1917.08.04

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 14Η

ΣΑΒΒΑΤΟΝ 4 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 1917

Προεδρία κ. Θ. ΣΟΦΟΥΛΗ

(Ὥρᾳ 6.15′ μ.μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§2Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τῶν πρακτικῶν.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§4Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ περίληψις τῆς ἀγορεύσεώς μου περιέχει μερικὰς ἀνακριβείας καὶ οὕτω ἀποδίδει ἀτελῶς τὴν ἔννοιαν τῆς ἀγορεύσεώς μου. Ἀναγράφει ὅτι «παρεδώκαμεν καὶ τὸ Ροῦπελ καὶ τὴν τιμὴν τῆς Ἑλλάδος χωρὶς κἂν νὰ πάρωμεν τίποτε», ἐνῷ ἐγὼ εἶπον ὅτι «ὄχι μόνον δὲν ἐλάβομεν, ἀλλὰ καὶ ἐδώσαμεν πάρα πολλά». Δεύτερον λέγει ὅτι «ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἐπιστώθη ἀπὸ τὴν Γερμανικὴν Τράπεζαν», ἐνῷ ἐγὼ εἶπον «ἀπὸ τὴν Γερμανικὴν Κυβέρνησιν». Κατόπιν γράφει ὅτι «ἡ Τράπεζα ἐζήτησεν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐγγυηθῇ διὰ τὴν πτῶσιν τοῦ συναλλάγματος». Τοῦτο εἶναι τερατῶδες, διότι ἐγὼ εἶπον ὅτι «ἡ Κυβέρνησις ἔπρεπε νὰ ζητήσῃ ἐγγύησιν.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ διορθωθῶσιν. (Τὰ πρακτικὰ ἐπικυροῦνται).

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: —Ὁ ἐκ Καλαμῶν Γεώργ. Γαραντζιώτης, ἐκκλησιαστικὸς σύμβουλος τοῦ ναοῦ τῶν Ταξιαρχῶν, παρακαλεῖ ὅπως παύσῃ νὰ παρέχηται μισθοδοσία εἰς τὸν ἀπὸ δύο ἐτῶν ἀπουσιάζοντα ἱερέα τοῦ ὡς ἄνω ναοῦ. —Ὁ ἐκ Γορτυνίας Ἰωάννης Χριστοδουλάκος παρακαλεῖ ὅπως ληφθῇ πρόνοια περὶ τελείας ἐκκαθαρίσεως ἀπὸ τοὺς ἀντιβενιζελικοὺς ὑπαλλήλους. —Ἡ ἐκτελεστικὴ ἐπιτροπὴ τοῦ Πανεργατικοῦ Κέντρου τῶν Φιλελευθέρων ἀποδοκιμάζει τὴν ἀπαίτησιν τῆς μειονοψηφίας εἰς τὸν Βασιλικὸν Λόγον, θεωροῦσα ταύτην προδοτικήν. —Ὁ Γεώργιος Μηνᾶς Μενεγάκης, ὁπλαρχηγός, παρακαλεῖ ὅπως τῷ ἀπονεμηθῇ ὁ βαθμὸς τοῦ λοχαγοῦ καὶ ἀνάλογος σύνταξις. —Ὁ Ἐμμ. Φαράντος, ἀνθυπολοχαγὸς τοῦ Γαλλικοῦ στρατοῦ τῆς Ἀνατολῆς, παρακαλεῖ ὅπως τύχῃ ὑλικῆς ἀρωγῆς πρὸς ἀνατύπωσιν τοῦ ἔργου ὑπὸ τὸν τίτλον «Ἐν μέσῳ τῶν Γάλλων». —Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Σπηλιόπουλος ζητεῖ ὅπως τῷ χορηγηθῇ 150ήμερος ἀπουσίας ἄδεια. —Ὡσαύτως ὁ βουλευτὴς κ. Α. Χηνιάδης ζητεῖ μηνιαίαν ἀπουσίας ἄδειαν. —Ὡσαύτως ὁ βουλευτὴς Χαϊρὲτ Σακὴρ ζητεῖ 150ήμερον ἀπουσίας ἄδειαν. (Αἱ ἄδειαι χορηγοῦνται). —Ἡ ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ πληρωμῆς τοῦ μισθοῦ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ ὑπηρετῶν τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως, τῶν ἀναλαβόντων ὑπηρεσίαν πρὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ διορισμοῦ αὐτῶν εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως». —Ἡ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ διοικήσεως τοῦ Ἐμπορικοῦ Ναυτικοῦ» Ἐπιτροπὴ τῆς Βουλῆς ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της. —Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Βαλσαμάκης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 11 Ἰουλίου 1917 Ν. Δ. «περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων». —Ἐπὶ τοῦ ἰδίου νομοσχεδίου ὑποβάλλουσι τροπολογίας καὶ οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Μανέτας, Γ. Ἀνδρεαδάκης, Λ. Κουτσοπέταλος, Π. Λαγοπάτης, Ι. Μπουρνιᾶς καὶ Θ. Παπαστρατῆς. —Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν καταθέτει τὰ ἑξῆς νομοσχέδια: 1) «Περὶ ἐπεκτάσεως διαγωνισμοῦ πρὸς πλήρωσιν θέσεων μονίμων ἀνθυπολοχαγῶν Μεταγωγικοῦ καὶ μεταξὺ τῶν ἐφέδρων κλάσεων 1913α καὶ 1913β». 2) «Περὶ ὀνομασίας καὶ ἀφομοιώσεως καθ’ ὅλα πρὸς ἀξιωματικοὺς καὶ ἀνθυπασπιστὰς τοῦ Στρατοῦ, στρατιωτικῶν ὑπαλλήλων». 3) «Περὶ καθορισμοῦ τῶν νοσηλείων ἀξιωματικῶν καὶ ὁπλιτῶν εἰς πολιτικὰ καὶ ἰδιωτικὰ θεραπευτήρια». —Οἱ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, τῶν Ναυτικῶν καὶ τῶν Οἰκονομικῶν κ.κ. Ὑπουργοὶ καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ ἀντικαταστάσεως, καταργήσεως καὶ ἑρμηνείας διατάξεων τοῦ 728 νόμου τῆς 15 Ἰουλίου 1916». —Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ διατηρήσεως καὶ κατατάξεως τῶν παρὰ τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως προσωρινῶς διωρισμένων οἰκονομικῶν ὑπαλλήλων καὶ ὑπηρετῶν» καὶ παρακαλεῖ τὴν Βουλὴν νὰ κηρύξῃ τοῦτο κατεπεῖγον. Ἐρωτῶ τὴν Βουλήν.

§7ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. —Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Πὼπ ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 211 τοῦ Ποινικοῦ Νόμου».

—Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Ἀλαβάνος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς τῶν γραφέων τοῦ Στρατολογικοῦ Γραφείου Κυκλάδων.

§10Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Θὰ παρακαλέσω νὰ σταλῇ εἰς τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν πρὸς ἐξέτασιν.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. —Ὁ κ. Κ. Ἀλαβάνος ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας ἐὰν θὰ λάβῃ τὴν πρόνοιαν νὰ συστήσῃ παρθεναγωγεῖον ἐν Σύρῳ ἔνθα ἡ ἔλλειψις εἶναι λίαν καταφανής.

§12Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Ἐν Σύρῳ, κ. Πρόεδρε, ἐλειτούργει πρὸ πολλῶν ἐτῶν παρθεναγωγεῖον εἰς τὸ ὁποῖον αἱ νεάνιδες τῶν Κυκλαδιτῶν ἐλάμβανον ὄχι μόνον ἀνωτέραν μόρφωσιν, ἀλλὰ καὶ ἐπεδίωκον κάποιο βιοποριστικὸν ἐπάγγελμα, διότι διὰ τοῦ διπλώματος τῆς Σχολῆς κατώρθωνον μὲ μίαν ἁπλῆν ἐξέτασιν ἐν Ἀθήναις νὰ λάβωσι πτυχίον διδασκαλίσσης. Τὸ παρθεναγωγεῖον ἐλειτούργει δαπάναις τοῦ δήμου ἀρχικῶς, ἀλλὰ τὰ οἰκονομικὰ τοῦ δήμου Ἑρμουπόλεως δὲν ἐπήγαινον καλὰ καὶ διεκόπη ἡ λειτουργία τοῦ παρθεναγωγείου ἐν Σύρῳ. Τὸ ζήτημα εἶναι ἐκ τῶν ζωτικωτάτων τοῦ νομοῦ καὶ διὰ τοῦτο δὲν ἔχω τὴν ἀξίωσιν νὰ ἔχω σήμερον ἀπάντησιν ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, θὰ εἶχεν ὅμως τὴν καλωσύνην ὅπως μελετήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τὸ ζήτημα καὶ ἔλθῃ ἀρωγὸς ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν σύστασιν τοῦ παρθεναγωγείου τούτου, τὸ ὁποῖον, ὡς ἔλεγον, ὄχι μόνον μόρφωσιν ἀνωτέραν δίδει εἰς τὰς νεάνιδας τοῦ νομοῦ Κυκλάδων, ἀλλὰ καὶ ἐξασφαλίζει εἰς τὰς πτωχὰς οἰκογενείας τοῦ νομοῦ Κυκλάδων τὸν βίον. Καὶ ἐπὶ πλέον τὰ νησιὰ τοῦ νομοῦ Κυκλάδων θὰ λαμβάνωσι πνευματικὴν τροφήν. Θὰ παρακαλέσω νὰ σταλῇ ἡ ἀναφορὰ αὕτη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ὅπως εὐμενῶς λυθῇ τὸ ζήτημα τοῦτο, τὸ ὁποῖον εὑρίσκω ζωτικώτατον, ἡ δὲ κατάργησις τοῦ παρθεναγωγείου ἔχει κάμει μεγάλην αἴσθησιν εἰς τὸν δῆμον Ἑρμουπόλεως.

§13Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ὡς γνωρίζει ὁ ἀξιότιμος βουλευτής, ὁ νόμος δὲν προβλέπει περὶ ἱδρύσεως καὶ συντηρήσεως ἀνωτέρου παρθεναγωγείου, δι’ ὃ καὶ τοιαῦτα ἵδρυσε καὶ διατηρεῖ μόνον ἡ Φιλεκπαιδευτικὴ Ἑταιρεία. Βεβαίως, ἐὰν ὁ δῆμος ἤθελε συνεισφέρει τὸ ὅλον ἢ μέρος τῆς δαπάνης, τὸ ζήτημα θὰ ἠδύνατο εὐχερέστερον νὰ κανονισθῇ. Οὐχ ἧττον θέλω μελετήσει τὴν διαβιβαζομένην ἀναφοράν.

§14Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ ἱδρύσεως παρθεναγωγείου, πρόκειται περὶ δύο μόνον τάξεων· αὐτὸ θὰ ἐπηρεάσῃ τὴν ἀπόφασίν σας, κ. Ὑπουργέ, ἐν σχέσει πρὸς τὴν δαπάνην.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χρυσοστάλης ἔχει τὸν λόγον ὅπως ὑποβάλῃ καὶ ἀναπτύξῃ πρότασιν νόμου «περὶ ἱδρύσεως πρατηρίων πωλήσεως τροφίμων ἐν τῇ ἀγροτικῇ ἀγορᾷ».

§16Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Κύριοι βουλευταί, λαμβάνω τὴν τιμὴν ἀλλὰ καὶ τὸ θάρρος νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν πρότασιν νόμου ἀφορῶσαν τὴν ἵδρυσιν πρατηρίων πωλήσεως τροφίμων εἰς τὰς πρωτευούσας τῶν τέως δήμων τῆς ἀγροτικῆς Χώρας. Αἱ φρικώδεις στερήσεις τὰς ὁποίας ὑπέστη κατὰ τὸ παρελθὸν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς καὶ ὑφίσταται ἀκόμη προέρχονται βεβαίως ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ ἀπὸ τὴν ἔλλειψιν τῶν τροφίμων καὶ ἀπὸ τὴν ἀνεπάρκειαν, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὴν κακὴν διανομὴν καὶ ἀπὸ τὰς συμβαινούσας καταχρήσεις ἐν τῇ διανομῇ. Ἡ πρότασίς μου αὕτη σκοπὸν ἔχει νὰ ἄρῃ τὴν κακὴν διανομὴν καὶ νὰ ἐκριζώσῃ τὰς καταχρήσεις, τοὐλάχιστον τὰς συμβαινούσας εἰς τὴν ἀγροτικὴν Χώραν. Κύριοι, γνωρίζετε οἱ καταγόμενοι ἐκ τῶν ἀγροτικῶν δήμων, ὅτι μέχρι τοῦδε αἱ παροχαὶ τῶν τροφίμων ὑπὸ τοῦ Κράτους πρὸς τοὺς δήμους γίνονται διὰ μέσου τῶν ἑκασταχοῦ τοπικῶν Ἐπιτροπῶν, αἱ ὁποῖαι Ἐπιτροπαὶ ἔχουσι συσταθῆ ἀπὸ τὰς προκατόχους Κυβερνήσεις. Αἱ τοπικαὶ αὗται Ἐπιτροπαὶ ἀναφέρουσιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Ἐπισιτισμοῦ τὰς ἐλλείψεις, τὰς ὁποίας γνωρίζουσιν ὅτι ἔχει ἡ περιφέρειά των, καὶ τὸ Ὑπουργεῖον ἔρχεται ἐπίκουρον εἰς τὰς ἀνάγκας ἐκείνας τῶν τροφίμων ἃς ἀνήγγειλεν ἡ Ἐπιτροπὴ καὶ τότε ἡ τοπικὴ Ἐπιτροπὴ στέλλει ἕνα ἀντιπρόσωπον ἐκ τῶν ἐκεῖ ἐμπόρων καὶ ἀγοράζει οὗτος τὰ προϊόντα, τὰ μεταφέρει εἰς τὴν ἕδραν τῆς τοπικῆς Ἐπιτροπῆς, τὰ τοποθετεῖ εἰς τὴν ἀποθήκην του ὁ ἔμπορος ἐκεῖνος, ὡς νὰ ἐτοποθέτει οὗτος πράγματα τῆς τελείας κατοχῆς του, ἐνῷ αὐτὸς ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἐνεργεῖ ὡς μεσίτης μεταξὺ Κράτους καὶ λαϊκῆς καταναλώσεως. Αὐτὸς ἐννοεῖται ὁ ἔμπορος εἶναι ἐκ τῶν εὐνοουμένων ἀπὸ τὴν τοπικὴν Ἐπιτροπήν, τὰ ἔχει καλὰ μὲ τὰ μέλη αὐτῆς, διότι τὰ τροφοδοτεῖ πλουσιοπαρόχως κλέπτων τὰ δικαιώματα τοῦ λαοῦ οὕτω τῇ ἀνοχῇ τῆς τοπικῆς ταύτης Ἐπιτροπῆς. Μεταφέρει λοιπὸν τὰ προϊόντα, τὰ τοποθετεῖ εἰς ἰδικήν του, ὡς εἶπον, ἀποθήκην, εἰς τὸ μαγαζί του. Διὰ νὰ καταστῶ ἀντιληπτότερος ἀναφέρομαι εἰς τὸν δῆμον Ἀλιβερίου, ὁ ὁποῖος ἔχει 8.000 κατοίκους. Ἡ τοπικὴ Ἐπιτροπὴ ζητεῖ καφὲν καὶ ζάχαριν δι’ 8.000 κατοίκους· ἔρχεται ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς Ἐπιτροπῆς εἰς Ἀθήνας, λαμβάνει καὶ τοποθετεῖ εἰς τὰς ἀποθήκας του τὸν καφὲν καὶ τὴν ζάχαριν, ἡ Ἐπιτροπὴ ἐκδίδει τὰ δελτία πρὸς ἀγοράν, καθορίζουσα τὴν κατ’ ἄτομον ποσότητα, ἀλλὰ ὁ καφὲς καὶ ἡ ζάχαρις εἶναι δι’ ὅλους τοὺς κατοίκους ἐξ ἴσου, διὰ τοὺς χωρικοὺς οἱ ὁποῖοι δὲν πίνουσι ποτά, καφὲ καὶ λοιπὰ ζαχαρώδη καὶ διὰ τοὺς μὴ χωρικούς, τὴν τάξιν τὴν ἀνεπτυγμένην τῶν ἐπαρχιῶν, οἵτινες κατοικοῦσι συνήθως εἰς τὴν ἕδραν τῆς πρωτευούσης τοῦ δήμου, οἵτινες καταναλίσκουσι καφὲν καὶ ζάχαριν εἰς μεγάλην ποσότητα. Μὲ τὴν μικρὰν ποσότητα ἣν λαμβάνουσιν ἐκ τῶν εἰδῶν αὐτῶν οὗτοι, ἐλαχίστας ἡμέρας ἔχουν καφὲν καὶ ζάχαριν, ἐξαντλοῦντες δὲ ταῦτα, μεταβαίνουσιν εἰς τὸν εὐνοούμενον προμηθευτὴν τῆς Ἐπιτροπῆς, τὸν ἔμπορον, τὸν παρακαλοῦσι νὰ τοῖς δώσῃ ἐκ νέου, ἀλλ’ οὗτος τοῖς ἀπαντᾷ «ὅ,τι σᾶς ἀνῆκε τὸ ἐλάβατε». — «Μὰ δῶστέ μας», ἀπαντοῦν οἱ καφεπόται ἐπαρχιῶται, «ἀπὸ τὸ μερίδιον τῶν χωρικῶν· αὐτοὶ δὲν παίρνουν καφὲ καὶ ζάχαρι». Ἀλλὰ τὸ μερίδιον τῶν χωρικῶν νύκτωρ ἔχει ἤδη μετακομισθῆ ἀπὸ τὴν ἀποθήκην τοῦ εὐνοουμένου ἐμπόρου εἰς τοὺς διαφόρους προστάτας του καὶ εἰς τὰς οἰκίας τῶν μελῶν τῆς σεβαστῆς τοπικῆς Ἐπιτροπῆς, ποὺ εὐλογεῖ τὰ γένεια της πρῶτον καὶ ὕστερον, ἂν περισσεύσῃ, τρώγει καὶ ὁ ἄλλος κόσμος, ὃν ἀντιπροσωπεύει. Ἐξ ἄλλου δὲ καφὲς καὶ ζάχαρις ἐξαφανίζονται ὑπὸ τῶν ἐμπόρων ἐπὶ προσδοκίᾳ κέρδους μεγαλυτέρου εἰς τὸ μέλλον. Ἰδοὺ λοιπὸν πῶς γίνεται μία μεγάλη κατάχρησις εἰς βάρος τοῦ λαοῦ τῶν πρωτευουσῶν τῶν τέως δήμων καὶ ὑποφέρουσιν οἱ πολλοὶ διὰ νὰ ὑπερτρέφωνται τὰ μέλη τῶν τοπικῶν Ἐπιτροπῶν μὲ τὸ συγγενολόγι τους. Ἐλησμόνησα νὰ εἴπω ὅτι ἕνας ἔμπορος ἢ δύο ἔρχονται νὰ ἀγοράσωσι καὶ ὅτι αὐτοὶ εἶναι οἱ εὐνοούμενοι τῆς τοπικῆς Ἐπιτροπῆς, ὅλοι οἱ ἄλλοι παντοπῶλαι, οἱ ἐμπορευόμενοι καὶ αὐτοὶ εἰς τὸν ἴδιον δῆμον καὶ οἱ ὁποῖοι εἶναι πρώτης τάξεως ἔμποροι εἰς τὴν ἀγορὰν ἐκείνην, ὅλοι αὐτοὶ κάθηνται μὲ ἐσταυρωμένας τὰς χεῖρας χωρὶς νὰ κάμωσι τίποτε καὶ θεῶνται τοὺς συντουμένους καὶ θεῶνται μόνον τοὺς εὐνοουμένους συναδέλφους των κλέπτοντας. Περὶ αὐτῶν, κύριοι, διὰ νὰ μὴ κάθηνται ἄεργοι εἰς τὸ ἑξῆς, πρὸς μεγίστην ζημίαν των, προβλέπει ἡ πρότασίς μου αὕτη, διότι τὸ Ὑπουργεῖον, κατὰ τὴν πρότασίν μου, θὰ καλέσῃ τοὺς παντοπώλας τοὺς ἐμπορευομένους ἐν τῷ δήμῳ, νὰ ἀποτελέσωσιν ἕνα ἐμπορικὸν συνεταιρισμόν, κατὰ τὸ ἐφαρμοσθὲν ἤδη σύστημα παρὰ τοῖς γεωργοῖς παρὰ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας, οἱ συνεταῖροι δὲ οὗτοι ἔμποροι θὰ καταβάλωσιν ἀνάλογον κεφάλαιον ἕκαστος καὶ θὰ ἔχωσιν ἀνάλογα συνεπῶς καὶ τὰ κέρδη ἕκαστος. Ὅταν ἀποτελέσωσιν οὗτοι ἀρκετὸν χρηματικὸν κεφάλαιον, θὰ ἔχωσι τὸν διευθυντὴν τῆς ἐργασίας αὐτῆς καὶ τὸν ὑπόλογον, θὰ ἐνοικιάσωσι δὲ ἀποθήκας καὶ αἱ ἀποθῆκαι αὗται θὰ ἔχωσι δύο κλεῖδας· τὴν μίαν ἐξ αὐτῶν θὰ κρατῇ ὁ διευθυντὴς τοῦ ἐμπορικοῦ συνεταιρισμοῦ καὶ τὴν δευτέραν κλεῖδα θὰ κρατῇ ὁ πρόεδρος τῆς τοπικῆς Ἐπιτροπῆς ἢ ὁ ἀστυνόμος. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον προλαμβάνονται αἱ καταχρήσεις καὶ οὕτω θὰ μεταφέρεται πλέον ὁ καφὲς καὶ ἡ ζάχαρις εἰς τὴν γενικὴν ἀποθήκην καὶ ὄχι ὅπως μέχρι τοῦδε εἰς τὴν τοῦ ἐμπόρου, ἵνα οὗτος μεταχειρίζεται ὡς ἴδιον κτῆμα τὰ εἴδη ἅτινα ἀνήκουσιν εἰς τὸν λαόν. Καὶ θὰ ἴδητε τότε, ὅταν εἰσακουσθοῦν ὅσα λέγω ἐν τῇ προτάσει μου, ὅτι θὰ ὑπάρξωσι περισσεύματα ἱκανὰ ἐξ ὅλων τῶν τροφίμων καὶ θὰ διατάσσηται ὑπὸ τῶν τοπικῶν Ἐπιτροπῶν καὶ δευτέρα καὶ τρίτη διανομὴ καὶ θὰ λαμβάνωσιν οἱ ἔχοντες ἀνάγκην, ἐνῷ τώρα τὰ στελλόμενα ἐκ τοῦ Ὑπουργείου τοῦ Ἐπισιτισμοῦ τρόφιμα δὲν ἐπαρκοῦν οὔτε διὰ μίαν διανομήν, διότι κλέπτονται καὶ κρύπτονται πρὸς μέλλουσαν αἰσχροκέρδειαν. Νὰ μοῦ κάμετε τὴν χάριν, κ. Ὑπουργέ, νὰ μὲ φέρητε εἰς συνάφειαν μὲ τοὺς ὑπαλλήλους σας διὰ νὰ δυνηθῶ νὰ τοὺς ἀναπτύξω τὸ ζήτημα καὶ διὰ νὰ γίνῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐγὼ ὑποβάλλω, ὡς σκελετὸν σήμερον, τέλειον σῶμα νόμου. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ υἱοθετήσῃ τὴν πρότασίν μου ταύτην διὰ τὸ καλὸ τοῦ Ἔθνους.

§17Λ. ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ (Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Αὐτὸ ἔχει γίνει εἰς πλείστους δήμους, ὅπου ἡ Ἐπιτροπὴ ἔχει πραγματικὸν ἐνδιαφέρον διὰ τὴν καλὴν διανομήν. Ὅλα τὰ κακὰ λοιπὸν ἔγκεινται εἰς τὴν Ἐπιτροπήν· ἐὰν δὲν εἶναι καλὴ ἡ Ἐπιτροπή, νὰ τὴν ἀλλάξωμεν.

§18Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Ἡ βάσις εἶναι ἡ γενικὴ ἀποθήκη. Θὰ ἔχωμεν τὸν γραμματέα καὶ τὰς κλεῖδας, διότι αἱ καταχρήσεις γίνονται ἐκ τῶν ἰδιωτικῶν ἀποθηκῶν, εἰς ἃς ἤδη μεταφέρονται ἀνεπίβλεπτα τὰ τρόφιμα.

§19Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Νὰ καταργηθῇ καὶ ἡ ὑποεπιτροπὴ τῶν χωρίων, διότι ἐκεῖ γίνονται αἱ καταχρήσεις.

§20Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Ἐγὼ παρακαλῶ νὰ ἀλλάξωμεν τὴν βάσιν, διότι πταίει τὸ σύστημα τῆς διαθέσεως μέχρι σήμερον τῶν τροφίμων καὶ ὄχι τὰ πρόσωπα τῶν Ἐπιτροπῶν. Ὅποιους καὶ ἂν τοποθετήσωμεν, τὰ καλὰ καὶ συμφέροντα δι’ ἑαυτοὺς θὰ πράξουν.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τετάρτη ἀναφορὰ ἀναβάλλεται ἕνεκεν ἀπουσίας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. —Οἱ κ.κ. Α. Παπαγεωργίου, Γ. Καλδῆς, Γ. Βαμβούρης, Α. Σιφναῖος καὶ Γ. Καραπαναγιώτης ἐρωτῶσι τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τοῦ Ἐπισιτισμοῦ ἂν ἔχει γνῶσιν ὅτι ἡ διανομὴ τῶν ἀποστελλομένων εἰς Λέσβον τροφίμων γίνεται ἀνίσως, ἀδικουμένων πάντοτε τῶν κατοίκων τῆς ὑπαίθρου χώρας, συνεπείᾳ δὲ τούτου αἱ καθημεριναὶ διαμαρτυρίαι τῶν κατοίκων τῆς ὑπαίθρου χώρας καὶ τὰ λυπηρὰ γεγονότα τοῦ Πλωμαρίου. Παρακαλοῦσι δὲ αὐτὸν νὰ δηλώσῃ ποῖα μέτρα σκέπτεται νὰ λάβῃ πρὸς ἄρσιν τοῦ ἀτόπου τούτου.

§22Α. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Ἡ ἐρώτησις τὴν ὁποίαν ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ ἀπευθύνωμεν πρὸς τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τοῦ Ἐπισιτισμοῦ ἔχει σκοπὸν νὰ προκαλέσῃ τὴν προσοχὴν αὐτοῦ καὶ τὴν ἐπέμβασιν αὐτοῦ πρὸς ἄρσιν μιᾶς μεγάλης ἀδικίας, ἑνὸς ἀτόπου, ἀπὸ μακροῦ συμβαίνοντος εἰς Λέσβον κατὰ τὴν διανομὴν τῶν εἰς αὐτὴν ἀποστελλομένων τροφίμων. Τὰ τρόφιμα, κ. Ὑπουργέ, τὰ εἰς Μυτιλήνην ἀποστελλόμενα διανέμονται ὅλως ἀνίσως καὶ κατὰ τρόπον ἀδικώτατον μεταξὺ τῶν κατοίκων τῆς πρωτευούσης καὶ τῶν κατοίκων τῶν κοινοτήτων τοῦ ἐσωτερικοῦ τῆς νήσου. Οἱ ἐν Μυτιλήνῃ ἁρμόδιοι, ὁ Κυβερνητικὸς Ἀντιπρόσωπος, αἱ Δικαστικαὶ Ἀρχαί, ἡ ἐπὶ τῆς διανομῆς τῶν τροφίμων Ἐπιτροπὴ φροντίζουσι πάντοτε νὰ κρατῶσι διὰ τοὺς κατοίκους τῆς πρωτευούσης, οἵτινες ἄλλως δὲν ἀνέχονται τοῦτο, καὶ πλεῖστοι ἐξ αὐτῶν διαμαρτύρονται, φροντίζουσι, λέγω, νὰ κρατῶσι τὴν μερίδα τοῦ λέοντος διὰ τοὺς κατοίκους τῆς πρωτευούσης, δίδοντες εἰς τὰς κοινότητας ποσὰ ἐλάχιστα, πολὺ μικρότερα ἐκείνων τὰ ὁποῖα δικαιοῦνται νὰ λάβωσιν, ἐν ἀναλογίᾳ τῶν πληθυσμῶν αὐτῶν πρὸς τὰς ἀποστελλομένας ποσότητας. Πρὸ τῆς ἐκ τῆς νήσου ἀναχωρήσεώς μας —διὰ νὰ σᾶς φέρω ἓν παράδειγμα— καὶ ἐπὶ δεκαπέντε συνεχεῖς ἡμέρας, ἐνῷ εἰς τοὺς κατοίκους τῆς πρωτευούσης ἐδίδοντο ἀπὸ 70–100 δράμια ἄρτου ἡμερησίως, εἰς τοὺς κατοίκους τοῦ Πλωμαρίου ἐδόθησαν καθ’ ὅλον αὐτὸ τὸ διάστημα 185 δράμια ἄρτου, ἤτοι 13 περίπου δράμια ἡμερησίως. Καὶ μετὰ τὴν ἐκ τῆς νήσου ἀναχώρησίν μας, κατὰ τὰς ἐπιστολὰς καὶ τὰ τηλεγραφήματα τὰ ὁποῖα λαμβάνομεν, ἡ αὐτὴ κατάστασις ἐξηκολούθησε. Πλειστάκις ὑπεδείξαμεν τὴν ἀδικίαν ταύτην καὶ πρὸς τὸν Κυβερνητικὸν Ἀντιπρόσωπον καὶ πρὸς ὅλους τοὺς ἁρμοδίους, καὶ ἡμεῖς καὶ πᾶσαι αἱ ἐν Λέσβῳ ἐκδιδόμεναι ἐφημερίδες, χωρὶς δυστυχῶς νὰ κατορθώσωμεν τὴν ἄρσιν αὐτῆς. Αἱ κοινότητες τοῦ ἐσωτερικοῦ τῆς νήσου ἀγανακτοῦσι καὶ ἐξανίστανται, καὶ πολὺ δικαίως, κατὰ τῆς ἀνισότητος καὶ τῆς ἀδικίας ταύτης, εἰς τὴν ὁποίαν ἄλλως τε σὺν τῇ στερήσει τῇ μεγάλῃ ὀφείλονται καὶ τὰ λυπηρὰ γεγονότα τοῦ Πλωμαρίου, τὰ λαβόντα χώραν πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν. Σᾶς παρακαλοῦμεν λοιπόν, κ. Ὑπουργέ, ὅπως, ἐπεμβαίνοντες ὅπου δεῖ, συστήσητε τὴν ἄρσιν τῆς ἀδικίας ταύτης.

§23Λ. ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ (Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Εὐθὺς ὡς ἔλαβον γνῶσιν τῆς ἐρωτήσεως τῶν ἀξιοτίμων βουλευτῶν, ἔδωκα τὰς δεούσας διαταγάς, ἵνα τοῦ λοιποῦ ἡ διανομὴ ’γίνεται ἐξ ἴσου.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Ἀνδρεαδάκης ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐπισιτισμοῦ διατί ἀπαγορεύεται ἡ ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν Καινουρίου, Πυργιωτίσσης καὶ Μονοφατσίου μεταφορὰ σίτου εἴτε εἰς ἰδιοκτήτας εἴτε εἰς ἐργάτας εἰς τὰς ἐπαρχίας των, ἐνῷ εἰς ἐμπόρους ἐν Ἡρακλείῳ ἐπετράπη ἡ ἀγορὰ σίτου;

§25Γ. ΑΝΔΡΕΑΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐνῷ διήρκει ἀκόμη ἐν Κρήτῃ ἡ συγκομιδὴ καὶ ὁ θερισμὸς τοῦ σίτου, αἱ ἐν Κρήτῃ Ἀρχαὶ ὥρισαν τὴν τιμὴν τοῦ σίτου εἰς δρ. μίαν κατ’ ὀκᾶν. Μετὰ τοῦτο συνέβησαν ἀγοραπωλησίαι εἰς τὸ χωρίον Μοίραις ἔνθα γίνεται ἔκπαλαι ἀγορὰ (παζάρι), ὅτε κατῆλθεν ἡ μὲν τιμὴ τοῦ σίτου εἰς 0.90 δρ. καὶ κάτω, τῆς δὲ κριθῆς εἰς 0.70 καὶ ὀλιγώτερον. Ἐνῷ δὲ οὕτω εὐεργετικῶς εἶχεν ἐπιδράσει ἡ ἀγορὰ Μοιρῶν, ἐθεώρησαν καλὸν αἱ ἐπιτόπιαι Ἀρχαὶ Ἡρακλείου νὰ καταργήσωσι τὴν ἀγορὰν τῶν Μοιρῶν καὶ νὰ συστήσωσιν εἰς τὰ προπύλαια τοῦ Ἡρακλείου ἑτέραν ἀγοράν, εἰς τὴν ὁποίαν οἱ ἔμποροι τοῦ Ἡρακλείου ἠγόραζον τὸν σῖτον πρὸς δρ. 1,80 κατ’ ὀκᾶν. Ἀφ’ ἑτέρου ἀπηγόρευσαν εἰς τὰς σιτοπαραγωγοὺς ἐπαρχίας τοῦ Ἡρακλείου ὄχι μόνον νὰ μὴ προβαίνωσιν εἰς καμμίαν ἀγοραπωλησίαν, ἀλλὰ καὶ εἰς τοὺς ἐργάτας οἱ ὁποῖοι εἶχον κατέλθει εἰς τὴν Μεσαρὰν ἐξ Ἀμαρίου καὶ Ἁγ. Βασιλείου νὰ θερίσωσιν ὡς ἐργάται διὰ νὰ λάβωσιν ὀλίγον σῖτον ὡς ἀντιμισθίαν διὰ νὰ θρέψωσι τὰ πεινῶντα παιδιά των. Ὄχι δὲ μόνον εἰς ἐργάτας ἀπηγορεύθη νὰ μεταφέρωσιν εἰς τὰς εἰς ἄλλον δῆμον κατοικίας των τὸ ἐκ τοῦ κόπου των προϊόν, ἀλλὰ καὶ εἰς ἰδιοκτήτας κατοικοῦντας εἰς ἄλλους δήμους ἀπηγορεύθη νὰ μεταφέρουν εἰς τὰς οἰκίας των τὸν ἐκ τοῦ ἀγροῦ των σῖτον ἢ μέρος τοὐλάχιστον αὐτοῦ, ὅπως συνέβη εἰς τὸν ἐκ Μύρθιου γνωστὸν Παναγ. Χατζηδάκην, οὗτινος ἡ οἰκογένεια εἶναι τόσον γνωστὴ ἀνὰ τὸ Πανελλήνιον.

§26Λ. ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ (Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Κύριε βουλευτά, σᾶς ὑπόσχομαι ὅτι θὰ ἐξετάσω τὸ ζήτημα καὶ θὰ προσπαθήσω νὰ διορθωθῇ τὸ ἄτοπον.

§27Γ. ΑΝΔΡΕΑΔΑΚΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐὰν παραταθῇ αὐτὴ ἡ κατάστασις τῆς ἀπαγορεύσεως τῆς μεταφορᾶς τοῦ σίτου των εἰς τοὺς ἐργάτας καὶ τοὺς ἰδιοκτήτας τοὺς εἰς τὸν παρακείμενον νομὸν Ρεθύμνης κατοικοῦντας, καὶ ἐὰν μεταφερθῇ ὁ σῖτος ὁ πλεονάζων εἰς τὰς πόλεις, θὰ συμβῶσι πολλὰ δυσάρεστα· διότι, ἀφοῦ τώρα τὸ καλοκαῖρι δὲν ἀφήσαμεν τὰς οἰκογενείας τῶν εἰς τὸ Μέτωπον εὑρισκομένων ἐπιστράτων καὶ εἰς τοὺς χωροφύλακας καὶ λοιποὺς ὑπαλλήλους νὰ προμηθευθῶσι τὸν ἀναγκαιοῦντα αὐτοῖς σῖτον διὰ τὸν χειμῶνα, φαντασθῆτε εἰς ποίας δυσχερείας θὰ εὑρίσκωνται τὸν Ἰανουάριον νὰ μεταβαίνωσιν εἰς τὰς πόλεις διὰ νὰ προμηθεύωνται τὸ ψωμὶ τῶν παιδιῶν των, μέσα εἰς τὰς βροχὰς καὶ μὲ τὰ μέσα τῆς συγκοινωνίας, τὰ ἀτελέστατα, τὰ ὁποῖα ἔχομεν. Τώρα μάλιστα, ὅτε τὰ ζῷα τῶν περισσοτέρων τὰ ἀφῄρεσεν ἡ Πολιτεία διὰ τῆς ἐπιτάξεως, τί θὰ ὑφίστανται, ἀφοῦ καὶ τώρα, ὡς πρὸς τὸ σιτάρι, δυστυχοῦν; Διὰ τοῦτο εἶναι ἀνάγκη καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργός, ὅστις ἤδη μόνον λαμβάνει γνῶσιν τοῦ πράγματος, θὰ σπεύσῃ νὰ μεριμνήσῃ ὅπως καὶ ὁ ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν σῖτος μὴ μεταφερθῇ εἰς τὰς πόλεις καὶ εἰς τοὺς ἐργάτας νὰ ἐπιτραπῇ νὰ μεταφέρουν εἰς τὰς εἰς τὸν παρακείμενον νομὸν εὑρισκομένας οἰκίας των τὸν ἐκ τοῦ κόπου των ἀντὶ ἀντιμισθίας χορηγηθέντα σῖτον, καθόσον τοῦτο εἶναι δυνατὸν ἀκόμη, εἰς δὲ τοὺς ἐκ τοῦ ἄλλου νομοῦ ἰδιοκτήτας νὰ μεταφέρωσι μέρος τοὐλάχιστον τοῦ σίτου τῶν κτημάτων των εἰς τὰς κατοικίας των.

§28ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὁλόκληρον, ὁλόκληρον.

§29Γ. ΑΝΔΡΕΑΔΑΚΗΣ. Ἔλαβον ἀφορμὴν ὅπως προβῶ εἰς τὸ ἐρώτημά μου τοῦτο ἔκ τινος ἑξασέλιδου ἐπιστολῆς φίλου μου ἐξ Ἁγ. Βασιλείου, τοῦ κ. Ἀλεξανδράκη, σημαίνοντος ἐν τῷ ἡμετέρῳ νομῷ, ἐν ᾗ ἐκτίθενται τὰ τῆς ὑποθέσεως ταύτης μὲ πολὺ μελανὰ χρώματα.

§30Λ. ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ (Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Θὰ ἐξετάσω τὸ ζήτημα, ἀλλὰ φέρατέ μοι τὴν ἐπιστολὴν νὰ τὴν μελετήσω.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γκλαβᾶς ἐρωτᾷ τὸν κ. ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας Ὑπουργὸν τί πόρισμα προέκυψεν ἐκ τῆς διοικητικῆς ἀνακρίσεως κατὰ τοῦ σταθμάρχου ΣΠΑΠ τῆς πόλεως Καλαμῶν Κ. Καραβέρνη, ὅστις κατηγγέλθη ὡς μέλος τῆς Γερμανικῆς προπαγάνδας.

§32Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Διετάχθη ἀνάκρισις, τῆς ὁποίας τὸ πόρισμα θὰ σᾶς ἀναγγείλω ἐν καιρῷ.

§33Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Καὶ θὰ εἶναι κατ’ αὐτοῦ. Ἡ Ἑταιρεία ἐξ ἀρχῆς ἠθέλησε νὰ ἐξασκήσῃ καὶ διὰ τὸ μέλλον πολιτικήν. Ὁ κ. σταθμάρχης ἐνήργει ὡσανεὶ ἀπετέλει μέλος τῆς Γερμανικῆς προπαγάνδας. Ἡ Ἑταιρεία κατὰ τρόπον σατανικὸν ἐνήργει διὰ τῶν σταθμαρχῶν, μεταδιδόντων εἰδήσεις ὡς ὅτι ὁ Μάκενζεν βαδίζει κατὰ τῆς Θεσσαλονίκης, ὅτι διεσπάσθη τὸ Δυτικὸν Μέτωπον κλπ. Νομίζει κανεὶς ὅτι καὶ ἡ Ἑταιρεία ἦτο πράκτωρ τῆς Γερμανίας.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βαχλείδης ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως ποία ἐνέργεια ἐγένετο ἐπὶ τῆς αἰτήσεως τοῦ Ἐξάρχου Μετσόβου περὶ μισθοδοσίας αὐτοῦ παρὰ τοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Ταμείου. Ἡ Ἐξαρχεία Μετσόβου ἐπὶ Τουρκοκρατίας ἀπετέλει ἰδίαν ἐκκλησιαστικὴν περιφέρειαν, ἐξαρτωμένην ἀπ’ εὐθείας ἐκ τῶν Πατριαρχείων, ὡς τοιαύτη δὲ παραμένει καὶ νῦν, εἶναι δὲ ἄδικον ἁπλοῖ Ἐπίσκοποι Τιτουλάριοι νὰ μισθοδοτῶνται παρὰ τοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Ταμείου, ὁ δὲ Ἔξαρχος Μετσόβου, ἐν ἐνεργείᾳ, προϊστάμενος ἐκκλησιαστικῆς περιφερείας, νὰ μὴ μισθοδοτῆται. Παρακαλῶ ὅπως, ἐν ἀνάγκῃ, διὰ προσθέτου ἄρθρου συμπεριληφθῇ καὶ ὁ Ἔξαρχος Μετσόβου εἰς τὸν νόμον «περὶ μισθοδοσίας τῶν Μητροπολιτῶν καὶ Τιτουλαρίων Ἐπισκόπων τῶν Νέων Χωρῶν παρὰ τοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Ταμείου».

§35Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν). Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ὁ νόμος 588, καταργήσας τὰ ἐμβατήκια καὶ τὰς λοιπὰς ἀποδοχὰς τῶν Ἀρχιερέων καὶ Ἐξαρχικῶν Ἀντιπροσώπων τῶν Νέων Χωρῶν, ἐνῷ ἐκανόνισε τὰς ἀποδοχὰς πάντων τῶν Ἀρχιερέων, οὐδὲν ἐμερίμνησε περὶ τοῦ Ἐξαρχικοῦ Ἀντιπροσώπου τοῦ Μετσόβου καὶ ἐκ τούτου φαίνεται ὄντως γενομένη ἀδικία τις πρὸς αὐτόν. Τὸ ὀρθότερον θὰ ἦτο νὰ ἐγίνετο μεταρρύθμισίς τις τῶν ἐκκλησιαστικῶν περιφερειῶν τῶν ἐπαρχιῶν ἐκείνων, οὕτως ὥστε νὰ προσαρτηθῇ ἡ ἐξαρχικὴ περιφέρεια Μετσόβου εἴς τινα τῶν ὁμόρων ἐπαρχιῶν, θὰ ἠδύνατο δὲ τότε νὰ ληφθῇ ἄλλως μέριμνα περὶ ἱκανοποιήσεως τοῦ προσώπου τοῦ Ἐξάρχου, ὅστις θὰ ἔμενε διαθέσιμος. Ἐφ’ ὅσον ὅμως τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ, θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον κ. βουλευτὴν νὰ ἐπιφυλαχθῇ ὅπως ἐπαναφέρῃ τὸ ζήτημα κατὰ τὴν προσεχῆ συζήτησιν ἐν τῇ Βουλῇ τοῦ σχεδίου νόμου, ὅπερ θὰ ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς καὶ ὅπερ ἀφορᾷ εἰς τὴν ἐπέκτασιν εἰς τὴν Ἤπειρον Διατάγματος τὸ ὁποῖον ἐξέδωκεν ἡ Προσωρινὴ Κυβέρνησις ἐν Θεσσαλονίκῃ καὶ τὸ ὁποῖον προὐνόησε περὶ κανονισμοῦ τῶν ἀποδοχῶν τῶν Ἀρχιερέων καὶ Τιτουλαρίων Ἐπισκόπων τῶν Νέων Χωρῶν.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καρπετόπουλος παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν διὰ τίνα λόγον κρατοῦνται εἰσέτι εἰς Μάλταν οἱ συλληφθέντες ὑπὸ τῶν Ἄγγλων ἐν Ρεθύμνῃ τῆς Κρήτης τὴν 7 παρελθόντος Νοεμβρίου Ἰωάννης Ζαχαρίου, ἔμπορος, καὶ Ἀντώνιος Τριφύλλης, διευθυντὴς τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν ἐν τῇ αὐτῇ πόλει ἀμφότεροι.

§37Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ εὐαρεστηθῇ καὶ ζητήσῃ σχετικὰς πληροφορίας περὶ τῆς διαμονῆς τῶν ἀτόμων αὐτῶν.

§38Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Βεβαίως θὰ ζητήσω πληροφορίας καὶ ὅ,τι ἔχω νὰ σᾶς ἀνακοινώσω θὰ τὸ πράξω.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πετρακάκος ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τοῦ Ἐπισιτισμοῦ ἂν δὲν θεωρῇ ὑπεράγαν ὑπερβολικὴν τὴν τιμὴν τῶν μακαρονίων, ὁρισθεῖσαν, ὡς γνωστόν, κατ’ ὀκᾶν εἰς 2.80 δραχμάς.

§40Λ. ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ (Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Ὁ εἰσαγόμενος ἤδη εἰς τὴν Ἑλλάδα σῖτος κοστίζει εἰς τὸ Κράτος 1,25 δραχ. καὶ ὡς ἐκ τούτου ἐθεωρήσαμεν σκόπιμον ὅπως παρασχεθῇ κέρδος τοὐλάχιστον 20 λεπτῶν κατ’ ὀκᾶν εἰς τοὺς παρασκευαστὰς αὐτῶν καὶ λαμβανομένων ὑπ’ ὄψιν καὶ τῶν λοιπῶν ἐξόδων, ἔπρεπε νὰ πωληθῶσι τὰ μακαρόνια μὲ τὴν τιμὴν ταύτην, τῶν δραχμῶν 2.80.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπουρνιᾶς ἐρωτᾷ τὸν κ. ἐπὶ τοῦ Ἐπισιτισμοῦ Ὑπουργὸν ἂν γνωρίζῃ ὅτι οἱ ἀλευρόμυλοι παραδίδουσι τοὺς σάκκους ἀλεύρων εἰς τοὺς ἀντιπροσώπους τῶν τοπικῶν Ἐπιτροπῶν χωρὶς νὰ ζυγίζωσι τούτους. Ἂν γνωρίζῃ ὅτι εἰς τὴν τελευταίαν παράδοσιν ἀλεύρων αἱ ἐπιτροπαὶ τῆς ἐπαρχίας Καρυστίας εὗρον ἔλλειμμα τρεῖς περίπου ὀκάδας κατὰ σάκκον. Ἂν γνωρίζῃ ὅτι ἡ Τράπεζα Πειραιῶς κρατεῖ ὡς ἀντίτιμον δι’ ἕκαστον σάκκον δραχμὰς πέντε, χωρὶς νὰ ἀφαιρῇ τὸ ἀπόβαρον αὐτῶν καὶ τί ἐνήργησεν ἐπὶ τούτων.

§42Λ. ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ (Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Ὅταν οἱ ἀλευροβιομήχανοι παραδίδουσι τὰ ἄλευρα εἰς τοὺς ἀντιπροσώπους τῶν Ἐπιτροπῶν, τῶν σάκκων τὸ βάρος ἀφαιρεῖται καὶ μένει εἰς ὄφελος τοῦ καταναλωτοῦ, διότι ὁ σάκκος ζυγίζει περίπου μίαν ὀκᾶν, θὰ ἐζημιοῦτο δὲ οὕτω ὁ ἀγοραστὴς μίαν δραχμήν, ὁ δὲ σάκκος σήμερον ἔχει ἀξίαν 2 μέχρι 3 δραχμῶν. Ὁ ἀγοραστὴς καταθέτει ἐγγύησιν 5 δραχ. κατὰ σάκκον, τὰς ὁποίας ἀναλαμβάνει ὅταν ἐπιστρέψῃ αὐτόν.

§43Ι. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ἔχω καὶ ἄλλο ἐρώτημα. Οἱ ἀλευροβιομήχανοι Πειραιῶς δὲν ζυγίζουσι τοὺς σάκκους, τοὺς ὁποίους παραδίδουσιν εἰς τὰς ἐπιτροπὰς τῆς ἐπαρχίας μου. Εἶναι διαταγὴ τοῦ Ὑπουργείου νὰ μὴ ζυγίζωνται οἱ σάκκοι ὅταν παραδίδωνται;

§44Λ. ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ (Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Ὁ ἀγοραστὴς ἔχει δικαίωμα νὰ τοὺς ζυγίσῃ, καθὼς ἐπίσης καὶ ἡ Τράπεζα εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ ζυγίζῃ τοὺς σάκκους.

§45Ι. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Νὰ γραφῇ τοῦτο εἰς τὰ πρακτικά, διότι οἱ ἀλευροβιομήχανοι τοῦ Πειραιῶς δὲν ζυγίζουν τοὺς σάκκους τῶν ἀλεύρων, ὅταν παραδίδωσιν αὐτοὺς εἰς τοὺς ἀντιπροσώπους τῶν τοπικῶν Ἐπιτροπῶν καὶ γίνεται μεγάλη ζημία ἰδίως εἰς τὴν τελευταίαν παράδοσιν, διότι εἰς πλεῖστα μέρη τῆς Καρυστίας παρεδόθησαν σάκκοι λιποβαρεῖς κατὰ 2 ὀκάδας.

§46Λ. ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ (Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ ὅτι ὁ παραλήπτης ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἀξιοῖ τὴν ζύγισιν τοῦ ἐμπορεύματος.

§47Ι. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ἐνῷ εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ εἰς τὰς ἄλλας τῆς Ἑλλάδος πόλεις ὑπάρχει ἔλλειψις ἅλατος, ἐν τούτοις εἰσάγεται καὶ πωλεῖται κρυφίως ἅλας πρὸς 1,20 καὶ 1,50 κατ’ ὀκᾶν.

§48Λ. ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ (Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Τὸ ἅλας δὲν εἶναι τῆς δικαιοδοσίας μου· εἶναι εἶδος μονοπωλιακόν.

§49Ι. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Πρέπει οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μᾶς παράσχωσι τὴν πληροφορίαν, πόσον ἅλας παράγεται εἰς τὸ Κράτος κατ’ ἔτος καὶ πόση εἶναι ἡ κατανάλωσις κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη.

§50Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἡ πληροφορία τῆς ὑπηρεσίας εἶναι ὅτι παράγονται 35.000.000 ἐν τῇ Παλαιᾷ καὶ τῇ Νέᾳ Ἑλλάδι. Ἡ περυσινὴ παραγωγὴ ἦτο 26.000.000 ὀκάδες. Αἱ προβλέψεις εἶναι εὐνοϊκαί. Ἔχομεν δι’ ἐλπίδος ὅτι ἐντὸς ὀλίγου ἡ κρίσις τοῦ ἅλατος θὰ παρέλθῃ. Εὑρισκόμεθα εἰς τὴν δυσχερεστέραν περίοδον τῆς νέας παραγωγῆς.

§51Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ ἅλας τὸ ὁποῖον χρειάζεται διὰ τὴν κατανάλωσιν τοῦ Τόπου, ἔν τε τῇ Παλαιᾷ καὶ τῇ Νέᾳ Ἑλλάδι, ἀνέρχεται εἰς 45.000.000 ὀκάδας. Ἡ παραγωγὴ ἡ περυσινὴ ἀνῆλθεν εἰς 26.000.000, ἄρα ἔχομεν ἔλλειμμα 20.000.000 ὀκάδας. Ἐφέτος ἡ παραγωγὴ ἐλπίζομεν νὰ ἀνέλθῃ εἰς 36.000.000 ὀκάδας, ὥστε θὰ μᾶς λείψῃ μόνον ἓν μικρὸν ποσόν, διὰ τὸ ὁποῖον καταβάλλεται προσπάθεια ὅπως ἐξευρεθῇ. Ἡ δυσχέρεια ὑφίσταται ὅσον ἀφορᾷ τὰ μέσα τῆς μεταφορᾶς. Ναυλώναμεν καΐκια ἵνα μεταφέρωμεν τὸ ἐλλεῖπον ποσὸν ἐκ τῆς Τύννιδος. Ἡ Ἑταιρεία τῶν Μονοπωλίων, ποὺ ἔχει νὰ τροφοδοτήσῃ τὰς διαφόρους ἀποθήκας, διαμαρτύρεται ὅτι δὲν δύναται νὰ εὕρῃ μέσα μεταφορᾶς. Ἐλπίζομεν ἐν τούτοις νὰ ὑπερπηδήσωμεν τὰς δυσχερείας.

§52Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Νὰ φέρετε ἁλάτι ἀπὸ τὴν Αἰτωλοακαρνανίαν.

§53Ι. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Νὰ μὴ δίδεται ἅλας εἰς μεγάλας ποσότητας, ἀλλ’ εἰς μικράς, διότι αἱ μεγάλαι ποσότητες κατώρθωσαν νὰ φέρωσι τὴν ἔλλειψιν αὐτήν. Ὑπάρχουν πολλὰ πρόσωπα τὰ ὁποῖα ἔχουν πλήρεις τὰς ἀποθήκας των.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργὸς ἔχει τὸν λόγον.

§55Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Κύριοι βουλευταί, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω τὰ παρὰ διαφόρων κυρίων βουλευτῶν ζητηθέντα καὶ δυνάμενα νὰ κατατεθῶσι διπλωματικὰ ἔγγραφα, σχετικὰ πρῶτον μὲ τὴν Συνθήκην τὴν Ἑλληνοσερβικὴν καὶ δεύτερον μὲ τὴν εἰσβολὴν τῶν Γερμανῶν καὶ Βουλγάρων εἰς τὴν Ἀνατολικὴν Μακεδονίαν. Ἡ σημασία τῶν ἐγγράφων τούτων εἶναι τοιαύτη, ὥστε ἡ Κυβέρνησις ἐθεώρησεν ἀναγκαῖον τόσον διὰ τὴν διευκόλυνσιν τῶν συζητήσεων, αἱ ὁποῖαι θὰ γίνωσιν ἐπ’ αὐτῶν, ὅσον καὶ διὰ τὴν διαφώτισιν τῆς Κοινῆς Γνώμης νὰ προβῇ εἰς τὴν δημοσίευσιν τῶν ἐγγράφων τούτων. Τὰ ἔγγραφα ταῦτα εἶναι 77 τὸν ἀριθμὸν καὶ θὰ ἀποτελέσωσιν ἓν ἰδιαίτερον τεῦχος, τὸ ὁποῖον αὔριον θὰ διανεμηθῇ εἰς τοὺς κυρίους βουλευτάς. Κατὰ τὴν φρασεολογίαν τὴν εἰθισμένην, τὸ τεῦχος τοῦτο θὰ ἀποκαλεσθῇ «Λευκὴ Βίβλος».

§56ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μαύρη, μαύρη.

§57Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἡ εἰρωνία τῶν πραγμάτων, κύριοι βουλευταί, εἶναι ὄντως πικρά. Ἡ ὀνομασία τῆς Βίβλου, τῆς ὁποίας τὸ χρῶμα εἴθισται νὰ εἶναι λευκὸν διὰ τὰ Ἑλληνικὰ πράγματα, ἐγείρει τὴν ἔννοιαν τῆς τιμιότητος, τῆς εὐσυνειδησίας, τῆς σεμνότητος, ἐνῷ ἐν τῷ προκειμένῳ ἡ ἐντύπωσις, τὴν ὁποίαν ἀσφαλῶς ἔχει ὁ ἀναγνώστης τῶν ἐγγράφων τὰ ὁποῖα ἔχω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω, εἶναι τοὐναντίον αἴσθημα ἀγανακτήσεως ἐναντίον τῆς ἐγκληματικῆς πολιτικῆς, τῆς ὁποίας τὰ ἔγγραφα ταῦτα δίδουσι τρανὴν ἀπόδειξιν ἐγκληματικῆς διακυβεύσεως τῶν ὑψίστων ἐθνικῶν συμφερόντων· ἐπαίσχυντον ψεῦδος ἐκ μέρους τῶν κυβερνησάντων τὴν Χώραν, ἠθικὴ κατάπτωσις καὶ ἐπονείδιστος ἀτιμία. Ὁ ἁρμόζων δὲ τίτλος τῆς Βίβλου, ἥτις θὰ διανεμηθῇ αὔριον, θὰ εἶναι, κύριοι βουλευταί, βίβλος μελανή, βίβλος ζοφερά, διότι δύναμαι ἐν συνειδήσει νὰ εἴπω ὅτι τὰ ἔγγραφα ταῦτα παρουσιάζουν ἀναμφισβητήτως τὴν ζοφερωτέραν σελίδα τῆς μακρᾶς Ἑλληνικῆς Ἱστορίας. Συνθήκη ἥτις ὑπεγράφη ἐν γνώσει ὅλων τῶν παραγόντων τῆς Χώρας μὲ σαφῆ ἔννοιαν τοῦ κειμένου αὐτῆς· Συνθήκη τῆς ὁποίας ἡ ἐφαρμογὴ ἐπανειλημμένως εἶχεν ὑποσχεθῆ εἰς τὸ ἕτερον τῶν συμβαλλομένων Κρατῶν, συνθήκη τοιαύτη παρεβιάσθη κατὰ τὴν τελευταίαν στιγμὴν ἄνευ προειδοποιήσεως. Παρεβιάσθη τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ ἕτερον τῶν συμβαλλομένων Κρατῶν εἶχεν ἀπαραίτητον ἀνάγκην τῆς Ἑλληνικῆς βοηθείας· εἰς στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν εἶχεν ἀπόλυτον δίκαιον, ἀπόλυτον πεποίθησιν νὰ περιμένῃ τὴν βοήθειαν ταύτην, ἥτις ἐπανειλημμένως τῷ εἶχεν ὑποσχεθῆ. Ἠθετήθη ἡ ὑπογραφὴ τῆς Ἑλλάδος, ἠθετήθησαν αἱ ἐπανειλημμέναι ὑποσχέσεις, συνετελέσθη ἡ στρατιωτικὴ καταστροφὴ ἑνὸς Κράτους φίλου καὶ συμμάχου, καὶ συνετελέσθη ἡ καταστροφὴ αὕτη διὰ τὸ κακὸν τῆς Ἑλλάδος, διότι ἀπὸ ἐκείνης τῆς στιγμῆς ἡ Χώρα εὑρίσκετο ἀνοικτή, εἰς τὴν εἰσβολὴν τοῦ προαιωνίου ἐχθροῦ. Τὰ Ἑλληνικὰ ἐδάφη εὑρέθησαν ἔρμαια τῆς εἰσβολῆς καὶ ἐπιδρομῆς τῶν βαρβάρων. Καὶ αἱ ἐπιδρομαὶ ὅμως αὗται συνετελέσθησαν οὐχὶ ἐξαπίνης, συνετελέσθησαν κατόπιν συνεννοήσεως, καὶ τὸ αἶσχος, τὸ ὄνειδος τῆς συμφωνίας ταύτης τῆς προδοτικῆς ἦτο τοιοῦτον, ὥστε οἱ ὑπογράψαντες τὴν συμφωνίαν ταύτην δὲν ἔσχον τοὐλάχιστον τὸ θάρρος νὰ τὴν ἀνομολογήσουν. Καὶ ἀπὸ τὸ βῆμα, ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὁμιλῶ, ἔχει ἐκτοξευθῆ τὸ πλέον ἐπαίσχυντον ψεῦδος, τὸ ὁποῖον ποτὲ Κυβερνήτης, ὅσον ψευδὴς καὶ ἂν ἦτο, ἀπηύθυνεν ἀπέναντι Ἀντιπροσωπείας, ὅσον ψευδὴς καὶ ἂν ἦτο καὶ αὕτη, ἑνὸς ἐλευθέρου λαοῦ.

§58Λ. ΝΑΚΟΣ. Κατάρα καὶ ἀνάθεμα.

§59Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Τὸ ψεῦδος τοῦτο, κύριοι, συνετελέσθη διὰ νὰ ἀποπλανήσῃ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Ἀλλὰ δὲν συνετελέσθη μόνον ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, δὲν συνετελέσθη μόνον ἐν τῷ Ἑλληνικῷ Τόπῳ. Συνετελέσθη, ὡς θὰ ἴδητε εἰς τὰ ἔγγραφα τὰ ὁποῖα καταθέτω, καὶ εἰς τὰς διεθνεῖς σχέσεις. Τοιουτοτρόπως ἡ τότε Κυβέρνησις κατέστρεψεν ἔτι περισσότερον τὴν τιμήν, τὴν ἀξιοπρέπειαν, τὸν λόγον τῆς Χώρας. Καί, ἀφοῦ ὅλα αὐτὰ συνετελέσθησαν καὶ οἱ βάρβαροι ἐπέδραμον, παρὰ τὰς δοθείσας ἀλλεπαλλήλους ὑποσχέσεις, τὰς ὁποίας ἡ τότε Κυβέρνησις παρίστανεν ὡς ἐγγυήσεις ἐκ μέρους τῶν προαιωνίων ἐχθρῶν τοῦ Ἑλληνισμοῦ, διὰ τὸ Ἑλληνικὸν στοιχεῖον τῶν μερῶν ἐκείνων, ὅπου ὁ ἐχθρὸς εἰσέβαλεν, ἤρχισεν ἡ ἐρήμωσις, ἤρχισεν ἡ καταδίωξις, ἡ ἐξόντωσις, ἡ καταστροφὴ ἡ ὁριστικὴ τοῦ Ἑλληνικοῦ στοιχείου. Τὴν εἴδησιν δὲ τῶν ἐθνικῶν τούτων συμφορῶν ἀπεδέχετο ἡ τότε Κυβέρνησις τῆς Χώρας μετὰ τῆς μεγαλυτέρας ἀπαθείας καὶ θέλετε ἴδει ἐν τῷ τεύχει ἓν ἀγωνιῶδες τηλεγράφημα τοῦ Νομάρχου Δράμας, διὰ τοῦ ὁποίου ἔκαμνεν ἔκκλησιν πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν, ὅπως στείλῃ μικρὰ βοηθήματα, ἵνα ταῦτα διανεμηθῶσι «πρὸς πρόληψιν ἀθρόων θανάτων ἐξ ἀσιτίας, ἰδίᾳ μεταξὺ τῶν οἰκογενειῶν, εἰς πολλὰς τῶν ὁποίων ἐκόπη τὸ ἐπίδομα». Εἰς τὴν τραγικὴν ταύτην ἔκκλησιν ὁ τότε ἐκτελῶν χρέη Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν —τὸ ἔγγραφον εἶναι τῆς 15 Φεβρουαρίου— ἠρκέσθη νὰ σημειώσῃ ἐν τῷ περιθωρίῳ τοῦ ἐγγράφου ὅτι «ἀναβάλλεται δι’ εὐθετωτέραν οἰκονομικὴν περίστασιν. Ἐπὶ τοῦ παρόντος Ἀρχεῖον»!

§60Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Τὰ χρήματα τὰ ἐχρειάζοντο διὰ τοὺς ἐπιστράτους.

§61Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Καὶ ἦτο ἡ στιγμή, κύριοι βουλευταί, καθ’ ἣν ὁ γράφων τὴν παρατήρησιν, ἡ ὁποία ἦτο ἀληθὴς καταδίκη, καθ’ ἣν ἡ σπεῖρα ἐκείνη ἡ ὁποία κακῇ τύχῃ ἐκυβέρνα τὴν Χώραν καὶ ἐδαπάνα ἀθρόως ἑκατομμύρια, τὰ ὁποῖα ἐξηνάγκασε τοὺς δήμους νὰ τῇ δίδωσι διὰ νὰ διατηρῇ τοὺς ἐπιστράτους, δηλαδὴ τὰς ληστρικὰς ἐκείνας συμμορίας, διὰ τῶν ὁποίων κατώρθωνε τὸ καθεστὼς ἐκεῖνο νὰ παρατείνῃ τὴν ζωὴν αὑτοῦ. Ἀληθὴς ἀηδία, κύριοι βουλευταί, καταλαμβάνει τὸν ἀναγνώστην τῶν ἐγγράφων τούτων καὶ οὐχὶ ἄνευ δισταγμοῦ ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσισε νὰ προβῇ εἰς τὴν δημοσίευσιν τῶν ἐγγράφων τούτων. Ἐδίστασε πρὸς στιγμὴν νὰ ῥίψῃ εἰς τὴν δημοσιότητα τοιαῦτα αἴσχη, τοιαύτας ἀτιμίας. Ἀλλ’ ὑπερίσχυσεν ἡ ἰδέα, ὑπερίσχυσεν ἡ πεποίθησις ὅτι δέον καὶ ἐν τῇ περιπτώσει ταύτῃ νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ μεγάλη ἀρχὴ τοῦ μεγάλου ἡγέτου τοῦ Ἑλληνισμοῦ, ὅτι ποτὲ ἡ ἀλήθεια δὲν πρέπει νὰ ἀποκρύπτηται ἀπὸ τὸν λαόν. Ὅσον πικρά, ὅσον ἀπεχθὴς καὶ ἂν εἶναι ἡ ἀλήθεια αὕτη, τὴν φέρομεν εἰς φῶς. Ἔχομεν δὲ τὴν πεποίθησιν ὅτι ὅσοι ἐν τῇ ἀγνοίᾳ τῶν διαπραχθέντων ἐξηπατήθησαν καὶ ὑπεστήριξαν τὸ παλαιὸν καθεστώς, θέλουσι δράξει τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἀναγνωρίσωσι τὸ λάθος των ἢ τὴν ἄγνοιάν των, ἵνα μὴ συμπεριληφθῶσι μεταξὺ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι αἰωνίως θὰ φέρουν τὴν εὐθύνην τῶν τοιούτων ἐθνικῶν κακουργημάτων. Ἔχομεν ἔτι ἀκράδαντον τὴν πεποίθησιν ὅτι μεγίστη πλειονότης τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἡ ὁποία ἄνευ ὑλικῶν ἀποδείξεων, ἐκ πεποιθήσεως αὐθορμήτου ἠκολούθησε τὸν ἡγέτην τοῦ Ἑλληνισμοῦ εἰς τὸν ἐθνικὸν ἀγῶνα, θέλει ἅπαξ διὰ παντὸς διὰ τῶν ἀποδείξεων τῶν ὑλικῶν, τῶν ἐπισήμων, τὰς ὁποίας σήμερον φέρομεν, θέλει ἀναγνωρίσει ὅτι οἱ ἐξαπατήσαντες αὐτὸν ψευδοκυβερνῆται δὲν ἦσαν μόνον ἔνοχοι ἐθνικῆς προδοσίας ἀλλ’ ὅτι ἦσαν ἀνάξιοι νὰ ὀνομάζωνται Ἕλληνες καὶ ἀπορρίπτονται ὁριστικῶς τῆς Ἑλληνικῆς οἰκογενείας καὶ εἶναι ἀνάξιοι νὰ φέρωνται ἐν τῇ ἐθνικῇ συνειδήσει ὡς Ἕλληνες. (Χειροκροτήματα). Ἡ Ἑλληνικὴ συνείδησις θὰ ἀνακτήσῃ ἀσφαλῶς ἀμέριστον τὴν ἐκτίμησιν καὶ τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ πεπολιτισμένου κόσμου, ρηγνύουσα πάντα δεσμὸν καὶ πᾶσαν ἀλληλεγγύην μὲ τοὺς παύσαντας νὰ εἶναι τοιουτοτρόπως Ἕλληνες. Διὰ τῆς δημοσιεύσεως τῶν ἐγγράφων τούτων, ὅσον λυπηρὰ καὶ ἂν φαίνεται ἀπὸ πρώτης ὄψεως, ἡ Κυβέρνησις, κύριοι βουλευταί, ἔχει βαθυτάτην τὴν συναίσθησιν ὅτι προσφέρει μίαν ἔτι ὑπηρεσίαν εἰς τὴν τιμὴν τοῦ Ἔθνους καὶ εἰς τὸ γόητρον τοῦ Ἑλληνισμοῦ. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§62Β. ΣΚΟΥΛΑΣ. Ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων θὰ ἔχῃ βαρυτάτην τὴν εὐθύνην ἐν ᾗ περιπτώσει δὲν παραπέμψει τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς εἰς Εἰδικὸν Δικαστήριον.

§63ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Θὰ τοὺς παραπέμψῃ ἡ Βουλή.

§64Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Αὐτὸ δὲν εἶναι ζήτημα τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι ζήτημα τῆς Βουλῆς. Μετὰ τὴν κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα πρὸ μικροῦ κατέθεσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, βεβαίως θὰ φέρῃ τὴν εὐθύνην καὶ ἀπέναντι τοῦ Ἔθνους καὶ ἀπέναντι τῆς Ἱστορίας ἡ Βουλὴ ἂν δὲν ζητήσῃ τὴν παραπομπὴν ἀμέσως εἰς Εἰδικὸν Δικαστήριον τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι κατεσπίλωσαν τὴν ἐθνικὴν τιμήν.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

—Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ ἀπὸ 10 Ἰουλίου 1913 Ν. Β. Διατάγματος «περὶ διακανονισμοῦ τῆς ἀρχαιότητος τῶν ἀξιωματικῶν τῆς Κρητικῆς Χωροφυλακῆς». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). —Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 11 Ἰουλίου 1917 ἀναγκαστικοῦ Β. Δ. «περὶ τροποποιήσεως τοῦ Καταστατικοῦ τῆς Ἱερᾶς Συνόδου τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος». Ἄρθρον 1. (Ἀναγινώσκεται). Ὁ κ. Πετρακάκος ἔχει τὸν λόγον ἐπ’ αὐτοῦ.

§66Δ. ΠΕΤΡΑΚΑΚΟΣ. Ἐάν, κύριοι βουλευταί, ἐν τῇ ὑποβολῇ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου ἠδύνατό τις νὰ διαβλέψῃ τὴν ἀπαρχὴν μιᾶς ριζικωτέρας ἐκκλησιαστικῆς μεταρρυθμίσεως, ἀπαρχὴν τὴν ὁποίαν ὑπόσχεται ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις διὰ τῆς προαγγελίας ὅτι ταχέως θὰ εἰσαχθῶσιν εἰς τὴν Βουλὴν τὰ νομοθετήματα ἅτινα ἐσχάτως ἐξεπόνησεν ἡ νομοπαρασκευαστικὴ Ἐπιτροπεία, αἰσθάνομαι τὸ καθῆκον νὰ συγχαρῶ τὸν ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν κ. Ὑπουργὸν διὰ τὸ ἀποφασιστικὸν τοῦτο διάβημα. Ἀλλ’ ἐν ταὐτῷ εἶμαι ὑποχρεωμένος, τοῦ λόγου ἐπιγενομένου, νὰ παρατηρήσω ὅτι τὰ νομοθετήματα ἐκεῖνα τῆς νομοπαρασκευαστικῆς Ἐπιτροπείας, ἅτινα προαγγέλλεται ὅτι θὰ ὑποβληθῶσιν ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς, εἶναι ἀναμφιβόλως ἔργα σοβαρῶς συμβάλλοντα πρὸς τὸν σκοπόν, οὐχὶ ὅμως πλήρη, οὐχὶ ἄρτια, διότι ἐγκλείουσιν ἐν ἑαυτοῖς τὸ ἐλαττωματικόν.... (Θόρυβος).

§67ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Διακόπτει μὴ ἀκουόμενος ὑπὸ τοῦ θορύβου).

§68Δ. ΠΕΤΡΑΚΑΚΟΣ. Ἡ πρὸς ἐπιψήφισιν σπουδή, προκειμένου περὶ τοιούτων ἔργων, θὰ ἦτο ἀφορμή, ἀντιθέτως πρὸς τὸν σκοπὸν καὶ τὸν πόθον μας, ὅπως καθυστερήσῃ τὸ ἔργον τῆς ἀνορθώσεως τοῦ Κλήρου καὶ τῆς μεταρρυθμίσεως τῆς Ἐκκλησίας, μεταρρύθμισιν τὴν ὁποίαν ἀπὸ τόσου καιροῦ, ἀπὸ ἑξήκοντα καὶ πλέον ἐτῶν ἀναμένομεν. Δὲν μοὶ ἐδόθη, Κύριοι, ἄλλοτε ἡ εὐκαιρία ἵνα ὁμιλήσω ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, σήμερον δὲ ὀφείλω νὰ ἐπωφεληθῶ τῆς εὐκαιρίας ταύτης ὅπως ὑποβάλλω ἐντεῦθεν τὰς εὐχαριστίας μου πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον, τὸ ὁποῖον μοὶ ἔκαμε τὴν τιμὴν ἄλλοτε νὰ καλέσῃ καὶ ἐμὲ ἐπὶ τὴν νομοπαρασκευαστικὴν ἐκείνην ἐκκλησιαστικὴν Ἐπιτροπείαν, χωρὶς νὰ εἶμαι πολιτικὸς φίλος τῶν Φιλελευθέρων.... (Θόρυβος). Ἡ συνεργασία μου ἐν τῇ ἐκκλησιαστικῇ Ἐπιτροπεία μὲ ἔπεισεν ὅτι πράγματι ἡ Ἑλληνικὴ ἐκκλησιαστικὴ ἱεραρχία, τόσον ἡ τῆς Παλαιᾶς, ὅσον καὶ ἡ τῆς Νέας Ἑλλάδος εὑρίσκεται εἰς τὸ ὕψος τῆς ἀποστολῆς της, καίτοι πολλάκις ἐπὶ ὡρισμένων ἀκροτήτων διεφώνησα πρὸς τοὺς Ἱεράρχας.

§69Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Τὰ λέγετε αὐτὰ σεῖς; (Θόρυβος).

§70Δ. ΠΕΤΡΑΚΑΚΟΣ. Κύριοι βουλευταί, κρίνω σκόπιμον νὰ διατυπώσω ὡρισμένας γνώμας ἐπὶ τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἡμῶν ἱεραρχίας καὶ αἱ γνῶμαί μου αὗται, εἶμαι βέβαιος, θὰ ρίψωσι φῶς ἐπὶ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου. Τὸ ἄρθρον 2 τοῦ ἡμετέρου Συντάγματος καθώρισε τὴν ὑπὸ συνόδου Ἀρχιερέων διοίκησιν τῆς Ἐκκλησίας, ἀλλὰ ἡ ἱεραρχία ἠθέλησε νὰ ἀνατρέψῃ τὴν συνταγματικὴν ταύτην διάταξιν, ἠθέλησε νὰ εἰσαγάγῃ μεταρρυθμίσεις πρὸς τὴν ἀρχαίαν Ἐκκλησίαν, μεταρρυθμίσεις ὅμως αἵτινες ἦσαν προφανῶς ἀντισυνταγματικαί, ἀφοῦ τὸ Σύνταγμα ἐννοεῖ διὰ τῆς συνόδου τὴν πενταμελῆ σύνοδον, ἣν εὗρε.... (Θόρυβος).

§71Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Κύριε συνάδελφε.... (Θόρυβος).

§72Δ. ΠΕΤΡΑΚΑΚΟΣ. Ὅταν λέγω, τὸ Σύνταγμα τοῦ 64 ἐψηφίζετο ὑπῆρχεν ἀπὸ δεκαετίας καὶ πλέον λειτουργοῦσα ἡ σημερινὴ σύνοδος. Ἡ ἱεραρχία ἀντέταξε τὴν ἀρχὴν ὅτι πᾶν τὸ ἀντικανονικὸν καὶ ἀντισυνταγματικὸν....

§73Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Κύριε Πρόεδρε.... (Διαμαρτυρίαι).

§74Δ. ΠΕΤΡΑΚΑΚΟΣ. Τὴν ἀρχὴν ταύτην κατεπολέμησα καὶ ὑπερηφάνως λέγω ὅτι χάρις εἰς τὴν πολεμικήν μου ἀπεσοβήθη ὁ κίνδυνος. Ἐκ τῆς ἀκρότητος ταύτης δύνασθε, κύριε Ὑπουργέ, νὰ κρίνητε ὅτι ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ ἔργου τῆς Ἐπιτροπείας ἄνευ ἀναθεωρήσεως αὐτοῦ ὁλοκληρωτικῶς θὰ προσκρούσῃ εἰς πολλὰς καὶ ριζικὰς ἀντιρρήσεις. Εἰσερχόμενος εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου ὀφείλων νὰ συνομολογήσω μετὰ τῆς Κυβερνήσεως ὅτι εἶναι ἀναμφισβήτητον τὸ δικαίωμα τῆς Κυβερνήσεως νὰ εἰσαγάγῃ εἰς δίκην πάντα παραβάτην τῶν ἐκκλησιαστικῶν Κανόνων. Τὴν ἀρχὴν ταύτην ἄλλως τε καθιεροῖ καὶ τὸ Σύνταγμα καὶ αὐτὸς ὁ Καταστατικὸς Νόμος τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος. Ἀλλ’ ἐπὶ πλέον εἶναι ἀρχὴ ἥτις ἀπορρέει ἐξ αὐτῆς ταύτης τῆς αὐτοσυντηρήσεως καὶ τῆς ὑποστάσεως τῆς Πολιτείας. Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο εἶμαι σύμφωνος μὲ τὴν γνώμην τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλ’ ἐὰν ἔχω νὰ κάμω παρατηρήσεις τινάς, τὰς παρατηρήσεις ταύτας ἔχω καθῆκον νὰ ὑποβάλλω εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον ἵνα ὑποβοηθήσω ταύτην, ὅπως μὴ ἀπομακρυνθῇ ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ τῶν ἀγαθῶν βεβαίως σκοπῶν, τοὺς ὁποίους ἐπιδιώκει διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου. Ὅταν, Κύριοι, τὸ Κράτος τὸ Ἑλληνικὸν ἤρχισε τὸν μέγαν ὑπὲρ τῆς ἀνεξαρτησίας ἀγῶνα, τὸ Οἰκουμενικὸν Πατριαρχεῖον, πιεζόμενον ὑπὸ τῆς Πύλης, ἔλαβε θέσιν καὶ στάσιν φαινομενικῶς ἀντίθετον πρὸς τὰς ἐθνικὰς βλέψεις. Διὰ τοῦ πρώτου Καταστατικοῦ τῆς Ἀντιβασιλείας διερρήχθημεν πρὸς τὴν Μ. Ἐκκλησίαν καὶ πολλοὶ ἐχρειάσθησαν ἀγῶνες ἵνα φθάσωμεν εἰς τὴν κανονικὴν ἡμῶν χειραφέτησιν διὰ τοῦ Τόμου, καὶ τὴν εἰλικρινῆ συναδέλφωσιν. Τὸ προκείμενον νομοσχέδιον εἰσάγει τρεῖς καινοτομίας ἐν τῇ ἐκκλησιαστικῇ νομοθεσίᾳ. Ἡ πρώτη καινοτομία ἔρχεται νὰ νομιμοποιήσῃ τὸ γεγονὸς ὅτι ἐκλήθησαν ὡρισμένοι Ἱεράρχαι ὡς συνοδικοί, χωρὶς νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν τὰ πρεσβεῖα τῆς ἱερωσύνης, κατὰ παραβίασιν μάλιστα αὐτῶν. Μεταρρυθμιζομένου ὅμως τοῦ Καταστατικοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Νόμου, μεταρρυθμίζεται κάτι ἄλλο πολὺ σοβαρώτερον αὐτοῦ. Τοῦτο ἀνεγνώρισε καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ εὑρέθη εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ὁμολογήσῃ ὅτι ἡ διάταξις αὕτη ἀντίκειται....

§75Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Δὲν ἐπιτρέπεται.... (Θόρυβος).

§76Δ. ΠΕΤΡΑΚΑΚΟΣ. Ὁ Τόμος ὁ συνοδικός, ὅστις ἐχειραφέτησε τὴν Ἑλληνικὴν Ἐκκλησίαν ἐπέβαλεν ἡμῖν ἑπτὰ ὅρους, μεταξὺ τῶν ὁποίων σπουδαιότατος εἶναι ὁ ὅρος τῶν πρεσβείων τῆς ἱερωσύνης. Ἔχει λοιπὸν δικαίωμα ἡ Βουλὴ τῶν Ἑλλήνων νὰ μεταρρυθμίσῃ τὸν Τόμον τοῦτον; Σᾶς ἐρωτῶ.

§77Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Εἶναι ἀνάγκη νὰ κανονίσητε τὴν θέσιν σας.... (Θόρυβος).

§78Δ. ΠΕΤΡΑΚΑΚΟΣ. Κύριε συνάδελφε, πρόκειται σήμερον περὶ ἐκκλησιαστικῆς πολιτικῆς καὶ οὐχὶ περὶ πολιτικῆς συζητήσεως. Λοιπὸν ἔλεγον, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι διὰ τοῦ πρώτου ἄρθρου τοῦ νομοσχεδίου δημιουργοῦμεν παραβίασιν τοῦ Τόμου τῶν συνοδικῶν· νομίζω δὲ ὅτι ἡ Βουλὴ τῶν Ἑλλήνων δὲν ἔχει τὴν δύναμιν νὰ προβῇ εἰς τὴν μεταρρύθμισιν διατάξεως τὴν ὁποίαν ἡ Πολιτεία συνῆψε μετὰ τῆς Μεγάλης Ἐκκλησίας καὶ κατεκύρωσε διὰ τοῦ 2 ἄρθρου τοῦ Συντάγματος. Μόνον μία Ἐθνοσυνέλευσις θὰ ἠδύνατο νὰ μεταβάλῃ τὴν κατάστασιν, ἀνατρέπουσα τὸ 2 ἄρθρον τοῦ θεμελιώδους ἡμῶν Χάρτου καὶ διαρρηγνύουσα τὰς διὰ τούτου κατακυρωθείσας....

§79Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Τί λέγετε περὶ προέδρου τῆς Γαργαρέττας; (Θόρυβος καὶ διαμαρτυρίαι).

§80Δ. ΠΕΤΡΑΚΑΚΟΣ. ... σχέσεις πρὸς τὴν Μεγάλην Ἐκκλησίαν. Ἀλλὰ τίς φαντάζεται ὅτι θὰ ἦτο δυνατόν ποτε νὰ παρεφρόνει μέχρι τοσούτου μία Ἐθνοσυνέλευσις; Βεβαίως δὲν θὰ ἦτο Ἐθνοσυνέλευσις τῶν Ἑλλήνων! Ὁμοίως τὰς αὐτὰς καὶ ἰσχυροτέρας ἀντιρρήσεις θὰ εἶχον νὰ ὑποβάλλω καὶ ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2, διότι τὸ ἄρθρον τοῦτο ἐπιτρέπει τὴν πρόσκλησιν Ἱεραρχῶν ὑπαγομένων ὑπὸ τὴν Μεγάλην Ἐκκλησίαν. Ἀναγνωρίζω ἀπολύτως τὴν ἀνάγκην, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρέθη ἡ Κυβέρνησις νὰ συμπληρώσῃ τὸ Δικαστήριον ὑπὸ Ἱεραρχῶν τῶν ὁποίων καὶ ἐγὼ αὐτὸς ἐξετίμησα τὴν μόρφωσιν, τὴν σύνεσιν καὶ τὸν πατριωτισμόν. Ἀλλ’ ὑπάρχει ἀπαραβίαστος ἡ ἀρχὴ τοῦ Κανονικοῦ Δικαίου, ὅτι ἂν δὲν προταχθῇ ὁ Τόμος ὁ συνοδικός, ὁ Τόμος τῆς χειραφετήσεως, οὐδεὶς δύναται νὰ μετάσχῃ οἱασδήποτε πράξεως ἄλλης Ἐκκλησίας, χωρὶς νὰ ἔχῃ τὸν φόβον νὰ ἐπιφέρῃ καθ’ ἑαυτοῦ βαρείας ποινάς. Εἶναι ἀνάγκη ἡ Μεγάλη Ἐκκλησία νὰ παράσχῃ τὴν κανονικὴν αὐτῆς ἄδειαν καὶ θὰ ἐπεθύμουν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπεδίωκε τὴν παροχὴν τῆς ἀδείας ταύτης, ὅπως καταστήσῃ σεβαστὸν καὶ ἀναλλοίωτον τὸ κῦρος τοῦ Δικαστηρίου τούτου. Δὲν θέλω νὰ κουράσω ὑμᾶς, ἀναφέρων μυρίους Κανόνας, καθ’ οὓς ἄνευ ἐγγράφου ἀδείας τοῦ οἰκείου προϊσταμένου οὐδεὶς δύναται νὰ ἀναμιγνύηται εἰς τὰ ἔργα ξένης Ἐκκλησίας. Ἀλλὰ καὶ μὲ ὅλην τὴν εὐλάβειαν, τὴν ὁποίαν τρέφω πρὸς τὴν Μεγάλην Ἐκκλησίαν, θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ ἐκφράσω τὴν ἀπορίαν μου πῶς ἀπὸ τοῦ 1913, ἀφ’ ἧς ὑπεγράφη ἡ Συνθήκη τῶν Ἀθηνῶν, πῶς δὲν ἐξεδόθη ἔκτοτε ὁ συνοδικὸς Τόμος; Νομίζω ὅτι θὰ ἠδύνατο ἡ Κυβέρνησις σήμερον διὰ καταλλήλου ἐνεργείας νὰ ἐπιτύχῃ τὴν ἔκδοσιν τοῦ συνοδικοῦ Τόμου, ἵνα ἀποφύγωμεν τὰς ἀντισυνταγματικότητος καὶ τὰς ἀκυρότητας, εἰς τὰς ὁποίας θὰ μᾶς ἀγάγῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Δὲν μᾶς συμφέρει, νομίζω, ἐθνικῶς νὰ θίξωμεν δικαιώματα τῆς Μεγάλης Ἐκκλησίας καὶ νὰ δώσωμεν ὅπλα εἰς τὸν προαιώνιον ἐχθρὸν ἡμῶν ἵνα παραβιάσῃ αὐτὸς τὰ προνόμια, τὰ ὁποῖα, ἔστω καὶ τυπικῶς, σέβεται ἀκόμη. Ἀλλὰ καὶ πέρα τούτου. Καὶ ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 3, διὰ τοῦ ὁποίου λαμβάνεται πρόνοια ὅπως τὰς κενὰς θέσεις καταλαμβάνουν Ἀρχιερεῖς ἄνευ παραιτήσεως κανονικῆς, ἔχω ἀντιρρήσεις. Πρὸς ποῖον τάχα θὰ ὑποβάλουν τὰς παραιτήσεις των οἱ Ἀρχιερεῖς τῶν Νέων Χωρῶν; Τὸ Κανονικὸν Δίκαιον ἀναγνωρίζει ὅτι αἱ σχέσεις Ἐπισκόπου καὶ Ἐπισκοπῆς εἶναι πνευματικῶς ἡνωμέναι, ὅτι δὲ ὁ γάμος αὐτὸς δὲν δύναται νὰ λυθῇ ὑπὸ τοῦ Ἐπισκόπου, ἀλλ’ ὑπὸ τῆς Ἐκκλησίας, τῆς ἀναδειξάσης αὐτὸν καὶ προϊσταμένης αὐτοῦ. Περὶ τούτου ἔχομεν σωρείαν Κανόνων, οἱ ὁποῖοι καθιεροῦν τὴν ἀρχὴν ὅτι ἡ παραίτησις δύναται νὰ γίνῃ ἐξ εὐλόγου αἰτίας, ἀλλὰ καὶ συντρεχούσης τῆς justa causa δὲν δύναται νὰ γίνῃ εἰμὴ τῇ συγκαταθέσει τῆς Μεγάλης Ἐκκλησίας ὡς προϊσταμένης Ἀρχῆς. Ἀκόμη περαιτέρω καὶ ἐπὶ τῆς τροπολογίας τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νομοσχεδίου ἔχω ἀντιρρήσεις, διότι λέγει: «Τὸ Δικαστήριον εὑρίσκεται ἐν ἀπαρτίᾳ ἐὰν ὦσι παρόντες οἱ πλείονες». Ἡ διάταξις αὕτη ἀνατρέπει θεμελιώδη ἀρχὴν τοῦ Κανονικοῦ Δικαίου, διότι κατὰ τὸν 12 Κανόνα τῆς ἐν Καρθαγένῃ Συνόδου, ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ τὴν σταθερὰν ποινικὴν νομολογίαν τῆς Μεγάλης Ἐκκλησίας, δὲν ἐπιτρέπεται δίκη Ἐπισκόπου ὑπὸ Ἱεραρχῶν ὀλιγωτέρων τῶν 12 καὶ τοῦ προέδρου 13. Ἐὰν τὸ Δικαστήριον παραμείνῃ μὲ 9 μέλη ἢ 10, ἔχει πλέον κῦρος ἡ διαδικασία αὐτοῦ; Διὰ τοῦτο παρακαλῶ ὅπως ἡ τροπολογία προσαρμοσθῇ πρὸς τοὺς Κανόνας, ἵνα φθάσῃ ἡ Κυβέρνησις ἀσφαλέστερον καὶ ἐγκυρότερον εἰς τὸν σκοπὸν αὐτῆς. Πέρα τῆς τροπολογίας αὐτῆς ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἐπιθυμῶ νὰ ἴδω ταχέως τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν εἰσηγούμενον ἐνώπιον τοῦ Σώματος τὰς εὐρείας ἐκείνας ἐκκλησιαστικὰς μεταρρυθμίσεις, διὰ τῶν ὁποίων, ἐνῷ ἀφ’ ἑνὸς θὰ ἐπιδείξωμεν τὴν εὐλάβειαν πρὸς τὴν μητέρα ἡμῶν Ἐκκλησίαν, θὰ ἐνισχύσωμεν ἀφ’ ἑτέρου τὸν ἱερὸν Κλῆρον, προσαρμόζοντες αὐτὸν εἰς τὰς νεωτέρας ἀντιλήψεις, ἵνα ἐπιτυχέστερον βαίνῃ πρὸς πραγμάτωσιν τῶν ἀγαθῶν αὐτοῦ σκοπῶν. Ἐὰν ὅμως βαδίσωμεν πρὸς τὰ ἐμπρὸς ἄνευ τοῦ συνοδικοῦ Τόμου, φοβοῦμαι ὅτι θὰ προσκρούσωμεν εἰς ἀντισυνταγματικότητας καὶ ἀκυρότητας. Ἐγώ, ὁμιλῶν ἤδη ἀκαδημαϊκῶς, ἔχω τὸ καθῆκον νὰ εἴπω ὅτι θὰ ἀρνηθῶ ψῆφον εἰς τὸ προκείμενον νομοσχέδιον, διότι καθ’ ὅλας τὰς διατάξεις αὐτοῦ εὑρίσκω τοῦτο ἀντισυνταγματικόν, ἀντικανονικὸν καὶ ἀντεπιστημονικόν.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπερατώθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ ψηφίζονται καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου, ὡς καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ εἰς αʹ συζήτησιν). —Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 31 Δεκεμβρίου 1916 Β. Δ. «περὶ ἀπαγορεύσεως πάσης συμβατικῆς ἀπαλλοτριώσεως, ἄνευ ἀδείας τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, Ἑλληνικοῦ πλοίου». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). —Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν ἐν τῇ ναυτικῇ ποινικῇ δικαιοδοσίᾳ ἰσχυουσῶν διατάξεων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). —Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπεκτάσεως τῆς ἰσχύος καθ’ ὅλον τὸ Κράτος τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2601 τῆς 26 Μαΐου 1917 Διατάγματος τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως «περὶ μεταρρυθμίσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου 522 «περὶ τοῦ καπνοῦ τῶν Νέων Χωρῶν καὶ τῆς φορολογίας αὐτοῦ καὶ περὶ Μονοπωλίων εἰς τὰς λοιπὰς Νέας Χώρας». Ἄρθρον 1. (Ἀναγινώσκεται). Ὁ κ. Θεοδωρίδης ἔχει τὸν λόγον.

§82Ε. ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ. Νομίζω ἐπίκαιρον νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἐπὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου. Οἱ καπνοπῶλαι Χανίων, ὑποθέτω δὲ καὶ τῶν ἄλλων χωρῶν τῆς Κρήτης, ὑπέβαλον σχετικὸν ὑπόμνημα, τὸ ὁποῖον ἐλπίζω ὅτι θὰ ἔχῃ μελετήσει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τὸν παρακαλῶ, ἐὰν ἐπείσθη ἐπὶ τοῦ περιεχομένου τοῦ ὑπομνήματος τούτου, νὰ μεταβάλῃ τὸ νομοσχέδιον.

§83Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν ἐπείσθην ἐκ τῆς ἀναγνώσεως τοῦ ὑπομνήματος.

§84Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Ὁ κ. Κοφινᾶς συμμερίζεται τὴν γνώμην τῶν καπνοπωλῶν Χανίων.

§85Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐγὼ ὅμως δὲν συμμερίζομαι τὴν γνώμην τοῦ κ. Κοφινᾶ. Ἐὰν ἀποδεχθῶ τοῦτο, θὰ ἀφίσω μόνον μίαν διατίμησιν διὰ τὴν πρώτην ποιότητα.

§86Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Αὐτὸ ἀκριβῶς θέλουν οἱ καπνοπῶλαι.

§87Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὄχι, δὲν θέλουν τοῦτο.

§88Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Θέλουν τὸ σύστημα τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος.

§89Ν. ΠΑΡΙΤΣΗΣ. Ἐκφράζουν οἱ καπνοπῶλαι καὶ οἱ καπνέμποροι τῆς Μυτιλήνης τὴν ἐπιθυμίαν, κ. Ὑπουργέ, ὅπως ἐπιτραπῇ ἐνταῦθα ἡ εἰσαγωγὴ τῶν σιγαρέττων τῶν ἐκεῖ κατασκευαζομένων.

§90Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Νὰ πληρώνουν τὸν φόρον.

§91Ν. ΠΑΡΙΤΣΗΣ. Νὰ πληρώνουν ἐδῶ τὸν φόρον.

§92Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Αὐτὸ ἐπιτρέπεται.

§93Ν. ΠΑΡΙΤΣΗΣ. Δὲν ἐπιτρέπεται, δὲν τοῖς δίδουν ἄδειαν ἐξαγωγῆς.

§94Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Θὰ ἐξετάσω τὸ ζήτημα.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ ψηφίζονται καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου, ὡς καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ εἰς αʹ συζήτησιν). —Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀποζημιώσεως τῶν ἐκ Θεσσαλονίκης εἰς Ἀθήνας μετακληθέντων ὑπαλλήλων τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). —Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 3 Ἰουλίου 1917 Β. Δ. «περὶ τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων τῆς χρήσεως 1916 καὶ 1917 τοῦ ὑπὸ τὴν Προσωρινὴν Κυβέρνησιν τῆς Θεσσαλονίκης διατελέσαντος τμήματος τοῦ Κράτους κλπ.». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). —Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν ἀπὸ 16 Ἰανουαρίου καὶ 4 Ἀπριλίου 1917 δύο Β. Δ. δι’ ὧν ἐκανονίσθη προσωρινῶς ἡ βεβαίωσις καὶ εἴσπραξις καὶ ἡ πληρωμὴ τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων τοῦ Κράτους καὶ τῶν Εἰδικῶν Ταμείων καὶ Ὑπηρεσιῶν τῆς χρήσεως τοῦ 1917 καὶ ἐχορηγήθησαν ἓξ δωδεκατημόρια πρὸς πληρωμὴν τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους καὶ τῶν Εἰδικῶν Ταμείων καὶ Ὑπηρεσιῶν τῶν ἓξ πρώτων μηνῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1916». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). —Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 22 Ἰουνίου 1917 Β. Δ. «περὶ ἐκτελέσεως ὡς νόμου τοῦ Κράτους τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2425 τῆς 14 Μαΐου 1917 Διατάγματος τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως «περὶ συνομολογήσεως προσωρινοῦ δανείου μέχρι ποσοῦ 25,000,000 δραχμῶν κλπ.». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). —Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τῶν λογαριασμῶν τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). —Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν ἀπὸ 3 Αὐγούστου καὶ 25 Νοεμβρίου 1916 δύο Β. Δ. δι’ ὧν ἐχορηγήθησαν ἓξ δωδεκατημόρια ἐκ τῶν πιστώσεων τοῦ Προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους καὶ τῶν Εἰδικῶν Ταμείων καὶ Ὑπηρεσιῶν τῆς χρήσεως 1916, πρὸς πληρωμὴν τῶν ἐξόδων τῶν μηνῶν Ἰουλίου μέχρι τέλους Δεκεμβρίου τῆς χρήσεως ταύτης». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). —Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναθέσεως εἰς τοὺς Οἰκονομικοὺς Ἐφόρους τῶν καθηκόντων Ταμιῶν ὡς πρὸς τὸν καθορισμὸν καὶ βεβαίωσιν τῶν φόρων ἀνωνύμων, ἑτερορρύθμων μετοχικῶν καὶ ἀσφαλιστικῶν ἐν γένει Ἑταιρειῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν).

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 13 καὶ τὰ ἑπόμενα μέχρι τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 37 παραπέμπονται εἰς τὰς Ἐπιτροπάς.

§97Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Κύριε Πρόεδρε, τὸ νομοσχέδιον «περὶ Ὀργανισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας» ἔχει σταλῆ εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, εἰς τὴν ὁποίαν ἐτάχθη ὀκταήμερος προθεσμία, ἡ ὁποία παρῆλθεν. Ἐὰν ἡ Ἐπιτροπὴ θέλῃ νὰ ὑποβάλῃ ἔκθεσιν, ἂς ὑποβάλῃ. Θὰ εἶμαι πρόθυμος φυσικὰ νὰ τὴν λάβω ὑπ’ ὄψιν καὶ ἂν ὑποβληθῇ καὶ μετὰ τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. Ἄλλως τὸ νομοσχέδιον πρέπει νὰ ταχθῇ εἰς τὰ μὴ παραπεμφθέντα εἰς Ἐπιτροπήν.

§98Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶμαι εἰσηγητὴς τῆς Ἐπιτροπῆς αὐτῆς καὶ θὰ ὑποβάλω τὴν ἔκθεσιν ἕως αὔριον τὸ βράδυ.

§99Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Τότε καλά.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 74 τοῦ νόμου ΧΝϚʹ». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). —Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ πληρωμῆς τοῦ μισθοῦ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ ὑπηρετῶν τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως τῶν ἀναλαβόντων ὑπηρεσίαν πρὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ διορισμοῦ αὐτῶν εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). —Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ νομοθετικοῦ διατάγματος περὶ ἱδρύσεως Γραφείου Λογοκρισίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). —Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 11 Ἰουλίου ἐ.ἔ. νομοθετικοῦ διατάγματος «περὶ διατηρήσεως προσωρινῶς κλπ. τῶν ὑπὸ τῆς ἐν Θεσσαλονίκῃ Προσωρινῆς Κυβερνήσεως διορισθέντων ὑπαλλήλων καὶ ὑπηρετῶν κλπ.». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). —Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπεκτάσεως τῆς ἰσχύος καθ’ ὅλον τὸ Κράτος τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2584 τῆς 24 Μαΐου 1917 Διατάγματος τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως «περὶ αὐξήσεως τοῦ μισθοῦ τῶν φυλάκων ἁλυκῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). —Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου 530 «περὶ μεταλλευτικῆς ἐρεύνης τῶν Νέων Χωρῶν ἐπὶ μίαν διετίαν». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). —Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀκυρώσεως τῆς παραιτήσεως τῶν ἀξιωματικῶν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ περὶ τῶν παθόντων τοιούτων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν).

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ἄλλο.

§102Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν συναινῇ ἡ Βουλή, παρακαλῶ νὰ μὴ ἔχωμεν συνεδρίασιν αὔριον.

§103ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις ἵνα ἐπαναληφθῇ αὕτη τὴν 6ην μ.μ. τῆς προσεχοῦς Δευτέρας. (Ὥρᾳ 8.25 μ.μ.).