1916.06.03

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ ΞΒʹ

ΤΗΣ 3 ΙΟΥΝΙΟΥ 1916

Προεδρία κ. Α. ΚΑΤΖΟΥΡΑΚΗ (Ἀντιπροέδρου)

(Ὥρα 7,20′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἀναγινώσκονται τὰ Πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Ὑπάρχει ἀντίρρησις;

§2Μ. ΧΑΤΖΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Εἰς τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ λέγονται τὰ ἑξῆς. «Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀναστολῆς τῶν παραγραφῶν», ὁ κ. Μ. ΧΑΤΖΑΚΟΣ ὑποβάλλει τροπολογίαν, διὰ τῆς ὁποίας λαμβάνεται πρόνοια διὰ τὴν μή αὔξησιν τῶν ἐνοικίων, καὶ ὁρίζεται, ὅτι δύναται ἡ Κυβέρνησις διὰ Β. Διατάγματος νὰ κανονίσῃ οὕτω τὸ ζήτημα τῆς μισθώσεως τῶν οἰκιῶν». Ἀντὶ τῆς λέξεως «οἰκιῶν», νὰ τεθῇ «τῶν ἀστικῶν κτημάτων» διὰ νὰ μὴ γεννηθῇ παρερμηνεία τις.

§3Κ. ΑΙΓΙΑΛΕΙΔΗΣ. Εἰς τήν 4ην σελίδα παρελείφθη τι κατὰ συγγραφικὸν λάθος. Λέγει «ψηφίζεται τὸ νομοσχέδιον περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 8 Δεκεμβρίου 1915 Β. Ν. Δ.». Εἰς ποίαν ἀνάγνωσιν δὲν λέγει. Λοιπόν, νὰ τεθῇ ὅτι «ψηφίζεται εἰς πρώτην».

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἑτέρα ἀντίρρησις ἐπὶ τῶν Πρακτικῶν; Ἐπικυροῦνται τὰ Πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§5Σ. ΣΠΥΡΟΜΗΛΙΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δύο λέξεις.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῶν πρακτικῶν;

§7Σ. ΣΠΥΡΟΜΗΛΙΟΣ. Ὄχι, ἐπὶ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Μίαν λέξιν θὰ ἀπευθύνω πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ μεριμνήσῃ περὶ τῆς λήψεως μέτρων διὰ τὴν ἀπέλασιν Ἕλληνός τινος ἐξ Ἰωαννίνων.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρῶτον ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργός. Ἀλλὰ δὲν ἔχετε τὸν λόγον. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς Σιδηροδρομικοὶ ὑπάλληλοι τμήματος Τριπόλεως παρακαλοῦσιν, ὅπως ἐκ τοῦ νομοσχεδίου περὶ συντάξεως ἀξιωματικῶν καὶ τραυματιῶν πολέμου, ἀφαιρεθῇ φορολογία σιδηροδρομικῶν εἰσιτηρίων. Οἱ ἐνοικιασταὶ τῶν καταστημάτων τῆς Δημοτικῆς Ἀγορᾶς Πειραιῶς παρακαλοῦσιν, ὅπως συμπεριληφθῶσιν εἰς τὸ νομοσχέδιον «περὶ μὴ αὐξήσεως ἐνοικίων».

§9Π. ΔΑΜΑΛΑΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν ταύτην καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μεριμνήσῃ περὶ τούτου.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ ὅτι κατετέθη νομοσχέδιον «Περὶ Ἀγροφυλακῆς ἐν Κρήτῃ». Ὑποβάλλεται ὑπὸ πολλῶν Βουλευτῶν πρότασις νόμου «Περὶ τοῦ ἐνδίκου μέσου τῆς ἀνακοπῆς τῶν βουλευμάτων τοῦ Συμβουλίου τῶν Ἐφετῶν τῶν ἰδιαζούσης δωσιδικίας ἀπολαυόντων προσώπων». Οἱ Βουλευταὶ κ.κ. Λ. ΡΟΥΦΟΣ καὶ Β. ΡΟΥΦΟΣ ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ συντάξεως λόγῳ σωματικῆς ἀνικανότητος διὰ τοὺς μαχίμους τοῦ στρατοῦ ὑπηρεσίας καὶ ἀνθυπασπιστῶν τοῦ στρατεύματος». Ὁ Βουλευτὴς κ. Κ. ΑΙΓΙΑΛΕΙΔΗΣ καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 8ης Δεκεμβρίου 1915 Β. Ν. Διατάγματος περὶ παρατάσεως προθεσμιῶν προσελεύσεως τῶν ἐν τῷ ἐξωτερικῷ διαμενόντων ἐπιστράτων καὶ περὶ ἄρσεως τῆς ποινικῆς καταδιώξεως τῶν μέχρι τοῦδε ἀνυποτάκτων πολέμους. Ὁ Βουλευτὴς κ. Θ. ΜΠΑΣΙΑΣ καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ τμηματικῶν ἐξετάσεων ὡς ἐτροποποιήθη κατὰ τὴν αʹ ἀνάγνωσιν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας. Ὁ Βουλευτὴς κ. ΣΠ. ΣΠΥΡΟΜΗΛΙΟΣ παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ μεριμνήσῃ περὶ τῆς λήψεως μέτρων διὰ τὴν ἀπέλασιν Ἕλληνός τινος. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἀναφορῶν Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Μεϊμαράκης.

§11Β. ΜΕΪΜΑΡΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχομεν ἀποφανθῆ προηγουμένως νὰ εἰσερχώμεθα εἰς τὴν Νομοθετικὴν Ἐργασίαν. Παραιτοῦμαι.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλή;

§13ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§14Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Τὸν λόγον.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως;

§16Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Ὁμιλῶ ἐπὶ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Πρόκειται, Κύριοι, περὶ ἀδικήματος, τὸ ὁποῖον γίνεται εἰς τοὺς ἐφέδρους, τοὺς ἀπολυομένους ἤδη καὶ ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ προκαλέσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἐκτὸς τοῦ θέματος.

§18Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἄλλως. Πρέπει νὰ μείνωσιν ὑπὸ τὰ ὅπλα 70.000 ἐφέδρων ἀδίκως, διὰ νὰ τηρήσωμεν τὸν Κανονισμόν; Λοιπόν, δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ ὁμιλήσω;

§19ΠΟΛΛΑΧΟΘΕΝ. Μάλιστα, μάλιστα. Εἶναι σοβαρὸν τὸ ζήτημα.

§20Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Λίαν κατεπεῖγον. Κατὰ τὸ ἄρθρον 127. Κύριοι, τοῦ νόμου περὶ στρατολογίας, τὸ Διάταγμα, τὸ ὁποῖον θέτει εἰς ἐπιστράτευσιν τὸ Κράτος, ἢ καλεῖ ὡρισμένας κλάσεις ἢ κατηγορίας, ἐφέδρων ἢ ὡρισμένας κλάσεις ἢ κατηγορίας στρατευσίμων, ὁρίζει καὶ τὴν ἡμέραν προσελεύσεως ἑκάστης τούτων. Τοῦτο δὲ συνέβη καὶ μὲ τὴν τελευταίαν ἐπιστράτευσιν. Εἰς τὸ Β. Διάταγμα, τοὐτέστιν, ὡρίζετο, ἡ ἡμέρα κατὰ τὴν ὁποίαν ἔπρεπε νὰ προσέλθωσιν οἱ ἔφεδροι. Κατὰ τὰς διατάξεις τῆς 8 § τοῦ ἄρθρου τούτου, οἱ προσερχόμενοι ἐντὸς τῆς δευτέρας ἡμέρας ὑφίστανται ποινὴν μηνιαίας φυλακίσεως, οἱ δὲ προσερχόμενοι ἐντὸς τῆς τρίτης ἡμέρας ὑφίστανται ποινήν τριμήνου φυλακίσεως. Ἀλλ’ ὁ νόμος, ὁ ὁποῖος ἐπιβάλλει τὰς ποινάς ταύτας, ἔχει ὡς σκοπὸν νὰ ὑποχρεώσῃ τοὺς ἐφέδρους νὰ προσέλθωσιν ὅσον τὸ δυνατὸν ἐμπροθέσμως ὑπὸ τὰ ὅπλα. Ἐφόσον δὲ ὁ σκοπός οὗτος δὲν παραγνωρίζεται ἐκ μέρους τῶν ἐφέδρων, νομίζω, ὅτι δὲν ὑπάρχει λόγος ἐπιβολῆς τοιούτων ποινῶν. Καθιστῶ ταῦτα γνωστὰ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, διότι ἀμέσως μετὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ Β. Διατάγματος οἱ συμπολῖται μου κατῆλθον ἀπὸ τὰ διάφορα χωρία εἰς τὴν πρωτεύουσαν τῆς Ἐπαρχίας καὶ εἰς τὸ πρῶτον ἀτμόπλοιον τὸ ἀποπλεῦσαν ἐκεῖθεν ἐπεβιβάσθησαν, ὅσους τὸ ἀτμόπλοιον τοῦτο ἠδύνατο νὰ περιλάβῃ, οἱ ἄλλοι δὲ παρέμειναν εἰς τήν πόλιν, δι’ ὅ καὶ ὁ τότε Βουλευτὴς τῆς Ἐπαρχίας μας κ. Παπαβασιλείου, μετὰ τοῦ Ἀστυνόμου Νάξου ἐτηλεγράφησαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι οἱ ἔφεδροι εὑρίσκονται εἰς τήν παραλίαν τῆς πόλεως Νάξου καὶ νὰ λάβῃ μέτρα νὰ τούς μεταφέρῃ ὅπου πρέπει. Ἐστάλη δ’ ὄντως ἐπίτακτον ἀτμόπλοιον, τούς παρέλαβεν ἐκεῖθεν καὶ τοὺς μετέφερεν εἰς τὸν Πειραιᾶ καὶ ἐντεῦθεν μετέβη ἕκαστος εἰς τὸ Σύνταγμά του. Διὰ τήν δεδικαιολογημένην ταύτην βραδύτητα τοῖς ἐπεβλήθη ποινή τριμήνου φυλακίσεως. Ἴσως θὰ ἔλεγέ τις, ὅτι ἔπρεπε νὰ προσκομίσωσιν οὗτοι δικαιολογητικὸν τῆς τοιαύτης βραδύτητος, ἵνα μὴ ἐπιβληθῇ εἰς αὐτοὺς ποινή ἢ ἐὰν ἐπεβλήθη τοιαύτη, νὰ ἀρθῇ. Ἀλλὰ τί ἄλλο δικαιολογητικὸν καλλίτερον ἤθελε τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ἀπὸ τὸ τηλεγράφημα τοῦ ἀστυνόμου καὶ τοῦ Βουλευτοῦ τοῦ νὰ σταλῇ ἀτμόπλοιον πρὸς παραλαβήν αὐτῶν ἐκ Νάξου: Ἐν τούτοις, οἱ συμπολῖται μου ὑπέστησαν τήν ποινήν, ἥν προεῖπον. Τώρα δὲ θὰ ἀπολυθῶσιν. Ἐκεῖνοι μόνον ἐκ τῶν συμπολιτῶν μου, οἱ ὁποῖοι ἔμενον ἐν Ἀθήναις, καὶ οἱ ὁποῖοι προσῆλθον ἐγκαίρως, πάντες δὲ οἱ ἄλλοι ἀνεξαιρέτως δὲν θὰ ἀπολυθῶσιν ἐξ ὑπαιτιότητος τῆς ὑπηρεσίας.

§21Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Καὶ ἐκ τῶν εἰς Ἀθήνας μενόντων τότε πολλοὶ θὰ ὑπέστησαν τήν ποινήν αὐτήν διὰ λόγους, σχετιζομένους μὲ τήν ὑπηρεσίαν.

§22Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Αὐτή εἶναι μία ὑπόθεσις, τήν ὁποίαν κάμνει ὁ κ. Ὑπουργός.

§23Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Ἤμην αὐτόπτης τῶν δυσκολιῶν, αἱ ὁποῖαι παρουσιάσθησαν.

§24Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Διὰ τοὺς Ναξίους;

§25Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Ὄχι. Ἐν Ἀθήναις θέλω νὰ εἴπω, ὅτι οὔτε ἐν Ἀθήναις εἶναι ἐξῃρημένοι αὐτῆς τῆς περιπτώσεως.

§26Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Ἴσως. Ἐγὼ ὁμιλῶ περὶ τῶν συμπολιτῶν μου, ἀλλὰ δὲν ἐννοῶ νὰ περιορίσῃ τήν ἐνέργειαν του ὁ κ. Ὑπουργὸς μόνον ἐπ’ αὐτῶν. Αἱ ὑπὸ τοῦ στρατολογικοῦ νόμου προβλεπόμεναι αὗται ποιναί, ἐπεβλήθησαν ἐκ μέρους τῶν Σωμάτων, ἐνῷ οἱ Σωματάρχαι καὶ τὰ Στρατολογικὰ Γραφεῖα δὲν ἔχουν δικαίωμα ἐπιβολῆς τοιούτων ποινῶν. Δικαίωμα ἔχει ἐκ τοῦ νόμου μόνον ὁ κ. Ὑπουργὸς, ἑπομένως, νὰ θεωρηθῶσιν ὡς μὴ ἐπιβληθεῖσαι αἱ ποιναὶ αὗται καὶ οἱ ἔφεδροι νὰ ἀπολυθῶσιν, ἀφοῦ ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν ἐπέβαλεν οὐδεμίαν ποινήν, ὁ ἐκ τοῦ νόμου ἔχων τοιοῦτο δικαίωμα, ἀλλὰ τὰς ἐπέβαλον οἱ Σωματάρχαι. Ὁ νόμος λέγει ρητῶς, ὅτι «οἱ προσερχόμενοι ἐντὸς τῆς δευτέρας ἡμέρας...» (Ἀναγινώσκει) «τιμωροῦνται διὰ φυλακίσεως ἑνὸς μηνός, οἱ δὲ προσερχόμενοι ἐντὸς τῆς τρίτης ἡμέρας τιμωροῦνται διὰ φυλακίσεως τριῶν μηνῶν. Αἱ ποιναὶ αὗται εἶναι πειθαρχικαὶ, ἐπιβάλλονται ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ εἶναι ἀνέκλητοι». Ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν ἐπέβαλεν οὐδεμίαν ποινήν καὶ πολὺ κακῶς ἐπέβαλον ταύτας οἱ Σωματάρχαι, ἐνῷ δὲν εἶχον τοιοῦτο δικαίωμα. Θὰ παρακαλέσω, ἄρα, τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ ἐκδώσῃ τηλεγραφικὴν διαταγὴν εἰς τὰ Σώματα, ὅπως ἀπολύσωσιν ὅλους τοὺς ἐφέδρους καὶ νὰ μὴ κρατήσωσιν αὐτοὺς, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι δὲν προσῆλθον ἐγκαίρως, διότι αἱ ποιναί, ἐπαναλαμβάνω, αἱ ἐπιβληθεῖσαι εἰς αὐτούς, ἐπεβλήθησαν παρανόμως.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διὰ νὰ γενικευθῇ ἡ συζήτησις, πρέπει νὰ ἀποφανθῇ ἡ Βουλή, ἐπὶ τῇ βάσει προτάσεως, ὡς ὁρίζει ὁ Κανονισμὸς περὶ γενικῆς συζητήσεως. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§28Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ μὲ πληροφορήσητε τίνα ἀπόφασιν ἔλαβεν ἡ Βουλή; Θὰ γενικεύσῃ τὴν συζήτησιν, ἢ θὰ ἀρκεσθῇ εἰς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θὰ εἴπω;

§29ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Θὰ ἀρκεσθῇ.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ τοὺς κ. κ. Βουλευτάς, νὰ ἡσυχάσωσι, διὰ νὰ ἀκούσωσι τὸν κ. Ὑπουργόν.

§31Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Τὸ γεγονὸς περὶ τοῦ ὁποίου ὁ ἔντιμος ἄρτι κατελθὼν τοῦ βήματος κ. Βουλευτὴς ὡμίλησεν, ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τὸ ἔχει ὑπ’ ὄψει της. Ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἐξέδωκε τὴν διαταγὴν περὶ μεταβάσεως αὐτῶν ἀπὸ τὴν μερικὴν εἰς τὴν γενικὴν ἀποστράτευσιν, Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἔχει ἄμεσον ἀντίληψιν περὶ τῶν δυσκολιῶν, αἱ ὁποῖαι παρουσιάσθησαν κατὰ τὴν προσέλευσιν τῶν ἐφέδρων, διετέλεσε Μέραρχος καὶ παρηκολούθησε καὶ εὗρεν ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως οὕτως εἰπεῖν, τὰς δυσκολίας, περὶ ὧν ὡμίλησεν ὁ κ. Βουλευτής. Αἱ πληροφορίαι, τόσον τοῦ κ. Βουλευτοῦ, ὅσον καὶ αἱ ἄλλαι πηγαί, τὰς ὁποίας ἔχω, μὲ πείθουσιν, ὅτι ὄντως ἔλαβον χώραν ἀνωμαλίαι προελθοῦσαι, λόγῳ δυσκολιῶν ἐκ μέρους τοῦ σχηματισμοῦ νέων μονάδων. Παρουσιάζοντο εἰς τὰ Σώματα, εἰς τὰ ὁποῖα ἀνῆκον καὶ περιεφέροντο ἐδῶ καὶ ἐκεῖ ἐπὶ ἡμέρας, χωρὶς νὰ ἐγγραφῶσιν εἰς τοὺς σχετικοὺς ἐλέγχους καὶ ἐκ τούτου ἐδέησε νὰ παρέλθωσι πολλαὶ ἡμέραι καὶ τὰ τοιαῦτα, τὰ ὁποῖα κρίνω περιττὸν νὰ ἐξιστορήσω ἐν πλάτει. Ταῦτα εἶχον ὑπ’ ὄψει, διὰ νὰ ἄρω τὰς ποινάς, αἱ ὁποῖαι ἐπεβλήθησαν ὑπὸ τῶν στρατιωτικῶν ἀρχῶν, εἴτε ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Ἔπρεπε νὰ εἰσηγηθῶ ἐνώπιον ὑμῶν νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου νὰ μεταρρυθμίσω τὰς διατάξεις τοῦ σχετικοῦ νόμου. Ἀλλά, Κύριοι, ἔχων ὑπ’ ὄψιν, ὅτι οἱ περὶ ὧν ἐπίστρατοι πρόκειται νὰ μεταβῶσιν εἰς ἄδειαν, τουτέστι, δὲν παύουσιν ὄντες ἐγγεγραμμένοι εἰς τὰ μητρῷα, ἔχων δὲ ὑπ’ ὄψει μου, ὅτι, κατὰ ρητὴν διάταξιν τοῦ νόμου, κατὰ τὴν ὁποίαν οὗτοι ἐκτίουν τὰς ποινὰς ταύτας μετὰ τὴν λῆξιν τῆς ἐπιστρατεύσεως, ἐφ’ ὅσον τελοῦσιν ὑπὸ ἄδειαν, νομίζω, ὅτι θὰ ἦτο δυνατόν, ἵνα ἄρω τὰς ποινὰς αὐτάς.

§32Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Πληροῦται διπλὸς σκοπός.

§33Ι. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Μίαν διασάφησιν θέλω ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν. Οἱ δικηγόροι, οἱ ἔφεδροι, δὲν θὰ δύνανται κατὰ τὸν νόμον περὶ δικηγόρων, νὰ δικηγορήσωσιν ἢ θὰ θεωρηθῶσιν ὡς στρατιῶται;

§34Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Καίτοι δὲν εἶμαι εἰδικός, εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης εἶναι ἁρμόδιος, ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ἐφ’ ὅσον διατελοῦσιν ἐν ἀδείᾳ οὗτοι, δὲν ἐκτελοῦσιν ὑπηρεσίαν, ἄρα δύνανται νὰ ἀσκῶσι τὸ ἐπάγγελμά του δικηγόρου.

§35Μ. ΧΑΤΖΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Τὸ ζήτημα εἶναι διπλῆς φύσεως, καὶ στρατιωτικῆς καὶ νομικῆς. Ὁ νόμος περὶ δικηγόρων, λέγει, ὅτι δὲν εἶναι ἀσυμβίβαστος ἡ θέσις τοῦ ἐπιστράτου μὲ τὴν τοῦ δικηγόρου. Ἀπαγορεύεται ὅμως ἡ ἐνάσκησις τοῦ ἐπαγγέλματος τοῦ δικηγορικοῦ ἐπὶ πειθαρχικῇ ποινῇ. Τώρα ὑποθέτω, ὅτι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι παραπέμπονται εἰς ἀόριστον ἄδειαν, ὅτι αὐτοὶ θεωροῦνται, τρόπον τινά, ὡς ἀφιέμενοι τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ καὶ ἑπομένως δὲν θὰ ἔχῃ ἐφαρμογὴν ὁ νόμος. Ὅταν δίδεται ἀόριστος ἄδεια, εἶναι ὡσὰν νά ἀφίενται.

§36ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καὶ εἰς κανονικήν ἄδειαν.

§37Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Ἀπὸ τοῦ 1897 ἐγὼ εὑρίσκομαι εἰς ἀόριστον ἄδειαν καὶ ἐπαγγέλλομαι τὸν δικηγόρον.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραιτοῦνται οἱ κ. Βουλευταί, οἱ ὁποῖοι ἐζήτησαν τὸν λόγον, μετὰ τὰς δηλώσεις τῶν κ. κ. Ὑπουργῶν τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τῆς Δικαιοσύνης;

§39ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§40Α. ΜΑΤΕΣΗΣ. Μετὰ τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ὑπάρχει λόγος νὰ τεθῇ κἄτι τι. Ἤθελον παρακαλέσῃ τὴν ἰδέαν αὐτήν, τὴν ὀρθήν, νά τὴν διατυπώσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης δι’ ἐγκυκλίου πρὸς τοὺς Δικηγορικοὺς Συλλόγους, διότι τὸ ζήτημα τῆς ἐξασκήσεως τοῦ δικηγορικοῦ ἐπαγγέλματος, ὄντως, εἶναι ζήτημα πειθαρχικῆς παραβάσεως. Διὰ μιᾶς ἐγκυκλίου εἰς τοὺς Δικηγορικοὺς Συλλόγους, καὶ πρὸς τὰ Δικαστήρια, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ ἐπιβάλλωσι πειθαρχικὴν ποινήν, διὰ μιᾶς τοιαύτης ἐγκυκλίου, θέλουσι λυθῇ τοιαῦτα ζητήματα.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλή, νά μὴ γίνῃ συζήτησις ἐπὶ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως τῶν Ἀναφορῶν καὶ Ἐρωτήσεων;

§42ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τήν Ἡμερησίαν διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας Τὸν λόγον ἔχει ἐπὶ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως ὁ κ. Σλῆμαν.

§44ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει τῶν προτάσεων νόμων, εἶναι ἀναγεγραμμένη μία πρότασις νόμου, τὴν ὁποίαν εἶχον τήν τιμὴν νὰ ὑποβάλω μετ’ ἄλλων Συναδέλφων ἐκ Θεσσαλίας, καὶ ἡ ὁποία πρόκειται νὰ θεραπεύσῃ προσωρινῶς μίαν μεγάλην κοινωνικὴν ἀνάγκην, τῆς προσωρινῆς ρυθμίσεως τῶν σχέσεων μεταξὺ τῶν κολλίγων, τῶν ἐπιμόρτων καλλιεργητῶν καὶ τῶν ἰδιοκτητῶν. Παρεκαλέσαμεν τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργόν, ἵνα δεχθῇ, ὅπως τήν πρότασιν ταύτην νόμου υἱοθετήσῃ. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν, ἵνα εὐαρεστηθῇ νὰ δηλώσῃ εἰς τοὺς ἐκ Θεσσαλίας Βουλευτάς, ὅτι προθύμως ἤθελεν υἱοθετήσῃ τήν πρότασιν ταύτην, δηλώσῃ δὲ τοῦτο καὶ εἰς τήν Βουλήν, ὅπως ἀναγραφῇ καὶ εἰς τήν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν σχεδίων νόμων, ἵνα τύχῃ τῆς ψήφου τῆς Βουλῆς.

§45Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Μέχρι τοῦδε δὲν ἔλαβον γνῶσιν τῆς προτάσεως ταύτης καὶ ἑπομένως δὲν δύναμαι νὰ ἀποφανθῶ. Παρακαλῶ νὰ μοὶ δοθῇ ὁ καιρὸς νὰ μελετήσω αὐτήν. Δὲν ἔχω καμμίαν ἀμφιβολίαν, ὅτι συνετάχθη καλῶς ὑπὸ τῶν ἀξιοτίμων Συναδέλφων, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναλάβω ἤδη τήν ὑποχρέωσιν νὰ τήν υἱοθετήσω.

§46Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἀφοῦ παρῃτήθημεν, κ. Πρόεδρε, τῶν ἀναφορῶν, νομίζω, ὅτι ὀφείλομεν νὰ παραιτηθῶμεν καὶ τῶν προτάσεων νόμων, διὰ νὰ δυνηθῶμεν νὰ ἐπιληφθῶμεν καὶ τῶν γενικωτέρων μέτρων, διότι ἄλλως δὲν ὑπῆρχε λόγος νά παραιτηθῶμεν τῆς ἀναπτύξεως τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρῶτον ἀντικείμενον τῆς Νομοθετικῆς Ἡμερησίας Διατάξεως εἶναι ἡ Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «Περὶ συντάξεως εἰς τήν Ἀμαλίαν χήραν Γ. Θεοτόκη». Ἄρθρον μόνον. (Ἀναγινώσκεται). Θὰ γίνῃ μυστικὴ ψηφοφορία ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου, κατὰ τὸν Κανονισμόν. (Ἐνεργεῖται δι’ ὀνομαστικῆς κλήρεως μυστικὴ ψηφοφορία, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν, ὡς ψηφολεκτῶν, τῶν Βουλευτῶν κ. κ. Σ. Μπαλάνου καὶ Γ. Μερκούρη.)

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψήφισαν 218, ἐξ αὐτῶν 215 ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου, καὶ 3 κατά. Ἑπομένως ἐγένετο δεκτὸν εἰς Αʹ κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. Βʹ ἀντικείμενον εἶναι ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς προτάσεως περὶ τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς.

§49ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἀναβάλλεται.

§50Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις νομίζῃ, ὅτι δὲν πρέπει νὰ συζητηθῇ τώρα, δὲν δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν ἀντίρρησιν κατὰ τῆς τοιαύτης ἀποφάσεως τῆς Κυβερνήσεως.

§51Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν κλπ.). Δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις νὰ ψηφίσωμεν καὶ αὐτό, ἐφ’ ὅσον δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν τὸν καιρόν, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νά παραμελήσωμεν καὶ παραμερίσωμεν τά ἄλλα ἔργα δι’ αὐτό τὸ νομοσχέδιον.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Ψηφίζεται εἶτα εἰς Βʹ καὶ σύνολον συζήτησιν τὸ σχέδιον νόμου «Περὶ παρατάσεως ἐν μέρει τῆς ἰσχύος καὶ συμπληρώσεως τῶν διατάξεων τοῦ ΔΞΗʹ νόμου περὶ ἀναστολῆς παραγραφῶν». Ἐπίσης ψηφίζεται εἰς αʹ κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον «Περὶ προσωρινοῦ κανονισμοῦ τῆς βεβαιώσεως καὶ εἰσπράξεως τῶν ἐσόδων τοῦ Κράτους καὶ τῶν εἰδικῶν Ταμείων καὶ ὑπηρεσιῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1916 καὶ περὶ χορηγίας ἓξ δωδεκατημορίων διὰ τὴν πληρωμήν τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους καὶ τῶν εἰδικῶν Ταμείων καὶ ὑπηρεσιῶν τῶν ἓξ πρώτων μηνῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1916».

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προνομιακῆς παραχωρήσεως τῆς ἐκμεταλλεύσεως συγκοινωνίας δι’ αὐτοκινήτων ἐπὶ τῶν ὁδῶν τοῦ Κράτους».

§54Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Εὐχαριστῶ ἐκ μέρους τῶν συμπολιτῶν μου τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, ἐπὶ τῇ ὑποβολῇ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, διότι ὁ Νομὸς ἰδίᾳ τῆς Λακεδαίμονος εἶναι εἰς κατάστασιν πλήρους ἀποκλεισμοῦ. Ἀλλὰ θὰ ἦτο πλῆρες τὸ εὐεργέτημα, διὰ τὸν Νομὸν Λακεδαίμονος, ἐὰν ἤθελεν εὐαρεστηθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ προβῇ εἰς τὴν συντέλεσιν τῆς ἡμιτελοῦς ὁδοῦ Ἀεροπόλεως– Γυθείου, ἐποχιακῆς ὁδοῦ, ἡ ὁποία εἶναι τριάκοντα μόνον χιλιομέτρων. Σημειώσατε, ὅτι πρόκειται περὶ δαπάνης 30 χιλιάδων μόνον δραχμῶν καὶ ὅτι ὁλόκληρος ἡ ἐργασία τῆς μελέτης ἔχει γίνει πρὸ πολλοῦ.

§55Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ἡ αἴτησις τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ περὶ ἐπισκευῆς ὁδοῦ εἶναι ἀλλοτρία πρὸς τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον. Παρακαλῶ τοὺς κ. κ. Βουλευτάς, ὁσάκις παρίσταται ἀνάγκη περὶ ἐπισκευῆς ἢ συμπληρώσεως ὁδοποιΐας, νὰ προσέρχωνται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ θὰ προσπαθήσω νὰ ἱκανοποιήσω τάς ἀξιώσεις των, ἐφ’ ὅσον εἶναι δυνατόν, ἀλλά νὰ μὴ παρεμβάλλωσι τὰ ζητήματα ταῦτα εἰς τήν συζήτησιν τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ ἀλλότριον θέμα. Θέλετε τὴν δι’ αὐτοκινήτων συγκοινωνίαν; Πέραν τούτου δὲν ὑπάρχει λόγος νά συζητήσωμεν σήμερον.

§56Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ ηὐχαρίστησα τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας διὰ τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον ἔλαβε. Δι’ ἡμᾶς ὅμως εἶναι δῶρον ἄδωρον, διότι ὁ Νομὸς Λακωνίας, δὲν ἔχει ὁδοὺς βατάς καὶ δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπικοινωνήσῃ.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τήν ἀρχήν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ φωτισμοῦ τῶν πόλεων διὰ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος καὶ φωταερίου».

§59Θ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Θὰ παρακαλέσω, κ. Πρόεδρε, νὰ ἀναβληθῇ τὸ νομοσχέδιον δι’ αὔριον, διότι τὸ ἀντίτυπον, τὸ ὁποῖον διενεμήθη σήμερον, δὲν φέρει τὴν αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι κατεπεῖγον, κ. Βουλευτά.

§61Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Νὰ ψηφισθῇ, κ. Πρόεδρε.

§62ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ ψηφισθῇ.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπόν, ἂς ἀναγνωσθῇ. (Ψηφίζεται τὸ 1ον ἄρθρον). Ἐπὶ τοῦ 2ου τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ἀγγελόπουλος.

§64ΠΕΡ. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ ΑΘΑΝΑΤΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, πρώτη καὶ κυρία αἰτία, ἕνεκα τῆς ὁποίας ὑποφέρει ἡ πόλις ἐκ τῆς ὑπερτιμήσεως τοῦ ἠλεκτρικοῦ φωτὸς, εἶναι ἡ συνεννόησις τήν ὁποίαν ἔχουν κάμει αἱ δύο ἑταιρεῖαι, ἡ Ἠλεκτρικὴ καὶ ἡ τοῦ Φωταερίου, συνεννόησις, κατὰ τήν ὁποίαν, ἐμερίσθησαν τήν παραγωγήν καὶ διανομὴν εἰς τοὺς καταναλωτὰς τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος. Αἱ δύο Ἑταιρεῖαι αὗται συνεφώνησαν μεταξύ των, ὅπως ἡ μὲν Ἠλεκτρική, παράγουσα τὸ ἠλεκτρικὸν ρεῦμα, μὴ ἔλθῃ εἰς ἀπευθείας συνεννόησιν μὲ τοὺς ἰδιώτας, τὸν Δῆμον καὶ τὸ Δημόσιον πρὸς παροχὴν ἠλεκτρικοῦ ρεύματος ἀλλ’ ἀφήσῃ τοῦτο εἰς τήν Ἑταιρείαν τοῦ Φωταερίου, πρὸς τήν ὁποίαν ὅμως θὰ παρέχει ἐκείνη τὸ ρεῦμα, ὠφελούμεναι ἀμφότεραι. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀθέμιτος, δύναταί τις εἰπεῖν, συμφωνία εἰς βάρος τοῦ Δήμου, τοῦ Δημοσίου καὶ τῶν πολιτῶν. Εἶχον τήν τιμήν νὰ ὑποδείξω, κατὰ τήν ἐν τῇ Βουλῇ γενομένην συζήτησιν, ὅπως περιληφθῇ εἰς τὸ νομοσχέδιον διάταξις, κατὰ τήν ὁποίαν, νὰ μὴ ἐπιτρέπηται εἰς ἐργολάβον παροχὴ ρεύματος, ἐὰν δὲν ἔχῃ ἴδιον ἐργοστάσιον λειτουργοῦν. Αὐτήν τήν τροπολογίαν ὑποβάλλω ὑπὸ τήν κρίσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας καὶ παρακαλῶ νὰ προστεθῇ αὕτη, ὡς προσθήκη εἰς τὸ 2ον ἄρθρον. Ἔχει ὡς ἑξῆς. (Ἀναγινώσκει). «Ἄδεια τοιαύτη δὲν δύναται νὰ χορηγηθῇ ἢ ὑπὸ τὸν ὅρον ἱδρύσεως καὶ λειτουργίας ἰδίου ἐργοστασίου ὑπὸ τοῦ λαβόντος τήν ἄδειαν, ἐπὶ ποινῇ ἄρσεως αὐτῆς, δι’ ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας». Ἄνευ τῆς τροπολογίας ταύτης, θὰ συμφωνήσουν καὶ πάλιν, κ. Ὑπουργέ, αἱ Ἑταιρεῖαι καὶ θὰ κάμουν μονοπώλιον, ὡς μέχρι τοῦδε.

§65Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Νὰ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ διὰ τὴν 2αν ἀνάγνωσιν. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 2ον καὶ 3ον τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 4ον).

§66Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐν τῷ 4ῳ ἄρθρῳ, καθ’ ὅ ὁ Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, μετὰ γνώμην τοῦ εἰδικοῦ συμβουλίου, ἀποφαίνεται ὡς πρὸς τὸν διακανονισμὸν τῆς τιμῆς τοῦ παρεχομένου ἠλεκτρικοῦ ρεύματος ἢ φωταερίου, τοῦ ἐνοικίου τῶν γνωμόνων, τῶν δαπανῶν ἐγκαταστάσεως παρὰ τοῖς καταναλωταῖς, ὡς καὶ τῆς τιμῆς τῆς πωλήσεως τῶν παραγομένων προϊόντων κλπ. Προφανῶς ἡ λέξις «παραγομένων», μὴ ἀποδίδουσα τήν σκοπουμένην ἔννοιαν, περιελήφθη ἐκ τυπογραφικοῦ λάθους, ἀντὶ τῆς τεχνικῆς τοιαύτης «παραγώγων», δι’ ἧς δέον νὰ ἀντικατασταθῇ. Παρακαλῶ, τὸ ἄρθρον τοῦτο νὰ ψηφισθῇ μὲ τήν προτεινομένην διόρθωσιν.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 4 καὶ 5 τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 6).

§68Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Καὶ ἐν τῷ ἄρθρῳ τούτῳ ὑπάρχουσι πλεῖ☐ τυπογράφος παρέλειψεν ἐν ἀρχῇ ὁλόκληρον φράσιν, ἥν ἐκ παραδρομῆς ἀνεπλήρωσε διὰ τῆς πρώτης φράσεως τοῦ ἄρθρου 7. Παρακαλῶ τὸ ἄρθρον νὰ ψηφισθῇ, διορθούμενον, ὡς ἔχει ἐν τῷ πρωτοτύπῳ τοῦ νομοσχεδίου.

§69Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ, θὰ παρακαλέσω ὑμᾶς, κ. Πρόεδρε, νὰ ἐπιστήσητε τήν προσοχήν ὑμῶν ἐπὶ τῆς ὑπηρεσίας, διότι, ἀναμφισβητήτως, ἡ ὑπηρεσία, ὅπως διεξάγεται σήμερον, εἶναι ἀτελής, μολονότι τὸ προσωπικόν εἶναι συμπεπληρωμένον. Ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει, εἶναι καλλίτερον νὰ καταργήσωμεν τὸ προσωπικὸν καὶ νὰ διορθώνωμεν οἱ Ὑπουργοὶ τὰ νομοσχέδια.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ φροντίσω, κ. Ὑπουργέ.

§71Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Εὑρίσκομαι εἰς τήν ἀνάγκην νὰ ἀποσύρω τὸ νομοσχέδιον, διὰ νὰ κάμω μόνος τὰς διορθώσεις, ἐκτός, ἐὰν ἡ Βουλὴ θέλῃ, νὰ δεχθῇ εἰς τήν βʹ ἀνάγνωσιν.

§72ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἰς τήν βʹ ἀνάγνωσιν. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 6 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 7). (Ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 7–12 καὶ ἀναγινώσκεται τό 13ον).

§73Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Καὶ ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἄρθρου ὑπάρχει τυπογραφικὸν λάθος. Ἀλλ’ ἐκτὸς αὐτοῦ, ἡ ἔννοια δὲν εἶναι σαφής, διότι εἰς τὸ τέλος λέγει «τιμωρεῖται δι’ εἰδικήν περίπτωσιν παραβάσεως διὰ προστίμου ἐκ δρχ. 200». Προφανῶς ἡ διατύπωσις ἐπιφέρει σύγχυσιν...

§74Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ἡ ἐκτύπωσις ἔφερε τήν σύγχυσιν.

§75Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Νὰ τεθῇ μέχρι 5.000 χρηματικῆς ποινῆς καὶ πρέπει νὰ προστεθῇ, διότι πρόκειται περὶ χρηματικῆς ποινῆς, διότι ἡ ποινή αὐτὴ θὰ ἐπιβάλλεται ὑπὸ τοῦ Δικαστηρίου. (Ψηφίζεται τὸ 13, 14 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 15).

§76Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Τὸ ἄρθρον 15 τοῦ νομοσχεδίου ἀπαγορεύει, ἐπὶ ἀπειλῇ προστίμου 500 μέχρι 5.000 δραχμῶν, ἐπιβαλλομένου ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας, καὶ ἐκπτώσεως, ἐν ὑποτροπῇ, τῶν ὑπολόγων Ἑταιρειῶν, τήν ἄνευ ἀδείας αὐτοῦ ἐπὶ οἱαδήποτε προφάσει διακοπήν τῆς παραγωγῆς ἢ διοχετεύσεως ἠλεκτρικοῦ ρεύματος ἢ φωταερίου. Ἐπειδή ὅμως ἡ Ἠλεκτρική Ἑταιρεία προέβη ἤδη εἰς διακοπὰς ρεύματος πρὸς ἐκβίασιν καταναλωτῶν, ἀρνηθέντων νὰ δεχθῶσι τήν αὐθαίρετον ὑπερτίμησιν τοῦ ἠλεκτρικοῦ, ἡ δὲ τοιαύτη ἐνέργειά της, ἡ προγενεστέρα τοῦ ψηφιζομένου νόμου, δὲν ἤθελεν ἐπισύρῃ τὰς συνεπείας αὐτοῦ, ἐφ’ ὅσον ψηφισθῆ τὸ ἄρθρον, ὡς ἔχει, παρακαλῶ νά γίνῃ δεκτή ἡ ἐκτυπωθεῖσα καὶ διανεμηθεῖσα τροπολογία μου, καθ’ ἥν, εἰς τὸ τέλος τῆς 1ης παραγράφου τοῦ ἄρθρου τούτου, προστίθενται τὰ ἑξῆς. «Ἐν περιπτώσει διακοπῆς ῥεύματος, γενομένης ἤδη, οἱ ὑπόλογοι ὑποχρεοῦνται ἐντὸς 5 ἡμερῶν ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος νόμου, νὰ ἀποκαταστήσωσι τὸ διακοπὲν ῥεῦμα καὶ κατόπιν νά ζητήσωσι τήν ἄδειαν παρὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας, κατὰ τὸ 1ον ἐδάφιον περὶ ἐπαναλήψεως τῆς διακοπῆς τοῦ ῥεύματος, ἄλλως ὑποβάλλονται εἰς τάς συνεπείας τοῦ ἄρθρου τούτου». Ἐπίσης, φρονῶ, ὅτι δέον νά γίνῃ δεκτή ἡ ὑπὸ τοῦ Συναδέλφου κ. Τσουκαλᾶ ὑποβληθεῖσα τροπολογία ἐν τῷ ἄρθρῳ τούτῳ καθ’ ἥν ἡ Ἑταιρεία δὲν δικαιοῦται νὰ ἀρνηθῇ νέαν ἐγκατάστασιν καὶ διοχέτευσιν ἠλεκτρικοῦ ἐντὸς τοῦ ἐγκεκριμένου ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου σχεδίου, καθ’ ὅσον καὶ τὸ ὅπλον τοῦτο μεταχειρίζεται ἡ Ἑταιρεία πρὸς ἐκβίασιν.

§77Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Καὶ ἐγὼ ἤθελον νὰ παρακαλέσω τόν κ. Ὑπουργὸν, διότι κατὰ ταύτας τάς ἡμέρας, εὑρισκόμεθα πρὸ καταστάσεως ἀφορήτου διά τούς ἀνθρώπους αὐτούς, τῶν ὁποίων ἀφῄρεσε τὸ ῥεῦμα. Ἔχω ὅμως καὶ μίαν προσωπικήν παράκλησιν. Ἔχω ἐγκατάστασιν ἠλεκτρικοῦ φωτός πρὸ ἑνὸς καὶ ἡμίσεος ἔτους. Ἡ Ἑταιρεία δὲν μοὶ δίδει ῥεῦμα, καὶ ὁσάκις ἐρωτῶ, μοὶ λέγει, «διότι ὡμίλησα ἐναντίον της εἰς τήν Βουλήν». Διὰ τοῦτο ἤθελον παρακαλέσῃ νὰ λάβῃ καὶ τήν παράκλησιν ταύτην ὑπ’ ὄψει καὶ νὰ γίνουν τά δέοντα.

§78Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ἐπιφυλάσσομαι νὰ ἀνακοινώσω εἰς τήν Βουλήν τήν γνώμην μου ἐπὶ τῆς ὑποβληθείσης τροπολογίας. Ἀλλὰ δὲν νομίζω, ὅτι ἡ τροπολογία πρέπει νά γίνῃ ἀόριστος, ὡς πρὸς χρόνον, εἰς τὸν ὁποῖον ἀνατρέχει. Ἀναγκαίως, ὡς πρὸς τήν 1ην Μαΐου, καθ’ ἥν ἐγεννήθη τὸ ζήτημα, ἐννοῶ νὰ δώσωμεν ἀναδρομικήν δύναμιν εἰς τήν διάταξιν, ἀλλ’ ὄχι πέραν τῆς 1ης Μαΐου, διότι τότε ἠθέλομεν ἀνέλθει εἰς τήν ἐποχήν, κατὰ τήν ὁποίαν συνεστήθησαν αὐταὶ αἱ Ἑταιρεῖαι καὶ ζητήσωμεν ὁπωσδήποτε νὰ ἐκκαθαρίσωμεν τούς λογαριασμούς, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον χώραν μεταξὺ τῶν πελατῶν καὶ τῆς Ἑταιρείας. Ὅσον δὲ ἀφορᾷ τὸ παράπονον τοῦ ἀξιοτίμου Συναδέλφου, νομίζω, ὅτι ὁ λόγος ὁ ὁποῖος ἐδόθη, δὲν εἶναι ἀκριβής. Τὸ Ὑπουργεῖον ἦτο ἐκεῖνο, ἐπέβαλεν εἰς τήν Ἑταιρείαν νὰ μὴ ἐπεκτείνῃ τάς ἐγκαταστάσεις της, τὸ ἐπέβαλε δὲ καὶ διὰ λόγους ἀσφαλείας. Διότι νομίζει ἡ τεχνική ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου, ὅτι τά μηχανήματα δὲν εἶναι ἐπαρκῆ διὰ τοιαύτην ἐπέκτασιν, οἵαν ἐπιβάλλει ἡ πόλις τῶν Ἀθηνῶν. Δὲν γνωρίζω κατὰ πόσον ἡ ἐγκατάστασις ἐκείνη, διά τήν ὁποίαν λέγει ὁ ἀξιότιμος Συνάδελφος, πλησιάζει τὸ ῥεῦμα. Καὶ δὲν ὑπάρχει, βεβαίως, ἀνάγκη νὰ ὑπάρξῃ μία εἰδική διάταξις ποινῆς, ἀλλὰ θά ὑπάρξῃ ἡ διοικητική ἐνέργεια διά τῆς ὁποίας εἶναι δυνατὸν νά ἱκανοποιηθῇ ἕν δίκαιον παράπονον.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τροπολογία παραπέμπεται εἰς τήν βʹ ἀνάγνωσιν. (Ψηφίζονται καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου καὶ γίνεται δεκτὸν τοῦτο εἰς αʹ κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν).

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῆς φορολογίας καπνοῦ ἐν ταῖς Νέαις Χώραις καὶ τῆς τιμῆς τοῦ ἅλατος ἐν Σάμῳ».

§81Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Αἱ τροπολογίαι, τὰς ὁποίας ὑπέβαλον, νομίζω, ὅτι ἱκανοποιοῦν ὅλας τάς ἀξιώσεις. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὅμως, ἐὰν διατάξεις τις ἤθελε θεωρηθῆ, ὅτι δὲν ἱκανοποιεῖ τήν γνώμην τῶν ἀξιοτίμων Συναδέλφων, παρακαλῶ νά εὐαρεστηθῶσι νὰ διατυπώσωσι τὰς παρατηρήσεις των κατά τήν πρώτην ἀνάγνωσιν, διότι σήμερον συζητεῖται ἡ ἀρχή. Ἀναμφισβητήτως δ’ ἐπὶ τῆς ἀρχῆς δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις.

§82Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, χθὲς ἀκόμη ἐλέχθη, ὅτι θὰ παραπεμφθῇ καὶ αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον εἰς Ἐπιτροπήν, καθὼς καὶ τὰ ἄλλα. Εἶναι δίκαιον τοῦτο, καθ’ ὅσον τὸ νομοσχέδιον προβλέπει ὁριστικήν καὶ οὐχὶ προσωρινήν φορολογίαν, ἀφορᾷ δὲ καὶ εἰς τάς Νέας Χώρας. Τοῦτο δὲ εἶναι ἄδικον, ἀφοῦ εἶναι πασίγνωστον, ὅτι αἱ Νέαι Χῶραι φορολογοῦνται βαρέως. Νομίζω, ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ ἐξετασθῇ καὶ τό νομοσχέδιον τοῦτο μαζὶ μὲ τά ἄλλα φορολογικά νομοσχέδια.

§83Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Σᾶς παρακαλῶ. Τὸ νομοσχέδιον αὐτό ἔχει ὑποβληθῆ πρὸ ἕξ μηνῶν. Παρακαλῶ τούς κ. κ. Βουλευτάς, τούς ἐνδιαφερομένους, νά εὐαρεστηθῶσι νά διατυπώσωσι τάς παρατηρήσεις των κατά τήν πρώτην κατ’ ἄρθρον συζήτησιν καὶ τούς βεβαιῶ, ὅτι θέλω λάβῃ ταύτας ὑπ’ ὄψει.

§84Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Θὰ παρακαλέσωμεν καὶ πάλιν νὰ ἀναβληθῇ δι’ ἀπόψε ἡ συζήτησις.

§85Μ. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἡ Ἐπιτροπὴ δὲν συνέταξεν ἀκόμη τήν ἔκθεσίν της.

§86Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τόν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἐπειδή τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἦτο εἰς τὸ βάθος τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, αἰφνηδίως δὲ ἀνεπήδησε καὶ ἔλαβε τὸν ἀριθμὸν 7, νὰ συναινέσῃ εἰς τήν ἀναβολήν τῆς συζητήσεως αὐτοῦ. Ὑπάρχουσι διαμαρτυρίαι, ὅτι διὰ τῆς τοιαύτης φορολογίας, ἡ ὁποία προστίθεται εἰς τὸν καπνόν, πλήσσεται ἡ ἀρτισύστατος βιομηχανία, ἥτις ἤδη ἱδρύθη, τῆς δημιουργίας σιγαρέττων ἐν Μακεδονίᾳ, καὶ συγχρόνως, ἐπιβαρύνεται ἡ κατανάλωσις καὶ τοῦ καπνοῦ διὰ τῆς φορολογίας, καθ’ ἥν στιγμήν ἀρκετὰ ἤδη αὕτη ἐπιβαρύνεται εἰς τὰς Νέας Χώρας. Ἐζητήσαμεν τότε καὶ παρεπέμφθη εἰς Ἐπιτροπήν, δὲν γνωρίζω δὲ ἄν ὑπέβαλεν αὕτη τήν ἔκθεσίν της μέχρι σήμερον. Τὸ ζήτημα εἶναι, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο δὲν εἴχομεν ὑπ’ ὄψιν, ὅτι θὰ συνεζητεῖτο ἀπόψε καὶ ἑπομένως δὲν ἔχομεν μαζί μας αὐτήν τήν στιγμήν τάς σημειώσεις μας. Θὰ παρακαλέσω τόν κ. Ὑπουργόν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ θελήσῃ νὰ παραπεμφθῇ τοῦτο εἰς Ἐπιτροπήν.

§87Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Δὲν ἔχω δυσκολίαν νὰ δεχθῶ, ὅπως τὸ νομοσχέδιον, ἀφοῦ ψηφισθῇ ἀπόψε κατ’ ἀρχήν, παραπεμφθῇ ἀμέσως εἰς ἐπιτροπήν.

§88Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, δεχόμεθα.

§89Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Διατί νὰ μὴ συζητηθῇ καὶ ἡ ἀρχή;

§90Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας κλπ.). Πρέπει νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψει σας, ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτό, ἀφ’ ἑνὸς μὲν δὲν εἶνε ἐκτενές, διότι ἀποτελεῖται ἀπὸ δύο καὶ μόνον ἄρθρα, ὥστε ἡ μελέτη αὐτοῦ δὲν θὰ ἀπῄτει πολύν χρόνον, ἀλλὰ καὶ ὅτι προσέτι ἐκ τῶν δύο τούτων ἄρθρων μόνον τὸ ἕν ἀφορᾷ τόν καπνόν, ὅτι δὲ τό δεύτερον ἄρθρον ἀφορᾷ εἰς ἕτερον ἀντικείμενον, εἰς τό ζήτημα τοῦ ἅλατος τῆς Σάμου. Ἐάν τὸ ἀναβάλητε, θὰ ἤμην ἠναγκασμένος νὰ ἀποκόψω τήν δευτέραν αὐτήν διάταξιν. Ἀλλά νομίζω, ὅτι ἡ λύσις, τήν ὁποίαν ὑπέβαλον εἰς τὸν κ. Συνάδελφον, εἶναι λογικὴ καὶ σύμφωνος πρὸς τόν Κανονισμόν, νὰ ψηφισθῇ κατ’ ἀρχήν καὶ νὰ παραπεμφθῇ εἰς ἐπιτροπήν, καὶ παρακαλῶ τήν Βουλὴν νὰ συναινέσῃ εἰς τὴν λύσιν ταύτην.

§91ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§92Γ. ΤΖΕΤΖΟΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν φορολογίαν τοῦ ταμβάκου, τί ἀπεφασίσατε, κ. Ὑπουργέ;

§93Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν κλπ.). Τὸ ἔσοδον τοῦ ταμβάκου εἶναι τόσον μηδαμινόν, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ κανεὶς λόγος νὰ ἐπιδιώξωμεν νὰ ἐνισχυθῇ ἡ φορολογία, μὲ τὴν ὁποίαν ἐπιβαρύνεται ἤδη τὸ εἶδος τοῦτο.

§94Γ. ΤΖΕΤΖΟΣ. Δὲν ἔχω παρὰ νὰ σᾶς εὐχαριστήσω, διότι ἐπρόκειτο περὶ προφανοῦς ἀνισότητος.

§95Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Πρόκειται περὶ ἐλαχίστου ποσοῦ 6–7 χιλιάδων δραχμῶν.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§98Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Παρακαλῶ νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν οἰκείαν ἐπιτροπήν, ἐνισχυομένην καὶ ἀπὸ ἀντιπροσώπους τῶν Νέων Χωρῶν.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει εἰδικὴ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ φόρου τῶν καπνῶν, ἥτις ἔχει ἤδη ἐνισχυθῇ ὑπὸ ἀντιπροσώπων τῶν Νέων Χωρῶν καὶ εἰς ταύτην παραπέμπεται τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, παρέχεται δὲ καὶ τριήμερος προθεσμία εἰς τὴν ἐπιτροπήν, ὅπως προσαγάγῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὴν ἔκθεσίν της.

§100ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 315 «περὶ συστάσεως εἰδικῶν Ὑποθηκοφυλακείων ἐμμίσθων». (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου).

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 9 ἀναβάλλεται. Αʹ Συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συστάσεως Ταμείου τῆς Ἐλαίας». Ἄρθρον 1ον. (Ἀναγινώσκεται).

§103Κ. ΑΙΓΙΑΛΕΙΔΗΣ. Δύο παρατηρήσεις ἔχω, Κύριοι. Εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι πρέπει νὰ ληφθῶσι μέτρα τινά, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ παράσιτον τοῦτο, τὸ ὁποῖον καταστρέφει ἑκάστοτε τὴν ἐλαιοσοδείαν, ἀλλὰ φρονῶ, ὅτι τὸ νομοσχέδιον δὲν ἐπιτυγχάνει τοῦ σκοποῦ του, ὅπως εἶνε κατηρτισμένον. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, παρὰ τὰ διδάγματα, τὰ ὁποῖα ἔχομεν ἤδη ἐκ τῆς πείρας, ἐφαρμόζεται ἓν σύστημα, συγκεντρωτικόν, ἐνῷ ἀντιθέτως ἡ πεῖρα μᾶς ἔχει διδάξει, ὅτι τὸ ἀποκεντρωτικὸν σύστημα εἰς τὰ τοιούτου εἴδους ταμεῖα, ἔχει ἐπιτυχίαν. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον συνιστᾶται ταμεῖον εἰδικὸν πρὸς προστασίαν τῆς ἐλαιοπαραγωγῆς, τοῦ ὁποίου ἡ ἕδρα εἶναι ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ ἀπ’ ἐκεῖ διευθύνονται τὰ πάντα. Εἶμαι τῆς γνώμης, ὅτι οὕτως ἔχον τὸ νομοσχέδιον, δὲν θὰ ἐπιτύχῃ τοῦ σκοποῦ του. Θὰ ἐπιτύχῃ μόνον κατὰ μίαν ἔποψιν, τουτέστι καθ’ ὅσον δημιουργοῦνται θέσεις τινές. Ὡς πρὸς τὸ μέρος τοῦτο, βεβαίως, θὰ ἐπιτύχῃ. Θὰ δαπανῶνται δὲ τὰ εἰσοδήματα τοῦ Ταμείου τούτου εἰς τὸ μισθολόγιον αὐτό, ἐνῷ κατὰ τὰ λοιπά, θὰ ἀποτύχῃ. Θὰ ἦτο προτιμότερον, ἐὰν ἀπεβλέπομεν εἰς ἄλλο σύστημα, τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον ἔχει καθιερωθῇ, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν λιμενικῶν ἔργων. Ἐφ’ ὅσον τὸ νομοσχέδιον ἀναγνωρίζει, ὅτι τὰ ἐξ ὡρισμένης ἐλαιοπαραγωγικῆς περιφερείας εἰσοδήματα ἐκ τοῦ ἐπιβαλλομένου φόρου, θὰ καταναλίσκωνται διὰ τὴν περιφέρειαν ἐκείνην, μόνην ἐφ’ ἧς εἰσεπράχθησαν, δὲν ἐννοῶ διά τίνα λόγον νά μή ἀναθέσωμεν τήν ὅλην διεύθυνσιν καί τήν διαχειριστικήν ἀκόμη εἰς ἐπιτροπήν ἐκ προσώπων ἐξ ἑκάστης περιφερείας, καθ’ ὅν τρόπον ἤδη ἔχομεν τάς λιμενικάς ἐπιτροπάς, αἱ ὁποῖαι φροντίζουσι διά τήν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων, διά τήν εἴσπραξιν καί τήν δαπάνην τῶν ἔργων καί μόνον ἡ γενικωτέρα ἐποπτεία ὑπάρχει εἰς τήν κεντρικήν διοίκησιν. Ἔχομεν ἄλλο σύστημα, παρόμοιον μὲ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, τὸ σύστημα τῆς δημοτικῆς ὁδοποιΐας, δι’ ἐκτέλεσιν τῶν τεχνικῶν ἔργων, τῶν δημοτικῶν ἔργων, καὶ σᾶς ἐρωτῶ, δύνασθε νά μοι εἴπητε, τί γίνονται τά χρήματα, αὐτά, τά ὁποῖα ἐπί τόσα ἔτη τώρα εἰσπράττονται ἀπὸ τοὺς Δήμους, ὡς χωριστὴ δημοτική φορολογία διά τήν ὁδοποιΐαν τῶν δήμων καὶ ποῖα ἔργα ἐξετελέσθησαν; Ὅταν, λοιπόν, ἀφ’ ἑνὸς ἔχομεν ἐκ τῆς πείρας τά διδάγματα, ὅτι τὸ σύστημα τό παρόμοιον μὲ τό καθιερούμενον διά τοῦ νομοσχεδίου, τό ὁποῖον ἐφαρμοζόμενον διά τήν Δημοτικήν ὁδοποιΐαν, πρὸς ἐκτέλεσιν τῶν ἀναγκαίων τεχνικῶν ἔργων, ἀπέτυχε τελείως, ἀφ’ ἑτέρου δὲ, ὅτι τό σύστημα τό κρατῆσαν διά τήν ἐκτέλεσιν τῶν λιμενικῶν ἔργων ἀπέφερεν ἄριστα ἀποτελέσματα, διότι δι’ αὐτοῦ κατωρθώθη νὰ ἐκτελεσθῶσι τοιαῦτα ἔργα λιμενικά, τά ὁποῖα ἔχομεν καὶ ὅλοι γνωρίζομεν, διατὶ νὰ μή καθιερώσωμεν τὸ ἴδιον σύστημα πρὸς καταπολέμησιν τοῦ δάκου καὶ ἄλλων ἀσθενειῶν, ἀφοῦ τό νομοσχέδιον προβλέπει καὶ ἐννοεῖ νὰ διαιρέσῃ τό Κράτος εἰς πλείονας ἐλαιοπαραγωγικὰς περιφερείας καὶ τά ἐξ ἑκάστης περιφερείας εἰσπραττόμενα νά δαπανῶνται διά τάς ἀνάγκας τῆς ἰδίας; Διατὶ νά καθιερώσωμεν ἕν Ταμεῖον κεντρικόν, διευθυνόμενον ὑπὸ τῆς κεντρικῆς ὑπηρεσίας, ἄνευ οὐδεμιᾶς γνώμης ἢ συμμετοχῆς τῶν ἐπαρχιῶν, ἀπό τάς ὁποίας ὁ φόρος θὰ εἰσπράττηται καὶ διὰ τήν προστασίαν τῆς ἐλαιοπαραγωγῆς τῶν ὁποίων προορίζεται; Κάμνω τήν παρατήρησιν ταύτην καὶ παρακαλῶ τόν κ. Ὑπουργόν, νά λάβῃ αὐτήν ὑπ’ ὄψει του καὶ ἄς εἶναι βέβαιος, ὅτι οὕτω πως διαρρυθμιζόμενον τὸ νομοσχέδιον, θά ἐπιτύχῃ τοῦ σκοποῦ του ἀσφαλέστερον. Ἐν πάσῃ ὅμως περιπτώσει, ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργός δὲν θεωρήσῃ σκόπιμα ταῦτα, νομίζω, ὅτι ὀρθὸν καὶ χρήσιμον εἶναι, ὅπως τό Β. Διάταγμα, δι’ οὗ θά ἐπιβάλλεται ἐν ἑκάστῃ περιφερείᾳ ὁ κατὰ τὸ νομοσχέδιον φόρος, στηρίζεται καὶ εἰς γνωμοδότησιν τῶν ἐνδιαφερομένων κοινοτικῶν Συμβουλίων, διότι οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι κατοικοῦσιν εἰς ὡρισμένην περιφέρειαν ἐλαιοπαραγωγικήν, εἶναι οἱ ἁρμοδιώτεροι νὰ γνωμοδοτήσωσι περὶ τοῦ ποσοστοῦ τοῦ ἐπιβλητέου φόρου καὶ τοῦ τρόπου τῆς εἰσπράξεως αὐτοῦ, ἀναλόγως τῆς ἑκάστοτε καταστάσεως τῆς ἐλαιοπαραγωγικῆς ἐν τῇ περιφερείᾳ των. Διὰ τοῦτο φρονῶ, ὅτι εἰς τήν τελευταίαν παράγραφον τοῦ δευτέρου ἄρθρου πρέπει νά προστεθῇ, ὅτι τά Διατάγματα, τά ὁποῖα θά ἐπιβάλλωσι τόν ἑκάστοτε φόρον, πρέπει νὰ στηρίζωνται εἰς γνωμοδότησιν τῶν Κοινοτικῶν Συμβουλίων τῆς περιφερείας ταύτης.

§104Ξ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Εἰς τήν Ἑπτάνησον ὁ φόρος εἶναι ἐξαγωγικός. Ἐκεῖ πῶς θά κάμετε, ὅταν ἡ μία κοινότης θέλῃ καὶ ἡ ἄλλη δὲν θέλῃ;

§105Κ. ΑΙΓΙΑΛΕΙΔΗΣ. Αὐτό θά παρουσιασθῇ ὄχι μόνον εἰς τήν Ἑπτάνησον, ἀλλά καί εἰς περιφερείας, αἱ ὁποῖαι περιλαμβάνουν περισσότερας Κοινότητας. Ὅπως θά κανονισθῇ εἰς τήν περίπτωσιν ταύτην, καθ’ ὅμοιον τρόπον θά κανονισθῇ καὶ εἰς τήν Ἑπτάνησον, μή ὑπάρχοντος δὲ ἐκεῖ ἐγγείου φόρου, θὰ εὑρεθῇ ἄλλος τρόπος ἐπιβολῆς, διότι τό νομοσχέδιον ὁμιλεῖ περί ἐγγείου φόρου, ἐνῷ ἐκεῖ ὁ φόρος θεωρεῖται ἔμμεσος. Κατὰ τό νομοσχέδιον, τὰ εἰσπραττόμενα κατατίθενται εἰς τήν Ἐθνικήν Τράπεζαν, καὶ κρατεῖται ἰδιαίτερος λογαριασμὸς διὰ τὰ ἐξ ἑκάστης ἐλαιοπαραγωγοῦ περιφερείας εἰσπραττόμενα. Τοῦτο ὅμως δὲν ἐμποδίζει νά διατεθῶσι: τὰ χρήματα διὰ τὰς ἀνάγκας ἄλλης περιφερείας. Διὰ νὰ μὴ γίνῃ, λοιπόν, κ. Ὑπουργέ, τὸ ἄτοπον τοῦτο, ὥστε τὰ χρήματα τῆς μιᾶς περιφερείας τὰ εἰσπραχθέντα, νὰ δαπανῶνται διὰ τὰς ἀνάγκας ἄλλης περιφερείας, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ θέσητε φραγμὸν εἰς τοῦτο, περιλαμβάνοντες ἐν τῷ νομοσχεδίῳ διάταξιν, κατὰ τὴν ὁποίαν, ἡ Τράπεζα, ὄχι μόνον θὰ κρατῇ χωριστὸν λογαριασμὸν διὰ τὸ εἰσπραττόμενον ἀπὸ ἑκάστην ἐλαιοπαραγωγὸν περιφέρειαν, ἀλλὰ καὶ θὰ ἀπαγορεύεται ῥητῶς εἰς αὐτὴν νὰ κάμνῃ πληρωμὰς τῶν ἐνταλμάτων τῶν ἐκδοθέντων διὰ δαπάνας μιᾶς περιφερείας ἀπὸ χρήματα ἄλλης περιφερείας. Οὕτω μόνον δὲν θὰ ἐπαναληφθῇ τὸ ἄτοπον, τὸ ὁποῖον ἔχει ἤδη γίνει μὲ τὰ χρήματα τῆς Δημοτικῆς ὁδοποιΐας. Ὡς εἶναι γνωστόν, καὶ διὰ τὰ εἰσπραττόμενα ἐκ τῆς φορολογίας διὰ τὴν Δημοτικὴν ὁδοποιΐαν, κρατεῖται χωριστὸς λογαριασμός, ἀλλ’ ὅμως τοῦτο δὲν ἠμπόδισε, χρήματα ἐκ τοῦ λογαριασμοῦ Δήμου τινός, νὰ δαπανηθῶσι δι’ ἄλλον Δῆμον καὶ νὰ ζητῶσι κατόπιν οἱ Δῆμοι χρήματα ἐκ τοῦ λογαριασμοῦ των καὶ χρήματα τοιαῦτα δὲν ὑπάρχουσι, δαπανηθέντα ἤδη δι’ ἀνάγκας ἄλλου Δήμου. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι δίκαιον νὰ πληρώνῃ μία περιφέρεια καὶ νὰ δαπανῶνται διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς ἄλλης περιφερείας.

§106Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Τὸ λέγει ῥητῶς.

§107Κ. ΑΙΓΙΑΛΕΙΔΗΣ. Ναί. Ἀλλὰ ὅπως εἶναι διατετυπωμένον τὸ τελευταῖον ἄρθρον, δὲν ἐμποδίζεται ἐνδεχομένη κακὴ διάθεσις τῶν χρημάτων. Ὅλων ἡ διάθεσις εἶναι νὰ κρατῆται χωριστὸς λογαριασμὸς εἰς τὴν Τράπεζαν διὰ τὰ εἰσπραττόμενα ἀπὸ ἑκάστην περιφέρειαν, νὰ ἀπαγορεύηται δὲ ἡ ἐξαργύρωσις ἐνταλμάτων ἄλλης περιφερείας ἀπὸ χρήματα ἄλλης. Ἀλλ’ αὐτὸ δὲν διασαφηνίζεται. Αὐτὰς τὰς παρατηρήσεις εἶχον, κ. Ὑπουργέ, νὰ κάμω, μολονότι ἐξακολουθῶ νὰ φρονῶ, ὅτι καλλίτερον θὰ ἦτο ἐὰν ἠθέλατε ἀποδεχθῇ καὶ ἀκολουθήσῃ τὸ λειτουργοῦν ἤδη σύστημα διὰ τὴν ἐκτέλεσιν λιμενικῶν ἔργων.

§108Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ δώσω ἐξηγήσεις τινάς, αἱ ὁποῖαι θὰ χρησιμεύσωσιν εἰς τοὺς μέλλοντας νὰ λάβωσι τὸν λόγον. Ὁ κύριος Συνάδελφος ἔκαμε τρεῖς παρατηρήσεις. Διὰ τῆς πρώτης κατέκρινε τὸ νομοσχέδιον ὡς συγκεντρωτικὸν καὶ μοὶ φαίνεται, ὅτι εἶπεν, ὅτι θὰ ἦτο ὀρθότερον ἐκεῖνο, κατὰ τὸ ὁποῖον θὰ ἐγίνετο μείζων ἀποκέντρωσις, ἤτοι ἀντὶ ἑνὸς ταμείου νὰ ἱδρύοντο πλειόνα τοιαῦτα, τόσα, ὅσαι εἶναι καὶ αἱ περιφέρειαι. Τοιαύτη πρότασις παραμερίζει τὸν σκοπόν, εἰς τὸν ὁποῖον ἀποβλέπει τὸ νομοσχέδιον, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν περιστάσεων κατὰ τῶν ὁποίων ἀντεπεξέρχεται. Τί σκοπεῖ τὸ νομοσχέδιον; Ἐμφανίζεται εἰς μίαν περιφέρειαν νόσος τῆς ἐλαίας, καὶ δὴ ἡ λίαν διαδεδομένη νόσος τοῦ δάκου. Πρόκειται νὰ ληφθῶσι μέτρα τινὰ πρὸς καταπολέμησιν αὐτῆς τῆς νόσου. Ποῖα εἶναι τὰ μέτρα πρὸς καταπολέμησιν; Θὰ τὰ κανονίσῃ ἡ Φυτοπαθολογικὴ ὑπηρεσία, δηλαδή, ἄνδρες εἰδικοί, καταγινόμενοι περὶ τὰς νόσους τῶν φυτῶν, τῶν δένδρων, θέλουσι καθορίσῃ ποῖα εἶναι τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ληφθῶσι πρὸς καταπολέμησιν αὐτῆς τῆς νόσου καὶ θέλουσιν ἐργασθῆ, ἵνα ὑποδείξωσιν εἰς τοὺς κατοίκους τὴν χρῆσιν τῶν μέσων αὐτῶν. Διὰ νὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ ἐργασία, διὰ νὰ γίνῃ ἡ προμήθεια τῶν ἀναγκαίων φαρμάκων, διὰ νὰ γίνῃ ἡ ἐργασία τῆς ὑποδείξεως καὶ ἡ διευκόλυνσις τῶν κατοίκων, τῶν ἰδιοκτητῶν τῶν ἐλαιῶν, εἰς τὸ νὰ ἐπιτύχωσι τὴν καταπολέμησιν τῆς νόσου, ἀπαιτεῖται ἕν χρηματικὸν κεφάλαιον. Τί λέγει τὸ νομοσχέδιον; Ὅτι, ὅταν ὑπάρξῃ καὶ ὅπου ὑπάρξῃ του αὕτη περίστασις, θέλει διὰ Β. Διατάγματος καθορισθῆ εἰσφορὰ τις τῶν ἰδιοκτητῶν τῶν ἐλαιῶν τῆς περιφερείας εἰς τὴν ὁποίαν ἐνεφανίσθη ἡ ἀνάγκη τῆς τοιαύτης προνοίας, καὶ θέλουσι διὰ τῶν χρημάτων, τὰ ὁποῖα θὰ προέλθωσιν, ἐξευρεθῆ αἱ δαπάναι αἱ ἀπαιτούμεναι διὰ τὴν καταπολέμησιν τῆς νόσου. Ἔληξεν ἡ ἐργασία αὐτή, διετέθησαν τὰ χρήματα αὐτά; Τελειώνει καὶ ἡ εἰσφορά. Ἐὰν ἠθέλομεν ἱδρύσει ἐν τῇ περιφερείᾳ ἐκείνῃ εἰδικὸν ταμεῖον, ἠθέλομεν κάμει τὸ ταμεῖον τοῦτο διαρκές. Καὶ τί ἤθελε κάμει τοῦτο; Δὲν θὰ εἶχε παρὰ μόνον τὰ χρήματα. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον κυρίως χρειάζεται, εἶναι ἡ τεχνικὴ καθοδήγησις καὶ ἡ προμήθεια τῶν μέσων, τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦνται, ἵνα γίνῃ ἡ καταπολέμησις τῆς νόσου, καὶ ἡ τεχνικὴ καθοδήγησις θέλει τεχνικὸν προσωπικόν, ἡ προμήθεια τῶν φαρμάκων θέλει μίαν ἐργασίαν προμηθείας, ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς καὶ τὰ λοιπά. Ποῖος ἤθελε κάμει ταύτην εἰς τὸ τοπικὸν ταμεῖον, τὸ ὁποῖον ἤθελεν ἱδρυθῆ; Πότε δὲ ἤθελεν ἀρχίσει καὶ ποῦ θὰ τελειώσῃ; Ποῖος θέλει καθορίσει τὸ πότε ἀρχίζει καὶ ποῦ τελειώνει; Δὲν ὑπῆρχεν ἄλλος τρόπος, λοιπόν, παρὰ οὗτος: Ἡ κεντρικὴ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου, ἡ φυτοπαθολογικὴ ὑπηρεσία, ἡ ὁποία θέλει ἐνεργήσει τὴν τοιαύτην ἐργασίαν, νὰ εὑρίσκῃ τὸ κεφάλαιον, τὸ ἀναγκαῖον, εἰσπραττόμενον ἀπὸ αὐτοὺς ἐκείνους, ὑπὲρ τῶν ὁποίων πρόκειται νὰ δαπανηθῇ τὸ κεφάλαιον αὐτό, ἵνα ἐπιχειρήσωσι τὸ ἔργον, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀναγκαῖον διὰ νὰ συντηρηθῇ. Δὲν πρέπει δὲ νὰ νομισθῇ ὅτι διὰ τῶν χρημάτων αὐτῶν θέλει γίνει καὶ ἡ θεραπεία ὅλων τῶν δένδρων τῆς περιφερείας, διότι εἶμαι βέβαιος, ὅτι δὲν θὰ ὑπάρξῃ τοιαύτη ἀνάγκη. Θὰ ὑπάρξῃ ἀνάγκη ἁπλῆς ὑποβοηθήσεως τῶν κατοίκων τῆς περιφερείας, τῶν ἰδιοκτητῶν, διὰ τῆς ὑποδειγματικῆς διδασκαλίας τοῦ τρόπου, κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ γίνῃ ἡ καταπολέμησις, διὰ τῆς παροχῆς εἰς αὐτοὺς τῶν φαρμάκων, τὰ ὁποῖα καὶ θὰ ἠγόραζον καὶ δι’ ἄλλων τινῶν μέσων, τὰ ὁποῖα αἱ περιστάσεις θέλουσι καταδείξῃ, ὡς ἀναγκαῖα, ἵνα ἐνισχυθῶσιν, ὅπως ἐπιτευχθῇ ἐκεῖ ἡ καταπολέμησις τῆς νόσου. Δὲν μᾶς ζητεῖ δὲ κανεὶς νὰ θεραπεύσωμεν ἡμεῖς τὰ δένδρα. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ζητοῦσιν οἱ ἄνθρωποι, — οἱ ἰδιοκτῆται — καὶ τὸ νομοσχέδιον ἀπορρέει ἐκ τῆς ἐπιτακτικῆς, δύναμαι νὰ εἴπω, ἀξιώσεως τῶν ἰδιοκτητῶν τῶν μερῶν, εἰς τὰ ὁποῖα ὑπάρχει λίαν διαδεδομένη ἡ ἐλαία, καὶ τῶν μερῶν ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἔχουσι προσβληθῆ ἐκ τοῦ νοσήματος αὐτοῦ — ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μᾶς εἶπον, εἶναι, «Ἔλθετε, κάμετε τοῦτο, προμηθεύσατε τὰ φάρμακα, κάμετε τὰς ὑποδειγματικὰς θεραπείας, διὰ νὰ τὸ ἐφαρμόσωμεν κατόπιν μόνοι μας». — Διὰ τοῦτο ὁ μόνος τρόπος τὸν ὁποῖον νομίζω, εἶναι νὰ γίνῃ ἀποκέντρωσις ὡς ἐν τῷ νομοσχεδίῳ. Διατάσσει καὶ ρητῶς ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, ὅτι χρήματα, τὰ ὁποῖα συλλέγονται διά τινα περιφέρειαν, δὲν δύνανται νὰ διατεθῶσιν ὑπὲρ ἄλλης. Δὲν εἶναι ἕν Ταμεῖον. Εἶναι τόσα Ταμεῖα, ὅσαι καὶ αἱ περιφέρειαι. Ἡ διαχείρισις ὅμως γίνεται ὑπὸ τῶν αὐτῶν προσώπων, διότι καθ’ ὅλην τὴν Ἑλλάδα δὲν δύνανται νὰ ὑπάρξωσιν ἄλλα πρόσωπα, παρὰ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἰδικῶς παρεσκευασμένα διὰ τοῦτο, δύνανται νὰ χρησιμοποιηθῶσι, θέλουσι δὲ χρησιμοποιήσει τὰ χρήματα ἑκάστου τῶν ταμείων αὐτῶν διὰ τὴν περιφέρειαν ἐκ τῆς ὁποίας συνελέγησαν καὶ διὰ τὴν ὁποίαν προορίζονται ἐπὶ τῷ σκοπῷ τῆς καταπολεμήσεως τῆς νόσου. Δὲν πρόκειται πράγματι περὶ ἑνός, ἀλλὰ περὶ πολλῶν ταμείων. Ἡ δευτέρα παρατήρησις τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ, ἀφορᾷ τὴν σύστασιν νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψει ψηφίσματα τῶν κοινοτήτων. Τοῦτο εἶναι ἀδύνατον. Κοινότης εἶναι ἕκαστον χωρίον. Αἱ περιφέρειαι εἰς τὰς ὁποίας δύναται νὰ γίνῃ ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου αὐτοῦ, εἶναι μεγάλαι. Ὁλόκληρος, παραδείγματος χάριν, ἡ Κέρκυρα. Τὸ ζητεῖ ὁλόκληρος ἡ Λευκάς, ἴσως ὁλόκληρος ἡ Κρήτη, ὁλόκληρος ἴσως ἡ Μυτιλήνη.

§109Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Ἡ Εὔβοια.

§110Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Ὁλόκληρος ἡ Εὔβοια. Ἡ Κεφαλληνία. Ἡ Ἰθάκη. Φαντασθῆτε, ἐὰν αὔριον ζητήσωμεν νὰ μᾶς φέρωσι ψηφίσματα ὅλων τῶν κοινοτήτων τῆς Κερκύρας, τῆς Λευκάδος, τῆς Κρήτης, τῆς Μυτιλήνης, τῆς Εὐβοίας κλπ.

§111Κ. ΑΙΓΙΑΛΕΙΔΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον δὲν ὁρίζει τάς περιφερείας.

§112Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Βέβαια, βεβαιώτατα. Ἡ ἔκτασις τῆς περιφερείας ἐξαρτᾶται ἐκ τῆς Κοινότητος, διότι δὲν εἶναι ἡ διοικητική περιφέρεια, ἡ κατὰ κοινότητα, ἢ κατὰ νόμον. Ἡ περιφέρεια θὰ κανονίζηται ἐν τῷ Διατάγματι. Ἡ περιφέρεια θὰ κανονίζεται ἐκ τῆς ἐλαίας, ἐκ τῆς νόσου καὶ ὄχι τῶν ἐλαιῶν, αἱ ὁποῖαι προσβάλλονται καὶ αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦν μίαν περιφέρειαν. Δυνατὸν νὰ εἶναι τὸ ἥμισυ τῆς Κερκύρας καὶ ὁλόκληρος ἡ Κέρκυρα. Δυνατὸν νὰ εἶναι τὸ ἥμισυ τῆς Κρήτης καὶ ὁλόκληρος ἡ Κρήτη, δυνατὸν νὰ εἶναι τὸ ἥμισυ τῆς Μυτιλήνης καὶ ὁλόκληρος ἡ Μυτιλήνη. Ἐάν ὅλη ἡ Μυτιλήνη ἔχει προσβληθῆ καὶ ἔχει ἀνάγκην ἐπικουρίας, θὰ γίνῃ μία περιφέρεια...

§113Κ. ΑΙΓΙΑΛΕΙΔΗΣ. Δὲν προκύπτει ἐκ τοῦ νομοσχεδίου.

§114Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Θὰ ἀπαντήσω εἰς αὐτό. Διὰ Β. Διατάγματος (Ἀναγινώσκει). Συνεπῶς ἡ περιφέρεια αὐτή δύναται νὰ εἶναι μεγαλυτέρα ἢ μικροτέρα, ἀναλόγως τῆς προσβολῆς, τῆς ἐκτάσεως τῆς νόσου.

§115ΟΘ. ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐάν εἰς μίαν περιφέρειαν ἡ νόσος αὐτή εἰσβάλῃ, δὲν ὀφείλετε νὰ καταπολεμήσητε ἕν μέρος;

§116Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Κατ’ ἀνάγκην αἱ περιφέρειαι θὰ εἶναι μεγάλαι.

§117Ι. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου, εἷς κτηματίας κατεπολέμησε τήν νόσον καὶ εἶχεν ἄριστα ἀποτελέσματα.

§118Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Δὲν λέγει αὐτό.

§119Ι. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Αὐτὸ λέγει. Νὰ μὴ καθιερώσωμεν εἰς μικρὰς περιφερείας, παρὰ εἰς μεγάλας.

§120Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Ἐξαρτᾶται. Ἐάν ἡ νόσος εἶχε προσβάλλει καὶ ἀμέσως τῇ προσβολῇ, φυσικὸν θὰ ἦτο νὰ περιορισθῇ, ἀλλ’ ἦτο ἀνάγκη νὰ ἐπεκταθῇ. Τὸ ζήτημα θά λυθῇ παρὰ τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας, ἑπομένως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ λόγος περὶ Κοινοτικῶν Συμβουλίων. Ἡ τρίτη παρατήρησις, ἀφορᾷ τήν ἐξασφάλισιν τῶν κτημάτων ἐν ἄλλῃ περιφερείᾳ, τὸ λέγει τὸ ἄρθρον 4 ρητῶς. (Ἀναγινώσκει) «Τὸ ἐκ μιᾶς περιφερείας κλπ.». Ὅπως δὲ πρὸ ὀλίγου ἀνέπτυξα, κυρίως πρόκειται περὶ πλειόνων ταμείων, χωριστῶν, τὸ ἕν ἀπὸ τό ἄλλο, τῶν ὁποίων τήν διαχείρισιν ἔχουσι τὰ πρόσωπα, τά ὁποῖα καθορίζονται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ.

§121Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Τὰ χρήματα τοῦ ταμείου;

§122Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Κατατίθενται εἰς τήν Τράπεζαν ὅλα καὶ ἀπὸ τήν Τράπεζαν λαμβάνονται ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα χρειάζονται δι’ ἑκάστην περιφέρειαν.

§123Κ. ΑΙΓΙΑΛΕΙΔΗΣ. Οἱ μισθοὶ τοῦ προσωπικοῦ θὰ πληρώνονται ἀπὸ τὸν Δημόσιον Προϋπολογισμόν;

§124Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Βεβαίως, ἀφοῦ εἶναι δημόσιοι ὑπάλληλοι.

§125Κ. ΑΙΓΙΑΛΕΙΔΗΣ. Τότε δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἀντίρρησις.

§126Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Ἀφοῦ εἶναι δημόσιοι ὑπάλληλοι. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι τὸ νομοσχέδιον κατὰ τὰς φάσεις αὐτοῦ ἔχει ὀρθῶς, δὲν θὰ ἐτόλμων δὲ νὰ εἰσηγηθῶ τὸ νομοσχέδιον αὐτό ἐν τῇ Βουλῇ, ἰδίως ὑπὸ περιστάσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν μοὶ ἐπιτρέπουν καὶ νὰ ἐμβαθύνω περισσότερον εἰς αὐτό, ἐὰν δὲν ὑφιστάμην τὴν πίεσιν, δύναμαι νὰ εἴπω, τῶν μερῶν ἐκείνων, εἰς τὰ ὁποῖα καλλιεργεῖται ἡ ἐλαία, μοὶ ἐζητήθη μάλιστα καὶ ἡ ὑποβολή αὐτοῦ. Σημειώσατε δὲ ὅτι καὶ ἕνεκα ἐλλείψεως προνοίας ἐγένοντο πραγματικῶς σημαντικαὶ ζημίαι.

§127Ι. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Καταστροφαί.

§128Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Αἱ ὁποῖαι ἀνέρχονται εἰς ἑκατομμύρια δραχμῶν.

§129Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Δεκαπλάσια ἀπὸ τὸν περονόσπορον.

§130Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Δὲν θ’ ἀγνοῇ ἡ Βουλή, ὅτι ἡ παραγωγὴ τοῦ ἐλαίου φθάνει εἰς ἀξίαν 20.000.000 δραχμῶν, ἐπῆλθον δὲ καταστροφαὶ ἐκ τῆς νόσου αὐτῆς, αἱ ὁποῖαι ἀνέρχονται εἰς πολλὰ ἑκατομμύρια...

§131Ι. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Δὲν εἶναι μόνον ἡ ποσότης. Ἀλλ’ εἶναι καὶ ἡ ποιότης τοῦ ἐλαίου.

§132Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Καὶ ἡ ποιότης. Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τούς κ. κ. Συναδέλφους, ὅσοι ἔχουσι νὰ ὑποβάλωσι παρατηρήσεις, νὰ τὰς ὑποβάλωσι διὰ νὰ ἐκτελέσωσιν, ὅσον τὸ δυνατόν, εἰς τήν βελτίωσιν τοῦ νομοσχεδίου. Τὸ νομοσχέδιον ἔχει καλῶς.

§133ΟΘ. ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἤθελον καὶ ἐγὼ νὰ συστήσω θερμῶς εἰς τήν Βουλὴν τήν κατ’ ἀρχήν παραδοχήν τοῦ νομοσχεδίου, διότι πράγματι, ἐπῆλθε βλάβη. Εἷς Συνάδελφος εἶπεν, ὅτι εἶναι ἀθεράπευτος ἡ νόσος. Ἐάν μονομερῶς εἰς μίαν περιφέρειαν καταπολεμῆται ἡ νόσος, εἶναι ματαιοπονία, εἶναι ἀνάγκη συνολικῆς καταπολεμήσεως, πρέπει ὅλα τὰ χωρία νὰ τήν καταπολεμήσωσι καὶ διὰ τοῦτο εἶναι ἀνάγκη εἰδικῆς ὑπηρεσίας, ἡ ὁποία ἠδύνατο νὰ γίνῃ καὶ εἰς ἄλλους τόπους. Εἶναι ἀνάγκη συνολικῆς καταπολεμήσεως καὶ ἑνός μηχανισμοῦ πρὸς καταπολέμησιν δι’ ἑκάστην περιφέρειαν. Τώρα, ὅσον ἀφορᾷ τὸν μηχανισμόν, ἔκαμεν εὔλογον παρατήρησιν ὁ κ. Συνάδελφος, εἶναι ἀνάγκη νὰ μελετηθῇ. Νομίζω, ὅτι κατ’ ἀρχήν δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις εἰς τὸ νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον καὶ νὰ μὴ ἀναβληθῇ.

§134Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Λυποῦμαι, Κύριοι, διότι ἔχω νὰ φέρω ἀντιρρήσεις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, ἀκριβῶς ἐπί τῆς ἀρχῆς. Ἀναγνωρίζω πληρεστάτην τήν ἀνάγκην, τήν σοβαροτάτην, ἡ ὁποία ὑπηγόρευσε τὸ νομοσχέδιον. Πρόκειται περὶ καταπολεμήσεως ἀσθενειῶν σοβαρωτάτων τῆς ἐλαίας, ἀσθενειῶν, αἱ ὁποῖαι ἐπήνεγκον καταστροφάς εἰς τήν ἐθνικὴν οἰκονομίαν, ἀνερχομένας εἰς πολλὰ ἑκατομμύρια, ἀλλὰ καὶ ζημίας σπουδαίας ἀμέσως εἰς τὸ Κράτος, τὰ ἔσοδα τοῦ ὁποίου ἐκ τῶν νενομοθετημένων φόρων σπουδαίαν ὑφίστανται μείωσιν. Ἀλλὰ τὸ ζήτημα εἶναι κατὰ τίνα τρόπον θὰ πολεμηθῇ τὸ κακὸν καὶ κατὰ τίνα τρόπον τὰ ὀλέθρια αὐτοῦ ἀποτελέσματα θὰ ἀποτραπῶσιν. Ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου θὰ ἐπεθύμουν νὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ ὑποβάλω τὰς σκέψεις μου, διότι νομίζω, ὅτι καὶ ἡ τεχνική βάσις τοῦ νομοσχεδίου, ἥν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἐτόνισεν, εἶνε ὄψις ἐντελῶς δευτερεύουσα. Ἐν τῷ προκειμένῳ προέχει ἡ δημοσιονομικὴ καὶ ἡ πολιτικὴ ὄψις τοῦ εἰσαγομένου νομοθετήματος, νομίζω δέ, ὅτι καὶ ἡ πολιτική καὶ ἡ δημοσιονομικὴ ὄψις αὐτοῦ εἶναι κατ’ ἐξοχὴν σημαντική, καὶ πρέπει συνεπῶς νὰ ἐξετασθῇ. Διότι, ἐγὼ τοὐλάχιστον, ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς, ἔχω ζωηροτάτους δισταγμούς. Ὅσον ἀφορᾷ τήν ἀρχὴν αὐτήν ταύτην, τήν θεμελιώδη βάσιν τοῦ νομοσχεδίου, εἶμαι ἄγαν διστακτικός καὶ νομίζω, ὅτι ἡ ὑπὸ τοιαύτην μορφήν καὶ ὑπὸ τοιαύτην ἔκτασιν παρέμβασις τοῦ Κράτους εἰς τὴν ἰδιωτικήν οἰκονομίαν εἶναι καὶ κατ’ ἀρχὴν ἀδόκιμος, ἀλλὰ καὶ ἐπικίνδυνος. Ἐπικίνδυνος καὶ ἀπὸ ἀπόψεως δημοσιονομικῆς καὶ ἀπόψεως πολιτικῆς, κατὰ πᾶσαν δὲ πιθανότητα ἥκιστα ἐπωφελής καὶ διά τόν σκοπόν, ὃν ἐπιδιώκει. Περὶ τίνος πρόκειται ἤδη; Ἔχομεν μίαν φυτικὴν ἀσθένειαν, μίαν προσβολήν τῆς ἐλαίας ὑπὸ ζωϊκῶν ἢ φυτικῶν παρασίτων, μίαν, τουτέστιν, ἐκ τῶν ἀπείρων καὶ συνηθεστάτων ἐκείνων προσβολῶν, εἰς τάς ὁποίας εἶναι πάντοτε καὶ πανταχοῦ ἐκτεθειμένη ἡ ἰδιωτική περιουσία καὶ ἔρχεται τὸ Κράτος, οὐχὶ νὰ παράσχῃ τήν ἀντίληψίν του, οὐχὶ νὰ ὑποβοηθήσῃ τήν ἰδιωτικήν πρωτοβουλίαν, ἀλλ’ αὐτὸ τοῦτο νὰ καταστήσῃ τήν πρόληψιν καὶ τὴν θεραπείαν τῆς νόσου, οὐδὲν πλέον ἢ ἔλαττον, ἢ δημοσίαν ὑπηρεσίαν. Τοῦτο προτείνεται ἤδη διὰ τοῦ νομοσχεδίου καὶ διὰ τοῦτο εἶμαι διστακτικός εἰς ἀποδοχήν αὐτοῦ, καὶ ἀποδοχήν τῆς ἀρχῆς, καθ’ ἥν ἡ πρόληψις καὶ ἡ θεραπεία τῶν φυτικῶν ἀσθενειῶν, ἀναγορεύεται δημοσία ὑπηρεσία, ἀντικαθιστῶσα τὴν ἐργασίαν τοῦ ἰδιοκτήτου. Διὰ νὰ ἐπιτύχῃ τὸ Κράτος τήν πρόληψιν καὶ τὴν θεραπείαν τῶν παρασιτικῶν ἀσθενειῶν τῆς ἐλαίας, ἱδρύει ἕν ἰδιαίτερον ταμεῖον, ἕνα νέον οἰκονομικόν ὀργανισμόν, ὑπὸ ἰδίαν διοίκησιν, ὑπὸ ἴδιον προσωπικόν, ὑπὸ ἴδιον προϋπολογισμὸν καὶ μὲ ἴδια ἔσοδα καὶ ἔξοδα. Διά νά ἀνταποκριθῇ εἰς τά ἔξοδα, δημιουργεῖ ἰδιαιτέρους πόρους, καθιεροῖ ὡρισμένας εἰσφορὰς ἐκ τοῦ δημοσίου ταμείου καὶ φορολογίαν ἀκόμη ἰδιαιτέραν. Καὶ διὰ τοῦ οἰκονομικοῦ αὐτοῦ ὀργανισμοῦ θὰ ἀνταποκρίνεται εἰς τὸν ὡρισμένον σκοπόν. Θὰ ἀγοράζῃ διάφορα εἴδη, φάρμακα, ἐργαλεῖα καὶ ἄλλα ὑλικά, ἐπιτήδεια εἰς πρόληψιν καὶ καταπολέμησιν τῶν νόσων τῆς ἐλαίας, θὰ πωλῇ εἰς τούς ἰδιοκτήτας τὰ εἴδη αὐτά, θὰ διορίζῃ ἐπιστάτας, οἱ ὁποῖοι θά ἐπιβλέπωσι καὶ θὰ καθοδηγῶσιν, ἀλλ’ ἐπὶ πλέον θὰ διορίζῃ καὶ ἡμερομισθίους ἐργάτας, οἱ ὁποῖοι θὰ ἀνταποκρίνωνται εἰς τὴν ἐργασίαν αὐτήν τῆς ἑκασταχοῦ εἰς τούς ἰδιοκτήτους ἐλαιῶνας προλήψεως καὶ θεραπείας τῆς νόσου. Τοῦτο, Κύριοι, ὡς σύνολον, ὡς ἴδιος οἰκονομικός ὀργανισμός, περιβεβλημένος μὲ τήν ἰδιότητα δημοσίας ὑπηρεσίας, διὰ νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τάς ἀνάγκας αὐτὰς τῆς ἰδιωτικῆς οἰκονομίας, τοῦτο προκύπτει εἰς τὴν ἀντίληψίν μου, ὡς κἄτι τι ἀδόκιμον, κἄτι τι ἐπικίνδυνον καὶ ὑπὸ δημοσιονομικήν, ἀλλὰ καὶ ὑπὸ πολιτικήν ἔποψιν. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι κατ’ ἀρχήν θεωρῶ ἀδικαιολόγητον τήν τοιαύτην, εἰς τοιοῦτον βαθμόν καὶ ὑπὸ τοιαύτην μορφήν παρέμβασιν τοῦ Κράτους εἰς τὰ τῆς ἰδιωτικῆς οἰκονομίας, προκειμένου μάλιστα περὶ Κράτους κοινοβουλευτικοῦ. Καὶ νομίζω, ὅτι τά δημοσιονομικὰ ἀποτελέσματα τοῦ τοιούτου ὀργανισμοῦ δὲν δύνανται παρὰ νά εἶναι ὀλέθρια. Τὴν στιγμήν κατὰ τήν ὁποίαν ὡς Κράτος, ἐπαναλαμβάνω, κοινοβουλευτικόν, — ἴσως δὲν εἶναι περιττὸς ὁ ἐπανειλημμένος τονισμὸς τοῦ Κράτους ἡμῶν ὡς κοινοβουλευτικοῦ— τήν στιγμήν κατά τήν ὁποίαν, εἰς Κράτος τοιοῦτον, ἱδρύετε τοιοῦτον ὀργανισμόν, καὶ δίδετε εἰς τήν Κυβέρνησιν τὸ δικαίωμα, ὄχι μόνον νὰ ἀγοράζῃ καὶ νὰ πωλῇ φάρμακα, ἐργαλεῖα ἀλλὰ ὑλικά, ἀλλὰ καὶ νὰ διορίζῃ καὶ ἡμερομισθίους ἐργάτας, διά νά ἀνταποκρίνηται εἰς ἐργασίαν κατὰ φύσιν ἰδιωτικήν, ἀνήκουσαν εἰς τὸν ἰδιοκτήτην, εἶναι νομίζω εὔκολον νὰ φαντασθῆτε, ποῦ εἶναι δυνατόν, ποῦ εἶναι λίαν ἐνδεχόμενον, ἄν μὴ ἀναπότρεπτον, νὰ φθάσητε καὶ οἰκονομικῶς καὶ πολιτικῶς. Καὶ δὲν γνωρίζομεν τίνα ὑπῆρξαν τὰ ἀποτελέσματα ἐξ ἀναλόγων ἀναμίξεων τοῦ Κράτους, ἐξ ἀναλόγων περιστάσεων: Διότι, ἐφ’ ὅσον, ἐγώ τοὐλάχιστον, γνωρίζω, τοιοῦτον μέτρον, οἷον τὸ προτεινόμενον ἤδη, οὐδαμοῦ ἐφηρμόσθη...

§135Ι. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Τὸ σύστημα αὐτὸ ἐφηρμόσθη παρ’ ἡμῖν.

§136Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχετε νόμον τοιοῦτον;

§137Ι. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Ὄχι.

§138Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁμιλῶ περὶ τοῦ Κράτους.

§139Ι. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Ἐκ μέρους τοῦ Κράτους.

§140Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκ μέρους τοῦ Κράτους δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ ἄνευ νόμου. Νόμος δὲ δέν ὑπάρχει.

§141Ι. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Ἐφηρμόσθη εἰς τήν ἰδιαιτέραν μου πατρίδα.

§142Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ δὲν ἔχω ὑπ’ ὄψει μου, οὔτε ἐνταῦθα, οὔτε ἀλλαχοῦ ὁμοίαν περίστασιν, ὅμοιον ὀργανισμὸν δημόσιον, αὐτὸ τὸ Κράτος, προμηθεῦον φάρμακα καὶ ὑλικά, πωλοῦν ταῦτα εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας, συγχρόνως δὲ διορίζον καὶ πληρῶνον ἡμερομισθίους ἐργάτας πρὸς καλλιέργειαν ἢ πρὸς θεραπείαν ἰδιωτικῶν κτημάτων. Ἀλλὰ καί ἄν ὑπάρχῃ τοιοῦτον παράδειγμα, τὸ τοιοῦτον δὲν θὰ ἐπηρέαζε τὸ παράπαν τήν διατύπωσιν καὶ τήν ἀρτιότητα τῶν σκέψεών μου, ὡς πρὸς τοὺς πολιτικοὺς καὶ τοὺς οἰκονομικοὺς κινδύνους, τοὺς ὁποίους τοιοῦτον σύστημα θὰ ἠπείλει εἰς Κράτος κοινοβουλευτικόν. Ἀλλὰ θὰ εἴπητε, τί εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θὰ ἠδύνατο νά ἀνταποκριθῇ εἰς τάς ἀνάγκας αὐτάς τῶν ἐλαιοκτημόνων, ἀφοῦ ἡ ἰδιωτική πρωτοβουλία μόνη καὶ εἰς τάς ἰδίας αὐτῆς δυνάμεις ἀφιεμένη δὲν θὰ ἦτο ἴσως ἐπαρκής; Τὸ πρᾶγμα εἶναι εὐχερὲς καὶ τὸ πρᾶγμα εἶναι εὐνόητον. Ἔχομεν ἄλλους τοπικοὺς ὀργανισμούς, οἱ ὁποῖοι, κατὰ φύσιν, εἶναι ἁρμόδιοι εἰς ἀνάληψιν τοιούτων ἐργασιῶν, εἰς ὑποβοήθησιν καὶ πολλαπλασιασμὸν τῶν ἀτομικῶν δυνάμεων καὶ οἱ ὁποῖοι ἐκ τῆς φύσεως καὶ τῆς ἀποστολῆς αὐτῶν καλοῦνται ἵνα ἀνταποκριθῶσιν εἰς τάς τοιαύτας ἀνάγκας. Καὶ διὰ νὰ μή σταματήσω εἰς τάς Κοινότητας, καὶ διά νά μή ὑποδείξω τήν Γεωργικήν Ἑταιρείαν, ἡ ὁποία εἶναι ὀργανωμένη, καθ’ ὃν τρόπον γνωρίζομεν, καὶ ἔχει ἐπιχορηγήσεις τοῦ Κράτους, θὰ ἠδυνάμην, βεβαίως, νά ἐπιμείνω εἰς τοὺς Γεωργικοὺς Συνεταιρισμούς. Τῶν τοπικῶν συνεταιρισμῶν γενικῶς, καὶ ἰδιαιτέρως, τῶν ἀγροτικῶν συνεταιρισμῶν, εἶναι ἔργον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον διὰ τοῦ νομοσχεδίου ζητεῖ νὰ ἀναλάβῃ τὸ Κράτος. Ἔχομεν δὲ νόμον περὶ συνεταιρισμῶν, δυνάμει τοῦ ὁποίου συγκροτοῦνται καὶ λειτουργοῦσι καὶ οἱ ἀγροτικοὶ συνεταιρισμοί, τῶν συνεταιρισμῶν τῶν ἐλαιοκτημόνων, εἶναι αὐτὸ τὸ ὁποῖον τὸ Κράτος ζητεῖ νά ἀναλάβῃ διά τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, ἡ ἀγορὰ καὶ προμήθεια ὑλικῶν καὶ φαρμάκων καὶ ἐργαλείων, ἡ μετάδοσις εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας, ὁ διορισμὸς προσώπων, ἐπιστατῶν, ἐργατῶν πρὸς θεραπείαν τῶν ἀσθενειῶν τῆς ἐλαίας. Εἰς ὁμοίας περιστάσεις, Κύριοι, εὑρέθησαν καὶ ἄλλα Κράτη. Καὶ διὰ νὰ μὴ ἀνατρέξω περαιτέρω, θὰ ἠδυνάμην νὰ μνησθῶ τῆς Γαλλίας, ἡ ὁποία εὑρέθη εἰς ἀναλόγους περιστάσεις, προκειμένου περὶ πολυτίμου στοιχείου τῆς κοινωνικῆς αὐτῆς οἰκονομίας, προκειμένου περὶ τῆς ἀμπέλου, προσβαλλομένης ὑπὸ ἀσθενειῶν, καθ’ ὧν ἠθέλησε νὰ ἀντεπεξέλθῃ. Πῶς ἀντεπεξῆλθε, Κύριοι; Ἐσκέφθη ποτὲ τὸ Κράτος τὸ Γαλλικόν, νὰ καταστήσῃ τὸ τοιοῦτον ἔργον δημοσίαν ὑπηρεσίαν καὶ διὰ τοιούτου ὀργανισμοῦ νὰ ἀναλάβῃ αὐτὸ δι’ ἐμμίσθων ὀργάνων, διὰ δημοσίων ὑπαλλήλων, τήν ἀντικατάστασιν τῆς ἰδιωτικῆς πρωτοβουλίας; Ὄχι, Κύριοι. Καὶ εἶναι τὸ σημεῖον ἀκριβῶς, εἰς τό ὁποῖον ἐν Γαλλίᾳ, ὅπου ἐν γένει οἱ συνεταιρισμοί δὲν ηὐδοκίμησαν πολύ, εἰδικῶς οἱ ἀγροτικοὶ συνεταιρισμοί, προσήνεγκον μεγίστας ὑπηρεσίας εἰς τήν ἀμπελουργίαν, εἰδικῶς εἰς τήν θεραπείαν τῶν νόσων τῆς ἀμπέλου. Εἶναι, λοιπόν, καὶ ἐξ αὐτῆς τῆς πείρας ἀποδεδειγμένον, τὸ ἄλλως ἐκ τοσούτων λόγων ὑπαγορευόμενον, ὅτι τὸ Κράτος αὐτὸ εἶναι ἀναρμόδιον εἰς ἀνάληψιν τοιούτων ἔργων, καὶ ὅτι οἱ ἰδιωτικοὶ συνεταιρισμοί κρατύνουσι καὶ συμπληροῦσι τήν ἀτομικήν πρωτοβουλίαν τοῦ ἰδιοκτήτου. Σημειώσατε δὲ καλῶς, ὅτι τὸ πρᾶγμα ἔχει καὶ ἄλλην τινὰ ἄποψιν. Ἔχομεν ἤδη νόμον περὶ συνεταιρισμῶν. Εἶναι γνωστὸν ποίους ἀγῶνας καταβάλλουσιν ἄλλα Κράτη διὰ νὰ κατορθώσωσι νὰ ἐνσαρκώσωσι καὶ νὰ ἐμφυσήσωσιν εἰς τήν ψυχήν τοῦ λαοῦ τήν ἀγάπην καὶ τήν ἐμπιστοσύνην πρὸς τούς Γεωργικοὺς Συνεταιρισμούς, ποία προπαγάνδα ἐγένετο ἀλλαχοῦ καὶ ποία προπαγάνδα εἶναι ἐνδεδειγμένη νὰ γίνῃ καὶ παρ’ ἡμῖν, διὰ νὰ αἰσθανθῇ τήν ἀνάγκην αὐτῶν καὶ τήν πίστιν πρὸς αὐτούς ὁ λαός. Κύριοι, ἐὰν δὲν ἦτο τολμηρόν, θὰ ἔλεγον, ὅτι ἔχει καὶ μίαν πλευρὰν εὐτυχῆ ἡ ἐπιδρομὴ ἐκείνη τῶν ζωϊκῶν καὶ τῶν φυτικῶν ἐχθρῶν τῆς ἐλαίας. Εἰς ὅλην αὐτήν τήν δυστυχίαν ὑπάρχει καὶ μία εὐτυχία κεκρυμμένη. Ποία; Ἡ συναίσθησις τῆς ἀνάγκης, ἡ ὁποία ἐνεπνεύσθη εἰς τούς ἐλαιοκτήμονας, ἡ συναίσθησις τῆς ἀνάγκης νὰ ἑνωθῶσιν ὅλοι καὶ νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς θυσίας, ὅπως ἀμυνθῶσι κατὰ τοῦ κοινοῦ ἐχθροῦ. Καὶ ἐκ τῆς συζητήσεως, ἡ ὁποία διεξήχθη ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ καὶ ἐκ τῆς αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως τοῦ νομοσχεδίου, καθίσταται καταφανὲς τοῦτο. Κοινοτικὰ Συμβούλια ψηφίζουσιν εἰδικοὺς φόρους, οἱ ἐλαιοκτήμονες προσφέρονται εἰς πληρωμὴν φόρου καὶ τείνουσιν εἰς ἑνώσεις καὶ προθυμοποιοῦνται εἰς κοινὰς θυσίας πρὸς ἄμυναν κατὰ τοῦ κοινοῦ τῆς περιουσίας των ἐχθροῦ. Τοῦτο, Κύριοι, εἶναι ἡ πρώτη βάσις, διὰ τήν διάδοσιν τῶν Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν. Ὅ,τι θὰ ἔλεγον, λοιπόν, καὶ δὲν θὰ ἐδίσταζον διὰ τοῦτο νὰ ψηφίσω καὶ πᾶσαν δαπάνην, εἶναι νὰ ἀναλάβῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ νὰ ἐνισχύσῃ δι’ ὅλων ἐκείνων τῶν μέσων, τὰ ὁποῖα προβλέπει ὁ νόμος περὶ Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν, καὶ διδάσκει ἡ πεῖρα, τήν ὀργάνωσιν γεωργικῶν συνεταιρισμῶν εἰδικῶν τῶν ἐλαιοκτημόνων, καὶ νὰ ἀφήσῃ τήν πρωτοβουλίαν καὶ τήν πρὸς καταπολέμησιν τῶν νόσων ἐργασίαν εἰς τούς συνεταιρισμοὺς τούτους, οἱ ὁποῖοι θὰ φέρωσιν ἀναμφισβητήτως καλλίτερα ἀποτελέσματα, ὅπως ἔφεραν καὶ ἀλλαχοῦ. Σημειώσατε δὲ καλῶς, ὅτι ἔχει ἤδη τεθῇ εἰς ἐνέργειαν ἡ ἐφαρμογὴ τῶν νόμων ἐκείνων. Εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν δὲ τοῦ 1915, ἀνεγράφετο καὶ κονδύλιον ὡρισμένον, ἀκριβῶς διὰ τήν ἠθικὴν αὐτήν προπαγάνδαν τοῦ Κράτους, δι’ ἀμοιβὰς εἰς τούς ἱδρύοντας συνεταιρισμούς, καθοδηγοῦντας καὶ ἐπιστατοῦντας, ἀποζημιώσεις δημοδιδασκάλων εἰς τοιαύτην διδασκαλίαν προσερχομένων, ἵνα ἐμπνεύσῃ εἰς τήν ψυχήν τοῦ λαοῦ τήν ἀγάπην πρὸς τήν ἵδρυσιν τῶν Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν, τήν πίστιν πρὸς αὐτούς καὶ τὰ ἐξ αὐτῶν ὠφελήματα. Ἐκεῖ, λοιπόν, εἶναι τὸ σημεῖον, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ στραφῶμεν πρὸς προστασίαν τῆς ἐλαίας καὶ τῶν ἐλαιοκτημόνων. Θὰ παρουσιάσωμεν δὲ τι πρωτότυπον, τὸ ἰδιόρρυθμον παράδειγμα, τὸ ἐπικίνδυνον καὶ πολιτικῶς καὶ δημοσιονομικῶς νὰ μεταβάλωμεν τὸ Κράτος εἰς τοιοῦτον πάτρωνα τῶν ἰδιωτικῶν συμφερόντων καὶ ὑπὸ τοιαύτην, ἐπαναλαμβάνω, μορφὴν καὶ ὑπὸ τοιαύτην ἔκτασιν. Αὐτή ἦτο ἡ πρώτη ὄψις, τήν ὁποίαν ἐπεθύμουν νὰ ἐμφανίσω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ ἐνώπιον τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλ’ εἰς περίστασιν κατὰ τήν ὁποίαν δὲν ἤθελον αὐτὰ κατισχύσει, θὰ ἔχω πρότασίν τινα, ἐπιβοηθητικήν. Ἐάν νομίζῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλή, ὅτι πρέπει νὰ ἀναχθῇ αὐτή ἡ πρόληψις καὶ ἡ θεραπεία τῆς νόσου τῶν ἐλαιῶν εἰς δημοσίαν ὑπηρεσίαν, νὰ γίνῃ αὐτή ἡ παρέμβασις εἰς τήν ἰδιωτικήν οἰκονομίαν, ἄς τὸ πράξῃ τοὐλάχιστον διὰ τῶν γενικῶν καὶ εἰδικῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν, τῶν ὑφισταμένων, ἄς αὐξήσῃ αὐτάς ἄν εἶναι ἀνάγκη. Ἀλλ’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ζητεῖ νὰ ἀποφύγῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ τὸ Κράτος, εἶναι ἡ δημιουργία ἰδιαιτέρου ταμείου, ἰδιαιτέρου οἰκονομικοῦ ὀργανισμοῦ, οἷος εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος προτείνεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου. Ἔχωμεν, Κύριοι, εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Οἰκονομίας πλουσιωτάτας ὑπηρεσίας δι’ ὅλους τοὺς κλάδους, ἀλλὰ καὶ εἰδικήν Φυτοπαθολογικήν ὑπηρεσίαν, ὑπό ἰδίου νόμου διεπομένην καὶ σκοποῦσαν, ἀκριβῶς, τήν καταπολέμησιν τῶν φυτοπαθολογικῶν νόσων. Ἐπεκτείνατε, ἄν θέλετε, τήν ὑπηρεσίαν ταύτην καὶ εἰς τάς εἰδικότητας ἐκείνας, καὶ εἰς τὰς ἐργασίας ἐκείνας, τὰς ὁποίας προβλέπει τὸ νομοσχέδιον. Ἀλλ’ ἀποφύγετε τήν ὀργάνωσιν τοῦ ἰδιαιτέρου ταμείου, τὸ ὁποῖον προτείνετε. Ἀποφύγετε τήν ἵδρυσιν ἰδιαιτέρου οἰκονομικοῦ καὶ διοικητικοῦ ὀργανισμοῦ, μὲ ἴδιον προσωπικόν, μὲ ἰδιαίτερον προϋπολογισμὸν καὶ ἀπολογισμόν, ἰδιαίτερα ἔσοδα καὶ ἔξοδα. Δὲν εἶναι δὲ τοῦτο, Κύριοι, ἁπλῆ λεπτομέρεια, δὲν εἶναι λεπτομέρεια, ἡ ὁποία θὰ ἠδύνατο ἴσως νὰ θεωρηθῇ ὡς πλήττουσα ἀσκόπως ἐκείνους, τούς ὁποίους ἔχω τήν τιμήν ν’ ἀπασχολῶ κατὰ τήν στιγμήν ταύτην. Ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Κράτους, καὶ ἐν γένει ὁ οἰκονομικός ἡμῶν ὀργανισμός πάσχει ἀπὸ τήν δημιουργίαν πληθύος τοιούτων ὀργανισμῶν, τοιούτων ταμείων. Δυστυχῶς δὲ ἀντὶ νὰ προσπαθῶμεν διὰ παντὸς τρόπου νὰ περιορίζωμεν αὐτοὺς εἰς τὰ σημεῖα ἐκεῖνα, εἰς τὰ ὁποῖα ἀναπότρεπτοι ἀνάγκαι μᾶς φέρουσιν, ἀποδεικνύομεν τάσεις καὶ ῥοπάς, ἀτελευτήτου πολλαπλασιασμοῦ αὐτῶν, πολλαπλασιασμοῦ, ὁ ὁποῖος θὰ ἀποβῇ τάφος εἰς τόν οἰκονομικόν ἡμῶν ὀργανισμόν. Καὶ τοῦτο δὲν εἶναι τι μυστικόν, οὐδὲ εἶναί τις θεωρία τὸ πρῶτον ἀκουομένη, ἀλλ’ εἶναι αὐτῆς τῆς πράξεως τὰ διδάγματα, εἶναι αὐτή ἡ πικρὰ πεῖρα, τῆς ὁποίας τὰ ἰδιαίτερα ἀποτελέσματα ἐδοκίμασαν ὅλα τὰ Κράτη, τὰ ὁποῖα εἶχον τήν ἀτυχίαν νὰ μή προσέξωσιν εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, ὅτι αὐτά τά ἰδιαίτερα ταμεῖα εἶναι πολλαχῶς καὶ πολιτικῶς καὶ δημοσιονομικῶς ἐπιβλαβῆ, διότι αὐξάνουσι τάς δημοσίας δαπάνας, περιπλέκουσι τήν λογιστικότητα καὶ συσκοτίζουσι τὰ οἰκονομικὰ ἀποτελέσματα, διασπῶσι τήν ἑνότητα τοῦ Προϋπολογισμοῦ καὶ ἐξασθενοῦσι τὸν κοινοβουλευτικόν ἔλεγχον, ὑποθάλπουσιν, ἄρα, τάς ἀτασθαλίας καὶ τάς καταχρήσεις. Ὅταν δὲ τοιαῦτα ἐμφανίζουσιν ἄτοπα οἰκονομικοὶ ὀργανισμοί, εὔκολον εἶναι νὰ ἐννοήσῃ τις τί πρόκειται νὰ γίνῃ εἰς περίστασιν, καθ’ ἥν ὠθήσωμεν τὰς σκέψεις ἡμῶν εἰς δημιουργίαν ἰδιαιτέρων ταμείων μέχρι τῶν ἄκρων ἐκείνων, εἰς τὰ ὁποῖα μᾶς ὁδηγεῖ τὸ νομοσχέδιον. Διότι παρὰ τὸ πλούσιον προσωπικὸν καὶ παρὰ τὴν πλουσιότητα τῶν ὑπηρεσιῶν, αἱ ὁποῖαι ἔχουσιν ἱδρυθῆ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὠργανώθη καὶ ἰδία φυτοπαθολογική ὑπηρεσία. Δὲν ἤρκεσεν ὅμως οὐδὲ τοῦτο. Καὶ ὠργανώθη καὶ ἰδιαίτερον ταμεῖον ἀντιφυλλοξηρικῆς ἀμύνης, μὲ ἰδιαίτερον ὀργανισμόν, μὲ ἰδιαίτερα ἔσοδα καὶ ἰδιαίτερα ἔξοδα καὶ ἰδίαν, ἄρα, ἐπιχορήγησιν τοῦ Κράτους. Καὶ ἦτο τοῦτο τὸ πρῶτον ταμεῖον πρὸς καταπολέμησιν ἑνός ζωϊκοῦ ἐχθροῦ τῶν φυτῶν, τῆς φυλλοξήρας. Τώρα ἔχομεν ἄλλο ταμεῖον ἐναντίον ἄλλων ζωϊκῶν καὶ φυτικῶν παρασίτων. Ἔχομεν τό Ταμεῖον τῆς Ἐλαίας, ἵνα πολεμήσῃ τόν δάκον καὶ τόν ρυγχίτην. Αὔριον, τήν αὐτήν ἀκολουθοῦντες ὁδόν, θὰ ἔχωμεν ἴδιον ταμεῖον ἵνα πολεμήσωμεν τόν περονόσπορον, μεθαύριον ἴσως θὰ ἱδρύσωμεν ἴδιον ταμεῖον κατὰ τοῦ ἀμανίτου τοῦ καπνοῦ καὶ τοιουτοτρόπως ἕκαστον παράσιτον, ὅσον μᾶλλον φθοροποιὸν δεικνύεται καὶ ὅσον περισσότερον πλήττει τήν ἐθνικήν ἡμῶν οἰκονομίαν, θά ἔχῃ τήν εὔλογον ἀξίωσιν νὰ τιμηθῇ δι’ ἰδιαιτέρου ταμείου, δι’ ἰδιαιτέρου ὀργανισμοῦ, δι’ ἰδιαιτέρου Προϋπολογισμοῦ καὶ ἀπολογισμοῦ καὶ ἰδιαιτέρου προσωπικοῦ. Οὕτω δὲ ἀγνοοῦμεν εἴτε ἄν θά ἐπιτύχωμεν νὰ ἐξαλείψωμεν τά παράσιτα ἀπὸ τὸ φυτικὸν βασίλειον τῆς ἐθνικῆς ἡμῶν οἰκονομίας, βέβαιον ὅμως εἶναι, ὅτι θὰ πλουτίσωμεν τόν πολιτικόν καὶ οἰκονομικόν ἡμῶν ὀργανισμὸν δι’ ἐπικινδύνων παρασίτων.

§143Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Προσεπάθησα, Κύριοι, δι’ ὅσων εἶπον, νά προλάβω παρεξηγήσεις, ὡς ἐκείνας, εἰς τὰς ὁποίας ὑπέπεσεν ὁ ἄρτι ὁμιλήσας ἀξιότιμος Συνάδελφος. Ὁ ἀξιότιμος Συνάδελφος, κατακρίνων τὸ νομοσχέδιον κατὰ βάσιν, εὗρε διὰ νὰ ἐπιτεθῇ κατ’ αὐτοῦ λόγους δημοσιονομικούς, λόγους πολιτικοὺς καὶ ἐχαρακτήρισε τὸ νομοσχέδιον ὡς ἀδόκιμον ἀπὸ δημοσιονομικῆς καὶ ἀδόκιμον ἀπὸ πολιτικῆς ἀπόψεως. Δὲν γνωρίζω, ἐὰν τὸ νομοσχέδιον εἶναι δυνατὸν νὰ χαρακτηρισθῇ τοιοῦτον καὶ ἄν, οἷον τὸ νομίζει ὁ ἀξιότιμος Συνάδελφος, πάντως ὅμως, δὲν δύναται νά χαρακτηρισθῇ τοιοῦτον, ἄν οἷον εἶναι καὶ ὄχι οἷον τό ἐνόμισεν ὁ ἀξιότιμος Συνάδελφος. Βάσις τῆς περὶ ἀδοκίμου κατακρίσεως, εἶναι, ὅτι τό Κράτος ἀναμιγνύεται εἰς τὰ τῆς ἰδιωτικῆς οἰκονομίας. Ὑπῆρξε, Κύριοι, ἐποχή, κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ Κράτος ἕνα εἶχε σκοπόν, νά φωτίσῃ...

§144Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶπον εἰς τοιοῦτον βαθμὸν καὶ ὑπὸ τοιαύτην μορφήν.

§145Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας)... ὑπῆρχεν ἐποχή, κατά τήν ὁποίαν, πᾶσα ἄλλη τοῦ Κράτους ἀνάμιξις καὶ πᾶσα ἄλλη τοῦ Κράτους ἀσχολία, ἐχαρακτηρίζετο ὥς τι ἀδόκιμον. Εὐτυχῶς διὰ τήν ἀνθρωπότητα, ἡ ἐποχὴ ἐκείνη παρῆλθε καὶ τὸ Κράτος καλεῖται σήμερον νὰ εἶναι ὁ ἐπιμελητής τῶν ἰδιωτικῶν συμφερόντων, διαρκής τούτων ὑπηρέτης, τοῦτο ἀντιλαμβανόμενον ὡς τήν κυρίαν αὐτοῦ ἀποστολήν καὶ ἐπὶ τίνα κεκτημένον καὶ ἐννοοῦν νὰ κέκτηται τὰς ἐξουσίας. Μόνον ἡ τοιαύτη ἀντίληψις σήμερον εἶναι δόκιμος καὶ πᾶσα ἐναντία ἀντίληψις δὲν ἐλέγχεται μόνον ὑπ’ ἐμοῦ, κραυγάζεται ὑπὸ τῶν πραγμάτων, ὅτι εἶναι ἀδόκιμος. Καὶ δὲν εἶναι τοῦτο φαινόμενον τῆς τοιαύτης ἐξελίξεως τοῦ Κράτους, συνέπεια μόνον τοῦ μείζονος φωτισμοῦ, ὁ ὁποῖος ἐπῆλθεν εἰς τὰς διανοίας τῶν μελετώντων τὰ τοῦ Κράτους, ἀλλ’ εἶναι καὶ συνέπεια τῆς ἐξελίξεως τῆς κοινωνικῆς, τῆς ἐπελθούσης συνεπείᾳ τῆς προόδου τῶν ἐπιστημῶν καὶ τῶν τεχνῶν εἰς τὰ τῆς κοινωνίας, τῆς ἐξελίξεως ἐκείνης, ἡ ὁποία κραυγάζει εἰς πάντας. «Τὸ ἄτομον εἶναι ἀνεπαρκές, ἀνάγκη ἑνώσεων, ἀνάγκη συνασπισμοῦ». Καὶ ἡ ὑπερτάτη ἕνωσις καὶ ὑπέρτατος συνασπισμός, τὸ Κράτος θὰ λησμονήσῃ τὸν τοιοῦτον προορισμόν τόν τῆς ἐπιμελείας τῆς ἰδιωτικῆς οἰκονομίας; Ἀλλὰ μήπως πρόκειται περὶ τοιούτου τινός ἐν τῷ νομοσχεδίῳ; Μήπως ἀναλαμβάνει τό Κράτος ἐκεῖνο τὸ ἁπλούστατον, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Συνάδελφος, νὰ καλλιεργήσῃ τὰ κτήματα τῶν ἀνθρώπων; Ὄχι. Δὲν πράττει τοιοῦτό τι τὸ νομοσχέδιον, κ. Συνάδελφε, ἀλλὰ πράττει ἕτερόν τι. Εἶναι ἀνάγκη, εἶναι ἀναμφισβήτητος ἀνάγκη, ἡ ὁποία δὲν ἀποδεικνύεται διά συλλογισμῶν, ἡ ὁποία φθάνει μέχρι τῆς αἰθούσης ἡμῶν διὰ τῶν πραγμάτων, τὰ ὁποῖα φέρουσιν ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν ἐκεῖνοι, οἵτινες ἀντιπροσωπεύουσι τὰς ἐπαρχίας, ἐν ταῖς ὁποίαις ἀνεπτύχθη ἡ τοιαύτη νόσος. Ἀνάγκη διὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἔχομεν οὔτε σεῖς, οὔτε ἐγώ, νὰ ἐκφράσωμεν γνώμην, διότι δὲν εἶναι ἐκ τῶν ἀναγκῶν ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι ἀνακαλύπτονται διὰ συζητήσεων καὶ ὑποστηρίζονται διὰ συλλογισμῶν. Εἶναι ἐκ τῶν ἀναγκῶν ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουσιν ἐν τοῖς πράγμασι καὶ τὴν ὁποίαν τὴν ἐκθέτουσι, τὴν ἀνακοινοῦσιν ἐνταῦθα, δὲν τὴν ἀποδεικνύουσι, διότι εἶναι μὲ τοὺς ἰδίους αὐτοὺς ὀφθαλμούς, μὲ πάντα ὀφθαλμὸν ὁρατή. Εἶναι λοιπόν, ἀνάγκη καὶ πρέπει νὰ ληφθῇ πρόνοια. Ποία δὲ πρόνοια; Πρόνοια, ἵνα ἐπιχειρηθῶσιν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐπισήμως καταδεικνύει ὡς ἀναγκαῖα νὰ καταπολεμηθῇ ἡ νόσος αὕτη. Τοῦτο τί προϋποθέτει; Ἐργασίαν τινά, κατὰ τὰς ὑποδείξεις τῆς ἐπιστήμης, ἐπιχειρητέαν ἐκεῖ. Ἡ ἐργασία αὐτή, ὑπὸ τίνων θὰ τελεσθῇ; Ὄχι ὑπὸ τῶν ἡμερομισθίων ἐργατῶν, τοὺς ὁποίους ἀνέφερεν ὁ κ. Συνάδελφος καὶ τοὺς ὁποίους ἀνέφερε πεντάκις, διότι δὲν πρόκειται νὰ προσληφθῶσιν ἡμερομίσθιοι ἐργάται, ἵνα ἐκτελέσωσι τὴν ὑπηρεσίαν αὐτήν εἰς τὰ δένδρα ἑκάστης περιφερείας. Πρόκειται περὶ ἐλαχίστων ἐργατῶν, εἰδικῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ ἔλθωσι νὰ ἐπιχειρήσωσι τὴν θεραπείαν τῶν δένδρων τῆς περιφερείας. Τὸ νομοσχέδιον ὁμιλεῖ περὶ τούτου. (Ἀναγινώσκει) «Καταβάλλονται ἐκ τῶν πόρων τοῦ Ταμείου...κλπ.». Τί πρέπει νὰ γίνῃ, λοιπόν, διὰ νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ θεραπεία τῆς ἐλαίας; Πρέπει νὰ μεταβῇ κἄποιος ἐκεῖ. Πρέπει ὁ κἄποιος αὐτός νὰ ἔχῃ φάρμακα, τὰ ὁποῖα νὰ δείξῃ πῶς τὸ μεταχειρίζονται. Πρέπει δὲ ὁ κἄποιος αὐτὸς νὰ προβῇ εἰς ἐφαρμογὴν τῆς θεραπείας, ὥστε αὐτοί, βλέποντες τὴν ἐφαρμογήν, νὰ ἐνεργήσωσιν οἱ ἴδιοι εἰς τὰ ἴδια αὐτῶν κτήματα τὴν ἐφαρμογὴν τῶν μέσων, τὰ ὁποῖα ὑπεδείχθησαν εἰς αὐτούς. Εἶναι ἢ δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ γίνωσι ταῦτα; Ἀναμφισβητήτως, εἶναι ἀνάγκη, καὶ ὅτι εἶναι ἀνάγκη προκύπτει ἐκ τοῦ ὅτι τὸ ζητοῦσιν ὅλοι οἱ ἄνθρωποι. Ἀλλ’ αὐτὸ θέλει χρήματα. Ποῖος θὰ πληρώσῃ τὰ χρήματα; Τὸ Κράτος; Ποῦ θὰ εὕρῃ τὰ χρήματα τὸ Κράτος. Πρόκειται περὶ μιᾶς ἐργασίας, τὴν ὁποίαν αὐτοί οἱ ἄνθρωποι ζητοῦσι νὰ τούς ὑποδείξωμεν εἰς τὰ κτήματά των καὶ κατόπιν, ὅτε θὰ κάμωσι τὰς ἐργασίας ἕκαστος εἰς τὰς ἰδίας αὐτοῦ ἐλαίας, θὰ πληρώνῃ ἀπὸ τὴν τσέπην του. Πρόκειται, λοιπόν, νὰ γίνῃ ἡ κοινή ἐργασία τῆς εἰσαγωγῆς, τῆς ὑποδείξεως, τῆς ἐφαρμογῆς, ἡ ὁποία εἶναι χρήσιμος εἰς πάντας καὶ κατ’ ἀνάγκην πρέπει πάντες νὰ πληρώσωσι διὰ τὴν ἐργασίαν αὐτήν.

§146ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὑπάρχει καὶ ἀναφορὰ ἑνὸς διαμερίσματος τῆς Λακωνίας, τὸ ὁποῖον μαστίζεται ἀπὸ τὸ νόσημα αὐτό, καὶ δι’ ἧς ἀναφορᾶς ζητεῖται νὰ ληφθῶσι τὰ μέτρα αὐτά.

§147Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Τὰ χρήματα πρέπει, λοιπόν, νὰ τὰ καταβάλωσιν ἀπὸ κοινοῦ διὰ τὸ κοινῶς εἰς πάντας χρήσιμον προκαταρκτικὸν ἔργον. Τί λέγει τὸ νομοσχέδιον; Ἐπειδὴ εἰκάζω — καὶ ἡ εἰκασία μου στηρίζεται ἐπὶ τῶν πραγμάτων — ὅτι πάντες ὑμεῖς θέλετε νὰ συνεισφέρητε διὰ νὰ γίνῃ αὐτή ἡ ἐργασία, σᾶς προσκαλῶ νὰ συνεισφέρητε ἑκάστοτε διὰ Β. Διαταγμάτων, ἵνα ἀποτελεσθῇ τὸ ποσόν τῶν χρημάτων, τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦνται διὰ τὴν προκαταρκτικὴν ἐργασίαν, πρόσκαιρον ἐν ἑκάστῃ περιφερείᾳ καὶ τὸ ὁποῖον ποσὸν θὰ διατεθῇ διὰ τὴν ἐργασίαν αὐτήν, καὶ μετὰ τὴν ἐξάντλησιν τοῦ ποσοῦ καὶ τὴν συντέλεσιν τῆς ἐργασίας αὐτῆς, ἡ ὑπόθεσις τελειώνει εἰς τὸ μέρος ἐκεῖνο καὶ παύει ἡ ἐπέμβασις τοῦ Κράτους καὶ παύει νὰ ὑπάρχῃ λόγος δημοσιονομικῆς καὶ πολιτικῆς ἀδοκιμίας, διότι πρόκειται περὶ ἑνὸς πράγματος παροδικοῦ, ἁπλουστάτου, φυσικοῦ, μὴ ἀποτελοῦντος ἐπέμβασιν τοῦ Κράτους εἰς τίποτε τὸ ἰδιωτικόν, ἀλλ’ ἐπέμβασις τοῦ Κράτους ἐν τούτῳ, ἐν τῇ ὀργανώσει συστήματος εἰσφορᾶς ἑκουσίας, διότι ὅλοι τὴν θέλουσιν. Ἐάν ἤθελεν εἶναι διὰ τινὰς ἀκουσία, θέλει εἶναι δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ εἶχον τὸ αἴσθημα τῆς δικαιοσύνης, τὸ ἀπαιτούμενον, ἵνα συνεισφέρωσιν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀπαιτεῖται νὰ συνεισφέρωσιν, ὅπως συντελεσθῇ ἔργον, τὸ ὁποῖον εἶναι χρήσιμον εἰς πάντας. Ἐὰν ὑπάρχῃ τις, διὰ τὸν ὁποῖον θὰ ἦτο ἡ εἰσφορὰ αὐτὴ ἐπιβεβλημένη, παρὰ τὴν βούλησίν του, θὰ ἦτο ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ εἶχεν αὐτὴν τὴν ἄδικον προαίρεσιν. Δὲν πρόκειται, λοιπόν, περὶ ἀρχῆς τινός, οὔτε δημοσιονομικῆς, οὔτε πολιτικῆς, ἡ ὁποία προσβάλλεται. Πρόκειται περὶ νόμῳ ὀργανώσεως συστήματος εἰσφορᾶς τῶν ἐνδιαφερομένων, ἵνα ἐξευρεθῇ ἡ δαπάνη, ἵνα γένηται ἐν γένει τὸ ἔργον τὸ κοινωφελὲς εἰς πάντας. Εἶπον, κατὰ τὴν προηγουμένην ὁμιλίαν μου, τὸν λόγον, διὰ τὸν ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ τοπικὴ ὀργάνωσις, διότι κυρίως πρόκειται περὶ ἑνώσεως συνεισφορᾶς κατὰ περιφερείας, ἵνα δοθῶσι τὰ μέσα τῆς ἐργασίας εἰς τὴν κεντρικὴν ὑπηρεσίαν, εἰς τὴν φυτοπαθολογικήν, διότι μόνη αὐτὴ καθ’ ὅλην τὴν Ἑλλάδα θέλει ἐνεργήσῃ τὰς ἐργασίας ταύτας. Πῶς εἶναι δυνατόν, ὅταν ὁ νοῦς, ὁ ὁποῖος θὰ ἐκτελέσῃ τὸ ἔργον, ἐφ’ ᾧ ἡ τοιαύτη δαπάνη, εἶναι εἷς ἐν Ἑλλάδι, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ὀργανώσητε τὴν ὑπηρεσίαν αὐτὴν κατὰ τοπικὰς περιφερείας; Ἡ ἐν ἑκάστῃ περιφερείᾳ ἐν ᾗ θὰ ἐμφανίζεται ὁ δάκος, θὰ κάμητε μίαν ἕνωσιν, ἡ ὁποία θὰ ἔχῃ τοὺς ἀπαιτουμένους ἐπιστήμονας, οἱ ὁποῖοι θὰ ἔχωσι τὰ ἀπαιτούμενα μέσα πρὸς εἰσαγωγὴν τῶν διαφόρων φαρμάκων καὶ ἡ ὁποία θέλει ἐνεργήσει ὅτι μόνη ἡ φυτοπαθολογικὴ ὑπηρεσία δύναται νὰ ἐνεργήσῃ; Καὶ ποία θὰ εἶναι ἡ περιφέρεια, ἡ ὁποία θὰ ἐπαρκέσῃ, ἵνα πάντα ταῦτα ὑποστῇ; Διὰ τοῦτο εἶπον, ὅτι δὲν κατενοήθησαν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐν τῇ προηγουμένῃ μου ὁμιλίᾳ ἐξέθηκα. Κέντρον διευθῦνον ἓν εἶναι. Αὐτὸ θὰ ἀποφασίσῃ καὶ θὰ ἐκτελέσῃ τὴν ἐργασίαν. Τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα χρειάζονται, θὰ τὰ πληρώσῃ ἑκάστη περιφέρεια. Δι’ ἑκάστην περιφέρειαν θὰ ὑπάρχῃ χωριστὸς λογαριασμὸς καὶ χωριστὸν ταμεῖον, διότι τὸ κέντρον διὰ τῶν ὀργάνων αὑτοῦ θὰ δαπανᾷ δι’ ἑκάστην περιφέρειαν αὐτὰ τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα συνεισφέρει ἡ ἰδία περιφέρεια. Ὅπως, ἐπὶ παραδείγματι, θὰ ἔλεγον εἰς τὸν κ. Τσουκαλᾶν. Θέλετε νὰ σᾶς φτιάξω τὸ κτῆμά σας; —Ναί. Θέλω. —Πληρώσατε, λοιπόν. Ἔτσι, λοιπόν, λέγομεν καὶ εἰς τὰς περιφερείας. Δὲν εἶναι, ὅθεν, δυνατὸν νὰ μᾶς παραπέμψῃ ὁ κ. Συνάδελφος, οὔτε εἰς τὰς Κοινότητας, τὰς ὁποίας μόνον διότι δὲν ἠθέλησε νὰ τὰς ἀναφέρῃ, εἶπεν, ὅτι δὲν μᾶς παρέπεμψεν, οὔτε εἰς τοὺς Γεωργικοὺς Συνεταιρισμούς, διότι δὲν ἠδύνατο νὰ καταστήσῃ τοὺς ὑποχρεωτικοὺς αὐτοὺς περιφερειακοὺς συνδέσμους, διότι δὲν εἶχον τὰ μέσα νὰ τὸ κάμωσιν...

§148Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Διατί;

§149Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Θὰ ἠδυνάμην νὰ δώσω μίαν ἁπλουστάτην ἀπάντησιν, διότι, ἐὰν ὁ μηχανισμὸς τῶν Συνεταιρισμῶν ἦτο δυνατὸν νὰ λειτουργήσῃ πρὸς τὸν σκοπόν, τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκει τὸ νομοσχέδιον, δὲν θὰ ἤρχετο τὸ νομοσχέδιον ἐδῶ. Διὰ τὸν ἑξῆς λόγον. Διότι ἐγὼ σᾶς εἶπον, εἰς τὴν προηγουμένην μου ὁμιλίαν, ὅτι δὲν τὸ ἔφερον οἰκείᾳ βουλήσει, καὶ ἐξ ἰδίας ἐμπνεύσεως. Σᾶς εἶπον, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τὸ ἔφερον, διότι ἐπιέσθη καὶ ἐπιέσθη ἀπὸ περιφερείας, τὰς ὁποίας μαστίζει τὸ νόσημα αὐτό. Εἰς ὅλας τὰς περιφερείας ὑπάρχουσι γεωργικοὶ Συνεταιρισμοί, συσταθέντες ἐπὶ ἄλλοις σκοποῖς, εἰς ὅλας αὐτὰς τὰς περιφερείας εἶναι μηχανισμοὶ ἢ εἰδικὰ συστήματα μηχανισμῶν, γεωργικοὶ συνεταιρισμοί, ἐὰν ἦτο δυνατόν, λοιπόν, νὰ ἐφαρμοσθῇ αὐτό, δὲν θὰ ἤρχοντο εἰς ἐμέ, δὲν θὰ ἔγραφον εἰς ἐμέ, δὲν θὰ ἐτηλεγράφουν ὅλοι οἱ κάτοικοι αὐτῶν τῶν περιφερειῶν, ζητοῦντες νὰ εἰσαγάγω τὸ νομοσχέδιον αὐτό, ἀλλὰ θὰ προσέβαινον εἰς τὴν ὀργάνωσιν τῶν ἀναγκαίων συνεταιρισμῶν. Καὶ ἠδύνατό τις νὰ μοὶ εἴπῃ, ὅτι ἠδύναντο νὰ συσταθῶσι συνεταιρισμοὶ ὑπὸ τὴν μορφὴν ταύτην, ἀλλ’ οἱ ἄνθρωποι δὲν τὸ ἤξευραν. Κύριοι, δὲν πιστεύω νὰ τὸ εἴπῃ αὐτὸ ὁ ἀξιότιμος κ. Συνάδελφος, διότι, ἐὰν τοιοῦτόν τι θὰ ἔλεγε, θὰ ἐβεβαίου τὴν ἀνυπαρξίαν τοῦ κυριωτέρου παράγοντος, ὅστις ἀπαιτεῖται, ἵνα ἐπιτευχθῇ ὁ σκοπὸς ἐν τῷ Συνεταιρισμῷ. Τὸ ὅτι δὲν δύναται νὰ ἐπιτευχθῇ ὁ σκοπὸς αὐτὸς διὰ τῶν συνεταιρισμῶν δὲν δύναται νὰ ὀφείληται εἰς ἔλλειψιν εἰδικοῦ νόμου. Ἐὰν ἦτο δυνατόν ὅλοι αὐτοὶ οἱ ὀργανισμοί, ὑφιστάμενοι καὶ λειτουργοῦντες ἐν Γαλλίᾳ, ἐὰν αὐτοὶ ἦτο δυνατὸν νὰ κατασταθῶσι καὶ παρ’ ἡμῖν διὰ τῆς ἐπιψηφίσεως ἑνὸς νόμου, θὰ εἴμεθα λίαν εὐτυχεῖς. Ἀκριβῶς, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐλλείπει, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον καθιστᾷ τὴν δυσχέρειαν τῆς συστάσεως τοιούτου ὀργανισμοῦ, δὲν εἶναι ἡ ἔλλειψις τοῦ νόμου, εἶναι κἄτι τι ἄλλο, τὸ ὁποῖον δὲν κατασκευάζεται τόσον εὐκόλως, εἶναι τὸ πνεῦμα τῶν συνεταιρισμῶν, τὸ πνεῦμα τῆς χρησιμοποιήσεως τῶν συνεταιρισμῶν, τὸ ὁποῖον εἴπατε. Καὶ ἐννοεῖτε τὶ εἶναι τὸ πνεῦμα, τὸ ὁποῖον λέγετε, ὅτι ἐλλείπει, τὸ ὁποῖον ἐὰν ἐλλείπῃ, ἐλλείπει καὶ ἐὰν ὑπάρχῃ, ὑπάρχει, εἶναι παρ’ ἐκείνους οἵτινες θὰ ἀποτελέσωσι, θὰ χρησιμοποιήσωσι, θὰ κινήσωσι τοὺς ὀργανισμοὺς αὐτούς, ἡ ὕπαρξις ὅλων ἐκείνων τῶν στοιχείων, τῶν ἀποτελούντων μέρος τῆς προσωπικότητος αὐτῶν, τῶν στοιχείων τῆς διανοίας, τοῦ αἰσθήματος, τῆς ἐνεργείας, τὸ ὁποῖον δὲν ἐμβάλλεται διὰ νόμου, διὰ διδασκαλίας προσκαίρου, ἀλλὰ διὰ μακρᾶς διδασκαλίας, καὶ ἐν μακρᾷ σειρᾷ ἐτῶν, ἀναπτύσσεται ἐν τῷ τόπῳ. Καὶ ἂν δὲν ἐμορφώθησαν συνεταιρισμοί, πρὸς ἐπίτευξιν τοῦ σκοποῦ τούτου, ἀκριβῶς, δὲν δυνάμεθα νὰ ἀναβάλωμεν τὸν νόμον μέχρις ἀναπτύξεως τοῦ πνεύματος αὐτοῦ. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον τοῦτο. Ἐκ τῆς φύσεως αὐτῶν εἶναι ἀκατάλληλοι οἱ ἰσχυρισμοὶ διὰ τὸν σκοπὸν αὐτόν. Τί ζητεῖται ἐδῶ: Τί εἶναι τὸ ἀναγκαῖον ἐδῶ: Προσβολὴ τῆς νόσου, ἐπὶ ἁπλῇ καταβολῇ ποσότητός τινος χρηματικῆς, ἥτις νὰ διατεθῇ διὰ τὸ ἔργον τῆς εἰσαγωγῆς τῆς θεραπείας εἰς τὸν τόπον τῆς συστηματικῆς διδασκαλίας τῆς θεραπείας, τῆς προμηθείας φαρμάκων. Τί εἶναι δὲ τὸ οὐσιῶδες ἐν τῷ ἔργῳ τούτῳ; Ἡ ἐπιστημονικὴ ἁρμοδιότης. Ἀλλὰ τί θὰ κάμουν ἐπὶ τοῦ προκειμένου οἱ Συνεταιρισμοί; Θὰ συνέρχωνται 50 100, 200 κτηματίαι, ὄχι ὅλοι τῆς αὐτῆς περιφερείας, διότι οὐδεὶς θὰ τοὺς ἀναγκάζει νὰ συνέλθωσι...

§150Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ τοὺς ἀναγκάζει τὸ συμφέρον, τοῦτο ἀκριβῶς ἔχει τὸ κίνητρον τῆς ἀνάγκης, ἵνα συγκαλέσῃ ὅλους τοὺς ἰδιοκτήτας, ὡς γίνεται ἐν Γαλλίᾳ.

§151Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Δὲν γνωρίζω ποίαν γνῶσιν ἔχει ὁ κ. Συνάδελφος τῶν ἐν Γαλλίᾳ συμβαινόντων.

§152Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτό, τὸ ὁποῖον λέγω.

§153Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Δὲν γνωρίζω ἂν τοῦτο τὸ γνωρίζετε ἢ τὸ ἠκούσατε. Ὅταν πρόκειται νὰ ἀποφανθῶμεν περὶ κοινωνικοῦ φαινομένου, ὅταν πρόκειται νὰ ἐκτιμήσωμεν τὸν τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον γίνεται ἐξέλιξίς τις, ἐν τινι τόπῳ, πρέπει νὰ γνωρίζωμεν τοσαύτας καὶ τηλικαύτας λεπτομερείας, νὰ κατέχωμεν δὲ καὶ τὰς προϋποθέσεις ὑπὸ τὰς ὁποίας θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκτιμήσωμεν ταύτας, ὥστε θὰ εἶναι πολὺ τολμηρὸν δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ μακρὸν δὲν παρηκολούθησαν μίαν τοιαύτην ἐξέλιξιν, νὰ ἀποφαίνωνται γνώμην καὶ ὅταν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ τὸ συμπέρασμα τῆς μελέτης, τῆς ἐρεύνης αὐτῆς, ἀποφαίνονται, λαμβάνουσι πάντοτε τὴν πρόνοιαν νὰ ρίπτωσι τὸ χρῶμα τῆς πιστικότητος ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου. Εἶμαι καὶ διὰ τὰ ἴδια συμπεράσματα, οὕτως εὐφεκτικῶς διατεθειμένος καὶ θὰ ἐπέτρεπον νὰ εἶμαι εὐφευκτικώτερος πρὸς τὰ ἀλλότρια συμπεράσματα, τὰ ὁποῖα θὰ εἶχον τὴν πεποίθησιν, ὅτι κατὰ τοιοῦτον τρόπον ἠρείσθησαν. Ἀλλ’ ἀφήνω τὰ ἐν Γαλλίᾳ γενόμενα. Τίς εἴπομεν, θὰ ἀναγκάζῃ πάντας νὰ συμμετάσχωσι; Τὸ κοινὸν συμφέρον. Ἐπειδὴ πάντες οἱ ἔχοντες ἐλαίας ἐν Κερκύρᾳ, ἐπὶ παραδείγματι, ἔχουσι κοινὸν συμφέρον νὰ διδαχθῇ ἡ καταπολέμησις τοῦ δάκου, νὰ ἐνεργηθῇ ἡ ἀπαιτουμένη πρὸς τοῦτο ἐργασία, νομίζει ὁ κ. Συνάδελφος, ὅτι ὅλοι οἱ ἐλαιοκτήμονες Κερκύρας καὶ κατ’ ἀναλογίαν τῆς παραγωγῆς των, θὰ συνεννοηθῶσι νὰ ἀποτελέσωσι συνεταιρισμὸν καὶ ὅλοι θὰ συνεισφέρωσι μετ’ εὐκολίας ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα τὸ νομοσχέδιον ὁρίζει, θὰ εἰσπραχθῇ τὸ κεφάλαιον καὶ ὅλοι θὰ κάμουν ἕνα συνεταιρισμόν. Δύναται νὰ τὸ νομίζῃ, ἀλλὰ καὶ ἐγὼ νομίζω τὸ ἐναντίον. Καὶ ὁ κ. Συνάδελφος καὶ ἐγώ, δὲν δυνάμεθα ἢ νὰ κάμωμεν ἔκκλησιν εἰς τὴν πεῖραν ἡμῶν καὶ νὰ σᾶς παρακαλέσωμεν ἐκ τῆς πείρας τὴν ὁποίαν ἔχετε περὶ τῶν τοιούτων συνεννοήσεων, τῶν γιγνομένων ἑκάστοτε, περὶ τῶν κοινῶν συμφερόντων εἰς τὰ τοιαῦτα πράγματα καὶ εἰς τὰς ὁποίας παρενέβητε, ἵνα ἐπιτύχητε τὴν πραγματοποίησιν διὰ τοῦ κύρους ὑμῶν, δὲν ἔχομεν τίποτε ἄλλο ἢ νὰ ποιησώμεθα ἔκκλησιν εἰς τὴν πεῖραν ἡμῶν περὶ τῶν τοιούτων συνεννοήσεων καὶ ἂν ὑπάρχῃ τις ἐξ ὑμῶν ὁ ὁποῖος ἀντὶ νὰ ἀναφέρηται εἰς τὰ ἐν Γαλλίᾳ συμβαίνοντα, δύναται νὰ μᾶς ἀναφέρῃ ἓν παράδειγμα συμβαῖνον ἐνταῦθα, τότε ἐγὼ θὰ παραδεχθῶ ὅτι ἔχω ἄδικον...

§154Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχομεν παραδείγματα πολλά.

§155Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Δὲν ὑπάρχει οὐδέν, κατὰ τὸ ὁποῖον, συνέπραξαν. Ἔχομεν πλεῖστα παραδείγματα εἰς τὰ ὁποῖα οἱ ὀλιγώτεροι εἶπον, λίαν εὐφυῶς βεβαίως, ἄς κάμουν οἱ ἄλλοι τὴν δουλειὰ καὶ ὠφελούμεθα καὶ ἡμεῖς. Ἐγὼ τοὐλάχιστον, δὲν ἔχω οὐδὲν παράδειγμα νὰ ἀναφέρω, κατὰ τὸ ὁποῖον ὅλοι συνέπραξαν περὶ τοιούτου σκοποῦ.

§156Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τώρα ἔχομεν τὸν νόμον περὶ Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν, τώρα ἀναγράφεται εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν δαπάνη δι’ αὐτούς.

§157Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Ὁ Γεωργικὸς Συνεταιρισμὸς εἶναι ἀνεπιτήδειος ὡς ἐκ τῆς φύσεως αὐτοῦ. Συνεκεντρώθησαν τὰ χρήματα, πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον δὲν θὰ γίνῃ, ἀλλὰ ἄς ὑποθέσωμεν ὅτι, γίνεται, τί θὰ γίνῃ; Πρόκειται ὁ Γεωργικὸς Συνεταιρισμὸς νὰ ἐργασθῇ αὐτός; ὄχι. Δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ. Πρόκειται νὰ συλλέξῃ τὰ χρήματα καὶ περὶ τούτου ἐδῶ πρόκειται, νὰ συγκεντρωθῶσι τὰ χρήματα. Τὴν ἄλλην ἐργασίαν, νὰ τὴν κάμῃ ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου, διότι ὁ Συνεταιρισμὸς δὲν ἔχει ἄλλον σκοπόν. Ἀλλ’ ὁ ἀξιότιμος Συνάδελφος, ἀφοῦ κατέκρινε πάντα τὰ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, ἔκρινε καλὸν νὰ κατακρίνῃ καὶ ἄλλο ἀναμφισβήτητον, ὡς λέγει, ἐλάττωμα, τὸ ἐλάττωμα τῆς δημιουργίας πλειόνων εἰδικῶν ταμείων, μὲ τὴν διαφοράν, ὅτι τὸ ἀναμφισβήτητον τοῦτο ἐλάττωμα δὲν ὑπάρχει ἐν τῷ νομοσχεδίῳ. Δὲν πρόκειται περὶ τοῦ τοιούτου πράγματος. Τί κατέγινε, Κύριοι; Ἐκ τῶν πόρων τοῦ Δημοσίου, ἀποχωρίζεται ἓν μέρος, ὡς προοριζόμενον νὰ ἱκανοποιήσῃ μίαν ὡρισμένην ἀνάγκην καὶ αὐτὸς ὁ ἀποχωρισμὸς τοῦ πόρου τούτου ἐκ τῶν πόρων τοῦ Δημοσίου, ἰδρύων εἰδικὸν ταμεῖον, συνεπάγεται δύο τινά. Συνεπάγεται μὲν χωριστὴν λογιστικὴν διαχείρισιν, ἀλλά συνεπάγεται καὶ κἄτι τι ἄλλο, καὶ μᾶλλον οὐσιαστικὸν τὴν διαχείρισιν τῶν χρημάτων, τα ὁποῖα εἰσῆλθον εἰς τό Δημόσιον ταμεῖον καὶ περιῆλθον εἰς τὸ εἰδικὸν Ταμεῖον. Τοῦτο εἶναι τὸ κατακριτέον. Ὅταν χρήματα προερχόμενα ἐκ τῶν δημοσίων πόρων, ἐξάγονται ἐκ τοῦ δημοσίου ταμείου διά νά ἔλθωσιν εἰς εἰδικὴν διαχείρισιν, ἡ ὁποία καὶ λογιστικῶς χωρίζεται ἀπὸ τὴν ἄλλην διαχείρισιν τοῦ δημοσίου καὶ οὐσιαστικῶς ὑποβάλλεται καὶ ὁ σκοπὸς αὐτός εἰς ἄλλην διαχείρισιν, πολλάκις ὑπὸ προσώπων ξένων πρὸς τήν ὑπηρεσίαν, τοῦτο ἀποτελεῖ σύστημα ἄξιον πάσης κατακρίσεως. Ἐγώ κατακρίνω αὐτὸ τὸ σύστημα ἔστω καὶ ἄν ὑπάρχωσιν εἰδικοὶ λόγοι, οἱ ὁποῖοι καθιστῶσιν ἀναπόφευκτον τήν τοιαύτην διαχείρισιν. Καὶ τότε νομίζω, ὅτι εἶχε ἐπιβεβλημένη ἡ κατάκρισις. Ἀλλά πρόκειται περὶ τοιούτου τινός, ἐδῶ; Ὄχι, βεβαίως. Ἐδῶ δὲν δημιουργεῖται οὐδὲν ταμεῖον ἐκ δημοσίων πόρων. Ἐδῶ χρειάζεται νά γίνῃ μιὰ δουλειά εἰς ἓν μέρος ὑπὲρ ἰδιωτικῶν συμφερόντων. Ἐκεῖνοι, λοιπόν, ὑπὲρ τῶν ὁποίων πρόκειται νά γίνῃ ἡ δουλειά αὐτή, συνεισφέρουσι τά χρήματα καὶ γίνεται ἡ δουλειά. Δαπανῶνται τά χρήματα, τελειώνει ἡ δουλειά, τελειώνουν τά πάντα. Δὲν πρόκειται περὶ ἀποχωρισμοῦ δημοσίων πόρων. Πρόκειται περὶ ἰδιωτικῶν χρημάτων, εἰσπραττομένων παρ’ ἰδιωτῶν, χάριν ἰδιωτικῶν συμφερόντων καὶ δαπανωμένων ὑπὲρ αὐτῶν τῶν ἰδιωτῶν, πρόκειται περὶ χρημάτων ἐφ’ ἅπαξ συλλεγέντων καὶ ἐφ’ ἅπαξ δαπανωμένων. Δὲν δύνασθε νὰ στηρίξητε κατάκρισιν, παρὰ εἰς τὸ ὅτι τὸ ταμεῖον τοῦτο φέρει τόν μηχανισμόν, ὅπως φέρουσι καὶ τά ἄλλα ταμεῖα, τὸ ταμεῖον τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, τό ταμεῖον τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου. Ἑπομένως, οὐδεμίαν θέσιν ἔχουσιν αἱ κατακρίσεις ἐν προκειμένῳ, διότι, ἐπαναλαμβάνω, ἐνταῦθα πρόκειται περὶ ἰδιωτικῶν χρημάτων, τὰ ὁποῖα θὰ δαπανηθῶσιν ὑπὲρ τῶν ἰδιωτῶν χάριν τῶν ἰδιωτικῶν συμφερόντων, περί χρημάτων εἰσφερομένων παρά τῶν ἰδιωτῶν.

§158Λ. ΛΥΩΝΑΚΗΣ. Ἡ εἰσφορὰ θὰ ἐπιβληθῇ ἅμα ἀρχίσῃ ἡ νόσος, ἢ ἀπό τοῦδε;

§159Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Ἅμα ὑπάρχει ἀνάγκη. Συνεπῶς, ὅλα ὅσα ἐλέχθησαν πρὸς κατάκρισιν τῶν εἰδικῶν ταμείων, δὲν ἔχουσι θέσιν ἐν προκειμένῳ. Ἀλλά κατεκρίθη καὶ δι’ ἄλλον λόγον. Κατεκρίθη τό νομοσχέδιον, διότι ἔπρεπε, εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Συνάδελφος, ἄν ἐπιμείνητε εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, νά κάμητε κἄτι τι ἄλλο, νά ἀναθέσητε εἰς τὰς δημοσίας ὑπηρεσίας τήν ἐργασίαν αὐτήν. Καὶ ποῦ ἀλλοῦ, παρακαλῶ, ἀναθέτει ταύτην τό νομοσχέδιον; Γίνονται δυὸ δουλειές. Εἶναι μία ἐπιτροπή, ἡ ὁποία γνωμοδοτεῖ ποῦ καὶ πῶς θὰ γίνουν αἱ δαπάναι. Ποία εἶναι ἡ ἐπιτροπή; Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἡ ἐντολὴ καὶ πρὸς ἀναπλήρωσιν αὐτοῦ ὁ Γενικὸς Γραμματεύς τοῦ Ὑπουργείου, οἱ Τμηματάρχαι κλπ... Αὐτή ἡ ἐπιτροπὴ δὲν εἶναι δημοσία ὑπηρεσία; Ὁ Ὑπουργός, ὁ Γ. Γραμματεύς, οἱ Τμηματάρχαι τί κάμνουν; Περιορίζονται εἰς τό νά κρατοῦν τὰ βιβλία τῶν ἄλλων. Ἐργασίαν ποῖος τήν κάμνει, παρακαλῶ;

§160Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν τὸ ταμεῖον αὐτό παρουσιάσῃ ἔλλειμμα, τὶ θά γίνῃ;

§161Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Δὲν θὰ παρουσιάσῃ ἔλλειμμα.

§162Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν παρουσιάσῃ πλεόνασμα, τί θά γίνῃ;

§163Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Θὰ διατεθῇ ὑπὲρ τῶν ἄλλων...

§164Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐάν ἡ ἐπιχείρησις δὲν ἀνταποκριθῇ εἰς τάς δαπάνας, δὲν θά πληρώσητε τούς ὑπαλλήλους αὐτούς;

§165Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργός Ἐθν. Οἰκονομίας). Αὐτοὶ εἶναι δημόσιοι ὑπάλληλοι.

§166Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν λέγω ὅτι δὲν εἶναι δημόσιοι ὑπάλληλοι, ἀλλὰ σᾶς ἐρωτῶ. Εἰς περίπτωσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἐπαρκέσωσιν αἱ δαπάναι, ἐπειδή εἴπατε, ὅτι πρόκειται περὶ εἰδικοῦ ταμείου, δὲν θὰ ἔλθῃ τὸ κεντρικόν ταμεῖον νά πληρώσῃ;

§167Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργός Ἐθν. Οἰκονομίας). Βλέπω, ὅτι ἐξακολουθεῖ ἡ σύγχυσις, Κύριοι. Σᾶς παρακαλῶ, μία διασάφησις θὰ λύσῃ τὸ ζήτημα. Δὲν εἶναι τίποτε ἀπὸ ὅλα αὐτά. Συζητοῦμεν περὶ πράγματος, τὸ ὁποῖον δὲν ὑφίσταται. Οἱ ὑπάλληλοι εἶναι δημόσιοι ὑπάλληλοι καὶ πληρώνονται ἀπὸ τὸ Δημόσιον Ταμεῖον, εἶναι οἱ ὑπάλληλοι οἱ ὑπάρχοντες ἤδη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ προστίθεται μόνον εἷς γραμματεύς, δύο ἐργοδηγοί καὶ μία δακτυλογράφος...

§168Χ. ΠΟΛΟΓΕΩΡΓΗΣ. Ἡ δακτυλογράφος, κ. Ὑπουργέ, χρειάζεται διὰ νά καταπολεμήσῃ τὸν δάκον;

§169Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Νομίζετε, ὅτι ἐτέθη διὰ νά πάρωμεν ρουσφέτι; Νομίζετε, ὅτι περισσεύει; Δὲν ἔχω δυσκολίαν νά ἀπαλειφθῇ καὶ ἄς κάμουν καὶ αὐτήν τήν ὑπηρεσίαν αἱ ἄλλαι δακτυλογράφοι τοῦ Ὑπουργείου.

§170Χ. ΠΟΛΟΓΕΩΡΓΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ, ἀλλ’ ὑπάρχει τοιαύτη σωρεία ὑπαλλήλων εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας...

§171Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Οἱ ὑπάλληλοι, λοιπόν, αὐτοί, εἶνε ὑπάλληλοι τοῦ Κράτους, πληρώνονται ὑπὸ τοῦ Κράτους καὶ χρησιμοποιοῦνται δαπάναις τοῦ Κράτους ἐκεῖ...

§172Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἀνέγνωσα τὸ νομοσχέδιον. Ὁ ἔντιμος Βουλευτής ἐξ Ἀρκαδίας ἠρώτησεν, ἄν ὑπάρχῃ ἔλλειμμα, πῶς θὰ ἀναπληρωθῇ. Ἄν παρατηρήσῃ εἰς ἕν σχετικόν ἄρθρον, θά ἴδῃ, ὅτι ἀναπληροῦται τοῦτο δι’ εἰσφορᾶς τοῦ Δημοσίου.

§173Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Σύμφωνοι.

§174Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐξ ἑνός λέγετε, ὅτι τὸ δημόσιον δὲν πρέπει νά δαπανᾷ, ἐξ ἄλλου εἴπατε, ὅτι καὶ οἱ ἰδιῶται δὲν πρέπει νά δαπανῶσιν.

§175Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Ὁ κ. Συνάδελφος ἐξ Ἀρκαδίας παρεῖδεν, ὅτι εἶναι δημόσιοι ὑπάλληλοι, δὲν πρόκειται περὶ μισθῶν, πρόκειται περὶ τοῦ ἔργου, τό ὁποῖον θά γίνῃ. Μὲ τί χρήματα θά γίνῃ; Θὰ ληφθῇ πᾶσα πρόνοια, ἵνα χρήματα, τά ὁποῖα θὰ εἰσπραχθῶσιν ἀπὸ τάς σχετικάς περιφερείας, ἀλλ’ ἄν δὲν ἤθελον ἐπαρκέσῃ, τὸν βεβαιῶ τόν κ. Συνάδελφον, ὅτι εἶναι τόσον εὔκολον νά ἐπαρκέσωσιν, ὥστε δὲν ἀξίζει νὰ συζητῶμεν περὶ αὐτοῦ.

§176Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν τὸ φιλονεικῶ αὐτό.

§177Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Ἰδοὺ πῶς θά ἐπιβληθῇ ὁ φόρος αὐτός. Θὰ εἰσπραχθῇ ἐπὶ ἕν ἔτος νομίζετε, ὅτι κατ’ ἔτος θά γίνωνται αἱ δαπάναι αὐταὶ ἐπ’ ἄπειρον; Εἶπον καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὄχι. Ἄν τὰ δαπανηθέντα δὲν ἐκαλύφθησαν καὶ θέλομεν νά τὰ καλύψωμεν ἀποκλειστικῶς διά τῆς περιφερείας, θὰ παρατείνωμεν...

§178Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δημιουργήσατε τοιοῦτον θεσμόν καὶ θὰ ἴδητε, ἐάν θὰ δυνηθῆτε ποτὲ νὰ τὸν καταργήσητε. Αὔριον θά σᾶς ζητήσουν ταμεῖον περονοσπόρου.

§179Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Ἀφήσατε, θὰ σᾶς ἀπαντήσω καὶ διὰ τοὺς περονοσπόρους. Κατὰ περιφέρειας θὰ ὑπάρχῃ ἔλλειμμα ἢ περίσσευμα. Θὰ καλυφθῇ, λοιπόν, τὸ ἔλλειμμα τῆς περιφερείας διά τῆς ἐπί τινα χρόνον παρατάσεως τῆς εἰσφορᾶς. Ἄν ὑπάρξῃ περίσσευμα, θά εὑρεθῇ τρόπος νὰ διατεθῇ ὑπὲρ τῆς περιφερείας αὐτῆς καὶ ὑποδεικνύω τρόπον ἐκ πρώτης ὄψεως προσπίπτοντα. Θὰ προμηθεύσωμεν φάρμακα εἰς τὰ μέρη αὐτά. τὰ φάρμακα, θά προμηθεύσωμεν εἰς τήν περιφέρειαν τοῦ Συναδέλφου κ. Σπέντζα, ἐπὶ παραδείγματι, ἄν ἡ περιφέρεια αὐτή ἔχει περίσσευμα, θὰ τὰ πωλήσωμεν εὐθηνότερα, ὥστε νά καλυφθῶσι τά ἔξοδα καὶ νά μή μείνῃ τὸ ἐνοχλητικόν αὐτό περίσσευμα εἰς τήν Τράπεζαν, ἀνῆκον εἰς τήν ἐπαρχίαν Τριφυλλίας. Ἰδού, λοιπόν, ὅτι δὲν δύναται νά γίνῃ λόγος περὶ ταμείου, οἷα ἐκεῖνα, τά ὁποῖα κατέκρινεν ὁ ἀξιότιμος Συνάδελφος. Ἀλλ’ ἐπέσεισε καὶ ἕνα φόδον γενικώτερον. «Κάμνετε τοιαῦτα ταμεῖα διά τὸν δάκον καὶ τὰς ἄλλας νόσους τῆς ἐλαίας. Αὔριον διά τόν περονόσπορον, μεθαύριον δι’ ἄλλην τινα νόσον, τήν ὁποίαν ἀγνοῶ, καὶ θὰ γεμίσῃ ὁ τόπος ἀπὸ ταμεῖα, ἀπὸ παράσιτα!». Ἄν, Κύριοι, δι’ ἕκαστον παράσιτον ἱδρυθῇ καὶ λειτουργήσῃ καταλλήλως τοιοῦτον Ταμεῖον, νά εἶναι βέβαιος ὁ κ. Συνάδελφος, ὅτι θὰ ἀπαλλαγῇ ὁ τόπος ἀπὸ τὰ παράσιτα αὐτά. Ὁ κ. Συνάδελφος ἐνεπνεύσθη ἀπὸ τὴν ὁμιλίαν του ἀπὸ μίαν ἰδέαν. Ἐνθουσιασμένος, ὅπως φαίνεται, ἀπὸ τὸ πνεῦμα τοῦ συνεταιρισμοῦ, καὶ θέλων νά παρεμποδίσῃ τι, τό ὁποῖον νομίζει, ὅτι ἀντίκειται εἰς τὸ πνεῦμα τοῦ συνεταιρισμοῦ, ἀπέκρουσε τό νομοσχέδιον. Θὰ παρεκάλουν τόν κ. Συνάδελφον, νά ἐμβαθύνῃ ὀλίγον περισσότερον εἰς τὸ νομοσχέδιον καὶ ὅταν ἐμβαθύνῃ καὶ ὅταν μελετήσῃ τόν μηχανισμόν καὶ ὅταν ἀναλύσῃ καὶ ἀντιληφθῇ τήν λειτουργίαν αὐτοῦ, θά ἐννοήσῃ, ὅτι τό νομοσχέδιον εἶναι ἐξοικείωσις μὲ τὴν ἰδέαν τοῦ συνεταιρισμοῦ, εἶναι ἐμφάνισις τῆς ἰδέας τοῦ συνεταιρισμοῦ καὶ ἄν τό νομοσχέδιον, γενόμενον νόμος καὶ ἐφαρμοζόμενον, ἀποδώσῃ, ὡς ἐλπίζω, τούς καρπούς αὐτοῦ, οἱ καρποί αὐτοῦ θά ἀποδοθῶσιν ὑπ’ ἐκείνων, οἵτινες θὰ συνεισφέρουν εἰς τήν ἐφαρμογήν τήν πρακτικήν τοῦ πνεύματος τοῦ συνεταιρισμοῦ, τὸν ὁποῖον ἐκπροσωπεῖ τό νομοσχέδιον. Διότι τὸ νομοσχέδιον οὐδὲν ἕτερον εἶναι, παρὰ συνεταιρισμός, ἐξαναγκαστικός, ἐπί τῷ σκοπῷ τῆς ἐπιχειρήσεως τῶν ἀπαραιτήτων ἐκείνων προκαταρκτικῶν ἐργασιῶν καταπολεμήσεως νόσου, τῆς ὁποίας ἡ καταπολέμησις κοινῶς πάντας ἐνδιαφέρει καὶ διά τήν ὁποίαν κοινῶς πάντες καλοῦνται νὰ συνεισφέρωσι. Κοινή δ’ εἰσφορά ἐπὶ κοινῶς ἐνδιαφέροντι σκοπῷ, εἶναι καὶ λέγεται συνεταιρισμός. Ἐκεῖνο, τό ὁποῖον διά τοῦ νομοσχεδίου τελεῖται, εἶναι ἡ ἐξανάγκασις ἐπὶ τῇ καταρτίσει τοιούτου συνεταιρισμοῦ. Ὅπου τὸ πνεῦμα τοῦ συνεταιρισμοῦ, κ. Συνάδελφε, δὲν εἶναι ἀνεπτυγμένον, ὁ τρόπος ὁ καλλίτερος νά ἐξοικειώσητε τόν κόσμον μὲ τὸ πνεῦμα τοῦ συνεταιρισμοῦ, εἶνε νὰ καταστήσητε τούς συνεταιρισμούς ἀναγκαίους, διότι ἐκ τῆς ἀναγκαιότητος ταύτης καὶ ἐκ τῆς ἐπελευσομένης ἐκ τῆς ἐξυπηρετήσεως τῆς τοιαύτης τῶν συμφερόντων συναισθήσεως, θὰ προέλθῃ, κ. Συνάδελφε, ἡ συνείδησις, ὅτι οἱ συνεταιρισμοί, ἡ ὑπὸ τὸ αὐτό ἕνωσις κοινῶν μέσων ἐπὶ σκοπῷ κοινῷ, εἶναί τι λίαν ἀγαθὸν καὶ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον, ἐπιβληθὲν ὑπὸ τοῦ νόμου καὶ ἀποτελεσματικῶς δράσαν, ἀναγνωρίσθη ὡς ἀγαθόν. Θὰ ὑπάρξῃ ἐλπίς, ὅτι λίαν ταχέως θά ἐπιτευχθῇ διὰ τῆς ἰδιωτικῆς βουλήσεως καὶ ἐκεῖ ἔνθα οὐδεὶς νόμος ὑπάρχει.

§180Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δύο λέξεις ἔχω νά εἴπω διά τῆς τελευταίας παρατηρήσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅτι ἀντὶ νὰ ὑποβοηθῇ τό πνεῦμα τοῦ συνεταιρισμοῦ, τὸ καταβιβρώσκει καὶ τὸ φθείρει. Ἡ πατρωνία τοῦ Κράτους ὑπὸ τοιαύτην ἔκτασιν, εἰς τοιαύτην μορφὴν παρεχομένη, εἰς τοιαύτας περιστάσεις κατ’ ἐξοχὴν ἀνεπτυγμένας ἐν τῇ συνειδήσει τῶν ἰδιοκτητῶν, καθ’ ἃς εἶναι διατεθειμένον νὰ δαπανήσωσιν οὗτοι καὶ νά συνενωθῶσιν, ἵνα προστατεύσωσι τὰ ἴδια συμφέροντα, ἡ πατρωνία αὐτὴ ἀκριβῶς φθείρει καὶ πολεμεῖ τὸ πνεῦμα τοῦ συνεταιρισμοῦ. Κατὰ τὰ λοιπά, οὐδὲν ἔχω νά προσθέσω. Διότι τὸ συμπέρασμα, εἰς τὸ ὁποῖον κατέληξεν ὁ κ. Ὑπουργός, δι’ ὅσων εἶπεν, εἶνε, ὅτι δι’ ἑκάστην εἰδικὴν περίστασιν, δι’ ἑκάστην εἰδικὴν νόσον, εἶναι ἐνδεδειγμένον νά παρεμβαίνῃ τὸ Κράτος καὶ νά ἱδρύῃ ἴδια Ταμεῖα. Καὶ συνεπῶς, ἀφοῦ ἔχομεν ἤδη δύο Ταμεῖα τοιαῦτα, τῆς ἀντιφυλλοξηρικῆς ἀμύνης καὶ τοῦ δάκου, εἶνε φυσικόν ὅτι θά ἱδρύσωμεν καὶ Ταμεῖον τῆς ἀμπέλου, καὶ ταμεῖον τοῦ καπνοῦ καὶ ἴσως, διὰ νὰ προστατεύσωμεν τήν σηροτροφίαν, θά καταλήξωμεν εἰς τό ταμεῖον τῆς μωρέας, διά νά προστατεύσωμεν δὲ τά σῦκα καὶ τὸν ὡραῖον συκακαφὲν τῆς Μεσσηνίας, θὰ ἱδρύσωμεν καὶ ταμεῖον τῆς συκῆς. Καὶ ὅ,τι θὰ ἀπολίπῃ ἡμᾶς, πιθανώτατα, θά εἶναι τό φύλλον τῆς συκῆς, διά νά ἐκπληρώσῃ τήν πατροπαράδοτον αὐτοῦ ἀποστολήν πρός κάλυψιν τῆς πολιτικῆς καὶ δημοσιονομικῆς ἡμῶν γυμνότητος.

§181Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργός Ἐθν. Οἰκονομίας). Δι’ ὅσων εἶπον, Κύριοι, ἀπέδειξα, ὅτι ὁ κ. Συνάδελφος δὲν εἶχεν ἐννοήσει τὸ νομοσχέδιον, διά τοῦ φύλλου δὲ τῆς συκῆς ἐκάλυψεν ἐκεῖνο, τό ὁποῖον ἐγώ ἀπεκάλυψα.

§182Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργός, ἀπαντῶν εἰς τόν προλαλήσαντα ἀξιότιμον Συνάδελφον, προσεπάθησε νά μᾶς πείσῃ, ὡς πρός μᾶλλον ἐνδιαφέρον ζήτημα, ἀπὸ λογιστικῆς ἀπόψεως, ὅτι δὲν ἱδρύεται νέον εἰδικόν ταμεῖον. Δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν περὶ τῆς χρησιμότητος τοῦ μέτρου ἀπὸ τεχνικῆς ἀπόψεως, δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν ἐπίσης περὶ τοῦ ὅτι οἱ συνεταιρισμοὶ δὲν δίδουσιν ἐν Ἑλλάδι ἐλπίδα, ὅτι εἶνε δυνατὸν νά ἐπαρκέσωσιν εἰς παρομοίας ἀνάγκας, ὡς εἰς τὴν καταπολέμησιν τῆς προκειμένης νόσου. Ἑπομένως, ἀναγνωρίζω, ὅτι ἡ ἐπέμβασις τοῦ Κράτους εἶναι ἀναγκαία. Ἐκεῖνο ὅμως εἰς τὸ ὁποῖον διαφωνῶ, καὶ ἐκεῖνο εἰς τό ὁποῖον δὲ μὲ ἔπεισεν ἡ ἀγόρευσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, εἶναι, ὅτι, τάχα, δὲν ἱδρύεται ἰδιαίτερον ταμεῖον κατά τό ὑπόδειγμα τῶν ἑτέρων ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ ὑφισταμένων εἰδικῶν ταμείων. Τὸ ταμεῖον αὐτό κατ’ ἀνάγκην, ἀπὸ λογιστικῆς ἀπόψεως, δέν εἶναι δυνατόν παρά νά ἱδρυθῇ κατά τό ὑπόδειγμα τῶν ἑτέρων εἰδικῶν ταμείων τῶν ἱδρυθέντων μέχρι τοῦδε, τά ὁποῖα διά τά ἔτη 1914 καὶ 1915 ἦσαν προσηρτημένα εἰς τόν Προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους ὑπὸ τὸ ὄνομα «Πράξεις διά λογαριασμόν τρίτων», κατὰ δὲ τό 1916, συμφώνως πρός τήν εἰσήγησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἠναγκάσθη τό Γενικόν Λογιστήριον νά τά ἀποσπάσῃ καὶ νά τά φέρῃ, ὡς προσηρτημένους προϋπολογισμούς. Ὅτι ἱδρύεται ταμεῖον ἰδιαίτερον, ἀποδεικνύει ἡ 2α παράγραφος τοῦ 2ου ἄρθρου περὶ τῶν πόρων τοῦ ταμείου, ὅπου λέγει, ὅτι «πόροι τοῦ ταμείου εἶναι ἑκουσία εἰσφορὰ τοῦ Δημοσίου, ἀναγραφομένη ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ». Κατ’ αὐτὸν τόν τρόπον, προικοδοτοῦνται καὶ ἄλλα εἰδικὰ ταμεῖα, ὅπως τὸ Ταμεῖον τῆς Ἀμύνης, τὸ Ταμεῖον τοῦ Στόλου, τὸ Ταμεῖον τῆς Ἀντιφυλλοξηρικῆς Ἀμύνης. Ὑπάρχει εἰσφορὰ τοῦ δημοσίου ἀναγραφομένη ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ Κράτους καὶ περιεχομένη ὡς ἔξοδον εἰς τὸ εἰδικὸν αὐτὸ ταμεῖον. Κατ’ ἀνάγκην, λοιπόν, αὐτό, ἀπὸ λογιστικῆς ἀπόψεως, δὲν εἶναι δυνατὸν νά γίνῃ παρὰ συμφώνως πρὸς τὸ ὑπόδειγμα τὸ ὁποῖον ὑφίσταται διά τά ἄλλα εἰδικά ταμεῖα. Ἐπίσης ὁ πρόσθετος φόρος, ὁ ὁποῖος ἐπιβάλλεται, ἐάν μὲν ἐπρόκειτο νά εἶχε προληπτικός, δηλαδή, νά εἰσπράττηται καὶ νὰ χρησιμεύῃ μένων ὡς ἀπόθεμα ἐν τῷ ταμείῳ πρὸς καταπολέμησιν τῆς νόσου, τότε, βεβαίως, θά ἔπρεπε νά εἰσπράττωμεν κατ’ ἔτος, ἐάν μὲν ἐφαρμόσωμεν τὸ 10% 550.000 δραχμῶν, ἐάν δὲ τό 20% 1.100.000 δραχμῶν...

§183Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη.

§184Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ἐφ’ ὅσον δὲν γίνεται αὐτό, θά ἔχωμεν τὴν ἑξῆς εἰκόνα, τῆς χρησιμοποιήσεως τοῦ μέτρου τούτου. Εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας θὰ ὑποδειχθῇ ἡ ἀνάγκη τῆς καταπολεμήσεως τῆς ἀσθενείας τῆς ἐλαίας εἰς ὡρισμένην περιφέρειαν. Βεβαίως, δὲν θὰ περιμένῃ τό Ὑπουργεῖον νά ἐπιβάλῃ τὸν φόρον διά Β. Διατάγματος εἰς τὴν περιφέρειαν ἐκείνην καὶ νά τόν εἰσπράξῃ καὶ ἔπειτα ἀπό τὸ εἰσπραχθησόμενον ποσόν νά διαθέσῃ ἀνθρώπους καὶ φάρμακα, ἵνα καταπολεμήσῃ τήν νόσον. Ὑποθέτω, ὅτι θά προκαταβάλῃ ἕν ποσόν...

§185Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Βεβαίως.

§186Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Διὰ νά καταπολεμήσῃ, λοιπόν, τήν νόσος ἀμέσως, λ. χ., σήμερος, ὁπότε δὲν ἤρχισεν ἀκόμη ἡ λειτουργία αὐτοῦ τοῦ φόρου, εἶναι ἀνάγκη ἡ ἐφαρμογὴ αὐτοῦ τοῦ μέτρου, τό ὁποῖον προβλέπεται διά τοῦ ἄρθρου 2ου, δηλαδή, μιᾶς προκαταβολῆς ἐκ μέρους τοῦ δημοσίου ταμείου. Ἰδού, λοιπόν, ὅτι θά ἱδρυθῇ τό Ταμεῖον αὐτό. Δὲν εἶνε δυνατόν παρά νά ἀνοίξητε μίαν μερίδα...

§187Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Εἶναι μία βοήθεια τοῦ Κράτους, τήν ὁποίαν δίδει εἰς τό ταμεῖον αὐτό.

§188Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Κατ’ ἀνάγκην θὰ ἀνοίξητε ἰδιαιτέραν μερίδα. Αὐτή ἡ εἰσφορά τοῦ δημοσίου, θά ἐξέλθῃ ἀπὸ τὰ ἔξοδα τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ἀλλά κάπου ἄλλος θὰ εἰσέλθῃ ὡς ἔσοδον καὶ θὰ εἰσέλθῃ πάλιν εἰς ἕνα ὀργανισμὸν τοῦ Κράτους, τόν ὁποῖον θὰ ὀνομάζετε ταμεῖον τῆς Ἐλαίας, ὅπως εἶναι τό ταμεῖον τῆς ὁδοποιΐας, τό ταμεῖον τοῦ Στόλου καὶ ἄλλα. Ὅλαι αὐταὶ αἱ εἰσφοραὶ κατ’ ἀνάγκην καταλήγουν εἰς εἴσπραξιν ὑπὲρ τοῦ δημοσίου ταμείου.

§189Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δὲν εἶνε ὁ σκοπός τῆς ἱδρύσεως τοῦ Ταμείου, ἵνα διὰ δαπάνης τοῦ Κράτους συντελῆται τὸ πρᾶγμα. Ὁ σκοπός τῆς ἱδρύσεως τοῦ ταμείου εἶναι, ἵνα συντελῆται τοῦτο διὰ δαπάνης αὐτῶν τῶν ἰδίων τῶν ἐνδιαφερομένων κατὰ περιφερείας. Ἐὰν δὲ ἐνέχῃ ποσότητά τινα ἀναγράφῃ τὸ δημόσιον δι’ εἰσφορὰν ὑπὲρ αὐτοῦ τοῦ ταμείου, νά εἶσθε βέβαιος ὅτι ὁ πολίτης θά εἶναι ἐντελῶς ἥσυχος διότι θά ὑπάρξῃ ὁ κίνδυνος περισσευμάτων τῶν σχετικῶν περιφερειῶν ἢ ἐλλειμμάτων.

§190Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Δὲν λέγω, ὅτι δὲν ὀφείλει τὸ Κράτος νὰ συνεισφέρῃ ἢ καταβάλῃ τὰς δαπάνας. Εἶμαι συμφωνότατος.

§191Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν νά τήν σβύσωμεν.

§192Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ὄχι ἀπὸ ἀπόψεως οἰκονομίας, ἀλλ’ ἀπὸ ἀπόψεως ὀνομασίας τοῦ ἱδρύματος τούτου.

§193Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Νὰ σᾶς εἴπω διατί δὲν ἔχω ἀντίρρησιν νά τό σβύσωμεν. Ἤδη ὑπάρχουσι πολλαὶ περιφέρειαι, αἱ ὁποῖαι ἔχουσι προσβληθῇ ἀπὸ τὸν δάκον. Ὁ κ. Μαυρομμάτης ἀνέφερε τήν Λευκάδα, ὁ κ. Γεράκης τήν Κεφαλληνίαν. Τί θὰ συμβῇ ἅμα ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον; Δὲν θά ἐφαρμοσθῇ ἐφέτος ἡ θεραπεία αὕτη. Ἡ θεραπεία θὰ ἀρχίσῃ τό προσεχὲς ἔτος.

§194Ξ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Καὶ ἐφέτος.

§195Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Ἡ εἴσπραξις θὰ ἀρχίσῃ ἀμέσως, διότι ἔχομεν ἐσοδείαν μετ’ ὀλίγους μῆνας. Ἐκ τῶν χρημάτων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα θὰ δώσῃ ἡ ἐσοδεία, δύναται νὰ καλυφθῇ ἡ ἐλαχίστη αὐτὴ δαπάνη καὶ νὰ περισσεύσουν καὶ χρήματα.

§196Ξ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Εἰς τήν Ἑπτάνησον θὰ ἀρχίσῃ ἡ εἴσπραξις, διότι θὰ ἀρχίσῃ ἡ ἐξαγωγή.

§197Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Βεβαίως.

§198Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Δὲν φοβοῦμαι ἀπό ἀπόψεως οἰκονομικῆς, ἀπὸ ἀπόψεως χρημάτων, ὅτι τὸ Κράτος θὰ διαθέσῃ ποσά, τὰ ὁποῖα δὲν δύναται νὰ ἀναλάβῃ. Λέγω αὐτό ἀπὸ λογιστικῆς ἀπόψεως, τὸ ὁποῖον καὶ σεῖς εἴπατε διὰ τῆς ἀγορεύσεώς σας ἀπόψε. Λοιπόν, ἐὰν ἀφήσητε τὸ πρᾶγμα, ὡς ἔχει, καὶ ἐρωτήσητε τόν Διευθυντήν τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, πῶς θὰ γίνῃ αὐτό, θὰ σᾶς εἴπῃ, ὅτι δὲν εἶναι δυνατόν νὰ γίνῃ ἄλλως, χωρὶς νὰ ἱδρυθῇ εἰδικὸν ταμεῖον.

§199Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Ποῖος σᾶς εἶπεν, ὅτι θὰ ἱδρυθῇ εἰδικὸν ταμεῖον; Εἶπον, ὅτι ἐκ τοῦ ὅτι ἱδρύεται ταμεῖον τῆς Ἐλαίας, μή νομίσητε ὅτι πρόκειται περὶ ταμείου, οἷα εἶναι ἐκεῖνα, τά ὁποῖα κατακρίνομεν, καὶ ὥρισα ποῖα εἶναι ἐκεῖνα, τά ὁποῖα κατακρίνομεν, ἐκεῖνα τά ὁποῖα ἀποτελοῦνται ἐκ δημοσίων πόρων, προωρισμένων νὰ δαπανηθῶσιν ἐπὶ δημοσίοις σκοποῖς καὶ ἀπεσπασμένων τῶν πόρων τούτων εἰς χωριστήν διαχείρισιν, εἰς τήν ὁποίαν οὐ μόνον λογιστικῶς γίνεται αὐτοτέλεια, ἀλλὰ καὶ οὐσιαστικῶς γίνεται αὐτοτέλεια, διότι δι’ ἰδίας ὀργανώσεως καὶ δι’ ἰδίων ὀργάνων συντελεῖται ἡ διαχείρισις τῶν ἀπεσπασμένων καὶ ἴδιον ταμεῖον ἀποτελεσάντων πόρων, ἄλλον τὸν σκοπὸν ἐχόντων. Ἀλλ’ εἶπον, ὅτι τοιοῦτον Ταμεῖον δὲν ἔχετε, καὶ δὲν ἔχετε τοιοῦτον ταμεῖον, διότι δὲν πρόκειται περὶ δημοσίων πόρων, περὶ δημοσίων σκοπῶν, πρόκειται περὶ ἰδιωτικῶν σκοπῶν, περὶ ἰδιωτικῆς εἰσφορᾶς. Καὶ διὰ τοῦτο δὲν ἔχετε ταμεῖον, οἷα ἐκεῖνα, τά ὁποῖα κατακρίνουσιν. Ἄν ἐνομίσατε, ὅτι εἶπον ὅτι δι’ αὐτά τά χρήματα, τά ὁποῖα θὰ δαπανῶνται, δὲν θὰ κρατοῦνται χωριστὰ βιβλία καὶ λογιστική διαχείρισις, ἐάν ἐνομίσατε, ὅτι τοιοῦτον ἰσχυρίσθην, λέγων ὅσα εἶπον, περιεπέσατε εἰς μίαν πλάνην, διὰ τήν ὁποίαν δὲν εἶμαι ὑπεύθυνος, διότι καὶ ἐγώ δὲν εἶπον, ὅτι δὲν πρέπει ὅλα αὐτά νὰ γράφωνται εἰς κανὲν βιβλίον χωριστά.

§200Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Δὲν εἶπον, ὅτι εἴπατε αὐτό. Εἴπατε, ὅτι δὲν θὰ εἶνε μαζί μέ τά ἐννέα ἄλλα εἰδικὰ ταμεῖα, ἕν ταμεῖον αὐτό δέκατον.

§201Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Δὲν θὰ εἶναι ταμεῖον φέρον τὰ γνωρίσματα ἐκεῖνα, ἕνεκα τῶν ὁποίων τὰ Ταμεῖα ἐκεῖνα ἐπικρίνονται, ὥρισε δὲ ὅτι τά Ταμεῖα ἐκεῖνα εἶναι ἀπόσπασις μέρους δημοσίων φόρων, χρησιμοποιουμένων ἐπὶ δημοσίοις σκοποῖς, δι’ εἰδικῆς λογιστικῆς καὶ οὐσιαστικῆς δημοσίας διαχειρίσεως. Αὐτά εἶπον. Αὐτά εἶναι τά στοιχεῖα, διὰ τά ὁποῖα κατακρίνονται τά ταμεῖα ἐκεῖνα.

§202Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ἀφοῦ εἴμεθα κατ’ οὐσίαν σύμφωνοι, δὲν θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ γίνῃ ὁ σκοπός τοῦ νομοσχεδίου, χωρίς νὰ γίνῃ τὸ ἄτοπον τῆς ἱδρύσεως δεκάτου ταμείου;

§203Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Νὰ σᾶς εἴπω ποῖος εἶναι ὁ λόγος. Ὁ λόγος εἶναι, ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ δαπανήσωμεν ἐκ τῶν δημοσίων πόρων, δὲ δυνάμεθα δὲ νὰ δαπανήσωμεν ἐκ τῶν δημοσίων πόρων, διότι τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα δαπανῶνται εἰς ὡρισμένην περιφέρειαν δι’ εἰδικὰς ἰδιωτικάς, ἀτομικὰς ὠφελείας τῶν ἐχόντων τὰς ἐλαίας, δὲν εἶναι δυνατὸν νά συνεισφέρωνται ἀπὸ ἄλλην τινὰ περιφέρειαν τῆς Ἑλλάδος, δεύτερον δὲ δὲν εἶνε δυνατὸν ἐκ γενικῆς φορολογίας νά προικοδοτηθῇ τοῦτο, οὐδ’ ὑπάρχει λόγος. Ἀφοῦ δὲ δὲν ὑπάρχει πρός τοῦτο λόγος, θά ἔχητε τοπικήν φορολογίαν. Ἀλλ’ ἐάν αὐτή ἡ τοπική φορολογία συγχωνευθῇ ἐν τῷ γενικῷ ταμείῳ, τότε θά ἔχωσι τὸ δικαίωμα αἱ περιφέρειαι αἱ μὴ ἐλαιοπαραγωγικαί, νά εἴπωσιν, ὅτι ὁ φόρος αὐτός δὲν ἀνήκει εἰς ἡμᾶς. Πρέπει δὲ νά ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει μας, ὅτι ἡ Πολιτεία δὲν κινεῖται μὲ λογιστικάς διασκευάς, ἀλλ’ αἱ λογιστικαὶ διασκευαί πρέπει νά διαρρυθμίζωνται σύμφωνα πρός τάς ἀνάγκας τῆς Πολιτείας, αἱ ἀνάγκαι δὲ τῆς Πολιτείας εἶναι ἀνάγκαι, αἱ ὁποῖαι πρέπει νά ἀποβλέπωσιν εἰς τὴν ψυχολογικήν σύστασιν τῶν πολιτῶν, εἶναι δὲ οὐσιωδεστάτη ἡ ψυχολογική ἐπίδρασις ἐπὶ τῶν πολιτῶν, ὅταν λέγετε εἰς αὐτούς, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ δώσητε κανένα φόρον, οὔτε ἀμέσως, οὔτε ἐμμέσως, οὔτε κατὰ παραδρομήν, ἀλλά πρόκειται νά συνεισφέρητε διά τάς οἰκείας ὑμῶν ἀνάγκας. Δὲν πρόκειται, λοιπόν, νὰ συστήσωμεν ταμεῖον ἀπὸ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα δὲν πρέπει νὰ συνιστῶνται, ἀλλὰ πρόκειται νά κρατήσωμεν ἕνα λογαριασμόν καὶ τίποτε ἐπὶ πλέον.

§204Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Δὲν θὰ εἶχον καμμίαν ἀντίρρησιν, ἐάν αὐτά, τά ὁποῖα εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἦτο δυνατὸν νά ἐφαρμοσθῶσι, χωρὶς νά ἔχωμεν τό ἄτοπον τῆς ἱδρύσεως τοῦ εἰδικοῦ ταμείου. Ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νά ὑπάρξῃ αὐτός ὁ νόμος, ἄλλως, παρά διά τῆς ἱδρύσεως δεκάτου τόν ἀριθμόν εἰδικοῦ ταμείου.

§205Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Αὐτὸ θὰ γίνῃ.

§206Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ἐφόσον, λοιπόν, θὰ γίνῃ αὐτό, ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἴπατε ἀπαντῶντες εἰς τόν ἀξιότιμον Συνάδελφον, δὲν ἦσαν τόσον σαφῆ, ὥστε νά πείσουν καὶ ἐμὲ ὅτι δὲν πρόκειται περὶ ἱδρύσεως εἰδικοῦ Ταμείου. Ἀλλ’ ὁ σκοπός τόν ὁποῖος ἐπιδιώκετε τῆς καταπολεμήσεως τοὐτέστι τῆς νόσου τῆς ἐλαίας, διὰ συνεισφορῶν τῶν κατοίκων, θά ἦτο δυνατὸν νά γίνῃ χωρὶς νά ὑπάρχῃ οὔτε λέξις ταμεῖον, οὔτε τίποτε, θὰ ἦτο δυνατὸν νά γίνῃ δι’ ἑνός γενικοῦ νόμου, προβλέποντος τά ἑξῆς, ὅτι ὁσάκις ἀναφανῇ ἡ νόσος αὕτη τῆς ἐλαίας, ἢ οἱαδήποτε ἄλλη νόσος, χωρὶς νά ὑπάρχῃ ἀνάγκη ἱδρύσεως ἑκάστοτε εἰδικοῦ ταμείου τὸ Κράτος θὰ ἐπιλαμβάνηται τῆς καταπολεμήσεως τῆς νόσου τῆς περιφερείας διά συνεισφορᾶς τῶν κατοίκων...

§207Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Πῶς θά γίνεται ἡ συνεισφορά;

§208Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ὅπως καὶ τώρα.

§209Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργός Ἐθν. Οἰκονομίας). Ἅμα πληρώσωσιν αὐτά τά χρήματα, τί θά γίνουν;

§210Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Θὰ τὰ εἰσπράξῃ τὸ Κράτος.

§211Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Θὰ τὰ ἀναγράφῃ εἰς χωριστὸν λογαριασμόν; Ὑποθέσατε, ὅτι ἀπό τήν Κοζάνην εἰσπράττονται 80.000 δραχμῶν, αὐτά τά χρήματα τί θά γίνουν; Θὰ ἀναγραφοῦν εἰς τά ἔσοδα τοῦ Κράτους καὶ τότε ἢ θά πρέπῃ νὰ ἀναγραφῇ καὶ εἰς τὰ ἔξοδα ἴσον ποσόν, ἢ δὲν θὰ ἀναγραφῇ εἰς τὰ ἔξοδα ἡ διάθεσις τῶν 80.000 δραχμῶν, τό ἀποτέλεσμα ποῖον θὰ εἶναι;

§212Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ἡ ἐπιστροφή τῶν χρημάτων.

§213Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Παρακαλῶ, ὁμιλοῦμεν λογιστικῶς. Ἐὰν δὲν ἀναγραφῇ εἰς τὰ ἔξοδα τὸ κονδύλιον τῶν 80.000, τότε τό ποσόν αὐτό θὰ διατεθῇ εἰς τὰς ἀνάγκας τάς ὁποίας ἀναγράφει ὁ προϋπολογισμός.

§214Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ὄχι, διότι ἔχομεν καὶ ἀποδόσεις εἰς τὸν Προϋπολογισμόν.

§215Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Παρακαλῶ, εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους ἀναγράφονται τὰ ἔσοδα καὶ τὰ ἔξοδα. Ἐάν ἀναγραφῇ ἔσοδόν τι, περιέρχεται εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον ὡς πόρος τοῦ Κράτους. Διὰ νὰ βγῇ ἀπὸ αὐτό, πρέπει νὰ ὑπάρξῃ διάταξις ἐν τοῖς ἐξόδοις περὶ ἀποδόσεως. Ἐάν δὲν ὑπάρξῃ τοιαύτη διάταξις, τὰ χρήματα ταῦτα θὰ διατεθῶσιν ὑπὲρ τῶν ἀναγκῶν τοῦ Κράτους τῶν ἀναγεγραμμένων εἰς τὰ ἔξοδα. Λοιπόν, ἀναγράφονται αἱ 80.000 εἰς τὰς ἀποδόσεις. Ποῖος θὰ τὰς διαχειρισθῇ;

§216Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ὅποιος τὰς ἔδωκε, θὰ τὰς πάρῃ πίσω.

§217Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Ὄχι. Ποῖος θὰ ἐκδώσῃ τὰ ἐντάλματα ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων θὰ γίνῃ ἡ πληρωμή;

§218Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας.

§219Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Μάλιστα, ἀλλ’ εἰς τὸ τέλος τοῦ ἔτους, ἐὰν δὲν διετέθησαν, τί θὰ γίνῃ;

§220Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Θὰ μείνῃ περίσσευμα.

§221Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Αὐτὸ λέγεται ἀδιάθετος πίστωσις, ἡ ὁποία περιέρχεται εἰς τὸ κοινὸν ταμεῖον.

§222Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον προβλέπει περὶ τῆς δαπάνης πρῶτον καὶ εἶτα περὶ τῆς διαθέσεως, δηλαδή, θὰ ἐμφανισθῇ πρῶτον ἡ ἀνάγκη τῆς δαπάνης καὶ εἶτα θὰ ἐκδοθῇ τὸ Διάταγμα πρὸς ἐνέργειαν τῆς εἰσπράξεως.

§223Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Κατὰ τὸ ἡμέτερον λογιστικὸν σύστημα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ δαπάνη πρίν ἢ εἰσπραχθοῦν τὰ χρήματα καὶ ἀναγραφῇ πίστωσις εἰς τὸν Προϋπολογισμόν. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δαπάνη ἐκ τοῦ Προϋπολογισμοῦ, χωρὶς νὰ ἔχῃ ἀναγραφῇ πίστωσις εἰς αὐτόν; Διότι, ὅταν ὁμιλῶμεν περὶ λογιστικοῦ, πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει μας τὸν ἡμέτερον λογιστικὸν νόμον. Ἀνεγράφη, λοιπόν, δαπάνη 80.000 δραχμῶν διὰ τὰς ἐλαίας τῆς Κοζάνης, ἐὰν αὗται αἱ 80.000 δραχ. δὲν διατεθῶσιν ἐντὸς τοῦ ἔτους ἐκείνου, θὰ ἀποτελέσωσιν ἀδιάθετον πίστωσιν. Αὐτὸ λέγει ὁ ἡμέτερος λογιστικὸς νόμος καὶ δὲν δύνασθε νὰ τὸ εἴπητε ἄλλως. Θὰ ἔχητε, λοιπόν, μίαν δοσοληψίαν μὲ τὸ Κράτος, ἵνα τὸ ἑπόμενον ἔτος ἀναγράφῃ τὸ ὑπόλοιπον τῆς ἀδιαθέτου πιστώσεως καὶ τὴν νέαν πρόσοδον τοῦ ἔτους ἐκείνου.

§224Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Μάλιστα.

§225Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Τί ἄλλο κάμνει τὸ νομοσχέδιον; Αὐτό τὸ ὁποῖον ζητεῖτε, νὰ κρατῆται εἰς λογαριασμός.

§226Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ναί, ἀλλὰ ἐντὸς τοῦ Προϋπολογισμοῦ.

§227Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Ὄχι ἐντός, ἐκτός, ὥστε ἡ ἀδιάθετος πίστωσις νὰ μὴ ἀποδοθῇ, ἀλλὰ νὰ μεταφερθῇ εἰς νέον.

§228Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Καθ’ ἡμέραν παρουσιάζονται τοιοῦτοι λογαριασμοί. Ἐγὼ θέλω νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς. Ἀφοῦ συνεφωνήσαμεν κατ’ ἀρχήν, ὅτι πρέπει νὰ ἀποφεύγωμεν, ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερον, τὰς παραφυάδας αὐτὰς τῶν Ταμείων...

§229Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Ὄχι. Δὲν συνεφωνήσαμεν. Ἄλλο εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἀποφεύγωμεν καὶ ἄλλο τοῦτο.

§230Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Δὲν δύνασθε νὰ ἀποφύγητε τίποτε, ἐὰν θέσητε αὐτήν τήν ἀρχήν. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχῃ κανέν. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ καταργήσωμεν καὶ αὐτά, τὰ ὁποῖα ἱδρύθησαν εἰς περιστάσεις, καθ’ ἃς ἦταν ἴσως πολύ χρήσιμα. Ὅλα αὐτά τὰ ταμεῖα εἶναι παραφυάδες τοῦ Προϋπολογισμοῦ, καταστρέφουν τήν λογιστικὴν ἑνότητα τοῦ Προϋπολογισμοῦ, κάμνουσι νά χάνωνται τά ἴχνη τῆς ταμειακῆς ὑποστάσεως τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Ἐδημοσιεύθη ὁ προσωρινός ἀπολογισμός τοῦ 1914 καὶ ἀκόμη μέχρι σήμερον, ποὺ λήγει σχεδὸν καὶ τὸ 1916, δὲν γνωρίζομεν τήν κατάστασιν τῶν εἰδικῶν ταμείων τοῦ 1914, διότι δὲν κατώρθωσεν οὔτε τὸ Λογιστήριον, οὔτε ἡ ἄλλη ὑπηρεσία νὰ συγκεντρώσῃ τὰ ἀποτελέσματα τῆς διαχειρίσεως τῶν ταμείων αὐτῶν κατὰ τὸ 1914. Ἔχομεν, λοιπόν, ὅλα τά ἄτοπα αὐτά ἐκ τῆς κακῆς διαχειρίσεως τῶν Ταμείων καὶ διὰ τοῦτο ἐγὼ ἐνόμιζον, ὅτι, χωρὶς νὰ παροραθῇ ὁ καλὸς σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου, θά ἦτο δυνατόν, ἱδρυομένης μερίδος λογιστικῆς...

§231Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Δὲν ἔχει μερίδας ὁ Προϋπολογισμός.

§232Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Θὰ τὸ εὕρητε σεῖς μόνος. Ὑπάρχουσι τοιαῦται μερίδες ἀπειράριθμοι εἰσπράξεως χρημάτων πρὸς ἀπόδοσιν καὶ πρὸς χρησιμοποίησιν δι’ εἰδικοὺς σκοπούς. Τί ἄλλο κάμνει τό Κράτος, παρά νά εἰσπράττῃ χρήματα ἀπό τόν φόρον τοῦ οἰνοπνεύματος διὰ νὰ τὰ ἀποδώσῃ εἰς τὸ Ταμεῖον τῆς Ἀμύνης; Τὶ ἄλλο κάμνει τό Κράτος, παρὰ νὰ εἰσπράττῃ χρήματα ἀπὸ τὸν τελωνειακὸν δασμόν, διά νά τὰ ἀποδώσῃ εἰς τὸ Ταμεῖον τῆς Ἀμύνης; Ὅλα αὐτὰ ἀποτελοῦσι μέσα εἰς τόν Προϋπολογισμόν κατ’ ἀνάγκην μίαν μερίδα διαχειρίσεως περὶ τοῦ τὶ εἰσπράττει καὶ τὶ ἀποδίδει.

§233Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Αὐτὰ τά διαχειρίζεται διά τοῦ εἰδικοῦ ταμείου. Ἐκεῖνα τά ὁποῖα δὲν διαχειρίζεται διὰ τοῦ εἰδικοῦ ταμείου, δὲν ἔχουσι μερίδας. Ὁ τρόπος τῆς ἱδρύσεως μερίδων, δηλαδή, χρεωπιστώσεως δαπανῶν καὶ εἰσπράξεων, ἀσχέτως πρός τόν Προϋπολογισμόν, λέγεται εἰδικὸν ταμεῖον.

§234Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ἤδη ὑπάρχει ἕν κονδύλιον εἰς τὸν Προϋπολογισμόν, περὶ ἀποδόσεως ὡρισμένου ποσοῦ ἐκ τοῦ φόρου τοῦ οἰνοπνεύματος διὰ τὸ ταμεῖον τῶν οἰνοπαραγωγῶν τῆς Λευκάδος, ἐάν δὲν ἀπατῶμαι.

§235Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Ἔχει χωριστὸν ταμεῖον.

§236Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Δὲν εἶναι ὅμως τοῦ Κράτους. Εἰδικὸν Ταμεῖον.

§237Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Δὲν εἶναι τοῦ Κράτους.

§238Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ἐφ’ ὅσον δὲν εἶναι αὐτό τοῦ Κράτους, διατὶ νὰ μὴ ὑπάρχῃ καὶ διά τήν ἐλαίαν ὅμοιον;

§239Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Καὶ τοῦτο δὲν εἶναι τοῦ Κράτους.

§240Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ἀκριβῶς. Ἐφόσον δὲν εἶναι τοιοῦτον, δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἱδρυθῇ ὡς δέκατον εἰδικὸν ταμεῖον. Ὅλη ἡ ἀντίρρησίς μου εἶναι, ὅτι δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι καλὸν νὰ ἱδρυθῇ καὶ ἕτερον εἰδικὸν ταμεῖον κοντὰ εἰς τὰ ἄλλα, τά ὁποῖα ὑπάρχουσιν εἰς τόν Προϋπολογισμὸν καί τά ὁποῖα ὀφείλουσιν, ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον, νὰ καταργηθῶσιν. Εἶναι, λ.χ., τὸ τοῦ Λαχείου, τό ὁποῖον οὔτε ἀπὸ τούς φόρους τοῦ Κράτους παίρνει τίποτε, οὔτε δίδει. Μίαν διαχείρισιν χωριστὴν ἔχει. Εἰσπράττει τάς προσόδους τοῦ λαχείου καὶ τάς ἀποδίδει εἰς ἕτερα εἰδικὰ ταμεῖα, τοῦ Στόλου καὶ τῶν Ἀρχαιοτήτων. Μὲ αὐτάς τάς παραφυάδας καταστρέφεται ἡ λογιστική ἑνότης τοῦ Προϋπολογισμοῦ καὶ δι’ αὐτόν τόν λόγον εἶμαι καί ἐγώ σύμφωνος μέ τήν ἐκφρασθεῖσαν ἀντίρρησιν, ὅτι, ἐάν πρόκειται περί ἱδρύσεως εἰδικοῦ ταμείου, κακῶς διετυπώθη τό νομοσχέδιον, χωρίς ὅμως νά εἶναι κακός καί ὁ τεχνικός προορισμός, ὁ ἄλλος, ὁ τῆς καταπολεμήσεως τῆς νόσου, διά τόν ὁποῖον νομίζω, ὅτι δύναται τό νομοσχέδιον πολύ καλά νά χρησιμεύσῃ ὡς βάσις διά νά καταπολεμηθῶσι τοιαῦται νόσοι διά τῆς ἐνισχύσεως τῶν ἐνδιαφερομένων κατοίκων.

§241Ε. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Εἶναι εὐχάριστον, κ. Συνάδελφοι, ὅτι βλέπομεν τήν παρέμβασιν τοῦ Κράτους, ὄχι μόνον ὑπὸ τήν μορφήν τήν συνήθη, τήν δεσποτικήν, ἀλλὰ καὶ ὑπὸ τὴν ὑπηρετικήν. Πρὸ δύο μηνῶν περίπου, εἴχομεν τήν ἐπέμβασιν τοῦ Κράτους διὰ τήν θεραπείαν τῶν νοσημάτων τῆς ἀμπέλου, εἴχομεν τήν ἐπέμβασιν τοῦ Κράτους πρὸς προμήθειαν χαλκοῦ καὶ θείου καί τήν ἐγγύησιν αὐτοῦ πρὸς παροχὴν τῶν δανείων. Τώρα βλέπομεν τήν ἐπέμβασιν τοῦ Κράτους καὶ πρὸς θεραπείαν τῆς ἐλαίας. Δὲν θὰ ἐκταθῶ περισσότερον, Κύριοι, διότι παρῆλθε καὶ ἡ ὥρα...

§242Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Αὐτὸ εἶναι ὡραῖον. Νὰ μή ἐκταθῆτε, διότι ἐπείσθημεν.

§243Ε. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Μόνον εὑρίσκω μίαν ἀτέλειαν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, ἀτέλειαν ἀντίθετον ἄκρως περὶ τὰς τῶν ἄλλων Συναδέλφων. Εὑρίσκω τό νομοσχέδιον περιωρισμένον. Ἐγὼ θὰ ἤθελον τήν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου ὀλίγον γενναιοτέραν καὶ μετὰ περισσοτέρου θάρρους νά φέρῃ τὸ νομοσχέδιον διά τοῦ κ. Ὑπουργοῦ εἰς τὴν Βουλήν. Ἤθελον νὰ ἐπεκταθῇ ἡ ἐπέμβασις τοῦ Κράτους καὶ πρὸς βελτίωσιν τῆς ἐλαίας καὶ πρὸς ἐπέκτασιν τῆς καλλιεργείας. Τολμῶ νά ὑποβάλω τροπολογίαν πρὸς βελτίωσιν τῆς ἐλαίας καὶ ἐπέκτασιν τῆς καλλιεργείας αὐτῆς.

§244Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Δὲν ἀφήνετε ἕν—ἕν; Ὁρίσατε, κ. Πρόεδρε.

§245ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λαγουδάκης ἔχει τόν λόγον.

§246Κ. ΛΑΓΟΥΔΑΚΗΣ. Κύριοι, ἐγώ εἶμαι κατά τοῦ νομοσχεδίου. Δὲν ἠδυνήθην δὲ νὰ πεισθῶ περὶ τοῦ ἐναντίου μὲ ὅλην τήν θαυμασίαν ἀγόρευσιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Καὶ εἶμαι κατὰ τοῦ νομοσχεδίου διὰ δύο λόγους. Πρῶτον, διότι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἶναι φορολογικόν, διότι ἐπιβάλλει φορολογίαν νέαν εἰς τούς ἐλαιοκτήμονας τοῦ Κράτους, εἶναι δὲ ἀρκετοὶ οἱ φόροι ἐκεῖνοι, οἵτινες πληρώνονται μέχρι σήμερον. Τοὐλάχιστον, ἐν Κρήτῃ τὸ φορολογικὸν σύστημα, τὸ ὁποῖον ἔχομεν σήμερον καὶ μὲ τήν φορολογίαν ἐκείνην, τήν ὁποίαν ἐπιβάλλομεν διὰ τήν συντήρησιν τῆς ἀγροφυλακῆς, τό ἔλαιον τῆς Κρήτης πληρώνει 20% περίπου ἐπί τῆς ἐξαγωγῆς. Ἐάν, λοιπόν, θέσωμεν καί νέους φόρους εἰς τό ἔλαιον τῆς Κρήτης, τότε οἱ φόροι αὐτοί θὰ εἶναι δυσβάστακτοι καὶ θά εἶναι πρός μεγίστην ζημίαν τῶν κτηματιῶν τῆς νήσου. Δεύτερον, εἶμαι κατὰ τοῦ νομοσχεδίου, διότι δι’ αὐτοῦ ἱδρύονται θέσεις νέαι, ἐνῷ δὲ τό Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἀριθμεῖ ἑκατοντάδας ὅλας ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι δύνανται νά ἀναλάβωσι μίαν τοιαύτην ὑπηρεσίαν, τήν ὁποίαν δημιουργεῖ τὸ νομοσχέδιον αὐτό, διά τοῦ νομοσχεδίου διορίζονται καὶ νέοι πάλιν ὑπάλληλοι. Ἐκτὸς τούτου, τὸ Κράτος διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ὑπεισέρχεται εἰς τήν διοίκησιν καὶ διαρρύθμισιν τῆς ἰδιωτικῆς περιουσίας τῶν πολιτῶν, δηλαδή, ἔρχεται τὸ Κράτος καὶ λέγει, ὅτι.— Κύριε, θὰ πληρώνῃς τόσον φόρον διά νά ἀναλάβω ἐγὼ, τὸ Κράτος, νὰ σοῦ θεραπεύσω τὰ ἐλαιόδενδρά σου, τά ὁποῖα πάσχουσιν ἀπὸ αὐτήν τήν ἀσθένειαν. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ὅμως, μοὶ φαίνεται, ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ παρέλκει καθολοκληρίαν. Δὲν πρέπει νὰ ψηφίσωμεν τοιοῦτο νομοσχέδιον, ἐφόσον μάλιστα λέγει, ὅτι, ὁσάκις παρουσιασθῇ ἡ νόσος εἰς μίαν περιφέρειαν τοῦ Κράτους, θὰ ἐπιβάλληται διὰ Διατάγματος φορολογία εἰς τὸ διαμέρισμα ἐκεῖνο, ἐκ τῆς ὁποίας φορολογίας θὰ φροντίζῃ τὸ Κράτος διὰ τὴν θεραπείαν τῶν παρουσιαζομένων νοσημάτων. Δὲν λέγω, ὅτι τὸ Κράτος δὲν πρέπει νὰ ἐπεμβαίνῃ εἰς τὴν θεραπείαν τῶν παρουσιαζομένων νοσημάτων εἰς τὰ διάφορα δένδρα τοῦ Κράτους, φρονῶ μάλιστα, ὅτι ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἀναλαμβάνῃ τοιαύτας ἐργασίας, ἀλλὰ δὲν νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἐπιβάλλῃ φορολογίαν εἰς τοὺς ἀνθρώπους ἐκείνους, τῶν ὁποίων αἱ ἰδιοκτησίαι ὑποφέρουσιν ἀπὸ τοιαῦτα νοσήματα, ἀλλὰ μοὶ φαίνεται, ὅτι πρέπει τὸ Κράτος ἐξ ἰδίων νὰ δαπανᾷ διὰ τὴν θεραπείαν τῶν τοιούτων νόσων, τοσούτῳ μᾶλλον καθ’ ὅσον καὶ τὸ Κράτος ζημιοῦται πολὺ ἐκ τῶν τοιούτων νοσημάτων, οἱ πολῖται δὲ ἀρκετοὺς φόρους πληρώνουν σήμερον, ὥστε νὰ ὑποχρεοῦται τὸ Κράτος νὰ μεριμνᾷ περὶ τῶν ἀναγκῶν τούτων, ἀφοῦ ἄλλως τε οὐδόλως μεριμνᾷ τὸ Κράτος διὰ τὸν σπουδαιότατον αὐτὸν παράγοντα, τὴν γεωργίαν. Μοὶ φαίνεται, λοιπόν, ὅτι πρέπει τὸ Κράτος ἐξ ἰδίων νὰ ἐξοδεύῃ διὰ τὴν θεραπείαν τῶν τοιούτων νόσων τοσούτῳ μᾶλλον καθόσον διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ εἰς τὴν εἰσαγωγὴν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀποδεικνύει, ὅτι ἡ καταστροφὴ μέρους τῆς ἐσοδείας ἐλαίου τῆς Κερκύρας προσῆψεν εἰς τὸ Δημόσιον ζημίαν ἄνω τῶν 700.000 δραχμῶν. Λοιπόν, ἀφοῦ οἱ κάτοικοι πληρώνουσι βαρυτάτους φόρους, διὰ ποῖον λόγον τὸ Κράτος νὰ μὴ ἀναλαμβάνῃ ἐκ τοῦ Δημοσίου Ταμείου τὴν θεραπείαν τῶν τοιούτων παρουσιαζομένων ἀσθενειῶν, παρὰ νὰ ἐπιβάλλῃ φόρους εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θέλουσι νὰ θεραπεύσωσι τοιαύτας ἀσθενείας; Φρονῶ, κατὰ τὴν ἐμὴν γνώμην, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ψηφισθῇ, διότι δύναται ἀξιόλογα τὸ Κράτος νὰ προμηθεύηται διὰ τῶν ὑπαρχόντων ὑπαλλήλων τὰ φάρμακα, τὰ ὁποῖα ἡ ἐπιστήμη θὰ ἀποδείξῃ ὅτι εἶναι ἱκανὰ διὰ τὴν θεραπείαν τῶν ἀσθενειῶν. Ὅταν θὰ παρουσιασθῶσιν αἱ ἀσθένειαι εἰς μίαν περιφέρειαν διὰ Β. Διατάγματος, νὰ ὑποχρεοῦνται οἱ κάτοικοι οἱ ἔχοντες ἐλαιόδενδρα νὰ ἀγοράζωσι τὰ φάρμακα, τὰ ὁποῖα τὸ Κράτος θὰ προμηθεύῃ διὰ τὴν θεραπείαν τῶν ἐλαιῶν καὶ τοιουτοτρόπως θὰ πληρώνουσι πάλιν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θὰ ἔχωσιν ἀνάγκην, χωρὶς νὰ γίνωνται ἰδιαίτερα ταμεῖα, τὰ ὁποῖα ἐκτὸς τοῦ ὅτι εἶναι φορολογικά, εἶναι καὶ ἐπικίνδυνα.

§247Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, πλεῖστα εἶνε τὰ ἔντομα, τὰ ἐπιβλαβῆ καὶ πλεῖσται εἰσὶν αἱ ἀσθένειαι τῆς ἐλαίας, τὸ ἐπιβλαβέστερον ὅμως τῶν ἐντόμων εἶναι ὁ δάκος. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἐὰν εὐαρεστῆται, νὰ μὲ ἀκούσῃ...

§248Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Ἀκούω.

§249Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Τὸ ἔντομον αὐτὸ ὑφίσταται πάντοτε ἐν τοῖς ἐλαιοδένδροις καὶ ἐπιφέρει πραγματικὰς καταστροφὰς ἐκείνας, ἃς ἠκούσαμεν παρὰ τοῦ προλαλήσαντος καὶ ἀναγράφονται καὶ ἐν τῇ αἰτιολογικῇ ἐκθέσει τοῦ νομοσχεδίου. Ἀλλὰ πότε ἐπιφέρει αὐτὰς τὰς καταστροφάς; Ὅταν διὰ τῶν καιρικῶν μεταβολῶν ἐπαυξάνεται τὸ ἔντομον αὐτό, κατὰ συνέπειαν, ἀφοῦ τὸ ἔντομον τοῦτο ὑφίσταται διαρκῶς, πρέπει νὰ καταδιώκηται καὶ νὰ καταπολεμῆται τὸ ἔντομον τοῦτο καὶ ἰδίως πρέπει ὁ γεωργὸς ἀπὸ τὰ τέλη Αὐγούστου καὶ καθ’ ὅλον τὸν Σεπτέμβριον, τοὐλάχιστον, ὁσάκις ἔχομεν ἐσοδείαν, νὰ μεταχειρίζηται τὰ μέσα καὶ φάρμακα πρὸς καταπολέμησιν αὐτοῦ. Ἑπομένως, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποδεχθῶμεν, ὅτι ἐν ὡρισμένῃ περιφερείᾳ δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ τρόπος καὶ τὸ φάρμακον πρὸς καταπολέμησιν τοῦ ἐντόμου τούτου...

§250Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Τὸ αὐτό φάρμακον.

§251Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Τὸ αὐτό φάρμακον εἰς ὡρισμένας περιφερείας, διότι, ἐάν μεταχειρισθῶμεν αὐτὰ ἐντὸς ὡρισμένης ἀκτῖνος, οὐδὲν θὰ πράξωμεν, διότι θὰ ἐπιπέσωσι τὰ ἔντομα, τὰ ὁποῖα ὑπάρχουσιν ἐντὸς τῆς ἀκτῖνος ταύτης ἐπὶ τῶν ἐλαιῶν καὶ θά ἐπιφέρωσι τὴν καταστροφήν ἐκείνην ὡς νά μή μετεχειριζώμεθα τὸ φάρμακον διά τοῦ ὁποίου καταπολεμεῖται τὸ ἔντομον αὐτό. Λοιπόν, ἐπιβάλλεται, καθὼς εἶπον προηγουμένως, ἡ καταπολέμησις νά εἶναι γενική, ἀλλ’ ἡ καταπολέμησις αὕτη γίνεται κατ’ ἔτος; Ὄχι. Δὲν γίνεται κατ’ ἔτος, καὶ δὲν γίνεται κατ’ ἔτος, διὰ τὸν ἑξῆς λόγον, διότι κατ’ ἔτος δὲν ἔχομεν παραγωγήν ἐλαιῶν καὶ ἀφοῦ δὲν ἔχομεν παραγωγήν ἐλαιῶν, εἰς ἑκάστην περιφέρειαν κατ’ ἔτος, ἀλλά κατὰ δεύτερον ἔτος, ἑπομένως κάθε δύο ἔτη θά ἐφαρμόζεται ἡ καταδίωξις τοῦ ἐντόμου τούτου διά τοῦ ἀπαιτουμένου φαρμάκου εἰς τρόπον...

§252Ξ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Διὰ τῶν δάκων γίνεται;

§253Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Διότι ὁ δάκος δὲν κάμνει τίποτε ἄλλο παρὰ νά πηδᾷ ἀπὸ ἐλαίας εἰς ἐλαίαν, νά ἐπαφίῃ τὸ ὠόν του καὶ οὕτω ἡ μύγα αὕτη εἶναι δυνατὸν νά καταστρέψῃ χιλιάδας ἐλαιοκάρπου καθ’ ἑκάστην. Ἀλλά, Κύριοι, ἡ καταπολέμησις τοῦ ἐντόμου τούτου καὶ ἡ καταπολέμησις τῶν ἀσθενειῶν αὐτῶν τῆς ἐλαίας, δὲν εἶναι ἡ αὐτή μὲ τὰς ἀσθενείας αἱ ὁποῖαι παρουσιάζονται εἰς ἄλλα δένδρα καὶ εἰς τήν ἄμπελον. Ἡ καταπολέμησις τῶν ἀσθενειῶν τῆς ἀμπέλου εἶνε εὐκολωτάτη, ὑπεδείχθη ἅπαξ, δίς, τρὶς καὶ τετράκις παρά τῶν γεωπόνων, ἐγένετο καταληπτὴ παρὰ τῶν γεωργῶν, οἵτινες ἐφαρμόζουν αὐτήν, ἡ καταπολέμησις ὅμως τοῦ δάκου καὶ τῶν ἄλλων ἀσθενειῶν κατὰ τῆς ἐλαίας, δὲν εἶναι τόσον εὔκολος, ὅσον φανταζόμεθα, κατά συνέπειαν ἀπαιτοῦνται εἰδικοὶ τρόποι τῆς καταπολεμήσεως τῶν ἀσθενειῶν τούτων καὶ ὡς ἐκ τούτου πολύ ὀρθῶς ἔρχεται τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ διὰ νά συνδράμῃ τούς γεωργούς.

§254Κ. ΛΑΓΟΥΔΑΚΗΣ. Ὅπως συνείθισαν οἱ ἄνθρωποι διὰ τήν θεραπείαν τῆς ἀμπέλου καὶ τὸν περονόσπορον, τοιουτοτρόπως θὰ συνειθήσωσι καί διά τήν θεραπείαν τῆς νόσου τῆς ἐλαίας, ὁσάκις ὁδηγοῦνται ὑπὸ τῆς γεωργικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Κράτους, δὲν χρειάζεται παρὰ νὰ παρέχωνται τὰ φάρμακα τά ἀναγκαῖα. Δὲν πρέπει νά ἐπιβληθῶσι νέα βάρη πρὸς θεραπείαν τῶν ἀσθενειῶν αὐτῶν.

§255Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ὁ πάγος εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θεραπεύει τόν δάκον.

§256Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Ἐφαρμόσατέ τον πρῶτον ὑμεῖς, διὰ νὰ ἴδωμεν τὰ ἀποτελέσματα καὶ ἔπειτα θὰ τὸ ἐφαρμόσωμεν καὶ ἡμεῖς, διότι ἡμεῖς εἰς τήν Κεφαλληνίαν ἐσυνειθίσαμεν τὰ πειράματα νά γίνωνται πρῶτον ἀπὸ ἄλλους καὶ ἔπειτα νά τὰ ἐφαρμόζωμεν. Ἄλλως τε, κ. Συνάδελφε, ὡς προεῖπον, ἡ μὴ καταπολέμησις εἴς τινα περιφέρειαν, ματαιώνει πᾶσαν ἄλλην τοιαύτην ἐργασίαν, ἑπομένως διὰ νὰ ἐπιτευχθῇ ὁ ἐπιδιωκόμενος σκοπός, πρέπει νὰ ἐξαναγκασθῶσι καὶ οἱ γεωργοὶ νά βοηθῶσιν ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐπιμελῶνται τήν καταδίωξιν τῶν ἐντόμων καὶ τῶν ἀσθενειῶν καὶ διὰ νά ἐξαναγκασθῶσι πρέπει νά ἀναγραφῶσι σχετικαὶ ποινικαὶ διατάξεις ἐν τῷ νομοσχεδίῳ διὰ τῶν ὁποίων νὰ ἐξαναγκάζωνται πρὸς τοῦτο οἱ γεωργοί. Κατὰ δεύτερον λόγον, Κύριοι, ἔρχομαι εἰς τήν φορολογίαν.

§257Κ. ΑΙΓΙΑΛΕΙΔΗΣ. Ἐδῶ δὲν προβλέπει περὶ τακτικῆς θεραπείας, νὰ ὑποδείξῃ εἰς τόν κόσμον κατὰ τίνα τρόπον θὰ γίνεται ἡ θεραπεία.

§258Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Νὰ ὑποχρεώσωμεν τήν ἐφαρμογήν, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν δύο ἢ τρία πρόσωπα νὰ ἐπιβληθῶσι καὶ νὰ κάμωσιν ἐκεῖνα, τά ὁποῖα κάθε γεωργός δύναται νὰ κάμνῃ εἰς τὸ κτῆμα του. Τέλος πάντων, εἶναι σκέψις ἰδική σας.

§259ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πρέπει νὰ εἶναι γενικὴ ἡ θεραπεία.

§260Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Βεβαιώτατα, γενική. Ὡς πρός τήν φορολογίαν, ἔχω νὰ παρατηρήσω, Κύριοι, τὸ ἑξῆς ἐν συντομίᾳ διὰ νὰ τελειώνωμεν γρήγορα, ὅτι ἔχει ἐπιβληθῆ καὶ ἄλλη φορολογία πρός καταπολέμησιν τῆς φυλλοξήρας. Σήμερον παρουσιάζεται ἄλλη φορολογία πρὸς καταπολέμησιν τοῦ δάκου καὶ τῶν ἄλλων ἀσθενειῶν τῆς ἐλαίας, αὔριον ἴσως παρουσιασθῶσιν καὶ ἄλλαι, ὡς ἐκ τούτου, φρονῶ, καὶ πρὸς διευκόλυνσιν τῆς ὑπηρεσίας τῶν Τελωνείων, αἱ ὁποῖαι εἶνε ἐπιβεβαρυμέναι διὰ διαφόρων φορολογιῶν, ὡς, λ. χ., τήν φορολογίαν τῆς ἀγροφυλακῆς, δημοτικῆς, λιμενικῶν κλπ., ὀρθὸν καὶ καλὸν. Ἀλλά ἐκεῖ ὑπάρχουσιν τὰ Τελωνεῖα διά νὰ εἶναι, διά νὰ διευκολύνωμεν τήν ὑπηρεσίαν, νὰ ἐπιβληθῇ μία φορολογία πρός καταπολέμησιν τῶν διαφόρων ἀσθενειῶν καὶ ἐπιβλαβῶν ἐντόμων τῶν δένδρων καὶ τῆς ἀμπέλου. Παρατηρῶ ὅμως, ὅτι ἡ φορολογία, ἡ ὁποία ἐπιβάλλεται διά τοῦ νομοσχεδίου τούτου εἰς τήν Ἑπτάνησον, δὲν εἶναι ἀνάλογος μὲ τήν φορολογίαν, ἡ ὁποία ἐπιβάλλεται εἰς τά λοιπά μέρη τῆς Ἑλλάδος καὶ ὡς ἐκ τούτου ὀφείλω νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχήν τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, πρός τοῦτο, ἵνα πληρώνωμεν καὶ ἡμεῖς τήν ἀνάλογον φορολογίαν, διότι ἡ Ἑπτάνησος διά τοῦ νομοσχεδίου θὰ πληρώνῃ 10–20% τοῦ εἰσπραττομένου φόρου, εἰς δὲ τήν λοιπήν Ἑλλάδα, ἕν ἢ δύο λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν, συνεπῶς εἶνε δυσανάλογος ἡ φορολογία.

§261Κ. ΑΙΓΙΑΛΕΙΔΗΣ. Πόσον ἔρχεται ἐπὶ τοῖς ἑκατόν;

§262Σ. ΣΤΑΗΣ. Εἶναι διπλασία ἢ τετραπλασία ἡ φορολογία.

§263Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Βεβαιώτατα, εἶναι 10–20% ἐπὶ τῆς ἀξίας, ἥτις, ἄν ὑπολογίσωμεν ὅτι θὰ ἐπιβαρυνθῇ μὲ τὸ ἐλάχιστον ὅριον ἤτοι μὲ 10%, θὰ πληρώνῃ τοὐλάχιστον δραχ. 1.50 εἰς 52 ὀκάδας, ἐνῷ εἰς τήν λοιπήν Ἑλλάδα θὰ πληρώνῃ μὲ τὸ ἐλάχιστον ὅριον ἕν λεπτὸν κατ’ ὀκᾶν, ἤτοι 52 λεπτά.

§264Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν κλπ.). Τὸ δυσανάλογον πῶς γράφεται; Τὸ τρισανάλογον γράφεται μὲ ἰῶτα. (Ἱλαρότης).

§265Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Λοιπόν, θὰ παρακαλέσω τόν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει...

§266Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Ναί, εἶναι δυσανάλογος...

§267Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Καὶ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ὡς ἐκ τῶν πολλῶν φορολογιῶν, αἵτινες ἐπιβαρύνουσι τὸ ἔλαιον τῆς Ἑπτανήσου, δὲν εἶναι δυνατόν, ἐξαγόμενον, νὰ συναγωνίζηται μὲ τὰ λοιπὰ ἔλαια τοῦ Κράτους, γνωστοῦ ὄντος, ὅτι τοῦτο εἶν’ ἐπιβεβαρυμένον μὲ τό 18% τῆς ἀξίας φόρου δημοσίου, 2% ἐπαρχιακοῦ, 1% λιμενικοῦ καὶ 1% ἀγροφυλακῆς.

§268ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φούμης.

§269Κ. ΦΟΥΜΗΣ. Ἐπιφυλάσσομαι εἰς τήν βʹ ἀνάγνωσιν, διότι θὰ ὑποβάλω καὶ τροπολογίαν.

§270ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γάτσος.

§271Ν. ΓΑΤΣΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐξηντλήθη, ἐγὼ διερμηνεύω τήν εὐγνωμοσύνην τῆς ἐπαρχίας μου, κατ’ ἐξοχήν ἐλαιοφόρου, διά τήν πρόνοιαν τῆς Κυβερνήσεως.

§272ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περαιωμένη. Ἄρχεται ἡ κατ’ ἄρθρον συζήτησις. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν εἰς αʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον).

§273ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις, διὰ νὰ ἐπαναληφθῇ αὔριον. (Ὥρα 11.5′ μ. μ.)