1917.08.07

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 15Η

ΔΕΥΤΕΡΑ 7 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 1917

Προεδρία κ. Θ. ΣΟΦΟΥΛΗ

(Ὥρᾳ 6.20′ μ.μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: —Ἡ Δεσποινούλα χήρα Ἠλία Γραμμάτικα μετὰ τῶν δύο θυγατέρων της παρακαλεῖ ὅπως τῇ δοθῇ σύνταξις ἴση τῷ μισθῷ τοῦ υἱοῦ της Σπυρίδωνος Γραμμάτικα, ἑλληνοδιδασκάλου ἐν Ὑπάτῃ ἀποθανόντος, συνεπείᾳ ἀσθενείας προελθούσης ἐκ τῆς καταδιώξεως τῶν ἐκεῖ ἐπιστράτων. —Οἱ γεωργοὶ Φθιώτιδος χαιρετίζουσιν εὐγνωμόνως διὰ τὰ ληφθέντα μέτρα πρὸς ἀποκατάστασιν τῶν ἀκτημόνων Ἑλλήνων γεωργῶν, εἰς οὓς περιλαμβάνονται. —Οἱ Φιλελεύθεροι τῆς ἐπαρχίας Φαρσάλων διαμαρτύρονται διὰ τὴν ἐκεῖ τοποθέτησιν ὡς ἀστυνομικοῦ διευθυντοῦ τοῦ μοιράρχου Κουλούρη καὶ παρακαλοῦσιν ὅπως παραμείνῃ ὡς τοιοῦτος ὁ ἀνθυπασπιστὴς Ἀδαμάκης. —Οἱ καπνοπῶλαι Σάμου παρακαλοῦσιν ὅπως ἡ τιμὴ τῆς βʹ ποιότητος σιγαρέττων μείνῃ ἐλευθέρα καὶ τῆς γʹ βελτιωθῇ. —Ὁ Κτηματικὸς Σύνδεσμος Θεσσαλονίκης παρακαλεῖ ὅπως διὰ νόμου προστατευθῶσι τὰ συμφέροντα τῶν ἰδιοκτητῶν, κατόπιν τοῦ προσγενομένου ἀδικήματος τοῦ περιορισμοῦ τῶν δικαιωμάτων τῶν ἐπὶ τῶν κτημάτων των. —Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Σαραφιανὸς καὶ Μ. Οἰκονόμου αἰτοῦνται μηνιαίαν ἀπουσίας ἄδειαν. —Ὡσαύτως ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Λύγδας αἰτεῖται εἰκοσαήμερον τοιαύτην. —Ἐπίσης καὶ ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Παπαδάκης δεκαήμερον. (Μὴ ὑπαρχούσης ἀντιρρήσεως, αἱ ἄδειαι χορηγοῦνται). —Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 22924 ἐγγράφου του διαβιβάζει αἰτήσεις τῶν ἁρμοδίων Εἰσαγγελέων Ἐφετῶν Ναυπλίου καὶ Πατρῶν περὶ χορηγήσεως ἀδείας τῆς Βουλῆς πρὸς δίωξιν τῶν βουλευτῶν τοῦ νομοῦ Λακωνίας κ.κ. Ν. Τσιριγώτη, Π. Βαρβιτσιώτη, Π. Κοσσονάκου καὶ Π. Πετροπουλάκη, τοῦ νομοῦ Σερρῶν Α. Ἀργυροῦ, τοῦ νομοῦ Ἰωαννίνων Κ. Καζαντζῆ καὶ τοῦ νομοῦ Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος Λ. Θ. Κανακάρη Ρούφου καὶ Β. Ρούφου.

§3Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Νὰ παραπεμφθῶσιν εἰς τὴν ἁρμοδίαν Ἐπιτροπὴν τῆς Βουλῆς.

§4ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραπέμπονται εἰς τὴν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ἐπιτροπὴν τῆς Βουλῆς. —Ὁ κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸς ὑποβάλλει τὰ ἑξῆς νομοσχέδια: 1) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ΡΟΗʹ «περὶ καταστάσεως τῶν ἀξιωματικῶν, ὡς ἐτροποποιήθη διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 738 νόμου τῆς 4 Αὐγούστου 1917» καὶ 2) «Περὶ καθορισμοῦ τῶν μελῶν τῆς Ἀνωτάτης τοῦ Στρατοῦ Ὑγειονομικῆς Ἐπιτροπῆς», ἅτινα παρακαλεῖ τὴν Βουλὴν νὰ κηρυχθῶσι κατεπείγοντα.

§6ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. —Ὁ κ. ἐπὶ τῆς Παιδείας Ὑπουργὸς ὑποβάλλει τὰ ἑξῆς νομοσχέδια: 1) «Περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀναγκαστικοῦ Διατάγματος τῆς 29 Ἰουνίου 1917 «περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου 567 «περὶ διοικήσεως τῆς Μέσης καὶ Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως». 2) Περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 11 Ἰουλίου 1917 ἀναγκαστικοῦ Β. Διατάγματος «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 11 Μαΐου 1917 Β. Διατάγματος τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως «περὶ διδακτικῶν βιβλίων». 3) «Περὶ καταργήσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 28 Ἀπριλίου 1917 «περὶ ἐπισπεύσεως τῆς λήξεως τῶν μαθημάτων». 4) «Περὶ ἀνανεώσεως τῶν ἐλλειπουσῶν ἐγγραφῶν φοιτητῶν τινων». 5) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 11 Ἰουλίου 1917 ἀναγκαστικοῦ Β. Διατάγματος «περὶ ἀναθεωρήσεως τῶν ἐπιβληθεισῶν ποινῶν εἰς τοὺς λειτουργοὺς τῆς Ἐκπαιδεύσεως» καὶ 6) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 381», ἅτινα παρακαλεῖ ὅπως κηρυχθῶσι κατεπείγοντα. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν ἐὰν δέχεται.

§8ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. —Ὁ αὐτὸς κ. Ὑπουργὸς καταθέτει καὶ τὰ ἑξῆς νομοσχέδια: 1) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ Β. Διατάγματος τῆς 26 Αὐγούστου 1914, ὡς ἐκυρώθη διὰ τοῦ νόμου 381 «περὶ ἱδρύσεως Διδασκαλείου τῆς Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως ἀμφοτέρων τῶν φύλων κλπ.» καὶ 2) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 11 Ἰουλίου ἀναγκαστικοῦ Β. Διατάγματος «περὶ ἀνακλήσεως παραγράφου τοῦ ἄρθρου 13 τοῦ Ν.Δ. τῆς 1 Φεβρουαρίου 1917 «περὶ συμπληρώσεως κλπ. τῆς νομοθεσίας τῶν Πανεπιστημίων». —Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ὑποβάλλει τὰ ἑξῆς σχέδια νόμων: 1) «Περὶ ἀδικημάτων τινῶν κατὰ τῆς ἀσφαλείας τῆς Χώρας καὶ τῆς κοινῆς ἡσυχίας» καὶ 2) «Περὶ προσθήκης διατάξεως εἰς τὸ ἄρθρον 208 τῆς Π. Δικονομίας» καὶ παρακαλεῖ τὴν Βουλὴν ὅπως, εὐαρεστουμένη, κηρύξῃ ταῦτα κατεπείγοντα.

§10ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. —Οἱ κ.κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῆς Περιθάλψεως Ὑπουργοὶ ὑποβάλλουσι τὰ ἑξῆς σχέδια νόμων: 1) «Περὶ κυρώσεως τοῦ Β. Διατάγματος τῆς 8 Ἰουλίου 1917 «περὶ παροχῆς ἐκτάκτου εἰσφορᾶς εἰς τὸν Πατριωτικὸν Σύνδεσμον τῶν Ἑλληνίδων» καὶ 2) «Περὶ κυρώσεως τοῦ Β. Διατάγματος τῆς 11 Ἰουλίου 1917 «περὶ παροχῆς βοηθήματος εἰς τοὺς ὁπωσδήποτε ἐκ τῶν γεγονότων τοῦ Νοεμβρίου 1916 παθόντας καὶ τοῦ ἐν ταῖς ἐπαρχίαις παρουσίου διωγμοῦ, ὡς καὶ εἰς τοὺς παθόντας ἐκ τορπιλλισμοῦ πλοίων».

§12Σ. ΣΙΜΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Περιθάλψεως). Νὰ κηρυχθῶσι κατεπείγοντα, κύριε Πρόεδρε.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλήν.

§14ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. —Ὁ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 8 Ἰουλίου 1917 Β. Δ. δι’ οὗ ἐκυρώθη τὸ ἀπὸ 24 Ὀκτωβρίου 1916 (ἀριθ. 287) Διάταγμα τῆς ἐν Θεσσαλονίκῃ Προσωρινῆς Κυβερνήσεως «περὶ καταθέσεως εἰς τὸ Κεντρικὸν Ταμεῖον τοῦ Δημοσίου τῶν χάριν τοῦ Ἐθνικοῦ Ἀγῶνος ἀποστελλομένων χρηματικῶν ποσῶν». —Οἱ κ.κ. ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργοὶ ὑποβάλλουσι σχέδιον νόμου «περὶ ρυθμίσεως ἐνώπιον τῶν ἐν Αἰγύπτῳ Προξενικῶν Δικαστικῶν Ἀρχῶν τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως ἐκκρεμῶν ἢ τῶν ὑπ’ αὐτῶν δεδικασμένων ὑποθέσεων» τὸ ὁποῖον παρακαλοῦσι νὰ κηρυχθῇ κατεπεῖγον.

§16ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. —Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Θεοδωρίδης καὶ Γ. Κοκκινάκης ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀποζημιώσεως τῶν ἐκ Θεσσαλονίκης εἰς Ἀθήνας μετακληθέντων ὑπαλλήλων τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως». —Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Παλαμάρας ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ Ὀργανισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας». —Ὁ βουλευτὴς κ. Θ. Παπαϊωάννου ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 11 Ἰουλίου 1917 Β.Δ. «περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων». Πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Μ. Κοφίνας.

§18Μ. ΚΟΦΙΝΑΣ. Ἡ ἐκραγεῖσα ἐν Θεσσαλονίκῃ πυρκαϊὰ ἀπετέφρωσε τὰ δύο τρίτα τῆς πόλεως, αἱ ζημίαι εἶναι ἀνυπολόγιστοι καὶ αἱ καταστροφαὶ μέγισται, ἑκατὸν δὲ χιλιάδες ἄτομα εὑρίσκονται χωρὶς στέγην. Θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ὅπως πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ποῖα μέτρα θὰ λάβῃ πρὸς περίθαλψιν, στέγασιν καὶ ἀνακούφισιν τῶν δυστυχῶν αὐτῶν ὑπάρξεων. Εἶμαι πεπεισμένος ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ προβῇ εἰς πᾶσαν χρηματικὴν θυσίαν πρὸς ἀνακούφισιν αὐτῶν. Θὰ εἶναι εὐτύχημα, ἐὰν μέλη τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου μεταβῶσιν ἐπὶ τόπου καὶ ἰδίοις ὄμμασιν ἀντιληφθῶσι τὸ μέγεθος τῆς καταστροφῆς καὶ ἔλθωσιν ἀρωγοὶ αὐτῶν.

§19Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ πυρκαϊά, ἐκραγεῖσα τὸ ἀπόγευμα τοῦ Σαββάτου ὅλως τυχαίως, ἐπυρπόλησε πλεῖστα οἰκήματα τῆς Θεσσαλονίκης, ἐπεξετάθη δέ, ἕνεκα τοῦ σφοδρῶς πνέοντος ἀνέμου, καὶ κατέστρεψε τὸ μέγιστον μέρος τῆς πόλεως Θεσσαλονίκης. Ἡ συμφορὰ εἶναι τρομερά· 80 χιλιάδες κάτοικοι εὑρίσκονται ἄστεγοι. Ἡ ἐκεῖ τοπικὴ Ἀρχὴ ἔλαβεν ὅλα τὰ κατάλληλα μέτρα. Ἡ Κυβέρνησις ἀποστέλλει εἰς Θεσσαλονίκην τρία τῶν μελῶν αὐτῆς, τοὺς κ.κ. Ὑπουργοὺς τῆς Γεωργίας, τῆς Δικαιοσύνης καὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ἀσθενοῦντος. Ἡ Κυβέρνησις ἀπέστειλεν ὅ,τι ὑπῆρχεν εἰς τὰς ἀποθήκας, σκηνὰς κλπ. διὰ τὴν στέγασιν, ἀπέστειλε δὲ καὶ δι’ ἀτμοπλοίων ἄλευρα. Εἰς τοὺς κ.κ. Ὑπουργοὺς ἀφέθη ἡ λῆψις παντὸς μέτρου καὶ ἐτέθη εἰς τὴν διάθεσιν αὐτῶν πίστωσις ἀορίστου ποσοῦ, διότι εἶμαι βέβαιος ὅτι ἡ Βουλὴ θέλει ψηφίσει οἱονδήποτε ποσόν....

§20ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§21Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός).... ὅπως προσέλθῃ ἐπίκουρος εἰς τὴν συμφοράν.

§22Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἡ συμφορὰ ἡ ὁποία ἐνέσκηψεν εἰς τὴν πόλιν τῆς Θεσσαλονίκης, καὶ διὰ τὸ πλῆθος τῶν παθόντων καὶ διὰ τὸ μέγεθος τῆς ὑλικῆς ζημίας καὶ πρὸ παντὸς διὰ τὸ μέγεθος τῆς ἐθνικῆς καταστροφῆς, δὲν δύναται παρὰ νὰ συγκινήσῃ πᾶσαν Ἑλληνικὴν ψυχὴν καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι ἡ Βουλὴ ἡνωμένη δὲν θέλει διστάσει πρὸ οἱασδήποτε θυσίας πρὸς ἀνόρθωσιν τῶν ζημιῶν καὶ ἀποκατάστασιν τῆς Χώρας.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

§24ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἀναβάλλεται.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρώτη ἀναβάλλεται· ἡ δευτέρα ἀναβάλλεται;

§26ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὅλαι, ὅλαι.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι ὅλοι σύμφωνοι. — Ὁ κ. Σκουλᾶς ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν διὰ τὰ γραφέντα πολλάκις ὅτι ἡ εὐθύνη τῆς καταστροφῆς τοῦ ἐξοντωθέντος ἐν Τουρκίᾳ Ἑλληνισμοῦ, διαρκοῦντος τοῦ πολέμου, βαρύνει τὴν Γερμανίαν. Παρακαλεῖ δὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰ ὑπάρχοντα τυχὸν ἔγγραφα ἐκ τῶν βεβαιούντων τὴν καταστροφὴν ταύτην.

§28Β. ΣΚΟΥΛΑΣ. Ἐγράφη εἰς τὸν ἡμερήσιον Τύπον ὅτι ἡ ἐξόντωσις καὶ καταστροφὴ τοῦ Ἑλληνικοῦ στοιχείου, διαρκοῦντος τοῦ πολέμου, ἐν Μικρᾷ Ἀσίᾳ ὀφείλεται εἰς πράξεις καὶ ἐνεργείας τῆς Γερμανικῆς Κυβερνήσεως. Αἱ πράξεις αὗται τῆς Γερμανικῆς Κυβερνήσεως περιῆλθον εἰς γνῶσιν τῶν ἑκάστοτε Κυβερνητῶν τῆς Ἑλλάδος. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μοὶ προξενεῖ κατάπληξιν καὶ ἐξεγείρει τὴν συνείδησιν εἶναι ἐὰν ὑπῆρξαν Ἑλληνικαὶ Ἀρχαί, αἱ ὁποῖαι ἐγνώριζον τὰς πράξεις αὐτὰς τῆς Γερμανικῆς Κυβερνήσεως. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν ὅπως, ἐὰν τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν ἔχῃ εἰς χεῖράς του ἔγγραφα τοιαῦτα, σχετικὰ μὲ τὴν κατάστασιν αὐτήν, καταθέσῃ αὐτὰ εἰς τὴν Βουλήν, ὅπως ἡμεῖς μετ’ ὀλίγον, οἱ ὁποῖοι θὰ καταρτίσωμεν τὸ κατηγορητήριον κατὰ τὴν παραπομπὴν εἰς Εἰδικὸν Δικαστήριον, ἔχωμεν τὰ ἀνάλογα στοιχεῖα, ἵνα λάβῃ γνῶσιν καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαός.

§29ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§30Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Ὁ κ. βουλευτὴς θὰ ἱκανοποιηθῇ ἐκ τῆς καταθέσεως τεσσάρων ἐγγράφων ἐκ τῶν πολλῶν τὰ ὁποῖα ὑπάρχουσιν εἰς τὸ Ἀρχεῖον τοῦ Ὑπουργείου. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ μὴ ἀναφέρω τὰ ὀνόματα τινῶν τῶν ἀναφερομένων πρακτόρων, διότι αἱ ἀνακρίσεις εὑρίσκονται εἰς τὴν ἀρχὴν τοῦ σταδίου των. Τὰ ἔγγραφα ταῦτα εἶναι: ἔκθεσις τοῦ ἐν Κυδωνίαις προξένου, ὑπ’ ἀριθ. 26, ἡμερομηνίας 26 Ἰανουαρίου 1916, ἡ ὁποία ἀναφέρει μελέτην τοῦ Γερμανοῦ στρατάρχου Λίμαν, εἰς τὸν ὁποῖον ὁ Καϊμακάμης τῆς ἐπαρχίας ἔλεγεν ὅτι ἐφήρμοσεν ἐκεῖ τὸ Γερμανικὸν σχέδιον τῆς ἐξοντώσεως τῶν Ἑλλήνων. Εἶναι δεύτερον μία ἔκθεσις ἑνὸς προξενικοῦ ὑπαλλήλου ἢ μᾶλλον ἓν ἀπόσπασμα τῆς ἐκθέσεως, διότι ἡ ἔκθεσις εἶναι πολὺ μακρά. Ἡ παράγραφος τῆς ἐκθέσεως ταύτης ἀναφέρει διάφορα πειστήρια, διὰ τῶν ὁποίων πείθεται ὁ ἀναγνώστης ὅτι τὸ σχέδιον τῆς ἐξοντώσεως τοῦ Ἑλληνισμοῦ ὑπῆρξεν ἡ ἀπαρχὴ ἑνὸς σχεδίου Γερμανικοῦ, τὸ ὁποῖον ἐφήρμοσαν οἱ Νεότουρκοι μὲ τὴν ἐπίβλεψιν, τὴν ἀρωγὴν καὶ τὰς διαρκεῖς συμβουλὰς τοῦ Γερμανικοῦ Ἐπιτελείου. Τὸ τρίτον ἔγγραφον εἶναι ἓν τηλεγράφημα τοῦ ἐν Βιέννῃ πρεσβευτοῦ τῆς Ἑλλάδος, ὁ ὁποῖος ἐκθέτει ὅτι προέβη ἐπανειλημμένως εἰς διαβήματα παρὰ τῇ Κυβερνήσει τῆς Αὐστρίας, ὅπως ἡ Τουρκικὴ Κυβέρνησις δώσῃ τὰς δεούσας διαταγὰς εἰς τὰς ἐπαρχιακὰς Ἀρχὰς καὶ ληφθῶσι μέτρα ἵνα παύσῃ ἡ ἐξόντωσις καὶ ὁ διωγμὸς τοῦ Ἑλληνισμοῦ. Ὁ κ. πρεσθευτὴς προσθέτει ὅτι, καίτοι ἔλαβεν ὑποσχέσεις ἐκ μέρους τῆς Αὐστριακῆς Κυβερνήσεως, θεωρεῖ καθῆκόν του νὰ ὑποδείξῃ ὅτι ὅλα αὐτὰ τὰ μέτρα εἶναι μάταια, διότι εὑρισκόμεθα ἀπέναντι ἑνὸς σχεδίου τὸ ὁποῖον ἀμειλίκτως ἐφαρμόζεται. Καὶ ἐπὶ τέλους τὸ τέταρτον ἔγγραφον, τὸ νεώτερον, εἶναι τῆς 17ης Ἀπριλίου ἐ.ἔ. τοῦ ἐν Κωνσταντινουπόλει πρεσθευτοῦ κ. Καλλέργη. Ἀναφέρει ὅτι οἱ ἴδιοι Τοῦρκοι Ὑπουργοὶ τοῦ ὡμολόγησαν —ὁμολογίαν τὴν ὁποίαν ἐπεκύρωσε καὶ ὁ πρεσθευτὴς τῆς Γερμανίας— ὅτι ἡ καταστροφὴ τῶν Κυδωνιῶν καὶ τοῦ Ἑλληνισμοῦ τοῦ Πόντου ἦτο ἀπόφασις τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου τῆς Γερμανίας. Κύριοι βουλευταί, μετὰ τὰς δηλώσεις τὰς ὁποίας ἔσχον τὴν τιμὴν νὰ κάμω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὴν παρελθοῦσαν Παρασκευὴν καὶ μετὰ τὰς πληροφορίας τὰς ὁποίας ἔδωκα τὴν στιγμὴν ταύτην, νομίζω ὅτι δὲν ἔχω νὰ προσθέσω τίποτε περισσότερον διὰ νὰ ἀποδείξω τὴν τραγικὴν κατάστασιν, εἰς τὴν ὁποίαν περιῆλθεν ὁ Ἑλληνισμός, κατόπιν μιᾶς ἐγκληματικῆς πολιτικῆς.

§31Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Νὰ διανεμηθῶσι, κ. Πρόεδρε.

§32Κ. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ τὸν ἐρωτήσω, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ, ἂν σκέπτεται νὰ καταθέσῃ μερικὰ ἔγγραφα τὰ ὁποῖα ἐζήτησα πρὸ πολλοῦ, σχετικῶς πρὸς τὴν Σύμβασιν τὴν μεταξὺ ἡμῶν καὶ τῆς Σερβίας.

§33Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἐπὶ τούτου ἀπαντῶ ὅτι μερικὰ ἐξ αὐτῶν ἀναφέρονται εἰς ἐνεργείας ξένων Κυβερνήσεων, ἄνευ τῆς συγκαταθέσεως τῶν ὁποίων, κατὰ τὰ διπλωματικὰ ἔθιμα, δὲν δύναμαι νὰ καταθέσω. Εἶμαι δὲ ἐκ τῶν προτέρων βέβαιος ὅτι, προκειμένου περὶ ἐγγράφων τὰ ὁποῖα ἀναφέρονται εἰς σκέψεις ἀνωτάτων Ἀρχῶν ξένων Κυβερνήσεων, δὲν θὰ εἴχομεν τὴν ἄδειαν ταύτην.

§34Κ. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ ζητήσῃ τὴν συγκατάθεσιν τῶν ξένων Κυβερνήσεων ἵνα ἀνακοινωθῶσι ταῦτα. Ὑπάρχουσιν ὅμως καὶ μεταξὺ τῶν ἐγγράφων τούτων καί τινα τῶν ὁποίων ἐγένετο χρῆσις ἐν τῇ Βουλῇ. Π.χ. ἓν ἔγγραφον, κατὰ τὸ ὁποῖον ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις παρεκάλεσε τὴν Σερβικήν, κατὰ τὴν ἐποχὴν τῶν ἐν Τουρκίᾳ διωγμῶν ἂν ἦτο διατεθειμένη αὕτη νὰ παράσχῃ τὴν συνδρομὴν αὐτῆς εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν θὰ ἐξηναγκάζετο νὰ δράσῃ, προκαλουμένη ὑπὸ τῆς Τουρκίας.

§35Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Δὲν ἔχω οὐδεμίαν δυσκολίαν νὰ τὸ ζητήσω.

§36Κ. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπίσης καὶ ὡς μέλος τοῦ Κοινοβουλίου καὶ ὡς μέλος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ καταθέσῃ, ἐὰν ὑπάρχῃ, ἔγγραφόν τι μεταξὺ τῆς 9ης καὶ 15ης Μαΐου 1916 σχετιζόμενον πρὸς τὸ ζήτημα τῆς παραδόσεως τοῦ Ροῦπελ, διότι, ὡς παρετήρησα ἐν τοῖς ἐγγράφοις τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν εἰς τὴν δημοσιευθεῖσαν Βίβλον, δημοσιεύονται δύο ἔγγραφα τῶν πρεσβευτῶν τῆς Γερμανίας καὶ τῆς Βουλγαρίας πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν, διὰ τῶν ὁποίων ἀνηγγέλλετο ἡ πρόθεσις τῶν Γερμανῶν καὶ Βουλγάρων νὰ καταλάβωσι τὴν φάραγγα τοῦ Ροῦπελ, μετὰ τὰ ἔγγραφα ὅμως ταῦτα καὶ τῆς ἀπαντήσεως τῆς τότε Κυβερνήσεως ἔρχεται ἔγγραφον τῆς 14ης Μαΐου, διὰ τοῦ ὁποίου ἀναγγέλλεται ὅτι τὸ γεγονὸς συντελεῖται. Ἤθελον νὰ μάθω ἂν μεταξὺ αὐτῶν τῶν ἡμερομηνιῶν μεσολαβῇ ἄλλο ἔγγραφον εἴτε ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως πρὸς τοὺς πρεσβευτὰς εἴτε τῶν στρατιωτικῶν Ἀρχῶν τῆς Θεσσαλονίκης πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἐκ τοῦ ὁποίου προκύπτῃ ὅτι μετὰ τὴν γενομένην ἀνακοίνωσιν ἐκ μέρους τῶν πρεσβευτῶν Γερμανίας καὶ Βουλγαρίας πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν, ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἔσπευσε νὰ ἀνακοινώσῃ πρὸς τὸ Στρατηγεῖον τῶν Ἀγγλικῶν καὶ Γαλλικῶν στρατευμάτων τοῦτο καὶ ἔλαβεν ὡρισμένην ἀπάντησιν ἐκ μέρους τοῦ Στρατηγείου. Τοῦτο θὰ ἦτο χρησιμώτατον διὰ τὴν διευκρίνισιν τοῦ σημείου τούτου, τὸ ὁποῖον ἀφίνει μέγα κενὸν καὶ ὁμολογῶ καὶ ἐγὼ ὅτι ἔχω πολλοὺς δισταγμοὺς πρὸ τοῦ κενοῦ αὐτοῦ.

§37Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἡ ἀπάντησις εἶναι αὕτη· ὅτι ἐκτὸς τῶν ἐγγράφων τὰ ὁποῖα κατετέθησαν ἐπὶ τοῦ ζητήματος, τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖ τὸν κ. βουλευτήν, οὐδὲν ἄλλο ἔγγραφον ὑπάρχει διπλωματικόν, στρατιωτικῆς φύσεως. Ἔγγραφα δυνατὸν ν’ ἀντηλλάγησαν, ἀλλ’ ἐκείνην τὴν ἐποχὴν δὲν ἐπεκράτει ἡ συνήθεια τὸ Ἐπιτελεῖον ν’ ἀνακοινοῖ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν τὰ διαβήματα εἰς τὰ ὁποῖα τυχὸν προέβαινεν.

§38ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Κράτος ἐν Κράτει.

§39Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην εἷς τῶν κ.κ. ἐπιτελῶν εὑρίσκετο ἐν Θεσσαλονίκῃ, δὲν εἶχεν ὅμως τὴν συνήθειαν, ἐπαναλαμβάνω, νὰ τηρῇ ἐνήμερον τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν περὶ τῶν διαβημάτων εἰς τὰ ὁποῖα προέβαινεν. Ἐνῷ λοιπὸν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ διαβεβαιώσω ὅτι διπλωματικὰ ἔγγραφα δὲν ὑπάρχουσιν εἰς τὸ Ἀρχεῖον τοῦ Ὑπουργείου ἄλλα ἐκτὸς τῶν δημοσιευθέντων, διὰ τὰ στρατιωτικὰ δὲν εἶμαι βέβαιος ἂν ὑπάρχωσι τοιαῦτα, ἔχω ὅμως λόγους νὰ πιστεύω ὅτι θὰ ὑπάρχωσι τοιαῦτα.

§40Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε βουλευτά, παρακαλῶ νὰ μᾶς διευκολύνετε, ἂν ἔχετε πληροφορίας, εἰς τὴν ἀνεύρεσιν τυχὸν ὑπαρχόντων ἐγγράφων.

§41Κ. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ὑποδείξῃ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν του νὰ ἐρευνήσῃ καὶ εὕρῃ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 5427 τῆς 14)27 Μαΐου 1916 ἔγγραφον.

§42Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Αὐτὸ τὸ ἔγγραφον φέρει μεταγενεστέραν ἡμερομηνίαν τοῦ γεγονότος.

§43Κ. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Μάλιστα, ἀλλ’ ἀναφέρεται εἰς γεγονότα μεταγενέστερα.

§44Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Πῶς γνωρίζετε τὸν ἀριθμὸν τοῦ ἐγγράφου;

§45Κ. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Ἔλαβον πληροφορίαν. Εἶναι τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν πρὸς τὸν πρεσβευτὴν τῆς Ἑλλάδος.

§46Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἐὰν ἦτο σχετικὸν πρὸς τὴν παράδοσιν τοῦ Ροῦπελ, θὰ ἦτο κατατεθειμένον.

§47Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Μήπως εἶναι τοῦ Ἐπιτελείου;

§48Κ. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Εἶναι τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν.

§49Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Μήπως εἶναι τοῦ Ἐπιτελείου; Ἐφ’ ὅσον σᾶς βεβαιοῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ὅτι ἕτερον ἔγγραφον δὲν ὑπάρχει, δὲν πιστεύω δὲ νὰ τὸν ἀπατᾷ ἡ μνήμη, διότι κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἦτο διευθυντὴς τοῦ Ὑπουργείου, δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία. Ἀσφαλῶς ὑπάρχουν ἔγγραφα τοῦ Ἐπιτελείου, εἶμαι δὲ ἕτοιμος νὰ διατάξω καὶ ἀνάκρισιν περὶ τοῦ περιεχομένου τοῦ ἐγγράφου αὐτοῦ, ἐὰν ὑπῆρξε. Θὰ μὲ εὕρητε πρόθυμον διὰ πᾶσαν ἐνέργειαν, παρακαλῶ ὅμως νὰ μᾶς διευκολύνετε εἰς τὴν ἔρευνάν μας.

§50Κ. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Εἶμαι πρόθυμος νὰ παράσχω πᾶσαν βοήθειαν, διότι ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι κατὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν δημοσιευθέντων ἐγγράφων εὑρέθην ἐν ἀπορία, ἔλαβον δὲ συγχρόνως τὴν πληροφορίαν ὅτι μεσολαβεῖ ἕτερον γεγονὸς τὸ ὁποῖον βεβαίως, ἐὰν εἶναι ἀκριβές, θὰ ἔχῃ μεγίστην ἐπιρροὴν εἰς τὴν κρίσιν μου. Θὰ ἐπεθύμουν λοιπὸν τὴν κατάθεσιν τοῦ ἐγγράφου τούτου πρὸς συμπλήρωσιν τῶν πληροφοριῶν μου.

§51Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἰσχυρίζεσθε ὅτι τὸ ἔγγραφον τοῦτο εἶναι τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν. Ἔχετε τὴν καλωσύνην νὰ δώσητε τὸν ἀριθμὸν καὶ περίληψιν τοῦ περιεχομένου τοῦ ἐγγράφου;

§52Κ. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Μάλιστα· σᾶς εὐχαριστῶ πολύ.

§53Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Δύο λέξεις.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει συζήτησις. Ἐπιθυμεῖ ἡ Βουλὴ νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις τῶν ἐρωτήσεων;

§55ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§56Κ. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Ὄχι, ὄχι.

§57Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἐφ’ ὅσον κανεὶς δὲν παραιτεῖται ἑκουσίως, δὲν δυνάμεθα νὰ τοῦ στερήσωμεν τὸ δικαίωμα νὰ ἀναπτύξῃ τὴν αἴτησίν του. Δὲν δύναται ἢ δι’ ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς νὰ μεταβληθῇ ὁ Κανονισμός. Ἂν τὸ κάμνωμεν συχνά, τοῦτο γίνεται ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν ὅτι εἶναι σύμφωνοι καὶ οἱ μέλλοντες νὰ ὁμιλήσωσιν.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. βουλευτὴς ζητεῖ νὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 4 ἀναφορᾶς, ἐνῷ εὑρισκόμεθα εἰς τὴν ἑβδόμην. Ὁμιλεῖτε αὔριον.

§59Κ. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Μάλιστα.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χρυσόγελος....

§61ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Παραιτοῦνται ὅλοι.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

—Ὁ κ. Γ. Καλδῆς ἐπερωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ὁποῖα μέτρα σκέπτεται νὰ λάβῃ ὑπὲρ τῶν ἐνοικιαστῶν τῆς δεκάτης θερινῶν προϊόντων τῆς Μυτιλήνης, οἱ ὁποῖοι ἐπλειοδότησαν ἐπὶ τῇ βάσει ἀστυνομικῆς διατιμήσεως ὁριζούσης τὴν τιμὴν τῆς κριθῆς πρὸς δραχ. 1,60 χονδρικῶς καὶ 1,70 λιανικῶς, κατόπιν δὲ ἐπεβλήθη ἡ διατίμησις τοῦ Ὑπουργείου πρὸς 70 λεπτὰ ἡ κριθὴ καὶ 90 ὁ σῖτος.

§63Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, κατὰ τὴν ἐνοικίασιν τοῦ φόρου τῆς δεκάτης τῶν θερινῶν προϊόντων ἐν Λέσβῳ ἔλαβε χώραν ἐκ μέρους τῶν ἐκεῖ Ἀρχῶν μία ἐνέργεια ἔκτροπος, πολὺ ἄδικος εἰς βάρος τῶν ἐνοικιαστῶν. Ὀλίγας ἡμέρας πρὶν ἀρχίσῃ ἡ ἐνοικίασις, εἶχεν ἐκδοθῆ ἐκ μέρους τῆς ἀστυνομίας μία διατίμησις ἐπίσημος, ὁρίζουσα τὴν τιμὴν τῆς κριθῆς πρὸς 1,60 δρ. τὴν ὀκᾶν χονδρικῶς καὶ 1,70 λιανικῶς. Ἐπὶ τῇ βάσει τῆς διατιμήσεως ταύτης παρουσιάσθησαν οἱ διάφοροι πλειοδόται καὶ ἔκαμον τὰς προσφοράς των. Δὲν εἶχεν ὅμως ἀκόμη ἀποπερατωθῆ ἡ μίσθωσις, δὲν εἶχε γίνει ἀκόμη ἡ κατακύρωσις ἐπ’ ὀνόματι τῶν ὑπερθεματιστῶν, ὅτε ἔρχεται μία διαταγὴ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, καθορίζουσα ἄλλως τὰς διατιμήσεις· ὥρισε δηλαδὴ τὴν μὲν τιμὴν τῆς κριθῆς πρὸς 70 λεπτά, τοῦ δὲ σίτου πρὸς 90 λεπτά. Φυσικὰ οἱ ἐνοικιασταί, οἱ ὁποῖοι εἶχον προβῆ εἰς προσφορὰς ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ὑπαρχούσης ἀστυνομικῆς διατιμήσεως, διεμαρτυρήθησαν καὶ προφορικῶς καὶ ἐγγράφως καὶ ἐζήτησαν ὅπως θεωρηθῶσιν ἀπηλλαγμένοι πάσης ὑποχρεώσεως πρὸς τὸ Δημόσιον. Συγχρόνως δὲ παρεκάλεσαν τὸν Κυβερνητικὸν Ἀντιπρόσωπον νὰ προκηρύξῃ νέαν δημοπρασίαν. Ὁ κ. Κυβερνητικὸς Ἀντιπρόσωπος διὰ τῶν Οἰκονομικῶν Ἐφόρων ἐδήλωσεν εἰς τοὺς ἐνοικιαστὰς ὅτι ἡ διαταγὴ τοῦ Ὑπουργείου περὶ διατιμήσεως δὲν θὰ ἴσχυεν ἐν Λέσβῳ. Ἀλλὰ συγχρόνως μὲ ταῦτα ἐξέδωκε καὶ ἀνακοινωθὲν διὰ τοῦ ὁποίου ἐπεβεβαίωσεν αὐτὴν τὴν διαταγήν. Ἀλλὰ οἱ ἐνοικιασταί, ἔχοντες τὸν ἐνδοιασμὸν καὶ σκεπτόμενοι πῶς εἶναι δυνατὸν ὁ Κυβερνητικὸς Ἀντιπρόσωπος μετὰ τῶν κατὰ τόπους διοικητικῶν Ἀρχῶν νὰ ἀναιρέσωσι καὶ νὰ μὴ εὐλαβηθῶσι διαταγὴν τοῦ Ὑπουργείου, ἐπέμενον ὅπως λάβωσιν εἰς χεῖράς των ἓν ἔγγραφον διαβεβαιωτικὸν ὅτι ἡ διατίμησις τοῦ Ὑπουργείου δὲν θὰ εἶχεν ἰσχὺν ἐν Λέσβῳ. Αἱ ἐκεῖ Κυβερνητικαὶ Ἀρχαί, ὁ Κυβερνητικὸς Ἀντιπρόσωπος διὰ τῶν Οἰκονομικῶν Ἐφόρων ἐφωδίασαν τοὺς ἐνοικιαστὰς δι’ ἐγγράφου βεβαιοῦντος ὅτι ἡ διαταγὴ τοῦ Ὑπουργείου δὲν θὰ ἐφηρμόζετο ἐν Λέσβῳ. Ἀφίνω κατὰ πόσον ἔχει δικαίωμα νὰ ἐκδώσῃ τοιαύτην διαταγὴν καὶ νὰ ὑποχρεώσῃ τὸν λαὸν νὰ ἀγοράσῃ τὸ κριθάρι πρὸς 1,60 καὶ 1,70 δρ. τὴν ὀκᾶν. Συνεπῶς ἡ κατακύρωσις τῆς μισθώσεως ἐγένετο ἐπ’ ὀνόματι τῶν ἐνοικιαστῶν.

§64Γ. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Πρὸς ποίαν τιμήν;

§65Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Πρὸς 70 λεπτὰ τὴν ὀκᾶν. Ἐκτὸς τούτου ἔρχεται τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, τὸ ὁποῖον ἀπηγόρευσεν εἰς τοὺς ἐνοικιαστὰς τῆς δεκάτης νὰ πωλήσωσι τὰ προϊόντα των ἐλευθέρως καὶ τοὺς διέταξεν ὅπως κρατήσωσι τὰ προϊόντα τῆς δεκάτης διὰ λογαριασμὸν καὶ ἐπ’ ὀνόματι τοῦ Δημοσίου, ἵνα χρησιμεύσωσι πρὸς σποράν. Ὥρισε δὲ ὡς τιμὴν πληρωμῆς τῶν προϊόντων τῆς δεκάτης 70 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν τῆς κριθῆς καὶ 90 τοῦ σίτου. Καὶ γεννᾶται τὸ ἐρώτημα: Τὸ μὲν Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἐπώλησε πρὸς τοὺς ἐνοικιαστὰς τῆς δεκάτης πρὸς 1,60 τὴν ὀκᾶν, τὸ δὲ Ὑπουργεῖον τοῦ Ἐπισιτισμοῦ ὑποχρεοῖ αὐτοὺς νὰ πωλήσωσι πρὸς τὴν Κυβέρνησιν τὰ ἴδια προϊόντα πρὸς 70 λεπτὰ τὴν ὀκᾶν. Ἀλλ’ εἶναι τοῦτο δίκαιον; Φυσικὰ ἡ δημοσία γνώμη κατεξανέστη, διότι ἔβλεπεν ὅτι ἡ ἐνέργεια αὕτη κεῖται ὄχι μόνον ἐκτὸς τῶν ὁρίων τῶν γραπτῶν νόμων, ἀλλὰ καὶ τῆς ἠθικῆς ἀκόμη, καὶ διεμαρτυρήθη ἐπανειλημμένως εἰς τὰς Ἀρχάς. Συνάμα ἐξεδόθησαν ἐντάλματα ἐναντίον τῶν ἐνοικιαστῶν προσωπικῆς κρατήσεως, ἀπὸ τοὺς ὁποίους ζητεῖται ἡ πληρωμὴ τοῦ ἐνοικίου. Πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὅτι, ἐνῷ τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Ἐπισιτισμοῦ διέταξεν ὅπως διατεθῶσιν ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου καὶ πρὸς σπορὰν τὰ προϊόντα τῆς δεκάτης, δὲν τὰ ἐπλήρωσεν ἀκόμη εἰς τοὺς ἐνοικιαστάς. Ὥστε ἔχομεν δύο ἄτοπα: πρῶτον ὅτι ὑποχρεοῦνται οἱ ἄνθρωποι νὰ πληρωθῶσιν εἰς τιμὴν μικροτέραν ἐκείνης ἀπὸ τὴν ὁποίαν τὰ ἠγόρασαν, καὶ δεύτερον ὅτι χωρὶς ἡ Κυβέρνησις, τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Ἐπισιτισμοῦ νὰ πληρώσῃ τὰ προϊόντα τῆς δεκάτης, αὐτοὶ ὑποχρεοῦνται νὰ πληρώσωσι τὸ ἐνοίκιον. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δηλώσῃ τί σκέπτεται νὰ πράξῃ ὑπὲρ τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι ἔπεσαν θύματα καλῆς πίστεως. Ἔχω τὴν γνώμην ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ μείωσις τοῦ ἐνοικίου ἀνάλογος πρὸς τὴν διαφορὰν τῆς τιμῆς ἡ ὁποία ἐπεβλήθη ἐκ τῶν ὑστέρων ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου ἐν σχέσει πρὸς τὴν ἀστυνομικὴν διατίμησιν, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ὁποίας ἠγόρασαν οἱ ἐνοικιασταὶ τῆς δεκάτης.

§66Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀτυχῶς γνωρίζετε ὅτι γνῶσιν τῶν γενομένων ἔχω κατὰ πληροφορίας οὐχὶ τῶν Ἀρχῶν, διότι παρ’ αὐτῶν δὲν ἔλαβον ἀκόμη τοιαύτας. Ἐν τούτοις διέταξα ἀμέσως ὅσαι δημοπρασίαι δὲν εἶχον ἐγκριθῆ νὰ μὴ ἐγκριθῶσιν, ἀλλὰ νὰ ἐπαναληφθῶσι, προκειμένου δὲ περὶ τῶν ἐγκεκριμένων ἐζήτησα ἀπὸ τὴν Μυτιλήνην πληροφορίας, ποῖαι ἦσαν αὗται καὶ εἰς τί ποσὸν ἀνήρχοντο, συγχρόνως δὲ διέταξα νὰ μοὶ σταλῇ τὸ ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον ἐλάβετε, ὅτι ὑπάρχει διατίμησις πρὸς 1.60. Μόλις λάβω τὰς πληροφορίας, ἐὰν εἶναι ὡς ἀναφέρετε, καὶ δὲν ἔχω ἀμφιβολίαν περὶ αὐτοῦ, θὰ λάβω μέτρα ὅπως γίνῃ ἡ δέουσα ἔκπτωσις.

§67Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Ἐν τῷ μεταξύ;

§68Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὡς πρὸς τὸ ἄλλο ζήτημα, τῆς μὴ ἀγορᾶς παρὰ τοῦ Ὑπουργείου τοῦ Ἐπισιτισμοῦ, συνεννοήθην ὅπως μὴ πληρωθῶσι τὰ ποσὰ καὶ μὴ γίνῃ ἡ εἴσπραξις μέχρις ὅτου τὸ Ὑπουργεῖον πληρώσῃ.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Φλῶρος ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του διὰ τὴν κατ’ Ἰανουάριον 1915 λόγῳ τῶν πολλῶν βροχῶν καταστροφὴν ἐξ ἐδαφικῆς καθιζήσεως τοῦ ὀλιγόωρον τῶν Ἰωαννίνων ἀπέχοντος χωρίου Ζελίτσα.

§70Π. ΦΛΩΡΟΣ. Ἡ ἐπερώτησίς μου ἀφορᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Περιθάλψεως. Κατὰ Ἰανουάριον τοῦ 1915 κατεστράφη τελείως ἐξ ἐδαφικῆς καθιζήσεως τὸ χωρίον Ζελίτσα, τὸ ὀλίγας ὥρας τῶν Ἰωαννίνων ἀπέχον. Οἱ κάτοικοι πρὸ τῆς τελείας καταστροφῆς ἀπηυθύνθησαν πρὸς τὴν τότε Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ἔσπευσε νὰ στείλῃ μηχανικὸν καὶ μόνον διὰ νὰ ἐξετάσῃ τὸ ἔδαφος ἀπὸ γεωλογικῆς ἀπόψεως, τὸ τί ἔπαθε δηλαδὴ καὶ οὐδὲν πλέον. Ἤδη, ἐπειδὴ ἡ κατάστασις ἐξακολουθεῖ νὰ εἶναι καὶ χειροτέρα λόγῳ τῶν περιστάσεων, ἀπευθύνονται εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Περιθάλψεως καὶ παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅπως εἰ δυνατὸν ψηφισθῇ μικρόν τι βοήθημα ὑπὲρ αὐτῶν ἢ προέλθῃ εἰς γενναιοτέραν λύσιν τοῦ ζητήματος, ἀνοικοδομουμένων τῶν οἰκιῶν τοῦ χωρίου των. Εὐτυχῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Περιθάλψεως εἶναι συμπολίτης καὶ γείτων τῶν αἰτούντων καὶ γνωρίζει κάλλιστα τὴν τελείαν καταστροφὴν αὐτήν, εἶμαι δὲ πλέον ἢ βέβαιος ὅτι ἡ αἴτησίς των, σήμερον ἐκ δευτέρου ὑποβαλλομένη εἰς τὴν Βουλήν, θὰ ἠχήσῃ εἰς ὦτα ἀκουόντων καὶ οὐχὶ ὡς ἐγένετο πρότερον.

§71Σ. ΣΙΜΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Περιθάλψεως). Θέλω ἐξετάσει τὸ πρᾶγμα.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Ι. Λεκανίδης καὶ Γ. Μυλωνογιάννης παρακαλοῦσι τὴν Κυβέρνησιν ὅπως μεριμνήσῃ καθ’ οἱονδήποτε νόμιμον τρόπον περὶ τῆς ταχείας προαγωγῆς τῶν ὑπηρετούντων ἐν τῇ Χωροφυλακῇ μονίμων ἐφέδρων ἐπιστημόνων ἐνωμοταρχῶν εἰς ἀνθυπασπιστάς. Ἐπίσης ὅπως διατάξῃ τὸν συμφώνως τῷ νόμῳ καὶ τῷ δικαίῳ κανονισμὸν τῆς ἀρχαιότητος τῶν ὑπηρετούντων ἐν τῇ Χωροφυλακῇ ὑπαξιωματικῶν, ἀνθυπασπιστῶν καὶ ἀξιωματικῶν, ἀποδώσει δὲ τὸ δίκαιον εἰς ἐκείνους ἐξ αὐτῶν, οἵτινες δι’ οἱονδήποτε λόγον παρηγκωνίσθησαν καὶ ἠδικήθησαν, παραλειφθέντες ἐκ τῶν μέχρι τοῦδε προαγωγῶν τῶν ὁμοιοβάθμων αὐτοῖς κατὰ τὴν ὑπηρεσίαν.

§73Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἁπλῶς κάμνομεν σύστασιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ὅπως ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ σύστασίς μας αὕτη. Πρόκειται περί τινων ἐπιστημόνων, διδακτόρων τῆς νομικῆς, οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦσιν ὡς ἔφεδροι εἰς τὰς τάξεις τῆς Χωροφυλακῆς, εἶναι δὲ ἐνωμοτάρχαι καὶ ὑπηρετοῦσιν ἀπὸ πολλοῦ χρόνου, τινὲς δ’ ἔχουσι σχεδὸν δεκαετῆ ὑπηρεσίαν. Παρακαλοῦσιν οἱ οὕτως ἀδικούμενοι ὅπως προαχθῶσι καὶ αὐτοὶ εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ. Εἶναι καὶ ἄλλοι οἱ ὁποῖοι παραπονοῦνται ὅτι κατὰ τὰς διαφόρους προαγωγὰς εἰς τὰς τάξεις τῆς Χωροφυλακῆς εἴτε ἐκ παραδρομῆς εἴτε ἐξ οἱασδήποτε αἰτίας παρελείφθησαν, καὶ παρακαλοῦσι καὶ αὐτοὶ τὴν Κυβέρνησιν ὅπως κανονίσῃ τὴν ἀρχαιότητα αὐτῶν καὶ ἀποδώσῃ εἰς αὐτοὺς τὸ δίκαιον.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Κοὲν παρακαλεῖ τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργὸν νὰ μεσολαβήσῃ παρὰ τοῖς Συμμάχοις διὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν τοῦ ἀπελαθέντος Δαυῒδ Καλαμάρο ἐκ Βόλου, μὲ τὴν διαβεβαίωσιν ὅτι πρόκειται περὶ ἐντίμου καὶ φιλησύχου πολίτου. Ὁμοίαν παράκλησιν διατυπώνει καὶ διὰ τοὺς ἐκ Τρικκάλων ἀπελαθέντας.

§75Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Κύριε Πρόεδρε, αἱ ἐπερωτήσεις δύνανται αἰωνίως νὰ ἐπαναλαμβάνωνται; Δι’ αὐτὸν τὸν κύριον ἔγιναν ἐπανειλημμένα διαβήματα καὶ ὑπεσχέθην εἰς τὸν ἐνδιαφερόμενον κ. βουλευτὴν ὅτι εὐθὺς ὡς ἔχω ἀπάντησιν, θὰ τὴν ἀνακοινώσω. Νομίζω ὅτι ὀλίγην ὑπομονὴν ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Ἔξαρχος παρακαλεῖ τὸν κ. ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργὸν νὰ μεριμνήσῃ περὶ τῆς συμπληρώσεως τοῦ ἀνωτέρου καὶ κατωτέρου προσωπικοῦ τῶν Δικαστηρίων Φλωρίνης.

§77Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Εἰς τὸ Δικαστήριον Φλωρίνης εἶναι τοποθετημένοι ὁ κ. Ραγάδης, ὡς πρόεδρος, καὶ ὁ πρωτοδίκης κ. Χατζηθεοδώρου, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται ἐκεῖ, μετετέθησαν δὲ οἱ πρωτοδῖκαι κ.κ. Ἀγκᾶς καὶ Βασιλείου καὶ ὁ Εἰσαγγελεὺς κ. Παπανδρέου τελευταίως καὶ οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται καθ’ ὁδόν. Περισσοτέραν μέριμναν δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ἔχωμεν.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθμὸν 16 ἀναβάλλεται, ἀπουσιάζοντος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν.

§79Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Ὄχι. Παρακαλῶ· δύναται νὰ τὴν υἱοθετήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν. Πρόκειται περὶ τῆς ἐλλείψεως τῶν φαρμάκων.

§80Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν δὲν γνωρίζει ἀπὸ φάρμακα.

§81Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Δὲν γνωρίζει, ἀλλὰ δύναται νὰ τὴν υἱοθετήσῃ, διότι ἡ Γαλλία εἶναι ὁ τροφοδότης τῶν φαρμάκων, καὶ τὰ φάρμακα τὰ διὰ τὴν Ἑλλάδα προωριζόμενα εὑρίσκονται ἐν Μασσαλίᾳ, ὥστε δύναται νὰ διατάξῃ τὸν ἐκεῖ εὑρισκόμενον Πρόξενον νὰ ἐπισπεύσῃ τὴν φόρτωσιν. Παρακαλῶ νὰ λάβῃ ὑπὸ σημείωσιν τὸ ζήτημα τοῦτο, διότι εἶναι σπουδαιότατον.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθμὸν 17....

§83Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Νὰ ἀναβληθῇ διὰ τὴν ἄλλην συζήτησιν τοῦ κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλονται αἱ ὑπ’ ἀριθμὸν 18, 19, 20 καὶ 21. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 22. —Οἱ κ.κ. Π. Ἀγγελίδης καὶ Γ. Τσόγκας παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ λάβῃ πρόνοιαν περὶ τῶν γραμματοσήμων τῆς αὐτονόμου Ἠπείρου, τῶν ὁποίων ἡ ὀνομαστικὴ ἀξία ἀνέρχεται εἰς δραχμὰς 1,800.000, καὶ τὰ ὁποῖα διαπραγματεύεται νὰ πωλήσῃ ἀντὶ δραχ. 70.000 ὁ Μητροπολίτης Ἀργυροκάστρου Βασίλειος.

§85Π. ΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Ἔχω τὴν πληροφορίαν, κ. Πρόεδρε, ὅτι γραμματόσημα τῆς τέως αὐτονόμου Ἠπείρου ἀξίας 1,800.000 δραχμῶν τὰ ἔλαβον οἱ διοικοῦντες τότε καὶ τὰ κατέθεσαν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, τώρα δὲ τὰ διαπραγματεύεται νὰ τὰ πωλήσῃ ὁ Μητροπολίτης Δρυϊνουπόλεως ἀντὶ δρ. 70.000.

§86Α. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν εἶναι ἀκριβὴς ἡ πληροφορία.

§87Π. ΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Αὐτὸ δὲν τὸ γνωρίζω. Ἐγὼ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἐρευνήσῃ τὴν ὑπόθεσιν, διότι ὁ κύριος αὐτός, ὁ ὁποῖος ἦλθε ἐδῶ καὶ μᾶς ἔψαλλε τὸν ἀναβαλλόμενον, δὲν ἔχει κανὲν δικαίωμα νὰ διαπραγματεύεται τὴν πώλησιν τῶν γραμματοσήμων.

§88Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Παρεδόθησαν εἰς τὸ Ταμεῖον τοῦ Σφραγιστοῦ Χάρτου ὑπὸ τοῦ διοικητικοῦ ἐπιτρόπου γραμματόσημα ἀξίας 25.334 δραχ. καὶ παρὰ τοῦ ἰδίου διοικητικοῦ ἐπιτρόπου γραμματόσημα ἀξίας 7.000 δραχμῶν, ἤτοι ἐν ὅλῳ γραμματόσημα περίπου 32.000 δραχμῶν. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν μόνην αὐτὴν τὴν πληροφορίαν ἔχει. Τὸ ζήτημα, ὡς ἐτέθη, εἶναι μᾶλλον διὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης.

§89Π. ΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Ἄς διατάξῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, τὸν ὁποῖον παρακαλῶ θερμῶς, τὸν κ. Εἰσαγγελέα νὰ ἐξετάσῃ ἂν ἔχωνται ἀληθείας αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἐν τῇ ἐπερωτήσει μου ἀναφέρω, διότι δὲν ἔχει δικαίωμα ὁ Μητροπολίτης Δρυϊνουπόλεως νὰ διαχειρίζηται ἐθνικὴν περιουσίαν καὶ νὰ τὴν διαθέτῃ κατὰ βούλησιν, ἂν πράγματι ὑπάρχῃ τοιαύτη.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἑπομένη ἐπερώτησις τοῦ κ. Καραπαναγιώτου ἀναβάλλεται.

§91Γ. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Μεθ’ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἐφωτίσθημεν πλήρως.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Κ. Λυκουρέζος καὶ Ν. Στράτος συνιστῶσιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅπως λάβῃ μέριμναν περὶ ἀπονομῆς συντάξεως εἰς τὴν οἰκογένειαν τοῦ ἀποβιώσαντος ἐφέτου Μάρκου Δημητρακάκη ἐκ Κρήτης.

§93Κ. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ συστήσω εἰς τὴν μέριμναν τῆς Κυβερνήσεως τὴν αἴτησιν τῆς κ. Πηνελόπης Μάρκου Δημητρακάκη, δι’ ἧς αἰτεῖται τὴν ἀρωγὴν τῆς Κυβερνήσεως πρὸς συντήρησιν τῆς οἰκογενείας καὶ τὴν ἀνατροφὴν τῶν τέκνων της. Θὰ ἐπικαλεσθῶ δὲ τὴν εὐμενῆ προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Βουλῆς εἰς τὰ ὀλίγα λόγια τὰ ὁποῖα ἔχω νὰ προσθέσω πρὸς ὑποστήριξιν τῆς αἰτήσεως αὐτῆς. Ὁ Μάρκος Δημητρακάκης ἦτο υἱὸς τοῦ Στυλιανοῦ Δημητρακάκη, ἑνὸς τῶν μεγαλυτέρων ἀρχηγῶν εἰς τοὺς ἡρωϊκοὺς ἀγῶνας τῆς Κρήτης. Ἐμπνευσμένος ἐκ τῶν παραδόσεων τῆς οἰκογενείας του, μόλις ἐπεράτωσε τὰς πανεπιστημιακάς του σπουδάς, ἐξελέγη ἀντιπρόσωπος τῆς ἐπαρχίας του καὶ κατετάγη εἰς τὸ τότε Φιλελεύθερον κόμμα τοῦ κ. Μητσοτάκη, εἰς τὸ ὁποῖον, ἐν νεαρωτάτῃ ἐπίσης ἡλικίᾳ, κατελέγετο καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ πολιτικὴ δὲ σταδιοδρομία τοῦ καλοῦ αὐτοῦ πατριώτου ὑπῆρξε μία ἀδιατάρακτος ἐκδήλωσις ἀφοσιώσεως πρὸς τὸν ἐθνικὸν ἀγῶνα, ἀφοσιώσεως, τὴν ὁποίαν δὲν ἐμείωσαν οὔτε αἱ προσφερθεῖσαι αὐτῷ ὑπὸ τῆς Τουρκοκρατίας τιμαί, οὔτε αἱ καταδιώξεις καὶ αἱ φυλακίσεις, ἃς ὑπέστη ὑπὸ τῆς Τουρκικῆς τυραννίας. Ἡ φωτεινοτέρα περίοδος τοῦ βίου τοῦ μεγάλου αὐτοῦ πατριώτου ὑπῆρξεν ἡ συμμετοχή του εἰς τὴν ἐν Βάμῳ μεταπολιτευτικὴν Ἐπιτροπὴν τὴν ἱδρυθεῖσαν κατὰ τὸ 1895–1896. Ἡ Ἐπιτροπὴ αὐτὴ παρέσχε σπουδαιοτάτην συμβολὴν εἰς τοὺς ἀγῶνας τῆς μεγαλομάρτυρος νήσου, προπαρεσκεύασε δὲ τὰ γεγονότα τοῦ 1897, τὰ ὁποῖα ἀπέδωσαν τὴν ἐλευθερίαν εἰς τὴν ἀδελφήν. Ὁ Μάρκος Δημητρακάκης δὲν διεκρίθη μόνον διὰ τὴν σύνεσίν του, διὰ τὴν αὐταπάρνησίν του, διὰ τὰς θυσίας του τὰς ὑλικάς, ἀλλὰ καὶ ὡς ἥρως, ἔλαβε δὲ μέρος εἰς τὴν πρώτην γραμμὴν τοῦ πυρός, ἀναγνωρισθεὶς καὶ ὡς ἀρχηγὸς τοῦ Ἁγ. Βασιλείου. Μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν τῆς Κρήτης, ὁ Δημητρακάκης καὶ ἐν εἰρήνῃ προσέφερε τὰς ἐπιστημονικάς του ὑπηρεσίας εἰς τὴν Πατρίδα, ὡς πρόεδρος τῶν Πρωτοδικῶν, ὡς νομικὸς σύμβουλος τῆς Κρητικῆς Πολιτείας καὶ ὡς ἐφέτης. Ἐπὶ δεκαοκταετίαν περίπου παρέστη τὸ πρότυπον ἑνὸς ἐντίμου καὶ διακεκριμένου δικαστοῦ, ἀποβιώσας δὲ πρὸ ὀλίγου κατέλιπε σύζυγον καὶ δύο τέκνα ἐν μεγίστῃ πενίᾳ. Ἔχω τὴν ἀντίληψιν, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἐπιβάλλεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἐκ λόγων ἀξιοπρεπείας καὶ πρὸς παραδειγματισμὸν εἰς τοὺς ἐπιγινομένους καὶ ἐκ τῶν ὀφειλομένων ὑποχρεώσεων τοῦ Κράτους καὶ τοῦ δικαίου πρὸς τὸν ἐπὶ 18 ἔτη ὑπηρετήσαντα τὴν Πατρίδα ὡς ἀνώτερον δικαστικὸν ὑπάλληλον, νὰ παράσχῃ τὴν συνδρομήν της, ἀπονέμουσα ἀνάλογον πρὸς τὰς ὑπηρεσίας του σύνταξιν. Ἀντιλαμβάνομαι κύριοι βουλευταί, τὴν εὐμενῆ ὑποδοχὴν δι’ ἧς ἀξιοῖτε τοὺς λόγους μου καὶ πέπεισμαι ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ εὐαρεστηθῇ νὰ ὑποβάλῃ ἐν τάχει τὸ προσῆκον σχέδιον νόμου.

§94Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Θεωρῶ καὶ ἐγὼ καθῆκόν μου νὰ ὑποστηρίξω τὸ αἴτημα τῆς οἰκογενείας Δημητρακάκη, τὸ ὁποῖον κρίνω ἀπολύτως δίκαιον καὶ νομίζω ὅτι ἐπιβάλλεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Βουλὴν νὰ μεριμνήσουν ἐπὶ τῆς αἰτήσεως τῆς ἀφορώσης τοιοῦτον πατριώτην.

§95Γ. ΜΥΛΩΝΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ Μάρκος Δημητρακάκης ὑπῆρξε συναγωνιστής μου καὶ ἔχω καθῆκον νὰ εἴπω δύο λέξεις διὰ νὰ βεβαιώσω ὅτι οὗτος ὑπῆρξεν εἷς τῶν πρωτεργατῶν τῶν τελευταίων ἐπαναστάσεων. Τοῦτο εἶναι πασίγνωστον καὶ ἐπικαλοῦμαι καὶ τὴν μαρτυρίαν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος θὰ θελήσῃ νὰ φανῇ ἀρωγὸς εἰς τὴν οἰκογένειαν τοῦ Μάρκου Δημητρακάκη, συνεργάτου παλαιοῦ τῶν Ἀρχανῶν καὶ τοῦ Ἀκρωτηρίου.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ ἑπόμεναι ἐπερωτήσεις ἀναβάλλονται. — Ὁ κ. Μ. Καταπότης ἐπερωτᾷ τὸν κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸν καὶ παρακαλεῖ αὐτὸν νὰ γνωρίσῃ εἰς τὴν Βουλὴν ποῖα μέτρα ἔλαβεν ἢ θὰ λάβῃ διὰ τὴν ὑγειονομικὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Στρατοῦ, τῆς ὁποίας ἡ ἀντικανονικὴ δρᾶσις κατὰ τὸ 1912, 1913 καὶ 1915 κατ’ ἐπανάληψιν οὐχὶ μόνον τὴν διάλυσιν καὶ ἀποσύνθεσιν τοῦ Στρατοῦ ἠπείλησεν, ἀλλ’ ὑπῆρξε μία τῶν ἐπικινδυνωδεστέρων ὑπηρεσιῶν κατὰ τῶν φιλελευθέρων θεσμῶν τῆς Χώρας.

§97Μ. ΚΑΤΑΠΟΤΗΣ. Τὸ θέμα, κύριοι βουλευταί, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ ἡ ἐπερώτησίς μου εἶναι ἀρκούντως μέγα. Θὰ προσπαθήσω ὅμως νὰ μὴ κουράσω τὴν Βουλὴν μακρηγορῶν. Θὰ ἀναφέρω μόνον γεγονότα, ἡ δὲ κρίσις περὶ αὐτῶν ἀπόκειται εἰς τὴν Βουλήν. Εἶμαι δὲ βέβαιος ὅτι, ὅσον καὶ ἂν ἡ Βουλὴ διαπνέεται ἀπὸ ἐπιείκειαν, ἡ κρίσις αὐτῆς θὰ εἶναι αὐστηρά. Ὑπάρχει τι τὸ σεσηπὸς ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ τοῦτο τὸ ἀντιπροσωπεύει ἡ ὑγειονομικὴ ὑπηρεσία τοῦ Στρατοῦ. Τὴν ἐπιστημονικὴν ἱκανότητα τῶν στρατιωτικῶν ἰατρῶν δὲν θὰ ἐξετάσω. Δὲν εἶμαι ἄλλως τε καὶ ὁ ἁρμόδιος πρὸς τοῦτο. Θὰ ἐξετάσω μόνον τὴν δρᾶσιν αὐτοῦ ἐν σχέσει πρὸς τοὺς στρατιωτικοὺς κανονισμοὺς τῆς ὑγειονομικῆς ὑπηρεσίας, τὴν παραβίασιν αὐτῶν εἰς βάρος τοῦ Στρατοῦ καὶ τὴν ἀνάμιξιν τῆς ὑπηρεσίας ταύτης εἰς βάρος τῶν φιλελευθέρων θεσμῶν τῆς Χώρας. Θὰ ἀρχίσω κατὰ χρονολογικὴν τάξιν, ἐκθέτων τὰ γεγονότα καὶ συντομώτατα. Θὰ σᾶς ἀναφέρω ἐλάχιστα ἐκ τῶν λαβόντων χώραν κατὰ τὰ 1912, 1913 καὶ τὴν ἐπιστράτευσιν τοῦ 1915 καὶ μικράν τινα περιγραφὴν τῶν γενομένων κατὰ τὴν μερικὴν ἐπιστράτευσιν τοῦ 1917. Καὶ ἀρχίζω ἀπὸ τοῦ 1912. Ἀπέθανον, κύριοι βουλευταί, ἐν Φιλιππιάδι κατὰ τὸ 1912 καὶ 1913 πρὸ τῆς θύρας τοῦ κεντρικοῦ νοσοκομείου Φιλιππιάδος πολλοὶ ἄνευ δελτίου ταυτότητος καὶ φέρονται οὗτοι οὐχὶ ὡς ἀγνοούμενοι, ἀλλ’ ὡς λιποτάκται, αἱ δὲ οἰκογένειαι αὐτῶν σήμερον φέρουσι τὸ στῖγμα ὅτι οἱ νεκροὶ αὐτῶν, οἱ ὑπὲρ Πατρίδος πεσόντες, εἶναι λιποτάκται. (Αἴσθησις). Οὐδὲν μέτρον ἐλήφθη καὶ οὐδεμία ἀνάκρισις ἐγένετο περὶ τούτων. Εὑρέθη ἄρρωστος ἐντὸς σπηλαίου ὁ υἱὸς τοῦ κ. Μιχελιδάκη ἐκ Κρήτης, νοσῶν ἐπὶ πολλὰς ἡμέρας, καὶ ἐκομίσθη ἐν τῷ νοσοκομείῳ Στρεβίνης χωρὶς νὰ γνωσθῇ ποῖος ἦτο, ἀνεγνωρίσθη δὲ μόνον κατόπιν τηλεγραφήματος τοῦ πατρός του, ζητήσαντος τὴν προστασίαν τοῦ Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων. Τὸ νοσοκομεῖον Φιλιππιάδος ἦτο τὸ μεγαλύτερον νοσοκομεῖον τοῦ Κράτους εἰς τὰ Μετόπισθεν, εἶχε δύναμιν, κατανεμημένην εἰς διάφορα τμήματα, 2.500–3.000 ἀσθενῶν ἡμερησίως. Ἡ ἀθλιότης ἦτο γενικὴ κατὰ τὸ μᾶλλον ἢ ἧττον, τὰ δὲ θεραπευτικὰ μέσα ἀνεπαρκέστατα. Πολλοὶ ἐκ τῶν παρακαθημένων ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ἐπισκεφθέντες ἢ παραμείναντες ἐπὶ περισσότερον χρόνον ἐν Φιλιππιάδι, θὰ ἀντελήφθησαν τὴν ἀθλιότητα ἥτις ἐβασίλευεν εἰς τὰ διάφορα τμήματα τοῦ νοσοκομείου τούτου. Ἀλλ’ ὅ,τι ἰδίᾳ συνέβαινεν εἰς ἕνα ἀπὸ τὰ μεγαλύτερα τμήματα, τὸ τμῆμα «Ἁγία Ἑλένη», τὸ κοινῶς ἐπικληθὲν «Λουλούκα», εἶναι ἀνώτερον πάσης περιγραφῆς. Ἐὰν ὄρθιοι ἵσταντο οἱ πάσχοντες ἐντὸς τοῦ ξυλίνου τούτου παραπήγματος, μόλις θὰ ἠδύνατο νὰ χωρέσῃ περὶ τοὺς διακοσίους· καὶ ὅμως εἶχε, κατὰ τὰς ἡμερησίας καταστάσεις, 500–600 ἀσθενεῖς. Ἐκ τοῦ ἀριθμοῦ τούτου μόλις 50 περίπου θὰ ἦσαν ἐλαφρῶς ἀσθενεῖς, οἱ λοιποὶ ἐφέροντο μὲν ὡς ἀσθενεῖς, ἀλλ’ ἦσαν πράγματι μετημφιεσμένοι λιποτάκται. Εἶναι γνωσταὶ αἱ κωμικαὶ σκηναί, αἵτινες ἐλάμβανον χώραν κατὰ τὴν ἐπίσκεψιν τῶν πασχόντων τούτων. Κατὰ τὴν ἐπίσκεψιν τοῦ τμήματος, μόλις τὸ τρίτον τῶν νοσηλευομένων παρουσιάζετο· οἱ ὑπόλοιποι, παραλαμβάνοντες μεθ’ ἑαυτῶν τὰ φύλλα τῆς νοσηλείας των, κατέφευγον, κρυπτόμενοι εἰς τοὺς παρὰ τὴν Φιλιππιάδα λόφους, συμπληρώνοντες μόνοι των τὰ φύλλα τῆς νοσηλείας, ὅσον ἀφορᾶ τὴν συμπτωματολογίαν, τὴν θεραπείαν καὶ τὴν τροφήν. Κατὰ δὲ τὴν ὥραν τῆς διανομῆς τοῦ συσσιτίου κατήρχοντο ἀπὸ τὰ βουνὰ ὡς γῦπες διὰ νὰ παραλάβουν τὸ «ὁλόκληρόν των», ἐνῷ εἰς τὰ φύλλα τῆς νοσηλείας των ἀνεγράφετο, φυσικὰ ὑπὸ τῶν ἰδίων, ὅτι εἶχον 39 καὶ 40 βαθμοὺς πυρετόν. (Αἴσθησις). Οἱ ἄρρωστοι αὐτοί, οἱ φερόμενοι ὡς ἀσθενεῖς, παρέμειναν καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῆς πολιορκίας τῶν Ἰωαννίνων εἰς τὸ νοσοκομεῖον τῆς Φιλιππιάδος καθ’ ὃν τρόπον ἀνωτέρω εἶπον. Μετὰ δὲ τὴν πτῶσιν τῶν Ἰωαννίνων ἔσπευσαν καὶ ἐζήτησαν τὰ ἐξιτήριά των διὰ νὰ μποῦν καὶ αὐτοὶ εἰς τὰ Ἰωάννινα ὡς πορθηταὶ καὶ νὰ λέγουν κατόπιν ὅτι ἔλαβον μέρος καὶ οὗτοι εἰς τοὺς κινδύνους καὶ τὰς κακουχίας τῶν μαχῶν, τὰς ὁποίας οὐδὲ μακρόθεν εἶδον. Δὲν ἀποκλείεται δὲ ὅτι θὰ ἔλαβον μετάλλια καὶ διεμβολὰς κατόπιν. Πολλάκις ἐγένοντο παράπονα, ἀλλ’ ὁ μαστιγοφόρος ἰατρὸς τοῦ Ἐπιτελείου δὲν ἤθελε νὰ ἀκούσῃ τίποτε, καί, ὡς συνήθως, εἰς τὰ ἁρμοδίως διατυπούμενα παράπονα οὐδεμία ἐδίδετο ἀπάντησις. Ἀλλὰ τί νὰ εἴπῃ τις διὰ τὴν χορηγίαν ἀδειῶν κατ’ οἶκον νοσηλείας ἐπὶ τετραήμερον ἢ καὶ περισσοτέρων ἡμερῶν; Ἐξεδόθησαν, κύριοι βουλευταί, ἄδειαι ἐκ Φιλιππιάδος ἀπὸ ἁρμοδίους, παρὰ πάντα κανονισμόν, αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν εἰς στρατιώτας ἀσθενοῦντας ἢ μᾶλλον οὐχὶ ἀσθενεῖς, ὅπως νοσηλευθῶσι κατ’ οἶκον ἐπὶ τέσσαρας ἡμέρας. Καὶ μὲ τὰς ἀδείας ταύτας τὰς τετραημέρους μετέβαινον εἰς Μεσσηνίαν, Λακωνίαν, Εὔβοιαν, δηλ. εἰς τὰ τέσσαρα ἄκρα τοῦ Κράτους. Κατόπιν δέ, παραβιαζομένης ὡς ἦτο φυσικὸν τῆς ἀντικανονικῆς ταύτης ἀδείας, ἐπέστρεφον μετά τινα χρόνον, παρουσιάζοντο εἰς τὸ Φρουραρχεῖον Φιλιππιάδος, ἐλάμβανον εἰσιτήρια καὶ ἐξήρχοντο μετά τινα χρόνον διὰ τὸ Σῶμά των ἢ ἐλάμβανον καμμίαν ἀναρρωτικὴν ἄδειαν καὶ ἐπέστρεφον κανονικῶς πλέον καὶ πάλιν εἰς τὰς ἑστίας των.

§98ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Αὐτὰ εἶναι ἐγκλήματα.

§99Μ. ΚΑΤΑΠΟΤΗΣ. Τὸ ζήτημα τῆς χορηγίας ἀναρρωτικῶν ἀδειῶν, κύριοι βουλευταί, εἶναι σπουδαιότατον. Ὁ κανονισμὸς προβλέπει διαφόρους διατυπώσεις, τῶν ὁποίων ἡ τήρησις ἐπιβάλλεται αὐστηρότατα πρὸς ἀποφυγὴν καταχρήσεων καὶ ἀδικιῶν· ἀπαιτεῖ ἔνδειξιν ὑπογραφομένην ἀπὸ τὸν τμηματάρχην καὶ τὸν διευθυντὴν τοῦ Νοσοκομείου, εἰς ὡρισμένην δὲ ἡμέραν ὁ πάσχων, ἐν ἀναρρώσει διατελῶν, παρουσιάζεται ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς, ἥτις ἀποφαίνεται περὶ τῆς χορηγίας ἢ μὴ τῆς ἀδείας. Ὅταν αἱ διατυπώσεις αὗται τηροῦνται, εἶναι δύσκολον νὰ χορηγηθῇ ἄδεια κακῶς. Καὶ ἐν τούτοις πολλοὶ ἐνθυμοῦνται τὸν δόκιμον ἰατρὸν γραμματέα τοῦ νοσοκομείου διαρπάζοντα τὰ φύλλα νοσηλείας ἀπὸ τὰ διάφορα τμήματα, χωρὶς νὰ ἐρωτηθοῦν ποσῶς οἱ διάφοροι τμηματάρχαι, τὴν δὲ ἑπομένην νὰ γυμνῶνται τὰ νοσοκομεῖα ἀπὸ τοὺς νοσηλευομένους, οἱ ὁποῖοι, κατὰ τὸ πλεῖστον, δὲν ἦσαν καὶ οἱ ἔχοντες ἀνάγκης ἀναρρωτικῆς ἀδείας. Εἰς τὰ διάφορα τμήματα τοῦ νοσοκομείου Φιλιππιάδος ἀναμὶξ μετ’ ἄλλων ἀσθενῶν ὑπῆρχον ἄνω τῶν 600 πασχόντων ἐκ τυφοειδοῦς πυρετοῦ. Καὶ ὅμως παρὰ τὰς ὑποδείξεις τῶν ἁρμοδίων, δὲν ἐλήφθησαν τὰ κατάλληλα μέτρα οὔτε διὰ τὴν ἀπομόνωσιν, οὔτε διὰ τὴν ἐπιστημονικὴν θεραπείαν αὐτῶν. Τὸ πᾶν εἶχεν ἀνατεθῆ εὐλαβῶς εἰς τὴν φύσιν. Ἐνθυμοῦμαι δὲ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ὅτι εἶχε συστηθῆ ὡς εἶδος ἰδιαιτέρας θεραπείας ἡ ὑποδόρειος ἕνεσις ἀθρόων ἐνέσεων φυσιολογικοῦ ὀροῦ διὰ τὸν τυφοειδῆ πυρετόν. Ἕν ἐκ τῶν τμημάτων τῶν ἐντὸς τῆς κωμοπόλεως Φιλιππιάδος, τὸ ὁποῖον διηύθυνε διακεκριμένος ἰατρὸς καὶ εὐσυνείδητος ἐπιστήμων, ὁ κ. Κάτσας, περιελάμβανε πολλοὺς τυφικούς, διὰ νὰ ἐνεργῇ δὲ τὰς ἐνέσεις εἶχε, παρὰ τὰς ἐπανειλημμένας αἰτήσεις του, σωλῆνα ἐλαστικὸν μήκους 70 ἑκατοστῶν τοῦ μέτρου. Ἀλλ’ ἡ βραχεῖα στήλη τοῦ ὀροῦ δὲν ἠδύνατο νὰ κατανικήσῃ τὴν ἀντίστασιν τοῦ ὑποδορείου λιπώδους ἱστοῦ καὶ οἱ ἐνεργοῦντες τὰς ἐνέσεις ἐξέθλιβον τὸν σωλῆνα διὰ νὰ γίνῃ ἡ, συνήθως μὴ γινομένη, ἔνεσις.

§100ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ποῖος ἦτο ὁ ἰατρὸς αὐτός;

§101Μ. ΚΑΤΑΠΟΤΗΣ. Εἶναι γνωστοὶ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, οἱ ὁποῖοι ἔδειξαν τὴν ἐγκληματικὴν ταύτην ἀμέλειαν καὶ ἐξέθηκαν τὸν Στρατόν. Ἀφοῦ ἀναφέρω ὡρισμένην χρονικὴν περίοδον, ἡ ὑπηρεσία δύναται ἀσφαλῶς νὰ τοὺς μάθῃ. Ἀλλὰ δὲν ἔδιδον μόνον ἀναρρωτικὰς ἀδείας ἀντικανονικὰς εἰς ὑγιεῖς, διέπραττον καὶ κάτι τὸ χειρότερον. Πρὶν ἢ ἀποκατασταθῇ ἡ ὑγεία τῶν ἀληθῶς πασχόντων ἢ καὶ εἰς ἑτοιμοθανάτους, ἔδιδον ἀναρρωτικὰς ἀδείας, τινὲς δ’ ἐξ αὐτῶν ἀπέθανον καθ’ ὁδὸν μεταξὺ Φιλιππιάδος καὶ Πρεβέζης, εἴτε διότι ἦσαν ἑτοιμοθάνατοι, εἴτε διότι δὲν ἀντέσχον εἰς τοὺς μόχθους τῆς ὁδοιπορίας. Πῶς καὶ διατί τοὺς βαρέως τοὐλάχιστον πάσχοντας δὲν μετέφερον τὰ αὐτοκίνητα εἰς Πρέβεζαν δὲν γνωρίζω. Γνωρίζω μόνον ὅτι κατ’ ἐπανάληψιν κατηγγέλθη καὶ ἐνεργήθησαν καὶ ἀνακρίσεις, χωρὶς βεβαίως κανεὶς νὰ τιμωρηθῇ, ὅτι ὁδηγοὶ αὐτοκινήτων τοῦ Στρατοῦ ἐπληρώνοντο πρὸς μεταφορὰν ἰδιωτῶν ἐκ Πρεβέζης εἰς Φιλιππιάδα καὶ τἀνάπαλιν ἀντὶ δραχμῶν ἐστὶν ὅτε 200 καὶ 300 κατ’ ἄτομον. Καθ’ ὃν χρόνον ἀναρρωνύοντες ἀπέθνησκον ἐν τῇ αὐτῇ ὁδῷ ἀπὸ τὴν κόπωσιν τῆς πεζοπορίας.

§102ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Αὐτὰ εἶναι ἐγκλήματα, κ. συνάδελφε, ἄξια μεγίστης τιμωρίας.

§103Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Ὑπάρχουν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι, κ. συνάδελφε; Αὐτοὶ εἶναι καθάρματα καὶ πρέπει ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ τοὺς πατάξῃ.

§104Μ. ΚΑΤΑΠΟΤΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐν Φιλιππιάδι ὑπῆρχον πολλοὶ Ἐρυθροὶ Σταυροί, ξένοι καὶ ἡμέτεροι. Τόσον εἰς τοὺς Ἐρυθροὺς Σταυροὺς ὅσον καὶ εἰς τὰ παθολογικὰ τμήματα — ἀλλ’ εἰς ταῦτα εἰς βαθμὸν ὀλιγώτερον — ὑπηρέτουν, ὡς τὰ πολλὰ ἐπιβλεπτικῶς, καὶ Κυρίαι. Σπεύδω νὰ δηλώσω ἀπεριφράστως ὅτι παρὰ τὰς ἀγαθάς των προθέσεις κυρίαι καὶ δεσποινίδες ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τῶν νοσοκομείων καὶ ἰδίως τῶν πλησίον τῆς γραμμῆς εἶναι ὑπηρεσία ὀλεθρία, ὑπηρεσία διαλυτικὴ τοῦ στρατεύματος, ὑπηρεσία ἥτις πρέπει εἰς τὸ μέλλον νὰ ἀποκρουσθῇ. Εἶναι ἀπίστευτον νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ὑγειονομικοὶ ἀξιωματικοὶ ἔφεδροι, οἱ ὁποῖοι ἔκαμαν τὴν ἐκστρατείαν τῆς Μακεδονίας καὶ τῆς Ἠπείρου καὶ οἱ ὁποῖοι ἐζήτησαν, κατόπιν τῶν κακουχιῶν, νὰ ἀντικατασταθοῦν, καὶ εἶναι γνωστὸν πόσον ἡ ἀντικατάστασις ἐπιβάλλεται ἐν καιρῷ πολέμου, ἕνεκα τῆς μεγάλης κοπώσεως εἰς ἣν ὑποβάλλονται οἱ ἀξιωματικοὶ τῆς γραμμῆς, ἦτο ἀδύνατον νὰ ἐπιτύχωσι τοῦτο διὰ τῆς ἱεραρχικῆς ὁδοῦ. Ἡ ἐπιτυχία ὅμως ἦτο ἀσφαλὴς ἐὰν ὁ ἀξιωματικὸς κατώρθωνε νὰ ἀποταθῇ εἴς τινα ποδόγυρον. Ὑπάρχει παράδειγμα, ἐκ τῶν πολλῶν τοιούτων, διακεκριμένου ἰατροῦ, τοῦ ἐκ Κορίνθου κ. Καραμπέτσου, ὁ ὁποῖος ἦλθεν, ὡς ἰατρὸς τάγματος, ἐρείπιον ἀπὸ τὴν γραμμὴν τοῦ πυρός, ἀπὸ τὸ Μέτωπον τῆς Μανωλάσσας καὶ ἐνοσηλεύετο εἰς τὸ τμῆμα τῶν ἀξιωματικῶν, πάσχων ἀπὸ ἑλώδεις πυρετοὺς μὲ ὑπερτροφίαν τῆς σπληνός· ἀφοῦ ἀνέρρωσεν ὀλίγον, ἐζήτησεν, ἀφοῦ δὲν ἐδίδοντο ἄδειαι, νὰ παραμείνῃ τουλάχιστον ἐν Φιλιππιάδι ὡς ἰατρὸς νοσοκομείου. Ἐὰν τὸ κατώρθωσε μετὰ πολλὰς δυσχερείας, ὁ ποδόγυρος συνεισέφερε κατὰ τὸ πλεῖστον εἰς τοῦτο. Εἰς τὸ ζήτημα τῶν ἀδειῶν ἦτο ἀδύνατον νὰ ἐπιτύχῃ τις ἄνευ ἀναμίξεως τοῦ ποδογύρου. Ἐνθυμοῦμαι μάλιστα ἓν ἀρκετὰ χαρακτηριστικὸν περιστατικόν: Βουλευτής τις ἐκ Κρήτης καὶ παρακαθήμενος ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ὁ ὁποῖος προσῆλθεν ὡς ἐθελοντὴς καὶ ἐπολέμησεν εἰς τὴν Μακεδονίαν, τὰς Νήσους καὶ τὴν Μανωλιάσαν, ἦλθε, πάσχων, εἰς Φιλιππιάδα μετά τινος φίλου του, ἐθελοντοῦ, ἐπίσης πάσχοντος. Ἀπουσιάζοντος τοῦ τμηματάρχου, ὑφ’ οὗ ἐνοσηλεύοντο, ἐπεσκέφθη τὸ τμῆμα ὁ διευθυντὴς τοῦ νοσοκομείου. Σκαιότατα τοῦ ἥρπασε τὸ φύλλον νοσηλείας καὶ τὸν διέταξε νὰ ἐξέλθῃ τὴν ἑπομένην. Τὴν ἰδίαν ἑσπέραν ἐπεμβαίνει μία εὐγενὴς Κυρία, παρατηρεῖ εἰς τὸν κ. διευθυντὴν ὅτι ὁ κ. Μανασάκης εἶναι βουλευτὴς Κρήτης, ἐθελοντής, πολεμήσας ὡς ἁπλοῦς στρατιώτης καθ’ ὅλην τὴν ἐκστρατείαν χωρὶς νὰ ὑπέχῃ στρατιωτικὴν ὑποχρέωσιν καὶ ὁ διευθυντής, ὁ ὑβρίσας σκαιῶς καὶ χωρὶς οὐδεμίαν κοινωνικὴν ἀγωγὴν ἐζήτησε συγγνώμην καὶ παρεχώρησε μάλιστα καὶ ἀναρρωτικὴν ἄδειαν. Τοῦτο ὅμως συνέβη διότι ὁ πολεμιστὴς ἐκεῖνος ἦτο βουλευτὴς καὶ ὑπεστηρίχθη ἀπὸ Κυρίαν, ἀλλ’ ἐὰν ἦτο ἁπλοῦς πολίτης δὲν θὰ τὸ ἐπετύγχανεν ἴσως. Ἀλλ’ ἐκ τῆς νοσηλευτικῆς ὑπηρεσίας τῶν Κυριῶν προῆλθον πολλάκις καὶ θετικώτεραι ζημίαι. Θὰ σᾶς ἀναφέρω ἓν περιστατικόν, τὸ ὁποῖον ἐκόστησεν εἰς ἕνα ὑπολοχαγὸν ὁλόκληρον τὸ δεξιόν, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, κάτω ἄκρον: Ὁ τραυματίας ἐκεῖνος ἐτραυματίσθη κατὰ τὸ μέσον τοῦ μηροῦ διὰ σφαίρας. Ἐπὶ εἴκοσιν ἡμέρας ἦτο ἀπύρετος. Ἐπιστημονικῶς μία ἀπυρεξία διαρκοῦσα εἴκοσιν ἡμέρας εἶχε μεγάλην πιθανότητα νὰ προδικάσῃ ὁμαλὴν πώρωσιν καὶ κερδίσῃ ὁ τραυματίας τὸ μέλος του τὴν εἰκοστὴν πρώτην ἡμέραν παρουσιάζεται πυρετός. Γίνεται διάνοιξις τοῦ τραύματος, κατόπιν δευτέρα τοιαύτη καὶ τέλος, κινδυνευούσης τῆς ζωῆς ἀπὸ τὴν μόλυνσιν, τῷ ἀπεκόπη ὁ ποῦς ἀπὸ τὸ ριζομήριον. Καὶ τοῦτο διότι κατὰ τὰς ἀλλαγὰς τῶν ἐπιδέσμων δὲν κατεβλήθη ἡ δέουσα ἐπιμέλεια ἐκ μέρους τῆς Κυρίας ἥτις, καθ’ ἃ βεβαιοῦν, διὰ νὰ δείξῃ ἱκανότητα καὶ θάρρος ἀνεσκάλευε τὸ τραῦμα. Διὰ τὴν ἀβελτηρίαν καὶ τὴν σύγχυσιν θὰ ἀναφέρω ἀπὸ τὰ πολλὰ ἓν παράδειγμα: Εἰς ἓν τῶν τμημάτων, τὸ ὁποῖον διηύθυνε διακεκριμένος καὶ φιλότιμος ἰατρὸς ἐκ Ναυπλίου, νομίζω ὁ κ. Κωστοῦρος, ἐνοσηλεύετο στρατιώτης πάσχων μεταπνευμονικὸν ἐμπύημα, δηλ. τὴν νόσον τοῦ ἐκπτώτου Βασιλέως· ὁ ἐν λόγῳ ἰατρὸς μάτην ἐπὶ πολλὰς συνεχεῖς ἡμέρας ἀνεφέρετο ὅπως μεταφερθῇ ὁ ἐν λόγῳ πάσχων εἰς εἰδικὸν τμῆμα, ὅπως ἐγχειρισθῇ, διότι ἡ ἔνδειξις τῆς ἐγχειρήσεως ἦτο ἐπείγουσα. Ἐπὶ δεκαπέντε ἡμέρας δὲν κατώρθωνε τίποτε. Ἀπετάθη ἐπὶ τέλους φιλικῶς εἰς ἰατρόν τινα διευθύνοντα παθολογικὸν τμῆμα, ἀλλ’ ἔχοντα γνώσεις τινὰς χειρουργικῆς, ἀλλ’ ἐκεῖνος ἐστερεῖτο τῶν ἀπαιτουμένων ἐργαλείων· εἰς τὰ Ἑλληνικὰ νοσοκομεῖα δὲν ὑπῆρχον. Τέλος ἀπετάθησαν εἰς τὸν διευθυντὴν τοῦ Ἰταλικοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ, ὅστις καὶ παρεχώρησε τὰ ἀπαιτούμενα ἐργαλεῖα, ὁ δὲ ἐγκαταλελειμμένος ἐκεῖνος πάσχων ἐθεραπεύθη ἀντικανονικῶς. Ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ὁ πάσχων ἐκεῖνος ὀνομάζεται Ἀλεξανδρόπουλος καὶ κατάγεται ἐκ Κυπαρισσίας. Κατὰ τὴν χορήγησιν τῶν ἀδειῶν πολλάκις παρουσιάσθη τὸ ἑξῆς κωμικὸν φαινόμενον. Ὡς προηγουμένως εἶπον, διὰ νὰ χορηγηθῇ ἀναρρωτικὴ ἄδεια εἰς πάσχοντα ἀπαιτεῖ, μετὰ τὴν ἔνδειξιν, ἡ παρουσία τοῦ πάσχοντος ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς διὰ νὰ ἐκτιμηθῇ κατὰ πόσον ἡ πάθησίς του δικαιολογεῖ τὴν ἔνδειξιν. Τί συνέβαινεν; Οἱ μὲν ἐκ βαρέων νοσημάτων ἀναλαβόντες, προσήρχοντο ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ εὑρίσκοντο ἐξηπλωμένοι πρὸ τοῦ κεντρικοῦ νοσοκομείου, ὅπου συνεδρίαζεν ἡ Ἐπιτροπή, οἱ δὲ ἐλαφρώτερον ἢ καὶ μηδὲν πάσχοντες, ἐφέροντο ὡς βαρέως κατακείμενοι εἰς τὰ τμήματα, ἐνῷ συνηθέστατα περιεφέροντο εἰς τὰς ὁδοὺς ὑγιέστατοι. Τὸ πρᾶγμα ἦτο πασίγνωστον, δὲν ἐγεννήθη ὅμως ποτὲ ἡ ἰδέα εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ἢ μᾶλλον δὲν ἠθέλησεν αὕτη νὰ ἐξελέγξῃ ταῦτα καὶ νὰ σταματήσῃ τὴν ἀθλιότητα. Καὶ ἄνευ οὐδεμιᾶς διακρίσεως ἢ ἐξελέγξεως ἐχορηγοῦντο αἱ ἄδειαι. Ἐν καιρῷ πολέμου εἶναι συνήθεια, εἰς τὸν ἐξερχόμενον τοῦ νοσοκομείου, νὰ δίδεται δύο ἕως τεσσάρων ἡμερῶν ἄδεια, καθ’ ἃς εἶναι ἐλεύθερος πορείας. Ὁ ἄρρωστος οὗτος, συνηθέστατα ἐλαφρῶς πάσχων, παρουσιάζετο εἰς τὸ Φρουραρχεῖον· τὸ Φρουραρχεῖον, κατόπιν ἁδρῶν εἰσηγήσεων, ἐχορήγει ἔνδειξιν ἀναρρωτικῆς ἀδείας, ἡ ἄδεια ἐχορηγεῖτο, καὶ ὁ ἐλαφρῶς ἢ οὐδὲν πάσχων, ἀντὶ νὰ μεταβῇ εἰς τὸ Μέτωπον καὶ χωρὶς νὰ παρουσιασθῇ κἂν ἐνώπιον Ἐπιτροπῆς, ἀνεχώρει μὲ ἄδειαν διὰ τὴν πατρίδα του. Στρατιῶται λιποτάκται ἤρχοντο ἐκ τοῦ Μετώπου καὶ εἰσήρχοντο μετ’ εἰσιτηρίου τοῦ Φρουραρχείου καὶ ἐνοσηλεύοντο εἰς τὰ νοσοκομεῖα. Ἄλλοι, ἔχοντες εἰσιτήριον διὰ τὸ νοσοκομεῖον, μετέβαινον, κατόπιν συνεννοήσεως, εἰς τὰς πατρίδας των, ἐπανήρχοντο μετὰ δύο ἢ τρεῖς μῆνας, καθ’ οὓς ἐφέροντο εἰς τὴν δύναμιν τοῦ νοσοκομείου, ἐλάμβανον τὸ ἐξιτήριόν των καὶ ἐπανήρχοντο εἰς τὸ Σῶμά των. Ἐν Ἀργυροκάστρῳ ὑπῆρχεν ἐπίσης νοσοκομεῖον, ἀλλὰ καὶ εἰς αὐτό, τὸ αὐτὸ διευθῦνον ὑγειονομικὸν ὑλικόν, ἡ αὐτὴ κακομοιριά! Κατὰ τὸν κανονισμὸν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δοθῇ ἀναρρωτικὴ ἄδεια εἰς πάσχοντα στρατιώτην, ἐὰν δὲν ἐκπληρώσῃ τὰς ἀπαιτουμένας διατυπώσεις· ἔπρεπε δηλαδὴ νὰ παρουσιασθῇ ἐνώπιον τῆς ἁρμοδίας Ἐπιτροπῆς ἢ τουλάχιστον νὰ συνεδριάσῃ καὶ ἀποφασίσῃ ἡ Ἐπιτροπὴ αὕτη. Συνέβαινεν ὅμως τὸ ἑξῆς: Ἐδίδοντο ἀναρρωτικαὶ ἄδειαι εἰς στρατιώτας ὑπὸ τοῦ διευθυντοῦ καὶ ἐκαλοῦντο τὰ μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς νὰ ὑπογράψουν τὰ πρακτικὰ δέκα δῆθεν συνεδριάσεων, συνεδριάσεων αἵτινες δὲν ἐλάμβανον χώραν παρὰ μόνον εἰς τὸν νοῦν τοῦ διευθυντοῦ. Ὁ κανονισμὸς ῥητῶς ὁρίζει καὶ ἡ κοινοτέρα λογικὴ προσεπικυροῖ ὅτι, τοιαῦται ἄδειαι οὕτω χορηγούμεναι, εἶναι ἀντικανονικαὶ καὶ αὐθαίρετοι. Καὶ μὲ τοιαύτην βάσιν καὶ ἀντίληψιν τῶν πραγμάτων ἐκ μέρους ἐκείνων οἵτινες ἐτάχθησαν διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ κανονισμοῦ πολλὰ τὰ κωμικὰ εἰς βάρος τῆς ὑγειονομικῆς ὑπηρεσίας ἐλάμβανον χώραν. Ὑπάρχουν πολλοὶ ἰατροὶ βεβαιοῦντες ὅτι συνέβη κατ’ ἐπανάληψιν νὰ ἐξέρχηται τοῦ νοσοκομείου ὁ Α ἀσθενὴς διὰ νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὸ Σῶμά του, ἀντὶ δὲ τούτου νὰ τῷ γίνεται ἐντὸς ὀλίγων ὡρῶν ἔνδειξις ἀναρρωτικῆς ἀδείας, παραχώρησις ταύτης ἐκ μέρους τῆς μὴ συνεδριασάσης Ἐπιτροπῆς, ἐφοδιασμὸς μὲ φύλλον πορείας τοῦ εἰς ἀνάρρωσιν ἀπερχομένου, πολλάκις δὲ ὑγιοῦς, μὲ ἠλεκτρικὴν ταχύτητα, ὁ δὲ δυστυχὴς θεράπων ἰατρός, ὅστις τὴν πρωΐαν ἐξήγαγε τὸν ἴδιον ἄρρωστον ὡς θεραπευθέντα διὰ νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὸ Σῶμά του, νὰ τὸν βλέπῃ ἐπιδεικτικῶς κρατοῦντα τὸ φύλλον πορείας διὰ τὴν ἑστίαν του, χωρὶς νὰ γνωρίζῃ τίποτε. Πολλάκις ἐν γνώσει τῆς διευθύνσεως κατεστράφησαν φύλλα νοσηλείας καὶ ἀντικατεστάθησαν δι’ ἄλλων φερόντων πλαστὴν συμπτωματολογίαν, ἥτις νὰ δικαιολογῇ τὴν ἀντικανονικήν, ὡς ἀνωτέρω περιέγραψα, ἀναρρωτικὴν ἄδειαν, καὶ παρὰ τὰς καταγγελίας οὐδὲν ἐνηργεῖτο. Ἐπὶ 100 φύλλων νοσηλείας εἶναι δύσκολον νὰ εὑρεθῶσι δέκα μὲ τάξιν καὶ κανονικότητα συντεταγμένα· αἱ θερμοκρασίαι εἶναι τὸ πλεῖστον ἠλλοιωμέναι, διότι εἰς τοὺς ἔχοντας αὐτὰ ἀσθενεῖς ἐχορηγήθησαν ἄδειαι, ἐνῷ δὲν ἦσαν σοβαρῶς ἀσθενεῖς. Οὐδέποτε ἐτιμωρήθη ἰατρὸς ἢ νοσοκόμος διὰ τὰς τοιαύτας πραγματικὰς πλαστογραφίας. Αἱ ἡμερήσιαι καταστάσεις τροφῆς εἰς τὰ νοσοκομεῖα φαίνεται ὅτι ἐνίοτε δὲν κλείουν καθ’ ἑκάστην. Διότι ἄλλως δὲν ἐννοεῖται πῶς, ἀναχωρῶν διευθυντὴς νοσοκομείου, ἀφῆκεν ἐν λευκῷ ὑπογεγραμμένα φύλλα χάρτου εἰς τὴν διαχείρισιν τοῦ νοσοκομείου. Φύλλα τινὰ τοιαῦτα ὑπογεγραμμένα ἐν λευκῷ εὑρίσκονται εἰς χεῖράς μου. Δὲν θέλω δι’ ὅσων μέχρι τῆς στιγμῆς ἐξέθηκα νὰ εἴπω ὅτι πάντες οἱ ὑγειονομικοὶ ἀξιωματικοὶ εἶναι ἀπορριπτέοι. Ἀπ’ ἐναντίας, ὑπάρχουσι διακεκριμένοι στρατιωτικοὶ ἰατροί, μόνιμοι, ἱκανοὶ ὡς ἐπιστήμονες καὶ πιστοὶ τηρηταὶ τοῦ κανονισμοῦ. Δυστυχῶς ἀποτελοῦν τὴν μειονοψηφίαν. Ἡ δὲ πλειονοψηφία, μὴ ἔχουσα σθένος ἀλλὰ κολακεύουσα καὶ ὑπείκουσα εἰς πᾶσαν προσταγὴν ἀνωτέρου ἢ ἁδρὰν παράκλησιν, καθιστᾷ ὠχρὰν τὴν εἰκόνα τῆς ὑγειονομικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Στρατοῦ. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι ὑπάρχουσιν ἀρκετοὶ ὑγειονομικοὶ ἀξιωματικοὶ καὶ χαρακτῆρος καὶ ἐπιστημονικῆς ἱκανότητος, οἱ ὁποῖοι ἀληθῶς τιμοῦν τὴν ὑγειονομικὴν ὑπηρεσίαν ἰατρικῶς. Ἀλλὰ τὸ ζήτημα δὲν τὸ ἐξετάζω ἀπὸ ἀπόψεως ἰατρικῆς· ἐξετάζω τοῦτο ἀπὸ ἀπόψεως κανονικῆς, δηλ. ἀπὸ ἀπόψεως κανονισμοῦ, τοῦ ὁποίου ἡ τήρησις ἀσφαλίζει ἐν τῷ Στρατῷ ἀπὸ τὴν κατάχρησιν, τὴν αὐθαιρεσίαν καὶ τὴν ἀμέλειαν. Ὁ κανονισμὸς οὗτος ἐν πολλοῖς παραβιάζεται καὶ μάλιστα εἰς τὰς σοβαρωτέρας αὐτοῦ διατάξεις, ὡς ἀπέδειξαν τὰ παραδείγματα τὰ ἀρκετὰ τὰ ὁποῖα ἀνέφερον κατὰ τοὺς δύο πολέμους, τοῦ 1912 καὶ 1913. Ἤδη θὰ προσθέσω τινὰ διὰ τὴν ἐπιστράτευσιν τοῦ 1915. Ἐνθυμεῖσθε, κύριοι βουλευταί, ὅτι κατὰ τὴν πρώτην σύνοδον τῆς παρούσης Βουλῆς ἐγένετο μακρὰ συζήτησις τὴν ὁποίαν ἤνοιξεν ὁ ἐξ Ἀττικοβοιωτίας βουλευτὴς κ. Λ. Νάκος καὶ ἐνθυμεῖσθε ὅτι πολλὰ αἴσχη καὶ ὄργια κατηγγέλθησαν διὰ τὰς Ἐπιτροπὰς στρατολογίας, ἀπαλλαγῶν καὶ ἀναρρωτικῶν ἀδειῶν. Τὸ ζήτημα, κύριοι συνάδελφοι, τῶν ἀπαλλαγῶν καὶ ἀναρρωτικῶν ἀδειῶν ἐν τῷ Στρατῷ εἶναι ἐκ τῶν σπουδαιοτάτων, ἀπειλεῖ, κακῶς ἢ ἐλαφρᾷ τῇ καρδίᾳ διαχειριζόμενον, νὰ ἀποθαρρύνῃ τὸ στράτευμα, νὰ τὸ διαλύσῃ χειρότερα ἀπὸ μίαν ἀτυχῆ μάχην. Δύναμαι νὰ βεβαιώσω τὸ ἐπ’ ἐμοὶ ὅτι αὗται ἐδόθησαν ἐλαφρᾷ τῇ συνειδήσει καὶ μὲ προτιμήσεις τὸ πλεῖστον κομματικάς. Διακεκριμένος ἰατρὸς ἐν Θεσσαλονίκῃ, ὁ κ. Λέφας, πολλὰς μοῦ ἀνέφερεν ἀνωμαλίας, ἐνθυμοῦμαι δὲ μίαν χαρακτηριστικήν: Ἐπρόκειτο περὶ πάσχοντος ἀπαλλαχθέντος διὰ σκλήρυνσιν κατὰ πλάκας. Ὁ πάσχων, κρατῶν βακτηρίας, ἀφοῦ παρουσιάσθη καὶ ἀπηλλάγη, συνεπλήρωσε δὲ καὶ τὰ ἀπαιτούμενα χαρτιὰ διὰ νὰ ἐπιστρέψῃ εἰς τὸ σπίτι του, ἔρριψε κατόπιν καγχάζων τὰς βακτηρίας καὶ ἐτράπη εἰς φυγήν, ὑγιέστατος βέβαια. Πολλὰ τὰ παρόμοια ἔλαβον χώραν. Εἰς τὸ ζήτημα τῶν ἀναρρωτικῶν ἀδειῶν, εἰς τὸ πρῶτον τοὐλάχιστον Νοσοκομεῖον τῆς Θεσσαλονίκης, ὁ τόπος τῆς καταγωγῆς καὶ ἡ κομματικὴ ἀπόχρωσις ἔπαιξαν πρωτεύοντα ρόλον. Ὑπῆρξεν ἐν Θεσσαλονίκῃ ἀνώτερος ὑγειονομικὸς ἀξιωματικός, ὁ ὁποῖος, ὅταν παρουσιάζετο εἰς αὐτὸν ἀσθενὴς ζητῶν ἄδειαν, δὲν ἐζήτει τὸ φύλλον νοσηλείας αὐτοῦ διὰ νὰ βεβαιωθῇ περὶ τῆς σοβαρότητος τῆς παθήσεώς του, ἀλλ’ ἐζήτει πρῶτον τὸν τόπον τῆς καταγωγῆς τοῦ ἀσθενοῦς καὶ χωρὶς νὰ θέλῃ νὰ γνωρίζῃ ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν τόπος ἢ ἐπαρχία ἢ ἐκλογικὴ περιφέρεια νὰ ἔχῃ παμψηφίαν τοῦ ἑνὸς κόμματος ἢ τοῦ ἑτέρου, ἐλάμβανεν ὑπ’ ὄψιν τὴν πλειονοψηφίαν τοῦ μέρους καὶ ἀναλόγως ἐρρύθμιζε τὰς ἀποφάσεις του. Καὶ ἂν μὲν ἦτο ἐξ ἐπαρχίας εἰς τὴν ὁποίαν τὸ Βενιζελικὸν κόμμα ἐπλειονοψήφει, ἡ ἀπόφασίς του ἦτο δυσμενής, πρὸς δὲ τοὺς καταγομένους ἐκ περιφερειῶν Ἀντιβενιζελικῶν ἐφέρετο μακροθύμως καὶ μεγαλοψύχως. Ὁ πρῶτος ὅστις παρουσιάσθη ζητῶν ἄδειαν ἦτο εἷς φίλος, ὡς ἔλεγε, τοῦ κ. Σλῆμαν, ἐκ Θεσσαλίας· ἐζήτει ἄδειαν, ἐπικαλούμενος ὅτι ἦτο οἰκογενειάρχης ἡλικίας 45 ἐτῶν καὶ ὅτι πόλεμος δὲν ἐγίνετο. Δὲν ἠρώτησεν ἀπὸ τί πάσχει, ἀλλ’ ἐνώπιον τῶν ὑγειονομικῶν ἀξιωματικῶν κατὰ τὴν ὥραν τῆς ἀναφορᾶς τοῦ ἀπήντησεν ὅτι, διότι κατήγετο ἀπὸ τὴν Βενιζελικὴν Θεσσαλίαν καὶ μὲ βαρείας ἐκφράσεις τοῦ ἠρνήθη τὴν ἄδειαν. Εἰς μάτην ὁ δυστυχὴς ἀληθῶς διεμαρτύρετο ὅτι δὲν ἦτο βενιζελικός, ἀλλὰ φίλος τοῦ Σλῆμαν.

§105Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ποῖος εἶναι ὁ ἰατρὸς αὐτός;

§106Μ. ΚΑΤΑΠΟΤΗΣ. Ὀνομάζεται Δεκάζος. Παρουσιάζεται ἐπίσης ἕτερος, τοῦ ὁποίου τὸ ὄνομα μοῦ διαφεύγει ἀλλ’ ἐνοσηλεύετο εἰς τὸ τμῆμα τῆς «Ἁγίας Σοφίας», κατήγετο δὲ ἐκ Πύργου. Καθ’ ἣν ὥραν ὁ κ. διευθυντὴς ἐμάζευε τὰ φύλλα νοσηλείας, χωρὶς συνήθως νὰ ἐρωτᾷ τοὺς τμηματάρχας, ἐτόλμησε νὰ τοῦ ζητήσῃ τὴν εὐμένειάν του διὰ χορηγίας ἀναρρωτικῆς ἀδείας. «Πόθεν κατάγεσαι;» τὸν ἠρώτησεν. «Ἐκ Πύργου», ἀπήντησεν ὁ ἀσθενής. «Νὰ πᾷς νὰ σοῦ δώσῃ ἄδειαν ὁ Βενιζέλος». Καὶ ὁ διάλογος ἐξηκολούθησε μὲ φράσεις τὰς ὁποίας δὲν ἀναφέρω, διότι ξεπέφτει πολὺ ἡ θέσις ἑνὸς ἀρχιάτρου, διευθυντοῦ ἑνὸς νοσοκομείου. Τοιαῦτα πολλὰ συνέβαινον μέχρι τῆς ἀποστρατεύσεως πρὸς ἀποθάρρυνσιν τοῦ Στρατοῦ καὶ μείωσιν τῆς στρατιωτικῆς ἰατρικῆς ὑπηρεσίας. Ἀλλὰ καὶ κατὰ τὴν παροῦσαν μερικὴν ἐπιστράτευσιν δύναμαι νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλὴν ὅτι τὸ ὑλικὸν ἐξακολουθεῖ νὰ μένῃ δυστυχῶς τὸ ἴδιον μὲ τὰς αὐτὰς τάσεις. Συνέβησαν, Κύριοι, ἀληθῆ ὄργια, τὰ ὁποῖα δὲν καταισχύνουν κόμματα, δὲν καταισχύνουν πολιτικὰς ὁμάδας, ἀλλὰ καταισχύνουν ὁλόκληρον τὴν κοινωνίαν. Ὑπάρχει, κύριοι βουλευταί, μία Ἐπιτροπὴ Ἀπαλλαγῶν, ἡ ὁποία κατηρτίσθη κατὰ τὸ 1915 διὰ Β. Διατάγματος καὶ ἡ ὁποία ὀνομάζεται Ἐπιτροπὴ Ἐλέγχου Ἡλικιῶν. Ἡ Ἐπιτροπὴ αὕτη δὲν λαμβάνει ὑπ’ ὄψιν οὐδὲ μάρτυρας, οὐδὲ ἔγγραφα, οὐδ’ ἀπόφασίν τινα, ἀλλ’ ἐξαρτᾷ τὴν ἀπαλλαγὴν τῶν ἐνδιαφερομένων ἀπὸ τὴν ἐκτίμησιν ἁπλῶς αὐτῆς. Πολλὰ παραδείγματα ὑπάρχουν τῆς ἐσφαλμένης καὶ ἐνόχου ἀποφάσεως τῶν διαφόρων τούτων Ἐπιτροπῶν· ἀναφέρω ἕν, τὸ προχειρότερον: Παρουσιάσθη εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἀγύμναστος στρατευθεὶς μὲ πιστοποιητικὸν τὸ ὁποῖον τὸν ἔφερε πρεσβύτερον σχεδὸν τοῦ πατρός του. Ἡ Ἐπιτροπὴ μὲ τὴν δύναμιν τοῦ Θεοῦ ἀπεφάνθη ὅτι πράγματι ἀπηλλάσσετο ὡς δῆθεν καταδήλως ἡλικιωμένος. Ἄλλα παρόμοια περιστατικὰ εἶχον λάβει πλέον μορφὴν μεγάλου σκανδάλου καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐν Θεσσαλονίκῃ τότε, ἀντιληφθεὶς τὰ σκάνδαλα, διὰ μιᾶς διαταγῆς του ἠκύρωσεν ἁπάσας τὰς πράξεις τῶν Ἐπιτροπῶν ἐκείνων, δώσας διὰ τῆς πράξεώς του ταύτης τὸ μέτρον τῆς ἀξίας τῶν γενομένων. Ἀλλὰ τὸ Διάταγμα ἐπέτρεπεν ἀναθεώρησιν τῶν ἀποφάσεων τούτων. Ὁ ἐν λόγῳ ἀπαλλαγεὶς δὲν τολμᾷ, ἀναφερόμενος, νὰ ἐπικαλεσθῇ καὶ πάλιν τὰ πιστοποιητικά του τὰ ψευδῆ, ἀλλὰ ζητεῖ νὰ ἀναβάλῃ τὴν κατάταξίν του ἐπὶ ἓν ἔτος, ὡς ἀσθενικός, καὶ τὸ ἐπιτυγχάνει χρησιμοποιῶν τὰ ἰατρικὰ φῶτα. Ὑπάρχουν βουλευταί, παρακαθήμενοι ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης, οἱ ὁποῖοι δὲν δύνανται νὰ ἀποκρύψουν ὅτι γνωρίζουν ὅτι ἐπλούτισαν μέλη τῶν Ἐπιτροπῶν τούτων. Καὶ διὰ νὰ μὴ δώσωμεν εἰς τὸ πρᾶγμα ὄψιν προσωπικοῦ ζητήματος, ἀναφέροντες ὀνόματα, γνωστὰ ἄλλως τε, εἶμαι βέβαιος ὅτι ἕκαστος ἐξ ὑμῶν θὰ παρουσιασθῇ εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν καὶ θὰ τοῦ ἀναφέρῃ ὑπευθύνως πράγματα, διὰ νὰ ἐπέλθῃ ἀσφαλεστέρα ἡ θεραπεία τῆς καταστάσεως. Εἶναι ἀδύνατον νὰ φαντασθῆτε πόσας ἐπιστολὰς λαμβάνουν πολλοὶ συνάδελφοί μας καθ’ ἑκάστην. Καὶ σήμερον ἀκόμη ἐλάβομεν ἱκανὰς ἀπὸ οἰκογενειάρχας, γονεῖς στρατευθέντων, οἱ ὁποῖοι, παραπονούμενοι, μᾶς λέγουν: Ὁ Α., ὁ Β., ὁ ἑκατοστὸς στρατιώτης τοῦ τάδε συντάγματος, οἱ ὁποῖοι ἐφέροντο εἰς τὰ μητρῷα ὡς γεννηθέντες κατὰ τὸ 1885, 1886 καὶ 1887 παρουσίασαν ψευδῆ πιστοποιητικὰ καὶ ἀπηλλάγησαν. Μέχρι σήμερον ἐνομίζαμεν ἔγκλημα κατὰ τῆς Πατρίδος νὰ ζητήσωμεν νὰ ἀποφύγουν τὰ παιδιά μας τὴν στράτευσιν· ὁ ἀγὼν εἶναι μέγας, ὑπὲρ τῶν ὅλων, καὶ πρέπει ὅλοι μας νὰ προσφέρωμεν ὅ,τι ἕκαστος μπορεῖ. Καὶ ὅμως βλέπομεν ὅτι μὲ τὴν μεγαλυτέραν εὐκολίαν ἀπολύονται ἑκατοντάδες. Καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ ἡμᾶς ποὺ ἔχομεν τοιαύτας ἰδέας μᾶς ὀνομάζουν μπουνταλάδες, δηλ. βλάκας. Λοιπόν, ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ καὶ δι’ ἡμᾶς εὐκολία, θὰ σᾶς εἴμεθα, καταλήγει ἡ ἐπιστολή, λίαν ὑπόχρεοι. Τὰ παραδείγματα εἶναι πολλά. Καὶ ὅταν μὲν πρόκειται περὶ ἀμελίας, δηλ. οὐχὶ δολίας πράξεως, τὸ πρᾶγμα κακὸν μέν, ἀλλ’ εἶναι ἐπὶ τέλους ἀνεκτόν. Ὑπάρχουν ὅμως καὶ δολιότητες. Ὑπάρχει διακεκριμένον μέλος τῆς Βουλῆς, παρακαθήμενον ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ βεβαιώσῃ τὴν Βουλὴν διὰ τὸ ἑπόμενον: Παρουσιάσθη μεσίτης — διότι εἶναι ὠργανωμένοι — ὅστις προσέφερεν εἰς τὸν ἐν λόγῳ βουλευτὴν 1500 δραχμὰς διὰ νὰ ἐνεργήσῃ τὴν ἀπαλλαγὴν ἑνὸς στρατευομένου, θέτων εἰς ἐνέργειαν τὴν πολιτικήν του δύναμιν. Ὁ ἔντιμος συνάδελφος ἀπήντησεν ὅτι, ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ τοῦ σημερινοῦ ἐθνικοῦ ἀγῶνος, εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐπιτύχωμεν ἀποτέλασμα μὲ τὰς ἀθλιότητας καὶ τὰ ὄργια αὐτά. Ἀλλὰ μετὰ τινας ἡμέρας ὁ μεσίτης περίλυπος τοῦ ἀνήγγειλεν αὐτόκλητος: «Φίλε μου, ἡ ἄρνησίς σου δὲν ἐζημίωσε μόνον σέ, ἀλλ’ ἐζημίωσε καὶ ἐμέ, διότι δὲν ἔλαβον καμμίαν προμήθειαν· ὁ ἄνθρωπος ἔκαμε τὴ δουλειά του μόνος του καὶ μόνον μὲ 1000 δρ.». Σᾶς βεβαιῶ, κύριοι βουλευταί, ὅτι μεταξὺ τῶν στρατευομένων τὰ πράγματα αὐτὰ εἶναι γνωστά, διότι τοὺς ἐνδιαφέρουν καὶ τὰ παρακολουθοῦν. Πρέπει δὲ νὰ σημειώσητε ὅτι ὁ στρατὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης συζητεῖ, κρίνει, πολιτεύεται, ἔχει πλήρη συνείδησιν τῆς ἀποστολῆς του καὶ τῶν θυσιῶν του, τὰς ὁποίας καλεῖται νὰ προσφέρῃ καὶ....

§107Λ. ΝΑΚΟΣ. Αὐτὸς εἶναι ὁ ἀληθινὸς Στρατός.

§108Μ. ΚΑΤΑΠΟΤΗΣ. .... ὅταν βλέπῃ τὰ γενόμενα ἐρωτᾷ: «Τὴν στιγμὴν ποὺ ἕν σύνταγμα ἔχει 100 ἢ 200 ἄνδρας, ἀπολυθέντας μὲ ἄδειαν ἀναβολῆς ἢ ἀπαλλαγήν, χωρὶς δίκῃο, δὲν ἐννοοῦμεν διατί μᾶς κρατεῖτε ἡμᾶς ἐδῶ· διότι δὲν ἔχομεν ἡμεῖς μέσα πολιτικά; Τότε θὰ σκεφθῶμεν καὶ ἡμεῖς κατ’ ἄλλον τρόπον». Ἐξ ὅσων ἠκούσατε, κύριοι συνάδελφοι, εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ ἀντελήφθητε ὅτι ἡ ὑγειονομικὴ ὑπηρεσία τοῦ Στρατοῦ ἔχει ἀνάγκην καθαρισμοῦ καὶ βελτιώσεως. Εἶναι ἐκ τῶν σπουδαιοτέρων ὑπηρεσιῶν τοῦ Στρατοῦ, ἐπηρεάζει δὲ πολὺ τὴν ὑλικὴν καὶ ἠθικὴν ἰσχὺν τοῦ Στρατοῦ. Ἐλπίζω ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργός, ὁ ὁποῖος, ἀπερροφημένος ἀληθῶς ἀπὸ τὴν γενικὴν ἰδέαν, τὴν γενικὴν κατεύθυνσιν τῶν πολιτικῶν μας πραγμάτων, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γνωρίζῃ τὸ ἐλαττωματικόν, τὰ ἰδιαίτερα τῆς ὑπηρεσίας ταύτης, ὅταν μάθῃ ταῦτα, εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ λάβῃ τὰ μέτρα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θὰ ἀσφαλίσουν τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ Στρατοῦ ἐπὶ τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην, καὶ θὰ ἀπομακρύνῃ τὴν ἀποθάρρυνσιν, τὴν ὁποίαν ἀρκετὰ ἄλλως τε ἐκαλλιέργησεν ἐσφαλμένη καὶ ἐγκληματικὴ πολιτικὴ προσφάτου παρελθόντος. (Χειροκροτήματα).

§109Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Κύριοι, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἠμπορῶ νὰ κάμω εἶναι νὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον προλαλήσαντα βουλευτὴν νὰ μοὶ παράσχῃ ὅλα τὰ στοιχεῖα τῶν ὁποίων εὐτυχῶς εἶναι κάτοχος, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων θέλω ἐνεργήσει, θὰ τιμωρήσω δὲ ἀγρίως πᾶσαν παράβασιν, προσπαθῶν συγχρόνως νὰ προλάβω εἰς τὸ μέλλον πᾶσαν νέαν τοιαύτην.

§110Α. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Νὰ λάβητε, κ. Πρόεδρε, σπουδαιότατα μέτρα διὰ τὸ μέλλον. Τὰ λεχθέντα εἶναι κατώτερα τῆς ἀληθείας.

§111Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὅταν κανεὶς τιμωρῇ τὰ παρελθόντα κακά, προλαμβάνει τὰ μέλλοντα. Πῶς θέλετε νὰ ἐνεργήσω;

§112Α. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Νὰ λάβητε εἰδικὸν μέτρον.

§113Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Τὸ προσωπικὸν τὸ ὁποῖον ἔχομεν δὲν δύναμαι νὰ τὸ βαπτίσω εἰς κολυμβήθραν καὶ νὰ τὸ μεταβάλω.

§114Α. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Νὰ ἐκκαθαρισθῇ.

§115Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Καὶ ὁ ἀξιωματικὸς ἐκεῖνος, περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησεν ὁ κ. βουλευτὴς καὶ οἱοσδήποτε ἄλλος, θέλουσι τιμωρηθῆ αὐστηρότατα· ἀλλὰ διὰ νὰ μὴ παραχθῇ καμμία ψευδὴς ἐντύπωσις ἐκ τῶν λεχθέντων παρὰ τοῦ προλαλήσαντος, ἔχω τὸ καθῆκον νὰ εἴπω ὅτι κατὰ τοὺς Βαλκανικοὺς πολέμους ὑπήρξαμεν τὸ Κράτος τὸ ὁποῖον παρουσίασε τὴν καλυτέραν ὑγειονομικὴν ὑπηρεσίαν καὶ διὰ τοῦ προσωπικοῦ τοῦ μονίμου καὶ διὰ τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν, τῶν ὁποίων πολλοὶ προσέτρεξαν ἀπὸ τὰ πέρατα τοῦ Ἑλληνισμοῦ.

§116Μ. ΚΑΤΑΠΟΤΗΣ. Περὶ ἀντικανονικῆς ἐνεργείας ὡμίλησα ὄχι ἐπιστημονικῆς.

§117Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Τὸ ἀντικανονικὸν ἐδικαιολόγει κατὰ τὸ σύνηθες τὸ γεγονὸς ὅτι μὲ τὴν συνήθη ἀντίληψιν τοῦ δεσποτισμοῦ τὴν ἐποχὴν, ἡ διεύθυνσις τῆς ὑγειονομικῆς ὑπηρεσίας ἀνῆκεν εἰς ἕνα κατώτερον ὑγειονομικὸν ἀξιωματικόν, ὁ ὁποῖος ἔτυχε νὰ εἶναι ἀρεστός, καθόσον ἦτο ἰατρὸς τῆς Αὐλῆς καὶ αὐτὸς ἔπρεπε νὰ διευθύνῃ τοὺς ἀρχιάτρους. Αὐτὸ τὸ κακὸν ἐξηκολούθησε καὶ κατὰ τὴν ἐπιστράτευσιν τοῦ 1915. Εὐτυχῶς σήμερον ἀπηλλάγημεν τοῦ κακοῦ τούτου, ὥστε κατώτερος ἀξιωματικὸς νὰ τίθεται ἐπὶ κεφαλῆς τῶν ἀνωτέρων.

§118Μ. ΚΑΤΑΠΟΤΗΣ. Ὁ ἀρχίατρος Ἀντωνιάδης ἐν τῷ στρατῷ τῆς Ἠπείρου δύναται νὰ ἐπιβεβαιώσῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον λέγετε. Ἦτο ἀρχίατρος χωρὶς νὰ εἶναι ἀρχίατρος.

§119Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Μὴ ἔχετε καμμίαν ἀμφιβολίαν ὅτι, ἐὰν μοὶ δώσητε τὸ στοιχεῖα, θὰ ἐπιπέσω ἀγρίως κατὰ τῶν ἐνόχων. Καὶ ἂν μόνον πέντε ἢ ἓξ πρόσωπα ἐξ αὐτῶν κατορθώσωμεν νὰ ἀπομακρύνωμεν ἀπὸ τὴν ὑγειονομικὴν ὑπηρεσίαν, θὰ εἶναι ἤδη μέγα κέρδος.

§120Μ. ΚΑΤΑΠΟΤΗΣ. Ὑπάρχει, κ. Πρόεδρε, ἰατρὸς ὅστις δὲν ἀκούει τίποτε.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατόπιν ἐγγράφου αἰτήσεως 15 βουλευτῶν, ἡ συζήτησις γενικεύεται. Ὁ κ. Κ. Γόντικας ἔχει τὸν λόγον.

§122Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Μετὰ τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. συναδέλφου ἐζητήθη παρὰ πολλῶν βουλευτῶν νὰ γενικευθῇ ἡ συζήτησις. Ἐθεώρησα καθῆκόν μου ὅπως προσθέσω ὀλίγας λέξεις ἐπὶ τοῦ ζητήματος, διότι εἶμαι μάρτυς αὐτήκοος εἰς ὅσα πρὸ ὀλίγου ὁ κ. συνάδελφος ἀνέφερεν, ἰδίᾳ δὲ εἰς τὰ ἐν Θεσσαλονίκῃ νοσοκομεῖα γενόμενα. Τὴν σειρὰν τῶν γεγονότων τὴν ὁποίαν ἀφηγήθη, τὴν ἐξέτασιν τῶν ἀσθενῶν ἀναλόγως τοῦ τόπου τῆς καταγωγῆς αὐτῶν συμμερίζομαι καὶ ἐγὼ καὶ ἔρχομαι νὰ ἐπιμαρτυρήσω, χωρὶς νὰ εἶναι ἀνάγκη, εἰς ὅσα ἀφηγήθη ὁ κ. συνάδελφος. Τοῦτο ὅμως δὲν ἀποδεικνύει ὅτι εἰς τὸν ὑγειονομικὸν κλάδον δὲν ὑπάρχουσιν ἀξιωματικοὶ ἔντιμοι καὶ ἐκπληροῦντες τὸ καθῆκόν των. Εἶναι ἀληθέστατον ἀπὸ γενικωτέρας ἀπόψεως ὅτι κατὰ τοὺς Βαλκανικοὺς πολέμους ἡ ὑγειονομικὴ ὑπηρεσία τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ ἀπέδειξεν ὅτι εὑρίσκεται εἰς καλὴν κατάστασιν. Τὰ ὑπὸ τοῦ κ. συναδέλφου καταγγελθέντα εἶναι ἐγκλήματα, διότι ἡ ἐπιστράτευσις ὄχι ἐπίκειται, ἀλλὰ ἤρξατο. Εἶναι ἀνάγκη νὰ τονωθῶσι τὰ πράγματα ταῦτα, ὄχι πλέον διὰ νὰ ζητήσωμεν εὐθύνας διὰ τὰ κατὰ τὸ 1912, 1913 καὶ 1915 διαπραχθέντα, ἀλλὰ διὰ νὰ ληφθῶσι μέτρα σύντονα διὰ τὸν ἀγῶνα ὅστις ἄρχεται ἤδη δι’ ἡμᾶς. Δὲν δύναταί τις νὰ ἀρνηθῇ τὴν ἐπίδρασιν τὴν ὁποίαν ἀσκεῖ ἐπὶ τοῦ στρατιώτου ἡ ὑγειονομικὴ ὑπηρεσία, ὅτι ὁ χωρικὸς στρατιώτης ἀσθενὴς ἢ τραυματίας ἀπέρχεται εἰς τὸ χωρίον του μὲ τὴν θλῖψιν ὅτι δὲν ἔτυχε τῆς δεούσης προσοχῆς.

§123ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἰς ὅλον τὸν στρατεύσιμον πληθυσμὸν συμβαίνει τοῦτο.

§124Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Τοιαῦτα ἦσαν τὰ αἴσχη τὰ πραχθέντα τῷ 1912 καὶ 1913, ὥστε ἐθεωρήθησαν ὁμολογουμένως ὡς αἴσχη ἐν μέρει παρὰ τοῦ τότε Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅστις διέταξε καὶ ἀνακρίσεις κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην. Οἱ μένοντες ἐν μέσαις Ἀθήναις ὑγειονομικοὶ ἀξιωματικοὶ διέπραξαν τὰ αἴσχη ταῦτα. Ἔσπευσα νὰ δηλώσω ἐξ ἀρχῆς ὅτι ἂν ἐγένοντο τοιαῦτα ἐγκλήματα παρ’ ὑγειονομικῶν ἀξιωματικῶν, ὑπάρχουσιν ὅμως καὶ ἐντιμώτατοι τοιοῦτοι, οἵτινες ἀπέδειξαν ὅτι ἐν Ἑλλάδι ὑπάρχει ἄριστος ὑγειονομικὸς κλάδος. Ἀλλὰ δυστυχῶς κατὰ τὸ διάστημα τῆς ἐπιστρατεύσεως ὑπῆρξα μάρτυς τοιούτων γεγονότων, τὰ ὁποῖα ἤκουσα ἐν Θεσσαλονίκῃ. Οἱ καταγόμενοι ἐκ Μυτιλήνης καὶ Χίου, χωρὶς νὰ εἶναι ἀσθενεῖς, ἐτύγχανον περιποιήσεων εἰς τὰ νοσοκομεῖα, οἱ ἐκ Κρήτης ἔπρεπε νὰ φάγουν στριχνίνην. Καὶ εἶπον ὅτι δὲν ἔρχομαι νὰ ἐρευνήσω τὸ 1912, 1913 καὶ 1915, ἀλλὰ χάριν τῆς ἀνάγκης τὴν ὁποίαν ἔχομεν σήμερον ἔρχομαι νὰ τονίσω, ὡς βουλευτής, ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης ὅτι πρέπει νὰ καταβληθῇ προσοχὴ διὰ τὸν ὑγεινομικὸν κλάδον. Τὸ κατ’ ἐμέ, τὰ ἄτοπα προέρχονται ἀπὸ δύο αἰτίας: Πρῶτον ἀπὸ τὴν μὴ κατάλληλον ἐκλογὴν τῶν προσώπων εἰς τὰ νοσοκομεῖα καὶ ἀπὸ τὴν μὴ κατάλληλον ἐκλογὴν τῶν εἰδικοτήτων. Π.χ. ὠτολόγοι εὑρίσκοντο εἰς χειρουργεῖα, χειροῦργοι εἰς ἄλλα παθολογικὰ τμήματα. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ καταβληθῇ προσοχὴ εἰς τὴν πρόσκλησιν τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν. Τὸ σύστημα τῆς ἀθρόας προσκλήσεως τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν εἶναι ἐπιβλαβέστατον, τόσον τῶν ἐφέδρων ὅσον καὶ τῶν μαχίμων. Γνωρίζω ἀξιωματικοὺς ὑγειονομικοὺς οἵτινες ἐκλήθησαν ὑπὸ τὰ ὅπλα καὶ οἵτινες οὐδέποτε ἐξήσκησαν τὸ ἐπάγγελμά των, ἀνετέθη δὲ εἰς αὐτοὺς ἡ διεύθυνσις τμήματος ὑγειονομικοῦ. Τὸ ζήτημα τῆς ἀθρόας προσκλήσεως τῶν ὑγειονομικῶν ἀξιωματικῶν ἐπαναλαμβάνω ὅτι εἶναι ἐπιβλαβέστατον. Βλέπετε τὰ νοσοκομεῖα πλήρη ἰατρῶν καὶ βλέπετε ἔλλειψιν τοιούτων εἰς τὰ τάγματα καὶ συντάγματα. Ἡ μὴ κατανομὴ τῶν ἀξιωματικῶν τούτων ἀναλόγως τῶν εἰδικοτήτων αὐτῶν, χρήζει ἰδιαιτέρας προσοχῆς. Ἀλλ’ ὁ κ. συνάδελφος ἐκτὸς τῶν διοικητικῶν μέτρων ὡμίλησε καὶ περὶ ποιότητος ἀξιωματικῶν καὶ ἐπιστημονικῆς αὐτῶν ἱκανότητος. Τὸ ζήτημα τοῦτο εἶναι ἐξεταστέον, διότι ἐνῷ ἔχομεν ἀρίστους ἰατρούς, ἔχομεν καὶ ἑτέρους ὑστεροῦντας εἰς ἐπιστημονικὴν μόρφωσιν. Ἀλλὰ δὲν εἶναι ἄγνωστον ὅτι ἐσχάτως ἀπηγορεύθη ἡ μετάβασις τῶν ὑγειονομικῶν ἀξιωματικῶν πρὸς σπουδὴν εἰς τὴν Εὐρώπην. Τὸ ν’ ἀπαγορεύεται νὰ σπουδάσῃ ὑγειονομικὸς ἀξιωματικὸς εἰς τὴν Εὐρώπην εἶναι ἄδικον.

§125Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Σταρτιωτικῶν). Ἀπεφασίσθη ἡ ἀποστολὴ κατ’ ἔτος εἰς τὴν Λυῶνα 12 ὑγειονομικῶν ἀξιωματικῶν· διότι ὁ στρατιωτικὸς ἰατρὸς εἶναι εἰδικότης.

§126Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Πολλοὶ στρατιωτικοὶ ἰατροὶ ἐνδιαφέρονται περισσότερον διὰ τὴν ἐξάσκησιν τοῦ ἐπαγγέλματός των ἀπέναντι τῶν πολιτῶν, παρὰ διὰ τὴν στρατιωτικήν των ὑπηρεσίαν. Ὁ ὑγειονομικὸς ἀξιωματικός, ὁ ὁποῖος ζητεῖ νὰ καταταχθῇ μὲ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ καὶ ὑπολοχαγοῦ, πρόκειται νὰ διανύσῃ ἕνα βίον εἰς τὸν Στρατόν, νὰ σπουδάσῃ τὴν ἰατρικὴν καὶ νὰ τοῦ τῷ ἀπαγορεύει τοῦτο ὁ νόμος, εἶναι σοβαρόν. Καὶ ἄλλο θὰ σᾶς ἀναφέρω: Ἐγένετο διαγωνισμὸς καὶ ἐγένοντο ἰατροὶ καὶ ὑπίατροι ἀπ’ εὐθείας, «παλληκαριάτικα», ἐντιμώτατοι ἄνθρωποι, ἀλλὰ μὲ τὴν ἐπιστήμην οὐδεμίαν σχέσιν εἶχον.

§127Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Εἰς τὸ μόνιμον στέλεχος;

§128Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Μάλιστα.

§129Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Πότε;

§130Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Τώρα. Εἰσῆλθον μὲ τὸν βαθμὸν τοῦ ὑπιάτρου ἀπ’ εὐθείας· ἐξήτασα, διότι μοὶ εἶχον δοθῆ ἁρμοδίως αἱ πληροφορίαι αὗται, αἱ ὁποῖαι φαίνονται τερατώδεις, ἀλλὰ διότι μοὶ ἐδόθησαν ἀπὸ ἔντιμα πρόσωπα τὰς ὑποστηρίζω. Εἰσῆλθον μὲ τὸν βαθμὸν τοῦ ὑπιάτρου, ἀλλὰ διὰ τὴν ἐπιστήμην δὲν εἶναι εὐχερές, διότι ὅταν εἰς ἕνα στράτευμα ὁ ἀξιωματικὸς παρακολουθῇ τὰς σχολάς, τὰ σχολεῖα τῶν Μεραρχιῶν, τὰ σχολεῖα τοῦ Σώματος Στρατοῦ τελειοποιεῖται, ὁ ἐπιστήμων ὅμως, ὁ ὁποῖος εἰσέρχεται εἰς τὸ στράτευμα, δὲν ἔχει νὰ ὑπάγῃ εἰς οὐδεμίαν σχολήν· ὁ ἰατρὸς εἰσέρχεται εἰς τὰ σχολεῖα, προάγεται καὶ λαμβάνει γαλόνια καὶ δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ εἶναι ἐπιστήμων. Τὰ ὀλίγα ταῦτα ἤθελον νὰ εἴπω ὄχι διὰ νὰ ἀνατρέξω εἰς τὸ παρελθόν, τὸ ὁποῖον ἐξύμνησεν ὁ κ. συνάδελφος ἐν πάσῃ λεπτομερείᾳ, ἀλλ’ εἶπον ὅ,τι ἔπρεπε νὰ εἴπω διὰ νὰ δώσω ἀφορμὴν πρὸς διόρθωσιν καὶ διότι ἀκριβῶς ἄρχεται ὁ ἀγὼν καὶ θὰ χρησιμεύσωσι πληρέστατα οἱ ὑγειονομικοὶ ἀξιωματικοὶ καὶ διὰ νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς ὑπηρεσίας ὅπως λάβῃ μέτρα κανονικῆς κατανομῆς διὰ τοὺς ὑγειονομικοὺς ἀξιωματικοὺς καὶ ἰδίᾳ τῆς προσκλήσεως τῶν ἐφέδρων διὰ νὰ μὴ παραστῶμεν εἰς τὸ θέαμα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἴδομεν, δηλ. ἐφέδρους λοχαγοὺς οὐδέποτε ἀσκήσαντα τὸ ἐπάγγελμά των νὰ προσέρχωνται εἰς τὰ διάφορα νοσοκομεῖα καὶ νὰ ζητῶσι διάφορα πράγματα, τὰ ὁποῖα εἶναι ξένα πρὸς αὐτούς. Πληροφοροῦμαι ὅτι ὑπάρχουν αἰτήσεις ὑγειονομικῶν ἀξιωματικῶν πρὸς κατάταξιν· δὲν θέλω νὰ εἴπω ὅτι αὐταὶ αἱ αἰτήσεις πρέπει νὰ γίνωσιν ὅλαι δεκταί, οὔτε εἰσέρχομαι εἰς τὸ διοικητικὸν μέρος. Λέγω ταῦτα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου διὰ νὰ συστήσω ὅπως, ἐὰν ἐγίνετο ἕνας ἔλεγχος ἐπὶ τῶν αἰτήσεων τούτων, νὰ ἐγίνετο οὕτως ὥστε νὰ ἐξακριβοῦτο ποῖαι εἶναι αἱ εἰδικότητες καὶ ποῖοι ἐξήσκησαν τὸ ἐπάγγελμά των εἰς τὴν κοινωνίαν, διὰ νὰ δύνανται νὰ συμπληρώσουν τὰ κενὰ τὰ ὁποῖα ὑπάρχουσι καὶ θὰ ὑπάρξωσιν εἰς τὸ προσεχὲς μέλλον, ὥστε κατὰ τὴν ἐπιστράτευσιν νὰ μὴ κληθῶσι, διότι καλούμενοι πᾶν ἄλλο παρὰ ἰατροὶ θὰ καλοῦνται.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Ἀλαβᾶνος ἔχει τὸν λόγον.

§132Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ προσθέσω ὀλίγας λέξεις εἰς τὰ λεχθέντα παρὰ τοῦ κ. συναδέλφου. Οὐδεμία ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι τὰ λεχθέντα παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου εἶναι κατὰ κεραίαν ἀκριβῆ. Ἐὰν θελήσῃ κανεὶς μεμονωμένας περιστάσεις νὰ ἀναφέρῃ, θὰ εὕρῃ σωρείαν τοιούτων. Καὶ ἐγὼ ὑπηρέτησα ὡς ἔφεδρος ἰατρὸς κατὰ τὸν πόλεμον τὸν Ἑλληνοτουρκικὸν καὶ τὸν Ἑλληνοβουλγαρικόν, εἶδον πολλὰ περιστατικά, ἀλλὰ θὰ εἶναι ἄδικον, Κύριοι, διὰ τὸ ὑγειονομικὸν Σῶμα νὰ μείνῃ ἡ Βουλὴ μὲ τὴν ἐντύπωσιν ὅτι σκεπάζεται μὲ τέτοια μελανὰ νέφη· πρέπει νὰ μάθῃ ἡ Βουλὴ ὅτι τὸ Ἑλληνικὸν ὑγειονομικὸν Σῶμα εἰργάσθη ὑπερανθρώπως κατὰ τὸν πόλεμον. Αὐτὸ δὲν τὸ λέγω ἐγώ· τὸ λέγουσιν αἱ στατιστικαί.

§133Λ. ΝΑΚΟΣ. Τὰς στατιστικὰς ἀναφέρετε; Ἀλλ’ ἐψόφησαν σἂν σκυλλιὰ ἄνθρωποι.

§134Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Δὲν δυνάμεθα νὰ κρίνωμεν ἀπὸ τὸ μεμονωμένον περιστατικὸν τὸ ὅλον. Παρουσιάσθη εἰς τὴν Βουλὴν ἡ γάγγραινα τοῦ σώματος, ὄχι ὅμως καὶ τὸ ὑγιὲς αὐτοῦ.

§135ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐκάμαμεν τὴν διάκρισιν αὐτήν.

§136Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Οἱ ξένοι Ἐρυθροὶ Σταυροὶ βεβαιοῦσι καὶ ἐκφράζουσι τὴν ἔκπληξίν των κατὰ τὴν ἐποχὴν καθ’ ἣν ἐφάνη εἰς τὸ Παγγαῖον ἡ χολέρα, διὰ τὴν ταχύτητα μεθ’ ἧς ἐξετελέσθησαν οἱ ἐμβολιασμοί.

§137Λ. ΝΑΚΟΣ. Διὰ τὸν ἑαυτόν τους.

§138Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Ξένοι κριτικοὶ ἀναφέρουν περὶ αὐτῶν καὶ τὸ λέγω πρὸς τιμήν τους. Ἐὰν ἀναγνώσητε τὰς γνώμας καὶ τὰς κρίσεις τῶν ἁρμοδίων, θὰ ἴδητε ὅτι καὶ περὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ ὑγειονομικοῦ Σώματος ὅλοι ἀποφαίνονται ὅτι τοῦτο εἶναι τὸ καταλληλότερον καὶ ἀνώτερον.

§139ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Διακόσιοι στρατιῶται ἐν Φιλιππιάδι ἀπέθανον ἀπὸ ἐγκεφαλικὴν μινιγγίτιδα.

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Παπαμιχελάκης.

§141Μ. ΠΑΠΑΜΙΧΕΛΑΚΗΣ. Ἐγὼ δὲν θὰ ἐξετάσω ποίαν διαγωγὴν ἔδειξε τὸ ὑγειονομικὸν Σῶμα κατὰ τὸν πόλεμον τοῦ 1912 καὶ 1913. Θεωρῶ ὑποχρέωσίν μου, χάριν τῆς τιμῆς τοῦ ὑγειονομικοῦ Σώματος τὸ ὁποῖον ὑπηρετεῖ σήμερον εἰς τὸν στρατὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης —καὶ τοῦτο τὸ λέγω διότι καὶ ἐγὼ ὑπηρέτησα ὡς ἰατρὸς τοῦ 8ου συντάγματος— νὰ βεβαιώσω ὅτι τὸ ὑγειονομικὸν Σῶμα σήμερον ἐξυπηρετεῖ ἄριστα τὰς ἀνάγκας τοῦ Στρατοῦ. Ἀλλ’ ἡ Ἐθνικὴ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἔλαβεν ὅλα τὰ μέτρα ὅπως ὁ Στρατὸς ἐν τῷ Μετώπῳ διορθωθῇ πληρέστερον, βεβαιωθεῖτε ὅτι ἔλαβε καὶ ὅλα τὰ μέτρα ἵνα ἡ ὑπηρεσία ἡ ὑγειονομικὴ διεξάγεται τελεσφορώτερον, τὸ λέγω δὲ τοῦτο διότι εὑρισκόμεθα εἰς τὰς παραμονὰς ἐπιστρατεύσεως. Σήμερον ἡ ὑγειονομικὴ ὑπηρεσία τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἐξυπηρετεῖ ἄριστα τὰς ἀνάγκας τοῦ Στρατοῦ.

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περατωμένη. —Οἱ κ.κ. Ι. Λεκανίδης καὶ Γ. Μυλωνογιάννης παρακαλοῦσι τὴν Κυβέρνησιν ὅπως ἀμείψῃ τοὺς ἀξιωματικοὺς καὶ ὁπλίτας τοῦ Στρατοῦ καὶ τῆς Χωροφυλακῆς, τοὺς προσχωρήσαντας εἰς τὸ Ἐθνικὸν Κίνημα.

§143Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Ἐρχόμεθα νὰ συστήσωμεν καὶ πάλιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ὅπως σπεύσῃ νὰ παράσχῃ μίαν ἀμοιβὴν εἰς τοὺς ἀξιωματικούς, ὑπαξιωματικοὺς καὶ στρατιώτας τοῦ Στρατοῦ καὶ τῆς Χωροφυλακῆς τοὺς σπεύσαντας ἀνεπιφυλάκτως καὶ μετ’ αὐταπαρνήσεως νὰ μετάσχωσιν ἀρχῆθεν εἰς τὸ Ἐθνικὸν Κίνημα, νὰ λάβωσι μέρος εἰς τὰς μάχας, νὰ ἀγωνισθῶσιν ὑπερανθρώπως διὰ τὴν ἐν γένει ἐπιτυχίαν τοῦ Κινήματος, προάγουσα αὐτοὺς κατ’ ἐκλογὴν καὶ ἀπονέμουσα εἰς αὐτοὺς μίαν οἱανδήποτε ἄλλην ἀμοιβήν.

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Ἔξαρχος παρακαλεῖ τὸν κ. ἐπὶ τῆς Περιθάλψεως Ὑπουργὸν ἵνα μεριμνήσῃ καὶ κατατάξῃ μεταξὺ τῶν ἐχόντων δικαίωμα περιθάλψεως καὶ τὰς ἀπόρους οἰκογενείας τῶν προστατῶν ἐκείνων, οἵτινες, ἔχοντες τὸ κέντρον τῆς ἐργασίας αὐτῶν καὶ ἐγκατεστημένοι ἐν ταῖς ὑπ’ αὐτῶν κατεχομέναις Χώραις, ἀδυνατοῦσι, λόγῳ τοῦ ἀποκλεισμοῦ, νὰ συντηρήσωσι τὰς οἰκογενείας αὐτῶν.

§145Δ. ΕΞΑΡΧΟΥ. Οἱ κάτοικοι Μακεδονίας ἀνέκαθεν ἔχουσιν ἐγκατασταθῆ ἐν Ρουμανίᾳ, Βουλγαρίᾳ καὶ Μ. Ἀσίᾳ, ἐπὶ τριετίαν δὲ ἤδη οἱ κάτοικοι αὐτοὶ εἶναι ἀποκεκλεισμένοι, οὕτως ὥστε αἱ οἰκογένειαι αὐτῶν ἀδυνατοῦσι νὰ λάβωσι τὰ μέσα τοῦ ζῆν ἀπὸ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ φροντίσῃ περὶ τῶν ἀπόρων οἰκογενειῶν αὐτῶν, αἵτινες μέχρι σήμερον, λόγῳ τοῦ ἀποκλεισμοῦ, στεροῦνται καὶ αὐτοῦ τοῦ ἄρτου.

§146Σ. ΣΙΜΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Περιθάλψεως). Λυποῦμαι πληροφορῶν τὸν ἔντιμον συνάδελφον ὅτι ὁ κανονισμὸς τοῦ Ὑπουργείου τῆς Περιθάλψεως δὲν προβλέπει περὶ τοιαύτης περιπτώσεως, διότι πρόκειται περὶ περιθάλψεως μόνον προσφύγων καὶ οὐχὶ περὶ πολιτῶν εὑρισκομένων ἐν ἀπορίᾳ, ἐν τῇ κατηγορίᾳ δὲ ταύτῃ ὑπάρχουσι πολλοὶ ἄνθρωποι. Τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Περιθάλψεως περιλαμβάνει ὡρισμένας κατηγορίας, δηλ. τοὺς πρόσφυγας Μακεδονίας, Θράκης, Μικρᾶς Ἀσίας καὶ ἐν γένει τοὺς πρόσφυγας ἐκ τῆς ὑποδούλου Ἑλλάδος, οὐδεμίαν δὲ ἄλλην δικαιοδοσίαν καὶ ἁρμοδιότητα ἔχει περὶ ἑτέρας κατηγορίας ἀνθρώπων, οἵτινες βεβαίως εἶναι ἄξιοι πάσης προνοίας ἐκ μέρους τοῦ Κράτους, ἀλλὰ τὰ οἰκονομικά μας δὲν ἐπιτρέπουσι τοιαύτην πρόνοιαν, δυστυχῶς.

§147Δ. ΕΞΑΡΧΟΥ. Καὶ οὗτοι διατελοῦσιν ὑπὸ τὰς αὐτὰς συνθήκας, ὡς καὶ οἱ ἄλλοι.

§148Σ. ΣΙΜΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Περιθάλψεως). Μόνον οἱ προσφυγοῦντες ἐν τῇ Παλαιᾷ Ἑλλάδι περιθάλπονται· περὶ τῶν ἄλλων, μὲ ὅλην τὴν ἐπιθυμίαν τὴν ὁποίαν ἔχομεν, δὲν δύναται νὰ ληφθῇ πρόνοια. Ἐὰν εἰς τὸ μέλλον δοθῇ εὐκαιρία, ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου τὰς παρακλήσεις σας.

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τελευταία ἐπερώτησις ἀναβάλλεται. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ὁρίσῃ ἡμέραν συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἀπαντήσεως εἰς τὸν Βασιλικὸν Λόγον.

§150Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἐὰν ἡ Βουλὴ συναινῇ, θὰ ἐπρότεινον νὰ ὁρισθῇ ἡ Πέμπτη, νὰ ἐγγραφῇ δὲ πρῶτον εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν.

§151ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

§153Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ἐπὶ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, κ. Πρόεδρε.

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§155Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἐπειδὴ ἔτυχε, λόγῳ ἀσθενείας, νὰ μὴ μετάσχω τῆς συνελεύσεως τῶν βουλευτῶν τῶν σταφιδοπαραγωγῶν μερῶν, νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, προκειμένου περὶ τοῦ ποσοστοῦ τοῦ παρακρατήματος, ἐὰν ἀπεκρυσταλλώθη εἰς ἀπόφασιν ἡ γνώμη του ἐν σχέσει πρὸς τὸ εἰς εἶδος παρακράτημα, διότι δι’ ἡμᾶς τοὺς ἐκ Δυτικῆς Πελοποννήσου καταγομένους τὸ εἶδος τοῦ διακανονισμοῦ, εἰς εἶδος ἢ εἰς χρῆμα, ἔχει μεγάλην σημασίαν· διότι, ὡς γνωστόν, ἡ σταφιδοπαραγωγὴ ὑπέστη πολλὰς κακουχίας. Δύναται νὰ εἴπῃ τις ὅτι λόγῳ τοῦ ἀποκλεισμοῦ δὲν ἐξῆλθεν ὁλόκληρον τὸ ποσὸν τὸ παραχθέν, ἀλλ’ ἀπέμεινεν ἓν ἀπόθεμα ἀρκετὰ σημαντικόν, τὸ ὁποῖον, προστιθέμενον εἰς τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον θὰ παραχθῇ ἐφέτος, βεβαίως θὰ παρουσιάσῃ πλεόνασμα παραγωγῆς. Διὰ τοῦτο ἤθελον παρακαλέσει ὑμᾶς, κ. Ὑπουργέ, νὰ πληροφορήσητε τὴν Βουλὴν ἐὰν ἀπεφάσισεν ἡ Κυβέρνησις τὸ ζήτημα τοῦτο τοῦ παρακρατήματος καὶ ἐὰν ἐκανόνισε τοῦτο εἰς εἶδος ἢ εἰς χρῆμα ἢ καὶ μικτόν.

§156Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶναι ἡ Κυβέρνησις ἡ κανονίζουσα τὸ ζήτημα τοῦτο, ἀλλ’ ἡ Ἑνιαία, θὰ προσθέσω ὅμως ὅτι διὰ τὸ τρέχον ἔτος δὲν εἶναι μόνον ἡ Ἑνιαία ἡ δυναμένη νὰ κανονίσῃ τὸ ζήτημα. Γνωρίζετε ὅτι ἵνα ἐξαχθῇ σταφίς, πρέπει νὰ ὑπάρχουν τὰ μέσα τῆς ἐξαγωγῆς, οἱ μέλλοντες δὲ νὰ μᾶς χορηγήσωσι τὰ μέσα ταῦτα ἔχουσι καὶ γνώμην ἐπ’ αὐτοῦ, ἥτις εἶναι συμβουλευτικὴ τυπικῶς, ἀλλὰ δι’ ἡμᾶς εἶναι δεσμευτική, διότι, ἐὰν δὲν ἐμένομεν σύμφωνοι, ποῖον θὰ ἦτο τὸ ἀποτέλεσμα; Σήμερον ἀντηλλάξαμεν ἐπιστολὰς μὲ τὴν Ἑνιαίαν δι’ ὧν παρετείναμεν τὴν προθεσμίαν καὶ διεξάγομεν διπλωματικὰς ἐνεργείας.

§157Κ. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Ἐπειδὴ ἐγεννήθη τὸ ζήτημα τοῦτο, καίτοι ἔλαβον μέρος εἰς τὴν συνέλευσιν ἐκείνην καὶ εἶμαι ἐν γνώσει τῶν ἐνεργειῶν, μεταδίδω ὅμως τὴν πληροφορίαν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ὅτι ἔλαβον τηλεγράφημα ἐκ τῶν Ἐμπορικῶν Συλλόγων Καλαμῶν καὶ Μεσσήνης, οἵτινες παρακαλοῦσι νὰ ὁρισθῇ εἰς εἶδος τὸ ποσοστὸν τοῦ παρακρατήματος κατὰ 50%.

§158Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Πρέπει νὰ μάθωσιν οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ ὅτι ἐφέτος δὲν θὰ γίνῃ χωριστὸν τὸ ἐμπόριον τῆς σταφίδος. Τὸ ζήτημα θὰ κανονισθῇ μετ’ ἐκείνων, οἵτινες θὰ παράσχωσι τὰ μέσα τῆς ἐξαγωγῆς, δὲν πρέπει δὲ νὰ δημιουργηθῶσι παρεξηγήσεις.

§159Κ. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Ἐγὼ μεταδίδω τὰς πληροφορίας ταύτας.

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 11 Ἰουλίου 1917 ἀναγκαστικοῦ Β. Διατάγματος «περὶ τροποποιήσεως τοῦ Καταστατικοῦ τῆς Ἱερᾶς Συνόδου τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος κλπ.». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). —Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 21 Αὐγούστου 1916 Ν. Δ. «περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος ἐπὶ ἓν εἰσέτι ἔτος τοῦ νόμου 679 «περὶ προσωρινῆς ρυθμίσεως τῶν σχέσεων μεταξὺ ἰδιοκτητῶν τσιφλικίων καὶ ἐπιμόρτων καλλιεργητῶν κλπ. καὶ περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ αὐτοῦ νόμου μέχρι τῆς 31 Αὐγούστου 1918». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). —Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 204 τῆς 25 Μαρτίου 1914». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). —Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀνακλήσεως τῶν ἀπολύσεων καὶ περὶ μονιμοποιήσεως καὶ διακανονισμοῦ τῆς θέσεως τῶν ὑπαλλήλων τῶν διαφόρων κλάδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν τῶν προσληφθέντων ὑπὸ τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). —Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως ἐμμίσθων προξενικῶν Ἀρχῶν ἐν ταῖς Ἡνωμέναις Πολιτείαις τῆς Ἀμερικῆς καὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ ΧΝϚʹ νόμου, ὡς μετερρυθμίσθη διὰ διαφόρων νόμων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). —Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 16 Μαρτίου 1917 Β.Δ. «περὶ συμψηφισμοῦ τοῦ ποσοῦ τῶν δελτίων ἐπιτάξεως κτηνῶν, ὀχημάτων καὶ σαγῶν εἴς τινα τῶν πρὸς τὸ Δημόσιον Ταμεῖον χρεῶν».

§161Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Νὰ ἀναβληθῇ, κύριε Πρόεδρε.

§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ἀναβάλλεται. —Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ νομοθετικοῦ διατάγματος τῆς 29 Ἰουνίου 1917 «περὶ καταργήσεως διατάξεως τοῦ νόμου περὶ πωλήσεως κινίνης». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). —Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Β. Δ. τῆς 19ης Ἰουνίου 1917 «περὶ μισθώσεως οἰκημάτων διὰ τὴν ἐγκατάστασιν τοῦ Ὑπουργείου Περιθάλψεως». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). —Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Β. Δ. τῆς 8 Ἰουλίου 1917 «περὶ περιθάλψεως τῶν προσφύγων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). —Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐξήσεως τῆς τιμῆς εἰδῶν τινων τῶν Μονοπωλίων». Ἐπ’ αὐτοῦ ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Ζαβιτζιάνου.

§163Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ αὔξησις τῆς φορολογίας τοῦ ἅλατος εἰς Λευκάδα, Κέρκυραν καὶ Ζάκυνθον εἶναι ἀνάλογος πρὸς τὴν αὔξησιν τῆς τιμῆς τοῦ ἅλατος εἰς ὅλα τὰ μέρη, δηλαδὴ πάντοτε μένει ἡ διαφορὰ τῶν 5 λεπτῶν. Τὸ τοιοῦτον εἶναι δίκαιον, διότι ἡ δαπάνη τῆς παραγωγῆς τοῦ ἅλατος εἶναι σήμερον μεγαλειτέρα. Εἶδον καὶ τὴν αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Ζαβιτζιάνου, ἀλλὰ σήμερον, λόγῳ τῶν ἐκτάκτων περιστάσεων, ὅλαι αἱ συμβάσεις δὲν ἐφαρμόζονται.

§164Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Ὅταν τὸ Δημόσιον κάμνῃ μίαν σύμβασιν μὲ τὰς ἐγχωρίας Ἀρχὰς τοῦ νομοῦ καὶ λέγει ὅτι παίρνει τὸ ἅλας ἀντὶ εὐτελοῦς ποσοῦ, ἀλλὰ εἰς ἀντάλλαγμα δίδει τὸ δικαίωμα νὰ πωλῆται εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα τὸ ἅλας κατά τι ὀλιγώτερον, ἐπὶ τῇ βάσει τίνος λόγου δι’ ἑνὸς νομοσχεδίου καταργεῖτε μίαν σύμβασιν καὶ περιφρονεῖτε ἕνα νόμον· διότι σὺν τοῖς ἄλλοις εἰς τὴν Ἑπτάνησον δὲν δύναται νὰ ἐπιβληθῇ διὰ νομοθετικοῦ διατάγματος φορολογία, ἐὰν δὲν εἴπητε ἐν αὐτῷ ὅτι πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ εἰς τὸ μέρος αὐτό. Ἡ τροπολογία μου ἀφορᾷ εἰς τὸ νὰ καταστῇ σεβαστὸς εἷς νόμος καὶ μία σύμβασις, παρακαλῶ δὲ τὸν κ. Πρόεδρον νὰ ἐρωτήσῃ τὴν Βουλὴν διὰ νὰ ἀπορρίψῃ τὴν τροπολογίαν.

§165Α. ΣΙΔΕΡΗΣ. Ὡς καὶ ἐκ τῆς ἐπερωτήσεώς μου φαίνεται, ὁ εἰδικὸς νόμος περὶ Λευκάδος δὲν ὁρίζει ὅτι ἡ διαφορὰ τῆς τιμῆς τοῦ ἅλατος ἐν Λευκάδι ἀπὸ τὰ ἄλλα μέρη θὰ εἶναι μικροτέρα κατὰ 5 λεπτὰ ὥστε τὸ Δημόσιον νὰ δύναται νὰ μεταβάλῃ ὁπότε θέλῃ τὰς τιμάς, ὑποχρεούμενον μόνον νὰ τηρῇ τὴν διαφορὰν τῶν 5 λεπτῶν κατ’ ὀκᾶν διὰ τὰ μέρη ἐκεῖνα. Ὁ νόμος ὁρίζει ἀπολύτως 5 λεπτὰ διότι τὸ Δημόσιον ἔλαβε τὰς ἁλυκὰς τῆς ἐγχωρίου περιουσίας τῆς Λευκάδος, συνίσταται δὲ τὸ προνόμιον τοῦτο εἰς τὸ νὰ ἀγοράζωσιν οἱ κάτοικοι τὸ ἅλας ἀντὶ 5 λεπτῶν καὶ ὄχι ὀλιγώτερον κατὰ 5 λεπτά, διότι κατὰ τοιοῦτον τρόπον καταργοῦμεν τὴν σύμβασιν, νομίζω δὲ ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ τὸ πράξωμεν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἰσχυρίσθη ἡ Κυβέρνησις, ὅτι εἶναι πολεμικὸς φόρος, δὲν εἶναι ὀρθόν, διότι φόρος τοιοῦτος ἐπὶ εἰδῶν πρώτης ἀνάγκης δὲν πρέπει νὰ ἐπιβάλλεται. Διὰ τοῦτο ἡ τροπολογία τοῦ κ. βουλευτοῦ Κερκύρας πρέπει νὰ γίνῃ δεκτή.

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Ζαβιτζιάνου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκεται καὶ ψηφίζεται τὸ νομοσχέδιον εἰς βʹ κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον συζήτησιν).

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Β. Δ. τῆς 8 Ἰουλίου 1917 «περὶ τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου τῆς Περιθάλψεως καὶ περὶ τῆς ὀργανώσεως τῶν ὑπηρεσιῶν αὐτοῦ». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ σύνολον ἀναβάλλεται. —Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Β.Δ. τῆς 14 Ἰουνίου 1917 «περὶ συστάσεως Ὑπουργείου Περιθάλψεως». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). —Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 8 Ἰουλίου ἐ.ἔ. νομοθετικοῦ διατάγματος «περὶ ἐπεκτάσεως καθ’ ὅλον τὸ Κράτος τῆς ἰσχύος τοῦ ἀπὸ 4 Ἰουνίου 1917 ὑπ’ ἀριθ. 2718 Διατάγματος τῆς ἐν Θεσσαλονίκῃ Προσωρινῆς Κυβερνήσεως «περὶ παρατάσεως τῆς προθεσμίας πρὸς πληρωμὴν τῶν χρεῶν τῶν χρήσεων 1914, 1915 καὶ 1916». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). —Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 29 Ἰουνίου ἐ.ἔ. νομοθετικοῦ διατάγματος «περὶ ὀργανισμοῦ τῆς κεντρικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ ἄρθρου 7 τοῦ νόμου

ΔΡΟΗʹ (4178)».

(Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). —Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 14 Μαρτίου 1917 Β. Δ. «περὶ συντάξεως τῶν φορολογικῶν καταλόγων τῶν οἰκοδομῶν 1912–1921 καὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τῶν καταλόγων τῶν ἐπιτηδευμάτων 1913–1916 καὶ εἰσοδήματος 1914–1916 ἐπὶ ἓν ἔτος». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). —Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 25 Αὐγούστου 1916 Β. Δ. «περὶ βεβαιώσεως τοῦ φόρου οἰκοδομῶν καὶ εἰσοδήματος τοῦ ἔτους 1916 ἐπὶ τῇ βάσει τῶν δηλώσεων καὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τῶν φορολογικῶν καταλόγων τῶν ἐπιτηδευμάτων τῆς τριετίας 1913 –1915 ἐπὶ ἓν ἔτος». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). —Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Β. Δ. τῆς 8 Ἰουλίου 1917 «περὶ παροχῆς περιθάλψεως εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν ὑπὸ τὰ ὅπλα ὑπηρετούντων ἀνδρῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). —Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπεκτάσεως τῆς ἰσχύος καθ’ ὅλον τὸ Κράτος τοῦ ἀπὸ τῆς 28ης Μαρτίου 1917 Διατάγματος τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως «περὶ κανονισμοῦ τῶν δικαιολογητικῶν καὶ ὁδοιπορικῶν ἐξόδων τῶν ἐπὶ εἰδικῇ ἀποστολῇ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἀποστελλομένων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). —Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τῆς περιθάλψεως τῶν θυμάτων πολέμου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). —Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ πληρωμῆς τῶν καθυστερουμένων ἐπιδομάτων εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν ἐπιστράτων τῆς ἐπιστρατεύσεως τοῦ 1915». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). —Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ πληρωμῆς τοῦ μισθοῦ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ ὑπηρετῶν τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως τῶν ἀναλαβόντων ὑπηρεσίαν πρὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ διορισμοῦ αὐτῶν εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). —Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανώσεως τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). —Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διοικήσεως τοῦ Ἐμπορικοῦ Ναυτικοῦ». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). —Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 31 Δεκεμβρίου 1916 Β.Δ. «περὶ ἀπαγορεύσεως πάσης συμβατικῆς ἀπαλλοτριώσεως ἄνευ ἀδείας τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, Ἑλληνικοῦ πλοίου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). —Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν ἐν τῇ ναυτικῇ ποινικῇ δικαιοδοσίᾳ ἰσχυουσῶν διατάξεων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). —Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ χορηγήσεως ἀποζημιώσεως εἰς τοὺς ἐκ τῶν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν ὑπαγομένους ἐμμίσθους ὑπαλλήλους τοὺς ὑποστάντας ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ, ἕνεκα λόγων ἀνωτέρας βίας, ὑλικὰς ζημίας ἀποχρώντως βεβαιωμένας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§169Σ. ΣΙΜΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Περιθάλψεως). Ἐὰν ἡ Βουλὴ δὲν ἔχει ἀντίρρησιν, θὰ σᾶς παρακαλέσω, κ. Πρόεδρε, ὅπως τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 46 θεωρηθῇ κατεπεῖγον.

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Κηρύσσεται κατεπεῖγον.

§171Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Καὶ τὰ δικαστικά, κ. Πρόεδρε.

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. —Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως αʹ) τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1673 τῆς 28 Φεβρουαρίου 1917 Διατάγματος τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως «περὶ μεταρρυθμίσεως τοῦ κατὰ τὸν νόμον 186 Διοικητικοῦ Δικαστηρίου τῶν Μεταλλείων», βʹ) τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1714 τῆς 11 Μαρτίου 1917 Διατάγματος τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως «περὶ ἀντικαταστάσεως λέξεων ἐν τῷ νόμῳ ΒΠΝΞʹ τοῦ ἔτους 1893 καὶ τῷ Διατάγματι τῆς 18, 21 Δεκεμβρίου τοῦ ἔτους 1893», γʹ) τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2072 τῆς 11 Ἀπριλίου 1917 Διατάγματος τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως «περὶ παροχῆς εἰς τοὺς τμηματάρχας αʹ τάξεως τῆς Ἀνωτ. Διευθύνσεως τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας τοὺς διευθύνοντας πλείονα τοῦ ἑνὸς τμήματα τοῦ αὐτοῦ μισθοῦ μὲ τὸν τοῦ Διευθυντοῦ τῶν Μεταλλείων, δʹ) τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2555 τῆς 11 Ἰανουαρίου 1917 Διατάγματος τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως «περὶ συντομεύσεως τῶν νομίμων προθεσμιῶν ἐπὶ ἐκτελέσεως ἔργων καὶ προμηθειῶν τῆς Ἀνωτ. Διευθύνσεως τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). —Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 24 Μαρτίου 1917 Ν. Β. Διατάγματος «περὶ ἀπονομῆς εἰς τοὺς Γενικὸν Οἶκον Ἐμπορίου «Ἅγκυρα» καὶ Δημήτριον Τσακαλῶτον, χημικόν, διετοῦς προνομίου ἀποκλειστικῆς κατασκευῆς καὶ ἐμπορίας λύχνου φωτιστικοῦ μετὰ θρυαλλίδος». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). —Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ τῆς Ἑλλάδος καὶ Ἱσπανίας ἐν Ἀθήναις τῇ 17)30 Μαΐου 1917 ὑπογραφείσης Δηλώσεως πρὸς διακανονισμὸν τῆς συμβατικῆς θέσεως τῆς Ἑλλάδος ἐν τῇ Ἱσπανικῇ ζώνῃ τῆς Σιριφικῆς Αὐτοκρατορίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§173Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Διὰ τὰ εἰς αʹ συζήτησιν νομοσχέδια παρακαλῶ νὰ μὴ ἀναμείνωμεν τὴν ἔκθεσιν τῶν Ἐπιτροπῶν.

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Κηρύσσονται κατεπείγοντα. —Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μεταρρυθμίσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων ἀφορωσῶν τὴν Στρατιωτικὴν Δικαιοσύνην». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). —Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν ἀπὸ 11 Ἰουλίου 1917 δύο Β. Διαταγμάτων «περὶ ἀναστολῆς τῆς ἰσχύος τῶν διατάξεων τῶν ἄρθρων 14 τοῦ ΓΡΞΕʹ νόμου καὶ 88 τοῦ ΓϠΟΓʹ νόμου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). —Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 22 Ἰουνίου 1917 Β. Διατάγματος «περὶ τῶν ἀποτελεσμάτων τῆς παύσεως δικαστικῶν τινων ὑπαλλήλων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). —Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 11 Ἰουλίου 1917 Β.Δ. «περὶ τῆς πειθαρχικῆς ἐξουσίας τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). —Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Διατάγματος «περὶ ἀναστολῆς κατὰ τὸ ἔτος 1917 τῆς ἰσχύος τοῦ ΡΠΑʹ νόμου τοῦ ἔτους 1851 περὶ δικαστικῶν διακοπῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). —Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 22 Ἰουνίου 1917 Β.Δ. «περὶ ἀναψηλαφήσεως πειθαρχικῶν ἀποφάσεων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). —Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 22 Ἰουνίου 1917 Β. Δ. «περὶ χορηγήσεως ἀμνηστίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). —Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 29 Ἰουνίου 1917 Β. Διατάγματος «περὶ μεταρρυθμίσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου ΔΞΗʹ τῆς 6 Ὀκτωβρίου 1912 «περὶ ἀναστολῆς παραγραφῶν προθεσμιῶν καὶ δικαστικῶν ἐν γένει πράξεων ἐν καιρῷ ἐπιστρατεύσεως».

§175Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Τὸν λόγον, παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, ἐπ’ αὐτοῦ.

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Ρακτιβὰν ἔχει τὸν λόγον.

§177Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Τὸ προκείμενον νομοσχέδιον κωδικοποιεῖ τὰς διατάξεις, αἵτινες ἐπηκολούθησαν τὸν νόμον περὶ δικαιοστασίου καὶ ἐπιφέρει φυσικὰ εἰς αὐτὰς διορθώσεις τινάς. Μεταξὺ τῶν διατάξεων τούτων εἶναι καὶ ἡ λεγομένη περὶ ἐνοικιοστασίου, διὰ τῆς ὁποίας ἀνανεοῦνται ὑποχρεωτικῶς αἱ ὑπάρχουσαι μισθώσεις δι’ ὅσον χρόνον ὁρίζει τὸ Διάταγμα ὑπὸ τὸ αὐτὸ μίσθωμα καὶ ὑπὸ τοὺς ἰδίους ὅρους. Ἡ διάταξις αὐτὴ ἴσως καὶ κατ’ ἀρχὴν δὲν εἶναι ὀρθή. Βεβαίως δὲν δύναται νὰ ἐπιτραπῇ εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας νὰ πλεονεκτῶσιν, ἠδύνατο ὅμως νὰ ἐφαρμοσθῇ ἓν εἶδος διατιμήσεως ὑποχρεωτικῆς. Ἐπίσης ὀρθὸν εἶναι νὰ ἔχωσιν ἐφαρμογὴν αἱ διατάξεις περὶ αἰσχροκερδείας. Ἀλλ’ ἡ ὑποχρεωτικὴ ἀνανέωσις πρὸς τοῖς ἄλλοις δημιουργεῖ ἀνισότητα, διότι ἄλλος ἔχει ἐνοικιάσει τὸ σπίτι του εἰς καλὴν τιμήν, ἄλλος ὅμως τὸ ἐνοικίασε κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ ἔτους καὶ εἶναι γνωστὸν ὅτι ἐν Ἀθήναις τοὐλάχιστον αἱ τοιαῦται μισθώσεις δὲν γίνονται ἐπὶ καλῷ μισθώματι. Ἐπὶ πλέον ὑπάρχουσι διάφοροι ἐξαιρέσεις. Ὑπάρχουσιν ἐνοικιασταὶ οἱ ὁποῖοι φεύγουσιν ἑκουσίως, ἀφίνοντες ὀλίγας τινὰς οἰκίας, αἵτινες ἀποτελοῦσιν ἀντικείμενον τῆς μεγαλυτέρας κερδοσκοπίας. Ἐπίσης τὸ Δημόσιον εἰσήγαγεν ἐξαίρεσιν ὑπὲρ ἑαυτοῦ καὶ τῶν εὐαγῶν ἱδρυμάτων καὶ ἡ μίσθωσις τῶν οἰκιῶν τούτων πάλιν δὲν γίνεται ὑπὸ εὐμενεῖς διὰ τοὺς ἐνοικιαστὰς ὅρους. Ἀλλὰ τοῦτο εἶναι ζήτημα ἀρχῆς, εἰς τὴν ὁποίαν δὲν δύναμαι νὰ ἐπιμείνω, ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις θέλει τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ δικαιοστασίου ἐνταῦθα. Ἐπίσης πλημμέλειαι πολλαὶ παρετηρήθησαν κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου, διότι διὰ τῶν ἐκτελεστικῶν διαταγμάτων ὡρίσθη ἡ ἀνανέωσις ὑπὸ τὸ αὐτὸ μίσθωμα, ἐπετράπη δὲ ἡ αὔξησις μόνον εἰς τὰ μεγάλα μισθώματα, ἄνω τῶν 250 δρ. ἢ ἄνω τῶν 200. Ἂν ὅμως ὑπάρχωσιν ἰδιοκτῆται, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἄξιοι προστασίας, οὗτοι εἶναι οἱ μικροϊδιοκτῆται, οἱ ἔχοντες τὰς μικροτέρας οἰκοδομάς δὲν ἐννοῶ δὲ διατί, προκειμένου περὶ ὑποχρεωτικῆς ἀνανεώσεως σήμερον, ἐνῷ ὅλα τὰ εἴδη τῆς ζωῆς ηὐξήθησαν εἰς τόσον βαθμόν, νὰ μὴ ἐπιτραπῇ καὶ εἰς τὸν ἰδιοκτήτην τὸν ἔχοντα μεμισθωμένον τὸ σπίτι του πρὸς δρ. 40 κατὰ μῆνα, νὰ πάρῃ 44 δρ., τὸ 10% δηλ. Ἄλλη πλημμέλεια, ἀφορῶσα τὴν ἐφαρμογὴν ἐπίσης, εἶναι ὅτι διὰ τὰ μαγαζεῖα δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ τεθῇ αὐτὴ ἡ ἀνανέωσις, δεδομένου ὅτι ταῦτα ἀπολαμβάνουσι παρὰ τῶν πελατῶν των πολλαπλασίων ποσῶν. Ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχει ἀνάγκην ναμοθετικῆς προνοίας εἶναι νὰ διαφυλαχθῇ εἰς τὸν ἰδιοκτήτην τὸ δικαίωμα ὅπως κάμῃ ὁ ἴδιος χρῆσιν τοῦ κτήματός του. Εἶναι τοῦτο τόσον φυσικὸν ὥστε δὲν νομίζω ὅτι ὑπάρχει ἀνάγκη ἀναπτύξεως. Χρειάζεται μόνον νὰ ἐξασφαλισθῶμεν ἀπὸ καταχρήσεων ἢ ἀδικιῶν καὶ νομίζω ὅτι ἐξασφαλιζόμεθα τελείως διὰ τῆς τροπολογίας, ἣν λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ εἰσαγάγω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Κατ’ αὐτὴν ὁ πρόεδρος τῶν Πρωτοδικῶν θὰ κρίνῃ ἂν πράγματι ὑπάρχει τοιαύτη περίπτωσις καὶ ἐπὶ πλέον δικαιοῦται νὰ ἐπιβάλῃ ἐγγύησιν εἰς τὸν ἰδιοκτήτην καὶ ποινικὴν ρήτραν, ἡ ὁποία θὰ καταπίπτῃ ὑπὲρ τοῦ μισθωτοῦ, ἐν ᾗ περιπτώσει ἤθελον ἀθετήσει τὴν ὑποχρέωσιν αὐτοῦ ὁ ἰδιοκτήτης. Νομίζω ὅτι ὑπὸ τοὺς περιορισμοὺς τούτους πρέπει νὰ χορηγηθῇ ἡ ζητουμένη ἐξαίρεσις. Κίνδυνος ἐκβιάσεων δὲν ὑπάρχει ἐφ’ ὅσον, ἐπαναλαμβάνω, ἐπιβάλλεται ἡ ἐγγύησις καὶ ἡ ποινικὴ ρήτρα καὶ θὰ συλλογισθῇ πολὺ ὁ ἰδιοκτήτης νὰ μεταχειρισθῇ ὡς ἐκβίασιν τὸ ὅτι θὰ κάμῃ χρῆσιν, ἂν πράγματι δὲν προτίθεται τοῦτο. Νομίζω ὅτι εἶναι ἐντελῶς ἐξησφαλισμένη ἡ ἐκτέλεσις τῆς διατάξεως καὶ εἶναι ὀρθὸν εἰς τὸ νομοθετικὸν διάταγμα νὰ εἰσαχθῇ ἡ ἐξαίρεσις τὴν ὁποίαν εἰσηγοῦμαι. Ἐπίσης ἐγείρεται καὶ τὸ ἑξῆς ζήτημα: Ἀπὸ πότε εἶναι ἐφαρμοστέα ἡ διάταξις αὐτή; Οἱ ἐνδιαφερόμενοι ἰδιοκτῆται παρουσιάσθησαν, ὡς μοὶ εἶπον, εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης καὶ ἐλέχθη εἰς αὐτοὺς ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ διάταξις αὐτὴ ἀπὸ ἐφέτος, ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ συνέλθῃ καὶ ἔχει καιρὸν νὰ τὴν ψηφίσῃ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει πρέπει νὰ προστεθῇ εἰς τὴν τροπολογίαν καὶ εἰδικὴ ρήτρα, ὅτι ἡ διάταξις ἐφαρμόζεται καὶ ὡς πρὸς τὸ ἐν ἰσχύϊ ἐνοικιοστάσιον, διότι ἐν τῷ μεταξὺ ἐξεδόθη Διάταγμα παρατεῖνον τὸ ἐνοικιοστάσιον μέχρι τῆς 31 Αὐγούστου 1918, ἔχουσι δὲ οἱ ἰδιοκτῆται εὔλογον παράπονον, διότι, ἐνῷ ὡρίσθη διὰ τοῦ περυσινοῦ πρώτου Διατάγματος ὅτι τὸ ἐνοικιοστάσιον δὲν θὰ ἰσχύσῃ διὰ τὰς μεταγενεστέρας συμβάσεις, ἐν τούτοις ἡ Πολιτεία ἠθέτησε τὴν ὑπόσχεσίν της αὐτὴν καὶ ὡς ἐκ τούτου οἱ ἰδιοκτῆται ἐνοικίασαν δι’ ἓν ἔτος τὰς οἰκίας των, τῶν ὁποίων ἤθελον νὰ κάμουν χρῆσιν τὸ ἑπόμενον ἔτος, ἐνῷ ἂν ἐγνώριζεν ὅτι θὰ ἐπεξετείνετο ἡ ἀνανέωσις καὶ ἐπὶ τῶν συμβάσεων αὐτῶν θὰ προετίμων ἴσως νὰ ἀφήσουν ἀνενοικίαστον κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος τὸ σπίτι των διὰ νὰ τὸ ἔχουν ἐφέτος. Νομίζω ὅτι ἡ ἀξίωσις εἶναι δεδικαιολογημένη καὶ πρέπει νὰ τεθῇ ὅτι θὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ διάταξις διὰ τὸ ἀρξάμενον ἔτος. Ἀλλὰ καὶ ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει πρέπει πάλιν νὰ γίνῃ ῥητὴ ἐξήγησις ἐν τῷ νόμῳ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα τοῦτο, ἵνα, ἂν εἶναι σύμφωνος, προβῇ εἰς τὴν δέουσαν διόρθωσιν κατὰ τὴν βʹ συζήτησιν.

§178Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Αἱ παρατηρήσεις σας εἶναι ἄξιαι πολλῆς προσοχῆς καὶ θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ἔχητε τὴν καλωσύνην νὰ ἔλθητε καὶ ἰδιαιτέρως νὰ ὁμιλήσωμεν ἐπ’ αὐτῶν.

§179Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Εὐχαρίστως. Δὲν ἔχετε παρὰ νὰ ὁρίσητε ὥραν.

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Γόντικας.

§181Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἐκ τῶν τροπολογιῶν τὰς ὁποίας ἔφερεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἡ μία μόνον μὲ ἀπασχολεῖ ἰδιαιτέρως· αἱ ἄλλαι δύο εἶναι συζητήσιμοι καὶ δύναται ἡ Βουλὴ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ κάμουν ὅ,τι θέλουν. Ἡ τελευταία εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία ἀναιρεῖ ὁλόκληρον τὸ νομοσχέδιον. Ἐὰν γίνῃ δεκτὴ αὐτή, τότε εἶναι περιττὸν νὰ ὑπάρχῃ ὁ νόμος περὶ ἐνοικιοστασίου. Διὰ νὰ ὑπάρχῃ ὁ νόμος περὶ ἐνοικιοστασίου, βεβαίως ὑπάρχει κάποια ἀνάγκη, καὶ ὑπάρχει ἀνάγκη σοβαρά. Ἔρχεται μία τάξις ἰδιοκτητῶν, μικροϊδιοκτητῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἐνοικιάσει οἰκίας μικρὰς εἰς ἄλλους καὶ οἱ ὁποῖοι ζητοῦν νὰ βγοῦν αὐτοὶ ἔξω διὰ νὰ καθίσουν οἱ πρῶτοι. Καὶ ἐρωτῶ ἀμέσως: Ποῦ κάθηνται τώρα οἱ ἄνθρωποι αὐτοί; Δὲν ἔχουν σήμερον ἄλλας οἰκίας; Ἐὰν οὕτω γίνῃ, Κύριοι, καὶ ἐπιτρέψητε ὥστε οἱ μικροϊδιοκτῆται νὰ βγάλουν ἔξω τοὺς ἐνοικιαστάς, θ’ ἀνατραπῇ ὁ ἐν ἰσχύϊ νόμος περὶ ἐνοικιοστασίου, ἐκτὸς δὲ τούτου ἀνελογίσθητε σοβαρῶς τί θὰ συμβῇ ἐν Ἀθήναις; Χιλιάδες ἀνθρώπων θὰ μείνουν εἰς τοὺς δρόμους.

§182Ν. ΞΗΡΟΣ. Καὶ ἂν εἶναι ὑποχρεωτικὴ ἡ ἐγγύησις;

§183Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Δὲν πρόκειται περὶ ἐγγυήσεως, πρόκειται περὶ τοῦ γεγονότος ὅτι χιλιάδες ἄνθρωποι θὰ εὑρεθοῦν εἰς τοὺς δρόμους, διότι ὅλοι οἱ ἰδιοκτῆται, οἱ ὁποῖοι κατελήφθησαν ἀπὸ τὴν ὄρεξιν τῆς αἰσχροκερδείας, θὰ ζητοῦν μεγάλην τιμήν. Δὲν σᾶς εἶναι ἄγνωστον ὅτι οἱ ἐνοικιασταὶ θὰ ἀναγκασθοῦν νὰ δώσουν 20 καὶ 30 δραχ. ἐπὶ πλέον διὰ νὰ μείνουν, διότι οἱ ἰδιοκτῆται ἔχουν πεποίθησιν ὅτι θὰ ἐνοικιάσωσι τὰ σπίτια των εἰς τὸ διπλάσιον, ἀφ’ ἑνὸς ἕνεκεν τῆς ὑπερβολικῆς ζητήσεως, ἀφ’ ἑτέρου δὲ λόγῳ τῆς πολυκοσμίας. Τὸ ἀσφαλιστικὸν μέτρον, τὸ ὁποῖον προτείνει ὁ κ. συνάδελφος, δὲν εἶναι διὰ τὴν τάξιν τῶν ἐνοικιαστῶν κάτω τῶν 200 δραχμῶν, ὥστε νὰ ἐπιβληθῇ καὶ ποινὴ εἰς τὸν ἰδιοκτήτην. Θ’ ἀρχίσῃ μία διαδικασία μεταξὺ τοῦ μισθωτοῦ καὶ τοῦ ἰδιοκτήτου ἐνώπιον τοῦ Προέδρου. Ἐὰν θέλετε νὰ εὐεργετήσητε τοὺς μικροϊδιοκτήτας, δύνασθε ἀμέσως νὰ προβῆτε εἰς τὴν ὑποχρεωτικὴν αὔξησιν τοῦ ἐνοικίου πρὸς ὡρισμένον ποσοστόν, πρὸς 10% π.χ. Ἐὰν θελήσητε νὰ ἐφαρμόσητε τὸ μέτρον, τὸ διὰ τῆς τροπολογίας ζητούμενον, θὰ δημιουργήσητε μίαν ὁλόκληρον τάξιν προσφύγων, ἡ ὁποία θὰ καταφύγῃ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Περιθάλψεως καὶ θὰ ζητήσῃ σκηνὰς νὰ στεγασθῇ.

§184ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 1. (Ἀναγινώσκεται).

§185ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ 1ον ἄρθρον, ἀναγινώσκονται δὲ καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου καὶ γίνονται δεκτὰ εἰς αʹ κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον συζήτησιν).

§186ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 11 Ἰουλίου 1917 Β.Δ. «περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων». (Ἀναγινώσκονται καὶ ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 1–2). Ἄρθρον 3. (Ἀναγινώσκεται).

§187Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον.

§188ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Γόντικας ἔχει τὸν λόγον.

§189Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἐν τῷ τρίτῳ ἐδαφίῳ τοῦ πρώτου ἄρθρου ἀναγράφεται (Ἀναγινώσκει) «Εἰρηνοδίκης βʹ τάξεως διορίζεται πτυχιδοῦχος τῆς Νομικῆς Σχολῆς ὡς ἄνω. Προάγεται δὲ εἰς Εἰρηνοδίκην αʹ τάξεως ἢ Πταισματοδίκην ὁ ἔχων ὑπηρεσίαν ἑνὸς ἔτους ὡς Εἰρηνοδίκης βʹ τάξεως».

§190Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Θὰ τροποποιηθῇ «οἱ ἔχοντες ἄδειαν δικηγόρου».

§191Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Προκειμένου νὰ πληρωθῶσιν αἱ θέσεις τῶν Νέων Χωρῶν, πρέπει νὰ καταληφθῶσιν αὗται παρὰ τὴν ἄδειαν τοῦ δικηγορεῖν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει πρέπει νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψιν καὶ τοὺς ὀκτακοσίους οἱ ὁποῖοι ἐσχάτως ἔλαβον διπλώματα, καθ’ ὃν τρόπον γνωρίζομεν πάντες, καὶ οἱ ὁποῖοι θὰ ζητήσουν νὰ γίνουν Εἰρηνοδῖκαι.

§192Γ. ΤΣΑΚΑΝΙΚΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπάρχει ἴδιος κλάδος Ποινικῆς Δικαιοσύνης, ἀλλὰ ὁ ποινικὸς δικαστὴς εἶναι συγχρόνως καὶ πολιτικός, πρέπει νὰ ληφθοῦν ὑπ’ ὄψιν τὰ ἑξῆς. Τὸ ἄρθρον 3 λέγει (Ἀναγινώσκει): «Ἀντισαγγελεὺς Πρωτοδικῶν διορίζεται δικηγόρος πτυχιδοῦχος τῆς Νομικῆς Σχολῆς ὡς ἄνω, ἔχων τριετῆ ὑπηρεσίαν ὡς τοιοῦτος παρὰ πολυμελεῖ δικαστηρίῳ, ἢ ὡς εἰρηνοδίκης ἢ πταισματοδίκης. Εἰσαγγελεὺς Πρωτοδικῶν διορίζεται αʹ) ὁ ὑπηρετήσας ἐπὶ τριετίαν ὡς ἀντισαγγελεὺς πρωτοδικῶν, βʹ) ὁ ὑπηρετήσας ἐπὶ ὀκταετίαν ὡς δικηγόρος παρὰ πολυμελεῖ δικαστηρίῳ. Ἀντισαγγελεὺς Ἐφετῶν διορίζεται ὁ ὑπηρετήσας ἐπὶ διετίαν ὡς εἰσαγγελεὺς Πρωτοδικῶν. Ἀντισαγγελεὺς Ἀρείου Πάγου διορίζεται ὁ ὑπηρετήσας ὡς ἀντισαγγελεὺς Ἐφετῶν ἢ ἐφέτης ἐπὶ τριετίαν. Δύναται νὰ διορισθῇ ἀντισαγγελεὺς τοῦ Ἀρείου Πάγου, τῇ αἰτήσει του, καὶ εἰσαγγελεὺς Ἐφετῶν. Εἰσαγγελεὺς Ἐφετῶν διορίζεται ὁ ὑπηρετήσας ἐπὶ τριετίαν ὡς ἐφέτης ἢ ὡς ἀντισαγγελεὺς Ἐφετῶν, ἢ ἐπὶ πενταετίαν ὡς εἰσαγγελεὺς Πρωτοδικῶν ἢ εἰς ἀμφοτέρους τοὺς βαθμούς. Εἰσαγγελεὺς τοῦ Ἀρείου Πάγου διορίζεται ὁ ὑπηρετήσας ἐπὶ διετίαν ὡς ἀντιπρόεδρος αὐτοῦ, ἐπὶ τριετίαν δὲ ὡς πρόεδρος Ἐφετῶν ἢ ἀρεοπαγίτης ἢ εἰσαγγελεὺς Ἐφετῶν ἢ ἀντισαγγελεὺς Ἀρείου Πάγου. Εἰσαγγελεὺς τοῦ Ἀρείου Πάγου διορίζεται καὶ δικηγόρος ἔχων δεκαετῆ ὑπηρεσίαν παρὰ τῷ Ἀρείῳ Πάγῳ. Ἡ ὑπηρεσία ὡς δικαστοῦ ἢ δικηγόρου παρὰ τοῖς δικαστηρίοις τῆς Κρήτης ἢ τοῖς ἐν Αἰγύπτῳ μικτοῖς δικαστηρίοις ἢ τοῖς Ἑλληνικοῖς προξενικοῖς δικαστηρίοις, εἶναι ἰσοδύναμος πρὸς ὑπηρεσίαν ἐν τῷ παλαιῷ Βασιλείῳ». Ἐνῷ δηλαδὴ τὸ ἄρθρον τὸ λέγει κατωτέρω, δὲν βλέπω τὸν λόγον διατί δὲν δύναται νὰ διορισθῇ πρόεδρος Πρωτοδικῶν ὁ εἰσαγγελεὺς Πρωτοδικῶν. Ἐνῷ, κύριε Πρόεδρε, ἐν τῷ ἄρθρῳ 3 ὁρίζεται ὅτι εἰσαγγελεὺς Ἐφετῶν διορίζεται ὁ ὑπηρετήσας ἐπὶ τριετίαν ὡς ἐφέτης καὶ κατωτέρω εἰσαγγελεὺς τοῦ Ἀρείου Πάγου ὁρίζεται ὁ ὑπηρετήσας ἐπὶ διετίαν ὡς ἀντιπρόεδρος αὐτοῦ ἢ ἐπὶ τριετίαν ὡς πρόεδρος Ἐφετῶν ἢ ἀρεοπαγίτης ἢ εἰσαγγελεὺς Ἐφετῶν ἢ ἀντεισαγγελεὺς Ἀρείου Πάγου, δὲν βλέπω ὅμως νὰ κανονίζηται ἐν τῷ ἄρθρῳ 3 ὅτι δύναται νὰ διορισθῇ εἰσαγγελεὺς Πρωτοδικῶν ὁ ὑπηρετήσας ὡς πρόεδρος Πρωτοδικῶν.

§193Ν. ΞΗΡΟΣ. Τὸ ὀρθότερον θὰ ἦτο νὰ μείνῃ ὁ εἰσαγγελικὸς κλάδος κεχωρισμένος ἀπὸ τὸν δικαστικόν.

§194ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 3 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 4–8). Ἄρθρον 9. (Ἀναγινώσκεται).

§195Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Μήπως, κύριε Ὑπουργέ, ἐτροπολογήσατε τὸ ἄρθρον τοῦτο διὰ τοὺς ἀπολυομένους;

§196Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Θὰ προστεθῇ διάταξις, ἡ ὁποία νομίζω ὅτι δὲν ἐπείγει. Ἐν τούτοις, ἂν διατυπώσητε τροπολογίαν συμφώνως πρὸς τὴν γνώμην σας, θὰ τὴν ἴδωμεν εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν.

§197ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 9 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ ψηφίζονται καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου, ὡς καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ εἰς αʹ συζήτησιν).

§198ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 24 Δεκεμβρίου 1916 Β. Δ. «περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ ἄρθρου 1ου τοῦ νόμου 732 «περὶ δικαιοστασίου καὶ ἐνοικιοστασίου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). —Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 542 νόμου «περὶ συστάσεως Ἐλεγκτηρίου ἐκκαθαρίσεως τῶν δαπανῶν πολέμου καὶ τῶν δαπανῶν ἐνεστῶτος ἔτους». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). —Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκδόσεως χρηματικῶν ἐνταλμάτων διὰ προμηθείας γενομένας ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ κατὰ τὴν περίοδον τῶν πολέμων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). —Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱδρύσεως θεσμοῦ ἀμίσθων ἐπιτίμων συμβούλων Πρεσβειῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). —Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως Β. Δ., δι’ οὗ ἐχορηγήθη ἔκτακτος πίστωσις ἐκ δρ. 100.000 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς χρήσεως τοῦ 1917». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). —Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως «Πατριωτικοῦ Ἱδρύματος Περιθάλψεως». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). —Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπεκτάσεως τῆς ἰσχύος καθ’ ὅλον τὸ Κράτος τῶν ὑπ’ ἀριθ. 348 καὶ 558 Διαταγμάτων τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). —Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως τῶν διατάξεων τῶν ἄρθρων 5 καὶ 7 τοῦ νόμου 178 «περὶ ἀποστολῆς ἀξιωματικῶν εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν πρὸς ἐκπαίδευσιν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). —Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προβιβασμοῦ μονίμων καὶ ἐφέδρων ὑπαξιωματικῶν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ μονίμου καὶ ἐφέδρου ἀνθυπασπιστοῦ». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). —Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καθορισμοῦ χρόνου ἐνάρξεως τῶν πολεμικῶν ἐπιχειρήσεων τοῦ Στρατοῦ καὶ τοῦ Ναυτικοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). —Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 74 τοῦ ΧΝϚʹ νόμου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). —Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ νομοθετικοῦ διατάγματος «περὶ ἱδρύσεως Γραφείου Λογοκρισίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). —Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 11 Ἰουλίου ἐ.ἔ. νομοθετικοῦ διατάγματος «περὶ διατηρήσεως προσωρινῶς κλπ. τῶν ὑπὸ τῆς ἐν Θεσσαλονίκῃ Προσωρινῆς Κυβερνήσεως διορισθέντων ὑπαλλήλων καὶ ὑπηρετῶν κλπ.». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). —Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπεκτάσεως τῆς ἰσχύος καθ’ ὅλον τὸ Κράτος τοῦ ὑπ’ ἀριθμὸν 2584 τῆς 24 Μαΐου 1917 Διατάγματος τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως «περὶ αὐξήσεως τοῦ μισθοῦ τῶν φυλάκων ἁλυκῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). —Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου 530 «περὶ μεταλλευτικῆς ἐρεύνης τῶν Νέων Χωρῶν ἐπὶ μίαν διετίαν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). —Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀκυρώσεως τῆς παραιτήσεως τῶν ἀξιωματικῶν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ περὶ τῶν παθόντων τοιούτων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). —Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναθέσεως εἰς τοὺς Οἰκονομικοὺς Ἐφόρους τῶν καθηκόντων τῶν ταμιῶν ὡς πρὸς τὸν καθορισμὸν καὶ τὴν βεβαίωσιν τῶν φόρων ἀνωνύμων, ἑτερορρύθμων μετοχικῶν καὶ ἀσφαλιστικῶν ἐν γένει Ἑταιρειῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§199Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ ἐὰν δέχεται ὅπως κηρυχθῶσιν ἐπίσης κατεπείγοντα πάντα τὰ κατωτέρω κατ’ ἀρχὴν νομοσχέδια.

§200ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλήν.

§201ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§202ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. —Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διατηρήσεως καὶ κατατάξεως τῶν παρὰ τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως διορισμένων οἰκονομικῶν ὑπαλλήλων καὶ ὑπηρετῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). —Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀντικαταστάσεως, καταργήσεως καὶ ἑρμηνείας διατάξεων τοῦ 728 νόμου τῆς 15 Ἰουλίου 1916». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). —Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀνομασίας καὶ ἀφομοιώσεως καθ’ ὅλα πρὸς ἀξιωματικοὺς καὶ ἀνθυπασπιστὰς τοῦ Στρατοῦ, στρατιωτικῶν ὑπαλλήλων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). —Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καθορισμοῦ τῶν νοσηλείων ἀξιωματικῶν καὶ ὁπλιτῶν εἰς πολιτικὰ καὶ ἰδιωτικὰ θεραπευτήρια». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). —Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τῶν διατάξεων «περὶ καταστάσεως τῶν ἀξιωματικῶν καὶ ὑπαξιωματικῶν τοῦ Πολ. Ναυτικοῦ». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). —Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). —Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ νομοθετικοῦ διατάγματος «περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου 276 περὶ ἱδρύσεως Ὑπουργείου Συγκοινωνίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). —Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ δυνάμεως τοῦ κατὰ θάλασσαν στρατοῦ διὰ τὸ ἔτος 1916». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). —Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ δυνάμεως τοῦ κατὰ θάλασσαν στρατοῦ διὰ τὸ ἔτος 1917». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν).

§203ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ λυθῇ ἡ συνεδρίασις, κύριε Πρόεδρε.

§204ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις ἵνα ἐπαναληφθῇ αὕτη τὴν 6ην μ.μ. αὔριον. (Ὥρᾳ 9.15′ μ.μ.).