τοῦ παρελθόντος ἐκ τῆς ἐξουσίας καὶ τῆς ἐλευθερίας, τὴν ὁποίαν ἐχορηγήσαμεν διὰ τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ Πανεπιστημίου, ὀρθὸν θὰ ἦτο, τὴν ἐξουσίαν, τὴν ὁποίαν διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἀφίνομεν εἰς τὰς Σχολὰς, νὰ ἀναθέσωμεν εἰς ὁλόκληρον τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον γνωρίζον τὴν κατάστασιν θὰ ἠδύνατο αὐτὸ νὰ ρυθμίσῃ τὰ τῆς ἐκλογῆς τῶν προσώπων, τὰ ὁποῖα εἶναι προωρισμένα νὰ διδάξωσιν ἀπὸ τὰς ὑψηλὰς ἐκείνας ἕδρας, νὰ ἀναλάβῃ ὁλόκληρον τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον τὴν ἐξουσίαν καὶ νὰ παρατείνῃ κατ’ ἀνάγκην, ἐφ’ ὅσον μάλιστα εὑρισκόμεθα εἰς διακοπὰς μαθημάτων, τὴν ἐκκρεμότητα τῆς σημερινῆς καταστάσεως, ἐπικαλούμενον καὶ τὰ φῶτα ἁρμοδιωτέρων εἰς τὴν εὕρεσιν ἐκείνων οἵτινες θὰ ἐτίμων τὰς ἕδρας τοῦ Πανεπιστημίου καὶ ὄχι ἐκείνων, οἵτινες θὰ ἀνέμενον τιμὰς καὶ ὠφελήματα ἀπὸ τὴν κατάληψιν τῆς ἕδρας τῆς Πανεπιστημιακῆς. Ταῦτα ἐν γενικαῖς γραμμαῖς ἐνόμισα, ὅτι εἶχα καθῆκον νὰ εἴπω πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἐγώ, διὰ νὰ τύχῃ ἀμέσου συζητήσεως καὶ ἐφαρμογῆς τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἰσάγει ὁ κύριος Ὑπουργός, ἀλλὰ νὰ χρησιμεύσῃ καὶ ὡς ἀφετηρία περαιτέρω μελέτης ἐκ μέρους τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῆς Ἐκπαιδεύσεως.

§208ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λ. Μπασιᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§209Α. ΜΠΑΣΙΑΣ. Ἔχω νὰ ἀπευθύνω συστάσεις τινας εἰς τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Ἐκπαιδεύσεως ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ Πανεπιστημίου» τὰς ὁποίας, ἐλπίζω, ὅτι θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν, ὥστε ἂν ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, ἐὰν νομίζῃ, ὅτι εἶναι εὔλογοι νὰ περιληφθῶσιν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, καὶ νὰ τροποποιηθῇ κατὰ τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν. Ὁ νομοθέτης περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ Πανεπιστημίου εἶχε σκοπόν, ὅτι οἱ ἔκτακτοι καθηγηταὶ χρησιμεύουσιν ὡς φυτώριον, ἵνα γίνωσι καθηγηταὶ καὶ ὥρισεν ἑπταετῆ θητείαν, ὥστε, ἂν δὲν εὐδοκιμήσωσι μετὰ ἑπτὰ ἔτη, ν’ ἀπέλθωσι καὶ διορισθῶσιν ἄλλοι. Ὁ νομοθέτης δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ προΐδῃ ἄτοπα τινά, τὰ ὁποῖα ἐπέρχονται διὰ τοῦ θεσμοῦ τούτου. Δὲν ὥρισεν ὅριον ἡλικίας διὰ τοὺς ἐκτάκτους καθηγητὰς καὶ εὑρέθημεν πρὸ ἀπίστου θεάματος, νὰ διορισθῶσιν ἔκτακτοι καθηγηταὶ ἄνθρωποι ὄχι τῆς πρώτης νεότητος καὶ οἱ ὁποῖοι μὴ ἔχοντες ὅριον ἡλικίας, ἔμενον εἰς τὸ Πανεπιστήμιον, ὅπως συμπληρώσωσι τὴν ἑπταετίαν καὶ ἐνῷ οἱ καθηγηταὶ θὰ ἔφευγον, οἱ ὑφηγηταὶ θὰ ἔφευγον ἀργότερον, ἐλησμόνησε δὲ ὁ νομοθέτης, ὅτι ὁ Ἕλλην διοριζόμενος εἰς μίαν θέσιν ἐπὶ ἑπτὰ ἔτη δὲν παύεται κατόπιν. Πρέπει λοιπὸν νὰ τροποποιήσωμεν τὸν θεσμὸν τῶν ἐκτάκτων καθηγητῶν, ὥστε νὰ ὑπάγωνται καὶ αὐτοὶ εἰς τὸ αὐτὸ ὅριον. Νὰ τίθεται ὅριον οὐχὶ μόνον διὰ τὴν ἀποχώρησιν, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν πρόσληψιν, διότι ἂν εἰσέλθῃ ὑφηγητὴς εἰς τὰ 50 δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ καθηγητής, οὔτε τὴν σύνταξίν του κἂν νὰ προλάβῃ νὰ συμπληρώσῃ. Αὐτὰς τὰς παρατηρήσεις εἶχον νὰ κάμω, ὡς πρὸς τὸν θεσμὸν τῶν ἐκτάκτων καθηγητῶν. Νομίζω, ὅτι θὰ ἦτο ὀρθὸν νὰ εἰσαχθῇ ὁ θεσμὸς τῆς ὑφηγεσίας, ὅπως καὶ ὁ νόμος τὸ ἀνέφερεν, ἀλλ’ οὐδέποτε ἐξεδόθη τὸ σχετικὸν διάταγμα, νὰ μείνῃ δὲ εἰς τοὺς κεκτημένους τὸν τίτλον τοῦ ὑφηγητοῦ ὁ τίτλος αὐτῶν.

§210Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ὀρθὸν θὰ ἦτο, κύριε Πρόεδρε, νομοσχέδιον τοιαύτης σπουδαιότητος νὰ μὴ συνεζητεῖτο πρὸ κενῶν ἑδωλίων.

§211ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δύνασθε νὰ ἐξασκήσητε τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον σᾶς παρέχει ὁ Κανονισμός.

§212Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Δὲν σκοπῶ νὰ ἐξασκήσω δικαίωμα, ἀλλὰ φρονῶ, ὅτι ὁ κύριος Ὑπουργὸς θὰ θελήσῃ νὰ τὸ συζητήσῃ τὸ νομοσχέδιον ἐνώπιον τῆς Βουλῆς πλήρους, διότι πιθανὸν καὶ ἄλλοι κύριοι συνάδελφοι νὰ θελήσωσι τὸν λόγον, ὥστε νὰ ἐπέλθῃ διαγωνισμὸς καὶ ἐκ τῆς συζητήσεως νὰ προκύψῃ τί ἀγαθόν, ὥστε τὸ Πανεπιστήμιον νὰ φθάσῃ εἰς τὸ ὕψος τῆς ἀποστολῆς του. Παρακαλῶ, ἂν τὸ κρίνῃ εὔλογον, ἂς ἀναβάλῃ τὴν συζήτησιν.

§213ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἔχει τὸν λόγον.

§214Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Δὲν ὑπάρχει πρόθεσις νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο χωρὶς νὰ γίνῃ ἡ προσήκουσα συζήτησις. Τὸ νομοσχέδιον ἀπόψε πρόκειται νὰ ψηφισθῇ εἰς αʹ συζήτησιν, δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν τὰς γνώμας μας καὶ κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν, θὰ φροντίσωμεν νὰ ἔλθῃ τὸ νομοσχέδιον εἰς ὥραν, ὥστε νὰ εἶναι πολλοὶ Βουλευταί. Εἶναι ἀναντίρρητον, ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ τὸ ἀντικείμενον τῆς συζητήσεως κατὰ τὴν ἑσπέραν ταύτην, δὲν προτίθεται ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπιφέρῃ ῥιζικὴν τινὰ τροποποίησιν εἰς τὸν πάγιον ὀργανισμὸν τοῦ Πανεπιστημίου. Οὔτε θὰ εἰσχωρήσω ἐγὼ εἰς ἀπάντησιν τῶν ὅσων εἶχον τὴν τιμὴν νὰ εἴπωσιν οἱ προλαλήσαντες νὰ ὑποστηρίξω τὸ ἀλάθητον καὶ τὸ ὀρθὸν τοῦ ἐν ἰσχύει ὀργανισμοῦ τοῦ Πανεπιστημίου. Εἶναι ἀναντίρρητον, ὅτι καὶ ὁ ὀργανισμὸς αὐτὸς μετὰ τὴν πάροδον τόσων ἐτῶν, ἀπὸ τῆς ἐφαρμογῆς του, ἔχει τὰ τρωτὰ αὐτοῦ, ἡ πεῖρα δὲ ἀπέδειξεν, ὅτι δὲν ἀντίκειται πρὸς τὸν σκοπόν, τὸν ὁποῖον εἶχεν ἡ Βουλή, ὅταν ἐψηφίζετο ὁ ὀργανισμὸς οὗτος. Ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν σκοπεῖ τὴν ἱκανοποίησιν τὸ μὲν προσωρινῆς τινος ἀνάγκης ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη ἐκ τῆς ταὐτοχρόνου χηρεύσεως πλειόνων ἑδρῶν, ἀνάγκης ἡ ὁποία δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ μείνῃ ἐπὶ μακρὸν χρόνον ἐκκρεμὴς, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐννοηθῇ τὸ Πανεπιστήμιον μὴ λειτουργοῦν, δεύτερον δὲ νὰ θεραπεύσῃ οὐσιώδη τινὰ ἔλλειψιν τὴν ὁποίαν εἶχεν ὁ ὀργανισμός, στερήσας καθ’ ὁλοκληρίαν τὴν Κυβέρνησιν παντὸς οὐσιώδους δικαιώματος ὅσον ἀφορᾷ τὴν πλήρωσιν τῶν χηρευουσῶν ἑδρῶν. Ἐπολεμήθη ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου, ἡ ὁποία συνίσταται εἰς τὴν ἐπανάληψιν τῆς ὑπὸ τοῦ παγίου ὀργανισμοῦ δεκτῆς γενομένης βάσεως τῆς αὐτοτελείας τοῦ Πανεπιστημίου. Προκειμένου περὶ πληρώσεως χηρευούσης τινὸς ἕδρας τοῦ Πανεπιστημίου οἱ μέλλοντες ὑποψήφιοι ἔχουν νὰ κριθοῦν ἀπὸ δύο ἀπόψεων, πρῶτον ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς ἐπιστημονικῆς αὐτῶν ἱκανότητος, δεύτερον ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τοῦ ἤθους καὶ τοῦ χαρακτῆρος. Ὅτι ἀφορᾷ τὴν ἐπιστημονικὴν κρίσιν τῆς ἱκανότητος τῶν ὑποψηφίων, νομίζω, ὅτι δὲν θὰ εὑρεθῇ κανεὶς ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ὁ δυνάμενος νὰ ἀμφισβητήσῃ τὴν ἀλήθειαν ὅτι ὀρθὸν εἶναι ἡ περὶ τούτου κρίσις νὰ ἀφεθῇ ἀπόλυτος εἰς ἓν ἐπιστημονικὸν σῶμα, τὸ ὁποῖον καὶ κατάρτισιν ἔχει ἰδιαιτέραν ὅπως ἀποφανθῇ ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου καὶ χρόνον περισσότερον καὶ ἀπερίσπαστον διαθέτει ὅπως κρίνῃ ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ. Ἂν δὲ ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων, προκειμένου περὶ πολὺ δευτερευόντων θεσμῶν τῆς διοικήσεως, ἐδέχθη τὴν ἀρχὴν ταύτην τῆς ἀποκεντρώσεως καθ’ ἣν ὡρισμένα συμβούλια θὰ ἀποφαίνονται περὶ τῶν διοριστέων εἰς ἕκαστον κλάδον τῆς διοικήσεως προσώπου, πολὺ περισσότερον ἡ ἀρχὴ αὕτη ὀφείλει νὰ γείνῃ παραδεκτὴ προκειμένου περὶ τοῦ ἀνωτάτου ἐκπαιδευτικοῦ ἱδρύματος τῆς Πολιτείας οἷον τὸ Πανεπιστήμιον. Ἀλλ’ ὅτι ἀφορᾷ τὴν κρίσιν τοῦ δευτέρου στοιχείου, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀπαραίτητον διὰ πάντα μέλλοντα νὰ καταλάβῃ τὴν ἕδραν τοῦ καθηγητοῦ τοῦ Πανεπιστημίου, περὶ τοῦ ἤθους τῶν προσώπων, βεβαίως δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀφεθῇ εἰς τὴν ἀπόλυτον κρίσιν ὁμάδος τινὸς ἐπιστημόνων, διότι ἐκεῖνοι μόνον ἀπὸ ἐπιστημονικῆς ἀπόψεως θὰ κρίνουν. Διὰ τοῦτο τὸ νομοσχέδιον εἰσάγει τὴν ῥιζικὴν ταύτην μεταρρύθμισιν ἀφίνων τὴν περὶ τούτου κρίσιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον. Ἡ μεταρρύθμισις αὕτη δὲν ἀφίσταται πολὺ τῶν ἀπόψεων τὰς ὁποίας ὑπεστήριξαν οἱ προλαλήσαντες χωρὶς νὰ ἐπαναφέρῃ τὸ σύστημα εἰς ἓν πολὺ ἀπηρχαιωμένον καθεστὼς τὸ ὁποῖον ὁλόκληρος ἡ κοινὴ συνείδησις τοῦ Ἔθνους κατεδίκασεν. Ὅτι ἀφορᾷ τὰς κατὰ μέρους προταθείσας τροποποιήσεις κατὰ τὸ πλεῖστον δὲν ἔχω ἀντίρρησιν νὰ λάβω ταύτας ὑπ’ ὄψει καὶ μελετῶν εἰδικώτερον μίαν ἑκάστην κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν νὰ ἀποφανθῶ κατὰ πόσον εἶναι δυνατὸν τινὲς ἐξ αὐτῶν νὰ γίνουν δεκταὶ ὅπως π. χ. ἡ περὶ παρατάσεως τῆς προθεσμίας. Σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου δὲν εἶναι νὰ ὑποκλέψῃ ψῆφον πρὸς πλήρωσιν τῶν ἑδρῶν, οὔτε νὰ φέρῃ τοὺς ἀνικανωτέρους, καὶ ἐφόσον σκοπὸν ἔχει νὰ εἰσαγάγῃ τοὺς καλλιτέρους καὶ ἱκανωτέρους, βεβαίως μία τοιαύτη τροποποίησις δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ γίνῃ δεκτή. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν παρατήρησιν τοῦ ἐκ Κερκύρας κ. Βουλευτοῦ τὴν ὁποίαν ἐπανέλαβεν ὁ κ. Καταπότης, ὅτι τροποποιεῖται τὸ ζήτημα τῆς πλειοψηφίας καὶ ἀντὶ τῶν δύο τρίτων ἀπαιτεῖται ἁπλῆ πλειονοψηφία τῆς Βουλῆς, φρονῶ, ὅτι ἐκ παραδρομῆς ἐγένετο ἡ παρατήρησις καὶ ἐκ πλάνης, διότι δὲν εἶναι ἡ πλειονοψηφία, ἡ ὁποία ἀπαιτεῖται πρὸς πλήρωσιν τῶν χηρευουσῶν κενῶν ἑδρῶν, ἀλλ’ ἡ ὁποία ἀπαιτεῖται δυνάμει τοῦ τελευταίου ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 8 τοῦ ἐν ἰσχύει ὀργανισμοῦ τοῦ Πανεπιστημίου προκειμένου περὶ μεταβολῆς ἕδρας τινὸς ἔν τινι σχολῇ. Τὸ ἄρθρον τοῦτο, λέγει, (ἀναγινώσκει): «Ἡ σχολὴ δικαιοῦται .... κλπ.». Ἐνόμισα ὅτι ἡ πλειοψηφία αὕτη τῶν ¾, ἡ ὁποία οὐδέποτε σχεδὸν εἶναι δυνατὸν νὰ καταρτισθῇ εἶναι ὑπερβολική. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς παρατηρήσεις τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Κεφαλληνίας Βουλευτοῦ, ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἐκτάκτους καθηγητὰς, θὰ τὰς μελετήσω καὶ εἰς τὴν δευτέραν συζήτησιν θὰ ἐκφέρω τὴν γνώμην. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν θεσμὸν τῆς ὑφηγησίας οὗτος ἐμελετήθη. Κατὰ τὸν ἐν ἰσχύει ὀργανισμὸν τοῦ Πανεπιστημίου ὡρίζετο ὅτι θὰ διωρρίζοντο ὑφηγηταὶ κατόπιν Β. Διατάγματος, τὸ ὁποῖον δὲν ἐξεδόθη καίτοι παρῆλθον ἔτη, ὅταν δὲ ἔλαβον γνῶσιν τοῦ θέματος ἐνόμισα ὅτι οὔτε ὁ σκοπὸς τῶν ὑφηγητῶν, ὡς ἐκανονίσθη ὑπὸ τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ Πανεπιστημίου, οὔτε ἡ δοκιμασία εἶναι ἐπαρκής, ἀλλὰ χρήζει ῥιζικωτέρας μεταρρυθμίσεως. Τοῦτο ὅμως ἔχει σχέσιν μὲ τὴν ῥιζικὴν μεταρρύθμισιν τοῦ Πανεπιστημίου, περὶ τῆς ὁποίας ἔχει γείνει ἐργασία, ἀλλὰ δὲν εἶναι ὥριμος ὅπως ἀποτελέσῃ νομοσχέδιον προτεινόμενον κατὰ τὴν παροῦσαν σύνοδον τῆς Βουλῆς. Ταῦτα ἔχω νὰ εἴπω καὶ νὰ παρακαλέσω, ὅπως τὸ νομοσχέδιον ψηφισθῇ εἰς πρώτην συζήτησιν. Ἐπιφυλαχθῶμεν δὲ εἰς τὴν δευτέραν συζήτησιν νὰ τὸ συζητήσωμεν εὐρύτερον.

§215ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν ἂν δέχεται ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον.

§216ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον).

§217ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ψήφισις τοῦ συνόλου ἀναβάλλεται. Λύεται ἡ συνεδρίασις ἵνα ἐπαναληφθῇ αὕτη τὴν 4 μ. μ. αὔριον. (Ὥρᾳ 8.15′ μ. μ.).