1917.09.21

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 32Η

ΠΕΜΠΤΗ 21 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 1917

Προεδρία κ. Θ. ΣΟΦΟΥΛΗ

(Ὥρα 6.30′ μ.μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: — Τὸ Κοινοτικὸν Συμβούλιον Λεβαδείας παρακαλεῖ ὅπως ἀρθῇ ἡ διατίμησις τοῦ βαμβακοσπόρου. — Τὸ Κοινοτικὸν Συμβούλιον Ἁγίου Γεωργίου Πέτρας παρακαλεῖ ὅπως ἀρθῇ πᾶσα διατίμησις τοῦ βαμβακοσπόρου. — Οἱ ἐνοικιασταὶ τοῦ φόρου δεκάτης τῆς πόλεως καὶ τῶν χωρίων ἐπαρχίας Γρεβενῶν παρακαλοῦσι νὰ ἀνασταλῇ ἡ παρ’ αὐτῶν εἴσπραξις τῶν ὀφειλομένων δόσεων ἐνοικίου μέχρι τέλους Δεκεμβρίου κλπ. — Ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Ἁγίου Νικολάου Κρήτης Νικόλαος Ταβλᾶς παρακαλεῖ ὅπως ληφθῇ μέριμνα περὶ κατασκευῆς τῆς μελετωμένης ὁδοῦ Λασιθίου– Ἁγίου Νικολάου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ κανονισμοῦ τῆς ἀναλογίας τοῦ ἐν κυκλοφορίᾳ ποσοῦ ἐκ πενταδράχμων καὶ δεκαδράχμων τραπεζικῶν γραμματίων ἐπὶ τοῦ ὅλου ποσοῦ τῆς κυκλοφορίας τῶν τραπεζικῶν γραμματίων», ὅπερ παρακαλεῖ νὰ κηρυχθῇ κατεπεῖγον.

§3ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα. (Κηρύσσεται κατεπεῖγον).

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Ὑπουργοὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ τοῦ Ἐπισιτισμοῦ ὑποβάλλουσι σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 4 Φεβρουαρίου 1917 Νομοθετικοῦ Διατάγματος «περὶ κυρώσεως τῆς Συμβάσεως μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης διὰ τὴν ἀσφάλισιν Ἑλληνικῶν κεφαλαίων, ναύλων αὐτῶν καὶ φορτίων ἐπὶ Ἑλληνικῶν ἀτμοπλοίων», ὅπερ παρακαλοῦσι νὰ κηρυχθῇ κατεπεῖγον.

§5ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα. (Κηρύσσεται κατεπεῖγον).

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Ὑπουργοὶ τῆς Συγκοινωνίας καὶ τῶν Οἰκονομικῶν καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ ἐκπτώσεως μέρους ἐκ τοῦ ἐνοικίου τῶν λιμενικῶν φόρων τῶν ἐτῶν 1915 καὶ 1916». — Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 30 τοῦ νόμου 462 «περὶ στρατιωτικῶν μηχανικῶν καὶ ὑπομηχανικῶν». — Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ ἐγκρίσεως προϋπολογισμοῦ 47,000 δραχμῶν διὰ τὴν κατασκευὴν ἀποβάθρας ἐν Κερατσινίῳ πρὸς χρῆσιν τοῦ Στόλου», ἅτινα παρακαλοῦσι τὴν Βουλὴν ὅπως κηρυχθῶσι κατεπείγοντα.

§7ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα. (Κηρύσσονται κατεπείγοντα).

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Περιθάλψεως καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ Νομοθετικοῦ Β. Διατάγματος τῆς 8 Ἰουλίου 1917 «περὶ τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου Περιθάλψεως καὶ περὶ τῆς ὀργανώσεως τῶν Ὑπηρεσιῶν αὐτοῦ». — Οἱ βουλευταὶ Κρήτης κ.κ. Γ. Κοκκινάκης, Μ. Μανουσάκης, Μ. Καταπότης, Μ. Παπαμιχελάκης κλπ. ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπεκτάσεως τοῦ νόμου ΓΥΙΔʹ «περὶ Ἐκκλησιαστικοῦ Ταμείου τῶν Νέων Χωρῶν». — Ὁ βουλευτὴς κ. Β. Κυρέλλος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μεταρρυθμίσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου 572 «περὶ ἱδρύσεως Διδασκαλείου τῆς τεχνικῆς ἐκπαιδεύσεως». Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι αἱ Κοινοβουλευτικαὶ Ἐπιτροπαὶ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐσόδων τοῦ Κράτους καὶ τῶν εἰδικῶν Ταμείων καὶ Ὑπηρεσιῶν διὰ τὰς χρήσεις τῶν ἐτῶν 1915 καὶ 1916, κατέθεσαν τὰς ἐκθέσεις των». Ὡσαύτως ἀνακοινῶ ὅτι αἱ Κοινοβουλευτικαὶ Ἐπιτροπαὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐπὶ τῶν εἰδικῶν προϋπολογισμῶν τῶν ἐξόδων τῶν Ὑπουργείων Ἐξωτερικῶν, Στρατιωτικῶν, Ναυτικῶν, Ἐσωτερικῶν, Δικαιοσύνης, Ἐκκλησιαστικῶν καὶ Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, Οἰκονομικῶν, Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, Συγκοινωνίας καὶ Ἐπισιτισμοῦ, τῶν εἰδικῶν Ταμείων τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου καὶ τῶν ἀρχαιοτήτων τῆς Ἑλλάδος, τῶν εἰδικῶν Ταμείων ἐπαρχιακῆς καὶ δημοτικῆς ὁδοποιΐας, Ἀρχαιολογικοῦ Ταμείου, τῶν εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας ὑπαγομένων κληροδοτημάτων, διὰ τὰς χρήσεις τῶν ἐτῶν 1915 καὶ 1916, κατέθεσαν τὰς ἐκθέσεις των.

Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Θ. Παπαστρατῆς ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς Λιμενικῆς Ἐπιτροπῆς Κύμης.

§9Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Ἡ Λιμενικὴ Ἐπιτροπὴ Κύμης ἀναφέρεται κατὰ τῶν διαφόρων ἐκεῖ Ἑταιρειῶν ἀνθρακωρυχείων, ὅτι αὗται ἐξάγουν τὸ προϊὸν τῆς ἐργασίας των ἐκ τοῦ λιμένος Κύμης χωρὶς νὰ πληρώνουν τίποτε, τοῦτο δὲ κατόπιν διαταγῆς τοῦ Ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, λαβὼν ὑπ’ ὄψει τὸν νόμον «περὶ μεταλλείων», ἀπεφάνθη ὅτι εἰς τὰ μεταλλεύματα περιλαμβάνονται καὶ οἱ γαιάνθρακες καὶ ἕνεκα τούτου διέταξε τὸν ἐκεῖ λιμενάρχην νὰ μὴ εἰσπράττῃ φόρον. Ὅλαι αἱ Ἑταιρεῖαι ἐκεῖ δὲν πληρώνουν τίποτε εἰς τὸν λιμένα, ὁ ὁποῖος παρέχει εἰς αὐτὰς τόσας εὐκολίας διὰ νὰ πλουτίζουν, πλὴν μιᾶς, τῆς παλαιᾶς Ἑταιρείας, ἡ ὁποία πληρώνει 60 λεπτὰ κατὰ τόνον. Ἀναφέρονται λοιπὸν ἐναντίον τῆς ἑρμηνείας ταύτης τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ παρακαλοῦσιν ὅπως διορθωθῇ τὸ ἄτοπον αὐτό, διότι ἡ Λιμενικὴ Ἐπιτροπὴ εὑρίσκεται πρὸ μεγάλων δυσχερειῶν, εἶναι δὲ τὸ μόνον ἔσοδον, τὸ ὁποῖον εἶχεν ὁ λιμὴν Κύμης διὰ νὰ συντηρῇ τὰ διάφορα ἔργα, ἵνα μὴ καταστραφῶσιν ἀπὸ τὰ διάφορα μεταγωγικὰ μέσα, τὰ ὁποῖα ἔρχονται καὶ φορτώνουν. Τὰ παράπονα ταῦτα εἶναι δικαιώτατα, ἀφοῦ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει προσέτι ὅτι τὸ Λιμενικὸν Ταμεῖον Κύμης χρεωστεῖ περὶ τὰς 500.000 δραχμῶν.

§10Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Θὰ ἐξετάσω τὴν ἀναφορὰν καὶ θὰ τὴν λάβω ὑπ’ ὄψει.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Λυκουρέζος παρακαλεῖ καὶ αὖθις τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν εἰς ποῖον μέρος κρατεῖται ὁ πρώην Πρόεδρος παρὰ τοῖς ἐν Λαρίσῃ Ἐφέταις κ. Θεόδωρος Θεοδωρόπουλος, τίς ἡ ἀποδιδομένη εἰς αὐτὸν πρᾶξις καὶ ἐν τίνι δικαιώματι ἐξακολουθεῖ ἡ κράτησίς του ὑπὸ τῶν Συμμάχων. Ἐπίσης ἐὰν εἶναι ἀληθὲς ὅτι κατὰ τὴν ἐν Λαρίσσῃ σύλληψίν του καὶ τὴν εἰς Θεσσαλονίκην μεταγωγήν του ὑπέστη βιαιοπραγίας. Παρακαλεῖ ἐπίσης τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν πόσοι Στρατιωτικοί, δημόσιοι ὑπάλληλοι καὶ πολῖται Ἕλληνες κρατοῦνται ὑπὸ τῶν Συμμάχων καὶ εὐαρεστηθῇ νὰ καταθέσῃ ὀνοματικὸν κατάλογον ἐμφαίνοντα τὸν χρόνον τῆς συλλήψεως, τὸν τόπον ἔνθα κρατοῦνται καὶ τὴν αἰτίαν τῆς συλλήψεως καὶ κρατήσεως αὐτῶν.

§12Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Ὁ κ. Θ. Θεοδωρόπουλος, πρώην Πρόεδρος παρὰ τοῖς ἐν Λαρίσσῃ Ἐφέταις, κρατεῖται ἐν Μυτιλήνῃ. Ἀπήχθη παρὰ τῶν Γαλλικῶν Ἀρχῶν διότι ἐθεωρήθη ἐπικίνδυνος διὰ τὴν ἀσφάλειαν τῶν συμμαχικῶν στρατευμάτων. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν δὲν ἔχει οὐδεμίαν πληροφορίαν ἐὰν ὑπέστη βιαιοπραγίας κατὰ τὴν σύλληψίν του καὶ τὴν εἰς Θεσσαλονίκην μεταγωγήν του. Ὡς πρὸς τὴν δευτέραν ἐρώτησιν, ἀπαντῶ ὅτι ἐκ τῶν περιελθουσῶν μέχρι τοῦδε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν πληροφοριῶν καὶ αἰτήσεων, οἱ παρὰ τῶν Συμμάχων συλληφθέντες ἀπὸ τὰς ἀρχὰς τοῦ πολέμου καὶ κρατούμενοι ἐν Μυτιλήνῃ, Θεσσαλονίκῃ, Γαλλίᾳ καὶ Μελίτῃ Ἕλληνες ὑπήκοοι ἀνέρχονται εἰς 287, ἐξ ὧν κληρικοὶ τρεῖς, δημόσιοι ὑπάλληλοι 9 καὶ 225 ἁπλοῖ πολῖται. Περὶ τούτων ἐγένοντο ἐν καιρῷ σχετικὰ διαβήματα, κατόπιν τῶν ὁποίων 5 ἢ 6 ἀφέθησαν ἐλεύθεροι νὰ ἐπανέλθωσιν εἰς τὰς ἑστίας των, ἄλλων δὲ ἡ τύχη ἐβελτιώθη, ἐπιτραπέντος αὐτοῖς νὰ ζῶσιν ἐλεύθεροι ἔν τινι μέρει, περὶ δὲ τῶν λοιπῶν ἀναμένεται εἰσέτι τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἡμετέρων ἐνεργειῶν, ἐλπίζεται δὲ ὅτι εἰς τοὺς πλείστους ἐκ Παλαιᾶς Ἑλλάδος καταγομένους θὰ ἐπιτραπῇ προσεχῶς νὰ ἐπανέλθωσιν εἰς τὰς ἑστίας των.

§13Κ. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐπὶ τοῦ δευτέρου ἐρωτήματός μου θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ καταθέσητε ὀνομαστικὸν κατάλογον, διὰ τὸν ἑξῆς λόγον: Εἶχον πολλὰς ἐπιστολάς, εἰς τὰς ὁποίας μὲ ἐρωτοῦν περὶ τῆς τύχης τῶν γονέων ἢ τῶν ἀδελφῶν ἢ ὁπωσδήποτε συγγενῶν, οἱ ὁποῖοι ἔτυχε νὰ εἶναι εἴτε χωροφύλακες, εἴτε ἐπαγγελματίαι εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα κατέλαβον οἱ Σύμμαχοι τὴν ἐποχὴν ἐκείνην καὶ τῶν ὁποίων ἡ τύχη ἀγνοεῖται. Δὲν ἔχω λοιπὸν πληροφορίας διὰ νὰ τοὺς δώσω, ἂν ζοῦν καὶ ποῦ οὗτοι εὑρίσκονται.

§14Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἡ Ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου εἶναι εἰς τὴν διάθεσίν σας. Ἔχω ὀργανώσει ἰδιαιτέραν Ὑπηρεσίαν διὰ τὰ ζητήματα ταῦτα καὶ δύνανται νὰ σᾶς εἴπωσιν διὰ τὸν περὶ οὗ ἐνδιαφέρεσθε, ποῦ εὑρίσκεται καὶ εἰς ποῖον στάδιον εὑρίσκονται αἱ διαπραγματεύσεις.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς παρακαλεῖ τὴν Κυβέρνησιν ὅπως πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, 1) ἂν Γερμανικὸν ἀεροπλάνον τρεῖς ἡμέρας πρὸ τῆς ἐπιδόσεως τοῦ τελευταίου τελεσιγράφου ὑπὸ τῶν πρέσβεων τῆς Συνεννοήσεως προσεγειώθη ἐν Λαρίσσῃ, 2) ἂν ὁ Γερμανὸς ἀεροπόρος συνωδεύετο ὑπὸ δύο Ἑλλήνων ἀξιωματικῶν καθ’ ἣν ὥραν μετέβαινεν εἰς τὸ ἐκεῖ Τηλεγραφεῖον καὶ ποῖα τὰ ὀνόματα αὐτῶν, 3) ποῖοι τηλεγραφικοὶ ὑπάλληλοι ἦσαν τῆς ὑπηρεσίας τὴν ἡμέραν ἐκείνην καὶ 4) ἂν οἱ Γερμανοὶ ἀεροπόροι μετὰ τῶν ἀξιωματικῶν, λόγῳ μείζονος ἀσφαλείας τοῦ μυστικοῦ των ἀπεμάκρυναν ἐκ τοῦ χειριστηρίου τὸν τηλεγραφητὴν καὶ ἐπεκοινώνησαν τηλεγραφικῶς μετὰ τῶν Ἀνακτόρων τοῦ Ἐκπτώτου.

§16Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Διὰ τοῦ ἐρωτήματός μου, τὸ ὁποῖον ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλήν, ἐρωτῶ τοὺς κ.κ. Ὑπουργοὺς τῶν Ἐσωτερικῶν, τῆς Συγκοινωνίας καὶ τῶν Στρατιωτικῶν. Διὰ τοῦ ἐρωτήματός μου αὐτοῦ ἐρωτῶ ἂν ὀλίγας ἡμέρας πρὸ τῆς ἐπιδόσεως τοῦ τελευταίου τελεσιγράφου ὑπὸ τῶν πρεσβευτῶν τῆς Συνεννοήσεως πρὸς τὴν τότε Κυβέρνησιν προσεγειώθη ἐν Λαρίσσῃ Γερμανικὸν ἀεροπλάνον. 2ον) Ἂν εἶναι ἀληθὲς ὅτι ὁ Γερμανὸς ἀεροπόρος συνωδεύετο ὑπὸ 2 Ἑλλήνων ἀξιωματικῶν καθ’ ἣν ὥραν μετέβαινεν εἰς τὸ ἐκεῖ Τηλεγραφεῖον καὶ ποῖα τὰ ὀνόματα αὐτῶν. 3ον Ποῖοι τηλεγραφικοὶ ὑπάλληλοι ἦσαν τῆς ὑπηρεσίας τὴν ἡμέραν ἐκείνην, καὶ 4ον) ἂν ὁ Γερμανὸς ἀεροπόρος, συνοδευόμενος ἀπὸ τοὺς δύο ἀξιωματικούς, φθάσας εἰς τὸ Τηλεγραφεῖον, ἀπεμάκρυνε τὸν τηλεγραφήτην καὶ συνεννοήθη μετὰ τοῦ ἐκπτώτου Βασιλέως. Θὰ ἤθελον νὰ μάθω ἂν εἶναι ἀληθῆ ταῦτα, διότι, ἂν εἶναι ἀληθῆ, συλλογισθῆτε ποία προδοσία ἔλαβε χώραν. Ἐὰν οἱ κ.κ. Ὑπουργοὶ δὲν εἶναι παρεσκευασμένοι, δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀπαντήσουν ἀμέσως. Ἐν πάσῃ περιπτώσει πρόκειται περὶ σπουδαίου γεγονότος.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§18Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Κύριε Πρόεδρε, καθὼς ἐννοεῖ καὶ ὁ ἴδιος κ. βουλευτής, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἡ πληροφορία τὴν ὁποίαν ζητεῖ· πρόκειται περὶ πράξεων ἀναγομένων περὶ τὴν διαχείρισιν τῶν δημοσίων πραγμάτων. Αἱ πληροφορίαι, αἱ ὁποῖαι ζητοῦνται, εἶναι πολυτιμώταται, νομίζω ὅμως ὅτι ἐνδιαφέρουν πρωτίστως τὰς Ἐπιτροπὰς τὰς ἁρμοδίας καὶ εἰς αὐτὰς ἀπόκειται νὰ ἐρευνήσουν.

§19Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Πρὸ ἡμερῶν ἐγράφη ἐπιστολὴ ἐν Καρδίτσῃ καὶ ἐδημοσιεύθη εἰς τὴν «Πατρίδα», ἐλέγετο δὲ ἐν αὐτῇ ὅτι ὄντως ἔλαβον χώραν ταῦτα.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Βελλιανίτης παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐπισιτισμοῦ νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ποῖα μέτρα ἔλαβε περὶ τοῦ ἐπισιτισμοῦ τῆς νήσου Παξῶν, διότι μετεδόθησαν αὐτῷ πληροφορίαι ὅτι τὴν νῆσον μαστίζει δεινὴ πεῖνα, καθόσον, πλὴν τῶν 32 δραμίων ἀλεύρου, τὰ ὁποῖα παρέχονται εἰς ἕκαστον κάτοικον, οὐδὲν ἄλλο τρόφιμον ὑπάρχει ἐν τῇ νήσῳ.

§21Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ εἶχε τὴν καλωσύνην ἐπὶ ἐρωτήσεως τὴν ὁποίαν εἶχον κάμει προχθὲς περὶ τῆς πείνης τῆς νήσου Παξῶν, νὰ πληροφορήσῃ ὅτι ἀπεστάλησαν 8,200 τόννοι σίτου, οἱ ὁποῖοι ἀρκοῦν δι’ 20 ἡμέρας, καὶ 6,200 τόννοι, οἱ ὁποῖοι ἐπαρκοῦν διὰ 15 ἡμέρας. Ταῦτα εἶναι ἀκριβῆ. Εἰς ἕκαστον κάτοικον τῶν Παξῶν δίδονται 32 δράμια ἀλεύρου, ὅπως ἐπαρκέσωσιν εἰς τὴν διατροφήν του. Ἐπίσης εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ὅτι εἰς τὸ ἑξῆς οἱ Παξοὶ θὰ ὑπάγωνται εἰς τὴν Κέρκυραν διὰ νὰ τροφοδοτοῦνται ἀπ’ αὐτήν. Οἱ Παξοὶ εὑρίσκονται εἰς τὴν διοικητικὴν περιφέρειαν τῆς Κερκύρας καὶ ἡ Κέρκυρα παράγει ἀφθονίαν γεωμήλων. Τὸ μόνον κακὸν εἶναι ὅτι ἐκ τῶν γεωμήλων αὐτῶν καὶ τῶν λοιπῶν εἰδῶν τίποτε δὲν εἰσήχθη, διότι ἡ Κέρκυρα εἶναι βάσις Συμμαχική. Οἱ Παξοὶ εἶναι νῆσος βραχώδης, δὲν παράγουσι δὲ τίποτε ἄλλο ἀπὸ ἔλαιον λαμπρόν. Οἱ κάτοικοί των εἶναι ναυτικοὶ καὶ διαπλέουν τοὺς ὠκεανούς, δυνάμενοι νὰ πλεύσουν ἀπὸ τοὺς Παξοὺς εἰς τὴν Αὐστραλίαν μὲ μεγάλην εὐκολίαν. Εἶναι καὶ εὔποροι, διότι μεταβάντες εἰς Ἀμερικὴν ἀπέστελλαν χρήματα εἰς τὴν πατρίδα των. Τὸ δυστύχημα εἶναι ὅτι ὁ πόλεμος ἀπέκλεισεν αὐτοὺς ἐντελῶς ἀπὸ πάσης τηλεγραφικῆς συγκοινωνίας, καθόσον Γάλλοι ἀποβιβασθέντες ἀπέσπασαν τὰς τηλεγραφικὰς μηχανὰς, ἐγκαταστήσαντες ἀσύρματον τηλέγραφον. Δύναται νὰ εἴπῃ τις ὅτι δὲν ὑπάρχει καὶ συγκοινωνία ἀτμοπλοϊκή. Τὸ χειρότερον εἶναι ὅτι διοικητικῶς περιήχθη, ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἐπισιτισμόν, εἰς τὴν Κέρκυραν. Ἐν Κερκύρᾳ ἡ τοπικὴ Ἐπιτροπὴ εὑρίσκεται εἰς ἐντελῆ ἄγνοιαν τῶν οἰκονομικῶν ὅρων τῶν Παξῶν. Οἱ Παξοὶ δὲν παράγουν παρὰ ἔλαιον, οἱ κάτοικοί των ἀσχολοῦνται εἰς τὴν ναυτιλίαν καὶ ὅλα τὰ τρόφιμα εἰσήγοντο ἄλλοτε ἀπὸ τὴν Κέρκυραν ἢ ἀπὸ τὴν Ἤπειρον. Ἀλλ’ ἔκτοτε ἔπαυσαν νὰ εἰσάγωνται τὰ τρόφιμα αὐτά, οἱ δὲ κάτοικοι δὲν τρέφονται μὲ τίποτε ἄλλο παρὰ μὲ 32 δράμια ἀλεύρου. Τὸ ἀποτέλεσμα τῆς τοιαύτης καταστάσεως ἦτο ὅτι ἀπέθανον πλεῖστοι, ἄλλοι δὲ εὑρίσκονται τελείως ἐξηντλημένοι ἐκ τῆς πείνης καὶ ἐκ μιᾶς νόσου, τῆς «ὑδραιμίας». Ἐπιτρέψατέ μου νὰ ἀναγνώσω μίαν ἐπιστολήν, τὴν ὁποίαν μοῦ ἀπέστειλαν πολλοὶ κάτοικοι. Ἡ ἐπιστολὴ αὕτη λέγει τὰ ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἡ κατάστασις εἶναι τελείως ἀπελπιστική... κλπ.». Ἐννοεῖται, κύριοι, ὅτι ἡ νόσος αὐτὴ τοῦ πρηξίματος τῶν ποδῶν εἶναι τὸ κύριον ἐνδεικτικὸν τῆς καταστάσεως, ἐνδεικτικὸν τὸ ὁποῖον παρουσιάζεται ἐν περιπτώσει ἐξασθενήσεως τοῦ ἀνθρώπου. Τὸ φαινόμενον τοῦτο ἐπαρουσιάσθη καὶ εἰς τὴν Κεφαλληνίαν, σημειώσατε δὲ ὅτι ὑπάρχει ἐν ἀφθονίᾳ τὸ νόσημα τοῦτο καὶ τὸ λέγουν ὑδραιμίαν, ἡ ὁποία ἐπέρχεται μετὰ τὴν ἐξάντλησιν τοῦ ὀργανισμοῦ. Προσεπάθησαν νὰ ἐπαναφέρουν τὴν ὑγείαν τῶν ἀσθενῶν, ἀλλ’ ἐστάθη ἀδύνατον, διότι πάντες ἀπέθνησκον. Φαίνεται δὲ ὅτι τὸ νόσημα τοῦτο, λόγῳ τῆς ἐξαντλήσεως τῶν ὀργανισμῶν, ἐγενικεύθη πολὺ καὶ ὡς ἐκ τούτου ὑπάρχει μέγας κίνδυνος. Τὸ πρᾶγμα εἶναι τραγικὸν καὶ διὰ τοῦτο, ἀφοῦ εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ μοὶ ἀποστείλῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τὰς ζητηθείσας πληροφορίας, τὸν πληροφορῶ ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μὲ ἐνδιαφέρει, ὡς καταγόμενον ἐκ τῆς ἐπαρχίας αὐτῆς, εἶναι ὅτι δὲν πρέπει ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ἔχῃ ἀπόλυτον ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν λεγομένην τοπικὴν Ἐπιτροπήν. Δὲν γνωρίζω ἀπὸ ποίους αὕτη ἀποτελεῖται, γνωρίζω μόνον ὅτι εἶναί τινες δικηγόροι καὶ ἔμποροι, οἵτινες οὔτε ἀσχολοῦνται, οὔτε σκέπτονται νὰ μελετήσωσι ποία εἶναι ἡ κατάστασις ἑκάστης ἐπαρχίας, πόθεν προμηθεύεται τὰ τρόφιμα καὶ τί παράγει κάθε ἐπαρχία. Ἐθεώρησαν τὴν νῆσον τῶν Παξῶν ὡς ἀγροτικὸν Δῆμον τῆς Κερκύρας, ἐπειδὴ δὲ ἡ Κέρκυρα παράγει ὄσπρια καὶ πατάτα, εἶναι ἐπαρκής, ἀφοῦ λαμβάνει ἕκαστος 32 δράμια ἀλεύρι. Μὲ τὰ ὄσπρια δέ, τὰ ὁποῖα ἔχουσι, δύνανται νὰ συντηρηθῶσιν. Οἱ Παξοὶ δὲν παράγουσι τίποτε, ὅταν δὲ ἦσαν οἱ Ἰταλοὶ εἰς τὴν Ἤπειρον, ἠμποδίσθη ἐντελῶς ἡ ἐξαγωγὴ τῶν σφαγίων, νῦν δὲ ὁ κ. Στεργιάδης, Γενικὸς Διοικητὴς τῆς Ἠπείρου, ἔδωκε διαταγήν, διὰ τῆς ὁποίας ἀπαγορεύεται ἡ ἐξαγωγὴ σφαγίων καὶ τοιουτοτρόπως οἱ Παξοί, εὑρισκόμενοι πέντε χιλιόμετρα μακρὰν τῆς Κερκύρας, ἀποτελοῦσι τὴν νῆσον τοῦ Ροβινσῶνος, ὡς νὰ εὑρίσκωνται εἰς ἕνα ὠκεανὸν ἀποκεκλεισμένον ἀπὸ ταχυδρομικήν, τηλεγραφικὴν καὶ ἀτμοπλοϊκὴν συγκοινωνίαν. Ἐπειδὴ δὲ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐγκαταληφθῶσιν εἰς τὴν τύχην των, διὰ τοῦτο ἀπευθύνομαι εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐπισιτισμοῦ, παρακαλῶν αὐτὸν προσωπικῶς νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει του τὸ ζήτημα τοῦ ἐπισιτισμοῦ τῆς νήσου αὐτῆς, διότι οἱ κάτοικοί της διατρέχουν τὸν ἔσχατον κίνδυνον, καθότι προσεβλήθησαν ἑκατοντάδες ἀνθρώπων ἀπὸ ὑδραιμίαν. Ὁ κ. Ἀλεβιζᾶτος εἶναι ἰατρὸς καὶ δύναται νὰ μᾶς πληροφορήσῃ, ὅτι τὸ νόσημα εἶναι ὄχι μόνον ἀνίατον, ἀλλὰ καὶ θανατηφόρον, οἱ ἐργαζόμενοι δὲ δὲν δύνανται νὰ φθάσωσι μέχρι τῶν ἁρμοδίων Ἀρχῶν διὰ νὰ ἐπιστήσωσι τὴν προσοχήν των, ἵνα μὴ τοὺς ἐγκαταλείψωσι καὶ ἀποθάνωσι. Δὲν νομίζω ὅτι αὐτὸς εἶναι ὁ σκοπὸς τῆς Ἑλληνικῆς Πολιτείας καὶ διὰ τοῦτο ἀπευθύνομαι προσωπικῶς εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐπισιτισμοῦ καὶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως ἀποστείλωσιν ἰατροὺς διὰ τὴν νέαν νόσον, διὰ νὰ μὴ ἀφήσωμεν τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς νὰ ἀποθάνουν ἀπὸ ὑδραιμίαν.

§22Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Νὰ τρώγωσι πατάτες καὶ κρέας.

§23Λ. ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ (Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Ἡ μερὶς εἶναι μία δι’ ὅλους, ἐξ ὅσων δὲ ἀντελήφθην, οἱ λόγοι τῆς ἀπαγορεύσεως ἐξαγωγῆς διαφόρων τροφίμων καὶ σφαγίων ἐκ Κερκύρας καὶ Ἠπείρου εἶναι ἡ ἔλλειψις τῶν μέσων τῆς συγκοινωνίας.

§24Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ὑπάρχει ἡ ἀτμοπλοϊκὴ συγκοινωνία, ἀλλὰ δυστυχῶς τὸ κακὸν ὀφείλεται εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία ἐχαρακτήρισε τοὺς Παξοὺς ὡς ἀγροτικὸν Δῆμον τῆς Κερκύρας.

§25Λ. ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ (Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Θὰ ζητήσω νὰ ἐπιτραπῇ ἡ μεταφορὰ τροφίμων εἰς Παξούς.

§26Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Μετ’ ὀλίγας ἡμέρας, λόγῳ τῶν ἀνέμων, θὰ εἶναι ἀδύνατον τὰ ἀτμόπλοια νὰ προσεγγίζωσιν εἰς τοὺς Παξούς. Ἄλλοτε οἱ Παξοὶ ἦσαν ἀποκεκλεισμένοι ἐπὶ δύο μῆνας. Καθὼς γνωρίζετε, ὅταν φυσᾷ ἄνεμος δυτικός, εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον νὰ προσεγγίσῃ ἀτμόπλοιον.

§27Λ. ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ (Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Δι’ ὡρισμένας περιφερείας, ἀποκεκλεισμένας λόγῳ τῶν ἀνέμων, ἐλάβομεν μέτρα ἐφοδιασμοῦ διὰ περισσότερον χρόνον.

§28Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἀκριβῶς αὐτὸ ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐπισιτισμοῦ.

§29Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ καὶ ἐμὲ ἡ Βουλὴ νὰ ἑνώσω τὰς συστάσεις πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, προκειμένου περὶ μιᾶς καταστάσεως, ἡ ὁποία ἔχει γίνει καὶ εἰς ἐμὲ γνωστή. Αἱ περιστάσεις τῆς νήσου αὐτῆς εἶναι τῷ ὄντι μοναδικαί· δὲν εἶναι μόνον ἡ ἔλλειψις καὶ τὸ δυσχερὲς τῆς μεταφορᾶς, ἀλλ’ εἶναι καὶ τὸ γεγονός, ὅτι δὲν παράγει ἡ νῆσος τίποτε ἀπολύτως πλὴν τοῦ ἐλαίου, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι χρήσιμον εἰς τὴν περίστασιν αὐτήν, οὔτε δὲ ὑπάρχει αὐτὴν τὴν στιγμήν. Ὑπ’ αὐτοὺς τοὺς ὅρους νομίζω ὅτι ἐπιβάλλεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ ἐξαιρετικὰ μέτρα. Ἡ ἀποστολὴ τῶν ἰατρῶν δὲν θὰ χρησιμεύσῃ εἰς τίποτε, θὰ ἀνανεώσῃ τὴν κατάστασιν. Οἱ κάτοικοι τρώγουν τὰ χόρτα τῶν ζώων.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Χρυσοστάλης παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἂν θὰ λάβῃ πρόνοιαν διὰ τὴν φοβερὰν ἔλλειψιν τῶν φαρμάκων καὶ ἰδίᾳ τῆς κινίνης, ἐξ ἧς μεγάλη καταστροφὴ τῆς ὑγείας τῶν πολιτῶν δύναται νὰ ἐπέλθῃ.

§31Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Ἡ ἐρώτησις ἀφορᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἡ τακτικὴ τῆς πολιτικῆς τῆς πείνης, ἡ ἐφαρμοσθεῖσα ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Νοεμβρίου καὶ ἐντεῦθεν, κατεδίκασε τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν εἰς στερήσεις τοιαύτας καὶ εἰς κακοδίαιταν τοιαύτην, φθάνουσαν μέχρι τρομερᾶς πείνης κορενομένης διὰ τῆς τοῦ ἀσώτου υἱοῦ χαρουποφαγίας, ὡς ἐκ τούτου δὲ συνεκλονίσθη ἐπὶ τοσοῦτον ἡ ὑγεία τοῦ Λαοῦ, ὥστε κατέστη αὕτη λίαν εὐπρόσβλητος εἰς τὰς παντοίας ἀσθενείας, ἀπόδειξιν δὲ τρανωτάτην ἔχομεν τοὺς τρομεροὺς πυρετούς, οἱ ὁποῖοι ὑπάρχουσι καὶ εἰς αὐτὰ τὰ ὀρεινότατα μέρη τῆς Ἑλλάδος, τὰ ἄλλοτε ὑγιέστατα, ἐνῷ πρότερον δὲν ὑπῆρχον τοιοῦτοι πυρετοί. Ἀφ’ ἑτέρου ὅμως πάσχομεν καὶ ἀπὸ τρομερὰν ἔλλειψιν φαρμάκων, εἶναι δὲ τοσούτῳ φοβερὰ αὕτη, ὥστε τῶν πλείστων φαρμάκων ἡ τιμὴ ἑκατονταπλασιάσθη. Ἀλλὰ καὶ ἄλλα ἀκόμη τρομερώτερον κακὸν ὑφίσταται καὶ πλέον ἐπικίνδυνον διὰ τὴν δημοσίαν ὑγείαν, ὅτι ὑπάρχει, καὶ εἰς μέγαν βαθμὸν μάλιστα καὶ εἰς τὰ κυριώτερα φάρμακα, ἡ νόθευσις πλείστων φαρμάκων. Ἡ κινίνη ἔφθασεν εἰς τὸ 20πλάσιον τῆς ἀρχικῆς αὐτῆς ἀξίας, ἀντὶ δὲ γνησίας κινίνης δίδεται νοθευμένη τοιαύτη. Οὔτε ρετσινέλαιον ὑπάρχει, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀπαραίτητον διὰ τὰ μικρὰ παιδία καὶ διὰ πολλὰ νοσήματα. Ἡ τιμὴ καὶ αὐτοῦ εἰκοσαπλασιάσθη καὶ προσφέρεται καὶ αὐτὸ νοθευμένον εἰς τὴν κατανάλωσιν. Ἡ ἔλλειψις τῶν φαρμάκων, ἐπαναλέγω, εἶναι τρομερά. Λάβετε δὲ ὑπ’ ὄψει σας ὅτι ἡ κινίνη εἶναι ὑπερτέρας ἀνάγκης καὶ αὐτῆς τῆς τοῦ ἄρτου ἀκόμη, διότι ἀντὶ τοῦ ἄρτου δύναται ἐν ἀνάγκῃ ὁ Λαὸς νὰ φάγῃ χαρούπια καὶ σῦκα καὶ σταφίδας, ὅταν ὅμως δὲν ὑπάρχει ἡ κινίνη, τί θὰ δώσητε ἀντ’ αὐτῆς εἰς τὸν Λαόν; Προσέξατε εἰς τὴν φωνήν μου, κύριοι ἁρμόδιοι, ἵνα μὴ διὰ τῆς ἀβελτηρίας σας γίνητε πρόξενοι μεγάλων ὑγιεινῶν συμφορῶν τοῦ Λαοῦ· δὲν πρόκειται περὶ παρωνυχίδος, εἶναι εἰς ἄκρον σοβαρὸν τὸ ζήτημα αὐτὸ ποῦ διαπραγματεύομαι τὴν στιγμὴν ταύτην καὶ πρέπει νὰ ἐπισύρῃ τοῦτο ἀμέριστον τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως. Ἀντὶ κινίνης λαμβάνετε μαγνησίαν καὶ ἀντὶ ρεπινίνης βαμβακέλαιον μὲ κροτονέλαιον, μὲ δηλητήριον δηλαδὴ μαζί· ἡ ἱεροξυλόλη ἡ ἀντιπυρίνη, ἡ ἀσπυρίνη καὶ πλεῖστα ἄλλα φάρμακα κυριώδη ἐνοθεύθησαν, πρὸς καταστροφὴν τῆς τοῦ λαοῦ ὑγείας. Εἶχον τὴν τιμὴν πρὸ μηνός, πρὸ τῆς διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, νὰ ἀποτανθῶ καὶ τότε πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ νὰ τονίσω καὶ νὰ ἀναφερθῶ διὰ τὴν ἔλλειψιν τῆς κινίνης εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅστις — καὶ τὸ λέγω πρὸς τιμήν του καὶ μετὰ μεγάλης εὐχαριστήσεώς μου — ὅτι ἐνήργησεν αὐθωρεὶ ὅ,τι ἔπρεπε καὶ ὅ,τι τότε ὑπέδειξα αὐτῷ, ὅτι δηλαδὴ ἔπρεπε νὰ τηλεγραφήσῃ εἰς τοὺς πρεσβευτάς μας εἰς Παρισίους καὶ Χάγην, ἵνα διευκολυνθῇ ἡ ἐξ Ὁλλανδίας εἰσαγωγὴ κινίνης ἐν Ἑλλάδι, εὑρίσκεται δὲ εἰς Ὁλλανδίαν κινίνη ἄφθονος.

§32Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἡ ἐπερώτησις τοῦ κ. βουλευτοῦ ἀπευθύνεται ἀναρμοδίως, διότι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν οὐδεμίαν σχέσιν ἔχει μὲ τὴν προμήθειαν κινίνης. Τοῦτο ἀφορᾷ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Ὡς πρὸς τὰ ἄλλα φάρμακα, εὐθύνεται τὸ ἐλεύθερον ἐμπόριον, τὸ ὁποῖον, ἂν ὑστερῇ, ὑστερεῖ ἐλλείψει μεταφορικῶν μέσων, ἅτινα προσπαθεῖ ἡ Κυβέρνησις νὰ διευκολύνῃ.

§33Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐγένοντο πᾶσαι αἱ ἐνέργειαι διὰ τὴν προμήθειαν τῆς κινίνης, ἀλλ’ ἡ ἔλλειψις αὐτῆς δὲν παρατηρεῖται μόνον εἰς τὸν Τόπον μας, ἀλλ’ εἶναι γενικὴ καὶ εἰς τὴν Γαλλίαν καὶ εἰς τὴν Ἀγγλίαν, ὅπου ἐγένετο ἐπίταξις αὐτῆς. Ἔχομεν ἀγοράσει ἀρκετὸν ποσόν, ὅπερ εἶναι εἰς τὸ Πὸρτ–Σαΐδ. Κατωρθώσαμεν μετὰ πολλὰς ἐνεργείας νὰ λάβωμεν τὴν ἄδειαν μεταφορᾶς καὶ ἀναμένομεν τὴν εὐκαιρίαν νὰ τὸ μεταφέρωμεν. Ἔχω ὅμως νὰ παρατηρήσω, ὅτι ἡ ποσότης ἡ πωληθεῖσα ἐφέτος ἀπὸ τὸ Δημόσιον δὲν εἶναι κατὰ πολὺ ὀλιγωτέρα τῆς πωληθείσης κατὰ τὰ προηγούμενα ἔτη, ἀλλὰ τὸ πνεῦμα τοῦ κέρδους, τὸ ὁποῖον ἐπικρατεῖ καθ’ ὅλον τὸ Κράτος, ἔφθασε καὶ μέχρι τῆς κινίνης, παντοῦ δὲ ὅπου εὗρον κινίνην τὴν ἠγόρασαν καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ ὑπάρχουν πολλὰ κεκρυμμένα ἀποθέματα κινίνης, ἥτις πωλεῖται εἰς τιμὰς ὑπερόγκους. Ἐδίδομεν εἰς τὰ Ταμεῖα κινίνην, τὴν ὁποίαν ἠγόραζον καὶ τὴν ἀπέκρυπτον. Ἀνάγεται λοιπὸν καὶ αὐτὸ τὸ ζήτημα εἰς τὸ γενικὸν κακόν.

§34Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Νὰ λάβητε πρόνοιαν, διότι εἶναι ζήτημα σπουδαιότατον.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Μελᾶς ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐπισιτισμοῦ ἂν ἀληθεύῃ τὸ δημοσιευθὲν εἰς τὰς ἐφημερίδας ὅτι τὸ Γνωμοδοτικὸν Συμβούλιον ἀπεφάσισε τὴν παρασκευὴν δύο ποιοτήτων ἄρτου, λευκοῦ διὰ τοὺς πλουσίους καὶ μέλανος διὰ τοὺς πτωχοὺς καὶ ἂν σκέπτεται νὰ υἱοθετήσῃ τοιαύτην γνώμην.

§36Κ. ΜΕΛΑΣ. Ὑπέβαλον τὴν ἐρώτησιν ταύτην ἐπ’ εὐκαιρίᾳ ἑνὸς δημοσιεύματος. Μετὰ τὴν νέαν ἀπογραφὴν θὰ χορηγῆται καὶ ἄλευρον ἀντὶ ἄρτου, ἀλλ’ ἡ διαφορὰ ἡ ἐξαγγελλομένη νομίζω ὅτι ἀντίκειται εἰς τὴν γενικὴν κατάστασιν τῆς πείνης τῆς σημερινῆς, ἂν ὑπάρξῃ ἡ διαφορὰ μεταξὺ πλουσίων καὶ πτωχῶν καὶ ὑποθέτω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ δὲν θὰ ἀνεχθῇ αὐτὴν τὴν προτίμησιν, ἀλλὰ θὰ ἀφήσῃ τὸν κόσμον νὰ τρώγῃ τὸ ψωμί του ὅμοιον.

§37Λ. ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ (Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Ἐπὶ τοῦ ζητήματος τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ κ. συνάδελφος, δὲν ἐλήφθη ἀπόφασις ὁριστικὴ ὑπὸ τοῦ Γνωμοδοτικοῦ Συμβουλίου. Ὁ ἄρτος πωλεῖται ἀντὶ μιᾶς δραχμῆς, καίτοι, ἐὰν ἐπωλεῖτο εἰς τὴν τιμὴν εἰς τὴν ὁποίαν ἀγοράζεται σήμερον ὁ σῖτος, θὰ ἔπρεπε νὰ πωλῆται εἰς πολὺ μεγαλειτέραν τιμήν, θὰ ἔπρεπεν ἴσως νὰ πωλῆται ἀντὶ 1,20)οο καὶ 1,25)οο. Ἡ Κυβέρνησις προσεπάθησε διὰ μεγάλης θυσίας, χαριζομένη κατὰ τὸ ⅕ τῆς τιμῆς του, νὰ συγκρατήσῃ τὴν τιμὴν αὐτὴν χάριν τῶν πτωχοτέρων τάξεων. Ἐν τούτοις φρονεῖ ὅτι πρέπει νὰ ἐπέλθῃ μία βελτίωσις ἀπὸ ἀπόψεως ποιοῦ. Ἀπεφάσισε λοιπὸν τὸ Γνωμοδοτικὸν Συμβούλιον νὰ κάμῃ τὴν βελτίωσιν διὰ τῆς ἐξαγωγῆς ἑνὸς ποσοστοῦ πιτύρων ἐκ τῶν ἀλεύρων. Ἀλλ’ ἐὰν πραγματοποιηθῇ ἡ ἀπόφασις αὕτη, φυσικὰ θὰ ἐπέλθῃ μία αὔξησις τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου, διότι τὸ πίτυρον, τὸ ὁποῖον θὰ ἀπομείνῃ, δὲν εἶναι βεβαίως δυνατὸν νὰ πωληθῇ ὡς πωλεῖται ἤδη, δηλαδὴ ὡς ἄρτος 1 δραχ. τὴν ὀκᾶν. Γεννᾶται λοιπὸν τὸ ζήτημα, κατὰ ποῖον τρόπον θὰ καλυφθῇ τὸ ἔλλειμμα τὸ ὁποῖον ἐπέρχεται ἔτι περισσότερον ἤδη μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τῶν πιτύρων, πραγματοποιουμένης δηλαδὴ τῆς ἀποφάσεως τοῦ Γνωμοδοτικοῦ Συμβουλίου. Ἐρρίφθη ἡ ἰδέα περὶ κατασκευῆς καὶ ἀλεύρου, τὸ ὁποῖον νὰ πωλῆται εἰς πολὺ μεγαλειτέραν τιμήν, εἰς διπλασίαν τῆς τιμῆς εἰς τὴν ὁποίαν θὰ πωλῆται ὁ ἄρτος ὁ λοιπὸς καὶ ἡ γνώμη αὕτη συζητεῖται ἔτι. Τὸ ἄλευρον αὐτὸ θὰ εἶναι λευκώτερον, θὰ πωλῆται ἴσως 2,50)οο κατ’ ὀκᾶν, θὰ τὸ ἀγοράζουν δὲ οἱ ζαχαροπλάσται καὶ οἱ πλούσιοι καὶ οἱ πτωχοὶ ἂν θέλουν.

§38Λ. ΝΑΚΟΣ. Εἰς τὰ δελτία, κύριε Ὑπουργέ, λέγετε ὅτι ὁ τρώγων εἰς ξενοδοχεῖον θὰ ὑποχρεοῦται νὰ τρώγῃ πάντοτε εἰς τὸ ἴδιον, διότι ἄλλως δὲν θὰ τοῦ δίδῃ ὁ ἄλλος ξενοδόχος ψωμί.

§39Λ. ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ (Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Ὄχι. Εἰς ὁποιονδήποτε ξενοδοχεῖον θὰ δύναται, δίδων τὸ δελτίον του, νὰ λαμβάνῃ ἄρτον.

§40Κ. ΜΕΛΑΣ. Τὰς ἐξηγήσεις ταύτας περὶ τῆς ποιότητος τοῦ ἄρτου, αἱ ὁποῖαι ἐξηγοῦν κάλλιστα τὸ ζήτημα, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ τὰς δημοσιεύσητε ὑπὸ τύπον ἀνακοινωθέντος, διότι, ὅπως ἐξηγεῖται σήμερον τὸ ζήτημα, ἔχει καλῶς, ἀλλ’ ὅπως εἶχε δοθῆ τὸ ἀνακοινωθέν, ἐφαίνετο ὅτι ἐδημιουργεῖτο προνομιοῦχος τάξις.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ δημοσιευθοῦν διὰ τοῦ Δελτίου τοῦ Τύπου. Αἱ λοιπαὶ ἐρωτήσεις ἀναβάλλονται διὰ τὴν αὔριον.

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Οἱ κ.κ. Γ. Κοκκινάκης, Γ. Ἀνδρεαδάκης, Γ. Μαρῆς, Ν. Παπαδάκης καὶ Β. Σκουλᾶς, συνιστῶσιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἰδίᾳ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, νὰ λάβῃ τὰ κατάλληλα μέτρα ὅπως: αʹ) Πληρωθῇ ταχέως ὁ Μητροπολιτικὸς Θρόνος τῆς Κρήτης εἰς ἀντικατάστασιν τοῦ κ. Εὐμενίου Ξηρουδάκη, ὃν ὁ λαὸς τοῦ Νομοῦ Ἡρακλείου πρὸ ἑνὸς καὶ πλέον ἔτους ἐν ἐνόπλῳ συλλαλητηρίῳ συνελθὼν ἀπεκήρυξε διὰ τὴν ἀντικανονικὴν καὶ ἀντεθνικὴν διαγωγήν του, καὶ βʹ) Καταδιωχθῇ συμφώνως τοῖς νόμοις ὁ οὕτω ἀποκηρυχθεὶς καὶ ἐκδιωχθεὶς ἐκ Κρήτης Μητροπολίτης, διότι: 1) ἀνεμίχθη σκανδαλωδέστατα εἰς τὰς κομματικὰς διαμάχας τοῦ Κρητικοῦ λαοῦ, 2) ἀναθεμάτισεν ἀπὸ τοῦ ἄμβωνος τοὺς ἀντιφρονοῦντας αὐτῷ Βενιζελικούς, 3) παρὰ τοὺς ἱεροὺς κανόνας καὶ τὰς πράξεις τῆς Ἐκκλησίας ὥρκισεν ὑπερενενήκοντα Βενιζελικούς, οἵτινες διετέλουν ὑπ’ ἀστυνομικὴν ἐπιτήρησιν, διότι ὑπεστήριζον τὸ κίνημα τοῦ Θερίσου, 4) παρὰ τὰς ῥητὰς διατάξεις τοῦ Καταστατικοῦ Νόμου τῆς ἐν Κρήτῃ Ἐκκλησίας, ἐξέδωκε διαζύγιον, λύσας τὸν νόμιμον γάμον τοῦ Β. Γεωργιάδου, χωρὶς νὰ ἐρωτηθῇ οὗτος καὶ χωρὶς νὰ προηγηθῇ ἀπόφασις τοῦ Πολιτικοῦ Δικαστηρίου περὶ τούτου, 5) τῇ αἰτήσει τοῦ μοιχοῦ διέλυσε τὸν μετὰ τῆς ἀπατηθείσης συζύγου γάμον καὶ ἐπέτρεψεν τοιοῦτον μετὰ τῆς μοιχαλίδος, 6) ἐχειροτόνησεν ἱερεῖς μὴ ἀρτιμελεῖς, 7) ἐχειροτόνησεν ἱερεῖς ἀνηλίκους, ἵνα μὴ στρατευθῶσιν, 8) περιοδεύων ἀνὰ τὰ χωρία τῆς δικαιοδοσίας του εἰς τὰς παραμονὰς τοῦ ἐθνοσωτηρίου Κινήματος, ὑπεστήριξε δημοσίᾳ τὴν πολιτικὴν τοῦ Ἐκπτώτου, κατακρίνων τὴν τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων καὶ διεγείρων τὸ μῖσος τοῦ λαοῦ κατὰ τοῦ Ἀρχηγοῦ αὐτοῦ καὶ τῶν Προστατίδων Δυνάμεων, καὶ δι’ ἄλλας παρανομίας, περὶ ὧν γενήσεται ἐν καιρῷ λόγος. Ὁ κ. Γ. Κοκκινάκης ἔχει τὸν λόγον.

§42Γ. ΚΟΚΚΙΝΑΚΗΣ. Ἐθεωρήσαμεν, κύριοι συνάδελφοι, καθῆκον μας οἱ ὑπογράψαντες τὴν σύστασιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν νὰ γνωρίσωμεν τοὺς λόγους καὶ τὰ αἴτια τὰ δημιουργήσαντα τὸ μητροπολιτικὸν ζήτημα ἐν Κρήτῃ, διότι βεβαίως οὔτε ἡ Κυβέρνησις, οὔτε καὶ ὑμεῖς θὰ γνωρίζητε τοὺς λόγους, δι’ οὓς ὑφίσταται τὸ σοβαρὸν τοῦτο ζήτημα πρὸ ἑνὸς καὶ πλέον ἔτους. Πρὸ ἑνὸς ἔτους ὁ Μητροπολίτης Κρήτης ἀπεκηρύχθη καὶ ἀπηλάθη ἐκ Κρήτης διὰ τοὺς λόγους τοὺς ὁποίους θὰ σᾶς ἀναφέρω. Ὁ Μητροπολίτης Κρήτης ἐξελέγη ὑπὸ τῆς Ἱερᾶς Συνόδου Κωνσταντινουπόλεως καὶ διωρίσθη διὰ Σουλτανικοῦ ἰραδὲ κατὰ τὸ 1898. Εὑρισκόμενος τότε ἐν Ἀθήναις, παρουσιάσθη εἰς τὸν τότε Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἔλαβε παρ’ αὐτοῦ τὴν σύστασιν καὶ ὑπεσχέθη ὅτι δὲν θὰ μεταβῇ εἰς τὴν Κρήτην, διότι ἡ κάθοδός του θὰ ἀπετέλει ἀναγνώρισιν τῶν κυριαρχικῶν δικαιωμάτων τοῦ Σουλτάνου ἐπὶ τῆς Κρήτης καὶ θὰ ἔφερε δυσχερείας εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἀναφορικῶς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς Κρήτης. Ἦτο ἡ πρώτη πρᾶξις τοῦ Μητροπολίτου, ἡ ὁποία τὸν κατέστησεν ἀμέσως ἐξ ἀρχῆς μισητὸν εἰς τὸ πλεῖστον μέρος τοῦ Κρητικοῦ λαοῦ. Ὁ τότε Ὕπατος Ἁρμοστὴς ἠρνεῖτο νὰ ἀναγνωρίσῃ τὸν διορισμόν του. Οὗτος δὲ διὰ νὰ ἐπιτύχῃ τὴν ἀναγνώρισίν του καὶ κατορθώσῃ νὰ λάβῃ τοὺς καθυστερουμένους μισθούς του, ἤρχισε νὰ θητεύῃ εἰς τὸ κόμμα τὸ ἀντίθετον τοῦ Βενιζελικοῦ, ἐξηκολούθησε δὲ τὸ ἔργον του κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε δὲν ἐδίστασε κατὰ τὸ 1903, ἐν μέσῳ χειμῶνι, νὰ ἀκολουθήσῃ τὸν Ὕπατον Ἁρμοστὴν εἰς τὴν ἐκλογικήν του περιοδείαν, παρὰ τὰς προτροπὰς αὐτοῦ τοῦ ἰδίου. Μέχρι τοιούτου σημείου ἔφθασεν ἡ σκανδαλώδης διαγωγή του ἀπέναντι τοῦ Κρητικοῦ λαοῦ, ὥστε πάντα ἱερέα, ὁ ὁποῖος εἶχεν ἀντίθετα φρονήματα, κατεδίωκεν ἀπηνῶς. Ἔφθασε μέχρι τοῦ σημείου νὰ ἐπιπλήξῃ ἱερέα καὶ νὰ εἴπῃ αὐτῷ ὅτι δὲν καλοβαπτίζει τοὺς Χριστιανοὺς καὶ δι’ αὐτὸ γίνονται Βενιζελικοὶ οἱ περισσότεροι. Αὐτὸς πρῶτος ἤρξατο κατὰ τὸ 1905, ὁπότε ἐξερράγη τὸ κίνημα τοῦ Θερίσου, νὰ ἀφορίζῃ τοὺς Βενιζελικούς, τοὺς μετασχόντας αὐτοῦ. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτων, ἐχειροτόνησεν ἱερεῖς ἀνηλίκους, ἵνα μὴ στρατευθῶσιν, ὅπως πράγματι δὲν ἐστρατεύθησαν. Ἐὰν ἡ Βουλὴ ἔχῃ τὴν περιέργειαν νὰ μάθῃ καὶ τὰ ὀνόματα αὐτῶν, δυνάμεθα νὰ δώσωμεν ταῦτα. Ἐπίσης ἐχειροτόνησεν ἱερεῖς μὴ ἀρτιμελεῖς, παρὰ τοὺς ἐκκλησιαστικοὺς κανόνας. Διέλυσε γάμον χωρὶς νὰ λάβῃ γνῶσιν ὁ σύζυγος, ὡς ἑξῆς: Ἐν Κρήτῃ, κύριοι συνάδελφοι, γνωρίζετε ὅτι ἰσχύει ἰδιαίτερος Καταστατικὸς Νόμος τῆς Ἐκκλησίας, ὅστις συνετάχθη κατόπιν συμβάσεως τῆς Κρητικῆς Πολιτείας μετὰ τῶν Πατριαρχείων, καὶ κατὰ τὸν Νόμον τοῦτον, διὰ νὰ ἐκδοθῇ διαζύγιον ὑπὸ τοῦ οἰκείου Ἐπισκόπου, πρέπει, ὅταν προτείνεται λ.χ. ὁ λόγος ἀσυμβιβάστου τῆς συμβιώσεως, νὰ γίνῃ αἴτησις εἰς τὸν Ἐπίσκοπον, ἀναφέρουσα τὸν λόγον τοῦτον. Ὁ Ἐπίσκοπος ἀποπειρᾶται νὰ συμφιλιώσῃ τοὺς συζύγους, ἐν ἀποτυχίᾳ δὲ παραπέμπει τὴν ὑπόθεσιν, ἐὰν πεισθῇ, ἐννοεῖται, ὅτι εἶναι ἀδύνατος ἡ συμφιλίωσις, εἰς τὰ πολιτικὰ δικαστήρια, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἀποφανθῶσι περὶ τῆς ὑπάρξεως τοῦ προβαλλομένου λόγου λύσεως τοῦ γάμου καὶ κατόπιν πάλιν ὁ ἐπίσκοπος ὀφείλει νὰ ἐπιχειρήσῃ νὰ συμβιβάσῃ τὰ διεστῶτα, καὶ ἐὰν δὲν συμβιβάζονται, τότε ἐκδίδει τὸ διαζύγιον. Ἀλλ’ ἐν προκειμένῳ, εἰς τὸν γάμον τοῦ Γεωργιάδου, παρουσιάσθη ἡ σύζυγος καὶ ἐζήτησεν ἀπὸ τὸν Μητροπολίτην Εὐμένιον Ξηρουδάκην νὰ λύσῃ τὸν γάμον, τὸν ὁποῖον δὲν ἐτέλεσεν οὔτε αὐτὸς οὔτε οὐδεὶς ἄλλος ἐκ τῶν Ἐπισκόπων τῆς Κρήτης, ἂν δὲν ἀπατῶμαι. Καὶ ὁ Μητροπολίτης, χωρὶς νὰ εἰδοποιήσῃ τὸν σύζυγον καὶ τὸν καλέσῃ νὰ τὸν συμφιλιώσῃ μετὰ τῆς παραπονουμένης συζύγου, ἐκδίδει ἀμέσως τὸ διαζύγιον, χωρὶς δηλαδὴ νὰ παραπέμψῃ τὴν ὑπόθεσιν εἰς τὰ πολιτικὰ δικαστήρια καὶ ἐπιτρέπει τὴν τέλεσιν τοῦ γάμου τῆς συζύγου τοῦ Γεωργιάδου μεθ’ ἑνὸς Ἰωάννου Πνευματικοῦ. Ὁ πρῶτος σύζυγος, μαθὼν τὸ γενόμενον, σπεύδει εἰς τὸν Μητροπολίτην καὶ ἐρωτᾷ ἂν ἀληθεύῃ ἡ πληροφορία του καὶ διατί τὸν ἐχώρισεν ἀπὸ τὴν σύζυγόν του χωρὶς νὰ τὸν ἐρωτήσῃ καὶ διατί ἐπέτρεψε τὴν τέλεσιν τοῦ δευτέρου γάμου. Ὁ Μητροπολίτης κατὰ τὴν συνήθειάν του ἀπήντησεν ὅτι δὲν εἶναι αὐτὸς ὁ ὑπεύθυνος, ἀλλ’ εἶναι ὁ ἱερεὺς ὅστις ἐτέλεσε τὸν γάμον. Τρέχει εἰς τὸν ἱερέα καὶ αὐτὸς τοῦ ἀπαντᾷ «Τί ἔρχεσαι εἰς ἐμέ; Ἦτο δυνατὸν νὰ τελέσω ἐγὼ γάμον ἄνευ ἀδείας τοῦ Ἐπισκόπου;» Τὸ ἀποτέλεσμα τῆς λύσεως τοῦ γάμου ἦτο τὸ ἑξῆς: Ὅτι ὁ μὲν εἷς σύζυγος, ὁ Γεωργιάδης, κατεδίωξε τὸν δεύτερον, τὸν συνήντησεν ἐδῶ εἰς Ἀθήνας, τὸν ἐπυροβόλησε, τὸν ἐπλήγωσε θανασίμως καὶ ἀπέθαναν, ὁ μὲν εἷς εἰς τὸ Νοσοκομεῖον, ὁ δὲ ἕτερος εἰς τὰς φυλακὰς ἀπὸ τὰς στερήσεις καὶ τὰς κακουχίας. Κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ Κινήματος τοῦ Θερίσου, ἡ τότε Ἀγγλικὴ κατοχή, τῇ εἰσηγήσει τῆς τότε Κυβερνήσεως, ὑπέβαλεν ὑπὸ ἀστυνομικὴν ἐπιτήρησιν περὶ τοὺς 90 Βενιζελικούς. Παρὰ τοὺς ἱεροὺς κανόνας δὲ καὶ τὰς πράξεις τῆς Ἐκκλησίας, ὁ περίφημος αὐτὸς Ἐπίσκοπος ὥρκισε τοὺς ὑπερενενήκοντα Βενιζελικοὺς τὸν ὅρκον, τὸν ὁποῖον ὑπέδειξεν ἡ διοικητικὴ Ἀρχή, διὰ νὰ ἀπολυθῶσιν ἀπὸ τὴν ἀστυνομικὴν ἐπιτήρησιν. Ἐπίσης κατὰ τὸν Καταστατικὸν Νόμον τῆς Ἐκκλησίας ἐν Κρήτῃ, δὲν δύναται ὁ Ἐπίσκοπος νὰ λύσῃ τὸν γάμον συνεπείᾳ αἰτήσεως τοῦ μοιχοῦ καὶ νὰ ἐπιτρέψῃ τὸν γάμον τοῦ μοιχοῦ μετὰ τῆς μοιχαλίδος. Ἐν τούτοις καὶ αὐτὸ ἔπραξε καὶ πολλὰ διαζύγια τοιαῦτα ἐξέδωκεν. Ἐσχάτως κατὰ τὰς περιοδείας του ἀνὰ τὰ χωρία τῆς δικαιοδοσίας του, πρὸ τοῦ Κινήματος, ἐπωφελούμενος τῆς ἐπιτοπίου συνηθείας, καθ’ ἣν εἰς ὅσα χωρία μεταβαίνει νὰ λειτουργήσῃ ὁ Ἐπίσκοπος, καλεῖ τοὺς προκρίτους, τοὺς Ἐπιτρόπους, τὸν ἱερέα καὶ τὸν διδάσκαλον εἰς τὸ πρόγευμα, ἐδίδασκε δημοσίᾳ ὅτι ἡ πολιτικὴ τοῦ Ἐκπτώτου εἶναι ἡ μόνη πολιτική, ἡ ὁποία θὰ σώσῃ τὴν Πατρίδα καὶ ὅτι ἀπὸ τὴν Ἀντάντ, ὄχι μόνον δὲν περιμένομεν τίποτε, ἀλλὰ καὶ δὲν εἴδομεν ποτὲ τίποτε. Αὐτὰ ἐγνώσθησαν εἰς τὴν ἕδραν τῆς Μητροπόλεως, τὸ Ἡράκλειον καὶ μία τῶν ἐφημερίδων ἐκεῖ ἐδημοσίευσεν ἄρθρον σχετικόν, διὰ τοῦ ὁποίου τοῦ ὑπεδείκνυεν ὅτι πρέπει νὰ ἀφήσῃ τὰς διδασκαλίας αὐτὰς καὶ νὰ ἀρκεσθῇ μόνον εἰς τὰ πνευματικά του καθήκοντα. Ἀλλ’ ἐκεῖνος ἐξηκολούθησε τὸ ἔργον του μέχρι τοῦ σημείου, ὥστε τὴν 15 Σεπτεμβρίου παρελθόντος ἔτους ὁ λαὸς τοῦ Νομοῦ Ἡρακλείου, ἔχων ὑπ’ ὄψει του ὅλας αὐτὰς τὰς παρανομίας, τὰς ὁποίας σᾶς ἀνέφερα καὶ ἄλλας πολλάς, αἱ ὁποῖαι, σημειωτέον, δύνανται καὶ δικαστικῶς νὰ ἀποδειχθῶσι καὶ γνωρίζων καὶ τὰ τοῦ ἰδιωτικοῦ του βίου, περὶ τοῦ ὁποίου ἐγώ, σεβόμενος τὴν Βουλήν, δὲν λέγω τίποτε, συνῆλθεν ἐν Ἡρακλείῳ εἰς ἔνοπλον συλλαλητήριον, ἀπεκήρυξε τὸν ἀνάξιον αὐτὸν Ἱεράρχην καὶ ἀπῄτησε νὰ μὴ ἐπανέλθῃ πλέον εἰς τὸ Ἡράκλειον, ὅπου πράγματι καὶ δὲν εἰσῆλθεν εἰμὴ μόνον ὅταν εἰδοποίησεν αὐτὸν ἡ Χωροφυλακὴ ὅτι πρέπει νὰ ἐγκαταλείψῃ τὴν Κρήτην. Νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι αἱ παρανομίαι, τὰς ὁποίας ἀνέφερον εἰς τὴν Βουλήν, ἀνεξαρτήτως ἐκείνων τὰς ὁποίας τυχὸν θὰ προσθέσωσιν οἱ συνυπογράψαντες τὴν σύστασιν, εἶναι ἀρκεταὶ ὥστε, ὄχι μόνον νὰ μὴ ἐπανέλθῃ εἰς Κρήτην ὁ εἰρημένος Μητροπολίτης — καὶ ἂν γίνῃ τοῦτο, ὅπερ δὲν πιστεύω, ὁ Κρητικὸς λαὸς δὲν θὰ τὸ δεχθῇ ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ — ἀλλὰ καὶ νὰ καταδιωχθῇ καὶ τιμωρηθῇ, συμφώνως πρὸς τοὺς νόμους. Ἐλπίζω, ἢ μᾶλλον ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, εἰς τὴν ὁποίαν δίδονται αἱ πληροφορίαι καὶ ἰδίᾳ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, θὰ ἐπιληφθῇ τῆς ὑποθέσεως καὶ θὰ λάβῃ τὰ κατάλληλα μέτρα, ὄχι μόνον διὰ νὰ καταδιωχθῇ ὁ εἰρημένος Μητροπολίτης διὰ τὰς παρανόμους πράξεις, τὰς ὁποίας ἐξετέλεσεν, ἀλλὰ καὶ νὰ πληρωθῇ ταχέως ὁ μητροπολιτικὸς Θρόνος, διότι ἡ Ἐκκλησία, τὴν ὁποίαν αὐτὸς ἀφῆκεν εἰς ἐλεεινὴν κατάστασιν, ἐννοεῖται ὅτι ἐχειροτέρευσε, διότι ἐλλείπει ἡ στιβαρὰ χείρ, ἡ ὁποία θὰ τὴν καθοδηγῇ καὶ θὰ τὴν διευθύνῃ εἰς τὴν ὁδὸν τοῦ καλοῦ καὶ τοῦ ὠφελίμου.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Ἀνδρεαδάκης ἔχει τὸν λόγον.

§44Γ. ΑΝΔΡΕΑΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μετὰ λύπης μου λαμβάνω τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ζητήματος, προκειμένου περὶ προσώπου, τοῦ ὁποίου ὁ βίος ὁλόκληρος εἶναι ἀντιπατριωτικὸς καθ’ ὅλον τὸ διάστημα κατὰ τὸ ὁποῖον ἐβίωσεν ἐν Κρήτῃ ὁ πρῴην Μητροπολίτης καὶ πρώην Ἐπίσκοπος Λάμνης Εὐμένιος Ξηρουδάκης. Κατὰ τὸ 1899, κατὰ τὴν ἱστορικὴν ἐξέγερσιν ἐν Κρήτῃ, τὴν προκληθεῖσαν ἐκ τοῦ ὅτι ἡ Τουρκικὴ Κυβέρνησις ἠθέλησε νὰ καταργήσῃ πάντα τὰ προνόμια τῆς Κρήτης, ἐγνώρισα τότε τὸν Μητροπολίτην αὐτόν, ὅστις προσεποιεῖτο τὸν πατριώτην, καὶ μὲ ἔπεισε καὶ ἐμέ, μολονότι εἶχε τοποθετηθῆ ὑπὸ τῶν ἀντιθέτων, ὅτι ἠδύνατο νὰ ἐργασθῇ πατριωτικῶς καὶ νὰ συνεργασθῇ μετ’ ἐμοῦ, διότι δὲν ἐγνώριζον τὸ παρελθόν του, δὲν ἐγνώριζον ὅτι τὴν ἀπαρχὴν τοῦ βίου του εἶχε θέσει μὲ ζήτημα ὄχι πατριωτικόν. Λόγου χάριν κατώρθωσε κατὰ τὸ 1878 νὰ εἰσαχθῇ εἰς μίαν Ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία ἀπεστάλη εἰς Χαλέπαν διὰ νὰ παρουσιασθῇ εἰς τοὺς Προξένους, ἀντὶ δὲ νὰ μεταβῇ εἰς Χαλέπαν, μετέβη εἰς τὸ Διοικητήριον καὶ κατώρθωσε νὰ ὑποσκελίσῃ τὸν ἐπαναστάτην Ι. Παπαδάκην καὶ εἰς τὴν θέσιν τοῦ σχολάρχου νὰ διορισθῇ αὐτός. Ἀλλὰ καὶ εἰς τὸ μέρος ὅπου ἦτο ἡ Ἐπισκοπή του συνέβαινον κατὰ τὸ 1899 τραγικὰ γεγονότα, ἕνεκα τοῦ ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἠθέλησε νὰ καταργήσῃ τὰ προνόμια τῆς Κρήτης καὶ συνεσώρευσεν ὀρδὰς Ἀλβανῶν, οἱ ὁποῖοι διέπραττον τὰ πάντα ἐν Κρήτῃ, ἐφόνευον Χριστιανοὺς καὶ ἠναγκάσθησαν οἱ Χριστιανοὶ νὰ ἀντεπεξέλθωσι διὰ τῶν ἰδίων των δυνάμεων. Ὁ Ἅγιος Μητροπολίτης καὶ τότε Ἐπίσκοπος Λάμνης προσεπάθει νὰ πείθῃ τὸ πλῆθος ὅτι ἐργάζεται ὑπὲρ αὐτοῦ, συνάμα δὲ νὰ πείθῃ καὶ τὴν Τουρκικὴν Κυβέρνησιν, ὅτι φροντίζει ὑπὲρ αὐτῆς. Οὕτως ἦσαν περὶ τοὺς 15 ἀρματωλοί, οἱ ὁποῖοι διεβίουν εἰς τὰ βουνὰ καὶ ἠπείλουν τοὺς κακοποιοὺς Ἀλβανοὺς καὶ ἦταν στήριγμα τῶν Χριστιανῶν. Καὶ ὅμως ὁ Μητροπολίτης οὗτος, διὰ νὰ προσφέρῃ ἐκδούλευσιν εἰς τὴν Τουρκικὴν Κυβέρνησιν, κατώρθωσε νὰ φέρῃ εἰς τὴν Μονὴν τῶν Ἀσωμάτων ἕνα περιβόητον, ὁ ὁποῖος εἶχεν ἀποκεφαλίσει δύο Χριστιανοὺς καὶ νὰ φέρῃ ἐκεῖ διὰ δολιωτάτου τρόπου τοὺς ἀρματωλούς, ἵνα δηλώσωσιν ὑποταγὴν εἰς αὐτόν. Πρὸς τοῦτο εὗρεν ἕνα ἱερέα τῆς ἐμπιστοσύνης του, Παππᾶ– Βούλγαρην ὀνόματι, τὸν ὁποῖον ἔστειλε καὶ εὗρεν ἕνα συγγενῆ ἰδικόν μου, εἰς τὸν ὁποῖον εἶπεν «ὁ γιατρὸς σοῦ λέγει νὰ ἔλθῃς» καὶ τότε πεισθέντες οὗτοι ἠναγκάσθησαν καὶ ἐπλησίασαν καὶ ὅταν δὲν εἶδον κανένα ἐξ ἐκείνων τοὺς ὁποίους περιέμενον, ἐστενοχωρήθησαν, ἀλλὰ συγχρόνως ἤκουσαν δεξιὰ καὶ ἀριστερὰ τὸν Τουρκικὸν στρατὸν μὲ τὰς μουσικὰς καὶ ἐξεπλάγησαν. Τοὺς ἡσύχασεν ὁ πασσᾶς καὶ διὰ νὰ τοὺς καθησυχάσῃ περισσότερον τοὺς ἔδωκε τὴν ἐλευθερίαν τῶν νὰ ἔχωσι τὰ ὅπλα των, ἀρκεῖ μόνον νὰ μὴ εἶναι ἀρματωλοί. Τὴν ἑπομένην τῆς διαπράξεως τούτου ὁ Εὐμένιος Ξηρουδάκης ἐπαρασημοφορήθη ὑπὸ τῆς Τουρκικῆς Κυβερνήσεως. Ἐννοεῖται ὅτι καὶ ἄλλας ὁμοίας πράξεις εἶχε διαπράξει. Ὁσάκις παρουσιάζετο ἔρις μεταξὺ Χριστιανῶν καὶ Τούρκων, ἐπενέβαινεν εἰς τὸ μέσον, προσποιούμενος εἰς μὲν τοὺς Χριστιανοὺς ὅτι ἐργάζεται ὑπὲρ αὐτῶν, εἰς δὲ τοὺς Τούρκους τὸ ἴδιον· δι’ ὅλα αὐτὰ δὲ καὶ ἐπαρασημοφορήθη. Ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, διὰ νὰ μὴ ἐκθέσῃ ὡς Τουρκόφιλον τὸν Δεσπότην, ἠναγκάσθη νὰ τὸν παρασημοφορήσῃ καὶ αὐτή, χωρὶς νὰ θέλῃ καὶ χωρὶς νὰ πρέπῃ. Ὑπῆρξεν εἰς τὸ Ρέθυμνον εἷς Πρόξενος Σακελλαριάδης, λαμπρὸς ἄνθρωπος, εἰς τὸν ὁποῖον εἶπον περὶ τῆς διαγωγῆς τοῦ Δεσπότου, τὴν ὁποίαν καὶ αὐτὸς ἐγνώριζεν, ἀλλὰ μᾶς εἶπεν ὅτι πρέπει νὰ ὑπομείνωμεν, διότι δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ἔχωμεν πόλεμον καὶ κατὰ τῆς Τουρκικῆς Κυβερνήσεως καὶ κατὰ τῆς Ἑλληνικῆς καὶ πρέπει νὰ τὸν ἀνεχώμεθα ἕνεκα τῶν περιστάσεων. Καθ’ ὅλην λοιπὸν τὴν διάρκειαν τῆς καταστάσεως ἐκείνης ἐξηκολούθει νὰ ἐργάζεται οὗτος κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον. Ὅταν ἐπρόκειτο νὰ γίνῃ ἡ ἀποκατάστασις τῆς Ἱερᾶς Συνόδου, μετέβη οὗτος εἰς τὴν Κωνσταντινούπολιν καὶ ἐκεῖ διὰ τῶν καταλλήλων ἐνεργειῶν του παρὰ τῷ Τζεβὰτ πασσᾶ κατώρθωσε νὰ γίνῃ Μητροπολίτης, μετὰ δὲ τὸ κατόρθωμά του τοῦτο ἐπῆλθεν εἰς τὴν Κρήτην καὶ εἰργάζετο πάλιν καθ’ ὃν τρόπον εἰργάζετο. Κατόπιν, κατὰ τὴν Συνέλευσιν τῆς Κρήτης τοῦ 1908, ὁ πρῶτος ὁ ὁποῖος ἐκήρυξεν ἐπανάστασιν κατὰ τοῦ πρίγκηπος Γεωργίου, ἦτο αὐτός. Ἐπὶ πλέον ὁ ἴδιος Μητροπολίτης ἔκαμνεν ὑπομνήματα, τὰ ὁποῖα ἀπέστελλεν εἰς τοὺς Προξένους τῶν Δυνάμεων ἐν Κρήτῃ, εἷς τῶν ὁποίων μάλιστα ἀπέρριψεν ἓν ὑπόμνημά του, εἰπὼν εἰς αὐτόν: «Ἡμεῖς δὲν ἀναμιγνυόμεθα εἰς τὰς ὑποθέσεις σας, διότι σεῖς ἔχετε ἐδῶ ἀντιπρόσωπον τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος δύναται νὰ ἐνεργῇ». Ὁ δὲ Πρόξενος τῆς Αὐστρίας, λαβὼν καὶ οὗτος ἓν ὑπόμνημα, ἠρώτησε τὸν πρίγκηπα Γεώργιον, τί εἴδους ἄνθρωπος εἶναι αὐτὸς ὁ Μητροπολίτης, ἐνεργῶν καθ’ ὃν τρόπον ἐνήργει; Ἐν γένει, κύριοι βουλευταί, ὁ βίος καὶ ἡ διαγωγὴ τοῦ εἰρημένου Μητροπολίτου εἶναι ἀξία στιγματισμοῦ, διότι ἐξελθὼν ἐν τέλει εἰς περιοδείαν ἤρχισε νὰ καταρᾶται πάντα Βενιζελκὸν καὶ ἰδίᾳ αὐτὸν τὸν ἴδιον κύριον Πρωθυπουργὸν ἤδη. Τὰ τελευταῖα γεγονότα, τῶν ὁποίων ἐγένετο ἀφορμὴ ὁ εἰρημένος Ἐπίσκοπος εἰς τὸ Ἡράκλειον, εἶναι ἀντιχριστιανικὰ καὶ ἀντεθνικὰ συγχρόνως. Οὐ μόνον δὲ τοῦτο, ἀλλ’ ἠθέλησε νὰ ἔχῃ καὶ διάδοχόν του τὸν Ἅγιον Ἀγαθάγγελον. Εἰς τὴν ἐκκλησίαν διδάσκων ὁ εἰρημένος Ἱεράρχης, διεκήρυσσε μεταξὺ τῶν ἄλλων πρὸς τοὺς ὀπαδοὺς τοῦ ἀντεθνικοῦ κινήματος ὡς ἑξῆς: «Δὲν πειράζει ποῦ παρεδώσατε σεῖς τὸ Ροῦπελ εἰς τοὺς Βουλγάρους, διότι οἱ ἄλλοι παρέδωσαν τὴν Μακεδονίαν εἰς τοὺς Ἀγγλογάλλους». Φαντασθῆτε, κύριοι βουλευταί, Ἱεράρχην ὁμιλοῦντα κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον καὶ εἰς τὴν ἐκκλησίαν ἀκόμη.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Παπαδάκης ἔχει τὸν λόγον.

§46Ν. ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐπειδὴ ὁ Ἐπίσκοπος, περὶ τοῦ ὁποίου τοσοῦτος ἐγένετο λόγος τὴν ἑσπέραν ταύτην, ἐχρεωκόπησεν εἰς τὴν συνείδησιν τῶν Ἡρακλειωτῶν, καθῆκον, νομίζω, ἔχομεν νὰ σᾶς ὑποδείξωμεν περιστατικὰ σαφῆ καὶ ὡρισμένα, τὰ ὁποῖα θὰ ἰδῆτε ὅτι ὄντως εἶναι ἄξια στιγματισμοῦ. Ἐγὼ ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως γνωρίζω τὰ ἑξῆς: Πρῶτον, ἀπὸ τοῦ ἄμβωνος ἀνεθεμάτισε τοὺς ἀντιφρονοῦντας αὐτῷ Βενιζελικούς. Δὲν ἀναπτύσσω ἐνταῦθα λεπτομερείας, διότι ἐγγράφως ἐπὶ τούτῳ θέλει ὑποβληθῆ ὑπόμνημα. Δεύτερον, ἐνῷ εἶχεν ἀπόφασιν ἀπαγγέλλουσαν διαζύγιον, δὲν ἠθέλησε νὰ ἐκδώσῃ τὴν ἀπόφασιν λύσεως τοῦ γάμου, ἂν δὲν ἐπληρώνετο 50 δραχμάς, τὰς ὁποίας καὶ ἔλαβε. Τρίτον, ἐξέδωκε διαζύγιον κατὰ τοῦ Γεωργιάδου, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ κατ’ αὐτοῦ καμμία δικαστικὴ ἀπόφασις. Τέταρτον, ἐγὼ ἤμην ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι διετέλουν ὑπὸ ἀστυνομικὴν ἐπιτήρησιν, ἐπειδὴ ἦλθον εἰς Ἀθήνας πρὸς προμήθειαν ὅπλων καὶ ὡς ἐκ τούτου παρεπέμφθην εἰς τὸ Στρατοδικεῖον. Ὅταν ἐπρόκειτο νὰ δώσω τὸν ὅρκον τῆς ἀμνηστείας, παρεκάλεσα τὸν Σεβασμιώτατον νὰ τροποποιήσῃ τὸν ὅρκον, ἀλλ’ οὗτος μοὶ ἀπήντησεν ὡς ἑξῆς: «Ἔτσι τὸν ἐπῆραν τὸν ὅρκον ὅλοι καὶ ἔτσι θὰ τὸν πάρετε καὶ σεῖς». Ἠναγκάσθην λοιπὸν καὶ ἐγὼ νὰ δώσω τὸν ὅρκον, ἐν γνώσει ὅτι ἐπῆρα ψευδῆ ὅρκον. Αὐτὰ τὰ περιστατικὰ συγκεκριμένως καταγγέλλω καὶ ζητῶ ἀπὸ τὴν Βουλὴν νὰ ἀποδώσῃ τὸ δίκαιον ἐκεῖ ὅπου πρέπει.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἔχει τὸν λόγον.

§48Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν). Ἡ ἐπερώτησις, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον οἱ ἀξιότιμοι βουλευταὶ Κρήτης προκαλεῖ ὄχι μόνον τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ καὶ τὴν ἀποστροφήν, δύναμαι νὰ εἴπω, διὰ τὰς πράξεις τοῦ Ἱεράρχου, καθ’ οὗ ἡ καταγγελία. Ἐν σχέσει πρὸς τὰ καταγγελλόμενα κατὰ τοῦ εἰρημένου Ἱεράρχου, εἶχον ἐξωδίκους πληροφορίας. Ἤδη ὅμως δράττομαι τῆς εὐκαιρίας τῆς ἐπερωτήσεως τῶν ἀξιοτίμων κυρίων βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι καταγγέλλουν ὡρισμένας παραβάσεις καὶ οἱ ὁποῖοι παρέχουν εἰς τὴν Βουλὴν τὰς πληροφορίας τὰς ὁποίας παρέχον, ὅπως χρησιμοποιήσω ταύτας ὡς βάσιν κατηγορίας κατὰ τοῦ εἰρημένου Ἐπισκόπου. Ὅπως ἐνθυμεῖσθε, κύριοι βουλευταί, συνεστήθη τὸ Ἀνώτατον Ἐκκλησιαστικὸν Δικαστήριον, τοῦ ὁποίου ἡ δικαιοδοσία εἶναι διὰ τὸν ἔλεγχον τῶν Ἱεραρχῶν τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος, ὡς καὶ τῶν Νέων Χωρῶν, τῶν ἐν τῇ Παλαιᾷ ὅμως Ἑλλάδι εὑρισκομένων, οἱ ὁποῖοι διέπραξαν πράξεις ἀντικειμένας εἰς τοὺς ἐκκλησιαστικοὺς κανόνας. Ἤδη ὅμως, διὰ τοῦ ψηφισθέντος κατ’ ἀρχὴν νομοσχεδίου καὶ εὑρισκομένου νῦν ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς, ἐπεκτείνεται ἡ δικαιοδοσία τοῦ Ἀνωτάτου Ἐκκλησιαστικοῦ Δικαστηρίου καὶ ἐπὶ τῶν Ἱεραρχῶν κλπ. τῶν Νέων Χωρῶν, οἱ ὁποῖοι ἐν ταῖς Νέαις Χώραις διέπραξαν ἐκκλησιαστικὰς παραβάσεις, καὶ ἑπομένως θὰ εἶναι δυνατόν, εὐθὺς ὡς τὸ νομοσχέδιον καταστῇ νόμος τοῦ Κράτους, νὰ παραπεμφθῶσιν οἱ ἐγκληματίαι οὗτοι τῶν Νέων Χωρῶν ἐνώπιον τοῦ Ἀνωτάτου Ἐκκλησιαστικοῦ Δικαστηρίου. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἕτερον μέρος τῆς ἐπερωτήσεως τῶν αὐτῶν κ.κ. βουλευτῶν Κρήτης, περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ Μητροπολίτου Κρήτης, αὕτη δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ, ὅπως λέγουν οἱ κ.κ. συνάδελφοι, πρὶν ἢ ἐκδοθῇ ἡ ἀπόφασις τοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Δικαστηρίου τοῦ Ἀνωτάτου, ἐνώπιον τοῦ ὁποίου θέλει παραπεμφθῆ ὁ εἰρημένος Μητροπολίτης Κρήτης.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Καλδῆς ἐπερωτᾷ τοὺς κ.κ. Ὑπουργοὺς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ καὶ τῆς Συγκοινωνίας διὰ τὴν κατάστασιν τῆς συγκοινωνίας τῶν νήσων Μυτιλήνης, Χίου καὶ Σάμου, ἤτοι: 1) Πόσα ἀτμόπλοια διετέθησαν διὰ τὴν συγκοινωνίαν τῶν νήσων τούτων καὶ ποσάκις τῆς ἑβδομάδος ἐνεργεῖται αὕτη. 2) Ἐὰν ὡρίσθη ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐπιβατῶν ἑκάστου ἀτμοπλοίου καὶ πόσος εἶναι οὗτος, καὶ 3) Ἐὰν εἶναι ἐφωδιασμένα τὰ ἀτμόπλοια μὲ ἀνάλογον ἀριθμὸν λέμβων καὶ σωσιβίων.

§50Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Ἠναγκάσθην νὰ ὑποβάλω τὴν ἐπερώτησιν ταύτην πρὸς τοὺς κ.κ. Ὑπουργούς, διότι δύναμαι νὰ εἴπω, ὅτι δὲν ὑπάρχει συγκοινωνία μετὰ τῶν νήσων Μυτιλήνης, Χίου καὶ Σάμου. Ἐπὶ 25 ἡμέρας τελευταίως δὲν εἶχε προσεγγίσει ἀτμόπλοιον, ἀλλὰ καὶ προηγουμένως κάθε 10 ἢ 15 ἡμέρας ἔβλεπον οἱ κάτοικοι τῶν νήσων αὐτῶν τὴν προσέγγισιν ἀτμοπλοίου. Τὸ ζήτημα εἶναι πολὺ σπουδαῖον καὶ πρέπει οἱ κ.κ. Ὑπουργοὶ τοῦ Ἐπισιτισμοῦ καὶ τῆς Συγκοινωνίας νὰ ἀπασχοληθῶσι περὶ αὐτὸ καὶ κανονίσωσι μίαν τακτικὴν γραμμήν. Τὸ δεύτερον θέμα τῆς ἐπερωτήσεώς μου ἀφορᾷ τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐπιβατῶν. Τὸ τελευταῖον ἀτμόπλοιον, τὸ ὁποῖον ἀπέπλευσε διὰ Χίον καὶ Μυτιλήνην, εἶχε παραλάβει 550 ἐπιβάτας, ἐνῷ καλῶς ἐχόντων τῶν πραγμάτων δὲν θὰ ἐπετρέπετο νὰ παραλάβῃ πλέον τῶν 100. Συνάμα ὑπάρχουσι πληροφορίαι, ὅτι τὰ ἀτμόπλοια αὐτὰ ταξειδεύουν ὑπὸ τοιούτους ὅρους, μὴ ἔχοντα καὶ τὰ ἀπαραίτητα μέσα, τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦνται. Οὔτε μὲ λέμβους, οὔτε μὲ σωσίβια εἶναι ἐφωδιασμένα τὰ ἀτμόπλοια αὐτά. Ἐφιστῶ τὴν προσαχὴν τῆς Βουλῆς καὶ τῶν κ.κ. Ὑπουργῶν ἐπὶ τῶν σοβαρῶν αὐτῶν ζητημάτων. Διὰ τοῦτο ἐπαναλαμβάνω τὴν παράκλησίν μου πρὸς τοὺς κ.κ. Ὑπουργούς, νὰ πληροφορήσωσι τὴν Βουλὴν τίνα μέτρα ἔλαβον διὰ τὴν συγκοινωνίαν τῶν νήσων Μυτιλήνης, Χίου καὶ Σάμου, ἐὰν ὡρίσθη ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐπιβατῶν ἑκάστου ἀτμοπλοίου καὶ ἂν εἶναι ἐφωδιασμένα τὰ ἀτμόπλοια μὲ τὰ σωστικὰ μέσα, τὰ ὁποῖα, κατὰ τὰς σημερινὰς μάλιστα περιστάσεις, ἐπιβάλλονται.

§51Λ. ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ (Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλήν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ περιμένωμεν ὑπὸ τὰς σημερινὰς περιστάσεις πυκνὴν τὴν συγκοινωνίαν. Διότι, ἐκτὸς τῶν ἀτμοπλοίων, τὰ ὁποῖα ἀπασχολοῦνται εἰς εἰδικὰς ὑπηρεσίας, ἓν μέρος ἀπασχολεῖται εἰς τὸ Ἐξωτερικόν, ἐκ τοῦ ὁποίου ἔχομεν νὰ μεταφέρωμεν μέγα μέρος τῶν ἀναγκαιούντων εἰς τὴν Χώραν τροφίμων. Ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ἀπόψεως καυσίμου ὕλης ἐπιβάλλεται νὰ ἀραιωθῇ ὅσον εἶναι δυνατὸν ἡ ἐσωτερικὴ συγκοινωνία, διότι ἡ καύσιμος ὕλη σπανίζει. Ἐν τούτοις τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας μετὰ τοῦ Ὑπουργείου τοῦ Ἐπισιτισμοῦ ἔχουσι συνεννοηθῆ νὰ πυκνωθῇ ἡ συγκοινωνία μετὰ τῶν νήσων καὶ θὰ τὸ κατορθώσωσιν ἐντὸς τῆς ἑβδομάδος τὸ πολύ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἄλλο μέτρον, περὶ τοῦ ὁποίου ἔκαμε λόγον ὁ κ. βουλευτής, τὸ μέτρον τῆς ἀσφαλείας τῶν ἐπιβατῶν, τοῦτο ἀνάγεται εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ κ. συναδέλφου μου Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν. Ἐγὼ ὅμως ἐφρόντισα, λαβὼν γνῶσιν ὅτι ἡ ὑπηρεσία τῶν ἀτμοπλοϊκῶν συγκοινωνιῶν δὲν διαθέτει τὰ ἀπαιτούμενα σωσίβια, νὰ παραγγείλω ποσὸν σωσιβίων, τὰ ὁποῖα κατεσκευάσθησαν καὶ εἶναι ἕτοιμα ἤδη, καὶ σήμερον εἰδοποιήθησαν αἱ ἀτμοπλοϊκαὶ Ἑταιρεῖαι ν’ ἀγοράσωσιν ἐξ αὐτῶν. (Χειροκροτήματα).

§52Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Καὶ λέμβους δὲν ἔχουσι, κύριε Ὑπουργέ, τὰ ἀτμόπλοια ταῦτα ἐπαρκεῖς.

§53Λ. ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ (Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Δὲν εἶναι δυνατόν, κύριε συνάδελφε, νὰ ἔχωσι λέμβους δι’ ὅλον τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐπιβατῶν, τοὺς ὁποίους σήμερον μεταφέρουν. Τοῦτο εἶναι ἀδύνατον καὶ διὰ τὰ μεγαλείτερα ὑπερωκεάνεια, ὡς ἀπέδειξε καὶ τὸ ναυάγιον τοῦ «Τιτανικοῦ». Ἀλλὰ καὶ ἂν ὑπάρχωσιν αἱ λέμβοι, δὲν κατορθοῦται νὰ χρησιμοποιηθῶσι κατὰ τὴν ὥραν τοῦ κινδύνου. Δι’ αὐτὸ γίνεται χρῆσις τῶν σωσιβίων, ὥστε νὰ κατορθώσωσιν οἱ ναυαγοὶ νὰ παραμείνωσιν εἰς τὴν ἐπιφάνειαν τῆς θαλάσσης μέχρις ὅτου φθάσωσιν αἱ βοήθειαι.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Γ. Καλδῆς, Λ. Παπαγεωργίου καὶ Γ. Καραπαναγιώτης, ἐπερωτῶσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας περὶ τῶν συντελεσθέντων καὶ συντελουμένων ἔργων ὁδοποιΐας ἐν Λέσβῳ.

§55Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἐζητήθησαν τηλεγραφικαὶ πληροφορίαι παρὰ τοῦ νομομηχανικοῦ, ἃς θέλω ἀνακοινώσει εἰς τὴν Βουλήν.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Α. Κουριὲλ καὶ Α. Σίδερης ἐπερωτῶσι τὸν κ. ἐπὶ τοῦ Ἐπισιτισμοῦ Ὑπουργόν, ποίαν βάσιν λαμβάνει ὑπ’ ὄψιν, ἵνα δέχεται τὴν παρατηρουμένην βαθμιαίαν αὔξησιν τῶν ἀστυνομικῶν διατιμήσεων τῶν τροφίμων καὶ ποῖα μέτρα ἔλαβεν, ἵνα τεθῇ, εἰ δυνατόν, φραγμὸς εἰς τὴν περαιτέρω ταύτην καὶ καταπληκτικὴν αὔξησιν.

§57Α. ΚΟΥΡΙΕΛ. Προέβημεν, κύριε Πρόεδρε, εἰς τὴν ἐπερώτησιν ταύτην, ἔχοντες ἰδίως ὑπ’ ὄψιν τὰ εἴδη τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις εἴτε εἰσάγει μόνη της, εἴτε προμηθεύει εἰς τὴν κατανάλωσιν, διότι διὰ τὰ εἴδη τὰ παραγόμενα ἐν τῷ Τόπῳ γνωρίζομεν πολὺ καλὰ ὅτι ὁρίζονται χαμηλαὶ τιμαί, ἀλλὰ πάντοτε πωλοῦνται εἰς τιμὰς ἀνωτέρας τῶν διατιμήσεων, εἴτε κρυφίως, εἴτε φανερά. Ἐξ ἄλλου, αἱ αὐξήσεις τῶν εἰδῶν, τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις μόνη της εἰσάγει ἢ ἐπιτάσσει ἐκ τῆς εἰσαγωγῆς, εἶναι ἡ βάσις τοῦ προγράμματος τοῦ ἐπισιτισμοῦ τῆς Κυβερνήσεως, προγράμματος τὸ ὁποῖον εὑρίσκω ἀσύνετον καὶ ἀπερίσκεπτον. Λοιπόν, ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου τὰ ἑξῆς γεγονότα, κύριε Ὑπουργέ. Τὸν παρελθόντα χειμῶνα, ὅταν ἡ Κυβέρνησις ἥδρευεν ἐν Θεσσαλονίκῃ, ἡ ἐκεῖ ἀστυνομικὴ διατίμησις τῆς ζακχάρεως ἀπὸ 1,72 κατ’ ὀκᾶν, ἀνῆλθεν εἰς τὰς δραχμὰς 2,55 διὰ χονδρικὴν πώλησιν. Ἡ τιμὴ αὐτὴ ἦτο τόσον συμφέρουσα, ὥστε ἡ εἰσαγωγὴ εἶχε κυριολεκτικῶς πλημμυρήσει τὴν Ἀγορὰν τότε. Συγχρόνως εἰς τὴν Θεσσαλονίκην ὑπῆρχον μεγάλα ποσὰ ζακχάρεως, τὰ ὁποῖα ἐναποθηκεύθησαν εἰς τὰς ἀποθήκας τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν ἐπ’ ὀνόματι τοῦ κ. Ἐμπειρίκου, τοῦ νῦν Ὑπουργοῦ τοῦ Ἐπισιτισμοῦ. Ἐπωλοῦντο εἰς τὴν Ἀγορὰν μόνον τὰ ποσά, τὰ ὁποῖα ἔφερον οἱ ἔμποροι, καὶ τὰ ποσὰ τῆς Κυβερνήσεως ἔμενον πάντοτε εἰς τὰς ἀποθήκας. Τὸ γεγονὸς τοῦτο ἔφερεν ὡς ἀποτέλεσμα νὰ παύσουν οἱ εἰσαγωγεῖς νὰ φέρουν νέον πρᾶγμα καὶ ἐπῆλθε κἄποια ἐλάττωσις, κἄποια ἐξάντλησις εἰς τὸ εἶδος. Οἱ ὀλίγοι ἔμποροι, οἱ ὁποῖοι ἦσαν κάτοχοι τοῦ ὀλίγου ποσοῦ, τὸ ὁποῖον ἔμενεν, ἐζήτησαν ἐπανειλημμένως ἀπὸ τὴν Ἀστυνομίαν νὰ αὐξηθῇ ἡ διατίμησις. Ἡ Κυβέρνησις, πολὺ καλῶς πράττουσα, ἠρνήθη κατηγορηματικῶς. Τὰ πράγματα ἔμειναν οὕτω ὀλίγον καιρόν. Ἔξαφνα ὅμως μίαν ἡμέραν αἱ ἐφημερίδες τῆς Θεσσαλονίκης, κύριε Ὑπουργέ, ἐδημοσίευσαν, ὅτι κατόπιν τῆς ἐπιμόνου αἰτήσεως τῶν ἐμπόρων, ἡ διατίμησις τῆς ζακχάρεως ἀπὸ 2.55 ὡρίζετο εἰς δραχμὰς 3.20, διότι ἡ ζάκχαρις δὲν ὑπῆρχε πλέον εἰς τὴν Ἀγοράν. Τότε μόνον αἱ ζακχάρεις τῆς Κυβερνήσεως ἐβγῆκαν εἰς τὴν Ἀγορὰν καὶ ἐπωλήθησαν, καὶ πωλοῦνται ἀκόμη πρὸς δραχμὰς 3.20. Καὶ ἐρωτῶ: Πόθεν ὁρμωμένη ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσισε νὰ αὐξήσῃ τὴν διατίμησιν τῆς ζακχάρεως μὲ 65 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν, δηλαδὴ μὲ 25% ἐπὶ πλέον; Καὶ ἐὰν αὐτὴ ἡ αὔξησις ἦτο δικαιολογημένη, διατί δὲν εἰδοποίησε τοὺς ἐμπόρους ἐγκαίρως, ἵνα παραγγείλωσιν ἐμπόρευμα καὶ ἐπέλθῃ κἄποιος συναγωνισμός, ὁ ὁποῖος θὰ ἐπέφερε μεγάλην ἐλάττωσιν εἰς τὰς τιμάς;

§58Μ. ΒΟΛΟΥΔΑΚΗΣ. Ἐὰν τοὺς εἰδοποίουν, θὰ παρεκράτουν τὸ πρᾶγμα καὶ δὲν θὰ τὸ ἐπώλουν.

§59Α. ΚΟΥΡΙΕΛ. Ἐὰν τοὺς εἰδοποίουν, θὰ παρήγγελλον εἰς τὴν Ἀμερικὴν ἐμπόρευμα, ὥστε νὰ ἐπέλθῃ συναγωνισμὸς μεταξὺ Κράτους καὶ ἐμπορίου καὶ νὰ μὴ κρατηθῇ εἰς τὰς δραχμὰς 3.20. Αὐτὸ εἶπον. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον τὸ γεγονὸς αὐτὸ ἀπόδειξις ὅτι τὸ Κράτος, ἀναλαμβάνον τὴν προμήθειαν αὐτῶν τῶν εἰδῶν, ἐννοεῖ νὰ προσκομίσῃ νέον ἔσοδον εἰς τὸ Ταμεῖον. Ἔχομεν καὶ ἄλλο. Τὸ ρίζι λ. χ... Τὸ ρίζι, τὸ ὁποῖον τελευταῖον κατηναλώθη διὰ τῶν ἐμπόρων εἰς τὴν Ἀγορὰν πρὸς δραχμὰς 1.60 κατ’ ὀκᾶν καὶ τὸ ἐπώλησαν πρὸς 2.20 εἰς τοὺς παντοπώλας, δηλαδὴ ἐκέρδισε 37 ἐπὶ τοῖς ἑκατόν. Καὶ ὡς νὰ μὴ ἤρκει τοῦτο, ἔδωκε καὶ εἰς τοὺς παντοπώλας 20 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν κέρδος καὶ δὲν ἠσχολήθη, ὡς ἔπρεπε, μόνον του τὸ Κράτος εἰς τὴν πώλησιν.

§60Λ. ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ (Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Μὲ συγχωρεῖτε. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ μὴ ἀπαντήσω σήμερον εἰς τὴν ἐπερώτησίν σας, διότι ἀναφέρετε ἀριθμούς, τοὺς ὁποίους δὲν ἔχω προχείρους, ἀναφέρετε ἡμερομηνίας, πρὸ ἑνὸς ἔτους πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὰ ἔχω πρόχειρα. Ἐὰν εἴχετε ἀναγράψει τὴν ἐπερώτησίν σας εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν κατὰ τρόπον ὥστε νὰ δύναμαι νὰ τὴν μελετήσω, θὰ σᾶς ἔδιδον ἀμέσως τὴν ἀπάντησιν. Δύναμαι ὅμως νὰ σᾶς πληροφορήσω ἀπὸ τοῦδε, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἐγκατασταθεῖσα εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, εὑρῆκεν ἓν ποσὸν μέγα ζακχάρεως, τῆς ὁποίας κάτοχοι ἦσαν οἱ ἔμποροι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἠννόουν νὰ τὴν δώσουν κατ’ οὐδένα τρόπον εἰς τὴν κατανάλωσιν, διότι ὑπῆρχε μία διατίμησις ὁμολογουμένως μικρὰ καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν ἐπὶ τῇ βάσει τῆς διατιμήσεως ἐκείνης νὰ εἰσαχθῇ νέα ζάκχαρις ἐκ τοῦ Ἐξωτερικοῦ. Καὶ προέβημεν εἰς τὴν ὕψωσιν τῆς διατιμήσεως κατὰ προτροπὴν τῶν ἐμπόρων, ἀφοῦ ἐπείσθη ἡ Ὑπηρεσία τῶν προμηθειῶν ἐν Θεσσαλονίκῃ, ὅτι ἦτο ἀνάγκη νὰ γίνῃ ἡ διατίμησις εἰς τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον ἐζήτουν οἱ ἔμποροι. Ἀφοῦ δὲ ἔγινε καὶ αὐτὴ ἡ διατίμησις, δὲν ἠννόουν οἱ ἔμποροι νὰ δώσωσιν εἰς τὴν κατανάλωσιν, ἀλλ’ ἐξηκολούθουν νὰ τὴν πωλῶσιν ἀντὶ 5 καὶ 8 δραχμῶν. Αὐτὸ ἠνάγκασε τὴν Προσωρινὴν Κυβέρνησιν νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐπίταξιν πλέον τῆς ζακχάρεως καὶ εἰς τὴν ἐκποίησίν της. Δὲν βλέπω ποῖον παράπονον δύνασθε νὰ ἔχητε. Εἰς τὰς σημερινὰς περιστάσεις δὲν εἶναι δυνατὸν τὸ ἐμπόριον νὰ ἔχῃ τὴν ἐλευθερίαν, τὴν ὁποίαν ἔχει εἰς τὰς συνήθεις περιστάσεις, ὁπότε ὁ συναγωνισμὸς ὁ ἐλεύθερος κανονίζει τὰς τιμάς. Διότι σήμερον τὰ μέσα τῆς μεταφορᾶς καὶ τὰ ποσά, τὰ ὁποῖα εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξαχθῶσιν, εἶναι τόσον περιωρισμένα, ὥστε πάντοτε ἡ κερδοσκοπία καταφεύγει εἰς τὸ μέσον τῆς αἰσχροκερδείας καὶ δύναται δι’ αὐτῆς νὰ ἀποσπάσῃ ἀπὸ τὸν καταναλωτὴν μεγαλειτέρας τιμὰς ἀπὸ ἐκείνας, τὰς ὁποίας θὰ καθώριζεν ὁ ἐλεύθερος συναγωνισμός. Δηλαδὴ καταντᾷ σήμερον μᾶλλον παράσιτον τὸ ἐμπόριον, παρὰ διευκολυντικὸν ὄργανον τῆς καταναλώσεως. Ἐὰν θέλετε νὰ μεμφθῆτε τὴν Ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου, διότι προέβη εἰς τὴν ἐπίταξιν καὶ τὴν ὕψωσιν τῆς διατιμήσεως, ἡ μὲν ὕψωσις τῆς διατιμήσεως ἦτο ἔργον ἀνάγκης, καθόσον ἐν τῷ μεταξὺ αἱ τιμαὶ εἰς τὸ Ἐξωτερικὸν εἶχον αὐξηθῆ καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐμποδισθοῦν οἱ ἔμποροι, ἡ δὲ ἐπίταξις ἔγινε διότι, καίτοι ὑψώσαμεν τὴν τιμήν, δὲν ἤθελον νὰ δώσωσιν εἰς τὴν κατανάλωσιν τὴν ζάκχαριν τὴν ὁποίαν εἶχον.

§61Α. ΣΙΔΕΡΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, σᾶς παρακαλῶ νὰ μᾶς πληροφορήσητε εἰς ποίαν τιμὴν προέβη εἰς τὴν ἐπίταξιν τῆς ζακχάρεως τὸ Κράτος καὶ εἰς ποίαν ἐπώλησε ταύτην.

§62Λ. ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ (Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Δὲν ἔχω προχείρους τοὺς ἀριθμούς. Δὲν εἶμαι ἕτοιμος νὰ ἀπαντήσω εἰς αὐτὰς τὰς λεπτομερείας. Ἤδη λαμβάνω γνῶσιν τῆς ἐπερωτήσεως. Θὰ λάβω τὰς πληροφορίας, αἱ ὁποῖαι χρειάζονται, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψιν σας, ὅτι μεταξὺ τῆς τιμῆς ἡ ὁποία κοστίζει εἰς τὸ ἐμπόριον καὶ τῆς τιμῆς τοῦ καταναλωτοῦ μεσολαβοῦν καὶ ἄλλα ἔξοδα καὶ τὸ κέρδος τοῦ ἐμπόρου.

§63Α. ΚΟΥΡΙΕΛ. Ὅταν εἶπον αὐτό, κύριε Ὑπουργέ, δὲν ἐννόουν νὰ πωλήσουν αὐτοὶ οἱ ἔμποροι εἰς τὴν κατανάλωσιν, διότι ἐπετάσσετο τὸ πρᾶγμα μόλις ἤρχετο. Καὶ ἐγὼ δὲν ἀρνοῦμαι, ὅτι αὐτὸ ἔπρεπε νὰ γίνῃ· ἀλλ’ ἔπρεπε νὰ εἰδοποιηθοῦν οἱ ἔμποροι διὰ νὰ παραγγείλουν.

§64Λ. ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ (Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Παρῆλθε πολὺς χρόνος, μῆνες ὁλόκληροι, κατὰ τοὺς ὁποίους τὸ ἐμπόρευμα ἔμενεν εἰς τὴν διαμετακόμισιν τοῦ Τελωνείου Θεσσαλονίκης καὶ οἱ ἔμποροι δὲν ἤθελον νὰ τὸ πωλήσουν εἰς τὴν τιμὴν τῆς διατιμήσεως. Διότι τὸ Κράτος ἤθελε νὰ ἔχουν μὲν οἱ ἔμποροι τὴν ζάχαριν εἰς τὰς ἀποθήκας των, ἀλλὰ τὴν κατανάλωσιν νὰ τὴν κάμνῃ τὸ Κράτος καὶ νὰ λέγῃ εἰς αὐτοὺς νὰ παραδώσωσιν εἰς τὴν τάδε περιφέρειαν τόσον ποσόν, ἐννοεῖται εἰς τὴν τιμὴν τῆς διατιμήσεως. Ἦσαν ἐλεύθεροι νὰ διατιμήσωσιν ὅπως ἤθελον τὸ ἐμπόρευμα, ἀλλὰ δὲν ἤμεθα ἡμεῖς ὑποχρεωμένοι νὰ τὸ διαθέσωμεν, διότι ἐζημιούμεθα. Τότε εὑρέθημεν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἐπιτάξωμεν τὴν ζάχαριν.

§65Α. ΚΟΥΡΙΕΛ. Αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγετε συνέβησαν πρὸ τῆς ὑψώσεως τῆς τιμῆς. Σᾶς παρακαλῶ νὰ δηλώσητε ἂν εἶναι ἀληθὲς ἢ ὄχι ὅτι μεταξὺ τοῦ κόστους τῶν ἐμπορευμάτων καὶ τῆς τιμῆς τῆς πωλήσεως, ἀποκομίζει κέρδος τὸ Κράτος.

§66Λ. ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ (Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Μέχρι σήμερον τὸ Κράτος, ὄχι μόνον δὲν ἔχει κέρδος, ἀλλὰ ἔχει καὶ ζημίαν. Πρὸ ὀλίγου ἀνέφερα ὅτι πωλεῖ τὸν σῖτον κατὰ 30 λεπτὰ τὴν ὀκᾶν ἐφθηνότερον ἀφ’ ὅ,τι κοστίζει. Ἐκ τῶν ἄλλων τροφίμων ἴσως ἔχει κέρδος, διὰ νὰ συμψηφισθοῦν αἱ ζημίαι.

§67Α. ΚΟΥΡΙΕΛ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ καταθέσετε πίνακα, ἐξ οὗ νὰ ἐμφαίνεται τὸ κόστος τῶν ἐμπορευμάτων, τὰ ὁποῖα πωλεῖ τὸ Κράτος.

§68Λ. ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ (Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἔδωσα συνέντευξιν εἰς τὴν «Ἑστίαν», ἡ ὁποία ἐδημοσίευσεν ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον θὰ ἐκδίδῃ τεῦχος, εἰς τὸ ὁποῖον θὰ ἀναφέρεται ὅλων τῶν ἐμπορευμάτων τὸ κόστος.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Μελᾶς παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, ὅπως φροντίσῃ διὰ τὴν κανονικωτέραν λειτουργίαν τοῦ Στρατιωτικοῦ Ταχυδρομείου.

§70Κ. ΜΕΛΑΣ. Ἔχω ἐπιστολὰς μαχητῶν ἐκ τοῦ μετώπου, οἱ ὁποῖοι παραπονοῦνται ὅτι ἐχάθησαν ἐπιστολαὶ καὶ δέματα, ἀποστελλόμενα πρὸς αὐτούς. Ἡ Προσωρινὴ Κυβέρνησις εἶχε κανονίσει καλῶς τὸ ζήτημα. Θὰ παρεκάλουν τοὺς κ.κ. Ὑπουργοὺς τῆς Συγκοινωνίας καὶ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως λάβωσι μέριμναν περὶ τούτου.

§71Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἔχω γνῶσιν τοῦ πράγματος καὶ σᾶς πληροφορῶ ὅτι λαμβάνεται πᾶν μέτρον περὶ αὐτοῦ.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λ. Κουτσοπέταλος ἔχει τὸν λόγον.

§73Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Ἐσχάτως, κύριε Ὑπουργέ, ἡ 13η Μεραρχία καὶ ἄλλα Σώματα Στρατοῦ προέβησαν εἰς ἐπίταξιν εἰς τὸν Δῆμον Ὀρχομενοῦ, χωρὶς νὰ λάβουν ὑπ’ ὄψει των, ὅτι εἶχον προηγηθῆ δύο ἄλλαι ἐπιτάξεις ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργείου τοῦ Ἐπισιτισμοῦ, τὸ ὁποῖον ὅμως ἀφῆκεν ὡρισμένας ποσότητας διὰ τοὺς καλλιεργητάς. Ἄφησαν τὸν κόσμον χωρὶς σιτηρὰ καὶ χωρὶς τροφήν, ἀλλὰ τὸ χειρότερον ὅλων εἶναι ὅτι δὲν ἐπλήρωσαν, κύριε Ὑπουργέ. Εἶναι δὲ τὸ μᾶλλον λεπτὸν ζήτημα τῆς ὑποθέσεως καὶ οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἔχουν δανείσει τὸ Δημόσιον καὶ ἀπὸ τὸ 1912 καὶ δὲν ἐπληρώθησαν, καὶ ἀπὸ τὸ 1915 καὶ δὲν ἐπληρώθησαν ἐπίσης, τώρα δὲ ζητοῦμεν καὶ πάλιν νὰ μὴ τοὺς πληρώσωμεν. Αὐτὸ θὰ δημιουργήσῃ ἐξέγερσιν. Σᾶς τὸ προλέγω διὰ νὰ μὴ σᾶς φανῇ παράδοξον, ὅταν θὰ ἴδητε νὰ δέρνουν τοὺς ἀξιωματικοὺς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θὰ πηγαίνουν δι’ ἐπίταξιν. Διότι εἶναι ἐπικίνδυνον τὸ ἐγχείρημα νὰ ζητοῦμεν καὶ τετάρτην φορὰν ἀπὸ ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι μᾶς ἔδωσαν τρεῖς φορὰς μέχρι σήμερον καὶ δὲν ἐπληρώθησαν.

§74Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἔχω δώσει διαταγὰς αὐστηροτάτας διὰ τὸ ζήτημα τῶν ἐπιτάξεων, ὅπως μὴ προβαίνουν εἰς τοιαύτας, ἐφόσον ἔχει προηγηθῆ ἐπίταξις τοῦ Ὑπουργείου τοῦ Ἐπισιτισμοῦ, καὶ δεύτερον νὰ τὰς πληρώνουν ἀμέσως. Ἐφόσον ὁ κ. συνάδελφος παραπονεῖται, παρακαλῶ νὰ μοῦ καταγγείλῃ ὡρισμένα γεγονότα καὶ ὑπόσχομαι νὰ προβῶ εἰς τὰς δεούσας ἀνακρίσεις.

§75Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Ἡ 13η Μεραρχία δὲν ἐπλήρωσε τίποτε εἰς κανέναν ἀπὸ ὅσους ἐπῆρε κριθήν, ἐὰν δὲ ἐρωτήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τὰ ὑπ’ αὐτὸν Σώματα Στρατοῦ, θὰ μάθῃ ὅτι κανὲν δὲν ἐπλήρωσε οὔτε ὀβολὸν διὰ τὰς ἐπιτάξεις, τὰς ὁποίας ἐνήργησαν εἰς τὸν Δῆμον Ὀρχομενοῦ.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Θανόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§77Α. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἤθελον ἐπιστήσει τὴν προσοχὴν τῶν κ.κ. Ὑπουργῶν τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τοῦ Ἐπισιτισμοῦ ἐπὶ τοῦ τρόπου καθ’ ὃν γίνονται αἱ ἐπιτάξεις. Ἀρκεῖ νὰ σᾶς ἀναφέρω ὅτι μία Μεραρχία ἐζήτει νὰ ἀνταλλάξῃ ζῷα ἰδιοκτητῶν δι’ ἄλλων, τὰ ὁποῖα θὰ ἐχρησίμευον εἰς αὐτοὺς διὰ γεωργικὰς ἐργασίας, μόλις δὲ διὰ τῶν διαμαρτυριῶν ὅλου τοῦ κόσμου ἀπέδωσαν ὀλίγα τῶν ἐπιταχθέντων κατὰ τὸν τρόπον αὐτὸν καὶ εἰς τιμὰς κατωτέρας ἀπὸ τὰς διατιμήσεις τοῦ Ὑπουργείου τοῦ Ἐπισιτισμοῦ. Ἄλλοι ἐπίταξαν ὅλα τὰ εἴδη τῆς τυροκομίας, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ ἀπόλυτος ἀνάγκη, καὶ ἔκλεισαν ὅλα τὰ καταστήματα, καὶ αἱ Ἀθῆναι στεροῦνται τυροῦ. Αἱ στρατιωτικαὶ Ἀρχαὶ δὲν ἀσχολοῦνται μόνον εἰς τὸ νὰ συντρέχουν τὸ ἔργον τῆς ἐπιτάξεως, ἀλλὰ προβαίνουσι καὶ περαιτέρω, οὕτως ὥστε νὰ γεννῶνται συμπλοκαὶ καὶ διενέξεις καὶ τόσα ἄλλα. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ ἔσπευσε νὰ συστήσῃ ὅσον τὸ δυνατὸν μεγαλειτέραν διάκρισιν, ἀλλὰ φαίνεται ὅτι αἱ διαταγαὶ τοῦ Ὑπουργείου λαμβάνονται ὑπὸ ἄλλο ὄμμα. Ἤθελον ἐπικαλεσθῆ δραστηρίαν ἐνέργειαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν.

§78Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Διὰ τὸ ζήτημα τῶν ἐπιτάξεων πληροφορῶ τὴν Βουλὴν ὅτι ἔχω δώσει τὰς δεούσας διαταγὰς καὶ παρακαλῶ νὰ μοὶ καταγγελθοῦν ὡρισμένα γεγονότα, διὰ νὰ προβῶ εἰς ἀνάκρισιν.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, ὅπως συστήσῃ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῶν Σιδηροδρόμων νὰ ἐπαναλάβῃ τὴν ταχυτέραν σιδηροδρομικὴν συγκοινωνίαν τῆς ἐπαρχίας Καλαβρύτων, διότι ὕψιστα κοινωνικὰ καὶ ἐμπορικὰ συμφέροντα παραβλάπτονται.

§80Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ μέριμναν περὶ τοῦ ζητήματος τούτου.

§81Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Εἰς τὸν κ. συνάδελφον ἀπαντῶ ὅ,τι ἀπήντησα πρὸ ἡμερῶν καὶ εἰς ἑτέρους συναδέλφους ἐκ Καλαβρύτων, ὡς καὶ εἰς τὸν κ. Μεϊντάνην, ὁ ὁποῖος μὲ ἐπεσκέφθη καὶ μοῦ ἔκαμε παρομοίας συστάσεις. Ἐξευρέθη ἓν ποσὸν γαιανθράκων Ἀμερικανικῶν καὶ θὰ ἐπαναληφθῇ ἡ συγκοινωνία Καλαβρύτων.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Θανόπουλος ἐπερωτᾷ τοὺς κ.κ. ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας καὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Ὑπουργούς, ποία ἡ δαπάνη κατὰ τόννον τῆς ἐξαγωγῆς τοῦ λυγνίτου καὶ ἀντὶ ποίου τιμήματος παρέχεται οὗτος εἰς τὰς σιδηροδρομικὰς Ἑταιρείας ὑπὸ τῶν διαφόρων ἐκμεταλλευτῶν τῶν ἀνθρακωρυχείων.

§83Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἡ δαπάνη θὰ γίνῃ ἀναλόγως τῆς τοποθεσίας, διότι ὑπάρχουσι μεταλλεῖα, τῶν ὁποίων ἡ ἐκμετάλλευσις ἐγένετο πρὸ τοῦ πολέμου καὶ ἄλλων μετὰ τὸν πόλεμον, τῶν ὁποίων τὰ ἔξοδα τῆς ἐγκαταστάσεως εἶναι πολὺ μεγαλείτερα. Ἐὰν θέλετε νὰ ἔχητε μίαν εἰκόνα δαπάνης παραγωγῆς κατὰ μέσον ὅρον, αὕτη εἶναι 40–60 δρχ. κατὰ τόννον. Τώρα ὑπάρχει καὶ ἡ ἀπεργία καὶ ἡ ἔλλειψις τῶν τροφίμων.

§84Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἐν σχέσει μὲ τὰς σιδηροδρομικὰς Ἑταιρείας, δίδω τὴν πληροφορίαν ὅτι ἔχει ὁρισθῆ, ὅπως ἐξακριβωθῇ ποῖα τὰ ἔξοδα τῆς παραγωγῆς. Τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Ἐπισιτισμοῦ ἔχει προβῆ εἰς τὴν ἐπίταξιν, καὶ μετὰ τὴν συμπλήρωσιν τῆς ἐργασίας αὐτῆς θὰ καθορίσῃ καὶ τὰς τιμάς.

§85Α. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου ὅτι καὶ μὲ τὰς τιμάς, τὰς ὁποίας ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἀναφέρει κάθε στιγμήν, τὰ κέρδη τῶν μεταλλείων αὐτῶν εἶναι διπλάσια. Τὸ Ὑπουργεῖον παρέσχε σχεδὸν πάσας τὰς εὐκολίας, τὰς ὁποίας ἦτο δυνατὸν νὰ παράσχῃ ὡς πρὸς τὴν διατροφὴν τῶν ἐργατῶν καὶ τὴν μεταφορὰν καὶ ἐν γένει ὅ,τι ἦτο δυνατὸν νὰ πράξῃ ὑπὲρ τῶν μεταλλείων αὐτῶν τὸ ἔπραξεν. Ἐλπίζω δὲ ὅτι τὰ κέρδη αὐτῶν πάντοτε σκοπὸν θὰ ἔχωσι τὸ νὰ αὐξάνωσι τὴν παραγωγήν. Ἡ ἐπερώτησίς μου σκοπὸν ἔχει, ὅτι ἐφόσον εἶναι πασίδηλον ὅτι τὰ κέρδη τῶν μεταλλείων εἶναι σχεδὸν διπλάσια τῆς δαπάνης, τὸ Ὑπουργεῖον, ἐξετάζον τὰ πράγματα, δύναται νὰ ἐξαναγκάσῃ αὐτοὺς τοὺς κυρίους νὰ διαθέσωσι μέρος τῶν κερδῶν αὐτῶν ἵνα αὐξήσωσι τὴν παραγωγὴν καὶ τοιουτοτρόπως νὰ κατορθώσῃ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ ἀποδώσῃ τὴν ζωὴν καὶ εἰς πλεῖστα ἄλλα ἐργοστάσια, τὰ ὁποῖα δὲν ἐργάζονται ἐλλείψει γαιανθράκων καὶ πυκνώσῃ τὴν σιδηροδρομικὴν συγκοινωνίαν, διότι δὲν εἶναι δίκαιον νὰ κερδίζωσι διπλάσια, μὴ συμβάλλοντες εἰς τὴν αὔξησιν τῆς παραγωγῆς. Ἐλπίζω ὅτι θὰ ἐπέμβῃ τὸ Ὑπουργεῖον καὶ θὰ θελήσῃ νὰ ἐξαναγκάσῃ αὐτοὺς εἰς τοῦτο, ἐὰν δὲ ἐκ τῶν διαφόρων δυστροπιῶν, τῶν συνήθων παρ’ Ἕλλησι, θελήσωσι νὰ ἀντιτάξωσιν ἄρνησιν, νὰ προβῇ εἰς τὰ μᾶλλον αὐστηρὰ μέτρα, ἐπιτάσσον τὰ μεταλλεῖα.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂν ἡ Βουλὴ δὲν ἔχει ἀντίρρησιν, νὰ ἀναβληθῇ ἡ Νομοθετικὴ Ἐργασία.

§87ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις, ἵνα ἐπαναληφθῇ αὔτη τὴν 6ην μ.μ. αὔριον. (Ὥρᾳ 8.20′ μ.μ.).