1916.05.06

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ ΝΑʹ.

ΤΗΣ 6 ΜΑΪΟΥ 1916

Προεδρία κ. Μ. ΘΕΟΤΟΚΗ.

(Ὥρα 6 μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Γνωρίζω πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς. Οἱ ἐκκαθαρισθέντες δικαστικοὶ ὑπάλληλοι ζητοῦν ἐπανόρθωσιν. Ὁ Π. Νικολόπουλος ὑποβάλλει αἴτησιν περὶ καταργήσεως τῶν Λατινικῶν εἰς τὴν Μ. Ἐκπαίδευσιν. Ὁ ὑποδιδάσκαλος Σ. Χατζηδάκης ἐκ Κρήτης ἀναφέρεται, ὑποβάλλων γνώμην περὶ διαρρυθμίσεως τοῦ περὶ ἀφοσιώσεως τῶν λειτουργῶν τῆς Μέσης καὶ Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως νόμου. Ἡ τακτικὴ ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως Ἐπιτροπὴ τῆς Βουλῆς ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὑτῆς ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προκαταρκτικῶν καὶ συμπληρωματικῶν μαθημάτων τῶν δημοτικῶν σχολείων». Οἱ ἐν ταῖς φυλακαῖς Κερκύρας κατάδικοι, ἐγκληματήσαντες ἐν Ἠπείρῳ πρὸ τῆς ἀπελευθερώσεώς της, παρακαλοῦσιν, ὅπως ἀπαλλαγῶσι τοῦ ὑπολοίπου τῆς ποινῆς των. Οἱ ἐν ταῖς φυλακαῖς Κερκύρας κατάδικοι ἐκ τοῦ χωρίου Ζέης τοῦ Νομοῦ Ἀργυροκάστρου παρακαλοῦσιν, ὅπως ἀπαλλαγῶσι τοῦ ὑπολοίπου τῆς ποινῆς των. Χῆραι, μητέρες μονογενῶν ἐπιστράτων ἐξ Ἁλμυροῦ, παρακαλοῦσιν, ὅπως ληφθῇ μέτρον τι διὰ τοὺς υἱούς των. Οἱ κάτοικοι Νησίου παρακαλοῦσιν, ὅπως ἀποσταλῇ θεῖον καὶ θειϊκὸς χαλκός. Ἡ Ἕνωσις τῶν Ἑλλήνων φοιτητῶν ὑποβάλλει αἴτησιν, δι’ ἧς παρακαλεῖ, ὅπως, ἀφοῦ συμφώνως τοῖς περὶ Πανεπιστημίοις νόμοις ὑφίστανται ἐτησίας ἐξετάσεις, ἀπαλλάσσωνται ἀπὸ ἐπανεξετάσεως εἰς τὸ τέλος τῶν σπουδῶν ἐπὶ τῶν ὅλων τῶν μαθημάτων, ληφθῇ δ’ ἐπείγουσα φροντίς, ἰδίᾳ διὰ τοὺς τῆς Νομικῆς Σχολῆς καὶ τοὺς ἐπιστράτους. Οἱ Βουλευταὶ κ.κ. Α. ΜΠΑΣΙΑΣ, Γ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ Α. ΠΕΤΡΑΛΙΑΣ καὶ Ι. ΨΗΛΟΓΑΛΑΝΗΣ συνηγοροῦσι, μεθ’ ὃ παραπέμπεται εἰς τὴν ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως Ἐπιτροπὴν τῆς Βουλῆς. Ἐπίσης ἀνακοινῶ ἔγγραφον τῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορικῆς Πρεσβείας, διαβιβασθὲν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, σχετικὸν μὲ τὸν τορπιλλισμὸν τῆς «Πορτογαλλίας» καὶ περιέχον τὴν ἀκόλουθον ἔκθεσιν περὶ τοῦ γεγονότος.

ΟΘΩΜΑΝΙΚΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΚΗ ΠΡΕΣΒΕΙΑ

ΕΚΘΕΣΙΣ

ὑποβληθεῖσα ὑπὸ τοῦ κυβερνήτου τοῦ ὑποβρυχίου, ὅπερ ἐτορπίλλισεν ἐν τῷ Εὐξείνῳ Πόντῳ τὸ μεταγωγικὸν «Πορτογαλλία», τὸ ὁποῖον οἱ Ρῶσσοι ἰσχυρίσθησαν ὅτι ἦτο πλωτὸν νοσοκομεῖον. Τὴν νύκτα τῆς 29ης πρὸς τὴν 30ὴν Μαρτίου, καθ’ ἣν στιγμὴν τὸ πλοῖον, ἔχον πάντα φωτισμὸν ἐσβεσμένον, ἐγένετο ὁρατόν, ὑπῆρχεν ἕν μόνον λευκὸν φῶς ἐπὶ τοῦ ἱστοῦ. Τὸ πλοῖον διηυθύνετο πρὸς τὴν ἐχθρικὴν ἀποβάθραν. Περὶ τὰ ἐξημερώματα ἐβεβαιώθη, ὅτι τὸ πλοῖον τοῦτο ἦτο καθ’ ὁλοκληρίαν πεφορτωμένον καὶ ὅτι ἐρυμούλκει διάφορα ἐφόλκια, ὑπερπλήρη ἐκ πληρωμάτων. Τὸ πλοῖον τοῦτο εἶχεν ἀγκυροβολήσει ἀκριβῶς ἀπέναντι καὶ πλησίον πολὺ τῆς θέσεως 1. Πάντες οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ ὑποβρυχίου, μηδ’ αὐτοῦ τοῦ κυβερνήτου ἐξαιρουμένου, ἐπεμαρτύρησαν ὅτι τὸ ἐν λόγῳ πλοῖον ἦτο ἐχθρικὸν μεταγωγικόν, ἕτοιμον νὰ ἀποβιβάσῃ στρατεύματα καὶ πολεμοφόδια. Ὅτε ἐπλησιάσαμεν περισσότερον, διεκρίναμεν, ὅτι τὸ πλοῖον ἦτο βεβαμμένον μὲ χρῶμα φαιόν, ὅπερ ἐκύκλου στενὴ ἐρυθρὰ παρυφή, ὅτι ἔφερεν ἐν τῇ πρύμνῃ τὴν Ρωσσικὴν ἐμπορικὴν σημαίαν, ὅτι πολὺ πλῆθος ἀνθρώπων εὑρίσκετο ἐπὶ τῆς γεφύρας του καὶ ὅτι καὶ τὰ ρυμουλκούμενα ἐφόλκια καὶ ἡ μεγάλη λέμβος, ἡ ἀνηρτημένη εἰς τὴν πρύμνην του ἦσαν χρώματος φαιοῦ. Τὸ πλοῖον οὐδαμοῦ ἔφερε τὸ σημεῖον τοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ, τὸ δ’ ἔμβλημα του ὡσαύτως οὐδὲν τοιοῦτον παρουσίαζε. Πασῶν τῶν δοθεισῶν τούτων λεπτομερειῶν, δικαιολογουσῶν τὴν κρίσιν τοῦ κυβερνήτου, ἡ ἐπίθεσις ὁριστικῶς ἀπεφασίσθη. Ἡ πρώτη βολή ἀπέτυχεν, ἀλλ’ ἡ δευτέρα ἐπέτυχε τὸ πλοῖον ἀκριβῶς ὑπὸ τὴν διαβάθραν τοῦ κυβερνήτου, τὴν δ’ ἐκπυρσοκρότησιν τῆς τορπίλλης ἐπηκολούθησεν ἔκρηξις, συνοδευομένη ὑπὸ ὁμοβροντίας, προκληθείσης βεβαίως ἐκ μεγίστης ποσότητος ἐκρηκτικῶν ὑλῶν, τὰς ὁποίας τὸ πλοῖον θὰ περιεῖχεν. Εὐθὺς ἀμέσως τὸ ὑποβρύχιον προσεβλήθη ὑπὸ Ρωσσικοῦ τορπιλλοβόλου. Οὕτως ἀποδεικνύεται, ὅτι τὸ βυθισθὲν πλοῖον οὐδαμοῦ ἔφερε τὸ κανονικὸν σημεῖον, ὅτι ἐρρυμούλκει πρὸς τὸ θέατρον τοῦ πολέμου πολυάριθμα ἐφόλκια πεφορτωμένα στρατευμάτων καὶ οὔτε αὐτὰ ἔφερον σημεῖόν τι τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας, καὶ πρὸς τούτοις, ὅτι τὸ πλοῖον μετέφερεν ἐκρηκτικὰς ὕλας. Ὅθεν, κατὰ τὸ ἄρθρον 8 τοῦ παραρτήματος τῶν εἰλημμένων ἀποφάσεων ἐν τῇ Βʹ Διεθνεῖ Συνδιασκέψει, καὶ ἂν ἀποδεχθῶμεν, ὅτι τὸ πλοῖον ἀνῆκεν εἰς τὴν ὑγιειονομικὴν ὑπηρεσίαν, ἡ βαρεῖα αὕτη παράβασις θὰ τὸ ἐστέρει ἐξ ὁλοκλήρου πάσης προστασίας, ἧς ἤθελον ἰσχυρισθῆ ὅτι ἐδικαιοῦτο. Ἡ Ρωσσικὴ Κυβέρνησις ἰσχυρίζεται, ὅτι τὸ πλοῖον προσεβλήθη διὰ δύο τορπιλλῶν, ὅπερ ἀντιφάσκει πρὸς τὰ γεγονότα. Ἰσχυρίζεται προσέτι, ὅτι τὸ πλοῖον εἶχεν ἐπ’ αὐτοῦ πολυαρίθμους πληγωμένους. Ὅθεν, τὸ πλοῖον τοῦτο οὐδέποτε ἐγένετο ὁρατὸν τὰς προηγουμένας ἡμέρας εἰς τὴν ἀποβάθραν καὶ ὅτι δὲν κατέπλευσεν ἐκεῖ, εἰ μὴ τὴν προηγουμένην νύκτα. Ἐὰν τὸ συμβὰν ἐπροξένησε τὸν θάνατον ἀτόμων, πραγματικῶς προσκεκολλημένων εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ, ἡ Αὐτοκρατορικὴ Κυβέρνησις λυπεῖται σφόδρα διὰ τοῦτο, ἀλλὰ τὴν εὐθύνην ταύτην φέρει ἐξ ὁλοκλήρου ἡ Ρωσσικὴ Κυβέρνησις, ἥτις διέταξε τὴν ἐπιβίβασιν τῶν ἀτόμων τούτων ἐπὶ πλοίου, ἐκτελοῦντος στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν καὶ τιθεμένου εἰς χρῆσιν πρὸς βλάβην τῆς Ὀθωμανικῆς Κυβερνήσεως. Ὁ Βουλευτὴς τῆς Β. Ἠπείρου κ. Β. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ ζητεῖ εἰκοσαήμερον ἄδειαν ἀπουσίας. Ἡ Βουλὴ παρέχει τὴν ἄδειαν. Παρὰ τοῦ Βουλευτοῦ κ. Μ. ΤΣΕΛΕΠΙΔΟΥ ὑποβάλλεται τροπολογία ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως κλπ. τοῦ νόμου 617 περὶ ἀσκήσεως τῆς Ἰατρικῆς ἐν ταῖς Νέαις Χώραις». Παρὰ πολλῶν Βουλευτῶν ὑποβάλλεται τροπολογία ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ Δικαστικοῦ Ὀργανισμοῦ κλπ.». Παρὰ τοῦ Βουλευτοῦ κ. Α. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ ὑποβάλλεται τροπολογία εἰς τὸ νομοσχέδιον «περὶ τμηματικῶν ἐξετάσεων». Ὁ κ. Μπούσιος.

§2Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ἤθελον νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν ἐπὶ τοῦ ἐγγράφου, τὸ ὁποῖον ἀνεγνώσθη πρὸ ὀλίγου, ἀνεξαρτήτως τοῦ περιεχομένου αὐτοῦ, κατὰ πόσον οἱ Πρεσβευταὶ δικαιοῦνται νὰ ἀπευθύνωνται εἰς τὰς Βουλὰς. Ὁ Πρέσβυς τῆς Τουρκίας δὲν εἶναι διαπεπιστευμένος παρὰ τῇ Βουλῇ τῶν Ἑλλήνων. Ἡ Βουλὴ δύναται νὰ ἐπικοινωνῇ μὲ τὰς ἄλλας Βουλὰς, ὅπως ἐγένετο μὲ τὴν Ρωσσικὴν Δούμαν. Ὁ Πρέσβυς, ἐὰν ἤθελε νὰ ἀπευθύνῃ ἔγγραφον, ἔπρεπε νὰ ἀπευθύνῃ τοῦτο εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν.

§3ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τοῦτο ἐγένετο.

§4Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ἐὰν τὸ ὑπέβαλεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, ἵνα τὸ ἔγγραφον τοῦτο ἀνακοινωθῇ εἰς τὴν Βουλὴν ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, διατὶ φέρει τὴν ὑπογραφὴν Ἀλῆ;

§5ΣΤ. ΣΚΟΥΛΟΥΔΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ κ. Συνάδελφος παρήκουσε. Τὸ ἔγγραφον τοῦτο, τὸ ὁποῖον πρὸ ὀλίγου ἀνεγνώσθη ἐνταῦθα, ἀπευθύνεται ὑπὸ τοῦ Πρεσβευτοῦ τῆς Τουρκίας πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν μετὰ τῆς παρακλήσεως νὰ διαβιβάσῃ αὐτὸ πρὸς τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, ἵνα ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, ἄν κρίνῃ χρήσιμον, φέρῃ τοῦτο εἰς γνῶσιν τῆς Βουλῆς. Τοῦτο ἔπραξεν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, νομίσας, ὅτι εἶναι δίκαιον, ἀφοῦ ἠκούσθη ἡ διαμαρτυρία τῆς Ρωσσικῆς Κυβερνήσεως, νὰ ἀκουσθῇ καὶ τοῦ ἑτέρου μέρους ἡ διαμαρτυρία πρὸς ἀπόδειξιν ἀμεροληψίας καὶ οὐδετερότητος.

§6Χ. ΠΟΛΟΓΕΩΡΓΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι εἶνε ὀρθὸν νὰ διατάξητε νὰ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ τὸ ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον πρὸ ὀλίγου ἀνεγνώσθη, εἰς τοὺς Βουλευτάς. Παρακαλῶ δὲ νὰ μὲ ἐγγράψητε εἰς τὴν αὐριανήν συνεδρίασιν διότι θέλω νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις διὰ τὸ ἔγγραφον τῆς Ρωσσικῆς Δούμας.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά.

§8Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ὅταν, κ. Βουλευταί, ἀνεκοινώθη τὸ πρῶτον ἔγγραφον, τουτέστι, τὸ τῆς Ρωσσικῆς Δούμας εἰς τὴν Βουλήν, ἡ Βουλὴ ἤκουσε μετὰ προσοχῆς τὴν ἀνακοίνωσιν ταύτην, ἀλλά, καὶ ὀρθότατα, κατὰ τὴν γνώμην μου, ἡ Βουλὴ ἀπέσχε διὰ τῆς σιωπῆς αὐτῆς νὰ ἀναμιχθῇ τὸ παράπαν εἰς τὴν ὑπόθεσιν ταύτην. Ἤκουσε μετὰ πολλῆς εὐλαβείας τὸ ἔγγραφον τῆς Ρωσσικῆς Δούμας, ἀλλ’ οὐδεμία περὶ τούτου ἐξηνέχθη γνώμη, καὶ ὀρθῶς, κατὰ τὴν κρίσιν μου τοὐλάχιστον, ἔπραξεν οὕτω ἡ Βουλὴ. Σήμερον ἔρχεται ἔγγραφον ἐξ ἄλλης ἐνδιαφερομένης Δυνάμεως, ὅπερ ἐπίσης ἡ Βουλὴ ἤκουσε μετὰ τῆς αὐτῆς προσοχῆς καὶ ἴσης εὐλαβείας. Νομίζω, ὅτι πέραν τούτου ἡ Βουλὴ οὐδὲν καθῆκον καὶ οὐδὲν δικαίωμα ἔχει, δὲν πρέπει νὰ ἀναμιχθῇ. Ἠκούσαμεν ἑκατέρου τῶν μερῶν, λυπούμεθα ἐκ βάθους ψυχῆς, διότι ἐξακολουθεῖ ἡ μεγάλη αὕτη ἀνθρωποθυσία, ἀλλ’ οὐδεμίαν ἔχομεν ἁρμοδιότητα καὶ οὐδὲν ἔχομεν καθῆκον καὶ συμφέρον, οὐδὲ δικαίωμα, ὅπως ἀναμιχθῶμεν εἰς τὰς μεταξὺ τῶν ἐνδιαφερομένων διενέξεις.

§9Χ. ΠΟΛΟΓΕΩΡΓΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἤθελον νὰ εἴπω, ὅτι αὐτὰ εἶναι τὰ ἐμπόλεμα Κράτη, τὰ ὁποῖα ποιοῦνται ἐπίκλησιν πρὸς τὸ Διεθνὲς Δίκαιον, καθ’ ἣν στιγμὴν αὐτὰ ἔφθασαν εἰς τὸ σημεῖον νὰ καταπατῶσι τὰ δικαιώματα τῶν ἄλλων, ἔρχονται δὲ κατόπιν ἐνώπιον τῆς Ἀντιπροσωπείας τῆς Ἑλληνικῆς καὶ ζητοῦσιν ἐπίκλησιν τοῦ Διεθνοῦς Δικαίου. Νομίζω, ὅτι ἔχει καθῆκον ἡ Ἀντιπροσωπεία τῆς Ἑλλάδος, τῆς ὁποίας τὰ δίκαια ἐπανειλημμένως κατεπατήθησαν παρὰ τῶν ἐπικαλουμένων τὸ Διεθνὲς Δίκαιον, νὰ ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα ἀπὸ ἀπόψεως Διεθνοῦς Δικαίου, καὶ διατυπώσῃ ἡ Ἑλληνικὴ Βουλὴ τὴν γνώμην, ὅπως ἐφαρμόζηται τὸ Διεθνὲς Δίκαιον ἀπὸ τοὺς ἐμπολέμους καὶ διαμαρτυρηθῇ διὰ τὴν καταπάτησιν τῆς ἀκεραιότητος τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ ὑμᾶς, κ. Πρόεδρε, νὰ μὲ ἐγγράψητε εἰς τὴν αὐριανὴν συνεδρίασιν, διότι θὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου.

§10Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Μικρὸν καὶ κατ’ ὀλίγον, κ. Βουλευταί, θὰ φθάσωμεν εἰς τὸ σημεῖον, ὅπως ἡ Βουλὴ προβῇ εἰς τὴν σύστασιν ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων ἐπιτροπῆς πρὸς ἐξέτασιν, τὶς τῶν διαμαχομένων Δυνάμεων ἔχει δίκαιον, ἂν παραδεχθῶμεν τὴν γνώμην τοῦ κ. Βουλευτοῦ.

§11Χ. ΠΟΛΟΓΕΩΡΓΗΣ.....

§12Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Παρακαλῶ, ἄρα, τοὺς ἡγουμένους τῆς πλειονοψηφίας τῆς Βουλῆς, ἵνα κωλύσωσι νὰ φθάσωσι τὰ πράγματα ἐκεῖ, ὅπου ὁ ἀξιότιμος Συνάδελφος προτείνει, διότι ἐνδέχεται νὰ φθάσωμεν εἰς ἀποτελέσματα, διὰ τὰ ὁποῖα εἶναι πολὺ πιθανὸν νὰ λυπηθῶμεν βραδύτερον.

§13Χ. ΠΟΛΟΓΕΩΡΓΗΣ. Οὔτε σεῖς, οὔτε ἄλλος τις, κ. Συνάδελφε, δύναται νὰ μὲ παρακωλύσῃ νὰ λάβω τὸν λόγον, ἵνα εἴπω, ὅτι τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν εἴμεθα ἀντιπρόσωποι ἑνὸς μικροῦ Κράτους, πρέπει νὰ ἐπικαλεσθῶμεν τὸ ἔρεισμα αὐτὸ τοῦ Διεθνοῦς Δικαίου, τὸ ὁποῖον εἶναι τὸ μόνον ἔρεισμα, διὰ τὸ ὁποῖον...

§14Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ὁ ἀξιότιος κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, καλῶς ἐποιήσατο διαβιβάσας εἰς τὴν Βουλὴν τὸ ἔγγραφον τῆς Πρεσβείας τῆς Τουρκικῆς, ὅπως ἀνακοινωθῇ ἡ δικαιολογία καὶ τὸ ἱστορικὸν τῆς τορπιλλήσεως τοῦ πλωτοῦ νοσοκομείου. Τοῦτο ἦτο ἀπαραίτητον, ἀφοῦ ἠκούσαμεν τὴν διαμαρτυρίαν τῆς Ρωσσικῆς Δούμας, ἔπρεπε νὰ ἀκούσωμεν καὶ τὴν ἀπάντησιν ἐπὶ τῆς διαμαρτυρίας ταύτης τῆς Ὀθωμανικῆς Κυβερνήσεως. Μέχρι τοῦ σημείου τούτου ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν καλῶς ἔπραξεν ἀνακοινώσας τὰ δύο ταῦτα ἔγγραφα εἰς τὴν Βουλήν. Πέραν τούτου γεννᾶται τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ὁ Συνάδελφος κ. Πολογεώργης ἔθιξεν, ὅτι, δοθείσης ἀφορμῆς καὶ εὐκαιρίας, ἔπρεπεν ἡ Ἑλληνικὴ Βουλὴ νὰ ἐπιληφθῇ τοῦ ζητήματος τούτου καὶ τὸ ἐξετάσῃ, ἀφοῦ αἱ ἐμπόλεμοι μεγάλοι Δυνάμεις ἔκαμαν ἐπίκλησιν εἰς τὰς Βουλὰς τῶν οὐδετέρων Κρατῶν ἐπὶ τῇ παραβιάσει τῶν Διεθνῶν κανόνων. Τοῦτο ἐπιβάλλεται, τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον ἡμεῖς ὑφιστάμεθα τὰς συνεχεῖς πιέσεις ἐκ τῆς παραβάσεως τῶν Διεθνῶν κανόνων. Ἔχομεν, ἄρα, δικαίωμα νὰ διαμαρτυρηθῶμεν ὡς Σῶμα κυρίαρχον. Ἀλλ’ ἐνῷ εἶναι ζήτημα κυριαρχικὸν τῆς Βουλῆς νὰ ἐπιληφθῇ καὶ ἐξετάσῃ πᾶν ζήτημα τοσαύτην, ἐξ ἑτέρου ὑποχρέωσιν ἔχει νὰ συνεννοηθῇ ἰδιαίτατα μετὰ τῆς Κυβερνήσεως, διὰ νὰ ἴδῃ κατὰ πόσον εἶναι ἡ στιγμὴ ἐπίκαιρος, ἢ μὴ τυχὸν εἶναι τοσοῦτον εὐαίσθητος καὶ δὲν ἐπιτρέπεται τοιαύτη συζήτησις. Θὰ παρακαλέσω ἐντεῦθεν τὸν ἀξιότιμον Συνάδελφον ἐξ Ἀττικῆς νὰ τηρήσῃ τὴν ἐπιφύλαξιν ταύτην, διότι δὲν νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ προκαλέσωμεν τοιαύτην συζήτησιν, τό γε νῦν ἔχον.

§15ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἡ γενομένη διπλῆ πρὸς τὴν Βουλήν ἀνακοίνωσις ἐγένετο πρὸς αὐτήν, οὐχὶ διότι ἐφαντάσθησαν οἱ ἀνακοινοῦντες, ὅτι ἐκ τῆς Βουλῆς θὰ προκύψῃ ἔκφρασις γνώμης ἐπὶ τῶν θεμάτων, ἅτινα ἀνεκοίνωσαν εἰς αὐτήν, ἀλλ’ ἐγένετο ἁπλῶς, ὡς πανηγυρική τις διαμαρτυρία πρὸς οὐδετέρους, σημειοῦσα τὸ σημεῖον ἐφ’ οὗ ἑκάτερα τῶν ἀντιμετώπων ἐνόμισαν ὅτι συμφέρει νὰ χαράξωσι τὸ σημεῖον τοῦτο, ὅπως κατὰ τὴν ὥραν τῆς ἐκκαθαρίσεως τῶν λογαριασμῶν ἔχουσι στήριγμα ἐκεῖνα, ἅτινα ἐγκαίρως κατήγγειλαν ἐνώπιον τῶν Κοινοβουλίων τῶν οὐδετέρων Κρατῶν. Διότι βεβαίως, οἱ ἀμοιβαίως παραπονούμενοι, οἱ διαμαρτυρόμενοι ἀμοιβαίως, δὲν ἀπηύθυναν τὴν διαμαρτυρίαν πρὸς τὰ Κράτη τὰ ἐμπόλεμα. Εἶναι ἐμπόλεμα αὐτὰ καὶ ἐκράτησε, ἕκαστον δι’ ἴδιον λογαριασμὸν ὅ,τι ἰδίᾳ ἐγίνωσκεν, ἐφρόντισε δὲ μόνον ν’ ἀνακοινώσῃ εἰς τὰ Κοινοβούλια τῶν οὐδετέρων Κρατῶν — διότι ὑποθέτω, ὅτι τοῦτο αὐτό, ὅπερ ἐγένετο εἰς ἡμᾶς, ἐγένετο καὶ πρὸς τὰ ἄλλα οὐδέτερα Κράτη — ὅπως ἐν τῇ ὥρᾳ τῇ προσηκούσῃ ἔχωσι νὰ δείξωσιν ἔγκαιρον διαμαρτυρίαν, καὶ ὡς ἐκ τούτου νὰ ἑλκύσωσιν ὅσα κέρδη στοχάζονται δυνατὸν νὰ ἐπιζητήσωσιν. Ἡ Βουλὴ ἡ Ἑλληνικὴ ἔχει δικαίωμα ἐν πάσῃ ὥρᾳ καὶ νὰ ἀκούσῃ τὰ ἀπευθυνόμενα καὶ νὰ ἀπευθύνῃ καὶ αὐτὴ ἐκεῖνα τὰ παράπονα, ἅτινα τὸ αἴσθημα τὸ Ἑλληνικὸν ὑπαγορεύει εἰς τοὺς ἀντιπροσώπους τῆς Ἑλλάδος. Ἄν πράξῃ τοῦτο, θὰ τὸ ἴδωμεν ἔπειτα’ καὶ ἐὰν τὸ πράξῃ, θὰ τὸ πράξῃ, διότι κινεῖται ὑπὸ τοῦ ἰδίου αὐτῆς αἰσθήματος, καὶ οὐδένα ἔχε ἀνάγκην νὰ ἐρωτήσῃ. Ἀλλὰ θὰ προσέξῃ αὐτὴ ἡ Βουλή, ἡ ἔχουσα τὸ αἴσθημα τὸ ὑγιὲς καὶ διαγινώσκουσα τί πρέπει νὰ πράξῃ καὶ πότε νὰ πράξῃ τὸ ὑπαγορευόμενον εἰς αὐτήν, θὰ φροντίσῃ νὰ μὴ πράξῃ ὅ,τιδήποτε ἀπερισκέπτως. Τότε θὰ ἐξετάσῃ πᾶν τὸ περὶ αὐτῆς, πρὶν ἢ φθάσῃ εἰς ἀπόφασιν νὰ διαμαρτυρηθῇ. Εἶναι περίεργον, ὅτι εἰς τὴν Ἀντιπροσωπείαν Ἔθνους, τὸ ὁποῖον ὑπέστη παντοίας καταπατήσεις τῶν δικαιωμάτων αὐτοῦ ἐν τῇ οὐδετερότητι, ἀποτείνονται τὰ παράπονα ἐκείνων τῶν ξένων συνεδρίων, τὰ ὁποῖα ἴσως ἔπρεπε νὰ στρέψωσι τὰ βλέμματα ἀλλαχοῦ, ὅπως ἀναγνωρίσωσιν, ὅτι ὑπάρχουσι παραβάσεις ἀπέναντι τοῦ Ἔθνους, πρὸς ὃ διαμαρτύρονται πολὺ χείρονες ἐκείνων, αἵτινες ἀποτελοῦσι τὸν λόγον τῶν διαμαρτυριῶν αὐτοῦ. Τοῦτο λέγω ἐγώ, ὡς Βουλευτής, καὶ πρὸς τούτοις λέγω, ὅτι οὐδὲν πρέπει νὰ ἀφήσωμεν νὰ παρασύρῃ ἡμᾶς εἰς πράξεις, αἵτινες δὲν εἶναι ἔργον τῆς παρούσης ὥρας ἢ ἴσως διότι δὲν εἶναι αὕτη ἡ ὥρα ἡ κατάλληλος πρὸς διαμαρτυρίαν. Ἡ Βουλὴ, ἔχουσα ταῦτα τὰ συναισθήματα, τὰ πολλαπλᾶ καὶ αἰσθανομένη βαθύτατα ἐκεῖνα, ἅτινα θὰ ἔλθῃ ποτὲ ἡ ὥρα, ὅπως παραδώσῃ εἰς τὴν κοινὴν ἀντίληψιν, ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ ἐξετάσῃ πάντα τὰ περὶ αὐτήν νὰ ψηλαφίσῃ τὸν σφυγμὸν πάντων ἐκείνων τῶν στοιχείων, ἅτινα κεῖνται ὑπὸ τὰ ὄμματα αὐτῆς καὶ μόνον μετὰ τοῦτο, ἐὰν νομίσῃ, ὅτι ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ ἐκφράσῃ τὸ φρόνημα αὐτῆς, θὰ ἐκφράσῃ αὐτὸ οὐχί, ὅπως εἴπῃ γνώμην περὶ τῶν διαμαρτυριῶν, τῶν πρὸς αὐτὴν ἀνακοινωθεισῶν, ἀλλ’ ἵνα διατυπώσῃ αὐτὴ τὴν διαμαρτυρίαν, ἥτις θὰ ἔλθῃ ἡ ὥρα νὰ ὑποβληθῇ. Καὶ πρὸς τοῦτο δὲν ἔχει ἀνάγκην νὰ ζητήσῃ ἄλλοθεν οὐδεμίαν γνώμην. Ἔχει ἀνάγκην μόνον νὰ γνωρίσῃ καλῶς πάντα τὰ περὶ αὐτήν, ὅπως ἔπειτα ἀσφαλῶς βαδίσῃ ἐπὶ τὰ πρόσω. (Χειροκροτήματα).

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Ὑπάρχει ἀντίρρησις;

§17Κ. ΑΙΓΕΙΑΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εὑρέθην χθὲς εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ εἴπω τινὰ σχετικῶς πρὸς τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἐγεννήθη περὶ τῆς περιουσίας τῶν Μονῶν καὶ θὰ ἦτο ὀρθὸν, ἢ ἐντελῶς νὰ παρελείπετο ποίαν γνώμην περὶ τούτου ἐξεδήλωσα εἰς τὴν Βουλὴν, παρὰ νὰ ἐξετίθετο οὕτως, ὥστε οὐδεμία ἔννοια νὰ ἐξάγηται ἐκ τῶν γραφομένων ἐν τοῖς ἐπισήμοις πρακτικοῖς. Ἐν τῇ συντομίᾳ περὶ τῶν ὅσων εἶπον, ἄν παρατηρήσῃ τις, οὐδὲν θὰ συναγάγῃ συμπέρασμα περὶ τῶν ὅσων ἐλέχθησαν, καὶ μάλιστα ἐν ἀντιθέσει πρὸς ὅσα γράφονται δι’ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀκριβῶς ἠθέλησα νὰ ἀντικρούσω. Θὰ παρακαλέσω ἢ καθολοκληρίαν νὰ διαγραφῇ ἀπὸ τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ, ὅτι ἔλαβον τὸν λόγον, καὶ ὡμίλησα, ἢ νὰ περιληφθῇ περίληψις τοιαύτη, ἡ ὁποία νὰ ἐκφράζῃ τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν ἐξεδήλωσα. Εἶπον δέ, ὅτι τὸ ζήτημα τῆς ἐκποιήσεως τῶν Μοναστηριακῶν κτημάτων, δὲν εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον θὰ ἐξετασθῇ ἄν ἐπιτρέπεται ἐκ τοῦ Συντάγματος ἢ ὑπὸ τῶν νόμων τῶν ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῶν ἱερῶν κανόνων, ἀλλ’ εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἀπὸ ἄλλης ἀπόψεως καὶ ἄν ὑπάρχῃ ἄλλο κώλυμα πρέπει νὰ ἐξετασθῇ, εἶπον δὲ καὶ ὑπέδειξα ποῖον εἶναι τὸ κώλυμα, ὅτι τὸ κώλυμα ἔγκειται εἰς λόγους ἐθνικῆς πολιτικῆς, τοῦτο δὲ τὸ εἶπον, διὰ νὰ ἀποκρούσω ἐκτεθείσας ὑπὸ ἄλλων σκέψεις καὶ ἰδέας, καὶ κυρίως, διὰ νὰ καταδείξω, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ λέγωνται ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου αἱ γνῶμαι, αἱ ὁποῖαι ἐξεφράσθησαν. Τοῦτο εἶναι τὸ σπουδαῖον, ὅτι εἶναι θέματά τινα, διὰ τὰ ὁποῖα οἱανδήποτε γνώμην καὶ ἄν ἔχωμεν ὡς ἄτομα, δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ τὴν ἐκφέρωμεν ἐνταῦθα. Παρακαλῶ, ἐπὶ τοιαύτῃ ἐννοίᾳ, ἂν πρόκειται νὰ περιληφθῇ ἡ γνώμη μου εἰς τὰ πρακτικὰ, νὰ διορθωθῶσι ταῦτα.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ πρακτικὰ ἐπικυροῦνται, διορθούμενα συμφώνως μὲ τὴν γενομένην παρατήρησιν.

§19Κ. ΚΑΖΑΤΖΗΣ. Ἐν ταῖς ἐφημερίσι, κ. Πρόεδρε, ἀνεγράφη, ὅτι ὑπάρχει εἴδησις ἐκ θετικῆς πηγῆς, καθ’ ἥν, τὰ Ἰταλικὰ στρατεύματα κατέρχονται πρὸς τὴν Βόρειον Ἤπειρον καὶ Ἰωάννινα καὶ ὅτι οἱ πράκτορες αὐτῶν ἐπλημμύρισαν τὸν τόπον διὰ διαφόρων προκηρύξεων, λέγοντες, ὅτι αὐτοὶ κατέρχονται νὰ δώσωσιν εἰς τοὺς κατοίκους τὴν ἐλευθερίαν, τὴν ὁποίαν ἀπώλεσαν πρὸ τριετίας. Παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν, ἐὰν ἔχῃ ἰδιαιτέρας πληροφορίας, νὰ δηλώσῃ κατὰ πόσον ἀληθεύει ἡ εἴδησις αὕτη.

§20ΣΤ. ΣΚΟΥΛΟΥΔΗΣ (Πρωθυπουργός). Μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης ἡ Κυβέρνησις οὐδεμίαν τοιαύτην εἴδησιν ἔχει, φρονῶ δέ, ὅτι κατὰ τὸ πλεῖστον, ἄν ὄχι κατὰ τὸ ὅλον, εἶναι μυθεύματα αἱ τοιαῦται εἰδήσεις.

§21Κ. ΚΑΖΑΤΖΗΣ. Νομίζω, τι εἶναι καλὸν ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει νὰ γίνεται κἄποια αὐστηροτέρα λογοκρισία εἰς τοιούτου εἴδους εἰδήσεις, αἱ ὁποῖαι κάπως ταράσσουσι τὴν κοινὴν συνείδησιν.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ράλλης ἔχει τὸν λόγον πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως ἐπὶ σπουδαίου ζητήματος.

§23Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Τὴν 28ην Ἀπριλίου, κατόπιν τηλεγραφήματος ἐξ Ἀραχώβης τῆς Λεβαδείας, ἐζήτησα παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας τὴν ταχίστην ἀποστολὴν θείου. Τόσον ὁ κ. Ὑπουργός, ὅσον καὶ ὁ ἁρμόδιος Τμηματάρχης μοὶ εἶπον, ὅτι ἐδόθη ἐντολὴ διὰ τὴν ἀποστολὴν διακοσίων σάκκων, θὰ ἀπεστέλλοντο δὲ κατόπιν τῆς συστάσεώς μου καὶ ἄλλοι τριακόσιοι. Ἔκτοτε ἐπανειλημμένως μετέβην εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ ἐβεβαιώθην παρὰ τῶν ἁρμοδίων, ὅτι ἐστάλησαν ἀναγκαῖα σημειώματα πρὸς τὴν Ἑταιρείαν τῶν ὑπεγγύων προσόδων. Πλὴν πρὸ ὀλίγου ἔλαβον τηλεγράφημα ἐξ Ἀραχώβης, ἔχουν οὕτω: «Θεῖον μέχρι σήμερον δὲν ἦλθε, λαὸς διατελεῖ ἐν ἐξεγέρσει, ἐπίκειται τελεία καταστροφὴ ἀμπέλων Ἀραχώβης, μόνου εἰσοδήματος κατοίκων. Ὑψώσατε φωνὴν ἐν Βουλῇ, ἐνεργήσατε δέοντα». Ἀμέσως ἔσπευσα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἔνθα μοὶ ἐπεδείχθησαν καὶ τὰ πρωτότυπα τῶν ἀποσταλέντων σημειωμάτων, ἀλλὰ μόνον διὰ τριακοσίους σάκκους. Ἐκ τούτων καὶ ἐξ ἰδίας ἐρεύνης, ἐξηκρίβωσα, ὅτι ἡ μέχρι σήμερον καθυστέρησις προῆλθεν ἰδίως ἐξ ἀσυγγνώστου ὀλιγωρίας τῶν ἁρμοδίων ὑπαλλήλων τῶν ὑπεγγύων προσόδων. Διαμαρτύρομαι κατὰ τῆς ἐγκληματικῆς ταύτης παραλείψεως καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ ἐπέμβῃ δραστηρίως.

§24Θ. ΚΟΥΤΡΟΥΚΗΣ. Πρὸ μιᾶς ὥρας ἔλαβον καὶ ἐγώ, κ. Πρόεδρε, ὅμοιον τηλεγράφημα. Πρόκειται περὶ σοβαρωτάτου ζητήματος. Εἰς τὴν Δωρίδα καὶ Παρνασίδα δὲν ἀπεστάλη οὐδὲ ἓν δράμιον θείου καὶ θειϊκοῦ χαλκοῦ, καὶ ὅλα τὰ κτήματα ἐκεῖ κατεστράφησαν. Πότε περιμένουν νὰ ἀποσταλῇ ἐκεῖ θεῖον καὶ θειϊκὸς χαλκός; Ὁ περονόσπορος μὲ γηραιὰ βήματα προχωρεῖ καὶ ἔπρεπε νὰ ἔχουν ἤδη ἀποσταλῇ. Μετὰ δέκα ἡμέρας τὸ δῶρον θὰ εἶναι ἄδωρον. Πρέπει νὰ λάβῃ μέτρα ἡ Κυβέρνησις, διότι, ἂν δὲν ἔλθῃ ἀρωγὸς εἰς τοὺς κτηματίας, εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ εὑρεθῇ πρὸ κανενὸς κινήματος, διὰ τὸ ὁποῖον πολὺ πικρῶς πρώτη αὐτὴ θὰ μετανοήσῃ.

§25Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Καταθέτω τηλεγράφημα ἐκ Σάμου, ἔχον οὕτω· (Ἀναγινώσκει). Καίτοι ὑπάρχει πρακτορεῖον τοῦ μονοπωλίου εἰς τὴν ἐπαρχίαν Σάμης, δὲν ἐστάλη οὐδ’ ἓν δράμιον θείου. Τέλος πάντων, νὰ ληφθῇ ἕν μέτρον. Σώσατε τὸν λαὸν ἀπὸ τὴν ἐπικειμένην καταστροφήν.

§26Θ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Καὶ ἐγὼ συνιστῶ θερμῶς τὸ τηλεγράφημα τοῦτο, τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον ἀπευθύνεται καὶ πρὸς ἐμέ. Καὶ χθὲς παρεκαλέσαμεν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, παρακαλοῦμεν δὲ καὶ σήμερον ὁλόκληρον τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, τοὐλάχιστον, νὰ συγκινηθῇ διὰ τὴν κατάστασιν αὐτήν.

§27Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος νὰ ἀπευθύνω μίαν παράκλησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν. Ἔλαβον σήμερον τηλεγράφημα ἐκ Χαλκίδος, διὰ τοῦ ὁποίου μοὶ ἀγγέλλεται καταστροφὴ τῆς ἀμπελοφυτείας, ἕνεκα ἐλλείψεως θειϊκοῦ χαλκοῦ. Ἔσπευσα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ παρεκάλεσα, ὅπως ἐπισπευθῇ ἡ ἀποστολὴ θείου, μέ ἐβεβαίωσαν δέ, ὅτι ἀπὸ χθὲς τὴν πρωΐαν ἐφορτώθησαν ἐπὶ τῆς σιδηροδρομικῆς ἁμάξης σάκκοι θείου, ὅσοι χρειάζονται διὰ τὰ μέρη ἐκεῖνα, ἀλλ’ ὅτι ἡ ἁμαξοστοιχία κάθηται εἰς τὸν Πειραιᾶ ἀκίνητος, καθόσον ἡ Ἐπιμελητεία ἔχει ἀνάγκην ὅλων τῶν βαγονίων καὶ ὅλου τοῦ συρμοῦ, διὰ νὰ στείλῃ τρόφιμα εἰς τὴν Λάρισαν. Βεβαίως, ἡ πρόνοια τῆς Ἐπιμελητείας εἶναι ἀξιέπαινος· ἀλλ’ ὀρθὸν ἤθελεν εἶσθαι, ἐὰν ἡ πρόνοια αὕτη συνδυασθῇ μὲ τὴν ἀπολύτως, καὶ μάλιστα κατεπείγουσαν, ἀνάγκην τῶν ἀμπελοκτημόνων, διότι, ἂν μετ’ ὀλίγον καταστραφῶσιν αἱ ἄμπελοι καὶ αἱ σταφιδάμπελοι, δὲν ἠξεύρω ἡ Ἐπιμελητεία πόθεν θὰ εὕρῃ τὰ μέσα, ἵνα πορίζηται τρόφιμα καὶ ἀποστέλλῃ διὰ τὸν στρατόν. Παρακαλῶ, τὸ συμφέρον τῆς Ἐπιμελητείας νὰ ὑποχωρήσῃ κατὰ τὸ ἐνὸν πρὸς ἐξυπηρέτησιν τὰ μάλιστα ἐπειγούσης ἀνάγκης.

§28Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, αἱ διαμαρτυρίαι καταφθάνουσι καθ’ ἑκάστην εἰς τὴν Βουλὴν ἐκ διαφόρων σταφιδοπαραγωγῶν καὶ οἰνοπαραγωγῶν μερῶν, καίτοι ὁ θεϊκὸς χαλκὸς ἔφθασεν ἤδη, καίτοι ποσότης ἐπαρκοῦσα ὑπάρχει ἐναποθηκευμένη εἰς διάφορα μέρη. Νομίζω λοιπόν, ὅτι κάποια ἄλλη ἔλλειψις ὑπάρχει, κατὰ τὴν διαχείρισιν τῆς διανομῆς τῶν εἰδῶν τούτων τῆς πρώτης ἀνάγκης. Λαμβάνομεν καθ’ ἑκάστην τηλεγραφήματα, ἐκφράζοντα τὸν πόνον καὶ τὴν ἀπόγνωσιν πλέον τῶν κατοίκων. Ἐκ Νησίου ἔχω τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ ἀναγνώσω. (Ἀναγιγνώσκει). «Ἀπελπισθέντες...κλπ.». Λοιπόν, εἶναι ἀνάγκη, — καὶ ἀπευθύνομαι πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου — νὰ δοθῇ μεγαλειτέρα προσοχὴ περὶ τὴν ταχεῖαν διανομὴν τῶν εἰδῶν αὐτῶν, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν τὸ Α καὶ τὸ Ω τῆς ὑπάρξεως τῶν σταφιδοπαραγωγῶν καὶ οἰνοπαραγωγῶν. Εἶναι ἀνάγκη νὰ συστηθῇ μία ἐπιτροπή, διότι δύναμαι νὰ ὁμολογήσω, ὅτι οἱ ὑπάλληλοι ἔχουσι τὸ ἔργον τοῦτο ὡς πάρεργον. Ὁ ἁρμόδιος Τμηματάρχης εἶναι βεβαίως ἄξιος παντὸς ἐπαίνου, ἀλλ’ εἶναι βεβαρυμένος ὑπὸ τῶν ἀναγκῶν τῆς ὑπηρεσίας, ἡ ὁποία βαρύνει τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Εἴμεθα ὑποχρεωμένοι καθ’ ἑκάστην καὶ τὴν πρωΐαν καὶ τὴν μεσημβρίαν νὰ ἀνερχώμεθα τὰς κλίμακας, οὐ μόνον τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἀλλὰ καὶ τῆς Ἑταιρείας τῶν Μονοπωλίων, ἵνα ἱκετεύωμεν τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὴν τραγικὴν ταύτην ἀνάγκην. Θὰ παρακαλέσω, λοιπόν, τὸν κ. Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἐὰν εἶναι ἀνάγκη, νὰ γένηται λόγος περὶ τούτου καὶ ἐν Ὑπουργικῷ Συμβουλίῳ, ἵνα αὐξηθῇ τὸ προσωπικὸν δοθῇ μεγαλειτέρα προσοχή, διότι θὰ θρηνήσωμεν βεβαίας συμφοράς. Οἱ κτηματίαι, οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ καὶ οἰνοπαραγωγοὶ ἐκ τῶν προϊόντων αὐτῶν ἀναμένουσιν νὰ ζήσωσι τὰς οἰκογενείας των. Θὰ εὑρεθῶμεν δὲ ἴσως, Κύριοι Βουλευταί, καὶ πρὸ ἑτέρας ἀνάγκης, ἡ ὁποία θὰ παρουσιασθῇ ἀργότερον, προκειμένου περὶ τῶν σταφιδοκιβωτίων, καὶ πρέπει ἀπὸ τοῦδε νὰ μεριμνήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, διότι ἐψηφίσθη νόμος, κατὰ τὸν ὁποῖον, οἱ ἁρμόδιοι ὑπάλληλοι, οἱ δασάρχαι καὶ δασοκόμοι, ἀποσπῶνται δυνάμει τοῦ νόμου τούτου εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην, ὅπως συντελέσωσιν εἰς τὴν ταχυτέραν παραγωγὴν καὶ τὴν παρασκευὴν τῶν εἰδῶν, τὰ ὁποῖα θὰ ἀποτελέσουν τὰ σταφιδοκιβώτια. Ἀλλά, δυστυχῶς, μέχρι τοῦδε ὁ νόμος οὗτος, καίτοι φθάνομεν εἰς τὰ μέσα τοῦ Μαΐου, δὲν ἐξετελέσθη. Δὲν πρέπει, λοιπόν, νὰ εἴμεθα πάντοτε ἐπιμυθεῖς, ἀλλὰ καὶ προμηθεῖς. Προκειμένου περὶ τῆς σπουδαιοτάτης ταύτης ἀνάγκης τῶν σταφιδοπαραγωγῶν ἐν γένει, εὑρέθην εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ κάμω τὴν διαμαρτυρίαν ταύτην, διότι παρατηρῶ, ὅτι δὲν ἐπαρκοῦσιν οἱ ἁρμόδιοι ὑπάλληλοι. Ἴσως μὴ δυνάμενοι νὰ ἀνταποκριθῶσιν εἰς τὴν ἀνάγκην αὐτήν. Ἐλπίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὰς συνεχεῖς ταύτας διαμαρτυρίας τοῦ λαοῦ, διότι ὁ λαὸς, ἀπελπιζόμενος, βεβαίως, δὲν δύναται νὰ καταφύγῃ ἀλλαχοῦ, παρὰ εἰς τὴν Βουλήν, καὶ τοὺς ἀντιπροσώπους αὑτοῦ.

§29Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Δύο λέξεις εἰς συμπλήρωσιν τῶν παρὰ τοῦ κ. Γ. Ράλλη λεχθέντων. Ἡ ἐπαρχία Λεβαδείας εἶναι ἀνάστατος, ἐλλείψει θείου καὶ χαλκοῦ, ἰδίως δὲ ἡ Ἀράχωβα. Ἀπὸ τῆς 28ης π. μ. διέταξε τὸ Ὑπουργεῖον τὴν Ἑταιρείαν τῶν Μονοπωλίων νὰ ἀποστείλῃ θεῖον καὶ αὕτη δὲν συνεμορφώθη. Νομίζω, ἐν προκειμένῳ, ὅτι οὔτε ἡ Κυβέρνησις πταίει, οὔτε καὶ ἡ Ἑταιρεία τῶν Μονοπωλίων, ἀλλ’ ὑποθέτω, ὅτι ἡ ἀρχὴ ἐπὶ τῆς ὁποίας στηρίζεται ἡ διανομὴ τοῦ θείου εἶναι πεπλανημένη. Ὑπάρχουσιν ἐπαρχίαι, αἱ ὁποῖαι ἔχουσιν ἀνάγκην ταχυτέρας ῥαντίσεως, ἄλλα δὲ τῶν ὁποίων ἡ ἀνάγκη εἶναι βραδυτέρα, ἐνῷ ἡ Ἑταιρεία τῶν Μονοπωλίων διανέμει τὸ θεῖον καὶ τὸν θειϊκὸν χαλκὸν ἀνεξετάστως εἰς ὅλας τὰς ἐπαρχίας. Φρονῶ, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶναι ἀνάγκη νὰ λάβῃ τὰ ἐπιβαλλόμενα μέτρα δι’ ἐκεῖνα τὰ μέρη, τὰ ὁποῖα ἔχουσιν ἀπόλυτον ἀνάγκην, διότι, ἐὰν ἡ Ἀράχωβα ἐντὸς 4–5 ἡμερῶν δὲν λάβῃ θεῖον καὶ θειϊκὸν χαλκὸν, εἶναι κατεστραμμένη τελείως.

§30Κ. ΓΙΟΛΔΑΣΗΣ. Εἰς προηγουμένην συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς ἐτόνισα τὴν ἀνάγκην τῆς ἀποστολῆς θείου εἰς τὴν ἐπαρχίαν Ἀραχώβης, ἦτο παρὼν κατὰ τὴν συνεδρίασιν ἐκείνην καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας, προσέθεσα δὲ, ὅτι δὲν εἶναι μόνον ἡ Πελοπόννησος καὶ τὰ ἄλλα μέρη τῆς Ἑλλάδος, τὰ ὁποῖα ἔχουν σταφιδαμπέλους, ἡ Ἀττικὴ εἰς πολλὰ σημεῖα ἔχει πληθώραν ἀμπέλων καὶ κατ’ ἀκολουθίαν ἔχει μεγίστην ἀνάγκην τοῦ θείου. Παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως προέλθῃ εἰς συνεννοήσεις μετὰ τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ, ἵνα λάβῃ ταχίστην καὶ ἄμεσον πρόνοιαν πρὸς ἀποστολὴν θείου εἰς τὴν ἐπαρχίαν Ἀραχώβης, ἡ ὁποία κινδυνεύει νὰ ἴδῃ τὰς ἀμπέλους αὐτῆς καταστρεφομένας, ὡς καὶ εἰς τὴν Μεγαρίδα καὶ τὰς Θήβας, καὶ εἰς ὅλην τὴν περιφέρειαν Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τήν Ἡμερησίαν Διάταξιν ἀναφορῶν καί ἐρωτήσεων Ὁ Βουλευτὴς Ἀργυροκάστρου κ. Σωτηρίου ζητεῖ ἀπὸ σήμερον ἄδειαν ἀπουσίας. Ἡ ἄδεια χορηγεῖται, μὴ ὑπαρχούσης ἀντιρρήσεως.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τακτικὴ ἐπὶ τῆς Ἐκπαιδεύσεως ἐπιτροπὴ τῆς Βουλῆς ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της. Αἱ δύο πρῶται ἀναφοραὶ ἀναβάλλονται, ἀπουσιάζοντος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ὁ κ. Ν. Κανάρης, ὅπως καταθέσῃ καί ἀναπτύξῃ ἀναφοράν.

§33Ν. ΚΑΝΑΡΗΣ. Κύριοι Συνάδελφοι, ἡ κυρία Ἑλένη Δημητρακοπούλου, παραπονεῖται, ὅτι ὁ υἱός της πάσχει δεινῶς, παρουσιασθεὶς δὲ εἰς τὴν Ἀνωτάτην Ἐπιτροπήν, ἐκρίθη ἱκανός. Παρακαλῶ δὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ διατάξῃ τὴν ἐκ νέου ἐξέτασίν του ὑπὸ τῆς ἀνωτάτης ἐπιτροπῆς. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, τὴν αἴτησιν ταύτην νὰ διαβιβάσητε εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον, ἵνα ληφθῇ ὑπ’ ὄψει.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Κανάρης, ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφοράν.

§35Ν. ΚΑΝΑΡΗΣ. Καταθέτω, κ. Πρόεδρε, τὴν ἀναφοράν καὶ παρακαλῶ, ὅπως ἀποσταλῇ εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πετρουλάκης, ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφοράν.

§37Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Παρακαλῶ νὰ διαβιβάσητε μίαν ἀναφορὰν, ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης. Δευτέραν ἀναφορὰν καταθέτω, δι’ ἧς ζητεῖ ὁ ἀναφερόμενος κ. Π. Νικολόπουλος, δικηγόρος ἐν Σπάρτῃ, τὴν κατάργησιν ἢ ἐλάττωσιν τῶν ὡρῶν διδασκαλίας τῶν Λατινικῶν εἰς τὰ Γυμνάσια. Παρακαλῶ νὰ διαβιβασθῇ εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον, Ἐπίσης καὶ μίαν ἀναφοράν διὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, προερχομένην ἐκ τῆς ἰδιαιτέρας του πατρίδος. Οἱ τριτοβάθμιοι δημοδιδάσκαλοι παρακαλοῦν καὶ νὰ συνιστοῦν νὰ ἐξομοιωθοῦν ὡς πρὸς τήν μισθοδοσίαν πρὸς τοὺς ὑποδιδασκάλους.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λυωνάκης.

§39Λ. ΛΥΩΝΑΚΗΣ. Δι’ ἀναφορᾶς πρὸς τὴν Βουλήν, αἱ μοναχαί, αἵτινες διαμένουσιν ἔν τινι κτιρίῳ ἐν Κισάμῳ, εἰς τὸ ὁποῖον ὑπάρχει Σχολὴ θηλέων πρακτική, ζητοῦσιν, ὅπως ταῖς χορηγηθῇ μία μικρὰ πίστωσις διὰ νὰ μεταφέρωσι ὕδωρ πρὸς πόσιν αὐτῶν καὶ τῶν μαθητριῶν καὶ διδασκάλων τῆς Σχολῆς ταύτης. Λόγῳ τῆς σκοπίμου καὶ δικαίας αἰτήσεως αὐτῶν, ἐθεώρησα ἀναγκαῖον, ὅπως δι’ ὀλίγων λέξεων ἐκθέσω εἰς τὴν Βουλὴν τὶ συμβαίνει καὶ παρακαλέσω αὐτήν, ἵνα, ἀναγνωρίζουσα τὴν δικαίαν ταύτην αἴτησιν, συστήσῃ μετ’ ἐμοῦ τὴν ἀναφορὰν ταύτην εἰς τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργόν. Ὁ ἐπίσκοπος Κισσάμου καὶ Σελίνου προέβη εἰς ἀνοικοδόμησιν κτιρίου ἐπὶ ἑνὸς λόφου ἀπέχοντος περὶ τὸ τέταρτον τῆς ὥρας ἐκ τῆς κωμοπόλεως Καστελίου Κισσάμου καὶ διὰ τὸ ὁποῖον ἐδαπάνησεν ἐξ ἰδίων καὶ συνδρομῶν περὶ τὰς 100.000 δραχμῶν καὶ οὕτω προέβη εἰς τὴν ἔναρξιν συστάσεως σχολῆς θηλέων πρακτικῆς, διὰ τῆς ὁποίας ἐπεδίωξεν, ὅπως αἱ φοιτῶσαι ἐν αὐτῇ, πλὴν τῶν γραμματικῶν γνώσεων, τὰς ὁποίας θὰ ἐλάμβανον, γίνωσι καὶ οἰκοκυραί, αὔριον ἀποκαθιστάμεναι, γινόμεναι σύζυγοι. Πλὴν τῶν γραμματικῶν γνώσεων, διδάσκονται καὶ ἄλλα πρακτικά, χειροτεχνήματα, ραπτικήν, μαγειρικήν, ὑφαντικήν, κοπτικήν, καὶ ἄλλα πολλά, τὰ ὁποῖα θεωρῶ περιττὸν νὰ σᾶς εἴπω. Ἡ Κρητικὴ Πολιτεία, ἀναγνωρίζουσα τὴν σκοπιμότητα καὶ τὴν ὠφέλειαν, τήν ὁποίαν ἤθελε προσδώσει ἡ Σχολὴ αὕτη μετὰ ἕν ἔτος ἀπὸ τῆς συστάσεώς της, ἀνέλαβεν αὐτὴν ὑπὸ τὴν προστασίαν της, ἐκήρυξε δημοσίαν καὶ ἐδαπάνα διὰ τὴν συντήρησίν της καὶ οὕτω λειτουργεῖ εὐδοκίμως ἐπὶ πέντε ἔτη ἤδη. Ἀλλὰ τὸ οἰκοδόμημα εἶναι μακρὰν ἀπὸ τὴν κωμόπολιν καὶ δὲν εἶναι εὔκολον νὰ μεταφέρηται τὸ ὕδωρ, διότι δὲν ὑπάρχει καὶ ἐπιστάτης, ὁ ὁποῖος νὰ τὸ μεταφέρῃ. Ὑπάρχουν μερικαὶ καλόγρηαι, τὰς ὁποίας ἐνεκατέστησεν ὁ Ἐπίσκοπος εἰς παρακείμενα οἰκήματα διὰ τὴν ἐπίβλεψιν, καθαριότητα καὶ τὴν διδασκαλίαν τῆς ὑφαντικῆς, ἀλλ’ αὗται εἶναι γραῖαι καὶ δὲν εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ μεταφέρουν ὕδωρ. Ζητοῦν, λοιπόν, μίαν μικρὰν πίστωσιν, ἵνα μεταφερθῇ ἀπὸ ἀποστάσεως 700 μέτρων, ἀφοῦ περισυλλεχθῇ, ὀλίγον πηγαῖον ὕδωρ. Λέγουσιν εἰς τὴν ἀναφοράν, ὅτι θὰ ἀπαιτηθοῦν 4000 δρχ., ἀλλά, κατὰ τὴν γνώμην μου, ἴσως ἀπαιτηθοῦν μόνον 2.500 δρχ. Θὰ παρακαλέσω, τὴν Βουλήν, ὅπως, ἀναγνωρίζουσα τὴν δικαίαν αὐτήν ἀξίωσιν, συστήσῃ τὴν ἀναφορὰν ταύτην, τήν ὁποίαν ζητῶ, ὅπως παραπεμφθῇ εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον καὶ χορηγηθῇ ἡ αἰτουμένη πίστωσις καὶ γένηται ἡ μεταφορὰ τοῦ ὕδατος εἰς τὴν ὡς εἴρηται Σχολήν.

§40Β. ΜΕΪΜΑΡΑΚΗΣ. Καὶ ἐγὼ θὰ συστήσω τὴν ἀναφορὰν αὐτήν, ἀφοῦ, ἄλλως τε, εἶναι καὶ νόμιμος. Κατὰ τὸν νόμον περὶ ἀνεγέρσεως τῶν διδακτηρίων, δύναται δι’ εὐρείας ἑρμηνείας νὰ δοθῇ ἡ πίστωσις, ἐὰν δοθῇ ἡ ἑρμηνεία, ὅτι ἡ μεταφορὰ τοῦ ὕδατος χρησιμεύει διὰ τὴν ὕδρευσιν τοῦ κτιρίου.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀργυρὸς ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς Εὐθυμίας χήρας Ἀγγελῆ Μέντη.

§42Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Παρακαλῶ νὰ ἀποσταλῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον, ὅπου νὰ ἐξετασθῇ ἐν πνεύματι εὐμενείας.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Ράλλης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν συμμοναστῶν τῆς Μονῆς τοῦ Ὁσίου Λουκᾶ.

§44Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Οἱ συμμονασταὶ τῆς Ἁγίας Μονῆς τοῦ Ὁσίου Λουκᾶ δι’ ἀναφορᾶς των πρὸς τὴν Βουλὴν ζητοῦν, ὅπως κατὰ τὴν μελετωμένην ἵδρυσιν ἱερατικῶν σχολῶν καθ’ ὅλην τὴν Ἑλλάδα, ληφθῇ ὑπ’ ὄψει καὶ ἡ προσφορὰ αὐτῶν περὶ χρησιμοποιήσεως καὶ τῆς Μονῆς των ὡς ἱερατικῆς σχολῆς. Πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον παραχωροῦσιν αἰθούσας διὰ διδακτήρια καὶ τὴν βιβλιοθήκην τῆς Μονῆς, αἵτινες μὲ τὰ φῶτα τῶν ἀναφερομένων, κρατίστων δὲ ἐπιστημόνων, ἱερομονάχων, θὰ ἀποδώσωσι τοὺς καρπούς, οὓς ἡ Πολιτεία προσδοκᾷ ἐκ τῆς ἱδρύσεως τοιούτων ἱερατικῶν σχολῶν πρὸς βελτίωσιν τοῦ Κλήρου. Τὴν ἀναφορὰν ταύτην μετὰ θερμῆς συστάσεως παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον νὰ διαβιβάσῃ εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον, ἀπουσιάζοντος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μηλιαρᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν καλλιγράφων καὶ ἰχνογράφων ἐν τοῖς Σχολείοις τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως.

§46Ε. ΜΗΛΙΑΡΑΣ. Οἱ ἀναφερόμενοι, κ. Πρόεδρε, εἶναι ἐκ τῶν ὑπαλλήλων ἐκείνων τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως, οἱ ὁποῖοι ἀφωμοιώθησαν. Δυστυχῶς ὅμως δι’ αὐτούς, ὅπως προηγουμένως καὶ διὰ τοὺς γυμναστάς, δὲν εἶχεν ἀναγνωρισθῇ τὸ προνόμιον, τὸ ὁποῖον εἶχεν ἀναγνωρισθῇ διὰ τοὺς ἄλλους ὑπαλλήλους τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, ὅτι, μετὰ πάροδον ὡρισμένου χρονικοῦ διαστήματος, θὰ προσαυξάνῃ ὁ μισθὸς αὐτῶν. Τὸ τοιοῦτον ἀνεγνωρίσθη διὰ τοὺς γυμναστὰς διὰ τοῦ νόμου 577 καὶ οἱ γυμνασταί, δυνάμει τοῦ νόμου ἐκείνου, ἔχουσι τὸ δικαίωμα μετ’ εὐδόκιμον ὑπηρεσίαν, νὰ ζητήσωσι προσαύξησιν. Σήμερον ἔρχονται οἱ καλλιγράφοι καὶ ἰχνογράφοι καὶ δὲν ζητοῦσιν, εἰ μὴ νὰ ὑπαχθῶσι καὶ αὐτοὶ εἰς τὸν νόμον αὐτόν, ὅπως καὶ οἱ γυμνασταί. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, ἡ ἀναφορὰ αὕτη νὰ διαβιβασθῇ εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον, ὅπως ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν.

§47Κ. ΓΙΟΛΔΑΣΗΣ. Καὶ ἐγὼ συνηγορῶ ὑπὲρ τῆς ἀναφορᾶς αὐτῆς, καὶ παρακαλῶ νὰ σταλῇ εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον, διότι προφανέστατα οἱ λειτουργοὶ οὗτοι τῆς Μ. Ἐκπαιδεύσεως ἀδικοῦνται.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γιολδάσης.

§49Κ. ΓΙΟΛΔΑΣΗΣ. Εἰς τοὺς κ. Βουλευτὰς Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας καὶ εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι παροικοῦν καὶ κατοικοῦν διαρκῶς ἐν Ἀθήναις, εἶναι γνωστὸν, ὅτι ὁ νόμος, ὁ ἀφορῶν τοὺς φόρους τῶν οἰκοδομῶν, εἶναι πλημμελέστατος. Ἐπανειλημμένως πλεῖσται ἐγένοντο παραστάσεις ἐκ μέρους τῶν ἰδιοκτητῶν πρὸς μεταρρύθμισιν τοῦ νόμου τούτου, ἀλλά, δυστυχῶς, μέχρι σήμερον οὐδὲν ἐγένετο. Κατ’ ἀκολουθίαν, οἱ ἰδιοκτῆται ὑφίστανται ὅλας τὰς συνεπείας τῆς πλημμελείας αὐτοῦ τοῦ νόμου καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ οἱ ἰδιοκτῆται, μὴ δυνάμενοι νὰ ὑποστῶσι τὰς βαρείας τοῦ νόμου συνεπείας, πλειστάκις δὲν καταβάλουν πρὸς τὸ δημόσιον τὸν φόρον τῶν οἰκοδομῶν. Κατόπιν συνεννοήσεως μὲ μέγαν ἀριθμὸν ἰδιοκτητῶν ἐν Ἀθήναις καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν νόμων, οἱ ὁποῖοι ἰσχύουν ἐν Βερολίνῳ καὶ Παρισίοις, ἐν σχέσει πρὸς τοὺς φόρους τῶν οἰκοδομῶν, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω πρότασιν νόμου πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ νὰ παρακαλέσω τὸν ἁρμόδιον κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, εἰς χεῖρας τοῦ ὁποίου θὰ περιέλθῃ ἡ πρότασις αὕτη, ὅπως μελετήσῃ ταύτην, διότι ἀπορρέει ἀπὸ τοὺς ἀμέσως φορολογουμένους πολίτας, καὶ διότι στηρίζεται ἐπὶ νόμων, οἱ ὁποῖοι ἰσχύοντες ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν, ἔδωσαν ἄριστα ἀποτελέσματα. Ὁ τρόπος τῆς φορολογίας τῶν οἰκοδομῶν, τὸν ὁποῖον προτείνω διὰ τῆς προτάσεως ταύτης, τὴν ὁποίαν θὰ καταθέσω, εἶναι ἁπλούστατος. Διὰ τοῦ τρόπου τούτου, ἐνῷ τὸ Δημόσιον δὲν θὰ χάσῃ πλέον οὔτε λεπτὸν καὶ οἱ ἰδιοκτῆται δὲν θὰ βαρύνωνται, ὡς συμβαίνει σήμερον, καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ θὰ ἐλαττωθῇ καὶ τὸ προσωπικὸν τῆς ὑπηρεσίας. Καταθέτω, λοιπόν, τὴν πρότασιν ταύτην εἰς τὸ Προεδρεῖον καὶ παρακαλῶ νὰ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σπυρομήλιος, ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφοράν.

§51Σ. ΣΠΥΡΟΜΗΛΙΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, πρόκειται νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς αὐτῆς τοῦ Μουφτῆ Ἀργυροκάστρου, ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀπουσιάζει, ἐπειδὴ δὲ ἐγὼ φρονῶ, ὅτι πᾶν ὅ,τι ἀφορᾷ τήν Ἤπειρον, ὁ κάλλιον δυνάμενος νὰ ἀκούσῃ καὶ μεριμνήσῃ περὶ αὐτῆς εἶναι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, θὰ ἀναπτύξω τὴν ἀναφορὰν ταύτην καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν του. Δὲν θὰ εἴπω τίποτε περὶ τοῦ ἀγῶνος, μόνον περὶ τῶν ἀποτελεσμάτων αὐτοῦ ἐν Ἠπείρῳ θὰ εἴπω. Εἶναι γνωστὸν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι τὰ ἴχνη τῆς καταστροφῆς εἶναι πάρα πολὺ μεγάλα. Κατεστράφησαν ὄχι μόνον οἱ χριστιανοί, ἀλλὰ καὶ οἱ συμπατριῶται μας Μουσουλμάνοι. Καὶ περὶ μὲν τῶν χριστιανῶν ἡ Κυβέρνησις μέχρι σήμερον κἄτι τὸ γενναῖον δὲν ἐπεχείρησε, διότι αἱ περιστάσεις ἴσως δὲν ἐπέτρεψαν εἰς αὐτὴν νὰ πράξῃ. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τοὺς Μουσουλμάνους, εἶναι ἐπιβεβλημένον εἰς αὐτὴν νὰ φροντίσῃ, παρ’ ὅλας τὰς δυσχερείας, τὰς ὁποίας δύναται νὰ ἔχῃ. Ἑβδομήκοντα χιλιάδες ἐξ αὐτῶν ἐξεπατρίσθησαν κατὰ τὸν ἀγῶνα καὶ ἔζησαν εἰς τὰ πέριξ τοῦ Αὐλῶνος, εἰς τὸν ἐλαιῶνα καὶ τὰ ἕλη. Ἕν μέγα μέρος ἐξ αὐτῶν ἐδεκατίσθη, τὸ δὲ ὑπόλοιπον, πιεζόμενον ὑπὸ τῶν Ἰταλῶν καὶ μὴ δυνάμενον νὰ ζήσῃ, διότι δὲν εἶχε οὔτε τόπον νὰ καλλιεργήσῃ, οὔτε οἰκήματα, ἠναγκάσθη νὰ ἐπανέλθῃ καὶ πάλιν εἰς τὸ πάτριον ἔδαφος, λέγω δὲ πάτριον, διότι εἶναι γνωστόν, ὅτι αὐτοὶ ἦσαν ποτὲ χριστιανοὶ καὶ δὲν εἶναι πολὺς καιρὸς ἀφ’ ὅτου ἐξισλαμίσθησαν. Αἱ συγγένειαι εἶναι γνωσταί. Αἱ συγγένειαι ὑπάρχουσιν ἀκόμη. Ἠναγκάσθησαν, λοιπόν, νὰ ἐπανέλθωσιν. Ἀλλ’ ἐπανελθόντες δὲν ἀνεῦρον οὔτε οἰκήματα, οὔτε ἀγρούς, οὔτε ἀμπέλους, οὔτε δένδρα· δὲν ἔφερον μαζί των παρὰ μόνον ὅ,τι ἐφόρουν, τὰ ἐνδύματα, τὰ ὁποῖα κατ’ εὐφημισμὸν δυνάμεθα νὰ τὰ ἀποκαλέσωμεν ἐνδύματα. Ἦσαν περιβεβλημένοι πάντες μὲ ράκη. Ζῶσι τώρα ἀπὸ πενταμήνου ὑπὸ τὰ δένδρα. Δὲν ἔχουσι κανὲν ζῷον, ἀπέναντι τῶν τόσον μεγάλων ποιμνίων, τὰ ὁποῖα διέτρεφον...

§52Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ποία εἶναι ἡ περιφέρεια;

§53Σ. ΣΠΥΡΟΜΗΛΙΟΣ. Ἡ περιφέρεια τοῦ Κουρβελεσίου καὶ τῆς Πρεμετῆς. Ὁ μουφτῆς Ἀργυροκάστρου ὑπέβαλεν αἴτησιν πρὸς τὸν Νομάρχην αὐτοῦ, ὁ δὲ Νομάρχης συνέστησεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι πρέπει νὰ ἐξευρεθῇ τὸ μέσον τῆς παροχῆς βοηθείας εἰς αὐτούς, διότι εἶναι καταδεδικασμένοι νὰ ἀποθάνωσιν. Ἡ Κυβέρνησις ἐπέτρεψε μόνον συλλογὴν ἐράνων. Ἀλλ’ ὡς γνωρίζει ὁ κ. Πρωθυπουργός, ποῖος νὰ συνδράμῃ αὐτούς; Οἱ ἄλλοι Ἠπειρῶται, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι περίπου τὴν αὐτὴν κατάστασιν μὲ αὐτούς; Ὄχι, βέβαια. Οἱ ἔρανοι ὑπὸ τὰς συνθήκας μάλιστα τὰς σημερινάς, κατὰ τὰς ὁποίας ἡμεῖς ζητοῦμεν περίθαλψιν γενικῶς Μουσουλμάνων καὶ Χριστιανῶν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πραγματοποιηθῇ. Ἡ Κυβέρνησις ἔχει καὶ μίαν ὑποχρέωσιν μεγαλειτέραν, διότι ἐπέτρεψε νὰ ἐπανέλθωσιν, ἀφοῦ δὲ ἐπανῆλθον τῇ ἀδείᾳ καὶ τῇ συγκαταθέσει τῆς Κυβερνήσεως καὶ εἶναι πλέον Ἕλληνες ὑπήκοοι, ἐπιβάλλεται ἰδιαιτέρα μέριμνα δι’ αὐτούς, διὰ νὰ ἀποδείξῃ τὸ Κράτος, ὅτι πάντες οἱ εἰς αὐτὸ ἀνήκοντες ἀπολαμβάνουσι μερίμνης ἴσης καὶ καλλιτέρας ἢ οἱ ἀνήκοντες εἰς ἄλλα θρησκεύματα. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρωθυπουργόν, ὁ ὁποῖος μᾶς ἔκαμε τὴν τιμὴν νὰ γίνῃ καὶ ἰδιοκτήτης εἰς τὸ διαμέρισμα αὐτὸ τῆς Β. Ἠπείρου, νὰ φροντίσῃ ἰδιαιτέρως διὰ τοὺς γείτονάς του, διότι δὲν δύναμαι καμμίαν ἄλλην ἀπειλὴν νὰ τοῦ ἀπευθύνω, εἰ μὴ μόνον, ὅτι θὰ συμφωνήσω μαζί του νὰ καταστρέψωμεν τὴν ἰδιοκτησίαν, ἡ ὁποία δὲν θὰ θεραπεύσῃ τὰς ἀνάγκας του.

§54Β. ΠΟΥΤΕΤΣΗΣ. Ὡς ἀνέπτυξεν ὁ ἀξιότιμος Συνάδελφος, πρόκειται περὶ τῶν κατοίκων τοῦ Κουρβελεσίου καὶ τῆς Πρεμετῆς, καὶ οἱ ὁποῖοι πρό τινων μηνῶν εἶχον ἐπανακάμψει. Ἡ Κυβέρνησις ἔσχε τὴν πρόνοιαν νὰ ἐπιτρέψῃ τὴν συλλογὴν ἐράνων. Ἀλλ’ αὐτὸ εἶναι ἓν μέσον, τὸ ὁποῖον μόνον τὰς παρούσας συνθήκας δύναται νὰ θεραπεύσῃ. Ἐδῶ πρόκειται περὶ τῆς καλλιεργείας τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν καὶ ἐν τῷ μέλλοντι. Θὰ παρακαλέσω, λοιπόν, τὴν σεβαστὴν Κυβέρνησιν, ὅπως ἐν καιρῷ λάβῃ μέτρα διὰ τὴν θεραπείαν αὐτήν.

§55Γ. ΓΑΓΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρακαλέσωμεν θερμῶς νὰ ληφθῶσι τὰ αὐτὰ μέτρα διὰ τοὺς κατοίκους αὐτοὺς τοῦ Τεπελενίου, οἱ ὁποῖοι κατεστράφησαν καὶ ἐπανῆλθον εἰς τὸ παρ’ ἡμῶν κατεχόμενον ἔδαφος. Ἀφοῦ δὲ ἡ Κυβέρνησις ἐδέχθη αὐτοὺς νὰ ἐπανέλθωσι, βεβαίως, καθῆκον εἶναι, ὅπως καὶ τοὺς προστατεύσῃ.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Βιτάλης ἔχει τὸν λόγον, ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφοράν.

§57Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Ἔλαβον ἀναφορὰν ἐκ τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου Σύρου, ἀπευθυνομένην πρὸς τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης κ. Ὑπουργὸν, ἀλλὰ φρονῶ, ὅτι ἐστάλη πρὸς αὐτόν, ὡς ἐκ τοῦ ἐπαγγέλματος, διότι οὐδεμίαν σχέσιν ἔχει μετ’ αὐτοῦ. Δὲν πρόκειται περὶ παρεκτροπῆς, ἀλλὰ περὶ κακῆς λειτουργίας τοῦ Δικαστηρίου ἐκεῖ, ἕνεκα ἐλλείψεως συγκοινωνίας. Τὸ Κράτος συνεβλήθη μετά τινος Ἑταιρείας, ἡ Ἑταιρεία ἐκπληροῖ τὰς ὑποχρεώσεις αὐτῆς, αἱ γραμμαὶ ὅμως, τὰς ὁποίας ἐκτελοῦσι τὰ ἀτμόπλοια δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνταποκριθῶσιν, ὥστε τὴν πέμπτην ἡμέραν καθ’ ἣν λαμβάνει χώραν συνεδρίασις τοῦ Πρωτοδικείου, νὰ σπεύσωσιν ἐκ τῶν διαφόρων νήσων. Ἕνεκα τούτου, τί γίνεται; Δὲν προσέρχονται, διότι, ἐκτὸς τῶν ἄλλων, ἡ διαμονὴ ἐν Σύρῳ ἐπὶ ὀκτὼ ἡμέρας ἔχει τοιαύτην δαπάνην, ὥστε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνταπεξέλθωσιν. Ἀναγκάζονται, λοιπόν, νὰ καταδικάζωνται ἐρήμην. Νομίζω, ὅτι ἡ ἀπονομὴ τῆς δικαιοσύνης δὲν ἀποδίδεται. Ἤθελον, λοιπόν, σᾶς παρακαλέσει, ἐὰν εὐαρεστῆσθε, νὰ διαβιβάσητε τὴν ἀναφορὰν ταύτην πρὸς τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας κ. Ὑπουργόν, ὅστις, συνεννοούμενος μετὰ τῆς ἀτμοπλοϊκῆς Ἑταιρείας, ἡ ὁποία ἔχει τὴν ἐκμετάλλευσιν διὰ τὰς ἀγόνους ἰδίως γραμμάς, ὅπως κανονισθῇ ἡμέρα τοιαύτη, ἵνα παρευρίσκωνται οἱ μάρτυρες, ἐπιτυγχάνεται δὲ τοῦτο εὐκόλως, ὅπως ἐπὶ 25ετίαν, ἐν ᾗ περιπτώσει τὸ ἀτμόπλοιον ἀναχωρεῖ τὴν Δευτέραν.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Σχλῆμαν ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς συζύγου Δημ. Πετρωτοῦ. Ἀπών. Ὁ κ. Σκιαδαρέσης ἔχει τὸν λόγον.

§59Α. ΣΚΙΑΔΑΡΕΣΗΣ. Ἀναγκάζομαι νὰ φέρω σήμερον τὸ ζήτημα ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τῆς προμηθείας τοῦ σίτου. Ἀπησχόλησεν ἐπανειλημμένως τὴν Βουλὴν τὸ ζήτημα τοῦτο καὶ ἴσως θὰ θεωρηθῇ πλέον περιττολογία ἡ ἀγόρευσίς μου, ἀλλὰ συγκεκριμένα τινὰ σημεῖα, τὰ ὁποῖα ἐπανειλημμένως ἠναγκάσθην νὰ ἐπαναλάβω μετὰ διαμαρτυρίας ἐντόνου ἐνώπιον τοῦ κ. ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Ὑπουργοῦ, θὰ φέρω καὶ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, διότι ἀπέκαμον πλέον ἀνερχόμενος καὶ κατερχόμενος τὰς κλίμακας ἀφ’ ἑνὸς τοῦ Ὑπουργείου καὶ ἀφ’ ἑτέρου τῆς Ἐπιτροπῆς. Ἀνέλαβε νὰ διακανονίσῃ τὸ ζήτημα τοῦτο ἡ Ἐπιτροπὴ πρὸ μηνῶν. Δι’ ἐμὲ, δύναμαι νὰ εἴπω, εἰσέτι δὲν διεκανονίσθη. Τοῦτο μόνον συνέβη, ὅτι μία ἀπαγορευτικὴ διαταγὴ ἐξεδόθη, δι’ ἧς κατ’ ἀρχὰς μὲν ἐκλείσθησαν ὅλοι οἱ ὑδρόμυλοι, κατόπιν ἐσταμάτησαν ὅλοι οἱ ἀτμοκίνητοι μύλοι τῆς ξηρᾶς, τελευταίως ἔκλεισαν καὶ οἱ μύλοι οἱ ἀτμοκίνητοι τῶν πόλεων καὶ τοιουτοτρόπως αἱ ἐπαρχίαι τῆς Ἑλλάδος, ὡσεὶ ἀποτελοῦσαι ἕτερον Κράτος, εἶναι καταδεδικασμέναι νὰ τρώγωσι μόνον τὰ ἄλευρα, τὰ ὁποῖα στέλλουσιν ἐκ Πειραιῶς. Διεμαρτυρήθημεν ἐπανειλημμένως καὶ ἐπὶ τέλους, ἀφοῦ εἴδομεν, ὅτι αἱ διαμαρτυρίαι ἡμῶν δὲν εἰσηκούοντο, ἐζητήσαμεν νὰ μάθωμεν. Θὰ ἀνοίξωσιν, ἢ δὲν θὰ ἀνοίξωσιν οἱ μύλοι; Θὰ ἐπιτραπῇ εἰς αὐτοὺς νὰ ἀλέσωσι σῖτον, ἢ δὲν θὰ ἐπιτραπῇ; Ἀλλ’ οὔτε τοῦτο κατωρθώσαμεν νὰ μάθωμεν. Ἡ ἐπιτροπὴ μᾶς παρέπεμπεν ἀπὸ ἡμέρας εἰς ἡμέραν. — αὔριον θὰ συνεδριάσωμεν, μεθαύριον θὰ σᾶς τὸ ἀναγγείλωμεν, τὴν ἐρχομένην ἑβδομάδα ἔρχεσθε καὶ πληροφορηθῆσθε! Εἰσέτι δὲν κατώρθωσα νὰ μάθω τίποτε. Ὁμολογῶ δὲ, ὅτι οἱ ἐξεγερθέντες συμπολῖταί μου δὲν πείθονται πλέον εἰς τὰς διαβεβαιώσεις μου καὶ ὑποθέτουσιν, ὅτι δὲν λαμβάνω τὸν κόπον κἂν νὰ ἴδω τοὺς κυρίους αὐτούς, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ τόσους μῆνας, ὄχι νὰ μὲ πληροφορήσωσιν, ἀλλ’ οὔτε νὰ μοὶ ἀπαντήσωσι καταδέχονται, καὶ τοῦτο ὄχι ὡς πρὸς ἰδιώτην, διότι δὲν θὰ τὸ ἐδεχόμην ποτέ, ἀλλ’ ὡς πρὸς Βουλευτήν, καὶ τοῦτο τὸ ἐπιτρέπει ἀκόμη ὁ ἀνώτερος ἄρχων, ἡ ἐφορευτικὴ ἀρχὴ ἐκείνη, ἡ ὁποία εἶναι διατεταγμένη νὰ ἐφορεύῃ περὶ τούτου. Διεμαρτυρήθην, λέγω, κατ’ ἰδίαν, φέρω τὴν διαμαρτυρίαν ταύτην καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος καὶ ἐπαφίεμαι εἰς τὴν Κυβέρνησιν διὰ νὰ κανονίσῃ τὰ περαιτέρω.

§60Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ ἐπρόκειτο νὰ ὁμιλήσω καὶ ἐγώ, ἀλλ’ ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας ἀνέπτυξεν ἄριστα τὸ θέμα. Καὶ ἐγὼ ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ μὲ πληροφορήσῃ, ποῖον τέλος θὰ λάβῃ ἡ ὑπόθεσις αὕτη τῆς προμηθείας σίτου ἀπὸ Πατρῶν εἰς Λευκάδα. Δυστυχῶς, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν μοὶ ἀνεκοίνωσεν, ὅτι τὸ πρᾶγμα εἶναι δυσχερές, διότι τὰ μέλη αὐτὰ τῆς ἐπιτροπῆς εἶναι ἀκατάλληλα, ἢ μᾶλλον, δύναμαι νὰ εἴπω, ὄχι ἀκατάλληλα, ἀλλὰ δὲν ἔχομεν προπαρεσκευασμένην ὑπηρεσίαν τοιαύτην, ὥστε νὰ δύνανται νὰ ἐπαρκέσωσιν εἰς τὰς ἀνάγκας. Διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ τὸ ζήτημα διαιωνίζεται. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, ἀπὸ ἑνὸς καὶ πλέον μηνὸς διεβίβασεν ἔγγραφον εἰς τὴν ἐπιτροπήν, τὴν ἐργαζομένην παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐσωτερκῶν καὶ ἐζήτησε παρ’ αὐτῆς, ὅπως ἐπισπεύσῃ τὸ ζήτημα τῶν ἀτμομύλων. Τὸ δυστύχημα εἶναι, ὅτι ἡμεῖς ὁμιλοῦμεν χωρὶς νὰ εἶναι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐνταῦθα καὶ ἑπομένως δὲν πρόκειται νὰ λάβῃ γνῶσιν. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε, κ. Πρόεδρε, νὰ ἀναβάλλω.

§61Χ. ΠΟΛΟΓΕΩΡΓΗΣ. Νὰ ἀναβάλετε.

§62Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Θὰ ἐδεχόμην, κ. Βουλευταί, τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως, ἀλλ’ ὑπὸ τὸν ὅρον, μόλις ἔλθῃ ὁ κ. Ὑπουργός, νὰ συνεχίσωμεν.

§63Χ. ΠΟΛΟΓΕΩΡΓΗΣ. Ὄχι ἀπόψε, ἀλλ’ αὔριον.

§64Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ὄχι. Διατί αὔριον; Ἀλλὰ προτείνω κἄτι τι ἀκόμη ἄλλο. Πανταχόθεν τῆς Ἑλλάδος ὑπάρχουσι τὰ τοιαῦτα παράπονα. Δὲν δύναται νὰ ἱκανοποιηθῇ οὔτε ἡ συνείδησις, οὔτε τῶν Βουλευτῶν, οὔτε τῶν πολιτῶν, ἐὰν τὰ ὄργανα τῆς Πολιτείας δὲν εἶναι ἱκανὰ νὰ ἐκπληρώσωσι τὴν ὑπηρεσίαν. Ἄς ἀναθέσῃ ἡ Πολιτεία εἰς ἄλλους, ἐὰν δὲν εἶναι ἱκανοί, ἄς παρέλθωσιν αὐτὰ τὰ πρόσωπα καὶ ἄς ἀναλάβωσιν ἄλλα, ἢ ἄς ἐξευρεθῶσιν ἄλλα μέτρα, ἐὰν δὲν εὑρίσκωνται εἰς τὴν Ἑλλάδα τοιαῦτα —εὐτυχῶς, ἐγέμισεν ἡ Ἑλλὰς ἀπὸ διαφόρους ἀποστολὰς — ἂς καλέσῃ καὶ ἔξωθεν, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ κατάστασις αὐτή. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἀπηύθυνε πρὸ ἑνὸς καὶ πλέον μηνὸς ἔγγραφον πρὸς τὴν ἐπιτροπήν, ἡ δὲ ἐπιτροπὴ ἀπήντησεν, ὅτι εἴμεθα κουρασμένοι καὶ κεκμηκότες!

§65Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Πρέπει νὰ γίνῃ συζήτησις αὔριον.

§66Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Προτείνω νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις δι’ αὔριον καὶ νὰ μὲ ἐγγράψητε πρῶτον.

§67Α. ΣΚΙΑΔΑΡΕΣΗΣ. Καὶ νὰ γενικευθῇ, κ. Πρόεδρε.

§68Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Καὶ νὰ μὲ ἐγγράψητε, παρακαλῶ, ἐπὶ τοῦ θέματος πρῶτον.

§69Χ. ΠΟΛΟΓΕΩΡΓΗΣ. Ὑποβάλλω πρότασιν νὰ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον, διὰ νὰ γενικευθῇ ἡ συζήτησις. Παρακαλῶ νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή.

§70ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§71Γ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Πρέπει νὰ διατυπωθῇ ὡς ἐπερώτησις καὶ νὰ ὁρισθῇ ἡ συζήτησις αὐτὴ εἰς ἡμέραν τῶν ἐπερωτήσεων.

§72ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Αὔριον, αὔριον.

§73Γ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Τὴν Δευτέραν.

§74Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς ἐλήφθη δι’ αὔριον. Τὸ ζήτημα εἶναι σπουδαιότατον, ὁ κόσμος πεινᾷ.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἠρωτήθη ἡ Βουλή.

§76Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἐν ᾗ περιπτώσει δὲν ἀναβληθῇ δι’ αὔριον, ἐπιμένω σήμερον νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις.

§77ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὑποβάλλεται πρότασιν.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐρωτήσεων Ὁ κ. Μηλιαρᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§79Ε. ΜΗΛΙΑΡΑΣ. Ἐπειδὴ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας ἀπουσιάζει, ἀναβάλλω δι’ αὔριον.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μαλλιόπουλος εἶναι ἀπών. Ὁ κ. Χατζηγάκης εἶναι ἀπών, Ὁ κ. Μπασιᾶς.

§81Α. ΜΠΑΣΙΑΣ. Ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχὴν τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Πρόκειται περὶ τῶν ἐκτάκτων ὑπαλλήλων τῶν Δημοσίων Ἔργων. Ὁ νόμος περὶ δημοσίων ἔργων ὁμιλεῖ, ὅτι οἱ ὑπάλληλοι αὐτοὶ τῶν δημοσίων ἔργων ἐν καιρῷ ἐπιστρατεύσεως, οἱ πρώην ὑπάλληλοι ἦσαν ἔφεδροι ἀξιωματικοὶ ἐν Ἠπείρῳ ὡς καὶ εἰς τὰς Νέας Χώρας, τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας ἐπροκάλεσε τὴν μονιμοποίησιν αὐτῶν τῶν ὑπαλλήλων. Οἱ ὑπάλληλοι αὐτοὶ εἶναι ὑπάλληλοι τῶν δημοσίων ἔργων καὶ θὰ γίνωσι τακτικοί, ὁ δὲ νόμος ἀναγνωρίζει νὰ γίνωνται ἀξιωματικοὶ ἔφεδροι. Ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν.

§82Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Καὶ ἐγὼ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως λάβῃ ὑπ’ ὄψει του τὴν αἴτησιν ταύτην καὶ ἐπονομασθῇ ὡς ἔφεδρος μηχανικός, ὁ νῦν ἔφεδρος Σκέφερης.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καβαλλιεράτος. Ὁ κ. Βελλιανίτης. Ὁ κ. Σκιαδαρέσης. Ὁ κ. Βογιατζῆς. Ὁ κ. Μηλιαρᾶς.

§84Ε. ΜΗΛΙΑΡΑΣ. Ἐπειδὴ ἀπουσιάζει ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργός, παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Ἀδαμίδης.

§86Ι. ΑΔΑΜΙΔΗΣ. Ἐπειδὴ ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, νὰ ἀναβληθῇ διὰ τὴν αὔριον. Εἰς τὸ δεξιὸν, παρακαλῶ.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Εὐστρατιάδης.

§88ΓΡ. ΕΥΣΤΡΑΤΙΑΔΗΣ. Ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας. Νὰ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μοσχούλας.

§90Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ, ἐὰν ἔλαβε γνῶσιν...

§91Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Ἔλαβον γνῶσιν ἐγκαίρως καὶ ἐζήτησα τὰς ἀναγκαίας πληροφορίας κατὰ πόσον ἐκτελεῖται ἡ σχετικὴ διαταγὴ πρὸς χορήγησιν τῶν ἀδειῶν.

§92Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐπανέλθω ἐπὶ τοῦ Διοικητοῦ τοῦ Συντάγματος. Ἠναγκάσθην νὰ φέρω τὸ ζήτημα εἰς τὴν Βουλήν, λόγῳ τῶν ὑπερβασιῶν ἐναντίον τῶν ἐφέδρων. Δὲν χορηγεῖ εἰς τοὺς ἐπιστράτους, τοὺς δικαιουμένους νὰ λάβωσιν ἀδείας, ἰσχυριζόμενος, ἢ μᾶλλον λέγων πρὸς αὐτούς, ὅτι δύνασθε νὰ ἀποταθῆτε πρὸς τὸν Βουλευτήν, ὅστις ὑπέβαλε τὴν ἐπερώτησιν αὐτήν. Διὰ τοῦτο, νομίζω, ὅτι εἶναι δίκαιον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν τῶν ἁρμοδίων ἐπὶ τῆς ἀκριβοῦς τηρήσεως τῆς ἐγκυκλίου, διότι, ὡς γνωρίζει κάλλιον ἐμοῦ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἡ μὴ τήρησις τῆς ἐγκυκλίου, ἡ ὁποία εἶναι ὄντως σύμφωνος πρὸς τὸ δίκαιον, ἐξήγειρε τὴν ἀγανάκτησιν τῶν ἐφέδρων καὶ πρὸ παντὸς τῶν μεγάλων ἡλικιῶν, διότι εἶναι δεδικαιολογημένη ἡ ἀγανάκτησις αὐτῶν, ὅταν λαμβάνωσιν ἄδειαν οἱ ἔφεδροι τῶν μικροτέρων ἡλικιῶν καὶ αὐτοὶ παραμελοῦνται, συγχρόνως δὲ γνωρίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὅτι καὶ ἡ πειθαρχία κλονίζεται.

§93Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Ἐπιφυλάσσομαι, ὅταν μοὶ δοθῇ τὸ ἀποτέλεσμα, νὰ τὸ καταθέσω, διὰ νὰ λάβητε γνῶσιν.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀγγελόπουλος. Ὁ κ. Κράλλης.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθη πρότασις ἐκ μέρους δέκα Βουλευτῶν, ὅπως ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 16 ἀναφορᾶς τῶν Βουλευτῶν κ. κ. Σκιαδαρέση, Ε. Βελλιανίτου, Θ. Βελλιανίτου, Κ. Ζυμάρη, ἀναβληθῇ δι’ αὔριον καὶ γενικευθῇ ἡ συζήτησις ἐπ’ αὐτῆς.

§96Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Νὰ συσχετισθῇ μὲ τὴν ἄλλην.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει καὶ ἑτέρα πρότασις, ἐπίσης ὑπογεγραμμένη ὑπὸ δέκα Βουλευτῶν, ὅπως ὁρισθῇ δι’ αὔριον ἡ συζήτησις διὰ τὸ ζήτημα τῶν προμηθειῶν ἄρτου, σίτου, θείου, ἀλεύρων καὶ θειϊκοῦ χαλκοῦ.

§98Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Καὶ γενικευθῇ.

§99Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν βλέπω τὸν λόγον νὰ ὁρισθῇ δι’ αὔριον. Καὶ σήμερον ἠμπορεῖ νὰ ἐξακολουθήσῃ. Δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν νὰ γενικευθῇ ἀπόψε.

§100Κ. ΛΑΓΟΥΔΑΚΗΣ. Εἰσήλθομεν εἰς τὰς ἐρωτήσεις.

§101Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἐρώτησις εἶναι καὶ αὐτή.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ ἐξακολουθήσῃ καὶ γενικευθῇ ἡ συζήτησις ἀπόψε;

§103ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βελλιανίτης ἔχει τὸν λόγον.

§105Κ. ΚΑΖΑΤΖΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μίαν ἐρώτησιν. Ὁ Κανονισμὸς διατὶ χρειάζεται; Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ὁ Κανονισμὸς δὲν χρειάζεται. Ὑπεβλήθη μία πρότασις, ἀλλὰ κατὰ τὸν Κανονισμὸν δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἔλθῃ παρὰ ὡς ἐπερώτησις καὶ τὴν Δευτέραν, οὐδ’ εἶναι δυνατὸν νὰ γενικευθῇ τοιαύτη συζήτησις.

§106Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Κύριε Βουλευτά, ἡ Βουλὴ δύναται νὰ ἔχῃ ἀνάγκην νὰ συζητήσῃ ἐξαιρετικῶς ἓν θέμα. Δὲν κωλύεται κατὰ τὴν ὥραν τῆς συζητήσεως τῶν ἐρωτήσεων νὰ δεχθῇ νὰ γίνῃ πρόταξις καὶ γενίκευσις μιᾶς ἐρωτήσεως, τῆς ἐρωτήσεως αὐτῆς ἀφορώσης γενικώτερον ζήτημα. Λέγω δὲ γενίκευσις, διότι, ὅταν εἶναι πλεῖστοι οἱ ἐρωτῶντες, οὐδὲν κωλύει, ὅπως γίνῃ δεκτὴ μία ἐρώτησις ὡς ὑποβαλλομένη παρ’ ὅλων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι διάθεσιν νὰ ὁμιλήσωσιν ἐπὶ τοῦ θέματος.

§107Κ. ΛΑΓΟΥΔΑΚΗΣ. Κατὰ τὸν Κανονισμόν, ἡ ἐρώτησις πρέπει νὰ ἀναγραφῇ εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Δευτέρας.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπεφάνθη ἡ Βουλή. Ὁρίστε, κ. Βελλιανίτη.

§109Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Κύριοι, πρόκειται περὶ τῆς χορηγίας σίτου εἰς τοὺς κατοίκους, ὅπως πρὸ μικροῦ ὁ κ. Συνάδελφος, ὅστις ἀφῆκε τὸ βῆμα, σᾶς εἶπεν. Ἐλήφθη μία περίεργος πρόνοια νὰ κλείσουν κατ’ ἀρχὰς μὲν οἱ ὑδρόμυλοι, κατόπιν νὰ κλείσουν οἱ ἀτμόμυλοι τῆς Κερκύρας καὶ κατόπιν διὰ μιᾶς διαταγῆς νὰ κλείσουν ὅλοι οἱ ἀτμόμυλοι τῆς Ἑλλάδος. Τοιουτοτρόπως δὲ μία μεγάλη βιομηχανία ἔπαυσεν ἐργαζομένη, οἱ δὲ κάτοικοι τῶν διαφόρων πόλεων τῆς Ἑλλάδος εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ ζῶσι μὲ τὰ ἄλευρα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀποστέλλονται ἐκ Πειραιῶς καὶ τὰ ὁποῖα καὶ στοιχίζουν ἀκριβότερα εἰς τὸν τόπον τῆς καταναλώσεως, ἀλλ’ εἶναι καὶ ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον ἄχρηστα. Διὰ τοῦ τρόπου τούτου μία μεγάλη βιομηχανία τῆς Χώρας ἐνεκρώθη. Κατ’ ἐπανάληψιν μετέβην εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ μοὶ ἀνακοινώσῃ, ὅτι ἀπηύθυνε πρὸ μηνὸς σχεδὸν ἔγγραφον πρὸς τὴν Ἐπιτροπήν, τὴν διαχειριζομένην ταῦτα, ἀλλ’ ἡ Ἐπιτροπὴ ἕνεκα λόγων διαφόρων καὶ ἕνεκα καμάτου, εἰς τὸν ὁποῖον περιέστη, λόγῳ τῆς ὑπερβολικῆς ἐργασίας, δὲν ἠδυνήθη, δυστυχῶς, νὰ προβῇ εἰς καμμίαν ἀπόφασιν. Εὑρισκόμεθα, λοιπόν, εἰς τὴν ἀνάγκην, Κύριοι, νὰ φέρωμεν τὸ ζήτημα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, καὶ νὰ παρακαλέσωμεν τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως καταβάλῃ πᾶσαν προσπάθειαν παρὰ τῇ Ἐπιτροπῇ, ἵνα λυθῇ τὸ ζήτημα τοῦτο. Δὲν ὑπάρχει στιγμὴ τῆς ἡμέρας, κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν λαμβάνομεν τηλεγραφήματα ἐκ τῶν ἡμετέρων ἐπαρχιῶν, διὰ τῶν ὁποίων διαμαρτύρονται καὶ οἱ πολῖται, διαμαρτύρονται καὶ οἱ βιομήχανοι. Ποῦ θὰ τελειώσῃ ἡ ὑπόθεσις αὕτη; Τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς, φαίνεται, ὅτι δὲν εἶναι παρεσκευασμένα διὰ τὴν ἐργασίαν, τὴν ὁποίαν τοῖς ἀνέθεσεν ἡ Πολιτεία. Ἔχουσι, βεβαίως, πολὺν ζῆλον, ἔχουσι πολλὴν ἐμφάνισιν, πολλὴν προθυμίαν, καταβάλλουσι πᾶσαν προσπάθειαν, ἀλλ’ οὐδὲν ζήτημα παρ’ αὐτῶν λύεται. Διὰ τοῦ τρόπου τούτου τὰ πράγματα διαιωνίζονται. Καὶ παρ’ ὅλα ὅσα λέγει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι αἱ προσπάθειαι αὐτοῦ εὑρίσκουσι δυσκολίας, εἴτε ἐσωτερικάς, εἴτε ἐξωτερικάς, τὸ ζήτημα δὲν δύναται νὰ ἐξακολουθήσῃ παραμένον εἰς τὴν θέσιν ταύτην, διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ ἔχωμεν, δὲν λέγω ἐξεγέρσεις, ἀλλὰ διαμαρτυρίας. Πρὸ πάντων δὲ θὰ ἐξαρθῶμεν εἰς τὴν κατάστασιν μίαν ἡμέραν νὰ ἔχωμεν τὰ περισσότερα μέρη τῆς Ἑλλάδος ἄνευ ἄρτου. Ἐπικρατεῖ τις περίεργος, Κύριοι, ἰδέα περὶ τῆς καταστάσεως, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται αἱ ἐπαρχίας παρ’ ἡμῖν. Συνέπεσε κατὰ τὰς ἡμέρας τῶν ἐκλογῶν νὰ εὑρίσκωμαι εἰς τὴν Κέρκυραν ὡς ὑποψήφιος. Ἡ κατάστασις εἶχε φθάσει εἰς τοιοῦτον σημεῖον, ὥστε ὑπῆρχον ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ τρεῖς, ἐπὶ τέσσαρας καὶ ἐπὶ πέντε ἡμέρας δὲν ἠδύναντο νὰ φάγωσι τίποτε ἄλλο, παρὰ ὀλίγον ἄρτον καὶ ὀλίγον τέϊον. Αὐτὴ ἦτο ἡ μόνη τροφή, ἡ ὁποία ἐδίδετο εἰς τοὺς κατοίκους τῆς Κερκύρας, διότι ἡ ἐπιτελικὴ ὑπηρεσία εἶχε τὴν φαεινὴν ἰδέαν νὰ μὴ ἐπιτρέπῃ τὴν εἰσαγωγὴν σφαγίων ἢ ἄλλων τροφίμων ἀπὸ τὴν Ἤπειρον. Ὡς γνωρίζετε δὲ, ἡ Κέρκυρα μόνον ἐξ Ἠπείρου λαμβάνει τὰ εἴδη ταῦτα τῶν ζωοτροφιῶν. Ἐν τούτοις ἡ Κέρκυρα ἐγκατελείφθη καὶ μόλις πρὸ ὀλίγου καιροῦ ἔλαβε τὴν καλωσύνην ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, μετὰ ποικίλα ἔγγραφα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ ἐπιτρέψῃ νὰ εἰσαχθῶσιν ὀλίγα σφάγια. Ἀλλὰ τὸ ζήτημα αὐτό, πρέπει νὰ λάβῃ μίαν λύσιν ὁριστικήν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἡ τροφοδοσία μιᾶς ὁλοκλήρου νήσου, ἀποτελουμένης ἀπὸ 100 χιλιάδας κατοίκους, μὲ ἕν σύστημα λίαν περίπλοκον. Τὸ σύστημα ἔχει ὡς ἑξῆς· Ὑποβάλλουσιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἢ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν αἴτησιν οἱ θέλοντες νὰ εἰσαγάγωσι τρόφιμα εἰς Κέρκυραν...

§110Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Τῶν Οἰκονομικῶν;

§111Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Καὶ τῶν Στρατιωτικῶν ἀπ’ εὐθείας. Αἱ αἰτήσεις αὗται ἀποστέλλονται εἰς Κέρκυραν, ὅπως γνωματεύσῃ ὁ Νομάρχης, ὁ ἀστυνόμος καὶ ὁ Μέραρχος, ἐὰν τὰ ζητούμενα σφάγια καὶ αἱ ζητούμεναι τροφαὶ θὰ καταναλωθῶσιν εἰς τὸν τόπον, ἀπὸ τὸν ὁποῖον προέρχονται αἱ αἰτήσεις. Αἱ γνωμοδοτήσεις αὗται ἀποστέλλονται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τότε τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν διατάσσει τὸ ἀρχηγεῖον τῶν Ἰωαννίνων, ὅπως ἐπιτρέψῃ τὴν εἰσαγωγὴν ὡρισμένου ἀριθμοῦ σφαγίων. Κατὰ τοιοῦτον τρόπον ἡ Κέρκυρα περιέρχεται εἰς μίαν περίεργον κατάστασιν. Ὑπάρχουσιν ἡμέραι, ἢ μᾶλλον ὑπάρχουσιν ἑβδομάδες, κατὰ τὰς ὁποίας δὲν ὑπάρχει ἕν σφάγιον εἰς τὴν Κέρκυραν. Ὑπάρχουσιν ἡμέραι καὶ ὑπάρχουσιν ἑβδομάδες, κατὰ τὰς ὁποίας δὲν ὑπάρχει τυρὸς εἰς τὴν Κέρκυραν. Τοιουτοτρόπως δὲ οἱ κάτοικοι τῆς νήσου ἐγκατελείφθησαν εἰς τὴν τύχην των, ἀφοῦ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἰσέλθουν καὶ νὰ λάβουν τὰ τρόφιμα, διότι τὰ πλοῖα τὰ καταπλέοντα εἰς τὴν Κέρκυραν ὑποβάλλονται εἰς ποικίλας ἐνοχλήσεις ἀπὸ μέρους τοῦ ἑδρεύοντος ἐκεῖ Γαλλικοῦ στρατοῦ. Σήμερον ἔχω καὶ ἄλλην πληροφορίαν, ἡ ὁποία εἶναι ἀκόμη νοστιμωτέρα· ἡ ἐγκατασταθεῖσα ἐκεῖ Γαλλικὴ ἀρχὴ ἐπέτρεψε τὴν εἰσαγωγὴν ἀτελωνίστως διαφόρων ποτῶν καὶ τροφίμων, ἠνοίχθησαν καταστήματα εἰς Κέρκυραν, τὰ ὁποῖα καταναλίσκουν τὰ εἴδη αὐτὰ εἰς τοὺς Σέρβους καὶ τοὺς ἄλλους πολίτας εἰς τὴν τιμὴν τῆς εἰσαγωγῆς των, δηλαδή, χωρὶς νὰ ληφθῇ τοιουτοτρόπως ὁ δασμός, τὸν ὁποῖον ἐπλήρωναν πρῶτον οἱ ἔμποροι. Τοιουτοτρόπως δὲ ἠγέρθη εἷς συναγωνισμὸς μὲ τοὺς ἐμπόρους· ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ, ἂν ἐξακολουθήσῃ, νὰ καταλήξῃ εἰς τὸ νὰ ὑποκύψουν οἱ ἔμποροι τῆς Κερκύρας καὶ τοιουτοτρόπως καταναλίσκονται τὰ εἴδη τὰ τοιαῦτα εἰς τὴν Κέρκυραν, ἄνευ καταβολῆς δασμοῦ. Οὕτω πως, ἐνεφανίσθη καὶ ἄλλος τρόπος, καθ’ ὃν νεκροῦται καὶ τὸ ἐμπόριον τῆς Κερκύρας. Ἀλλ’ αὐτὴ ἡ κατάστασις, ὄντως εἶναι περίεργος, ἀλλὰ περιεργοτέρα μοὶ φαίνεται ἡ κατάστασις, τὴν ὁποίαν ἐδημιούργησεν ἡ ἐπιτροπή, ἡ ὁποία ἐργάζεται, δὲν γνωρίζω ἀπὸ πόσου χρόνου, καὶ ἡ ὁποία θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι κάμνει μίαν τρύπαν εἰς τὸ νερό. Οἱ κύριοι αὐτοί, ὡς σᾶς εἶπον προηγουμένως, ἴσως ἔχουν ὅλην τὴν ἐπιθυμίαν νὰ ἐργασθοῦν καὶ ὅλην τὴν ἐπιθυμίαν νὰ ἐπαρκέσουν εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς Κοινωνίας, ἀλλὰ φαίνεται, ὅτι οὔτε τὰς ἀνάγκας τῆς Κοινωνίας γνωρίζουν, οὔτε τὸν ἐπαρχιακὸν βίον. Ἐκδίδουν ἀποφάσεις περιεργοτάτας καὶ διαρκῶς ἀναβάλλουν νὰ ἐκδόσουν τὰς ἀποφάσεις των, καίτοι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔχει διαβιβάσει πρὸ ἑνὸς καὶ πλέον μηνὸς ἔγγραφον διὰ τοῦ ὁποίου ζητεῖται ἡ ἐπίσπευσις τοῦ ζητήματος τούτου. Ἡ ἐξακολούθησις τῆς καταστάσεως ταύτης ἔχε ἐπιφέρει τοιαύτην ἀνωμαλίαν εἰς τὸν ἐπαρχιακὸν βίον τῆς Ἑλλάδος, ὥστε ἀπορεῖ κανείς, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ἔχῃ ἀντιληφθῇ ἡ ἐπιτροπὴ τὴν κατάστασιν ταύτην. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ἐν ᾗ περιπτώσει τὰ ἄτομα, τὰ ἀποτελοῦντα τὴν ἐπιτροπὴν ταύτην, ἐργασθέντα τοσοῦτον χρόνον, δὲν δύνανται νὰ ἀνταποκριθῶσιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην, εἴτε διότι δὲν εἶναι παρεσκευασμένα διὰ τὴν ἐργασίαν ταύτην, εἴτε διότι ἐκ τῆς ὑπερβολικῆς ἐργασίας ἐκάμφθησαν, καιρὸς εἶναι νὰ δώσωσι τὰς θέσεις των εἰς ἄλλους εἰδημονεστέρους...

§112ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§113Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. .. οἱ ὁποῖοι νὰ δώσωσι μίαν λύσιν εἰς ὅλα αὐτὰ τὰ ζητήματα, τὰ περίπλοκα, τὰ ὁποῖα ἐγέννησε μὲν ὁ πόλεμος, ἐξέθρεψε δὲ ἡ ἀνικανότης, ἡ παρατηρουμένη ἐκ μέρους τῆς ἐπιτροπῆς.

§114Α. ΣΚΙΑΔΑΡΕΣΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, δευτερολογῶ ἀκριβῶς, διὰ νὰ ἀκούσητε καὶ σεῖς, ὁ ὁποῖος πρὸ ὀλίγου δὲν εἶσθε παρών.

§115Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Διὰ τὸν μύλον τῆς Λευκάδος;

§116Α. ΣΚΙΑΔΑΡΕΣΗΣ. Διὰ τὸν σῖτον τὸν μὴ ἐλθόντα εἰς Λευκάδα. Φέρων τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, διπλοῦν τὸν σκοπὸν ἐπιδιώκω· πρῶτον διότι θέλω νὰ ἀπαλλάξω τὰ μέλη τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἰδίως τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν, τῆς εὐθύνης, ἡ ὁποία τοῦ ἐπιρρίπτεται ἀπὸ ὅλον τὸν λαὸν, τὸν μὴ γνωρίζοντα τὰ καθέκαστα, δεύτερον δὲ, διότι εἶμαι πεπεισμένος, ὅτι ἡ ἐπέμβασίς του θὰ σώσῃ τοὺς πληθυσμοὺς ἐκείνους, ὅπως τοὺς ἔσωσεν εἰς ἄλλο παρεμφερὲς ζήτημα, τοῦ θείου καὶ θειϊκοῦ χαλκοῦ, ὁ ὁποῖος θὰ φθάσῃ μετὰ τὰς ἐπανειλημμένας καὶ ἐπιμόνους ἐνεργείας τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Κύριε Ὑπουργέ, ἀπηυδήσαμεν πλέον, εἶναι πλέον τῶν δύο μηνῶν, κατὰ τὸ διάστημα τῶν ὁποίων πολλάκις σᾶς ἀπησχολήσαμεν, ἐβαρύνθητε καὶ ὑμεῖς νὰ μᾶς ἀκούητε καὶ ἠλπίσατε πάντοτε, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ἐκείνη, πρὸς τὴν ὁποίαν διεβιβάζετε τὰ παράπονά μας, θὰ ἔτεινεν εὐήκοον οὖς καὶ θὰ ἔσπευδε νὰ δώσῃ μίαν λύσιν, ἔστω καὶ ἀποφατικήν. Ἀλλ’ ἡ ἐκκρεμότης αὐτοῦ τοῦ ζητήματος μᾶς ἐκνευρίζει. Δὲν εἶναι κατάστασις πλέον αὐτή. Ἀλλὰ καὶ αἱ ἀλληλοσυγκρουόμεναι διαταγαί, τὰς ὁποίας ἐκδίδει ἡ ἐπιτροπή, καὶ αὐταὶ ἐπέφερον καταστροφὰς καὶ ζημίας, διότι ἡ πτωχοὶ ἐκεῖνοι κάτοχοι ἀλευρομύλων ἔρχονται νὰ παραλάβουν σῖτον καὶ τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν ἔρχονται, εὑρίσκονται πρὸ νεωτέρας διαταγῆς, ὅτι δὲν παραχωρεῖται πλέον σῖτος εἰς τοὺς κατόχους ἀλευρομύλων τῆς ἐξοχῆς, καὶ οὕτω ἐπιστρέφουν διὰ νὰ ἐπανέλθωσι καὶ πάλιν, συμφώνως πρὸς ἄλλην διαταγήν, ἡ ὁποία καὶ ἀναιρεῖται καὶ φῆμαι διεσπάρησαν, ὅτι ἐχορηγήθη σῖτος εἰς ἀνθρώπους μὴ κατόχους μύλων, αἱ ὁποῖαι ἐπηύξησαν τὴν δυσφορίαν των. Διὰ τοῦτο ἔκρινα καλὸν τὰ παράπονα ταῦτα νὰ τὰ φέρω εἰς τὴν Βουλήν, ἵνα τεθῇ ἕκαστον ζήτημα εἰς τὴν θέσιν του καὶ ἵνα κατασιγάσωσι πλέον ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀνακινοῦν πάντα λίθον, διὰ νὰ παραστήσουν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἀνίκανος νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τὸ ἔργον καὶ τὴν ἐντολήν, τὴν ὁποίαν τῆς ἔδωκεν ὁ λαὸς, ἀλλὰ συγχρόνως ἐπισταμένως μελετῶντες τὴν κατάστασιν, κατωρθώσαμεν νὰ φέρωμεν ἕν τέρμα εἰς αὐτὴν τὴν ἐκκρεμότητα. Πρὸ παντὸς δὲ φρονῶ, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθόν — ἐκτὸς ἄν ἄλλοι λόγοι σοβαρότεροι, τοὺς ὁποίους ἐγὼ δὲν ἠδυνήθην νὰ τοὺς διΐδω, ἂν καὶ προσεπάθησα νὰ ἀνεύρω. — δὲν εἶναι ὀρθόν, ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπάρχουσι σοβαροὶ λόγοι, δὲν φρονῶ, ὅτι εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ θέσωμεν εἰς ἀργίαν τοὺς μύλους ἐκείνους, ἐκ τῶν ὁποίων ἀποζοῦν ὄχι ὀλίγοι τῶν ἀγροτικῶν πληθυσμῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουσι πόθεν ἄλλοθεν νὰ πορισθῶσι τὰ πρὸς τὸ ζῆν καὶ νὰ στρατήσωμεν τοὺς μύλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι χρησιμεύουσι διὰ νὰ παρέχωσιν εἰς τὸν λαὸν καὶ εὐθηνότερον καὶ καλλίτερον σῖτον, ἀπὸ τὰ ἄλευρα, τὰ ὁποῖα στέλλονται ἐκ Πειραιῶς. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ἐπέμβητε, εἶμαι πεπεισμένος, ὅτι ἡ ἐπέμβασίς σας θὰ λύσῃ τὸ ζήτημα καὶ θὰ τὸ λύσῃ ἐπωφελῶς.

§117Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, εἶναι γεγονός, ὅτι εὑρισκόμεθα ἐνώπιον μιᾶς ἐξεγέρσεως λαϊκῆς. Εἶναι γεγονός, ὅτι εὑρισκόμεθα καὶ ἐνώπιον μιᾶς ἐξεγέρσεως ἐκ μέρους ἡμῶν. Ἐξηγέρθημεν καὶ θὰ ἐξεγερθῶμεν ἔτι περισσότερον, ἂν δὲν προλάβωμεν νὰ διορθώσωμεν τὸ κακόν. Ἀλλ’ αἱ ἐξεγέρσεις αὗται κατὰ τὴν στιγμὴν ταύτην πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν ποῦ στρέφονται καὶ ποῖα εἶναι τὰ αἴτια, τὰ ὁποῖα προεκάλεσαν αὐτάς. Ἡ ἐξέγερσις αὕτη στρέφεται σήμερον κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, ἔχω τὸ θάρρος νὰ τὸ ἐπαναλάβω. Δὲν γνωρίζω, ἐὰν δικαίως ἢ ἀδίκως στρέφονται αἱ ἐξεγέρσεις αὐταὶ κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, ὡς ἐκ τούτου καθῆκον ἔχομεν νὰ ἐξακριβώσωμεν, ἐὰν πράγματι ὑπεύθυνος εἶναι αὐτὴ ἡ Κυβέρνησις, ἢ τις ἄλλος καὶ ποῖοι εἶναι οἱ προκαλέσαντες τὴν ἐξέγερσιν ταύτην. Ἡ ἐξέγερσις αὐτὴ εἶναι δικαία. Αὐτὸ εἶνε τὸ γεγονός. Καὶ εἶνε δικαία, διότι πανταχοῦ ὑπάρχει ἔλλειψις καὶ σίτου καὶ ἀλεύρων. Πανταχόθεν καταφθάνουσι καθ’ ἡμέραν διαμαρτυρίαι ἐλλείψεως θείου καὶ θεϊκοῦ χαλκοῦ καὶ ἀδίκου διανομῆς αὐτῶν, πανταχόθεν εἴχομεν διαμαρτυρίαν ἐλλείψεως ζακχάρεως. Ἀλλὰ πρέπει νὰ τὸ ὁμολογήσωμεν, ὅτι ὑπεύθυνος διὰ τὴν ἐξέγερσιν ταύτην δὲν εἶναι ἡ Κυβέρνησις. Πλὴν ἐνέχεται καὶ αὐτὴ ἡ Κυβέρνησις, δυστυχῶς, ἕνεκα τῆς καταρτισθείσης ἐπιτροπῆς. Ἀλλ’ εἰς τοῦτο δὲν φρονῶ, ὅτι εἶναι ὑπεύθυνος αὐτὴ ἡ Κυβέρνησις...

§118ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖος εἶναι ὑπεύθυνος;

§119Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. .. καὶ λέγω, ὅτι δὲν εἶναι ὑπεύθυνος αὐτὴ ἡ Κυβέρνησις, διότι διὰ νὰ προλάβῃ ἡ Κυβέρνησις αὐτὴν τὴν κατάστασιν, ἐσπευσμένως ὑπέβαλε τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐψηφίσαμεν ἡμεῖς καὶ ἐγένετο νόμος τοῦ Κράτους καὶ δι’ οὗ ἀνετέθη εἰς ἐπιτροπὴν ἡ προμήθεια καὶ διανομὴ τῶν διαφόρων εἰδῶν.

§120Σ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἀλλὰ δὲν ἐφαρμόζεται ὁ νόμος...

§121Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Ὅταν ἔλθῃ ἡ σειρά σας, κ. Βουλευτά, ἐκθέτετε τὰς σκέψεις σας. Ὑπεύθυνος, λοιπόν, σήμερον εἶναι ἡ ἐπιτροπή. Προχθὲς ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα τοῦτο καὶ διεμαρτυρήθην διὰ τὴν ἔλλειψιν θείου, θεϊκοῦ χαλκοῦ, ἀλεύρων καὶ σίτου διὰ τὴν Κεφαλληνίαν καὶ ἔλεγον, ὅτι, ἐὰν εἶναι ἀνίκανος ἢ ἀνεπαρκὴς ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη, δέον νὰ ἀντικατασταθῇ παρὰ τῆς Κυβερνήσεως. Ἐὰν ὅμως, νομίζῃ ἡ ἐπιτροπή, ὅτι τὸ καθῆκον εἶναι βαρὺ δι’ αὐτήν, ἔχει καθῆκον νὰ παραιτηθῇ, ἵνα ἀντικατασταθῇ δι’ ἄλλης. Δυστυχῶς ὅμως, καίτοι πρὸ πολλοῦ παραπονοῦμαι ἐναντίον τῆς ἐπιτροπῆς αὐτῆς, τὰ παράπονα ταῦτα ἦσα μάταια. Δὲν εἰσηκούσθην. Ἔφθασεν ὅμως ἡ στιγμή, κατὰ τὴν ὁποίαν ἀναγνωρίζει καὶ ἡ Βουλή, ὅτι ὑπεύθυνος τῆς καταστάσεως αὐτῆς εἶναι ἡ ἐπιτροπή, καὶ δικαίῳ τῷ λόγῳ πρέπει νὰ ἐπιμείνωμεν, ὅπως ἀντικατασταθῇ παρὰ τῆς Κυβερνήσεως.

§122ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§123Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Διότι αὐτὴ εἶναι ἡ δημιουργήσασα τὴν κατάστασιν ταύτην, καὶ συντελέσασα εἰς τὴν ἐξέγερσιν αὐτήν. Διότι, ὁσάκις μετέβημεν πρὸς τὴν ἐπιτροπήν, ἵνα ὑποδείξωμεν ἢ νὰ συστήσωμεν τὰ δίκαια αἰτήματα καὶ παράπονα τῶν συμπολιτῶν μας, μετὰ περιφρονήσεως μᾶς ὑποδέχονται. Ὁσάκις δὲ προσετρέξαμεν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅστις καίτοι ἔδιδε τὰς ἀπαιτουμένας συστάσεις, ἡ ἐπιτροπὴ ἢ ἐκώφευσεν ἢ ἠμέλησε, λαμβάνουσα μόνον πρὸς τὸ θεαθῆναι σημειώσεις, χωρὶς νὰ λαμβάνωνται κατόπιν ὑπ’ ὄψιν. Ὑπαίτιος, λοιπόν, εἶναι αὐτὴ ἡ ἐπιτροπὴ ἐφ’ ἑνός, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι, προβλέποντες τὸν ἐπικείμενον κίνδυνον τῶν κτηματιῶν, καὶ τὴν ἔλλειψιν σίτου καὶ ἀλεύρων, ἐκμεταλλεύονται τὴν ἀπελπισίαν αὐτὴν καὶ ἐξέγερσιν τοῦ λαοῦ.

§124Χ. ΠΟΛΟΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐκεῖνοι κάνουν πολὺ καλά.

§125Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Ἐκεῖνοι κάνουν τὴν δουλειάν τους. Ὡς ἐκ τούτου, Κύριοι Βουλευταί, ἐπιβάλλεται νὰ ληφθῇ ἕν μέτρον ἐπὶ τοῦ προκειμένου ζητήματος καὶ τὸ μέτρον τοῦτο δὲν ἀνευρίσκω, ὅτι εἶναι ἄλλο, εἰ μὴ ἡ ἀντικατάστασις μελῶν τινων τῆς ἐπιτροπῆς, τὰ ὁποῖα δὲν συντελοῦσιν εἰς τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ ὑποστηρίζωσιν ἐκεῖνο τὸ ἀντιπατριωτικὸν καὶ ἀντιβασιλικὸν κόμμα, τὸ ὁποῖον προσπαθεῖ παντὶ σθένει, νὰ δημιουργῇ ἐπαναστάσεις καὶ ἐσωτερικὰς ἀνωμαλίας, ἐκμεταλλευόμενον πᾶν μέσον καὶ μεταχειριζόμενον πάντα τρόπον, ἀφ’ ἧς στιγμῆς μετενόησε καὶ ἀνένηψεν, ἀναγνωρίσαν τὸ μέγα σφάλμα τῆς ἀποχῆς του ἐκ τῶν ἐκλογῶν καὶ ὅπερ μετῆλθε πάντα ἐκεῖνα τὰ ἄτιμα μέσα, ὅπως ἐξεγείρῃ τὸν λαὸν καὶ αἱματοκυλίσῃ τὸν τόπον. Πρέπει, λοιπόν, ἡμεῖς, — καὶ ἔχομεν καθῆκον — νὰ προλάβωμεν τὸ κακὸν τοῦτο, ἀπομακρύνοντες καὶ ἐκείνους, ἀκριβῶς, τοὺς ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι εἶναι παράτιοι καὶ δίδουσι τὴν τοιαύτην συνδρομὴν εἰς αὐτὴν τὴν καταχθόνιον καὶ ἀντεθνικὴν πολιτικήν. Ἀπομακρύνατε, κ. Ὑπουργέ. ἀπὸ τὴν ἐπιτροπὴν ἐκείνην ἐκεῖνα τὰ στοιχεῖα ἀκριβῶς, τὰ ὁποῖα προκαλοῦσι σκάνδαλα, διὰ νὰ δυνηθῶμεν νὰ φέρωμεν τὰ πράγματα εἰς ὁμαλὴν καὶ καλὴν τροχιὰν. Φρονῶ, Κύριοι, ὅτι ἀπησχόλησα ὑμᾶς δικαίως, διότι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπιδιώκουσι, τὸ ἔπαθεν ἡ Κεφαλληνία. Κατ’ ἐπανάληψιν ἐφώναξα καὶ διεμαρτυρήθην ἐκ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι ὁ ἄρτος ἔλλειψεν ἀπὸ τὴν Κεφαλληνίαν καὶ κατὰ τὰς ἡμέρας τῶν Θεοφανείων καὶ πρό τινων ἡμερῶν κατεφύγαμεν, ζητήσαντες ἄρτον, ἀπὸ τὸν λιμενιζόμενον ἐν τῷ λιμένι Ἀργοστολίου Γαλλικὸν στόλον.

§126Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Δὲν σᾶς ἔλλειψεν ὁ ἄρτος.

§127Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Μᾶς ἔλλειψε καὶ κατὰ τὴν ἡμέραν τῶν Θεοφανείων καὶ τὴν ἑπομένην τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου καὶ πρό τινων ἡμερῶν. Σᾶς διαβεβαιῶ δέ, ὅτι τὴν ἡμέραν τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου καὶ τῶν Θεοφανείων ἔφαγα χωρὶς ψωμί. Ἐπικαλοῦμαι δὲ ἐφ’ ἑνὸς τὴν μαρτυρίαν τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ Ἀχαϊοήλιδος κ. Γ. Κρεστενίτου, ὁ ὁποῖος εὑρίσκετο τὴν ἐποχὴν ἐκείνην εἰς Κεφαλληνίαν, ἀφ’ ἑτέρου δὲ τοῦ Βουλευτοῦ Ἀχαϊοήλιδος κ. Ἀγγ. Ἀγγελοπούλου, ὅστις πρό τινων ἡμερῶν εὑρίσκετο ἐν Ἀργοστολίῳ καὶ ἀντελήφθη ὅτι μέχρι μὲν τῆς 5ης πρωϊνῆς ἔδωσαν ἄρτον τὰ ἀρτοποιεῖα, ἀπὸ τῆς 8ης δὲ καὶ ἐκεῖθεν δὲν εἶχον τὰ ἀρτοποιεῖα, καὶ ὅσοι ἐπρόλαβον τὸν Κύριον εἶδον. Τὸ τοιοῦτον ἔλαβε χώραν καὶ μὲ τὸ θεῖον καὶ ἐξηγέρθη ὁ λαός. Ἐστάλησαν προχθὲς εἰς Ληξούριον 900 σάκκοι θείου, ἠναγκάσθη δὲ ὁ λαὸς νὰ ἐξεγερθῇ, νὰ κατέλθωσιν οἱ χωρικοί, νὰ περικυκλώσωσι τοὺς ἐκφορτωθέντας σάκκους καὶ νὰ φωνάζωσι· «Μόρτο Σαμψὼν κὸμ τούτι Φιλιστέϊ, ἢ ὅλοι νὰ πάρωμεν θεῖον ἢ ὅλοι νὰ καταστραφῶμεν. Τοιαύτη ἐξέγερσις ἐπῆλθεν ἐν Κεφαλληνίᾳ καὶ ὑπεύθυνοι τῆς ἐξεγέρσεως ταύτης εἶναι αὐτὴ ἡ ἐπιτροπή, ἥτις ἐπροκάλεσε τὴν ἐξέγερσιν, εἴτε λόγῳ ἀνικανότητος ἢ ἀνεπαρκείας, ἢ σκοπίμως.

§128Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ὅπως γνωρίζετε, τὰ τῆς διανομῆς τοῦ θείου ἀνετέθησαν εἰς τὴν Ἑταιρείαν τῶν Μονοπωλίων, οὐχὶ παρὰ τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ παρ’ ἄλλων, οἵτινες εἶχον τὴν δύναμιν νὰ ἐπιβάλωσιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀνατεθῇ μόνον εἰς τὴν Ἑταιρείαν τῶν Μονοπωλίων ἡ διάθεσις τοῦ θείου καὶ θεϊκοῦ χαλκοῦ. Ἑπομένως, ἄλλη εἶναι ἡ ἐπιτροπή, τὴν ὁποίαν ἡμεῖς ἐδῶ συνεστήσαμεν διὰ νόμου καὶ διὰ τὴν ὁποίαν εἴμεθα ὑπεύθυνοι καὶ ἄλλη εἶναι ἡ ἐπιτροπή, ἡ ὁποία εἶχεν ἀναλάβει τὴν διάθεσιν τοῦ θείου καὶ τοῦ θεϊκοῦ χαλκοῦ, διότι τὴν ἐπιτροπὴν ταύτην ἀποτελοῦσιν ὑπάλληλοι εἰδικοὶ τῆς Ἑταιρείας τῶν Μονοπωλίων.

§129Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Σᾶς λέγω, ὅτι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας τὰ ἐσάστησαν καθ’ ὁλοκληρίαν καὶ δὲν γνωρίζουσι ποῦ ἐστάλη καὶ ποῦ δὲν ἐστάλη θεῖον καὶ θεϊκὸς χαλκός, καὶ ἐὰν ἐκεῖ ὅπου διετάχθη νὰ σταλῇ, ἐστάλη. Αὐτὰ σᾶς διαβεβαιῶ ἔμαθον ταύτην τὴν ἑσπέραν ἐκ τῆς ὑπηρεσίας.

§130Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Αὐτὸ, τὸ ὁποῖον λέγετε, εἶναι ἀληθές. Ἀλλ’ ὁ χαρακτηρισμός, τὸν ὁποῖον δίδετε, ὅτι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τὰ ἐσάστισαν, δὲν εἶναι ὁ προσήκων καὶ δὲν δύνασθε νὰ τὸ λέγητε τοῦτο. Δὲν δύνασθε νὰ εἴπητε, ὅτι ἐσάστισαν, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν τοῦτο νὰ συμβαίνῃ, οὔτε συμβαίνει. Ἠμπορεῖ νὰ συμβαίνῃ, ὥστε ὁ χαλκὸς ἢ θεῖον, διὰ τὰ ὁποῖα ἐδόθη ἐντολὴ ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον νὰ σταλῶσιν εἰς ὡρισμένον μέρος, νὰ μὴ ἔφθασαν ἐγκαίρως. Γνωρίζετε δὲ διὰ ποίους λόγους. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν μαρτυρεῖ, ὅτι ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τὰ ἐσάστισαν. Τοῦτο μαρτυρεῖ, ὅτι εὑρέθησαν δυσκολίαι τινὲς εἰς τὴν ἀποστολήν. Ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ γίνεται ἐπίκρισις κατὰ τοιοῦτον τρόπον ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι δι’ ὅλης τῆς ἡμέρας καὶ δι’ ὅλης τῆς νυκτὸς ἀπασχολοῦνται διὰ τὴν ἐργασίαν ταύτην. Ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἡ ὑπηρεσία αὕτη ἔχει ἀνατεθῇ εἰς ὑπάλληλον, ὁ ὁποῖος, ὄχι μόνον καθ’ ὅλην τὴν ἡμέραν, ἀλλὰ καὶ καθ’ ὅλην τὴν νύκτα, δύναμαι νὰ εἴπω, ἀσχολεῖται τρέχει εἰς τὸ Τηλεγραφεῖον, κατέρχεται εἰς Πειραιᾶ καὶ ἐν ἑνὶ λόγῳ, τρέχει πανταχοῦ. Σᾶς βεβαιῶ, ὅτι ἐξεγείρεται ἡ συνείδησίς μου τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν γίνεται λόγος κατὰ τοιοῦτον τρόπον ἐναντίον τοῦ ὑπαλλήλου τούτου, ὁ ὁποῖος, ἐπαναλαμβάνω, δι’ ὅλης τῆς ἡμέρας καὶ δι’ ὅλης τῆς νυκτὸς ἀσχολεῖται διὰ τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην. Ἔχω καθῆκον νὰ προασπίσω τὸν ὑπάλληλον τοῦτον καὶ νὰ ἀποκρούσω τοὺς τοιούτους ἰσχυρισμούς.

§131Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Ἴσως ὁ χαρακτηρισμὸς, τὸν ὁποῖον ἔδωκα, νὰ ἦτο ἀτυχής. Ὑπάρχει ὅμως κἄποιο σάστισμα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ ὁ μόνος νὰ ἐξηγήσῃ τοῦτο, ὡς μόνος ἁρμόδιος, εἶναι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, διότι σᾶς διαβεβαιῶ, ὅτι πολὺ ὀλίγον ἐπισκέπτομαι καὶ ἀπασχολῶ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας.

§132Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν τῶν Συναδέλφων σας, οἱ ὁποῖοι γνωρίζουσιν, ὅτι ὁ εἰρημένος ὑπάλληλος ἡμέραν καὶ νύκτα τρέχει καὶ κάμνει ὅ,τι εἶναι δυνατόν. Τὶ θέλετε νὰ σᾶς κάμῃ ἡ ὑπηρεσία;

§133Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Πρέπει νὰ εὑρεθῇ ὁ ὑπαίτιος τοῦ σαπίσματος...

§134Γ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴμεθα μαζί, κ. Συνάδελφε, ὅτε μᾶς ἐβεβαίωσαν, ὅτι δὲν ὑπάρχει εἰς Πειραιᾶ θεῖον καὶ θειϊκὸς χαλκός.

§135Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Σᾶς εἶπον, ὅτι ἡ ἐπαρχία Ἰθάκης ἐλησμονήθη, ὅτι ὁλόκληρος ἡ ἐπαρχία Πάλλης, παράγουσα δέκα ἑκατομμύρια σταφιδοκάρπου καὶ σπουδαίαν παραγωγὴν ἐκλεκτῶν οἴνων, ἐλησμονήθη πιθανὸν ἐκ τοῦ σαπίσματος. Σᾶς παρακαλῶ, ποῖος εἶναι ὁ ὑπαίτιος τῶν ἐλλείψεων αὐτῶν; Βεβαίως, ὄχι ἐγώ. Διότι ἐγὼ πρὸ μηνὸς φωνάζω νὰ σταλῇ θεῖον καὶ θειϊκὸς χαλκὸς εἰς Κεφαλληνίαν καὶ ἐνῷ ἀλλοῦ ἐστάλησαν κατ’ ἐπανάληψιν, εἰς Ληξούριον καὶ Σάμην δὲν ἐστάλησαν. Σιωπῶσι τινὲς καὶ εἶναι ἥσυχοι, διότι εἰς τὴν ἐπαρχίαν των στέλλονται καθ’ ἑκάστην καὶ ἀρκεταὶ μάλιστα ποσότητες καὶ ἀποθέματα. Καὶ ἐνῷ ἐστάλησαν μόλις 50 βαρέλια εἰς Ἀργοστόλιον καὶ 50 εἰς Ληξούριον, εἰς Πύργον ἀπεστάλησαν 500 καὶ 100 ἀκόμη ὡς ἀπόθεμα.

§136Α. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε. Δὲν ἐστάλησαν τόσα.

§137Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Διατὶ σεῖς δὲν διαμαρτύρεσθε; Σιωπᾶτε, διότι ἐκάματε τὴν δουλειά σας καὶ διότι ἡμεῖς ἐλησμονήθημεν, ἀγανακτεῖτε διότι διαμαρτυρόμεθα. Ἀλλ’ ἐστὲ βέβαιοι, ὅτι καὶ ἡμεῖς θὰ λογαριασθῶμεν.

§138Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Διότι ἐγενικεύθη αὐτὴ ἡ συζήτησις, κ. Συνάδελφοι, λαμβάνω τὸν λόγον, οὐχί, βεβαίως, διὰ νὰ μεμφθῶ τῆς ὑπηρεσίας τῆς ἁρμοδίας, εἰς τὴν ὁποίαν ἔχει ἀνατεθῇ ἡ ἐποπτεία τῆς διανομῆς τοῦ θείου καὶ τοῦ θειϊκοῦ χαλκοῦ, ἀλλὰ διὰ νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, περιβεβλημένου ὄντως μετὰ τοσούτων ἀσχολιῶν καὶ φροντίδων, τὰς ὁποίας ἔλαβε καὶ εἰς τὰς ὁποίας προσετέθη ἡ διανομὴ τοῦ θείου καὶ τοῦ θειϊκοῦ χαλκοῦ. Βεβαίως, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας εἶναι γνώστης τοῦ τρόπου τῆς διανομῆς καὶ τῆς διαχειρίσεως τῶν δύο τούτων εἰδῶν, ἀλλ’ εἶναι ἐπίσης γνωστόν, ὅτι τὰ εἴδη ταῦτα ἀποτελοῦσι τὸ Α καὶ τὸ Ω τῶν σταφιδοπαραγωγῶν καὶ ἀμπελοκτημόνων, ἂν δὲ δὲν γίνεται κανονικῶς ἡ διανομὴ τῶν εἰδῶν τούτων, εἰς τοῦτο πταίει ὁ τρόπος, κατὰ τὸν ὁποῖον γίνεται αὕτη, ἢ μᾶλλον πταίουσιν ἐκεῖνα τὰ ὄργανα τῶν Μονοπωλίων, τὰ ὁποῖα εἶναι τὰς περιφερείας των. Καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ καταγγείλω ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι ἐν Κυπαρισσίᾳ ὁ διαχειριστὴς τῶν Μονοπωλίων ὑπῆρξε καταχραστής, ὑπῆρξε κατάφορος καταχραστής, διότι ἠναγκάσθη ἡ Εἰσαγγελικὴ Ἀρχὴ νὰ ἐπιληφθῇ τῆς ὑποθέσεως ταύτης καὶ νὰ προβῇ εἰς τὴν προφυλάκισιν αὐτοῦ. Καταγγελία ὑπεύθυνος εἰς Ἀγουλινίτσαν, ὅτι ἐπίσης, ὁ ἐκεῖ διαχειριστὴς τοῦ μονοπωλίου δὲν ὑπῆρξεν ἀκριβὴς ἐν τῇ διαχειρίσει τῆς ὑπηρεσίας, ἡ ὁποία τῷ εἶχεν ἀνατεθῇ, ὅτι μεροληπτεῖ, ὅτι συγχρόνως κερδοσκοπεῖ, αἱ δὲ καταχρήσεις αὗται βαρύνουσι, δυστυχῶς, τοὺς σταφιδοπαραγωγούς, διότι, ἐφ’ ὅσον δὲν γίνεται δικαία, κανονική, ταχεῖα ἡ διανομὴ τῶν εἰδῶν τούτων, βεβαίως, συνέπεια τῆς ἐνεργείας ταύτης τῶν ἐπιτετραμμένων τὴν διανομήν, εἶναι αἱ διαμαρτυρίαι, αἱ ὁποῖαι ἠκούσθησαν ἐνταῦθα καὶ εἰς τὰς ὁποίας συμμετέχω καὶ ἐγώ. Δὲν εἶναι εὐχάριστον, κ. Συνάδελφοι, νὰ παρερχώμεθα ἐπὶ τὸ βῆμα καὶ νὰ ἀπασχολῶμεν τὴν Βουλὴν μὲ τὰς διαμαρτυρίας τοῦ λαοῦ, οὔτε εἶναι εὐχάριστον νὰ ἀνερχώμεθα τὴν κλίμακα τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ νὰ ἀπασχολῶμεν τὸν κ. Ὑπουργὸν, οὔτε εἶναι εὐχάριστον, νὰ ἀνερχώμεθα τὰς κλίμακας τῆς Ἑταιρείας τῶν Μονοπωλίων, τὰς ὁποίας, ἐγὼ τοὐλάχιστον, οὐδέποτε ἀνῆλθον, καίτοι ἐπὶ μακρὰ ἔτη πολιτεύομαι, διὰ νὰ ἐκλιπαρῶμεν τοὺς ἁρμοδίους ὑπαλλήλους, ἵνα σπεύσωσιν εἰς τὴν ταχεῖαν ἀποστολὴν τῶν εἰδῶν τούτων. Δυστυχῶς, κ. Βουλευταί, δὲν ὑπῆρξεν εὐνοϊκὸς καὶ ὁ καιρὸς πρὸς τοὺς σταφιδοπαραγωγούς, διότι προσεβλήθησαν τὰ κτήματά των ἐκ περονοσπόρου. Ἀφιχθεὶς μάλιστα προχθές, προσεκόμισα εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν φύλλον προσβεβλημένον ἐκ περονοσπόρου. Τοιαύτη διαμαρτυρία ὑπάρχει καὶ εἰς Νησίον, ὅτι καὶ ἐκεῖ ἐνεφανίσθη περονόσπορος. Διὰ τηλεγραφήματος ἐξ Ἀγουλινίτσης παραπονοῦνται, διότι εἰς τοῦτο συνετέλεσεν ἡ ἔλλειψις θείου. Ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀδικῶμεν τοὺς ἁρμοδίους ὑπαλλήλους, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι οἱ ἐπιτετραμμένοι τὴν διαχείρισιν καὶ διανομὴν τοῦ θείου καὶ θειϊκοῦ χαλκοῦ, οἱ ἐν τῷ κέντρῳ εὑρισκόμενοι, εἶναι ἀνεπαρκεῖς διὰ τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην, ἀνεπαρκεῖς, λέγω, λόγῳ ἀριθμοῦ. Ἤθελον συστήσει εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ πολλαπλασιάσῃ, οὕτως εἰπεῖν, τὸ προσωπικὸν, τὸ ὁποῖον ἔχει ἀναλάβει τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην, διότι αἱ διαμαρτυρίαι γεωμετρικῶς αὐξάνουσιν. Ἐφ’ ὅσον ὁ περονόσπορος ἁλίσκει τὰς σταφιδαμπέλους καὶ ἀμπέλους, τηλεγραφήματα θὰ ἀπευθύνωνται πρὸς τὸν ἁρμόδιον κ. Ὑπουργὸν καὶ πρὸς ἡμᾶς καὶ ἡ Βουλὴ θὰ ἀπασχολῆται ἐπὶ μακρὸν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, ἄνευ τινὸς θεραπείας. Ἐὰν ἡ ὑπηρεσία ἤθελεν ὀργανωθῆ κατὰ τρόπον, τὸν ὁποῖον δύναται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ ἐκτιμήσῃ, ὥστε καὶ ὑπὸ ἔποψιν προσώπων νὰ αὐξηθῇ, βεβαίως ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι δὲν ἤθελον ἐν τῷ μέλλοντι ἀκούεσθαι τόσα παράπονα, ὅσα ἀκούονται ἀπὸ τῆς ἡμέρης τῆς ἐπαναλήψεως τῶν ἐργασιῶν τῆς παρούσης Συνόδου καὶ τόσαι διαμαρτυρίαι. Ἀλλ’ ἤθελον προσέτι ἐπιστήσει τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἐφ’ ὅσον ἀπεκαλύφθησαν καταχρήσεις ὑπαλλήλων τῆς Ἑταιρείας τῶν Μονοπωλίων, ὅπως, ἐν συνεννοήσει μετὰ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ἐπιληφθῇ ἡ Δικαιοσύνη ἐναντίον τῶν καταχραστῶν τούτων, διότι δὲν πρόκειται σήμερον περὶ κατανοήσεως εἰς βάρος τῶν δημοσίων χρημάτων, πρόκειται περὶ καταχρήσεως, ἡ ὁποία βαρύνει, δυστυχῶς, τοὺς παραγωγούς, καὶ ἡ κατάχρησις αὕτη, βεβαίως, Κύριοι, θὰ πολλαπλασιάζεται, διότι, ἐὰν δὲν ἤθελον τιμωρηθῆ οἱ ὑπάλληλοι οὗτοι τῆς Ἑταιρείας τῶν Μονοπωλίων, οἱ φοραθέντες καταχρασταί, βεβαίως τὸ παράδειγμα αὐτὸ ἐκ τῆς ἀτιμωρησίας θέλουσιν ἐπακολουθήσῃ καὶ ἄλλοι.

§139Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἐδόθησαν μηνύσεις;

§140Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Μάλιστα, καὶ συνελήφθη ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς Ἑταιρείας τῶν Μονοπωλίων ἐν Κυπαρισσίᾳ, προεφυλακίσθη, ἀλλ’ ἀπελύθη, δυστυχῶς, διαφωνήσαντος τοῦ Εἰσαγγελέως μετὰ τοῦ Ἀνακριτοῦ. Δὲν ἔχω δικαίωμα νὰ ἐπέμβω εἰς τὴν ἐνέργειαν ταύτην τῆς Δικαιοσύνης, ἔχω ὅμως τὸ καθῆκον νὰ διαμαρτυρηθῶ πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν, ἵνα καὶ διοικητικῶς ἐπέμβῃ καὶ ζητήσῃ ἀπὸ τὴν Ἑταιρείαν τῶν Μονοπωλίων νὰ ἀντικαταστήσῃ τοὺς ὑπαλλήλους αὐτούς, διότι ἔχω τὴν πληροφορίαν, ὅτι καὶ ἐν Ἀγουλινίτσῃ συνέβησαν ὅμοιαι καταχρήσεις. Δὲν ἔχω τι ἄλλο νὰ προσθέσω, εὐελπιστῶ, ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὰς συστάσεις μου ταύτας, τὰς ὁποίας ποιοῦμαι ἐξ ὑποχρεώσεως καὶ ὅτι θὰ αὐξήσῃ τὸ προσωπικὸν, τὸ ἐπιτετραμμένον τὴν διαχείρισιν τοῦ ζητήματος τούτου, διότι διὰ τῆς αὐξήσεως ταύτης, βεβαίως, καὶ ὑμεῖς θὰ ἀπαλλάττεσθε μεγαλειτέρων ἐνοχλήσεων ἐκ μέρους ἡμῶν, καὶ ἡ ὑπηρεσία θὰ ἐξετελεῖτο ταχύτερον, διότι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ζητοῦσι σήμερον οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ, εἶναι ἡ ταχεῖα ἐνέργεια ἐκ μέρους τῆς ὑπηρεσίας.

§141Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν δυνάμεθα ἢ δὲν θέλομεν νὰ εἴπωμεν τὴν ἀλήθειαν, καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν τὴν ἀλήθειαν, διότι εἴμεθα μικροὶ, διότι περικυκλούμεθα ὑπὸ θαλάσσης. Εἰς τὴν δύναμιν αὐτὴν στηρίζονται ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ προκαλέσουν τὴν πτῶσιν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὴν ἀνατροπὴν τῆς τάξεως καὶ διὰ τοῦτο παρατηροῦνται αὐτὰ τὰ ἄτοπα καὶ διὰ τοῦτο, κ. Βουλευταί, παρατηρεῖται ἡ τοιαύτη κατάστασις, ἡ ὁποία προάγει καὶ ζητεῖ νὰ προαχθῇ μέχρι τοῦ σημείου τῆς ἐπαναστάσεως. Εἶμαι πεπεισμένος, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς νὰ παραπλανηθῇ, οὕτω πως εἰς τοιαύτας κρισίμους περιστάσεις, νὰ παραγνωρίσῃ τὸ πρὸς τὴν Πατρίδα καθῆκον, ἀλλ’ ὅτι θὰ ἀποδείξῃ εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι νομίζουν, ὅτι δύνανται νὰ τὸν παραπλανήσουν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιβάλλωσι διὰ τοιούτων μέσων τὰς γνώμας αὐτῶν. Λέγω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ λαὸς τῆς Ἑλλάδος νὰ παραγνωρίσῃ τὸν πατριωτισμόν του καὶ νὰ θελήσῃ νὰ συντρίψῃ τὸ Ἔθνος αὐτοῦ, ὥστε νὰ μὴ εἴμεθα ἕτοιμοι, καθ’ ἣν στιγμὴν θὰ παύσωσιν οἱ ἰσχυροὶ νὰ παλαίωσι μεταξύ των καὶ καθ’ ἣν στιγμὴν θὰ κληθῶμεν νὰ παλαίσωμεν πρὸς ἴσους, νὰ μὴ εἴμεθα ἕτοιμοι νὰ ἀνταπεξέλθωμεν καὶ σώσωμεν τὴν τιμὴν τῆς Πατρίδος ἡμῶν. (Χειροκροτήματα παρατεταμένα). Ἠγωνίσθη ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ θέσῃ βάσιν δυνατὴν εἰς τὰ αὐτὰ πράγματα, ἵνα διευθετηθοῦν κατὰ τρόπον ἐπαρκῆ διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς Χώρας, καὶ μόλις ἠδυνήθη νὰ φθάσῃ εἰς κἄποιον σημεῖον, οἱ ἐσωτερικοὶ καὶ ἐξωτερικοὶ ἐχθροὶ τῆς Χώρας παρεμβάλλουν πάντα τὰ ἐμπόδια καὶ πάντα τὰ προσκόμματα εἰς τὸ νὰ ἐπιτύχουν τοὺς σκοποὺς αὐτῶν. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ὑπάρχουν μέλη εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν ἀλεύρων, εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ὑπάρχουν μέλη εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν μονοπωλίων, τὰ ὁποῖα δύναμαι νὰ εἴπω, καὶ ἐὰν ἤμην ἐλεύθερος, θὰ ὅριζον τὰ πράγματα, ὅτι συμμετέχουν εἰς τὴν τοιαύτην διεξαγωγὴν τῶν πραγμάτων, ἐμπνεόμενοι ἀπὸ τοὺς ἐσωτερικοὺς ἐχθροὺς τῆς Χώρας, ἐνθαρρυνόμενοι ἀπὸ τοὺς ἐξωτερικοὺς ἐχθροὺς τῆς Χώρας; Τοῦτο πρέπει ν’ ἀναγνωρίσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ νὰ θέσῃ τούτους ἐκποδών, διὰ νὰ δώσῃ κἄποιαν κατεύθυνσιν τῶν πραγμάτων ὁμαλωτέραν. Ἀλλ’ ἐγὼ διαδηλῶ ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης, ὅτι καὶ τότε ἀκόμη δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ τὸ ἀποτέλεσμα, διότι οἱ ἐξωτερικοὶ ἐχθροὶ τῆς Χώρας θὰ ἐμποδίζωσι τὸν κατάπλουν τῶν πλοίων, τῶν κομιζόντων τὰ διάφορα ταῦτα ἐμπορεύματα, τὰ ἀνηγκαιοῦντα εἰς τὴν Χώραν ταύτην τὴν στιγμὴν καὶ μόλις πλησιάζει νὰ ἐπέλθῃ ἡ ἀνάγκη, τὰ πλοῖα ἡμῶν κατάσχονται καὶ σύρονται εἰς τοὺς ἐξωτερικοὺς λιμένας, ἵνα ἐπέλθῃ ἡ κατάστασις αὐτή, τὴν ὁποίαν ἐκτραγῳδοῦσιν οἱ διάφοροι κ. Συνάδελφοι, ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης. Κύριοι Βουλευταί, πρέπει νὰ ἀπευθύνετε εἰς τοὺς συμπολίτας σας τὰς πληροφορίας τὰς ἀληθεῖς, πρέπει νὰ συμβουλεύσητε αὐτοὺς νὰ μὴ παρασύρωνται, πρέπει νὰ τοὺς καταδηλώσητε τὴν ἀληθῆ κατάστασιν τῶν πραγμάτων, ἵνα ματαιώσουν τὰς ἐνεργείας τῶν ἐχθρῶν τῆς Χώρας. Ἀλλ’ ἐγὼ διαδηλῶ ἐκ τῆς θέσεως ταύτης καὶ ἕν ἄλλο, προσωπικῶς ὑπεύθυνος, δι’ ὅ,τι θὰ εἴπω, ἂς συλλογισθοῦν οἱ ἐσωτερικοὶ ἐχθροὶ τῆς Χώρας, ὅτι τὴν στιγμὴν, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ διαταραχθῇ ἡ τάξις ἐν τῷ ἐλευθέρῳ τούτῳ Κράτει, αἱ κεφαλαὶ αὐτῶν θὰ χορεύουν εἰς τὴν πλατεῖαν τοῦ Συντάγματος. (Χειροκροτήματα) ...καὶ ἂς δοκιμάσωσι, διὰ νὰ ἴδουν, ἐὰν εἴμεθα εἰς κατάστασιν νὰ ἐκτελέσωμεν αὐτό, τὸ ὁποῖον ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης λέγομεν. Δὲν θὰ ἀφήσωμεν εἰς κανένα τὴν Πατρίδα ἡμῶν νὰ συντρίψῃ, θὰ καταστήσωμεν γνωστὸν εἰς αὐτούς, ὅτι δὲν εἶναι ἱκανοὶ νὰ ὑψώσουν τὸ ἀνάστημά των, οὔτε ἀπέναντι τῆς Χώρας, οὔτε ἀπέναντι τοῦ δαφνοστεφοῦς ἡμῶν Βασιλέως. Θὰ ἐννοήσουν αὐτοί, οἱ ὁποῖοι ἐξετοπίσθησαν ἀπὸ τὰς διαλέξεις διὰ τῶν αὐγῶν, ὅτι τὴν πρωΐαν εἶδον τοὺς ἴσκιούς των καὶ ἐνόμισαν ὅτι εἶναι οἱ ἴδιοι, μολονότι θὰ εἶναι αἶσχος καὶ ἐντροπὴ, ἐὰν κατέλθῃ τις μέχρι τοῦ σημείου νὰ μαγαρίσῃ τὸ χέρι του, νὰ χωρίσῃ τὴν κεφαλὴν ἀπὸ τὸ σῶμα τῶν κυρίων αὐτῶν. Ἀλλ’ ἡ πατρίς μας μᾶς ἐπιβάλλει καθήκοντα ἱερώτερα. Καὶ εἰς αὐτὴν τὴν καταδίκην θὰ φθάσωμεν διὰ νὰ ἀποδείξωμεν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἀτιμωρητεὶ νὰ ἔχωμεν τὰς ἀνοησίας τοῦ Θερίσου. Αὐτός, ὁ ὁποῖος τρέμων εἰσήρχετο εἰς θωρηκτὰ διὰ νὰ σώσῃ τὴν ζωήν του, δὲν εἰς κατάστασιν νὰ προτάξῃ τὸ ἀνάστημά του ἀπέναντι ἀνθρώπων ὁποῖοι εἴμεθα ἡμεῖς, καὶ οἱ ὁποῖοι ἐκ κληρονομίας καὶ ἐξ ἀνατροφῆς εἴμεθα συνηθισμένοι κατὰ παντὸς κινδύνου νὰ προτάσσωμεν τὸ στῆθος μας ὑπὲρ τῆς πατρίδος ἡμῶν καὶ νὰ φθάνωμεν εἰς τὰ ἄκρα, ὑπερασπιζόμενοι αὐτήν. Μετὰ τὴν ἀποστροφὴν αὐτὴν πρὸς τοὺς ἀναξίους τούτους ἀνθρώπους, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ξεδιαλέξῃ ἀπὸ τὰς ἐπιτροπὰς ταύτας αὐτοὺς τοὺς κυρίους καὶ ἐπειδὴ δὲν δύναται νὰ γίνῃ τοῦτο ἐκ τοῦ Μονοπωλίου, ὑπάρχουν τρόποι: κατὰ τοὺς ὁποίους οἱ διάφοροι Εἰσαγγελεῖς ὅπου τοῖς δίδονται καταγγελίαι ἐπὶ κερδοσκοπίᾳ, νὰ μὴ ἀπαντῶσιν ὅτι δὲν ὑπάρχει ἔγκλημα πρὸς καταδίωξιν. Τοιοῦτον ἔγγραφον ἔχει τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Καὶ αὐτὸν τὸν Εἰσαγγελέα καταγγέλλω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης καὶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ τὸ στείλῃ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης νὰ ἐκπληρώσῃ τὸ καθῆκόν του. Καὶ εἰς τοὺς ποτὲ συναδέλφους του νὰ τοὺς εἴπῃ, ὅτι δὲν πρόκειται πλέον περὶ ἀτόμων, ἀλλὰ περὶ τῆς Πατρίδος, καὶ πρέπει νὰ διδαχθῇ αὐτὸς ὁ Εἰσαγγελεύς, ὅτι δὲν εἶναι ὄργανον τῶν ἐχθρῶν τῆς Πατρίδος, ἀλλ’ εἶναι ὑπάλληλος τοῦ Ἔθνους, καὶ ὅτι ἀπέναντί του πάντες οἱ ἀποτελοῦντες τὸ Ἔθνος εἶναι ἴσοι καὶ πρέπει, πρὸ παντὸς, νὰ δίδηται δικαιοσύνη. Αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις. Οἱ Εἰσαγγελεῖς καὶ οἱ ἀστυνόμοι ὑποθάλπουν αὐτὴν τὴν κατάστασιν τῆς κερδοσκοπίας. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ προσέξῃ εἰς τοῦτο. Οἱ ἀλευρόμυλοι Πειραιῶς ἔχουν ἀνταποκριτὰς εἰς τὰς διαφόρους ἐπαρχίας τοῦ Κράτους, πρὸς αὐτοὺς δὲ ἀποστέλλουν τὰ ἄλευρα, τὰ διατασσόμενα ἐκ μέρους σας, αὐτοὶ κερδοσκοποῦν εἰς βάρος τοῦ λαοῦ καὶ δὲν ἐκτελοῦν τὰς διαταγάς, οὐδ’ ἐμπνέονται ἀπὸ τὸ καθῆκον, ἀλλὰ ἀπὸ τὰ συμφέροντα καὶ κερδοσκοποῦν κατὰ τρόπον ἀναιδέστατον. Κατὰ συνέπειαν καὶ περὶ αὐτῶν πρέπει νὰ ληφθῇ πρόνοια. Εἶναι ἀληθές, ὅτι ἔχει καθῆκον πᾶς Ὑπουργὸς ν’ ἀμύνεται ὑπὲρ τῶν ὑπαλλήλων αὐτοῦ, ἀλλ’ ἡ ἄμυνα αὕτη πρέπει νὰ ἔχῃ τὰ ὅριά της, προκειμένου δὲ περὶ τοιούτου σοβαροῦ ζητήματος, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ μὴ ἀναλαμβάνῃ τὴν εὐθύνην μετὰ τόσης ἀγανακτήσεως, μετὰ τόσου πόνου καὶ τόσων ρητορικῶν σχημάτων, ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι ἐλησμόνησαν, ὅτι εἶναι ὑπάλληλοι τοῦ Κράτους καὶ ἐνόμισαν, ὅτι εἶναι ὑπάλληλοι τῶν ἀτόμων καὶ δὴ τῶν ἐχθρῶν τῆς Πατρίδος.

§142Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Κύριοι, ὀφείλω ν’ ἀρχίσω ἀπὸ τῆς τελευταίας συστάσεως, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ ἀξιότιμος καὶ σεβαστὸς Συνάδελφος, ὁ ἄρτι κατελθὼν τοῦ βήματος, ἀπὸ τῆς συστάσεως νὰ μὴ καλύπτω τοσοῦτον εὐκόλως τοὺς ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι διεξάγουν τὰς σχετικὰς μὲ τὰς προμηθείας ὑπηρεσίας. Διαβεβαιῶ, Κύριοι, τὴν Βουλήν, ὅτι, καλύπτων τοὺς ὑπαλλήλους, καθ’ ὃν τρόπον ἔπραξα μέχρι σήμερον, ἐνήργησα οὐχὶ ἐκ τῆς τυπικῆς ὑποχρεώσεως, τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ προϊστάμενος μιᾶς ὑπηρεσίας, ἐφ’ ὅσον διατηρεῖ ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ ταύτῃ ὡρισμένα πρόσωπα, νὰ δηλοῖ, ὅτι θεωρεῖ τὴν ὑπηρεσίαν αὐτὴν ὡς καλῶς διεξαγομένην. Εἶναι τοῦτο μία φυσικὴ γενικὴ ἀρχή, διότι ἂν ἐθεώρει αὐτοὺς ὡς κακῶς διεξάγοντας τὴν ὑπηρεσίαν, θὰ προέβαινεν εἰς τὴν ἀντικατάστασιν αὐτῶν. Ἐν τούτοις δὲν ἐκινήθην ἐκ τῆς ἀρχῆς ταύτης, ὁμιλήσας, ὁσάκις ὡμίλησα, ὑπὲρ τῶν ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι διεξάγουν τὴν ὑπηρεσίαν αὐτήν. Ἐκινήθην ἐξ ὑπερτάτης ἐπιταγῆς συνειδήσεως καὶ ἐξεπλήρωσα οὐχὶ καθῆκον προϊσταμένου, ἀλλὰ καθῆκον ἀνθρώπου. Ὑπὲρ πάντα ἄλλον ἐξ ὅλων ὑμῶν καὶ ἐξ ὅλων τῶν ἐκτὸς τῆς αἰθούσης ταύτης, εὑρίσκομαι εἰς θέσιν νὰ ἀντιλαμβάνωμαι, ἰδίαις αἰσθήσεσι, τὴν ἐργασίαν, τὴν ὁποίαν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἐπιτελοῦσι καὶ ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω, Κύριοι, ὅτι θὰ ᾐσθανόμην ἐμαυτὸν ἀσυνείδητον, ἂν δὲν ἔλεγον, ὅτι πάντες, ὅσοι ἐπὶ τὴν ἐργασίαν ταύτην ἐκλήθησαν, καταβάλλουσι κόπους καὶ μόχθους, οὓς δὲν ἠδύνατό τις καὶ τὰς αἰσιωτέρας περὶ αὐτῶν ἔχων ἐλπίδας, νὰ προσδοκᾷ, ὅτι θὰ κατέβαλλον. Οὐδεὶς ἀρνεῖται, οὔτε ἐγώ, οὔτε αὐτοὶ οἱ ἴδιοι, ὅτι ὁ σκοπός, τὸν ὁποῖον ἡ δρᾶσις αὐτῶν ἀποβλέπει, δὲν ἐπετεύχθη ἐν πληρότητι τελείᾳ, ὅτι παρουσίασεν ἀτελείας ἡ ἐνέργεια αὐτῆς. Ἀλλά, Κύριοι, θὰ ἦτο θαῦμα, ἐὰν δὲν παρουσίαζε τοιαύτας. Τί ζητοῦμεν ἀπὸ τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν; Ὑπολογίσατε τοῦτο; Τὴν εἰσαγωγὴν καὶ κατανομὴν καθ’ ὅλην τὴν χώραν διαφόρων εἰδῶν, ἀπαραιτήτων διὰ τὴν ὕπαρξιν αὐτῆς. Καὶ ἀφήσατε τὰ ἄλλα· λάβετε ὑπ’ ὄψει μόνον τὸν σῖτον, τὸ ἄλευρον, τὸν ἄρτον καὶ σκεφθεῖτε, ὅτι μόνον τοῦτο ζητεῖται ἀπὸ αὐτούς. Ἔχετε φαντασίαν, Κύριοι, καὶ ἐν τῇ φαντασίᾳ ὑμῶν προσπαθήσατε νὰ κατασκευάσητε τὸ σχεδιάγραμμα τοῦ ἔργου, τὸ ὁποῖον ζητοῦμεν ἀπὸ αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους. Ἀλλά, Κύριοι, μὴ προσφεύγητε εἰς τὴν φαντασίαν ὑμῶν· ὀπισθοδρομήσατε ὀλίγον πρὸς τὰ ὀπίσω καὶ φθάσατε εἰς τὴν ἐποχήν, κατὰ τὴν ὁποίαν τοῦτο ἐξετελεῖτο ἄνευ τῆς παρεμβάσεως αὐτῶν καὶ παρατηρήσατε ὑπὸ πόσων ἀνθρώπων, ποίαν διαθετόντων προπαρασκευήν, ποίαν διαθετόντων δύναμιν ἐνεργείας, ποίαν διαθετόντων ἐλευθερίαν κινήσεως ἐν τῇ ἐνεργείᾳ αὐτῆς, ἐξετελεῖτο τὸ ἔργον αὐτό, τὸ ὁποῖον ἀπ’ αὐτῶν ζητοῦμεν. Δὲν ζητῶ παρ’ ὑμῶν νὰ τὸ κατασκευάσητε ὑμεῖς ἐν τῇ διανοίᾳ ὑμῶν τὸ ἔργον αὐτό, — ἂν καὶ δύνασθε καὶ τοῦτο νὰ κάμητε — ἀλλὰ ζητῶ νὰ θελήσητε νὰ ἀναμνησθῆτε καὶ νὰ κατίδητε ὑπὸ ποίων, ὑπὸ πόσων καὶ διὰ τίνων μέσων ἐξετελεῖτο τὸ ἔργον αὐτό. Ἐφαντάσθη κανεὶς ἐξ ὑμῶν, ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ ἀναθέσητε εἰς οἱονδήποτε ἐκ τῶν νοημονεστέρων, ἐκ τῶν μᾶλλον εἰδικῶν καὶ ἐμπείρων ἀνθρώπων, καὶ νὰ τοῦ ἀναθέσητε αἴφνης νὰ κάμῃ τὸ ἐμπόριον 10–20–30 χιλιάδων τόννων σίτου κατ’ ἔτος; Ὑπῆρξαν ἀφελεῖς, ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου εἶπον· — «Καὶ τί εἶναι αὐτό; Αὐτὸ δύναται νὰ τὸ κάμῃ εἷς οἱοσδήποτε!» Αὐτὸς ὁ εἷς οἱοσδήποτε, τὸν ὁποῖον βλέπετε σεῖς εἰς τὰ ὄμματά σας, αὐτὸς ὁ εἷς οἱοσδήποτε, περὶ τοῦ ὁποίου ἐγένετο λόγος οὐχὶ κατὰ τὴν σημερινὴν συνεδρίασιν, ἀλλὰ κατ’ ἄλλην συνεδρίασιν, διὰ νὰ παρουσιάσουν αὐτὸ τὸ ἔργον, τὸ ὁποῖον ἔκαμον αὐτοί, ὡς τίποτε — αὐτὸς ὁ εἷς οἱοσδήποτε θὰ ἦτο ὁπωσδήποτε ἢ ἦτο εἷς, ὁ ὁποῖος ἦλθεν ἀπὸ τὸν κόσμον τῆς δράσεως, ὅπου ἐμορφώθη, ἀνεπτύχθη, ἤρχισεν ἐμπορευόμενος πεντήκοντα ἴσως τόννους μένον κατ’ ἔτος, ἐδημιούργησε περὶ αὐτὸν ὁλόκληρον τὸ δίκτυον τῶν συναλλαγῶν, διὰ τῶν ὁποίων ἠδύνατο νὰ κάμῃ αὐτὸ τὸ ἐμπόριον, ἐδημιούργησε περὶ αὐτὸν ὁλόκληρον τὸν μηχανισμὸν τῶν προσώπων τῶν βοηθούντων αὐτὸν εἰς τὸ ἔργον τοῦτο, διὰ τῶν ὁποίων τοῦτο ἐπιτελεῖ, καὶ ἔφθασε μετὰ βίον ὁλόκληρον, προαγόμενος ἀπὸ ἡμέρας εἰς ἡμέραν, βαθμηδὸν καὶ κατ’ ὀλίγον καὶ δημιούργημα τούτου ἦτο ἡ προαγωγὴ τῶν σχέσεων τῶν ἀπαιτουμένων, ἐν γνώσει τῶν λεπτομερειῶν, ἀποκτῶν τὴν ἕξιν τοῦ χειρισμοῦ τῶν πραγμάτων, ἀποκαθιστῶν περὶ αὐτὸν καὶ τοὺς ὑπαλλήλους καὶ τὸ προσωπικὸν καὶ τὰς σχέσεις, κατώρθωσε νὰ φθάσῃ εἰς τὸ νὰ ἐμπορεύηται 10 καὶ 20 καὶ 30 τόννους κατ’ ἔτος σιτηρῶν. Καὶ εἰς τὴν δουλειὰν αὐτὴν, Κύριοι, δὲν ηὐδοκίμησαν ὅλοι, ὥστε νὰ φθάσουν ἐκεῖ, ὅσοι τοῦ ἔργου αὐτοῦ ἐπελήφθησαν· πλεῖστοι ὅσοι συνετρίβησαν καθ’ ὁδόν, καὶ κεῖνται κατακείμενοι ἐν ἀχρηστίᾳ καὶ μὴ κἄν μνημονευόμενοι πλέον, τῶν ὁποίων ἡ ἀποτυχία ἀπετέλεσε τὴν πεῖραν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ηὐδοκίμησαν. Ἑνὸς καὶ μόνου ἐξ ἐκείνων, τοὺς ὁποίους ἐν τῷ κοινωνικῷ ὑμῶν βίῳ ἐγνωρίσατε τὴν ἐξέλιξιν καὶ τὴν προαγωγήν, μελετήσατε, διὰ νὰ ἴδητε ὁποῖον ἦτο τὸ ἔργον, τὸ ὁποῖον αὐτὸς ἐξετέλει, μὲ ποῖα μέσα, μὲ ποίας δυνάμεις, μὲ ποίαν προπαρασκευὴν τὰ ἐξετέλει. Καὶ ἀφοῦ τοῦτο τὸ ἐλέγξητε, τὸ ἐξετάσητε, λάβετε ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἐξυπνήσαμεν μίαν πρωΐαν καὶ εἴπομεν εἰς ἀριθμόν τινα ἀνωτέρων δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ τίνων ὑπαλλήλων τραπεζητικῶν, ὅτι, Κύριοι, ἀναλάβετε νὰ ἐφοδιάσητε τὴν Ἑλλάδα. Ἀναλάβετε νὰ φέρητε ὅ,τι χρειάζεται διὰ νὰ τραφῇ ἡ Ἑλλὰς ὑπὸ ἔποψιν σιτηρῶν μόνον. Ἀναλάβετε νὰ τὰ ἀγοράσητε ἐκεῖ, νὰ τὰ μεταφέρητε καὶ νὰ τὰ διανείμητε. Διατὶ νὰ τὰ διανείμῃ; Ὁ μηχανισμὸς τῆς ἐκεῖ ἀγορᾶς καὶ μεταφορᾶς διεταράχθη ἐκ τοῦ πολέμου. Διατὶ καὶ νὰ τὰ διανείμῃ; Ἅμα τὸ πρᾶγμα ἤρχετο ἐδῶ, ἠδύνατο νὰ παραδίδηται εἰς ἐκεῖνον τὸν μηχανισμόν, ὁ ὁποῖος καὶ πρὶν ἐνήργει τὴν διανομὴν ἐν τῇ χώρᾳ. Διατὶ νὰ τὸ διανείμῃ; Διότι ἐδημιουργήθη ὁ περιορισμὸς τῆς εἰσακτέας ποσότητος, καὶ τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐδημιουργήθη ὁ θεσμὸς τῆς εἰσακτέας ποσότητος, ἤρκει ἐλαχίστου ποσοῦ καὶ μόνον ἀπόκρυψις, ἵνα δημιουργήσῃ ἔδαφος πρὸς πορισμὸν κερδῶν ἀνυπολογίστων. Διότι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θὰ ἀπεκρύπτετο, θὰ ἔλειπεν ἀπὸ τὴν ἀναγκαίαν ποιότητα τῆς συντηρήσεως εἰς ἄρτον. Καὶ γνωρίζετε ποῦ δύναται νὰ φθάσῃ τὸ κέρδος ἐκείνου, ὁ ὁποῖος ἤθελε προσφέρει εἰς τὸν λιμώττοντα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀπαραίτητον, ἵνα τὸν συντηρήσῃ εἰς ἄρτον. Ἐλαχίστη ποσότης, ἀποκρυπτομένη, θὰ ἤρκει πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτὸν, διότι ἡ ποσότης, ἡ ὁποία παρείχετο, εἶναι ζήτημα καὶ ἂν ὁλόκληρος ἦτο ἐπαρκής, ἵνα διατραφῇ ἡ χώρα. Ὅταν τὰ πράγματα οὕτως ἦλθον, ὥστε νὰ δημιουργηθῇ ἔδαφος εἰς τοιαύτην ἐνέργειαν, νομίζετε, Κύριοι, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ἔπρεπε νὰ ὑπολάβῃ τοὺς ἀνθρώπους, ὅτι ἀπέβαλον τὴν φύσιν αὐτῶν, τὴν ὁποίαν μέχρι τῆς στιγμῆς ἐκείνης εἶχον καὶ ὅτι δὲν θὰ ἐκινοῦντο εἰς τὰς ἐνεργείας αὐτῶν ἀπὸ τὸ ἐλατήριον, τὸ ὁποῖον ἀπὸ καταβολῆς τῆς ἀνθρωπότητος μέχρι τῆς συντελείας τοῦ κόσμου, ἵνα διευθύνῃ τὰς ἐνεργείας τοῦ κόσμου, ἀπὸ τὸ ἐλατήριον τοῦ κέρδους, καὶ ὅτι θὰ ἤρκει οἱαδήποτε σύστασις πρὸς αὐτούς, ἵνα παύσωσι νὰ ἐπιδιώκωσι τὸ κέρδος ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἡ φύσις τῶν πραγμάτων ἔθεσεν ἐν τῇ συνειδήσει αὐτῶν, ὅταν θὰ παρεδίδετο εἰς αὐτοὺς τὸ πρᾶγμα ἐκεῖνο, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἠδύναντο νὰ ἐπιτύχωσι τὸ κέρδος; Ἦτο ἀπολύτως ἀδύνατον νὰ δεχθῇ κανεὶς τοιαύτας ἰδέας, διότι θὰ ἦτο μωρός. Ἐπεβάλλετο ἀπὸ τῆς στιγμῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν οὕτως ἦλθον τὰ πράγματα, ἄνευ ἰδιαιτέρας μελέτης καὶ ἀμφιβολίας — διότι τὸ ἀντίθετον θὰ ἦτο καταδήλως καὶ καταφόρως μωρία — ἐπεβάλλετο ἀπὸ τῆς στιγμῆς ἐκείνης νὰ ληφθῇ πρόνοια, ἵνα ἡ διανομὴ γίνῃ κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος νὰ ἐξασφαλίσῃ, ὅσον ἔνεστι, τὸν ἔλεγχον, ὅτι θέλει περιέλθει ὁ σῖτος ὁ διδόμενος εἰς τοὺς καταναλωτάς, ἄνευ ἰδιαιτέρας ἐπιβαρύνσεως, ἄνευ ἐκμεταλλεύσεως, ἄνευ αἰσχροκερδείας. Κύριοι, οὐδεὶς ἠδύνατο νὰ παρίδῃ, οὐδ’ ἐγώ, οὐδ’ ἡ ἐπιτροπὴ παρίδωμεν, ὅτι ὁ ἀγὼν οὗτος εἶναι ἀγών, εἰς τὸν ὁποῖον ἦτο ἀπολύτως ἀδύνατον νὰ μὴ ἔχωμεν ἐν πολλοῖς ἀποτυχίαν. Ἤρκει ὅμως νὰ ἐπιτύχωμεν κατὰ τὸ πλεῖστον διὰ νὰ δύναται νὰ χαρακτηρισθῇ ὡς μεγίστη τοῦ πράγματος ἐπιτυχία καὶ ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι κατὰ τὸ πλεῖστον ἐπῆλθεν ἡ ἐπιτυχία. Διότι, ἂν συνέβησαν κρούσματα αἰσχροκερδείας ἐκ τοῦ σίτου, ταῦτα εἶναι ἀπέναντι τοῦ κολοσσιαίου καὶ ὀγκώδους ποσοῦ, τὸ ὁποῖον διετέθη ἐντὸς τῶν ὁρίων τοῦ προσήκοντος, εἶναι ἐλάχιστα, τὸ δὲ διατεθὲν ἐντὸς τοῦ ὁρίου τοῦ προσήκοντος δὲν πρέπει νὰ παρίδητε ὅτι διετέθη διὰ τοιούτου ἀγῶνος. Διότι, ἄν ἀφίετο ἐλευθερία καὶ ἄνευ τοῦ τοιούτου ἀγῶνος, δὲν θὰ διετίθετο οὐδ’ εἷς κόκκος ἐκτὸς τῶν ὁρίων τοῦ προσήκοντος. Διὰ νὰ ἐπιτευχθῇ τοῦτο, ἦτο ἀνάγκη νὰ κανονισθῇ σύστημά τι, καὶ ἡ ἐπιτροπή, ὄχι μόνον ἡ παροῦσα, ἀλλ’ ἀπὸ τῆς πρώτης ἐνάρξεως τῶν ἐργασιῶν αὐτῆς, προέβη εἰς διάφορα συστήματα, πολλὰ τῶν ὁποίων, ἐφαρμοσθέντα, ὡς ἄλλοτε εἶπον, ἀπέτυχον καὶ ἀμέσως ἀντικατεστάθησαν. Ἐγένετο δοκιμὴ τοῦ συστήματος, τὸ ὁποῖον παρίσταται ὡς φυσικὸν καὶ τὸ ὁποῖον, ὅταν τις τὸ ἐξετάζῃ ἐν μιᾷ μεμονωμένῃ περιπτώσει, κινεῖ τὴν ἀπορίαν τῶν ἀκροατῶν, διατὶ δὲν τὸ δέχεται ἡ ἐπιτροπή, νὰ δίδηται σῖτος εἰς πάντα, ὁ ὁποῖος θέλει νὰ καταναλώσῃ σῖτον. Ἐφηρμόσθη τὸ σύστημα τοῦτο καὶ γνωρίζετε ποῖον ἦτο τὸ ἀποτέλεσμα; Ἀνελήφθη ἐν διαστήματι δύο ὡρῶν ἐκ Πειραιῶς σῖτος ἀντιπροσωπεύων ἀξίαν 6–7 ἑκατομμυρίων δραχμῶν, τὰ ὁποῖα κατετέθησαν ἀμέσως!

§143ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τί ἔγινεν ὁ σῖτος αὐτός;

§144Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Διεσπάρη ἀνὰ τὴν χώραν καὶ πανταχοῦ ἐνεφανίζετο ἔλλειψις.

§145Χ. ΠΟΛΟΓΕΩΡΓΗΣ. Διὰ τίνος μέσου διεσπάρη;

§146Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Διὰ διαφόρων μέσων. Ἦτο ἡ ἐποχή, καθ’ ἥν ἐνομίσαμεν, ὅτι ἔπρεπε νὰ δίδωμεν εἰς τὰς Κοινότητας. Ἤρχοντο ἀντιπρόσωποι τῶν διαφόρων Κοινοτήτων, ἔλαβον τὸν σῖτον αὐτῶν εἰς διάστημα δύο ἡμερῶν, διεσπάρη εἰς τὰς διαφόρους Κοινότητας, καὶ δὲν ἐνεφανίσθη πουθενά! Δύο ὁλόκληρα φορτία ἀνηρπάγησαν εἰς διάστημα ὀλίγων ἡμερῶν καὶ ἐξητμίσθησαν.

§147Ι. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὑπάρχουν πίνακες ἑκάστης κοινότητος, διὰ τὰς ἀνάγκας αὐτῆς;

§148Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ὄχι. Πῶς νὰ γίνουν; Ἐπειδὴ ὁ ἀξιότιμος Συνάδελφος μὲ διέκοψε καὶ μοὶ ὑπέβαλεν ἐρώτημα, μοὶ ἐπιβάλλεται νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸ ἐρώτημα αὐτό, διὰ νὰ καταδείξω ἀκριβῶς πόσον ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ εὑρισκόμεθα ἐντελῶς ἔξω τῶν πραγμάτων. Διότι πῶς θέλετε νὰ ὑπάρξουν τοιοῦτοι πίνακες; Νὰ ὑπάρξουν τοιοῦτοι πίνακες πρὸ τῆς δημιουργίας τῆς στενότητος τῆς προμηθείας; Ἦτο φυσικῶς ἀδύνατον, διότι θὰ ἦτο ἐντελῶς περιττοί. Οὐδεὶς λόγος ὑπῆρχεν, ἵνα τὸ Κράτος εἶχε διατάξει ἐν ὁμαλῇ καταστάσει πραγμάτων, νὰ ἐξακριβωθῇ ἐν ἑκάστῃ κοινότητι τὸ ποσὸν σίτου καταναλίσκεται, τὸ ὁποῖον ἄλλως τε θὰ ἦτο ἀπολύτως ἄχρηστον, διότι τὸ ἐν ἑκάστῃ κοινότητι καταναλισκόμενον ποσὸν ἐξαρτᾶται ἐκ τῆς ἐσοδείας καὶ τῶν τιμῶν τοῦ εἰσαγομένου σίτου, ἐκ τῆς κινήσεως τῆς ἐμπορίας κ.τ.λ. Δύνασθε νὰ ἔχητε τὴν μίαν χρονιὰν ἔλλειψιν 100 τόνων, δύνασθε νὰ ἔχητε τὴν ἄλλην ἔλλειψιν καὶ κατὰ τὸν χρόνον, κατὰ τὸν ὁποῖον παρήχθη περίσσευμα, ἐὰν λόγοι ἐμπορικοὶ ἤγαγον τοὺς χωρικοὺς νὰ πωλήσωσι τὸν σῖτον. Λοιπόν, πίνακας τοιούτους δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἔχωμεν καὶ ἐὰν εἴχομεν, δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ τοὺς χρησιμοποιήσωμεν, διότι οὐδὲν θὰ ἐβεβαίουν.

§149Ι. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Πίνακας τῶν ἀναγκῶν τῆς ἑβδομαδιαίας καταναλώσεως, ἀνεξαρτήτως μὲ τὴν ἐσοδείαν.

§150Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἔχωμεν πίνακας προηγουμένως. Πίνακας ἔπρεπε νὰ κατασκευάσωμεν ὑπὸ τὸ κράτος τῆς ἀνάγκης, ὅταν, δηλαδή, ἡ ἀνάγκη ἐδημιουργήθη. Ἀλλὰ τότε ποῖος ἤθελε δώσει τὰ στοιχεῖα, ἐκ τῶν ὁποίων θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ καταρτισθοῦν πίνακες ἐπαρκεῖς καὶ μέχρι τοῦ ἀναγκαίου ὁρίου, διότι πρέπει νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψει σας, ὅτι, ἐὰν εἰς τὰς χιλιάδας τῶν Κοινοτήτων τῆς Ἑλλάδος ἐδίδομεν εἰς κάθε μίαν ἀπὸ ἐλαχίστας ὀκάδας κάθε ἑβδομάδα περισσότερας, τὸ ἀποτέλεσμα θὰ ἦτο νὰ εὑρεθῶμεν εἰς πλήρη ἀνεπάρκειαν. Τὸ ζήτημα εἶναι νὰ μὴ στείλωμεν περισσότερον ποσὸν ἀπὸ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον χρειάζεται. Κατηρτίσθησαν σχεδιάσματά τινα τοιούτων πινάκων, τὰ ὁποῖα κατέληξαν εἰς τὸ νὰ πείσουν, ὅτι δὲν εἶχον οὐδεμίαν πρακτικὴν ἀξίαν, διότι καὶ αὐτοῦ τοῦ συστήματος ἐγένετο ἀπόπειρα. Ἑπομένως καὶ ἐὰν ἐν τῇ ἐπιτροπῇ ἤθελεν ἦτο τις τῆς γνώμης, τὴν ὁποίαν ἐξέφρασεν ὁ κ. Συνάδελφος, ἤθελε καταλήξῃ νὰ πεισθῇ ἐκ τῆς πρώτης ἀποπείρας, ὅτι ἡ ἰδέα αὕτη ὑπῆρξεν ἀτυχής.

§151Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ἐπιτρέπετε;

§152Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Παρακαλῶ νὰ μὲ παρακολουθήσητε καὶ κατόπιν νὰ μὲ ἀντικρούσητε.

§153Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Θὰ σᾶς ἀναφέρω ἓν γεγονός, τὸ ὁποῖον γίνεται ἐν Μακεδονίᾳ, ὅτι τώρα γίνονται οἱ πίνακες αὐτοί!

§154Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Δὲν μοὶ λέγετε ἀκριβὲς γεγονός, διότι εἶχον γίνει καὶ πρότερον. Θὰ σᾶς παρακαλέσω δὲ νὰ μὴ μοὶ δίδετε πληροφορίας περὶ πραγμάτων, τὰ ὁποῖα ἀγνοεῖτε, διότι, ἐὰν ἀποβλέπητε νὰ πληροφορήσητε ἐμέ, πλανᾶσθε, ὅτι δύνασθε νὰ τὸ πράξητε, ἐὰν ἀποβλέπητε νὰ εἴπητέ τι διὰ νὰ γεννήσητε ἐντύπωσιν, σᾶς πληροφορῶ, ὅτι ἡ ἐντύπωσις αὕτη δὲν θὰ γεννηθῇ, διότι ἐγὼ θὰ τὸ διαψεύσω. Σεῖς μοῦ λέγετε, ὅτι τώρα γίνονται οἱ πίνακες διὰ νὰ μὲ διακόψητε καὶ γεννήσητε τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι κἄτι λέγετε, ἐνῷ ἐγὼ εἶπον πρὸ ὀλίγου ὅτι, ἂν ἐγένετο κατάχρησις, ἐγένετο κατὰ τὴν διανομήν, τὴν ὁποίαν πρὸ ὀλίγου ἐξέθηκα. Ἐγένετο κατάχρησις, διότι οἱ Πρόεδροι τῶν κοινοτήτων ἔστελλον πιστοποιητικά, τὰ ὁποῖα ἦσαν πάντοτε ὑπέρογκα καὶ δὲν ἦσαν σύμφωνα μὲ τὴν ἀλήθειαν. Τί ἄλλο δὲ ἦσαν ἐκεῖνα τὰ πιστοποιητικά, τὰ ὁποῖα ἐστέλλοντο, παρὰ στοιχεῖα, ἵνα καταρτισθῶσιν οἱ πίνακες τῶν Κοινοτήτων. Καὶ σεῖς μοῦ λέγετε, ὅτι τώρα καταρτίζονται, διότι θέλετε νὰ ἔχητε τὴν εὐχαρίστησιν, ὅτι κἄτι εἴπατε.

§155ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Γνωρίζετε μίαν λεπτομέρειαν; Οἱ πίνακες αὐτοὶ γίνονται κατ’ αἴτησιν τοῦ Γαλλικοῦ Ἀρχηγείου.

§156Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Μᾶς ἐλυπήθησαν αὐτοί.

§157Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς ἐλυπήθησαν αὐτοὶ καὶ δὲν σᾶς ἐλυπήθη ἡ Κυβέρνησις τοῦ τόπου!

§158Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Μάλιστα, καὶ θὰ σᾶς τὸ εἴπω τώρα καθαρά.

§159Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὴ μὲ διακόψητε εἰς τὸ ἑξῆς. Ἐγένετο, λοιπόν, ἀνάγκη νὰ ἐπιβληθῶσι περιορισμοί. Δὲν δύναμαι νὰ παραγνωρίσω ποτὲ, ὅτι οἱ περιορισμοί, οἱ ὁποῖοι ἐτέθησαν ἐκ τῶν λόγων τοὺς ὁποίους σᾶς ἐξέθηκα, δὲν ἦτο δυνατὸν, παρὰ νὰ δυσχεράνωσι τὴν ἐπίτευξιν τοῦ σκοποῦ, εἰς τὸν ὁποῖον ἀπέβλεπε τὸ πρᾶγμα. Ἦτο φυσικὸν πᾶς περιορισμὸς, τὸν ὁποῖον θέτει τις, νὰ δυσχεράνῃ τὸ ἔργον πρὸς ἐπίτευξιν τοῦ σκοποῦ, ἀλλ’ ἐπιβάλλεται ὁ περιορισμὸς, διότι εὑρίσκεται τις εἰς τὸ δίλημμα, ἂν ἐνεργήσῃ ἄνευ περιορισμοῦ θὰ ἐπέλθουν τὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα σᾶς περιέγραψα ἂν ἐπιβάλῃ τὸν περιορισμόν, θὰ ἐμφανισθῶσι δυσχέρειαι καὶ δὲν θὰ ἐκληρωθῇ πλήρως ὁ σκοπός. Εἰς ἐκ τῶν περιορισμῶν, τοὺς ὁποίους ἐνόμισεν ἀναγκαῖον νὰ θέσῃ ἡ ἐπιτροπή, ἦτο νὰ φροντίσῃ, ὥστε ἡ ἐπεξεργασία τοῦ σίτου νὰ γίνεται ἐκεῖ ὅπου εἶναι δυνατὸν νὰ ἀσκηθῆται μία ἐποπτεία, οὕτως ὥστε ἡ διάθεσις τοῦ σίτου νὰ γίνεται κατὰ τὰς ἀμέσους τῆς ἐπιτροπῆς ἐκτιμήσεις, ἀποστελλομένου τοῦ ἀλεύρου εἰς ἐκεῖνα τὰ μέρη, τὰ ὁποῖα θὰ ἐκανόνιζεν ἡ ἐπιτροπή, λαμβανομένης προνοίας, ὥστε ὁ ἐφοδιασμὸς αὐτός, ὁ ὁποῖος ἦτο κατὰ βραχείας περιόδους, νὰ διατίθηται ὁλόκληρος διὰ τὴν διατροφὴν τῆς σχετικῶς πάντοτε μικρᾶς περιφερείας, ὥστε νὰ μὴ γίνεται ἀπόκρυψις καὶ ἐκμετάλλευσις. Τὸ σύστημα, κατὰ τὸ δυνατόν, ηὐδοκίμει· ἐφ’ ὅσον ὑπῆρχε καὶ ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει σῖτος ἀρκετός, ἵνα γίνηται ὁ ἐφοδιασμὸς οὗτος, τὸ σύστημα εὐδοκιμεῖ. Ἀναμφισβητήτως, τὸ σύστημα τοῦτο ἐπέφερε ζημίας εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι τοὺς μύλους, εἰς τοὺς ὁποίους δὲν δίδεται συνεπείᾳ τοῦ συστήματος τούτου σῖτος καὶ ἡ ἐπιτροπὴ ἐξησφάλισε τὴν ἐπάρκειαν εἰς ἄλευρα τῆς χώρας διὰ τῶν μύλων. Ὑπῆρξαν παράπονα διαφόρων βιομηχάνων εἰς διαφόρους ἐπαρχίας, τὰ ὁποῖα, ἀναμφισβητήτως, δὲν ἔχω καμμίαν ἀμφιβολίαν, ὅτι πολλὰ παράπονα πολλῶν βιομηχάνων εἶναι ἀναμφισβητήτως δεδικαιολογημένα, εἶναι δὲ δεδικαιολογημένα, διότι δύναται νὰ δοθῇ καὶ εἰς αὐτοὺς σῖτος, μετὰ σχετικῆς ἐγγυήσεως, ὅτι δὲν θέλει γίνει κατάχρησις. Ἀλλὰ πρόκειται, Κύριοι, οὐχὶ περὶ πέντε ἢ δέκα μύλων, πρόκειται περὶ μιᾶς σειρᾶς μύλων διεσπαρμένων καθ’ ὅλην τὴν Ἑλλάδα. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐξετάζει τὰ τῶν μύλων τούτων καὶ εὑρίσκεται εἰς τὰς παραμονὰς τῆς ἀποφάσεώς της νὰ ἐπεκτείνῃ τὴν χορηγίαν τοῦ σίτου καὶ εἰς πλείονας ἐκ τῶν μύλων αὐτῶν. Καὶ τώρα θὰ ἠδύνατό τις νὰ εἴπῃ, εἶναι συγκεχωρημένη ἡ βραδύτης αὕτη εἰς τὴν ἐπιτροπήν, ἢ εἶναι προϊόν τῆς ἀμελείας αὐτῆς; Κύριοι, ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη πρὸ ὀλίγου χρόνου συνέστη. Δύναμαι νὰ σᾶς διαβεβαιώσω, ὡς εἶδον αὐτήν ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως, ὅτι ἐργάζεται καθ’ ἑκάστην, μολονότι ἀποτελεῖται ἀπὸ δημοσίους ὑπαλλήλους καὶ τραπεζιτικούς, ἐν τούτοις, καθ’ ἑκάστην ἡμέραν, ἢ μᾶλλον ἑσπέραν, μέχρι βαθείας νυκτὸς ἐργάζεται, ἵνα ἀντεπεξέλθῃ εἰς τὰ διάφορα προβλήματα, τὰ ὁποῖα τῇ παρουσιάζονται. Εἶναι τόση ἡ σωρεία τῶν ζητημάτων, τὰ ὁποῖα γεννῶνται, ὥστε, πιστεύσατέ με, θὰ ἦτο ἄδικον νὰ εἴπῃ τις, ὅτι πρέπει νὰ τὴν κατακρίνωμεν ἐκ τοῦ ὅτι ἀπομονωθὲν ἓν ζήτημα καὶ λέγομεν πῶς δὲν ἐγένετο δυνατὸν νὰ λύσῃ τὸ ζήτημα τοῦτο, ἅμα ἀναλογισθῶμεν, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη εἶχεν ἑκατοντάδας ἄλλων παρομοίων ζητημάτων, ζητημάτων, τὰ ὁποῖα ἴσως ἦσαν μᾶλλον ἐπείγοντα, καὶ ὄχι ἴσως, βεβαίως, εἶναι μᾶλλον ἐπείγοντα. Ἰδού, Κύριοι, οἱ λόγοι, διὰ τοὺς ὁποίους ἐγώ, ὅστις παρακολουθῶ τὸ ἔργον τῆς ἐπιτροπῆς, τὸ παρακολουθῶ καθ’ ὅλα αὐτοῦ τὰ βήματα καὶ στάδια, ὁ ὁποῖος πολλάκις ὠθῶ τὴν ἐπιτροπὴν εἰς ταχυτέραν ἐνέργειαν καὶ ὁ ὁποῖος πολλάκις εὑρίσκομαι πρὸ βραδύτητος τῆς ἐπιτροπῆς, ἀλλ’ ὁ ὁποῖος εἶμαι εἰς θέσιν νὰ ἐξελέγχω καὶ νὰ ἴδω τὸν λόγον διὰ τὸν ὁποῖον ἐπέρχεται, αἰσθάνομαι ἐγὼ, ὅστις ἐν τοιαύτῃ εὑρίσκομαι σχέσει πρὸς τὴν ἐπιτροπήν, αἰσθάνομαι, ὅτι εἶναι ἔργον συνειδήσεως νὰ εἴπω ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι μετὰ ζήλου καὶ μετ’ ἀφοσιώσεως προσπαθεῖ κατὰ πάντα τρόπον νὰ ἐπαρκέσῃ πρὸς τὸ ἔργον, τὸ ὁποῖον τῇ ἔχει ἀνατεθῇ. Θὰ ἦσαν εὐτυχῆ ὅλα τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς, ἄν ἀντικαθίσταντο ὑπὸ οἱουδήποτε ἄλλου. Σᾶς βεβαιῶ, ὅτι τὸ ἔργον αὐτό εἶναι ἔργον, ὄχι μόνον κοπώσεως, ἀλλὰ καὶ ἄχαρι. Τὴν ἐποχήν, κατὰ τήν ὁποίαν ἀνέλαβον τὸ ἔργον τοῦτο, ἐγνώριζον εἰς ποῖον ἀγῶνα θέλουν ἐκτεθῆ, ἐγνώριζον ποίους κόπους καὶ ποίας προσπαθείας θὰ καταβάλωσι καὶ ποίαν θὰ συνήντων παραγνώρισιν τῶν προσπαθειῶν των, ἐγνώριζον ἴσως κἄτι πλέον — καὶ ἄν δὲν τὸ εἶδον μέχρι σήμερον, θὰ τὸ ἴδωσιν εἰς τὸ μέλλον — ἐγνώριζον, ὅτι θὰ διακινδυνεύσουν καὶ πλέον ἀκόμη, ἐγνώριζον, ὅτι θὰ διακινδυνεύσωσι καὶ τὴν ἐκτίμησιν τῆς ἀγαθῆς πίστεως ἐν τῇ ἐνεργείᾳ των. Εἶναι Κύριοι, τοῦτο τὸ βαρύτερον μέρος τοῦ ἔργου, τὸ ὁποῖον ἀνατίθεται εἰς αὐτούς, κατὰ τὴν στιγμὴν δὲ κατὰ τὴν ὁποίαν τοσοῦτον βαρὺ εἶναι τὸ ἔργον τοῦτο, μὲ τόσους κόπους καὶ μὲ τόσους μόχθους καὶ μὲ ποικίλας παραγνωρίσεις, ἀλλὰ καὶ ἐνδεχομένως μὲ τοιαύτην παρεξήγησιν συνδέεται. Θὰ ἦτο δι’ ἐμὲ ἀσυνείδητον, νὰ μὴ εἴπω ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης, ὅτι καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν πεποίθησίν μου τὴν ἀκράδαντον, οἱ ἄνθρωποι ἐκτελοῦσι τὸ ἔργον αὐτῶν, ὅπως εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ ἐκτελῶσι, καὶ ὅτι τοῦτο διαλαλῶν, δὲν ἐπιχειρῶ ἔργον ἁπλῶς τυπικὸν προϊσταμένη, ἀλλ’ ἐκπληρῶ ἔργον ἀνθρώπου λέγοντος ὅ,τι ἡ συνείδησις αὐτοῦ τῇ ὑπαγορεύει. (Χειροκροτήματα).

§160Α. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, δὲν προτίθεμαι νὰ ἐξεύρω τὸ μέσον τῆς θεραπείας τῆς ἐξεγέρσεως τοῦ ἀξιοτίμου Συναδέλφου ἐκ Κεφαλληνίας, τὴν ὁποίαν ἐξεδήλωσεν ἐντεῦθεν διὰ τὸ ζήτημα τῆς ἐπαρκείας ἢ μὴ τῶν διαφόρων μέσων πρὸς ἱκανοποίησιν τῶν διαφόρων ἀπαιτήσεων. Ἀλλ’ οὔτε καὶ νὰ ἐπεκταθῶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου ζητήματος διότι, κατόπιν τῶν λεχθέντων παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας καὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, εἶναι ἀληθὲς καὶ βέβαιον, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ εἰργάσθη ὑπερανθρώπως καὶ ἀνενδότως καὶ ἴσως κατὰ συμπάθειαν καὶ μόνον εἴς τινα μέρη, ἀλλ’ εἰργάσθη τέλος πάντων. Τοιαῦτα ἐγνώριζε καὶ τοιαῦτα ἔπραξε!. Ἑπομένως, αἱ ἀξιώσεις ἡμῶν ἔδει νὰ ἦσαν ἐπιεικέστεραι. Διότι καὶ τὴν γεωγραφικὴν θέσιν τῶν μερῶν μὴ γνωρίζουσα, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ μὴ παρουσιασθῶσι τοιαῦτα παράπονα. Καὶ περὶ τούτου μοὶ ἐδόθη περίστασις, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐζήτησεν ἡ ἐπιτροπὴ νὰ μάθῃ τί εἶναι μέρος τῆς νήσου Λέσβου καὶ ἔμαθε παρά τινος, ὅτι εἶναι χωρίον μικρόν, ἐνῷ τὸ μέρος ἐκεῖνο εἶναι ὁλόκληρος δῆμος, ἐκ τοῦ ὁποίου ἐξάγονται ἐτησίως περὶ τὰ 4.000.000 ἐλαίου καὶ σάπωνος! Εἶναι ἀληθές, ὅτι ἡ ἐπιτροπή, ἐργάζεται εὐσυνειδήτως, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ἡ ἐπιτροπή, Κύριε Ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, συντελεῖ διὰ τῆς τοιαύτης ἐνεργείας εἰς τὴν κερδοσκοπίαν! Διότι πότε αὐτὴ ἐπιτροπὴ ἐξήτασε τὰ ἐκ τῆς Ἀμερικῆς ἐρχόμενα ἄλευρα; Καὶ γνωρίζετε, Κύριοι, ὅτι τὰ ἐκ τῆς Ἀμερικῆς ἄλευρα περιέχουσι, νοθευόμενα, ὄχι μόνον καρποὺς καὶ ξύλα καὶ ροκανίδια, ἀλλὰ καὶ λευκάργιλον καὶ γύψον καὶ κρητίδα, τοὐτέστι κιμωλίαν, καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει εἶμαι ἠναγκασμένος ἐκ τοῦ βήματος τούτου νὰ διαμαρτυρηθῶ διὰ τὸ ἔργον τοῦτο τῆς ἐπιτροπῆς, ὅτι οὐδέποτε ἐζήτησε νὰ ἐξετάσῃ τὰ ἄλευρα ταῦτα. Ἡ δὲ νοθεία τῶν ἀλεύρων τούτων, τὰ ὁποῖα εἰσὶ πικρὰ καὶ ἀνθυγιεινὰ, μᾶς δίδει τὸ δικαίωμα νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἡ ἀμέλεια αὕτη τῆς ἐπιτροπῆς συνετέλεσεν εἰς τὴν κερδοσκοπίαν καὶ ἐξ ἑτέρου γεγονότος, ὅτι ἡ κερδοσκοπία αὐτὴ συντελεῖται καὶ ὑπὸ τῶν ἀλευρεμπόρων Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς, τῇ ἀνοχῇ τῆς ἐπιτροπῆς. Διατὶ δὲ τοῦτο; Διότι ἡ ἐπιτροπὴ ἐπιτρέπει νὰ εἰσάγωνται διὰ μεσιτῶν καὶ νὰ ἐξάγωνται τὰ ἄλευρα. Ποῦ ἠκούσθη, Κύριοι, νὰ ἔρχωνται ἐκ διαφόρων μερῶν ἀντιπρόσωποι τῶν κατὰ τόπους Κοινοτήτων καὶ νὰ ἐκλιπαρῶσι τὴν ἐπιτροπὴν νὰ τοῖς δοθῶσιν 100 ἢ 150 σάκκοι ἀλεύρων καὶ νὰ ἐξάγῃ ἡ ἐπιτροπὴ τὸ δελτίον καὶ νὰ μεταβαίνωσιν οὗτοι νὰ λάβωσι τὰ ἄλευρα καὶ οἱ κάτοχοι τῶν ἀλεύρων νὰ τὰ δίδωσιν εἰς τοὺς μεσίτας, οἱ ὁποῖοι ἐπλήθυναν εἰς τὸν Πειραιᾶ ὡς ἡ ἄμμος τῆς θαλάσης, καὶ οὕτω νὰ ἐπιβαρύνεται ἡ τιμὴ τῶν ἀλεύρων; Καὶ βλέπετε ν’ ἀγοράζωσιν οὗτοι οἱ διάφοροι ἔμποροι, οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ τὰ μεταφέρωσιν εἰς διάφορα μέρη, πρὸς 76–80 λεπτὰ ὑποκείμενα, ἤτοι 86–90 κατ’ ὀκᾶν, καὶ ἡ διατίμησις ἐκεῖ νὰ εἶναι 91 λεπτά. Καὶ ἑπομένως ποῦ εἶναι τὸ κέρδος των, ἀφαιρουμένων τῶν μεταφορικῶν; Ἆρα, θὰ πωλήσουν αὐτὰ πρὸς 150 δρχ. κατ’ ὀκᾶν, ὅπως πωλοῦνται· διότι ἔχω ἀποδείξεις, ὅτι ταῦτα πωλοῦνται μὲ δύο τιμὰς, ἡμερησίας καὶ νυκτερινάς, τουτέστι, πωλοῦσι τὴν ἡμέραν κατὰ τὴν διατίμησιν, ἢ ἀρνοῦνται νὰ πωλήσωσι, προφασιζόμενοι, ὅτι δὲν ἔχουσι, τὴν δὲ νύκτα πρὸς μίαν καὶ ἡμίσειαν καὶ πρὸς δύο δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν. Ταῦτα, Κύριοι, εἶχον νὰ εἴπω καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ φροντίσῃ διὰ τὸ ζήτημα τῶν ἀλεύρων, τῶν ἐξ Ἀμερικῆς, διότι εἶναι βλαβερὰ καὶ ἀνθυγιεινά.

§161Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἐλήφθη πρόνοια, διότι δὲν ἔρχονται πλέον.

§162Θ. ΣΑΚΚΗΣ. Οὐδείς, Κύριοι Βουλευταί, δύναται νὰ ἀρνηθῇ ὅσα ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ἐβεβαίωσε περὶ τοῦ κολοσσιαίου, ὁμολογουμένως, ἔργου τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ τὸ ὅτι πράγματι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἀπὸ βαθείας πρωΐας μέχρι νυκτὸς ἐργάζονται ἀδιακόπως. Δὲν μ’ ἐμποδίζει ὅμως τοῦτο, καὶ τοὐναντίον θεωρῶ χρέος μου, νὰ ὑποδηλώσω πρὸς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι τὸ πανελλήνιον ὁλόκληρον καὶ ἡ Βουλὴ ὁλόκληρος διαφωνεῖ εἰς ἀρκετὰ σημεῖα τῶν δηλώσεών του, ἀναφορικῶς πρὸς τὴν ἐπιτροπήν, καὶ ἔχει τὴν γνώμην ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς καὶ ἡ πλειονοψηφία τῶν Βουλευτῶν, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ εἰς τὸ ἔργον τῆς διανομῆς ἀπέτυχεν οἰκτρότερον ἢ κατὰ τὸ 1915.

§163Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Τῷ 1915 δὲν ὑπῆρχε ζήτημα. Ποῖον 1915; Εἰς τὸ 1915 εἶχε τὸ ἐμπόριον τὴν δουλειάν του. Ἦτο ἐλεύθερον.

§164Θ. ΣΑΚΚΗΣ. Ἀπὸ τὸν Σεπτέμβριον...

§165Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Δὲν ἦλθε τὸν Σεπτέμβριον. Ἀργότερον.

§166Θ. ΣΑΚΚΗΣ. Ἡ ἐπέμβασις τοῦ Κράτους, νομίζω, ἤρχισεν ἀπὸ τὸν Ὀκτώβριον. Ἀλλ’ ἂς εἶναι. Δὲν θὰ τὸ συγκρίνω, Κύριοι, μὲ τὸ 1915. Ἄς τὸ κρίνωμεν μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου. Τότε, κατὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, Κύριοι Βουλευταί, εἶχον προτείνει μίαν τροπολογίαν, ὅτι αἱ ἐπιτροπαὶ πᾶσαι, αἵ τε Νομαρχιακαὶ, αἱ ὁποῖαι ἔμελλον νὰ σχηματισθῶσι, καὶ ἡ Κεντρική, ὀφείλουσι πᾶσαν αὐτῶν ἄρνησιν παροχῆς πόσου καὶ εἴδους τινὸς εἰς αἰτοῦντα, ἵνα δικαιολογῶσιν ἐγγράφως καὶ ἐπαρκῶς. Δὲν ἐγένετο δεκτή.

§167Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Λέγετε, ὅτι δὲν δικαιολογεῖ;

§168Θ. ΣΑΚΚΗΣ. Ὄχι.

§169Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Πρὸς ποῖον νὰ τήν δικαιολογῇ.

§170Θ. ΣΑΚΚΗΣ. Πρὸς πάντα αἰτοῦντα. Ἡμᾶς, π. χ. ὄχι μόνον δὲν μᾶς δικαιολογεῖ τὰς ἀρνήσεις της, ἀλλὰ μᾶς φέρεται μὲ περιφρόνησιν, μὲ ἐγωϊσμὸν καὶ μὲ εἰρωνίαν.

§171Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ποῖος; Αἱ Νομαρχιακαί;

§172Θ. ΣΑΚΚΗΣ. Ἐδῶ, ἡ κεντρικὴ ἐπιτροπή. Πολὺ εὐκολώτερον βλέπομεν ὑμᾶς, κ. Ὑπουργέ, παρὰ τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς. Λαμβάνομεν ἕκαστος τέσσαρα ἢ πέντε τηλεγραφήματα, καὶ διὰ νὰ μὴ ἀπασχολῶμεν ὑμᾶς, ἀποτεινόμεθα ἐκεῖ ποὺ εἶναι χρέος των, ἄλλως τε. Λέγομεν, τὸ τάδε μέρος ἔχει ἀνάγκην σίτου ἢ ἀλεύρων, μᾶς λέγουσι· «δὲν ἔχομεν καιρόν!». Μετέβη παρὰ τῇ ἐπιτροπῇ γηραιὸς Συνάδελφος, ἀξιοσέβαστος, καὶ ἐζήτησε νὰ ἴδῃ ἕνα ὑπάλληλον καὶ ὁ ὑπάλληλος τῷ λέγει· «δὲν ἔχω καιρόν, νὰ ἔλθῃς εἰς τὰς 12». Μετέβη ὁ κ. Βουλευτὴς εἰς τὰς 12, ἀλλ’ ὁ ὑπάλληλος εἶχεν ἀναχωρήσει πρὸ πολλοῦ καὶ ἐρωτᾷ «μήπως ἀφῆκε καμμίαν σημείωσιν δι’ ἐμέ, ὁ κ. Ἀγγελόπουλος;» — Ὄχι, τῷ ἀπαντᾷ ὁ κλητήρ. Τότε, ἐκάθισε καὶ ἔγραψε· «δὲν ριψοκινδυνεύω, ὡς ἐκ τῆς ἡλικίας μου, ν’ ἀνεβῶ καὶ δευτέραν φορὰν τὴ σκάλα· σᾶς παρακαλῶ, γράψατέ μου πότε ἀκριβῶς ἠμπορῶ νὰ σᾶς ἴδω», ἀλλὰ καὶ πάλιν οὔτε κἄν ἀπαντήσεως τὸν ἠξίωσε! Δὲν εἶναι περιφρόνησις αὐτή; Λαμβάνομεν ἐπίσημα τηλεγραφήματα τῶν Κοινοτήτων, ὅτι οἱ πολῖται πεινῶσι· πηγαίνομεν εἰς τὴν ἐπιτροπήν, δὲν μᾶς δίδει κανεὶς ἀπάντησιν! Νὰ σᾶς φέρω ἕν παράδειγμα...

§173Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Τὶ ἀπάντησιν νὰ σᾶς δώσῃ; Δημοσιεύεται ὁ πίναξ.

§174Θ. ΣΑΚΚΗΣ. Ναί, ἀκριβῶς! Καὶ εἰς τὸν πίνακα αὐτὸν ἀρνοῦνται, Κύριε Πρόεδρε, νὰ ἀναγράψωσι ποσόν τι καὶ διὰ τοὺς ἡμετέρους Δήμους, διότι ἡμεῖς εἴμεθα ἀντιπρόσωποι μικρῶν μερῶν.

§175Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ποῖος Δῆμος παρελείφθη;

§176Θ. ΣΑΚΚΗΣ. Ὁ Δῆμος Πολυχνίτου, κ. Πρόεδρε.

§177Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Πῶς;

§178Θ. ΣΑΚΚΗΣ. Τρεῖς μῆνας, κ. Πρόεδρε, στερεῖται ὁ Δῆμος οὗτος σιτηρῶν καὶ ἀλεύρων, καὶ παρακαλῶ ἕν μέλος τῆς ἐπιτροπῆς νὰ μοὶ εἴπῃ, ἄν κατὰ τὸ τρίμηνον αὐτὸ διάστημα ἀνέγραψεν ἡ ἐπιτροπὴ ἐν τοῖς δελτίοις διανομῆς καὶ ἕνα σάκκον ἀλεύρου διὰ τὸν δῆμον Πολυχνίτου.

§179Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἐὰν ἔμεινεν ἐπὶ τρεῖς μῆνας ἄνευ σίτου, θὰ εἴπῃ, ὅτι δὲν εἶχεν ἀνάγκην σίτου.

§180Θ. ΣΑΚΚΗΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε, λοιπόν, νὰ ἀναπτύξω αὐτὸ τὸ ζήτημα.

§181Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Νὰ τὸ ἀποδείξητε αὐτό, ὅτι εἶχεν ἀνάγκην σίτου.

§182Θ. ΣΑΚΚΗΣ. Μάλιστα. Ὁ δῆμος Πολυχνίτου, ἀποτελούμενος ἀπὸ 400 τετραγωνικὰ χιλιόμετρα καὶ περιβρεχόμενος ἀπὸ τὸν κόλπον τῆς Καλλονῆς καὶ ἀπὸ τὸ Αἰγαῖον, ἀποτελεῖται ἀπὸ ἑπτὰ χωριά, ἔχοντα 15.000 κατοίκους καὶ 5.000 πρόσφυγας· ἔχει Εἰρηνοδικεῖον, ὑποτελωνεῖον Αʹ τάξεως καὶ περιωνύμους ἁλυκὰς τοῦ Πολιχνίτου, ἀποτελεῖ δὲ ἴδιον ὅλως κέντρον, διότι ἀπέχει ἀπὸ μὲν τὴν πρωτεύουσαν 45 ὅλα χιλιόμετρα, ἀπὸ δὲ τὸν Δῆμον Πλωμαρίου 30 χιλιόμετρα καὶ τὸ κέντρον αὐτό, τὸ πολυπληθὲς καὶ τὸ ἀπέχον ἀπὸ ὅλα τὰ ἄλλα κέντρα κατὰ τοσοῦτον, ἀφέθη τελείως εἰς τὴν τύχην του, κ. Πρόεδρε. Καὶ ἰδοὺ πῶς, Κύριοι! Τὸν Ἰανουάριον, ὅταν πολὺ ὀρθῶς ὁ ἀξιότιμος κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς ἐσκέφθη νὰ κάμῃ τὴν διανομήν, τὴν ὁποίαν ἀνέφερον, περὶ διανομῆς σίτου εἰς τοὺς κατοίκους τῶν ἐπαρχιῶν, εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ ἀποστείλῃ 1.200 τόννους σίτου μὲ τὴν «Μαρίαν» Σταθάτου, ἐπειδὴ δὲ ἐπερίσσευον 800 τόννοι ἐν τῷ πλοίῳ, τὸν παρεκαλέσαμεν καὶ εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ διατάξῃ τὴν ἐκφόρτωσιν καὶ τῶν 800 τούτων τόννων εἰς τὴν Μυτιλήνην, ἀμέσως ἐσχηματίσθη ἐπιτροπὴ ἀπὸ τὸν Διευθυντὴν τῆς Ἀστυνομίας, ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τοῦ Ἐμπορικοῦ Ἐπιμελητηρίου, ἀπὸ τὸν πρόεδρον τοῦ ἐμπορικοῦ συλλόγου, ἀπὸ τὸν Διευθυντὴν τῆς Τραπέζης Ἀνατολῆς, ἀπὸ τὰ σπουδαιότερα καὶ καταλληλότερα πρόσωπα. Ἐγένετο στατιστική, εἶναι ἐννέα δῆμοι, ὁ κάθε δῆμος ἔλαβε τὸ ἀνάλογον πρὸς τὸν πληθυσμόν του ποσόν. Εὑρεθεὶς ἐκεῖ κατὰ τὰς Ἀπόκρεω, σᾶς διαβεβαιῶ, ὅτι ἐγένετο μετ’ ἀκριβείας καὶ πραγματικῶς ἡ ἐργασία ἦτο κολοσσιαία, ὅπως εἶναι καὶ εἰς τὴν κεντρικὴν ἐπιτροπήν. Ὁ Δήμαρχος εἶχε τὸ δημοτολόγιον καὶ ἔβλεπε πόσα παιδιὰ εἶχεν ὁ καθεὶς καὶ ἀναλόγως ἔπαιρνεν ὁ καθεὶς τὸν σῖτον καὶ ἐβάσταξεν οὕτω ἕνα μῆνα. Ἐκεῖ ἐπλήρωσαν μὲ 7 λεπτὰ κέρδος, ἀλλ’ εἰς τοὺς δήμους Πλωμαρίου καὶ Καλλονῆς, ἐπειδὴ ὑπῆρχον καὶ ἄνθρωποι μὲ χρήματα, ἐπλήρωσαν 1½ λεπτόν. Εἰς τὸν δῆμον Πολυχνίτου, εἶναι ἀληθές, ἔγιναν καὶ μερικὰ ἀτοπήματα ἐν τῇ διανομῇ, ἀλλ’ ὁπωσδήποτε ὁ κ. Δήμαρχος διεμαρτυρήθη εἰς τὸν Νομάρχην μὲ τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον περιεῖχεν 100 λέξεις. Κατόπιν ἐτέθη εἰς μειοδοσίαν τὸ δεύτερον ἥμισυ φορτίον, ἀλλ’ ἡ μειοδοσία κατὰ τρία λεπτὰ ὀλιγώτερον δὲν ἐνεκρίθη ὑπὸ τοῦ Νομάρχου. Ἀπὸ τότε, λοιπόν, Κύριοι, ἀπεφασίσθη νὰ στέλλωνται ἄλευρα, διότι, δῆθεν, ἐναυάγησε τὸ σύστημα αὐτὸ τῆς διανομῆς σίτου, διότι ἐγένοντο αἱ προαναφερθεῖσαι μικραὶ ἀδικίαι καὶ παρατράγουδα, καὶ ὅμως ἐβεβαίωσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐπάρκειαν μὲν μεγάλης ποσότητος σίτου, χωρὶς νὰ φανῇ ποῦ ἐπῆγεν. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ὅπου ἐπῆγεν ἔζησαν ἄνθρωποι...

§183Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Πόσον τὸ ἐπλήρωσαν;

§184Θ. ΣΑΚΚΗΣ. Εἰς τὸ Πολυχνῖτον 65 λεπτὰ καὶ εἰς τὸ Πλωμάριον Καλλονὴν 61½ λεπτά. Εἰς τοὺς δήμους αὐτοὺς διενεμήθη εἰς κάθε σπίτι μὲ τὸ τιμολόγιον, χωρὶς νὰ λάβῃ χώραν τὸ παραμικρόν, ἄλλως τε, ἐξέφρασα τότε τὴν γνώμην, τὴν ἐπαληθεύσασαν, ὅτι, ἀντικαθιστῶντες τὴν διανομὴν τοῦ σίτου δι’ ἀλεύρων ἀφοῦ ὑπάρχουσιν ὅλα τὰ παράπονα τὰ κατὰ τὴν διανομὴν τοῦ σίτου, θὰ προστεθῶσι παράπονα καὶ διὰ τὴν ποιότητα αὐτῶν, διότι τὰ ἄλευρα θὰ περιέχουσι ξύλα, πίτυρα καὶ διαφόρους ἄλλας ξένας ὕλας, ἔπρεπε δὲ καὶ πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει σπουδαίως τοῦτο κατὰ τὴν διανομήν, διότι ὁ χωρικὸς προτιμᾷ νὰ πάρῃ σιτάρι, τὸ δίδει εἰς τὰ κορίτσια του νὰ τὸ καθαρίσουν, θὰ πληρώσῃ δὲ δύο λεπτὰ ἀλεστικά. Καὶ σᾶς ἐπαναλαμβάνω, ὅτι αὐτὴν τὴν πεποίθησιν ἔχει ὁ κόσμος καὶ δι’ αὐτὸ κατακραυγάζει κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, ἐνῷ ἡ Κυβέρνησις, ὁμολογουμένως, δὲν πταίει, παρὰ ἡ αἰτία εἶναι ἡ ἐπιτροπή, ἡ ὁποία φέρει χάσμα μεταξὺ Κυβερνήσεως καὶ λαοῦ καὶ μεταξὺ Κυβερνήσεως καὶ Βουλευτῶν. Διὰ τῆς συμπεριφορᾶς αὐτῆς τῆς ἐπιτροπῆς, ἀπὸ τότε ὁ δῆμος Πολυχνίτου στερεῖται σίτου καὶ ἀλεύρων.

§185Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Πῶς ζοῦν τότε;

§186Θ. ΣΑΚΚΗΣ. Πηγαίνουν εἰς τὴν πρωτεύουσαν καὶ ἀγοράζουν, μὲ χίλια βάσανα, καὶ τὰ μεταφέρουν ὡς λαθρεμπόριον πολέμου καὶ τὰ πωλοῦν καὶ κατόπιν, ἐπειδὴ δὲν ἠδύναντο νὰ παίρνωσιν ἄλευρα, ἐπήγαιναν 15 χιλιόμετρα μακρὰν εἰς τὴν πρωτεύουσαν, διὰ νὰ πάρουν ἕτοιμον ψωμὶ ἀπὸ τοὺς φούρνους. Ἀλλὰ τὶ συνέβη; Τὰ ἀστυνομικὰ ὄργανα, ἐν τῷ δικαίῳ των ἴσως, τὰ κατέσχον εἰς τὸν δρόμον, ἐπὶ τῷ λόγῳ, ὅτι πρέπει τὸ ψωμὶ νὰ καταναλωθῇ ἐπιτοπίως, τὰ ἐπῆραν δὲ τὰ ψωμιὰ ἀπὸ τὰ χέρια των τρεῖς φορὲς. Μετέβην εἰς τήν ἐπιτροπὴν καὶ εἶπον, ὅτι ὁ δῆμος Πολυχνίτου εἶναι μέγας δῆμος καὶ ἀποτελεῖ κέντρον, ἀλλὰ τίποτε, δὲν μᾶς ἤκουον. Ἤκουσα διερχόμενον ἀπὸ τὸ Μέγαρον τῆς Ἐπιτροπῆς ἕνα πολίτην ἐν ἀγανακτήσει λέγοντα λίαν προσφυῶς, ἰδοὺ ἡ καμαρίλα τοῦ Γιλδίζ. Ἡ αὐθαιρεσία τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ἰταμότης καὶ ὁ ἐγωϊσμός, δὲν περιγράφονται. Αὐτὰ ἤθελον νὰ εἴπω καὶ νὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν νὰ φροντίσῃ νὰ ἀπαλλάξῃ τὸ Κράτος ἀπ’ αὐτήν.

§187ΑΠ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Περὶ ποίου ἐκ τῶν μελῶν ὁμιλεῖτε;

§188Θ. ΣΑΚΚΗΣ. Περὶ τοῦ Γ. Ἀγγελοπούλου. Καίτοι ἡ ἐπιτροπὴ ἦτο δεκαπενταμελής, οὐχ ἧττον κατώρθωσεν ὁ κ. Ἀγγελόπουλος νὰ ἔχῃ 16 ψήφους. Τουλάχιστον αὐτὴν τὴν γνώμην ἔχει ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ὅτι ἔχει 16 ψήφους καὶ δι’ αὐτὸ ἀκούονται χίλια δυὸ πράγματα. Νομίζω, ὅτι ἐκεῖνοι μόνον ἐκ τῶν κ. Συναδέλφων δὲν ὑπέστησαν ἐξύβρισιν καὶ περιφρόνησιν, οἱ ὁποῖοι δὲν μετέβησάν ποτε παρὰ τῇ ἐπιτροπῇ.

§189Γ. ΠΩΠ. Ὁ Γεώργιος Ἀγγελόπουλος εἶναι πρωτίστης τάξεως ἀνήρ, πολίτης, πρωτίστης τάξεως ὑπάλληλος.

§190Θ. ΣΑΚΚΗΣ. Ἠμπορεῖ νὰ ἠξεύρῃ πολλὰ γράμματα καὶ νὰ εἶναι, ὅπως λέγετε, ἀλλ’ ὡς μέλος τῆς ἐπιτροπῆς φέρεται οὕτω.

§191Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἐὰν ὑπάλληλός τις ἤθελεν ἐκτραπῇ, θὰ παρακαλέσω τοὺς κ. κ. Βουλευτὰς ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς, δὲν εἶναι ὁ κατάλληλος τρόπος νὰ καταγγέλλωνται αἱ παρεκτροπαί.

§192ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Μπᾶ!

§193Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ὁμιλῶ εἰς τὸν κύριον, ὁ ὁποῖος εἶπε «μπᾶ». Ἐὰν νομίζῃ, ὅτι παρεκτρέπεται ὑπάλληλός τις, νὰ καταγγέλῃ αὐτὸν εἰς τὸν προϊστάμενον αὐτοῦ, διὰ νὰ λάβῃ προσήκοντα μέτρα· δὲν εἶναι δὲ πρέπον διὰ μίαν παρεκτροπὴν νὰ ἐνεργῆται καταγγελία ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς, διότι πράττετε μίαν ἀδικίαν, ἐπιβάλλετε τὴν ποινήν τῆς δυσφημίας. Τὸ ἐπ’ ἐμοί, κατ’ οὐδὲν θὰ ἐπέτρεπον εἰς ἐμαυτὸν νὰ καταγγείλω ὑπάλληλον ἀπὸ τοῦ βήματος, διότι δὲν θὰ ἀνεγνώριζον εἰς τὸν ἑαυτόν μου, ὅτι πρέπει νὰ ἐπιβάλῃ τὴν ποινήν, γεννᾶται δὲ ἡ ἐντύπωσις καθ’ ὅλον τὸ Ἑλληνικόν, ὅτι ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς παρίσταται ὡς ἀναπολογήτως δικαζόμενος, περὶ τοῦ ἐναντίου δ’ ἔχομεν ὑποχρέωσιν, τήν ὁποίαν νομίζω ὅτι ἔχομεν καθῆκον νὰ τηρῶμεν.

§194Θ. ΣΑΚΚΗΣ. Νομίζω, ὅτι διερμηνεύω τὰ αἰσθήματα ὅλων τῶν Συναδέλφων.

§195Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ὄχι. Ἐὰν ἐξακολουθήσητε ποιούμενος κατάχρησιν τοῦ πράγματος, θὰ καταστῶμεν πρὸς ἐκείνους, πρὸς τοὺς ἀπευθυνόμεθα τοιοῦτοι, ὥστε νὰ μὴ προσέχωσιν εἰς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ λέγονται.

§196Θ. ΣΑΚΚΗΣ. Ἐγὼ δὲν ἦλθον νὰ γίνω κατήγορος ἐδῶ, ἐν τούτοις θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀναφέρω καὶ ἕτερον παράδειγμα χαρακτηριστικόν. Ὁ κ. Πρόεδρος μὲ διεβεβαίωσε ποτέ, ὅτι, προκειμένου περὶ ζακχάρεως, δὲν δύναται νὰ λάβῃ κανεὶς ποτοποιός, διότι δὲν εἶχον ἔλθει ἀκόμη τὰ μεγάλα ποτὰ μὲ τὸν «Ἐμπειρῖκον», ἐκεῖνος δέ, τὸν ὁποῖον ἤθελον νὰ ὑποστηρίξω, ἦτο ποτοποιός. Μοὶ ὡμίλησε πολὺ λογικώτατα καὶ εἶπον εὐχαριστῶ καὶ ἐξέρχομαι καὶ τοῦ εἶπον νὰ πάῃ εἰς τὴν δουλειά του καὶ νὰ περιμένῃ δέκα καὶ δεκαπέντε ἡμέρας καὶ ὅταν θὰ ἔλθῃ τὸ φορτίον, θὰ πάρῃ. Τὴν ἄλλην ἡμέραν μὲ εὗρε καὶ μοὶ εἶπεν, ὅτι οἱ συνάδελφοί του, καίτοι ποτοποιοί, ἐπῆραν ζάκχαριν ἀπὸ τὴν ἐπιτροπήν. Δὲν ἐξέθεσεν οὕτω ἡ ἐπιτροπή, ὄχι μόνον ἐμέ, ἀλλὰ καὶ τὸν κ. Ὑπουργόν; Αὐτὰ ἤθελον νὰ εἴπω, Κύριοι, καὶ νὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν νὰ τὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν της, διότι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς εἶναι ἐν ἀγανακτήσει.

§197Μ. ΤΣΕΛΕΠΙΔΗΣ. Ἀναγνωρίζω τὴν δυσχερῆ θέσιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται ἡ Κυβέρνησις, ἕνεκα τῆς ἐπιβολῆς τῶν ξένων· ἀλλὰ θὰ ἐπεθύμουν νὰ μὴ ἦτο τόσον ἀφειδὴς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἰς τοὺς ἐπαίνους πρὸς τοὺς ὑπαλλήλους ἐπὶ τῆς διανομῆς τοῦ σίτου. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἀντιλαμβάνετο, ὅτι δὲν πλανώμεθα τόσοι Βουλευταί, παραπονούμενοι κατὰ τῶν ὑπαλλήλων τούτων. Δὲν θέλω γενικῶς νὰ ὁμιλήσω. Θὰ θέσω ὡρισμένα γεγονότα καὶ θὰ ἀναμείνω τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐὰν ἐπὶ τῶν γεγονότων τούτων καλῶς ἐνήργησεν ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῆς διανομῆς τοῦ σίτου, ἢ ἂν ἐνήργησεν, ὅπως δὲν ἔπρεπε. Κατ’ ἐπανάληψιν παρεκαλέσαμεν τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἐγώ, καὶ ἄλλοι Συνάδελφοί μου, νὰ σταλῇ σῖτος, ἢ ἐν ἀποτυχίᾳ, νὰ σταλῶσιν ἄλευρα εἰς τὰς διαφόρους ἐπαρχίας καὶ κώμας τῆς Χίου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀφοῦ ἐξήτασεν, ἐπείσθη, διέταξε τὴν ἐπιτροπὴν νὰ ἐπιληφθῇ τῆς ἐξετάσεως τοῦ ζητήματος, πόσα ἄλευρα κατ’ ἐπαρχίας, πόσα ἄλευρα κατὰ δήμους καὶ κώμας, πρέπει νὰ δοθῶσιν εἰς τὴν Χῖον καὶ νὰ δοθῶσιν αὐτὰ τὰ ἄλευρα εἰς τοὺς ἀνέκαθεν ἐμπορευομένους εἰς τὰς ἐπαρχίας καὶ τὰς κώμας ταύτας καὶ οὐχὶ εἰς νέους. Τὸν ηὐχαριστήσαμεν. Ὁ λαὸς τῆς Χίου ἐνεθουσιάσθη διὰ τὸ μέτρον αὐτό, διότι ἀπηλλάσσετο βαρυτάτων λιμενικῶν, δημοτικῶν δασμῶν καὶ ἄλλων ἐξόδων μεταφορᾶς καὶ τελῶν, καὶ ἀνεμένομεν τὴν ἐκτέλεσιν. Εἰς τὰς 24 Μαρτίου, ἐκδίδει ἀπόφασιν ἡ ἐπιτροπὴ νὰ σταλῶσι 2.700 σάκκοι ἀλεύρων εἰς τὰς διαφόρους ἐπαρχίας τῆς Χίου καὶ νὰ ληφθῶσιν ἀπὸ ὡρισμένον ἔμπορον, ὁ ὁποῖος τὰ εἶχε φέρει ἐξ Ἀμερικῆς. Μεταβαίνουσιν οἱ ἔμποροι τῆς Χίου εἰς τὸν ἔμπορον ὁ ὁποῖος ἔφερε τὰ ἄλευρα ἐξ Ἀμερικῆς καὶ ὁ ἔμπορος αὐτὸς ζητεῖ 77½ λεπτὰ τὴν ὀκᾶν. Τηλεγραφοῦσιν οἱ ἔμποροι τῆς Χίου εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν εἰς τὰς 26 Μαρτίου. Εἰς τὰς 28 ἀκόμη δὲν εἶχε λάβει, ἕνεκα τῶν πολλῶν καὶ σπουδαιοτέρων φροντίδων, βεβαίως, τὰς ὁποίας εἶχεν ὁ κ. Ὑπουργὸς, δὲν εἶχε λάβει γνῶσιν τοῦ τηλεγραφήματος. Ἐγένοντο παραστάσεις εἰς τὰς 28· εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ διατάξῃ ἀμέσως, ὅτι ὤφειλεν ὁ ἔμπορος νὰ τὰ δώσῃ εἰς τὰ 68 λεπτὰ ἢ ἄλλως νὰ ἐπιταχθῶσι. Δίδει τὴν διαταγήν, φεύγουν οἱ ἔμποροι κατευχαριστημένοι. Ἡ 28η παρέρχεται, ἡ 29η παρέρχεται, μέχρι τῆς 30ῆς δὲν ἔγινε τίποτε. Ἐκ νέου μεταβαίνομεν εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, ἐκ νέου διατάσσει ἐνώπιον ἡμῶν, ὡς καὶ τὴν πρώτην φοράν, ἓν μέλος τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς διανομῆς τοῦ σίτου, νὰ γίνῃ ἀμέσως ἐνέργεια· ἀλλὰ παρέρχονται δύο ἡμέραι καὶ πάλιν τίποτε δὲν γίνεται. Ἐκ τρίτου μεταβαίνομεν μετ’ ἄλλας δύο ἡμέρας καὶ πάλιν τίποτε δὲν γίνεται, ὅτε μετὰ ὀκτὼ ἡμέρας ἔρχεται διὰ τετάρτην φοράν ὁ κ. Ἀγγελόπουλος καὶ λέγει, ὅτι ἐτελείωσεν αὐτὸ τὸ ζήτημα, ἐδόθησαν τὰ ἄλευρα, ἀλλὰ δὲν ἐδόθησαν εἰς τοὺς ἐμπόρους, οἱ ὁποῖοι τὰ ἐζήτουν, ἐδόθησαν εἰς ἕνα μόνον ἔμπορον καὶ θὰ σταλῶσιν εἰς τὴν Χῖον 2.000 σάκκοι. Πολὺ καλά. Παρεπονοῦντο βεβαίως καὶ ἄλλοι ἔμποροι, διότι ἦλθον ἐδῶ καὶ ἔμειναν δεκαπέντε ἡμέρας καὶ ἐξοδεύθησαν ἐπὶ τῇ διαβεβαιώσει, ὅτι αὐτὴ θὰ προτιμηθῶσιν εἰς τὴν ἀγοράν, ἀλλ’ αὐτὸ τὸ ζήτημα τὸ παραλείπω. Εἰς ποίαν τιμὴν θὰ πωληθῶσιν εἰς τὴν Χῖον ἐρωτῶ, εἰς ποίαν τιμὴν ἐδόθησαν; Εἰς τὰ 77½ λεπτὰ ἢ εἰς τὰ 68 λεπτά; Εἰς ποίαν τιμὴν θὰ τὰ διατιμήσῃ ἡ ἀστυνομία ἐκεῖ;

§198Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Κύριε Συνάδελφε, φρονεῖτε, ὅτι ἡ τοιαύτη λεπτομερὴς ἔκθεσις ἑνὸς μεμονωμένου περιστατικοῦ, εἶναι διαφωτιστική;

§199Μ. ΤΣΕΛΕΠΙΔΗΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ ἐκθέσω τὰ γεγονότα ἀκριβῶς ὡς συνέβησαν, διὰ νὰ κρίνητε, ὅτι οἱ ἔπαινοι ὑμῶν πρὸς τοὺς ὑπαλλήλους δὲν εἶναι δεδικαιολογημένοι, διότι αὐτοὶ οἱ ἔπαινοι τοὺς καθιστῶσι μᾶλλον αὐθαιρέτους. Πρέπει νὰ ἀναγνωρίσητε, ὅτι αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι δὲν ἐνεργοῦσιν ὅπως πρέπει νὰ ἐνεργήσωσιν. Ἀφῆκαν τὴν Χῖον καὶ ἐπείνα ἐπὶ ἡμέρας ὁλοκλήρους καὶ ἐξεμεταλλεύθησαν οἱ ἐνδιαφερόμενοι τὸ ζήτημα αὐτὸ τῆς ἐλλείψεως τοῦ ἄρτου διὰ κομματικοὺς σκοποὺς εἰς τὴν ἐκλογὴν τῆς Χίου. Εἶναι ἀνάγκη νὰ γνωσθῇ αὐτό. Διότι καὶ προφορικῶς διέδιδον εἰς τὸν λαὸν καὶ εἰς τὴν ἐφημερίδα τῆς Χίου τοῦ ἄλλου κόμματος ἀνεγράφετο, ὅτι διὰ τῆς ἐκλογῆς τοῦ ὑποψηφίου τοῦ Βενιζελικοῦ κόμματος θὰ ἀνεκουφίζοντο αἱ θλίψεις καὶ τὰ βάσανα τοῦ Χιακοῦ λαοῦ ἐκ τῆς καταστάσεως ἐν ᾗ εὑρίσκετο τώρα, καὶ συνεπῶς, ὅτι θὰ ἔπαυεν ἡ πεῖνα καὶ θὰ ἤρχετο ὁ χρυσοῦς αἰὼν εἰς τὴν Χῖον. Τοιαύτη κομματικὴ ἐκμετάλλευσις ἐγένετο, καὶ αὐτὴ ἡ ἐνέργεια τῆς ἐπιτροπῆς ἐπέφερε τὴν δυσαρέσκειαν τοῦ λαοῦ καὶ ἐδημιούργησε χάσμα...

§200Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Τὶ χάσμα;

§201Μ. ΤΣΕΛΕΠΙΔΗΣ. Πρὸς τὴν ἐθνικὴν Κυβέρνησιν τῆς σήμερον. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια, κ. Πρόεδρε. Ὀφείλετε νὰ τὴν γνωρίσητε. Λοιπόν, δὲν ἔγινε τίποτε ἐπὶ δεκαπέντε ἡμέρας, τίποτε ἐπὶ εἴκοσιν ἡμέρας. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, διατὶ γελᾶτε; Εἶναι οἱ λόγοι μου ἄξιοι γέλωτος;

§202Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ὄχι. Πᾶν ἄλλο.

§203Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Τοὐναντίον, κ. Βουλευτά. Αὐτό, τὸ ὁποῖον μοὶ εἶπεν ἰδιαιτέρως, εἶναι πρὸς ἔπαινόν σας.

§204Μ. ΤΣΕΛΕΠΙΔΗΣ. Ἔλεγον, λοιπόν, Κύριοι, ὅτι ἐπὶ δεκαπέντε ἡμέρας δὲν εἶχον σταλῇ οἱ σάκκοι τῶν ἀλεύρων εἰς Χῖον. Ἐν ἀγωνίᾳ ἐπὶ δεκαπέντε ἡμέρας ἀνέμενον οἱ ἄνθρωποι ἐκεῖνοι ἀπὸ τὴν ἐπιτροπὴν νὰ ἐκτελέσῃ τὴν ἀπόφασίν της, διότι, βεβαίως, δὲν ἀρκεῖ νὰ ἐκδοθῇ μία ἀπόφασις, ὅτι πρέπει νὰ σταλῶσι 2000 σάκκοι, διὰ νὰ παύσῃ ἡ πεῖνα. Ἢ φρονεῖ ἡ ἐπιτροπή, ὅτι κατὰ τοιοῦτον τρόπον κόπτεται ἡ πεῖνα καὶ δὲν πρέπει νὰ ἐκτελῶνται αἱ ἀποφάσεις της; Πότε ἐφρόντισαν νὰ ἐκτελέσωσι τὴν ἀπόφασίν των, κ. Πρόεδρε;

§205Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Κύριε Συνάδελφε, μὴ λέγετε τὰ τοιαῦτα. Τὶ προσπαθεῖτε νὰ γεννήσητε τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι εἰς τὴν Χῖον ἐπὶ ὀκτὼ μῆνας δὲν ἐλάβατε τίποτε;

§206Μ. ΤΣΕΛΕΠΙΔΗΣ. Ὄχι, ὀκτὼ μῆνας· ἐπὶ ὀκτὼ ἡμέρας.

§207Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Εἶναι λογικὸν νὰ μεταβάλεσθε εἰς Ἰερεμίας καὶ νὰ κλαίετε τὴν Χῖον, διότι ἐπὶ ὀκτὼ ἡμέρας ἢ ἐπὶ εἴκοσιν ἡμέρας, κατὰ τὰς ὁποίας ἐφαρμόζεται τὸ σύστημα αὐτό, ἔλειψεν ὁ σῖτος ἀπὸ τὴν Χῖον; Δὲν εἶναι ὀρθὸν τὸ σύστημά σας.

§208Μ. ΤΣΕΛΕΠΙΔΗΣ. Ἐπειδὴ ἐπιμένετε θὰ σᾶς εἴπω καὶ ἄλλα γεγονότα καὶ θὰ σᾶς φέρω καὶ ἄλλαι ἀποδείξεις διὰ τὰ ἐπιβλαβῆ ἀποτελέσματα τῆς ἐνεργείας τῆς ἐπιτροπῆς. Δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος, ὁ ὁποῖος ἐπῆγεν εἰς τὴν Χῖον διὰ τὰς ἐκλογὰς, ἐπῆγεν εἰς ἕν χωρίον τοῦ βορείου τμήματος καὶ ὅταν ἦλθεν ἡ ὥρα τοῦ φαγητοῦ καὶ ἐζήτησε νὰ φάγῃ τῷ εἶπον οἱ χωρικοί, ὅτι τοῦ δίδουν φαγητόν τὸ ἕν, τὸ ἄλλο, αὐγά ὅ,τι ἔχουν, ἀλλὰ ἄνευ ἄρτου διότι ἐστεροῦντο τοιούτου ἀπὸ ἡμερῶν. Τῷ εἶπον· «ἔχομεν ὀκτὼ ἡμέρας νὰ φᾶμε ψωμί». Ὁ δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος ἐδυσκολεύθη ἐν ἀρχῇ νὰ πιστεύσῃ τὰ λεγόμενα ταῦτα, ἀλλ’ ὅτε μετὰ ἐξέτασιν ἐβεβαιώθη περὶ τῆς ἀληθείας συνεκινήθη τοσοῦτον, ὥστε ἔστειλε τὸν χωροφύλακα, ὅστις τὸν εἶχε συνοδεύσει ἐκεῖ διὰ τὴν ἐκλογήν, εἰς τὴν πρωτεύουσαν τῆς Χίου, μὲ ἐντολὴν πρὸς τὴν ἀστυνομίαν διὰ νὰ στείλῃ αὕτη διακόσια ψωμιά, τὰ ὁποῖα καὶ ἔφερεν ὁ χωροφύλαξ καὶ διενεμήθησαν εἰς τὸ χωρίον. Αὐτὰ τὰ γνωρίζετε, κ. Ὑπουργέ;

§209Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἐπειδὴ ἔμεινε τρεῖς ἡμέρας χωρὶς ἄλευρα μία ἀπομεμακρυσμένη κοινότης, σεῖς μᾶς παριστάνετε, ὅτι ἀπέθανον ἐξ ἀσιτίας πάντες ἐκεῖ...

§210Μ. ΤΣΕΛΕΠΙΔΗΣ. Δὲν εἶπον, ὅτι ἀπέθανον εἶπον ὅτι ἐπείνων ἐπὶ ἡμέρας καὶ ὤφειλον νὰ τὰ εἴπω.

§211Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Βεβαίως, ἀλλὰ νὰ λέγητε τὰ ἀκριβῆ.

§212Μ. ΤΣΕΛΕΠΙΔΗΣ. Μάλιστα, εἶναι ἀκριβῆ ὅσα λέγω. Ἔχω γράμμα ἀνθρώπου ἀπὸ τὴν Χῖον, πάσης ἐμπιστοσύνης καὶ ἀξιοπιστίας...

§213Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἴσως αὐτοὶ εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐζήτουν νὰ τοῖς δώσωμεν εἰς τὰ διάφορα μικρὰ καΐκια ἄλευρα διὰ νὰ τὰ πωλοῦν εἰς τὰς διαφόρους ἀκτὰς τῆς Μικρᾶς Ἀσίας.

§214Μ. ΤΣΕΛΕΠΙΔΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, κ. Ὑπουργέ. Δὲν πηγαίνουν οἱ Χῖοι τώρα εἰς τὰς ἀκτὰς τῆς Μικρᾶς Ἀσίας καὶ δὲν ἐνεργοῦν λαθρεμπόριον. Δὲν πρέπει δὲ νὰ κατηγορώμεθα ἀδίκως διὰ τοιαύτας ἀνυπάρκτους πράξεις ἢ δι’ ὅσα λέγομεν, ὅτι εἶναι ὑπερβολαί. Ὁ γράφων εἰς ἐμὲ, εἶναι ἄνθρωπος ἀφωσιωμένος εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ αὐτὸς ὁ ἀξιόπιστος καὶ ἀφωσιωμένος μοὶ γράφει· «Στερούμεθα ψωμιοῦ, μὴ ζητεῖτε τίποτε ἄλλο σήμερον, ἀλλὰ μόνον ἄλευρι διὰ νὰ φᾶμε, διότι οἱ μὲν, ὅσοι ἔχομεν, τρῶμε τὰ κουκιὰ διὰ ψωμί, οἱ δὲ ἄλλοι μόνον χόρτα». Ἔχω ἄλλο γράμμα, ἀπὸ τὸν ἀδελφό μου, εἰς τὸ ὁποῖον μοὶ γράφει· «κλαίω καὶ σοῦ γράφω, μ’ ἔπνιξαν, μὲ ἐπολιόρκησαν χωρικοὶ ἀπὸ διάφορα χωριὰ καὶ γυναῖκες καὶ μοὶ ζητοῦν ψωμί». Ἕτερον γράμμα ἀπὸ ἐπιστήμονα σεβαστὸν καὶ κοινωνικῆς θέσεως, ἀντιπροσωπεύσαντα τὴν Ἑλλάδα καὶ διευθύνοντα ἐπὶ πολὺ καὶ κατ’ ἐπανάληψιν τὸ Ἑλληνικὸν Προξενεῖον ἐν Χίῳ. Ὁ πάσης πίστεως κύριος οὗτος μοὶ γράφει· «ἄλευρι καὶ σιτάρι, κ. Τσελεπίδη». Αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις εἰς τὰ διάφορα τμήματα τῆς Χίου. Ἔβγαλεν ἐδῶ μίαν ἀπόφασιν ἡ ἐπιτροπή, ἀλλ’ εἶχε καὶ τὸ καθῆκον νὰ φροντίσῃ νὰ ἐκτελεσθῇ. Καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ σπουδαία παράλειψίς της. Πρέπει νὰ ἐπιβληθῇ εἰς τοὺς ἐμπόρους διὰ νὰ ἐκτελοῦν ἀμέσως τὰς ἀποφάσεις της καὶ νὰ στέλλουν τὰ ἄλευρα, τὰ ὁποῖα προορίζονται διὰ τὰς ἐπαρχίας, ἀμέσως καὶ ὄχι μετὰ δεκαπέντε καὶ εἴκοσιν ἡμέρας.

§215ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἔχει ἡ Χῖος τακτικὴν συγκοινωνίαν μὲ τὸν Πειραιᾶ δι’ ἀτμοπλοίων;

§216Μ. ΤΣΕΛΕΠΙΔΗΣ. Σχεδὸν καθημερινήν. Ἄλλως τε ἐπὶ τοῦ προκειμένου, ἀνέμενον καὶ Χιακὰ μικρὰ ἱστιοφόρα εἰς τὸν Πειραιᾶ διὰ νὰ φορτώσουν. Τώρα ἔρχομαι εἰς ἄλλο ζήτημα, εἰς τὴν ποιότητα τῶν ἀλεύρων. Οἱ σταλέντες σάκκοι διὰ τὴν πρωτεύουσαν τῆς Χίου — ἄλλοι ἐκτὸς τῶν 2.500 διὰ τοὺς δήμους — περιεῖχον ἄλευρα πικρά. Καὶ κατεμηνύθη μὲν ὁ ἔμπορος, ὅστις τὰ ἔφερεν εἰς Χίον, καὶ τὸ δικαστήριον τὸν κατεδίκασεν εἰς 2.500 δρχ. χρηματικὸν πρόστιμον καὶ ἑνὸς μηνὸς φυλάκισιν, ἀλλ’ ἡ Εἰσαγγελία ἔπρεπε νὰ καταδιώξῃ καὶ αὐτοὺς τοὺς κυρίους, οἱ ὁποῖοι εἶναι μέλη τῆς ἐπιτροπῆς, διότι ὁ ἔμπορος τῆς Χίου, ὁ ὁποῖος ἐπῆρε τὰ ἄλευρα, τὰ ἐπῆρε συνεπείᾳ τῆς ἐντολῆς τῆς ἐπιτροπῆς νὰ ὑπάγῃ εἰς τὸν τάδε ἔμπορον νὰ τὰ πάρῃ. Δὲν τὰ παρεσκεύασεν ἢ τὰ ἤλεσε μόνος του. Αὐτοὶ παρέβησαν τὸ καθῆκόν των καὶ ἔπρεπε νὰ τιμωρηθῶσιν.

§217Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τὸ ἐγνώριζεν ἡ ἐπιτροπὴ αὐτό;

§218Μ. ΤΣΕΛΕΠΙΔΗΣ. Ὑποτίθεται.

§219Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τὰ ἀδικήματα δὲν ὑποτίθενται.

§220Μ. ΤΣΕΛΕΠΙΔΗΣ. Θὰ σᾶς ἀπαντήσω, ἐὰν μοὶ ἀπαντήσητε εἰς τοῦτο. Τὶ ἐγένοντο αἱ 3.000 σάκκοι, τὰ περισυνὰ ἄλευρα τὰ βεβλαμμένα τῆς Ἀμερικῆς; Ἐπωλήθησαν αὐτά; Ναὶ ἢ ὄχι;

§221Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Νὰ καταγγείλῃ ὁ ἔμπορος τὴν ἐπιτροπήν, ὅτι ἐν γνώσει τῷ ἐπώλησε τὰ ἄλευρα.

§222Μ. ΤΣΕΛΕΠΙΔΗΣ. Διότι, ἐὰν ἐπωλήθησαν τὰ ἄλευρα ταῦτα, βεβαίως, ἡ ἐπιτροπὴ ἐγνώριζεν ὅτι ἐπωλήθησαν βεβλαμμένα ἄλευρα καὶ ἔπρεπε νὰ εἰδοποιήσῃ τὴν ἀστυνομίαν ἐκεῖ νὰ μὴ ἐπιτραπῇ ἡ πώλησις αὐτῶν μόνων, ἄνευ ἀναμίξεως μετὰ καλῶν ἀλεύρων καὶ νὰ μὴ γίνῃ ἀνάμιξις εἰς βαθμὸν ἐπιβλαβῆ διὰ τὴν δημοσίαν ὑγείαν. Δὲν γνωρίζω ἄν ἡ ἐπιτροπὴ ἐκ προθέσεως εὐθύνεται δι’ αὐτό, ἀλλὰ πάντως εὐθύνεται διὰ τὴν ἀμέλειάν της, διότι πρέπει νὰ παρακολουθῇ διὰ τῶν ὑπαλλήλων της τὰ πωλούμενα ἄλευρα. Οἱ ἔμποροι εἶναι πιθανὸν νὰ μὴ εὐθύνωνται τόσον, ὅσον ἡ ἐπιτροπή, διότι οἱ ἔμποροι τὶ θὰ κάμουν, ἀφοῦ κατόπιν ἐντολῆς τῆς ἐπιτροπῆς ἀγοράζουν; Ἐκτὸς τοῦ ζητήματος τῆς βραδείας ἀποστολῆς τῶν ἀλεύρων καὶ τῆς κακῆς ποιότητος αὐτῶν, ἔρχεται καὶ τὸ ζήτημα τῆς διατιμήσεώς των ἐν Χίῳ, πωλοῦνται τὰ ἄλευρα ἀπὸ 76 λεπτῶν μέχρις 96. Τῆς Ἀμερικῆς τὰ ἄλευρα διετιμήθησαν 96 λεπτά.

§223Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Εἰσαγγελικὴ ἀρχὴ δὲν λειτουργεῖ ἐκεῖ;

§224Μ. ΤΣΕΛΕΠΙΔΗΣ. Μάλιστα καὶ αὐστηροτάτη. Τὸ δικαστήριον ἐπέβαλε 2.500 δρχ. χρηματικὴν ποινὴν καὶ μηνιαίαν φυλάκισιν σᾶς εἶπον, διὰ τὴν ποιότητα τῶν ἀλεύρων. Ἀλλὰ διὰ τὴν τιμὴν τῶν ἀλεύρων ὑπάρχει, ὡς μὲ ἐπληροφόρησαν, τοιαύτη ἀστυνομικὴ διατίμησις διὰ τὰ ἄλευρα τῆς Ἀμερικῆς, λόγῳ τῆς ἀγορᾶς αὐτῶν ἐδῶ εἰς τὰ 77 λεπτά. Ἀλλὰ διατὶ νὰ πληρώνῃ ὁ Χιακὸς λαὸς τόσον ἀκριβὰ τὰ ἄλευρά του, ἄνευ οὐδενὸς νομίμου λόγου; Ἐξ ὅλων τούτων φαίνεται ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη δὲν ἐκπληροῖ τὸ καθῆκόν της. Ἐκδίδει αὐθαιρέτους ἀποφάσεις καὶ ἀδιαφορεῖ, ἐὰν πραγματικῶς θὰ ἐκτελεσθοῦν. Ἂν φρονῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι τοιαύτη ἐνέργεια εἶναι ἀξία ἐπαίνων, ἀπόκειται εἰς ἐκεῖνον νὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ τὰς ἐπαινῇ. Δύναται μάλιστα καὶ νὰ προτείνῃ τὴν παρασημοφορίαν τῶν μελῶν της, ἀλλ’ ὁ λαὸς γογγύζει. Ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη ὡς ἐνεργεῖ, ἐνεργεῖ πρὸς βλάβην τῆς σημερινῆς ἐθνικῆς Κυβερνήσεως καὶ ἑπομένως πρὸς ἐθνικὴν βλάβην. (Χειροκροτήματα).

§225Ν. ΒΛΙΑΜΟΣ. Μετὰ τὰ λεχθέντα, κ. κ. Βουλευταί, ὑπὸ τῶν προαγορευσάντων, δὲν προτίθεμαι νὰ μακρηγορήσω, οὔτε νὰ ἐπικρίνω τὴν ἐπιτροπήν, διότι δὲν ἠδυνήθη νὰ ἀντιληφθῇ τὴν κατ’ ἰδίαν ἐργασίαν, ἡ ὁποία διεξάγεται ὑπ’ αὐτῆς. Ἀλλ’ ἐν τούτοις ὀφείλω, ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ Νομοῦ μου, ὅπως ἐκφράσω τὴν ὀδύνην τοῦ Σαμιακοῦ λαοῦ, διότι ὁμολογουμένως οὗτος οὐδεὶς ἄλλος ἐπαρχιακὸς λαὸς ὑπέστη σιτοδείαν τοιαύτην· ὑπῆρξε σιτοδεία ἐν Σάμῳ, ἔλλειψις ἀλεύρων, ἡ ὁποία ὑπομιμνήσκει εἰς ἡμᾶς μόνον ἱστορικὰς περιστάσεις, πολιορκίας καὶ τὰ τοιαῦτα. Εἶναι σπαραξικάρδιον πρᾶγμα αὐτό, τὸ ὁποῖον συνέβη κατὰ τὰς τελευταίας ἡμέρας καὶ κατ’ ἄλλας περιστάσεις ἀπὸ τῆς συστάσεως τῆς ἐπιτροπῆς. Δὲν θέλω νὰ ἐπικρίνω τὴν ἐπιτροπήν, διότι δὲν γνωρίζω, ὡς εἶπον, κατὰ τίνα τρόπον ἐργάζεται ἡ ἐπιτροπή, γνωρίζω μάλιστα, ὅτι ἀνεξαρτήτως τῆς θελήσεως αὐτῆς συνέβη, ὥστε τὰ διανεμηθέντα ποσὰ εἰς τὴν νῆσον ἡμῶν νὰ μὴ φθάσωσιν ἐγκαίρως, λόγῳ π. χ. ἐλλείψεως μέσων μεταφορᾶς, ἢ διὰ τὴν αἰσχροκέρδειαν τῶν ἐμπόρων, οἱ ὁποῖοι ἐζήτουν 75 λεπτὰ καὶ τὰ τοιαῦτα. Ἀλλ’ ἐὰν ὑπάρχῃ, εἶπον λαός, ὁ ὁποῖος ἠδικήθη ἐν τῇ παρούσῃ περιστάσει, τοιοῦτος τυγχάνει ὁ Σαμιακὸς λαός, διότι ἐνῷ εἰς τὴν Χίον, Μυτιλήνην καὶ εἰς ὅλας τὰς νήσους τοῦ Αἰγαίου ἐδόθη σῖτος, εἰς τὴν Σάμον ἐξαιρετικῶς δὲν ἐδόθη καὶ πρέπει νὰ γνωρίζητε, κ. Συνάδελφοι, ὅτι εἰς τὴν Σάμον ὑπάρχουσιν ἀτμόμυλοι, ὑπάρχουσι σημαντικαὶ ἐγκαταστάσεις τοιούτων ἐργοστασίων, αἱ ὁποῖαι ἀπασχολοῦσι σπουδαιότατα κεφάλαια καὶ ὅμως τὰ ἐργοστάσια ταῦτα ἀπὸ τοῦ Ἰανουαρίου εἶναι κλειστὰ καὶ οἱ ἄνθρωποι κινδυνεύουσι νὰ καταστραφῶσι τελείως. Καὶ κατὰ τοῦτο ἐδημιουργήθη μία ἀνισότης τοῦ Σαμιακοῦ λαοῦ ἀπέναντι τῶν ἄλλων. Ἐδημιουργήθη μία ἀνισότης, διότι, ἐνῷ ὁ σῖτος ἐχορηγεῖτο πρὸς τοὺς ἄλλους ἀντὶ 46 λεπτῶν, ὁ Σαμιακὸς λαὸς ἐτρέφετο διὰ τῶν ἐλεεινῶν Ἀμερικανικῶν ἀλεύρων, τὰ ὁποῖα ἐπωλοῦντο ἐνταῦθα πρὸς τοὺς Σαμίους ἐμπόρους ἀντὶ 72 λεπτῶν.

§226Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Γνωρίζετε, ὅτι ἀπεστάλησαν εἰς τὴν Σάμον 4.000 σάκκοι, πρὸς τί, λοιπόν, μᾶς ἀπασχολεῖται ἀδίκως;

§227Ν. ΒΛΙΑΜΟΣ. Τρεῖς χιλιάδες σάκκοι ἐστάλησαν μόνων, ἐξ ὧν οἱ 1.000 σάκκοι περιέχουσιν ἄλευρον πικρὸν καὶ ἐγκατελείφθησαν ὑπὸ τῶν Σαμίων ἐμπόρων. Ὑποφέρει ὁ κόσμος ὅλος, ἀλλὰ πολὺ περισσότερον ἡ Σάμος, ἡ ὁποία, καίτοι ἔχει ἐγκαταστάσεις ἀτμομύλων, ὅμως δὲν ἐστάλη εἰς αὐτοὺς οὔτε εἷς σάκκος σίτου. Παρακαλῶ, λοιπόν, τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει μεταξὺ τῶν πρώτων τοὺς ἀδικηθέντας ἀλευροβιομηχάνους τῆς Σάμου καὶ νὰ ὑποδείξῃ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τὴν ἄμεσον ἀνόρθωσιν τῆς ἀδικίας ταύτης.

§228Ι. ΛΕΒΕΝΤΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἐγὼ θὰ εἴπω ἐλάχιστα, διότι ὅλα τὰ ζητήματα, τὰ ἀνέπτυξαν οἱ προλαλήσαντες, ὡς καὶ ὁ Συνάδελφος κ. Βλιάμος. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον παραπονοῦμαι εἶναι, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ὑπολογίζει τὸ ἡμερήσιον ποσόν, τὸ ὁποῖον ἀρκεῖ, ἵνα τραφῇ ὁ τόπος καὶ ὑπολογίζει ὅτι πόσαι ὀκάδες σίτου ἀπαιτοῦνται διὰ τὸ δεκαήμερον. Ἀλλ’ ἀγνοεῖ τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει εἰς τὴν Σάμον. Ἐνταῦθα ὑπάρχει τὸ σύστημα τῶν κλιβάνων ὁπόθεν ἕκαστος λαμβάνει τὸν ἡμερήσιον ἄρτον, ἐνῷ εἰς τὰ ἰδικά μας μέρη ἕκαστος γεωργός, ἕκαστος πολίτης θὰ ἀγοράσῃ ἕνα σάκκον ἀλεύρου. Τὸ δὲ ποσὸν τῶν 1.000 σάκκων ἀλεύρου, ὅπερ ἐπὶ παραδείγματι ἀποστέλλεται ἐκεῖ κάτω, εἶναι ποσόν, τὸ ὁποῖον δίδεται μόνον εἰς τοὺς 1.000 οἰκογενειάρχας, οἱ ἄλλοι δὲ ἄνθρωποι πεινῶσιν. Τὸ ποσὸν τῶν δύο χιλιάδων σάκκων, τὸ ὁποῖον ἀπεστάλη πρό τινων ἡμερῶν, εἶναι ποσὸν ἀνεπαρκέστατον, διότι θὰ διατεθῇ εἰς τοὺς 2.000 ἀνθρώπους. Ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ προλάβῃ νὰ ἀγοράσῃ, θὰ φάγῃ. Ὀργάνωσις δὲν ὑπάρχει οὐδεμία, διότι δὲν ἐφηρμόσθη ὁ νόμος, τὸν ὁποῖον ἐψηφίσαμεν, ὁ ὁποῖος ἔλεγεν, ὅτι θὰ ὑπάρχωσιν ὑποεπιτροπαί, αἵτινες θὰ φροντίζωσι περὶ τῆς διανομῆς τοῦ ἀλεύρου εἰς τὰς ἐπαρχίας. Ἕτερον παράπονον τῶν Σαμίων εἶναι τὸ ἑξῆς. Ὅτι οὐδέποτε ἀπεστάλη εἰς τὴν Σάμον ἄλευρον ἐκ τῶν ἀλευρομύλων τοῦ Πειραιῶς, οἱ ὁποῖοι ἐξάγουσιν ἄλευρον καλῆς ποιότητος. Τὸ ἄλευρον, τὸ ὁποῖον ἐστάλη εἰς τὴν Σάμον, ἦτο ἄλευρον διὰ πέταμα, ἦτο ἄλευρον, τὸ ὁποῖον δὲν ἠδύνατο νὰ φάγῃ ἡ ἄλλη Ἑλλάς. Ἐνῷ δὲ πρὸ μηνὸς εἶχε δοθῇ τοιοῦτον ἄλευρον καὶ δὲν τὸ παρελάμβανον οἱ Σάμιοι, ἔρχεται τώρα ἡ ἐπιτροπὴ καὶ λέγει, ὅτι πρέπει οἱ Σάμιοι νὰ τὸ φάγωσιν ἑκόντες ἄκοντες.

§229Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν αὐτό. Καὶ ἡμεῖς ἐδῶ ἐφάγαμεν ἄλευρα πικρά.

§230Ι. ΛΕΒΕΝΤΗΣ. Ἕτερον παράπονον εἶναι, ὅτι αὐτὰ τὰ ἄλευρα, τὰ ὁποῖα εἶναι αἰσχίστης ποιότητος, πωλοῦνται ὡς ἄλευρα πολυτελείας, ὁ δὲ ἔμπορος, ὁ ὁποῖος διετάχθη νὰ παραλάβῃ αὐτὰ, ζητεῖ 75 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν. Ἄλλοτε, ὁ αὐτὸς ἔμπορος, ὁ ὁποῖος εἶχε πωλήσει 5.000 σάκκους ἀλεύρου, τὸ ὁποῖον ἦτο διὰ πέταμα, ἐζήτει 72 λεπτὰ, ἐνῷ ἡ διατίμησις ἦτο 68.

§231Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Διατὶ λέγεται πράγματα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἄχρηστα. Ἐὰν ἔχετε εἰδικὰς ἀφορμάς, νὰ ἔλθητε νὰ τὰς καταγγείλητε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, τὸ ὁποῖον εἶναι προσιτὸν εἰς τοὺς κ. κ. Βουλευτὰς κατὰ πᾶσαν ὥραν. Δὲν ἐννοῶ πρὸς τὶ γίγνεται ἡ ἐργασία αὕτη ἐδῶ, ἡ ἐντελῶς ἄσκοπος, διότι, ἐὰν ἕκαστος ἀνέρχηται εἰς τὸ βῆμα καὶ ἐκθέτῃ ἐκ τοῦ βήματος ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θὰ ἠδύνατο νὰ καταγγείλῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ἵνα γίνῃ ἡ δέουσα ἐνέργεια, δὲν πράττομεν τίποτε ἄλλο, ἢ νὰ ἐμποδίζωμεν τὸ ἔργον τῆς Βουλῆς, ἄνευ οὐδενὸς πρακτικοῦ σκοποῦ. Ὁσάκις ἤλθατε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ διετυπώσατε παράπονα, ὠφείλετε νὰ ὁμολογήσητε, ὅτι ἐλήφθη ὑπ’ ὄψει καὶ ἐγένετο ἡ δέουσα ἐνέργεια. Λοιπόν, τὶ ἔρχεσθε ἐδῶ καὶ λέγετε ταῦτα. Ἐπικρίνετε τοὺς ὑπαλλήλους διὰ παρανομίας, διὰ τὰς ὁποίας ἐλήφθησαν τὰ προσήκοντα μέτρα.

§232Θ. ΑΔΑΜΙΔΗΣ. Ἐρχόμεθα ἐν ὀνόματι τῆς ἐντολῆς, τὴν ὁποίαν ἔχομεν, νὰ εἴπωμεν τὴν γνώμην μας, καθ’ ὃν τρόπον ἡμεῖς ἀντιλαμβανόμεθα αὐτὴν καὶ θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὴ μᾶς διακόπτητε ἀποτόμως καὶ νὰ μᾶς λέγητε, ὅτι δὲν ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ ἐκφράζωμεν ἐλευθέρως τὴν γνώμην μας.

§233Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κανεὶς δὲν εἶπεν αὐτό.

§234Θ. ΑΔΑΜΙΔΗΣ. Πρὸ ὀλίγου διέκοψε τὸν κ. Βουλευτήν.

§235Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Δὲν ἔχω ἀνάγκην ἐγὼ ἀπὸ συνήγορον.

§236Ι. ΛΕΒΕΝΤΗΣ. Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰ δίκαια παράπονα τοῦ Σαμιακοῦ λαοῦ.

§237Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἐάν, κ. Πρόεδρε, ὑπῆρχεν, ὅπως ἄλλοτε, ὠργανωμένη Ἀντιπολίτευσις ἐν τῇ Βουλῇ, καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις αὕτη ἔπραττεν ὅ,τι ἴσως ἄλλοτε κατὰ περιστάσεις τινὰς ἐπράττετο, δηλαδή, ἐὰν ἡ Ἀντιπολίτευσις ὡρμᾶτο ἐκ πνεύματος καθαρῶς ἀντιπολιτευτικοῦ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἴσως ἤθελεν εἶσθαι δεδικαιολογημένη ἡ ὀργὴ τοῦ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν.

§238Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Δὲν πρόκειται περὶ ὀργῆς.

§239Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἀγανάκτησις.

§240Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Οὔτε ἀγανάκτησις. Ἐξέφρασα τὴν γνώμην μου.

§241Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἐὰν δὲν θέλετε οὔτε ὀργήν, οὔτε ἀγανάκτησιν, εὕρετε λέξιν τινά ὑμεῖς μετριωτέραν.

§242Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Βρασμὸς ψυχικῆς ὀργῆς. (Γέλωτες).

§243Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἐγὼ τοῦτο ἀντελήφθην, ὅτι δὲν διατηρεῖτε ἐκείνην τήν ἀπάθειαν, ἥτις πάντοτε ἐχαρακτήριζεν ὑμᾶς, ἀλλ’ ἐξεγείρεσθε, διότι ἐξεγείρονται οἱ κ. Βουλευταί κατὰ τῆς ἐπικρατούσης καταστάσεως. Καὶ ἐπανέρχομαι εἰς τὸ πρῶτον σημεῖον τῆς ὁμιλίας μου. Ἐὰν εἴχετε Ἀντιπολίτευσιν ὀργανωμένην, ἐπιθετικήν πρὸς ὑμᾶς, ἴσως ἡ ψυχικὴ αὕτη κατάστασις ὑμῶν ἤθελεν εἶσθαι δεδικαιολογημένη. Ἀλλ’ ἐνταῦθα θέλετε ἐκ δεξιῶν, θέλετε ἐξ ἀριστερῶν, θέλετε ἐκ τοῦ κέντρου, θέλετε πανταχόθεν, ὅλοι οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ λαοῦ ἐξεγείρονται κατὰ τῆς ἐπικρατούσης καταστάσεως. Τοῦτο σημαίνει, ὅτι ὑπάρχει τι τὸ κακῶς ἔχον. Μὴ ἐκλαμβάνετε, ὅτι τοῦτο γίνεται προσωπικῶς καθ’ ὑμῶν καὶ κατὰ τῆς ἐπιτροπῆς ὑμῶν. Ἵνα ἀπευθύνωνται οἱ κ. Συνάδελφοι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον πρὸς ὑμᾶς, σημαίνει, ὅτι διαβιβάζονται πρὸς αὐτοὺς παράπονα· οἱ κ. Συνάδελφοι μεταβαίνουσιν ἐξαίφνης εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ὅπου συνεδριάζει ἡ Ἐπιτροπή, καὶ παραπονοῦνται, ὅτι ἐκεῖ δὲν εὑρίσκουσιν εὐάρεστον ἀκρόασιν τῶν διαμαρτυριῶν αὐτῶν, ἔρχονται ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς καὶ ἐκφέρουσι τὰ παράπονα αὐτῶν, καὶ ὑμεῖς συμβουλεύετε αὐτοὺς νὰ μεταβαίνωσιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον παρὰ τῇ ἐπιτροπῇ νὰ ἐκφράζωσι πρὸς αὐτὴν τὰ παράπονα αὐτῶν.

§244Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Δὲν εἶπον αὐτὸ ἐγώ, πᾶν ἄλλον εἶπον, ἢ αὐτό.

§245Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἄλλοτε ἠκούσαμεν, ὅτι οἱ Βουλευταὶ μετέβαινον εἰς τὰ Ὑπουργεῖα, καὶ δὲν ἄφηναν τοὺς κ. Ὑπουργοὺς νὰ ἐργασθῶσι. Τώρα ἀκούομεν, ὅτι πρέπει νὰ καταργηθῇ ὁ ἔλεγχος ὁ ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς καὶ ὅτι πρέπει οἱ Βουλευταὶ νὰ μεταβαίνωσιν εἰς τὰ Ὑπουργεῖα, ἵνα διαβιβάζωσιν ἐκεῖ τὰ παράπονα αὐτῶν. Ἠκούσαμεν, ὅτι εἶνε ἀνελεύθερον τὸ σύστημα νὰ ἐκφράζωνται μομφαὶ κατὰ τῶν ὑπαλλήλων τῆς Διοικήσεως ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς, διότι οἱ ὑπάλληλοι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ἐνταῦθα παρόντες. Ἀλλὰ τότε ἐλλείπει πλέον ὁ ἔλεγχος, διότι ἡ Βουλὴ δὲν εἶναι βεβαίως διὰ τὰς ἐπερωτήσεις μόνον περὶ τῶν ἔργων τῆς Κυβερνήσεως, τὸ βῆμα τῆς Βουλῆς χρησιμεύει καὶ ἵνα προλαμβάνωνται πολλὰ ἄτοπα τῆς διοικήσεως ἢ τῶν ὑπαλλήλων. Δέν γνωρίζω τὸν ἀξιότιμον κ. Ἀγγελόπουλον, οὔτε προσωπικῶς, δὲν γνωρίζω ἂν εἶναι ἱκανός, ἢ ἄν δὲν εἶναι, πρωτίστως ὀφείλω νὰ πιστεύω, ὅτι εἶναι ἱκανὸς καὶ ἔντιμος, ἀφοῦ ἡ Κυβέρνησις διατηρεῖ αὐτὸν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ, καὶ ἐξέλεξεν αὐτὸν διὰ τοσοῦτον ἐμπιστευτικὴν ὑπόθεσιν. Οὐδεὶς ἀρνεῖται τὰς δυσχερείας τῆς ὑποθέσεως ταύτης, μετεμορφώθη ἀληθῶς ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη εἰς μέγα Πανελλήνιον παντοπωλεῖον. Ἄνθρωποι τῶν νόμων καὶ τῶν γραμμάτων καὶ τῶν κωδίκων καὶ τῶν φακέλλων καὶ τῶν ὑψηλῶν ὑποθέσεων καὶ τῶν θεωριῶν, ἄνθρωποι τῶν γραφείων μονονοὺ περιεβλήθησαν τὰς ποδιὰς τῶν παντοπωλῶν καὶ καταγίνονται εἰς ἔργα οἱ κακόμοιροι αὐτοὶ καὶ δυστυχεῖς ἄνθρωποι καὶ λόγιοι καὶ νομικοί, εἰς ἔργα, εἰς ἃ μέχρι τοῦδε κατεγίνοντο οἱ παντοπῶλαι καὶ οἱ ὑπηρέται αὐτῶν. Βεβαίως, κ. Βουλευταί, δὲν ἠδύναντο οὗτοι νὰ ἔχωσιν ἐκείνην τὴν εὐχέρειαν, ἣν ἔχει ὁ γηράσας εἰς τὰς ἐμπορικὰς ἐπιχειρήσεις, εἰς τὰς ἐμπορικὰς ὑποθέσεις. Τὸ ζήτημα ὅμως ἔγκειται, κατ’ ἐμέ, Κύριοι, ἀλλαχοῦ, καὶ ἐπιτρέψατέ μοι περὶ τούτου νὰ εἴπω δύο λέξεις. Ὑπάρχει, Κύριοι, ἐπάρκεια τροφίμων, ἀλεύρων, σίτου, ζακχάρεως, φασολίων καὶ τῶν ἄλλων εἰδῶν, ὧν ἔχει ἀνάγκην ὁ λαός; Ὑπάρχει ἐπάρκεια τῶν τροφίμων; Ἐὰν ὑπάρχῃ, τότε, βεβαίως, ἡ εὐθύνη τῆς ἐπιτροπῆς εἶναι μείζων, τῆς ἐπιτροπῆς μὴ κατορθούσης νὰ ἐπαρκῇ εἰς τὴν δικαίαν καὶ ἴσην καὶ ἀνάλογον τῶν τροφίμων κατανομήν. Ἐκ λόγων ἐξωτερικῶν μὴ τυχὸν δὲν ὑπάρχει ἐπάρκεια τῶν τροφίμων; Τότε βεβαίως αἴρεται πᾶσα εὐθύνη ἀπὸ τῶν ὤμων τῆς ἐπιτροπῆς, διότι, κατὰ τὸ λόγιον, ὅπερ πολλάκις ἠκούσαμεν: «οὐκ ἂν λάβοις παρὰ τοῦ μὴ ἔχοντος». Ἀλλὰ περὶ τούτου ἡμεῖς δὲν εἴμεθα ἁρμόδιοι νὰ ἀποφανθῶμεν, διότι δὲν εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ γνωρίζωμεν λεπτομερῶς τὰ τῆς ὑποθέσεως. Καὶ ἐρωτῶ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργόν: ὑπάρχει ἐπάρκεια τροφίμων; Δὲν γνωρίζω, ἐὰν θὰ ἀπαντήσῃ, ἐὰν ὅμως ὑπάρχῃ ἐπάρκεια τῶν τροφίμων, τότε πρέπει σπουδαιότερον νὰ ἐπιρριφθῇ ἡ εὐθύνη ἐπὶ τῆς ἐπιτροπῆς. Ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ, τότε, βεβαίως, μετριάζεται ἡ εὐθύνη αὐτῆς. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτων Κύριοι, ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὸν ἀρτίως ψηφισθέντα νόμον, τὸν σχετικόν, καὶ εὑρίσκω, ὅτι ἐν αὐτῷ ὑπάρχει ἄρθρον τι 15ον, ὅπερ ἔρχεται καὶ συνιστᾷ ἐποπτικὸν συμβούλιον...

§246Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Λίαν προσεχῶς δημοσιεύεται τὸ Διάταγμα.

§247Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ὁ νόμος αὐτὸς ἐδημοσιεύθη τῇ 15ῃ Φεβρουαρίου, 15 Μαρτίου, 15 Ἀπριλίου, 15 Μαΐου, συμπληροῦνται, λοιπόν, τρεῖς μῆνες καὶ πρᾶξις ἀναγκαιοτάτη ὁ καταρτισμὸς τοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου, δὲν συνετελέσθη...!

§248Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἔπρεπε νὰ ἐξευρεθῶσι τὰ πρόσωπα.

§249Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Νομίζω, ὅτι ἡ μὴ ἐκτέλεσις τοῦ ἄρθρου 15 πολὺ σπουδαίως θὰ συνέβαλεν εἰς τὴν μὴ ἀκριβῆ λειτουργίαν τῆς ἐπιτροπῆς· διότι τὸ ἄρθρον 15 λέγει, ἐν παραγράφῳ 2ᾳ: «καὶ φροντίσει τὴν ἐπίτευξιν τοῦ διὰ τοῦ παρόντος νόμου ἐπιδιωκομένου σκοποῦ». Διότι, ὅσον καὶ ἂν ὑποθέσωμεν, ὅτι τὰ μέλη ταῦτα τῆς ἐπιτροπῆς ἐργάζονται τόσον πολύ, ὅσον παρέστησεν ὁ κ. Ὑπουργός, βεβαίως, ὡς μὴ ἔχοντα τὴν εἰδικότητα καὶ τὴν κεκτημένην πεῖραν τῶν παντοπωλῶν, βεβαίως, πολὺ ἤθελον καθοδηγηθῇ, ἐὰν ὑπῆρχε κατηρτισμένον ἤδη τὸ Συμβούλιον τοῦτο τὸ Ἐποπτικόν, ὅπερ ἤθελεν ἀναπληροῖ ὅ,τι ἀπὸ τῆς ἐπιτροπῆς ἔλειπε. Καὶ χαίρω πολύ, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐδήλωσεν, ὅτι θέλει προβῇ εἰς τὸν καταρτισμὸν τοῦ ἐποπτικοῦ τούτου Συμβουλίου, καὶ παρακαλῶ αὐτὸν, νὰ σπεύσῃ, διότι ὑποθέτω, ὅτι τοῦτο θέλει μεγάλως συντελέσει εἰς τὴν ἐπίτευξιν τοῦ ἐπιδιωκομένου σκοποῦ.

§250Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Μίαν μόνον ἐξήγησιν θέλω νὰ δώσω. Ἐγὼ δὲν εἶπον, ὅτι οἱ κ. Βουλευταὶ δὲν ἔχουσι πλήρη τὴν ἐλευθερίαν νὰ εἴπωσιν ὅ,τι θέλουσιν, οὔτε ἦτο δυνατὸν νὰ κανονίσω ἐγὼ τὸν τρόπον, κατὰ τὸν ὁποῖον οἱ κ. Βουλευταὶ θέλουσι νὰ ἐκθέσωσιν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θέλουν νὰ ἐκθέσωσιν. Ἐὰν εἶπον, ὅτι θὰ ἦτο συντελεστικώτερον πρὸς τὸν σκοπόν, ὅπως τὰ παράπονα, τὰ ὁποῖα ἔχουσι, τὰ ἐκθέτωσιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν καὶ εἰς συγκεκριμένας ὑποθέσεις νὰ καταγγέλλωσιν εἰς τὸν ἁρμόδιον προϊστάμενον τὴν τυχὸν παρεκτροπὴν τῶν ὑπαλλήλων, τοῦτο τὸ εἶπον, διότι ἀπέβλεψα εἰς τὸ σκόπιμον τῆς τοιαύτης ἐνεργείας. Ὁ δὲ ἀξιότιμος κ. Συνάδελφος μὲ παρεξήγησεν, ὅταν εἶπεν, ὅτι ἐγὼ εἶπον, ὅτι οἱ κ. Βουλευταὶ πρέπει νὰ προσφεύγωσιν, οὐχὶ εἰς τὸ βῆμα τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ νὰ προσφεύγωσιν εἰς τοὺς κ. Ὑπουργούς. Βεβαίως, ὅτι ὁ Βουλευτὴς ἔρχεται, ὡς παραπονούμενος, διότι συνέβη εἰς αὐτὸν τι ἐκ μέρους ὑπαλλήλου τινός, ἢ ὅταν ἀνέλαβε τὴν προστασίαν τούτου ὁ προϊστάμενός του, τὰ ἴδια. Δὲν θέλω νὰ εἴπω διὰ τούτου, ὅτι ἀποκλείεται ὁ ἔλεγχος, ἀλλ’ ὁ ἔλεγχος ἀφορᾷ τὸν Ὑπουργόν, ὁ ὁποῖος Ὑπουργὸς εἶναι ὑπεύθυνος ἀπέναντι τῆς Βουλῆς, καὶ ὄχι ὁ ὑπάλληλος, ἀλλ’ αὐτὸς ὁ Ὑπουργὸς καὶ πρὸς τὴν εὐθύνην τοῦ Ὑπουργοῦ πρέπει νὰ ἀποβλέπῃ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ζητεῖ εὐθύνας ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Πρὸς τὴν εὐθύνην τοῦ Ὑπουργοῦ πρέπει νὰ ἀποβλέπῃ τις, χωρὶς νὰ ἀποκλείεται ἡ ἔκθεσις παραπόνων κατὰ τοῦ ὑπαλλήλου. Ἡ ὁδὸς διὰ τῆς ὁποίας δύναται νὰ φθάσῃ ὁ ἔλεγχος τοῦ ὑπαλλήλου μέχρι τοῦ Ὑπουργοῦ, εἶναι ἡ καταγγελία τοῦ ὑπαλλήλου μέχρι τοῦ Ὑπουργοῦ, ἵνα οὗτος λάβῃ τὰ προσήκοντα μέτρα. Νομίζω ἀναμφισβήτητον τὸ δικαίωμα τῶν Βουλευτῶν νὰ κανονίζωσι καθ’ οἱονδήποτε τρόπον, θέλουσι τὰς συζητήσεις, ἀλλ’ ὑποδεικνύω τὸν τρόπον τῆς σκοπίμου ἐνεργείας αὐτῶν, ὅταν πρόκειται περὶ ὡρισμένων περιπτώσεων, κατὰ τὰς ὁποίας ὑπῆρξέ τι τὸ πλημμελές, νὰ γίνεται ἡ δέουσα ἀνακοίνωσις εἰς ἐκείνους, οἵτινες εἶναι κεκλημένοι νὰ μεριμνῶσι περὶ τῆς ὑποθέσεως, ἥτις ἔχει τὴν πλημμέλειαν. Τὸ ἐπ’ ἐμοὶ τοὐλάχιστον, ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν τῶν κ. κ. Βουλευτῶν, ὁσάκις μοὶ διετυπώθη παράπονόν τι ἐν σχέσει πρὸς ὑπάλληλόν τινα, ἢ μέτρον τι, ἂν ἔλαβον ἀμέσως καὶ ἐσπευσμένως πρόνοιαν περὶ τούτου. Αὐτοστιγμεὶ ἐκάλεσα τὸν ὑπάλληλον τὸν ἁρμόδιον καὶ ἐνώπιον τοῦ παραπονουμένου καὶ τούτου ἐγένετο συζήτησις κατ’ ἀντιμωλίαν, οὕτως εἰπεῖν, οὐχὶ σπανίως δὲ ἐκ τῆς συζητήσεως ἐκείνης προῆλθεν ἄμεσος ἡ διόρθωσις τῆς ἀνωμαλίας αὐτῆς, ὀφειλομένη ἀληθῶς, καὶ εἶμαι ὑπόχρεως νὰ ἐπαναλάβω τοῦτο, εἰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς, οἱ ὁποῖοι εὑρέθησαν πρὸ προβλημάτων, τὰ ὁποῖα δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ λυθῶσιν. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι, ὁσάκις πλημμέλειά τις ἔλαβε χώραν ἐκ μέρους ὑπαλλήλου τινός, προθύμως ἐγένετο ἀποδεκτὴ παρὰ τούτου καὶ ἐγένετο ἡ προσήκουσα ἱκανοποίησις. Συνέβη ὅμως καὶ τοῦτο, ὅτι αἰτήματά τινα δὲν ἱκανοποιήθησαν, διότι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἱκανοποιηθῶσι, καίτοι ἦσαν δίκαια ἀπολύτως. Εἰς τὴν περίπτωσιν ταύτην εἶναι εὐέξαπτος ἡ ὀργὴ ἐκείνου, ὁ ὁποῖος δὲν ἔβλεπεν ἱκανοποιούμενον τὸ παράπονον αὐτοῦ, τὸ βάσιμον, ὡς ἐκ τῆς ἀδυναμίας τῶν ὑπαλλήλων, ἵνα ἐπαρκέσωσιν εἰς τὴν ἱκανοποίησιν αὐτοῦ. Ἀλλ’ ὅσον εὐεξήγητος εἶναι ἡ τοιαύτη ἐξέγερσις, τοσοῦτον ἄδικος ἤθελεν εἶσθαι ἡ εὐθύνη τοῦ προσώπου. Διὰ τοῦτο, ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ ἐπαναλάβω, ὅτι οἱ κ. Βουλευταὶ δύνανται νὰ διατυπῶσιν οἱανδήποτε ἔχουσι παράπονα καθ’ ὡρισμένου προσώπου, ἐκθέτοντες ὅμως τὰ παράπονα ταῦτα δεόντως καὶ κατὰ τρόπον, ὅστις ἀμέσως συντελεῖ εἰς τὴν διόρθωσιν τοῦ ἀτόπου, εἰς τὴν διόρθωσιν τῶν πλημμελειῶν, περὶ ὧν πρόκειται. Εἶπε καὶ ἕτερόν τι ὁ ἀξιότιμος Συνάδελφος, ὅτι ἐγὼ εἶπον, ὅτι δὲν πρέπει νὰ κατηγορῶμεν τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Εἶπον τι σχετικόν. Ἐθεώρησα καὶ θεωρῶ σκληρόν, Κύριοι, νὰ γίνεται μετὰ τόσης εὐκολίας ἐπίθεσις κατά τινων ὑπαλλήλων ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς. Τὸ ἐθεώρησα καὶ τὸ θεωρῶ σκληρόν, ὅπως πάντοτε ἐθεωρήθη καὶ πρέπει νὰ θεωρῆται σκληρὸν ἀπὸ πάντα, ὅστις ἔχει ἐν τῇ συνειδήσει αὑτοῦ πλήρη τὴν ἀντίληψιν τοῦ ὕψους τοῦ βήματος ἐκείνου. Ὅταν λέγηταί τι ἀπὸ τοῦ βήματος ἐκείνου, ἀκούεται ἀπὸ πάντας τοὺς Ἕλληνας, ὅταν λέγηταί τι ἀπὸ τοῦ βήματος ἐκείνου, ἔχει ληφθῇ πρόνοια νὰ ἀκουσθῇ ἀπὸ τοὺς μεταγενεστέρους. Ἑπομένως ὅταν ἀνέρχηταί τις τὸ ὑψηλὸν ἐκεῖνο βῆμα, νομίζω, ὅτι ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν μετὰ πολλῆς προσοχῆς νὰ θίγῃ πρόσωπα. Θεωρῶ σκληρότατον τὸ ξέσχισμα προσώπων ἀπὸ τοῦ βήματος ἐκείνου, διότι ἐκεῖθεν γίνεται ξέσχισμα ὑπολήψεων, τὸ ὁποῖον ξέσχισμα εἶναι χειρότερον ἀπὸ τὸ ξέσχισμα τοῦ προσώπου, καὶ τὸ ὁποῖον ξέσχισμα, γίνεται ἀπέναντι σύμπαντος τοῦ Ἑλληνισμοῦ καὶ ἀπέναντι ἐκείνων, διὰ τοὺς ὁποίους αἱ ἐνταῦθα γενόμεναι συζητήσεις θέλουσι διαιωνισθῆ. Τοῦτο νομίζω σκληρόν. Ἐὰν δὲ νομίζῃ ὁ ἀξιότιμος Συνάδελφος, ὅτι ἠδύνατο καὶ τοῦτο νὰ προστεθῇ, ὅτι ἀποτελεῖ μέρος τῆς κατηγορίας, ἡ ὁποία ἀποδίδεται εἰς ὡρισμένα πρόσωπα, ἂς μὲ συγχωρήσῃ καὶ ἂν νομίζῃ, ὅτι παρέλειψα κοινοβουλευτικήν τινα ἀρχήν. Ἡ συνείδησίς μου δύναται νὰ ἔχῃ ἀνάγκην συγγνώμης, ὡς παραλίπουσα κοινοβουλευτικὴν ἀρχήν. Ἡ συνείδησίς μου ὅμως συγχαίρει, διότι ἐξεδήλωσε ἀνθρωπίνην ἀρχήν (Χειροκροτήματα παρατεταμένα).

§251ΓΡ. ΕΥΣΤΡΑΤΙΑΔΗΣ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος, Κύριοι Βουλευταί, καὶ ἐγὼ νὰ παρέμβω εἰς τὴν συζήτησιν, διὰ νὰ μὴ λογισθῇ, ὅτι ἡμεῖς βλέπομεν ρόδινον τὴν κατάστασιν τῆς διανομῆς τοῦ ἄρτου, κατάστασιν, ἡ ὁποία, βεβαίως, εἶναι ἀνεξάρτητος τῆς θελήσεως ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐτάχθησαν δι’ αὐτήν, κατάστασιν, ἡ ὁποία ὀφείλεται εἰς τὰς περιστάσεις, εἰς τὰς ὁποίας εὑρισκόμεθα. Ἐνομίσθη, ὡς καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν εἶπε προηγουμένως, ὅτι ἡ συζήτησις παρέλκει, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀπήντησεν εἰς ὅλας τὰς ἀπορίας προκαταβολικῶς καὶ εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι μεταγενέστερον αὐτοῦ ὡμίλησαν. Ἐκεῖνο, διὰ τὸ ὁποῖον ἠδύνατό τις νὰ κακίσῃ ἐν μέρει τὴν ἐπιτροπήν, τὴν τεταγμένην διὰ τὴν διανομὴν τοῦ ἄρτου, ἦτο τοῦτο, ὅτι εὑρεθεῖσα αὕτη ἀπέναντι μιᾶς ἐπιδρομῆς βουλίμου, ἐνόπλου, δύναμαι νὰ εἴπω, τῆς κερδοσκοπίας, ἐνόμισεν, ὅτι εἶχε καθῆκον νὰ πολεμήσῃ αὐτήν. Ἀλλὰ κατελήφθη ὑπὸ τῆς μανίας πρὸς καταδίωξιν τῆς κερδοσκοπίας, ἕνεκα τούτου δὲ ἠδίκησε πολλὰς ἐπαρχίας καὶ εἰδικῶς διὰ τὸν Νομὸν Λέσβου διεπράχθη τοῦτο τὸ ἄτοπον, ὅτι πᾶς, ὅστις προσήρχετο εἰς τὴν ἐπιτροπήν, ἵνα δηλώσῃ ὡρισμένον παράπονον, ὡρισμένην αἰτίασιν, καθ’ ἣν ὑπέπεσεν πρόσωπον αὐτὸ ἀπέδιδε ὁ εἰς ἐκείνην κερδοσκοπικὴν τοῦ προσώπου τούτου καὶ ἴσως ἡ προκατάληψις αὕτη ἀφῄρει μέρους τῆς προσοχῆς τῶν κυρίων τῆς ἐπιτροπῆς, ὥστε νὰ ἐπιχειρήσωσι ταχύτερον νὰ διορθώσωσι τὸ πρᾶγμα. Ἕν ἐκ τῶν τοιούτων παραπόνων εἶναι τὸ ἑξῆς: ἀναφερόμενον εἰδικῶς εἰς τὸν Νομὸν Λέσβου. Λειτουργοῦσιν ἐκεῖ δύο μῦλοι καὶ εἰς αὐτοὺς καὶ μόνον ἐδίδετο σῖτος ἀφ’ ἧς ἤρχισεν ἡ δυσπραγία αὐτή. Ἐγεννήθησαν ὅμως παράπονα καὶ νομίζω εὐλόγως, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν καὶ οὗτοι νὰ ἀντιστῶσιν εἰς τὴν κερδοσκοπίαν, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ μείνουν ὡρισμέναι ἐπαρχίαι, ὡρισμένοι δῆμοι, χωρὶς νὰ ὑποστῶσι τὴν ἐπήρειαν τῆς κερδοσκοπίας, τῆς εὐλόγου ἴσως, τῶν μύλων τούτων, διότι καταγγέλλεται, ὅτι πολλοὶ προσερχόμενοι καὶ ζητοῦντες νὰ λάβωσι σῖτον, ἐλάμβανον τὴν ἀπάντησιν, ὅτι δὲν ὑπῆρχε σῖτος, ὅταν δὲ κατόπιν προσέφευγον εἰς ὡρισμένους μεσίτας, ἐξευρίσκετο τρόπος, καθ’ ὃν ἠδύναντο νὰ λάβωσι σῖτον, ἂν ἐπλήρωνον ὡρισμένον ποσοστὸν περισσότερον. Δὲν θὰ ἀρνηθῶ ἐγὼ μετὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ἀντεπεξῆλθε κατὰ πολλῶν ἐμποδίων, ὅτι τὸ ἔργον τῆς ἐπιτροπῆς ἦτο γιγάντειον, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν ἐν μέσῳ τῆς δίνης αὐτῆς τῶν συγκρουομένων συμφερόντων νὰ ἐπιδείξῃ μεγαλειτέραν ζῆλον, μεγαλειτέραν δρᾶσιν ἐν τῇ ἐκτελέσει τῶν καθηκόντων των. Χαίρω, διότι ἤκουσα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν λέγοντος, ὅσον ἀφορᾶ τὸ ἄτοπον, περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησα προηγουμένως, ὅτι γίνεται μελέτη, ὅπως ἀρθῇ τοῦτο διὰ τῆς διανομῆς τοῦ σίτου καὶ εἰς ἄλλους μύλους. Ἤθελον συστήσει καὶ ἐγώ, ὅπως τὸ μέτρον τοῦτο ληφθῇ τὸ ταχύτερον, διότι μόνον οὕτω θὰ ἀπαλλαγῇ καὶ ὁ Νομὸς Λέσβου τῶν παραπόνων, τὰ ὁποῖα ὑπάρχουσιν.

§252Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἀπορῶ, ὅτι πλεῖστοι τῶν κ. Συναδέλφων, ἀνελθόντες εἰς τὸ βῆμα, ἐνόμισαν, ὅτι πρέπει νὰ ψέξουν μᾶλλον τὴν ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία ἐτάχθη, ὅπως διανέμῃ τὰ τρόφιμα ἐν Ἑλλάδι παρὰ τοῦ ἁρμοδίου κ. Ὑπουργοῦ, ἀπορῶ δὲ τοσούτῳ μᾶλλον, καθ’ ὅσον, ὁ κύριος ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργός, οὐχὶ διὰ πρώτην φοράν, ἀλλ’ ἴσως διὰ τετάρτην ἢ πέμπτην φοράν, ἀπαντῶν εἰς δεινὰ παράπονα ἐναντίον τῆς ἐπιτροπῆς, ἦλθε καὶ ἔπλεξε τὸ ἐγκώμιον αὐτῆς, ἦλθε καὶ μᾶς εἶπεν, ὅτι αὕτη ἐκπληροῖ πληρέστατα τὸ καθῆκόν της, ὅτι εἶναι εὐχαριστημένος ἐξ αὐτῆς καὶ ὅτι φέρει πλήρη τὴν εὐθύνην τῶν πράξεων τῆς ἐπιτροπῆς, εὐθύνην, τὴν ὁποίαν θὰ ἔφερε καὶ ἂν ἀκόμη δὲν ἔλεγε τοῦτο ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν. Κρίνων, λοιπόν, ὅτι πρέπει νὰ λέγωμεν τὰ πράγματα κατ’ εὐθεῖαν, διότι μόνον οὕτω δύναται νὰ ἐπέλθῃ διόρθωσις τοῦ κακοῦ, ἂν ὑπάρχῃ τοιοῦτον, δὲν βλέπω διατὶ νὰ λέγωμεν πλαγίως ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ λέγωμεν κατ’ εὐθεῖαν. Εἶμαι δὲ βέβαιος, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, τὸ εἶπεν, ἄλλως τε, ἀναδέχεται πληρέστατα τὴν εὐθύνην τῶν πράξεων, τὰς ὁποίας ἐνεργεῖ ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη. Τὰ λεγόμενα, λοιπόν, ἐναντίον τῆς ἐπιτροπῆς, ἀπευθύνονται ἐναντίον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ ἡ εὐθύνη εἶναι πλήρως ἰδική του, καὶ συνεπῶς, ἂν σήμερον ὑπάρχωσι παράπονα τοιαῦτα, ἐφ’ ὅσον εἶναι ἀληθῆ, βαρύνουν ἐκεῖνον καὶ τὴν Κυβέρνησιν. Ἐγὼ λυποῦμαι, διότι πρὸ ὀλίγου ἠναγκάσθην νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν μὲ νευρικότητα, ἀλλ’ ἡ νευρικότης αὐτὴ εἶναι πληρέστατα δεδικαιολογημένη, διότι ἐπανῆλθον μόλις ἐκ Θεσσαλονίκης, ἔνθα ἀντελήφθην ἐκ τοῦ πλησίον ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα πάσχουν οἱ ἄνθρωποι ἐκεῖνοι ἐκεῖ ἐπάνω. Πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι προέρχομαι ἐκ Νομοῦ, ὁ ὁποῖος ὑφίσταται τὰ πάνδεινα, Νομοῦ, ὁ ὁποῖος δὲν διακρίνεται ἐπὶ πλούτῳ, Νομοῦ τοῦ ὁποίου οἱ κάτοικοι, διελθόντες τριετῆ μεταβατικὴ περίοδον, ἐξήντλησαν καὶ τοὺς τελευταίους πόρους αὐτῶν. Καὶ σήμερον εὑρίσκονται εἰς τὴν θέσιν νὰ ἐξάγωσιν ἐκ τοῦ θηλακίου των πᾶν ὅ,τι ἔχουσι διὰ νὰ ἀγοράσωσι μίαν ὀκᾶν ἀραβοσίτου, τὸν ὁποῖον καὶ δὲν εὑρίσκουν.

§253Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ποῖος εἶναι ὁ Νομός;

§254Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ὁ Νομὸς Φλωρίνης.

§255Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Καὶ διὰ τὴν κατάστασιν τοῦ Νομοῦ Φλωρίνης εὐθύνεται ὁ Ὑπουργὸς καὶ ἡ ἐπιτροπή;

§256Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Θὰ σᾶς εἴπω. Σᾶς βεβαιῶ, ὅτι εὐθύνεσθε, κ. Ὑπουργέ. Ἄλλως δὲν γνωρίζετε τὰ πράγματα.

§257Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Τώρα θὰ τὰ μάθωμεν ἀπὸ σᾶς.

§258Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Σᾶς βεβαιῶ, ὅτι ὑπάρχουσι καὶ μερικὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ μάθητε ἀπὸ ἡμᾶς.

§259Γ. ΠΩΠ. Πρέπει νὰ μάθωμεν, ποῖον εἶναι τὸ Κράτος, εἰς τὸ ὁποῖον ὑπάρχει ὑπεύθυνος Κυβέρνησις, καὶ ποῖον εἶναι τὸ μέρος τοῦ Κράτους, διὰ τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις δὲν φέρει καμμίαν εὐθύνην!

§260Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Τὸ γεγονὸς διὰ τὸ ὁποῖον ὁ Νομὸς Φλωρίνης εὑρίσκεται εἰς αὐτὴν τὴν ἰδιάζουσαν θέσιν, εἶναι γεγονός, τὸ ὁποῖον καὶ σεῖς μὲ ὅλην τὴν ἐπιθυμίαν, τὴν ὁποίαν ἔχετε εἰς τὸ νὰ μὴ ἀναγνωρίζητε καμμίαν ἀνωτέραν βίαν, δὲν ἠμπορεῖτε, παρὰ νὰ θεωρήσητε τὸν ἑαυτόν σας ὑποχρεωμένον νὰ τὸ ἀναγνωρίσητε ὡς ἀνωτέραν βίαν.

§261Γ. ΠΩΠ. Ἀναγνωρίζω τὴν ὕπαρξιν ἀνωτέρας βίας εἰς ἓν Κράτος, ἀλλὰ γνωρίζω, κ. Ὑπουργέ, συγχρόνως, ὅτι δὲν δύναται κανεὶς ὑπεύθυνος Ὑπουργὸς νὰ παρεμβάλλῃ ἑκάστοτε ἐλεγχόμενος ἢ τὴν τύχην, ἢ ἀνωτέραν βίαν. Δέν εἶναι ἴσως καὶ σκόπιμον νὰ παρεμβάλλῃ βίαν διπλωματικήν, ὅταν δὲν ἔχῃ τὸ θάρρος νὰ ἀντιμετωπίσῃ ὡς ὑπεύθυνος Κυβέρνησις τὴν βίαν ταύτην, διότι ἐπισωρεύει νέα δεινὰ ἐπὶ τῆς ἀτυχοῦς ταύτης Χώρας. Αὐτὸ ἤθελον νὰ εἴπω καὶ διὰ τοῦτο εἶπον νὰ χωρίσητε τὴν Χώραν.

§262Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ὁ κ. Βουλευτὴς εἶπεν, ὅτι θεωρεῖ τὸν Ὑπουργόν, ὁ ὁποῖος ἐπικαλεῖται πρὸς ἀπόκρουσιν τῆς εὐθύνης τὴν τύχην, δηλαδή, περιστάσεις ἀνεξαρτήτους τῆς ἀνθρωπίνης θελήσεως καὶ τὴν ἔξωθεν βίαν, ὡς Ὑπουργὸν μὴ ὀρθῶς κρίνοντα. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἔχει τὴν γνώμην, ὅτι δύναται νὰ ἐπιρρίπτῃ εὐθύνην καὶ ὅπου ὑπῆρξε δυσάρεστόν τι ἀποτέλεσμα ἐκ γεγονότων, κατὰ τῶν ὁποίων οὐδὲν ἠδύνατο νὰ πραχθῇ. Ὁ κ. Βουλευτὴς εἶναι ἐλεύθερος νὰ ἔχῃ τοιαύτην γνώμην περὶ εὐθύνης, εἶναι ὅμως, τὸν βεβαιῶ, μοναδικὴ ἡ γνώμη αὐτοῦ.

§263Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, δύναμαι νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι, ὅσον ἀφορᾷ τὸν Νομόν μας, δὲν ὑπάρχει ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος νὰ εἶναι εἰς τὴν θέσιν του. Ὅλοι παίρνουν ὅ,τι ἔχουν, ὅ,τι ἔχουν εἰς τὰ θυλάκιά των καὶ τρέχουν νὰ εὕρωσι μίαν ὀκᾶν καλαμπόκι. Προχθὲς δὲ ταξειδεύων ἤκουσα ἀπὸ ἀστυνόμον, ὅτι εὑρέθησαν ἀπὸ τὴν ἄκραν τῆς Καστοριᾶς εἰς τὰ Βοδενὰ ἄνθρωποι, ἐλθόντες αὐτόθι, ἵνα εὕρωσι σῖτον καὶ ἀραβόσιτον. Αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις, ἡ ὁποία δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀφήσῃ ἡμᾶς ἀπαθεῖς, καὶ ἡ ὁποία πολὺ ὀρθῶς μᾶς ἐκνευρίζει καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ κρατήσωμεν τὴν νευρικότητα, ἂν θέλητε, ἵνα μὴ εἴπω τὴν ὀργήν μας. Κύριοι Συνάδελφοι, πρὸ ὀλίγου, κἄποιος τῶν Συναδέλφων παρεπονεῖτο, ὅτι ἐν σχέσει πρὸς τὴν διανομὴν τῶν τροφίμων ὑπάρχουσι διακρίσεις καὶ εἰς πρόσωπα καὶ εἰς ἐπαρχίας. Νομίζω, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀσχημότερον πρᾶγμα ἀπὸ τοῦ νὰ λέγῃ τις εἰς τὸν ἄλλον: «ἐπῆρες σὺ ὀλίγον περισσότερον, διὰ νὰ φάγῃς ἐν ἀνέσει!» Τὸ θεωρῶ ἀσχημότατον τοῦτο, ἀλλὰ συμβαίνει καὶ εἶναι ἐξεταστέον, ἐὰν ἔπρεπε νὰ συμβαίνῃ τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἦλθε καὶ μᾶς εἶπεν, ὅτι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἰσέρχεται εἰς τὸ Κράτος εἶναι μεμετρημένον καὶ ὅτι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θέλει νὰ ἔχῃ ἀπόθεμα, θὰ στερήσῃ τὸν ἄρτον τοῦ ἄλλου, ἢ θὰ τοῦ τὸν καταστήσῃ διπλασίως ἀκριβώτερον. Καθ’ ὃν χρόνον εἰς ὡρισμένας ἐπαρχίας τοῦ Κράτους ὑπάρχει μία κανονικὴ τιμή, μία λογικὴ τιμή — ἀνάλογος πάντοτε τῶν περιστάσεων τῶν σημερινῶν — εἰς ἄλλας ἐπαρχίας ἡ τιμὴ εἶναι τριπλασία. Ἠμπορῶ νὰ σᾶς εἴπω ὅτι εἰς τὴν ἐπαρχίαν τῆς Καστορίας ἐπλήρωσαν μέχρι 2.50 δρχ. τὸν ἀραβόσιτον καὶ ἀραβόσιτον κατωτάτης ποιότητος. Δὲν ἔπρεπε, λοιπόν, νὰ συμβαίνουν τοιαῦτα πράγματα, ὅταν τὸ ἐμπόρευμα, τὸ ὁποῖον ἠδύνατο νὰ εἰσαχθῇ ἐν Ἑλλάδι, ἦτο περιωρισμένον καὶ συνεπῶς ἔπρεπε νὰ ὑπάρξῃ ὑψίστη αὐστηρότης ὡς πρὸς τὴν διανομήν. Καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, τὸ Κράτος συνέστησεν ἰδιαιτέραν ὑπηρεσίαν, ἐψηφίσθη νόμος, ὁ ὁποῖος ἦτο προωρισμένος νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν διανομὴν αὐτήν. Δύναμαι, λοιπόν, νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἡ διανομὴ δὲν γίνεται ὀρθῶς καὶ δικαίως, ὅτι τελευταίως, ἐκτὸς τῶν δυσχερειῶν, τὰς ὁποίας ἀνέφερεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐπῆλθε καὶ ἔλλειψις ἐμπορεύματος, ὅπως σταλῇ εἰς τὸ κέντρον ἐκεῖνο — εἰς τὸν νομὸν Φλωρίνης — τὸ ὁποῖον γνωρίζει πολὺ καλά, ὅτι δὲν δύναται νὰ τροφοδοτῆται ὅπως καὶ ὅταν θέλει. Ἑπομένως, στοιχειώδης πρόβλεψις ἀπῄτει ὅπως τὸ κέντρον ἐκεῖνο εἶναι ἐφωδιασμένον περισσότερον παντὸς ἄλλου, διότι εἶναι δυνατὸν ἀπὸ στιγμῆς εἰς στιγμὴν νὰ ἐπέλθουν γεγονότα, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ σταματήσουν τελείως τὴν συγκοινωνίαν. Ἑπομένως, τί θὰ γίνῃ τότε ὁ πληθυσμὸς τῶν χιλιάδων κατοίκων, οἱ ὁποῖοι εἶναι πολῖται φορολογούμενοι καὶ δὴ φορολογούμενοι βαρύτατα;

§264Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ποῦ εὑρέθη τὸ περίσσευμα, ἵνα σταλῇ ἀπόθεμα;

§265Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ἔχετε ἐδῶ, ἄλλως τε εἰς τὰς ἐκθέσεις, μοὶ φαίνεται, ὅτι λέγετε, ὅτι ἔχετε ἀπόθεμα μέχρις Ἰουνίου.

§266Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἔχομεν προμηθευθῆ μέχρις Ἰουνίου, ἀλλ’ ἡ ποσότης δὲν εὑρίσκεται ἐν Ἑλλάδι, ἀλλ’ ἐν Ἀμερικῇ καὶ ἐν πλῷ.

§267Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Τὸ γεγονὸς εἶναι, ὅτι πρὸ εἴκοσιν ἡμερῶν ἐπληροφόρησαν τήν ἐπιτροπήν, — δὲν γνωρίζω, ἐὰν ἔχητε γνῶσιν σεῖς, κ. Ὑπουργέ, — οἱ ἐν Θεσσαλονίκῃ ἁρμόδιοι, ὅτι μετὰ 15 ἢ εἴκοσιν ἡμέρας, ἐὰν δὲν μὲ ἀπατᾷ ἡ μνήμη, δὲν θὰ ὑπῆρχε πλέον σῖτος οὔτε διὰ τὴν πόλιν τῆς Θεσσαλονίκης. Καὶ πραγματικῶς, αἱ ἡμέραι αὐταὶ παρῆλθον, χωρὶς οὐδὲν νὰ γίνῃ ἐντεῦθεν διὰ νὰ ἐφοδιασθῇ ἡ Θεσσαλονίκη μὲ τὸν σῖτον ἐκεῖνον, τὸν ἀπολύτως ἀναγκαῖον.

§268Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἐπιτρέπετε νὰ σᾶς δώσω μίαν πληροφορίαν; Ὁ σῖτος, ὁ προωρισμένος διὰ τὴν Θεσσαλονίκην, θὰ ἐστέλλετο δι’ ὡρισμένων ἀτμοπλοίων, τὰ ὁποῖα ἐπρόκειτο νὰ ἔλθωσιν ἐντὸς τῶν δεκαπέντε ἡμερῶν αὐτῶν. Τὰ ἀτμόπλοια ἔφθασαν εἰς Πειραιᾶ, ἀλλ’ εὑρέθησαν τρία ἢ τέσσαρα ἀτμόπλοια, ὅτι ἦτο ἀδύνατον νὰ πλεύσουν εἰς Θεσσαλονίκην, ἦτο ἀδύνατον νὰ ἐξακολουθήσουν τὸ ταξείδιόν των μέχρις ἐκεῖ, διότι εἶχον ὑποστῆ τοιαύτας βλάβας κατὰ τὸν πλοῦν αὐτῶν μέχρις ἐδῶ, ὥστε εἶχον ἀνάγκην ἀμέσου ἐπισκευῆς. Καὶ συνεπῶς δὲν ἐγένετο δυνατὸν νὰ σταλῶσιν αὐτὰ τὰ ἀτμόπλοια. Ἐγκυλώθησαν, λοιπόν, ἀτμόπλοια προχείρως ἐδῶ, μικρά, διὰ νὰ ἐνεργήσουν τὴν μεταφορὰν διὰ μεταφορτώσεως, καὶ ἐγένετο τοιαύτη μεταφόρτωσις καὶ ἀπεστάλησαν μικραὶ ποσότητες, καὶ κατωρθώθη νὰ ἐφοδιασθῇ ἡ Θεσσαλονίκη. Ἕνεκεν τοῦ ἀπροβλέπτου αὐτοῦ περιστατικοῦ, τῆς βλάβης τῶν ἀτμοπλοίων, ἐναυλώθησαν καὶ ἄλλα μικρὰ ἀτμόπλοια, καὶ ἐπὶ τέλους, πρὸ ἡμερῶν, πάλιν ἀπεστάλησαν, ὁπότε ἔφθασε καὶ ἓν ἄλλο ἀτμόπλοιον, τὸ ὁποῖον ἀπεστάλη ἐκεῖ, καὶ εὑρίσκεται ἤδη ἐν Θεσσαλονίκῃ ἀπὸ ἡμερῶν καὶ ἐξεφόρτωσαν. Εἴπατέ μου, σᾶς παρακαλῶ, κατὰ τί αἰτιᾶσθε σεῖς διὰ τὴν ἐνέργειαν αὐτήν;

§269Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Τὸ ὅτι ἡ πρόνοια, ἡ συνήθης, ὡς καὶ ἡ ἔκτακτος, ἀπῄτει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ἀργήσουν τὰ ἀτμόπλοια καὶ ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ περιθώριον, ὥστε νὰ μὴ φωνάζῃ τὰς τελευταίας ἡμέρας ὁ κόσμος, ὅτι πεινᾷ.

§270Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Σᾶς εἶμαι εὐγνώμων, διότι καθωρίσατε τὴν αἰτίασιν καὶ ἡ αἰτίασις διατυποῦται εἰς τοῦτο, ὅτι εἰς ἕνα τόπον, ὅστις εἶχε δεκαπέντε ἡμερῶν ἐφόδιον, θὰ ἐμεριμνῶμεν νὰ στείλωμεν προκαταβολικῶς ἐφόδιον διὰ μείζονα χρόνον. Τοῦτο προϋποθέτει, διὰ νὰ γίνῃ βάσις αἰτιάσεως, ὅτι ἔχομεν τοιαύτην ἀφθονίαν, ὥστε νὰ δυνάμεθα νὰ ἐνεργῶμεν τοιαύτας ἀποστολάς. Διαβεβαιῶ τὸν κ. Συνάδελφον κατὰ τὸν θετικώτερον τρόπον, ὅτι δὲν εἴμεθα εἰς εὐκολίαν νὰ στείλωμεν εἰς ἕνα τόπον, ὁ ὁποῖος ἔχει ἐφόδιον διὰ δεκαπέντε ἀκόμη ἡμέρας, νὰ στείλωμεν ὁλόκληρον φορτίον σίτου. Διότι, ἐὰν τοῦτο ἐπράττομεν, κ. Συνάδελφε, θὰ παρεγνωρίζομεν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον σεῖς εἴπατε, ὅτι πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν, ὅτι τοῦ ποσοῦ τοῦ σίτου μόλις ἐπαρκοῦντος διὰ καταλλήλου διανομῆς, διὰ πᾶσαν τὴν χώραν, ἐὰν εἰς ἕνα τόπον ἤθελεν ἀποσταλῆ περισσότερος, θὰ ἐπέλθῃ κατ’ ἀνάγκην στέρησις εἰς ἄλλον τόπον. Αὕτη εἶναι ἡ ἀπάντησίς μου εἰς τὴν αἴτησιν ὑμῶν. Οἱ κ. Βουλευταί, ἂς κρίνουν.

§271Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ἐγὼ δὲν εἶπον, ὅτι πρὸ δεκαπέντε ἡμερῶν ἔπρεπε νὰ λάβητε τὸ μέτρον αὐτό, εἶπον, ὅτι πρὸ 15 ἡμερῶν σᾶς εἰδοποίησεν ἡ ὑπηρεσία, ὅτι δὲν θὰ ἔχωμεν ἄλευρα, τὰ δὲ ἀτμόπλοια ἀφίχθησαν, χωρὶς νὰ λάβητε μέχρι τῆς τελευταίας στιγμῆς ὑπ’ ὄψει τὶ θὰ συνέβαινεν, ἐὰν δὲν ἤρχοντο.

§272Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Σᾶς παρακαλῶ, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ μὴ ἀφήσω οὔτε σᾶς τὸν ἴδιον νὰ νομίζητε, ὅτι κἄτι εἴπατε, διότι πλανᾶσθε. Λέγετε, ὅτι πρὸ δεκαπέντε ἡμερῶν μᾶς εἰδοποίησαν καὶ ἐγὼ σᾶς λέγω, ὅτι τέσσαρα ἦσαν τὰ ἀτμόπλοια. Καὶ νομίζετε, κ. Συνάδελφε, ὅτι τὰ τέσσαρα αὐτὰ ἀτμόπλοια ἦλθον βεβλαμμένα τήν 14ην ἢ 15ην ἢ 16ην ἡμέραν; Τὰ τέσσαρα αὐτὰ ἀτμόπλοια κατῆλθον καθ’ ὅλην τὴν περίοδον τὴν μεταξὺ τῆς 15ης ἡμέρας καὶ τῆς τελευταίας. Τὸ πρῶτον ἦλθε δύο ἢ τρεῖς ἡμέρας μετὰ τὴν εἰδοποίησιν, τήν ὁποίαν εἴχομεν, ὅτι μετὰ 15 ἡμέρας σώζεται ὁ σῖτος. Δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ πλεύσῃ αὐτό, ἔμεινεν εἰς τὸν Πειραιᾶ. Μετὰ τρεῖς ἕως τέσσαρας ἡμέρας, ἤτοι τήν 6ην ἡμέραν ἀπὸ τῆς εἰδοποιήσεως, ἦλθε τὸ δεύτερον βεβλαμμένον καὶ ἐκεῖνο. Μετ’ ἄλλας δύο ἢ τρεῖς ἡμέρας, ἦλθε τὸ τρίτον καὶ τήν 15ην ἡμέραν ἦλθε τὸ τέταρτον. Τὶ ἔπρεπε νὰ κάμωμεν;

§273Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔπρεπε νὰ φροντίσητε νὰ μὴ ὑπάρχῃ τρικυμία!

§274Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Τὸ βέβαιον εἶναι, ὅτι εὑρισκόμεθα πρὸ ἑνὸς ἔργου ἀποτυχόντος. Εἰς τίποτε δὲν ὠφελοῦν τὰ ἐπιχειρήματα, διὰ νὰ μᾶς πείσουν, ὅτι τὸ ζήτημα τῆς διανομῆς τῶν τροφίμων ἐπέτυχεν. Ἀπέτυχε παταγωδῶς καὶ λυποῦμαι τόσῳ μᾶλλον, καθ’ ὅσον ἄλλα Κράτη εὑρίσκονται ἱκανὰ καὶ μοιράζουν τὰ τρόφιμά των, ὅταν τὰ ἔχουν μεμετρημένα, ὄχι μόνον κατ’ ἐπαρχίας, ἀλλὰ κατ’ οἰκογενείας. Καὶ δὲν θὰ παραλείψω νὰ εἴπω, ὅτι τοιοῦτόν τι γίνεται καὶ ἐν αὐτῇ τῇ Τουρκίᾳ, ἐν τῇ Κωνσταντινουπόλει, ὅπου εἰς ἕνα ἕκαστον πολίτην δίδεται χωριστὰ ἡ τροφή, ἡ ὁποία τοῦ ἀναγκαιοῖ δι’ ἑκάστην ἡμέραν. Ἀπέτυχε τὸ ἔργον αὐτὸ καὶ ἀπέτυχε, διότι δὲν ἐστάθημεν ἱκανοὶ νὰ ἀποκαταστήσωμεν σύστημα, τὸ ὁποῖον θὰ ἐξησφάλιζεν, ἀναλόγως τῶν τοπικῶν περιστάσεων, τὸ ἀποτέλεσμα αὐτό.

§275Γ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑποδείξατε σεῖς τὸ σύστημα.

§276Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Τώρα μᾶς τὸ ὑπέδειξαν ἄλλοι καὶ ἐφαρμόζεται. Ἐγὼ θὰ συνίστων νὰ ἐφηρμόζετο ὁ νόμος ὁ ψηφισθείς, ὁ ὁποῖος ὁρίζει, ὅτι εἰς ἑκάστην περιφέρειαν ὁρίζονται ὑπεπιτροπαί, αἱ ὁποῖαι ἔπρεπε νὰ ἀναλάβουν ὑπευθύνως τὴν διανομὴν τῶν σιτηρῶν καὶ τροφίμων εἰς τὰς περιφερείας αὐτῶν.

§277Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἔγιναν.

§278Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ἔγιναν, ὅπως τὸ ἐποπτικὸν συμβούλιον. Θὰ ἐλειτούργουν καλῶς, ἐὰν ἦσαν ἀληθῆ παραρτήματα τῆς κεντρικῆς ἐπιτροπῆς, ὅταν ἐγνώριζον τὶ ἔχουν καὶ τὶ θὰ διανείμουν, ἀλλὰ δὲν ἠξεύρουν οὔτε τὸ ἕν, οὔτε τὸ ἄλλο. Ἐὰν ἐξ ἀρχῆς ὠργανοῦντο, —διότι, ὅταν δὲν ὀργανωθῇ μία ὑπηρεσία καταλλήλως, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτύχῃ εἰς νόμος, ὅσον σοφὸς καὶ ἂν εἶναι — θὰ εἴχομεν τελείαν διανομήν. Τοῦτο ἤρχισε νὰ συμβαίνῃ εἰς τὸν Νομόν μου ἰδίως ὅπου ὡρίσθησαν τρία κέντρα, διὰ τῶν ὁποίων πηγαίνουν κατ’ εὐθεῖαν εἰς τοὺς Δήμους τὰ σιτηρά, καὶ σᾶς βεβαιῶ, ὅτι ἡ διανομὴ γίνεται ἀρκετὰ καὶ μὲ πολὺ ὀλίγας ἐπεμβάσεις, διότι αἱ ἐπεμβάσεις ἐκεῖναι βαρύνουν πολὺ τὸν λαόν, ὁ ὁποῖος ἤδη ὑφίσταται ἀρκετὰ μεγάλα βάρη.

§279Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ὥστε διωρθώθησαν τὰ πράγματα.

§280Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Τώρα θὰ διορθωθοῦν, διότι τὸ ἀπῄτησαν οἱ ξένοι, διότι εἶναι καὶ ζήτημα βαγονίων, νὰ ὁρισθῇ ἐπακριβῶς τὶ ποσὸν θὰ εἰσαχθῇ.

§281Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Λησμονεῖτε, ὅτι τὰ ἐγύρισαν πίσω;

§282Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ἐὰν πάρετε δελτία, θὰ ἴδητε, ὅτι εἶναι γαλλιστὶ καὶ ἑλληνιστὶ συντεταγμένα. Δὲν εἶναι ὅλα τὰ λάθη ἐκείνων, εἶναι καὶ ἰδικά μας.

§283Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ὥστε, καθ’ ὑμᾶς, ἡ στενοχωρία τῆς Φλωρίνης ὀφείλεται εἰς τὴν μὴ ἀνάμιξιν τῶν ξένων.

§284Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Δέν εἶναι ὀρθὸν νὰ ζητῶμεν δικαιολογίας διὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχομεν ἀνάγκην νὰ δικαιολογήσωμεν.

§285Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἡ ἀνάμιξις τῶν ξένων συνεπήγαγε τὴν παρεμπόδισιν τῆς ἐλευθέρας κυκλοφορίας καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν, παρὰ νὰ συνεπαγάγῃ τὰ ἄτοπα, διὰ τὰ ὁποῖα δικαίως διαμαρτυρόμεθα. Ὅταν δὲ ἔφθασαν πλέον, κατόπιν τῆς ἀναμίξεώς των, εἰς τὸ ἀπροχώρητον, ἠναγκάσθησαν νὰ δώσωσι χεῖρα βοηθείας εἰς τοὺς πληθυσμοὺς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔπασχον ἐξ αἰτίας τῆς παρεμβάσεως.

§286Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Καὶ ὁ κ. Βουλευτής εἶπεν, ὅτι ἡ παρέμβασις τοὺς ἔσωσε.

§287Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Δὲν εἶπον αὐτό, ἀλλὰ κἄτι τι ἀνάλογον.

§288Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐὰν καθορίσητε τὰς περιόδους, θὰ ἴδητε, ὅτι θὰ φθάσητε εἰς αὐτὸ τὸ συμπέρασμα, δηλαδή, ἔχομεν μίαν περίοδον, ἡ ὁποία εἶναι ὁμαλὴ, πρὸ τῆς καθόδου τῶν ξένων, ἔχομεν μίαν περίοδον στενοχωρίας ἀπὸ τῆς παρεμποδίσεως τῆς ἐλευθέρας κυκλοφορίας, κατόπιν δέ, ὅταν ἡ στενοχωρία ἔφθασεν εἰς τὸ ἀπροχώρητον, ἔχομεν τήν ὑποχώρησιν τῶν ξένων, ἀπέναντι τῶν ἀναγκῶν τῶν πληθυσμῶν.

§289Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Καὶ δὲν εἶναι, Κύριοι, ἡ δυσχέρεια αὕτη τῆς διανομῆς, ἡ ἀπροβλεψία περὶ τὸν ἔγκαιρον ἐφοδιασμὸν τοῦ τόπου, ὥστε νὰ δύνανται εὐκόλως τὰ διάφορα κέντρα νὰ προμηθεύουν εἰς τοὺς διαφόρους τόπους τὰ ἀναγκαῖα τρόφιμα. Ἔχομεν καὶ ἄλλην πληγήν, τὸ ζήτημα τῆς μεταφορᾶς τῶν ἐμπορευμάτων, ὅπου οἱ ξένοι, ἵνα ἀσκῆται ἔλεγχος, ἐπεμβαίνουν καὶ ἀπαιτεῖται πρῶτον, ὅπως ἡ ἰδική μας ἐπιτροπὴ συντάξῃ κατάλογον τῶν ἐξακτέων ἐμπορευμάτων.

§290Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Δὲν πρόκειται πλέον περὶ τῆς ἐδῶ ἐπιτροπῆς.

§291Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ὄχι.

§292Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Διασαφήσατέ το.

§293Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ἐγώ, κ. Ὑπουργέ, δὲν τὴν γνωρίζω τὴν ἐδῶ ἐπιτροπήν, ὁμιλῶ ἀντικειμενικῶς, μὲ θυμὸν ἴσως, διότι εἶδον τὶ ὑποφέρει ὁ πληθυσμὸς τοῦ Νομοῦ μου. Μίαν φορὰν μόνον ἐπῆγα εἰς τὴν ἐνταῦθα ἐπιτροπήν, μετὰ τὴν ἄφιξιν τῆς Ἀμερικανικῆς ζακχάρεως, ὅταν ἀπεφασίσατε, ὅπως ἡ κυκλοφορία τῆς ζακχάρεως ταύτης ἐν Παλαιᾷ Ἑλλάδι ἢ ἐλευθέρα, οὐχὶ ὅμως καὶ ἐν τῇ Νέᾳ Ἑλλάδι. Καὶ εἴπατε, ὅτι διὰ νὰ εἰσαχθῇ εἰς τὴν Ν. Ἑλλάδα ζάκχαρις, ἀπαιτεῖται ἄδεια εἰδική. Ὅταν, λοιπόν, ἀπεφασίσθη ἡ ζάκχαρις νὰ εἰσάγηται εἰς τὴν Νέαν Ἑλλάδα δι’ εἰδικῆς ἀδείας, ἡμεῖς διεμαρτυρήθημεν καὶ ἑβδομήκοντα Βουλευταὶ ὑπεγράψαμεν σημείωμα διὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, εἴπομεν δέ, ὅτι αὐτὸ θὰ καταλήξῃ πάλιν εἰς βάρος τῶν Νέων Χωρῶν. Τί δὲ ἐπληροφορήθην τώρα τελευταίως; Ὅτι ἐκρατήθη ἐκείνη ἡ ζάκχαρις ἐδῶ καὶ ἐλαχίστη ἀπεστάλη εἰς τὰς Νέας Χώρας. Τί δὲ εἶχε συμβῇ; Ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ζακχάρεως ἐκείνης τῆς Ἀμερικανικῆς, τῆς εὐθηνοτέρας, ἡ ὁποία ἐκρατήθη ἐδῶ, ὡρίσθη καὶ ἀστυνομικὴ διατίμησις ἐν Θεσσαλονίκῃ μὲ ἀνάλογον τιμήν, χωρὶς νὰ ὑπολογισθοῦν καὶ αἱ τιμαὶ εἰς ἃς εἶχον ἀγοράσει οἱ αὐτόθι ἔμποροι καὶ οἱ ναῦλοι. Οἱ ἔμποροι τότε, οἱ ὁποῖοι δὲν εὑρέθησαν μὲ ζάκχαριν ἐξ Ἀμερικῆς, ἐπρόκειτο νὰ ζημιωθοῦν, διότι δὲν εἶχον τὴν ζάκχαριν τόσην εὐθηνήν, ὅσον ἦτο ἡ Ἀμερικανικὴ καὶ κρατοῦν τὴν ζάκχαριν καὶ γίνεται εἰς τὰς Νέας Χώρας τώρα, ὅ,τι ἐγίνετο εἰς μίαν περίλαμπρον ἐποχὴν ἐδῶ, ὅπου ὁ καθεὶς ἐκρατοῦσε λίγην ζάκχαριν καὶ τὴν ἐπωλοῦσεν ὅσον ἤθελεν. Ὑποθέτω δέ, ὅτι δέν εἶναι δυνατὸν οἱ ἔμποροι αὐτοὶ νὰ καταδιωχθοῦν καὶ ἐπὶ αἰσχροκερδείᾳ, διότι λέγουν· ἡμεῖς δὲν κρύπτομεν τὸ ἐμπόρευμα, διὰ νὰ προκαλέσωμεν αὔξησιν τῆς τιμῆς αὐτοῦ, ἀλλὰ τὸ κρατοῦμεν, διότι ὑφίσταται ἐλάττωσιν ἡ περιουσία μας, ἂν πωλήσωμεν μὲ τὴν ἀστυνομικὴν διατίμησιν, ἥν ἐθέσατε αὐθαιρέτως. Ἔλεγον, λοιπόν, κ. Συνάδελφοι, ὅτι ὑπάρχει καὶ ἡ δυσχέρεια τῶν βαγονίων, ἡ ὁποία ἔφερε πρόσθετα ἄτοπα. Μερικὰ πρόσωπα κατορθώνουν καὶ λαμβάνουν τὰ βαγόνια, διὰ τὸ ὁποῖον δὲν θὰ εἶχε τις τίποτε νὰ εἴπῃ, ἂν δὲν κατεδιώκοντο συστηματικῶς μερικοὶ ἔμποροι, οἱ ὁποῖοι βλέπουν τὴν πελατείαν αὐτῶν καταστρεφομένην, ἄλλα δὲ πρόσωπα εἰσερχόμενα εἰς τὴν θέσιν των τὴν ἐμπορικήν, τὴν ὁποίαν κατώρθωσαν νὰ ἀποκτήσουν, νυχθημερὸν ἐργαζόμενοι καὶ μοχθοῦντες, βλέπουν ἄλλους, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκουν τὰ μέσα καὶ λαμβάνουν τὰ βαγόνια διὰ νὰ μεταφέρουν τὰ ἐμπορεύματά των...

§294Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐξηγήσατέ το αὐτό, διότι ἀφορᾷ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας.

§295Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Θὰ σᾶς τὸ ἐξηγήσω. Διὰ νὰ δοθῇ ἕνα βαγόνι, πρέπει νὰ καταχωρισθῇ τὸ ὄνομα τοῦ ἐμπόρου εἰς κατάλογον, ὅν συντάσσῃ ἡ ἐν Θεσσαλονίκῃ ἐπιτροπή, καὶ ὅταν τὸ ἐγκρίνῃ αὕτη, προεδρευομένη παρὰ τοῦ Νομάρχου, τίθεται ὑπὸ τὴν ἔγκρισιν τῶν ξένων. Ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ εἰς τὸν κατάλογον ἐκεῖνον, δὲν δύνανται οἱ ξένοι νὰ ἐγκρίνωσιν.

§296Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Παρακαλῶ, καθορίσατέ το, διὰ νὰ ἐννοήσωμεν.

§297Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Σᾶς τὸ ἐξήγησα, ἀλλὰ δὲν εἶναι τῆς ἁρμοδιότητός σας.

§298Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν τὸ λαμβάνω τὸ ζήτημα ὡς προσωπικόν, ἀλλὰ σᾶς παρακαλῶ νὰ καθορίσητε, πῶς λαμβάνει χώραν ἡ δυσχέρεια, ὑπὸ τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται ἡ κυκλοφορία.

§299Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Διὰ νὰ πάρῃ κανεὶς ἕνα βαγόνι, πρέπει νὰ ἀποτανθῇ πρῶτον εἰς τὴν ἐπιτροπήν, τὴν προεδρευομένην ὑπὸ τοῦ κ. Νομάρχου Θεσσαλονίκης....

§300Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Παρακαλῶ, οἱ πλεῖστοι τῶν κ. κ. Συναδέλφων δὲν εἶναι ἐν γνώσει τοῦ τρόπου, μὲ τὸν ὁποῖον διανέμονται αἱ ἅμαξαι πρὸς μεταφορὰν τῶν ἀναγκῶν ὅλου τοῦ πληθυσμοῦ. Ἰδοὺ τί συνέβη. Ἀρχικῶς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας ἀνέλαβε τὸ καθῆκον αὐτό, κατὰ λόγον τῶν αἰτήσεων, αἱ ὁποῖαι ὑπεβάλλοντο, νὰ χορηγῇ ἁμάξας τοῦ σιδηροδρόμου, ὥστε νὰ μεταφέρωνται ὅλα τὰ εἴδη, τὰ ἀναγκαῖα, εἰς τοὺς πληθυσμούς. Ἀλλ’ ἤρξατο νὰ γένηται μία κερδοσκοπία, ἀφορῶσα τὴν παροχὴν τῶν ἁμαξῶν αὐτῶν, καὶ τότε τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας δὲν θὰ ἐπήρκει εἰς τὸ νὰ ἀποκρούσῃ αὐτὴν τὴν κερδοσκοπίαν. Ἐθεώρησα δέ, ὅτι ἦτο ἐνδεδειγμένον αἱ ἀρχαί, αἵτινες ἦσαν ἐπὶ τόπου, νὰ ἀναλάβωσι τὸ καθῆκον τῆς διανομῆς καὶ τὸ μέσον τῆς μεταφορᾶς τῶν τροφίμων εἰς τοὺς πληθυσμούς ἐκείνους, ἀνέθηκα δὲ τὴν φροντίδα εἰς τὸν Νομάρχην Θεσσαλονίκης, ἄξιον πάσης ἐμπιστοσύνης, καθοδηγήσας αὐτὸν εἰς τὸ τρόπον, καθ’ ὃν ἔπρεπε νὰ γίνῃ ἡ διανομὴ ὥρισα, ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἓν βιβλίον ἐγγραφῆς, κατὰ λόγον δὲ τῆς προτεραιότητος τῶν ἐγγραφῶν, νὰ χορηγῶνται αἱ προμήθειαι. Οὕτως διεξήγετο ἡ ὑπόθεσις ἐπὶ τῇ ἀληθεῖ ἱκανοποιήσει ὅλων τῶν ἀξιώσεων μέχρι τῆς ἐποχῆς, καθ’ ἣν ἡ ἐπίδρασις καὶ ἡ παραβίασις τῶν ξένων ἐπεξετάθη. Ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης πλέον, ἔχομεν δύο ἀρχάς, ἔχομεν, δηλαδή, τὴν Ἑλληνικὴν ἀρχήν, τὸν Νομάρχην, ὁ ὁποῖος ἐξακολουθεῖ νὰ διανέμῃ τὰς ἁμάξας πρὸς μεταφορὰν τῶν τροφίμων, κατὰ λόγον τῆς προτεραιότητος τῶν ἐγγραφῶν, ἀλλ’ ἔχομεν καὶ τὴν ξένην ἀρχήν, ἡ ὁποία δὲν θὰ ἀποκρύψω ἀπὸ ὑμᾶς, ὅτι εὑρίσκει πρόχειρον τὴν κερδοσκοπίαν καὶ ἡ ὁποία εὐνοεῖ τοὺς κερδοσκόπους.

§301ΓΡ. ΕΥΣΤΡΑΤΙΑΔΗΣ. Ἕλληνας κερδοσκόπους!

§302Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία, ὅτι τοὺς παρακινοῦσι τοὺς ξένους κερδοσκόποι, τοὺς ὁποίους δυνάμεθα νὰ χαρακτηρίσωμεν ὡς προδότας. (Χειροκροτήματα καὶ ἐπιδοκιμασίαι).

§303Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Λοιπόν, πρὸ ὀλίγου ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι τὰ βαγόνια δίδονται κατὰ χρονολογικὴν σειρὰν τῶν αἰτήσεων. Εἶναι μία πρακτική, ἡ ὁποία, δυστυχῶς, ἐφαρμόζεται, ἢ μᾶλλον ἐφηρμόζετο μέχρις ἐσχάτων, πρακτική, ἡ ὁποία δὲν ἦτο δυνατόν, παρὰ νὰ φέρῃ εἰς ἄτοπα. Δίδονται ἐλευθερίαι εἰς τὴν παροχὴν τῶν βαγονίων, ἀλλὰ δίδονται, ὅταν δύναται νὰ πάρῃ ὅλος ὁ κόσμος.

§304Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἴσως δὲν ἐξηγήθην ἀκριβῶς, διότι ἡ προτεραιότης αὕτη δὲν ἤρκει. Ἐνόουν τὴν προτεραιότητα, ἀλλ’ ἐν διανομῇ ἴσῃ, δηλαδή, καθ’ ὅσον τις ἤθελε ζητήσει 30 βαγόνια, τὰ ὁποῖα δὲν ἦτο δυνατὸν αὐθωρεὶ νὰ φορτωθῶσι, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ αἴτησίς του αὕτη, εἰ μὴ ἐν ἀναλογίᾳ πρὸς τὰς ἄλλας αἰτήσεις καὶ ἑπομένως ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἐζήτει τριάκοντα, δὲν λαμβάνει παρὰ δύο καὶ τὰ ἄλλα τρία, τέσσαρα, ἔμενον εἰς τὴν θέσιν των. Τοὐλάχιστον δὲν γνωρίζω, κατὰ πόσον αἱ ὁδηγίαι, αἱ ὁποῖαι διεβιβάσθησαν εἰς τὸν Νομάρχην, ἐξετελέσθησαν, ἀλλὰ δύναμαι νὰ σᾶς φέρω τὰ ἔγγραφα τοῦ Ὑπουργείου νὰ τά καταθέσω καὶ θά ἴδητε, ὅτι τοιαῦται ὑπῆρξαν αἱ ὁδηγίαι, αἱ δοθεῖσαι πρὸς τὸν Νομάρχην· ἔχω δὲ τὴν πεποίθησιν, ὅτι θὰ ἔπραξε πᾶν τὸ καθ’ ἑαυτόν. Ἀφορῶσιν ἀκριβῶς πρὸς ἐξυπηρέτησιν ὅλων τῶν πληθυσμῶν.

§305Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ εὐδοκιμήσῃ τὸ σύστημα αὐτό. Εἶναι, βεβαίως, ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἀπεδείχθη καὶ ἐκ τῆς πράξεως καὶ περισσότερον ἀπὸ 9.000 εἶναι ἡ ἀσφάλειά του.

§306Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Καὶ εἰς ὑμᾶς ἀνεκοίνωσαν τὸ ἀποτέλεσμα αὐτό.

§307Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Εἰς ἐμέ, ὄχι. Ποτέ. Οὔτε ἀνεμίχθην εἰς τὰ βαγόνια. Νὰ μὲ φυλάττῃ ὁ Θεός!

§308Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Πολλοί μοῦ διετύπωσαν παράπονα, καὶ δὲν ἠξεύρω κατὰ πόσον ἡ μνήμη μὲ ἀπατᾷ, ἀλλὰ, νομίζω, ὅτι καὶ εἰς ὑμᾶς ἔδωκα αὐτὴν τὴν ἀπάντησιν.

§309Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ἐγώ, ἐν Ἀθήναις, περὶ βαγονίων δὲν ὡμίλησα ποτὲ, οὔτε ἐζήτησα τοιαῦτα δι’ οὐδένα, ὡμίλησα τελευταῖον κατ’ ἀνάγκην, εὑρισκόμενος ἐν Θεσσαλονίκῃ, διότι εἶχον καθ’ ἑκάστην πληθὺν συμπολιτῶν μου ταξειδευόντων ἀπὸ τὰ μέρη ἐκεῖνα διὰ νὰ φροντίσωσι περὶ τῶν κοινοτήτων αὐτῶν. Λοιπόν, ἐπειδὴ εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ἐξακολουθήσῃ ἀκόμη ἰσχῦον τὸ σύστημα αὐτό, εἶχον νὰ παρατηρήσω, ὅτι δὲν πρέπει καθόλου νὰ λαμβάνωνται ὑπ’ ὄψιν αἱ αἰτήσεις αὐταὶ κατὰ σειρὰν προτεραιότητος, διότι τὶ συνέβη; Πολλοὶ ἔμποροι ὑπέβαλον ἐκ τῶν πρώτων πληθὺν αἰτήσεων καὶ τώρα βλέπετε, ὅτι ἄνθρωποι, ποὺ δὲν εἶχον καμμίαν σχέσιν μὲ τὸν τόπον ἐκεῖ — ἐννοῶ τὸν Νομόν μου — φέρουσι βαγόνια καὶ τὰ ἐμπορεύονται. Καὶ ἐγὼ ἐμπορεύομαι οὕτως, διότι, ὅταν θὰ πάρῃ τις βαγόνιον, ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας, ἔχει τὴν πώλησιν εὔκολον, εἶναι ἀσφαλὴς ἡ πώλησις τοῦ ἐμπορεύματος. Διατί δὲν εὑρέθησαν αὐτοὶ οἱ κύριοι νὰ συμφωνηθῶσιν ἐν καιρῷ ὁμαλῷ; Τώρα ποὺ ὅταν μεταφέρουν τὸ ἐμπόρευμα, θὰ τὸ τοποθετήσουν ἀσφαλῶς καὶ εἰς συμφερούσας τιμάς; Αὐτοὶ δὲν δικαιοῦνται νὰ λαμβάνωσι βαγόνια.

§310Γ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν δικαιοῦνται, ἀλλὰ τὸ ὁρίζει ἄλλος.

§311Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ἀκόμη δὲν τὸ ἐκαταλάβατε σεῖς, κ. Συνάδελφε, διότι σᾶς εἶπον προηγουμένως, ὅτι, ἐκτὸς τῆς ἐγκρίσεως, ὑπάρχει καὶ εἷς ἄλλος ὅρος, τῆς ἐγγραφῆς εἰς τὸν κατάλογον, ὁ ὁποῖος ἀποστέλλεται πρὸς ἔγκρισιν.

§312Γ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν δὲν περιέχῃ αὐτούς, δὲν ἐγκρίνονται.

§313Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Τότε θὰ εἰπῇ, ὅτι ἐγὼ δύναμαι νὰ σᾶς εἴπω τοῦτο, ὅτι τὴν πρώτην ἡμέραν τῆς ἀφίξεώς μου μετέβην καὶ ἐπέμεινα, ὅπως δοθῶσι βαγόνια εἰς ὡρισμένες κοινότητας, καὶ ἰδιαιτέρως εἰς τοὺς ἀρτοποιοὺς Φλωρίνης, οἱ ὁποῖοι ἦλθον ὅλοι εἰς τὴν Θεσσαλονίκην. Μοῦ τοὺς εἶχε φέρει ὁ κ. Τσιτσεκλῆς εἰς τὸ γραφεῖόν μου καὶ εἶπεν. «ἰδοὺ Βουλευτής, ἂς τρέξῃ διὰ σᾶς»· μετέβην, λοιπόν, καὶ ἐζήτησα 6–7 βαγόνια προσωρινῶς διὰ τὰς κοινότητας αὐτὰς τὰς διαφόρους, Φλωρίνης, Καστορίας καὶ Σόροβιτς. Κατὰ καλὴν σύμπτωσιν ἦσαν ἐκεῖ οἱ ἁρμόδιοι Ἰταλοὶ ἀξιωματικοί, τοὺς ὡμίλησα μὲ τὴν γλῶσσαν τῆς εἰλικρινείας, καὶ ἠμπορῶ νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι τὰ ἐνέκριναν ὅλα. Μάλιστα. Λοιπόν, δι’ αὐτὸ ἀμφιβάλλω, ἐὰν γίνεται ἐνέργεια σκόπιμος, πρὸς διεξαγωγὴν τῶν ὑποθέσεων αὐτῶν...

§314ΓΡ. ΕΥΣΤΡΑΤΙΑΔΗΣ. Νὰ διατυπώσητε πρότασιν εὐγνωμοσύνης, κ. Συνάδελφε!

§315Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Λοιπόν, νὰ σᾶς εἴπω. Πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι ἡ διαχείρισις τοῦ ζητήματος εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία δημιουργεῖ περισσοτέρας δυσχερείας. Κατὰ δύο τρόπους δύναταί τις νὰ ἐπιβληθῇ, ἢ διὰ τῆς δυνάμεως, ἢ διὰ τῆς διπλωματίας — ἀφοῦ θέλετε νὰ τὸ εἴπω καθαρά. Τὴν δύναμιν δὲν τὴν ἔχομεν, καὶ καθ’ ἑκάστην δηλοῦται καὶ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ὅτι δὲν εἴμεθα ἰσχυροί. Ὑπολείπεται, λοιπόν, ἡμῖν εἷς δρόμος, ὁ δρόμος τῆς μετὰ μεθοδικότητος διαχειρίσεως τῶν ζητημάτων, τῆς διπλωματικῆς θέλω νὰ εἴπω.

§316Ξ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Καὶ ἐκλιπαρήσεως καὶ τῶν Βουλευτῶν ἀκόμη!

§317Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Δὲν ἔπρεπε νὰ τὸ παρεξηγήσητε, ὡς μὴ δυνάμενος ἴσως νὰ τὸ ἀντιληφθῆτε. Θέλετε νὰ παραστήσητε, ὅτι τὰ αἴτια εὑρίσκονται ἐκεῖ. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον ἐκεῖ.

§318Ξ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Νὰ μὴ συντελῆτε εἰς τὴν ἐπαύξησιν τῶν αἰτίων.

§319Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ὄχι, ἡ σιωπὴ συντελεῖ εἰς τὴν ἐπαύξησιν τῶν αἰτίων. Ἡ σιωπὴ, ἡ ὁποία συντελεῖ εἰς τὴν καταστροφὴν τοῦ κόσμου.

§320Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Καὶ ἐγὼ σᾶς βεβαιῶ, ὅτι Ἕλληνες εἶναι οἱ προδόται, ἑπομένως, ἐκεῖνοι ἀκριβῶς ἐκμεταλλεύονται τοὺς ξένους ἐναντίον τῶν ἀντιπάλων των. Αὐτὰ εἶναι τὰ πράγματα.

§321Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Δυνατὸν νὰ ἀπατῶμαι, Κύριοι, ἀλλ’ ἔχω σχηματίσει τὴν γνώμην, ὅτι ἐπιτηδειοτέρα διαχείρισις τῶν ζητημάτων αὐτῶν, θὰ ἠλάττωνε κατὰ πολὺ τὰ βάσανα τοῦ κόσμου. Καὶ διὰ νὰ τελειώσω...

§322Γ. ΠΟΛΥΓΕΝΗΣ. Δόξα σοι ὁ Θεός!

§323Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ἐὰν δὲν σᾶς ἀρέσῃ, δύνασθε νὰ ἐξέλθητε.

§324Γ. ΠΟΛΥΓΕΝΗΣ. Ἀρκετὰ μᾶς ἐζαλίσατε.

§325Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Διότι εἶσθε ἐξ ἐκείνων, ὁ ὁποῖος τελειώνετε εὐκόλως «τὶς δουλειές σας». Δι’ αὐτό, λοιπόν, εἶσθε εὐχαριστημένος. Ἡμεῖς δὲν εἴμεθα, διότι οἱ ἐκλογεῖς ἡμῶν πάσχουν τὰ πάνδεινα.

§326Γ. ΠΟΛΥΓΕΝΗΣ. Φροντίσατε νὰ τὰς τελειώνητε.

§327Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Σᾶς ἠμπόδισε κανεὶς νὰ ἐξέλθητε τῆς αἰθούσης, ἀφοῦ τὸ θέμα σᾶς κουράζει;

§328Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Θὰ ὑποδείξητε σεῖς πρὸς τοὺς Βουλευτὰς νὰ ἐξέλθωσι; Δὲν εἶναι τρόπος αὐτός!

§329Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Δὲν ἐζήτησε κανεὶς προστάτην! Δὲν ἐπιτρέπω εἰς κανένα νὰ μὲ διακόπτῃ. Λοιπόν... Λοιπόν, προσθέτω, ὅτι ἐξακολουθεῖ καὶ παρ’ ἡμῖν τὸ σύστημα τῆς ἀποστολῆς ἀλεύρων, ὅταν ὑπάρχουν τοιαῦτα. Τὸ σύστημα αὐτὸ ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ λόγον ὑπάρξεως εἰς ἄλλα μέρη, εἰς τὸν Νομὸν μας ὅμως δὲν ἔχει λόγον ὑπάρξεως, ἐκεῖ πρέπει νὰ στείλητε σῖτον, διότι εἰς δύο κέντρα, εἰς Φλώριναν καὶ Καστορίαν, ὑπάρχουσι μῦλοι, οἱ ὁποῖοι ὑπὸ πολὺ συμφερωτέρους ὅρους δύνανται νὰ ἀλέσωσιν. Αὐτὸ εἶναι ἀποδεδειγμένον, ὅτι θὰ κοστίσῃ τὸ ἄλευρον κατὰ 2 καὶ 3 λεπτὰ εὐθηνότερον ἀπὸ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον κοστίζει τώρα, συνεπῶς ὁ πληθυσμὸς θὰ ὠφεληθῇ δύο καὶ τρία λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν, τὸ ὁποῖον εἶναι κἄτι τι. Δύναμαι νὰ σᾶς ἀναφέρω, ὅτι μόνον ἡ μεταφορὰ ἀπὸ Σόροβιτς εἰς Καστορίαν κοστίζει 13–15 λεπτὰ, εἶναι δὲ σκληρὸν νὰ προστίθενται καὶ ἄλλα βάρη διὰ νὰ ἀλέθηται ὁ σῖτος ἐν Θεσσαλονίκῃ. Δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους, Κύριοι, νομίζω, ὅτι πρέπει ἐφεξῆς νὰ ἀποδοθῇ περισσοτέρα σημασία ἐκείνης, ἡ ὁποία ἀπεδόθη μέχρι σήμερον εἰς τὸ ζήτημα τῆς διανομῆς τῶν τροφῶν, διότι ἄλλως ὁ λαὸς θὰ ἐξακολουθῇ νὰ ὑποφέρῃ καὶ ὑπεύθυνος θὰ εἶναι ἡ Κυβέρνησις.

§330Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ἡ διεξαγωγὴ τῆς ἐπὶ τοῦ προκειμένου συζητήσεως, ἠδύνατο νὰ γίνῃ κατὰ τρόπον τοιοῦτον, ὁποῖος ἐφάνη ἐξ ἀρχῆς, ὅτι ἔμελλε νὰ τεθῇ ἐντὸς τῶν ὁρίων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα εἶχον θέσει καὶ οἱ Βουλευταί, οἱ ἀνοίξαντες τὴν συζήτησιν αὐτὴν καὶ ὁ Ὑπουργός, ὁ ἀποδεχθεὶς ἀπόψε, παρὰ τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν καὶ παρὰ τὸν Κανονισμόν, νὰ ἐπεκταθῇ ἡ συζήτησις, ἕνεκα τοῦ ἐνδιαφέροντος καὶ τῆς σπουδαιότητος τοῦ ζητήματος. Ἡ συζήτησις, λέγω, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ διεξαχθῇ κατὰ τὸν ἑξῆς τρόπον. Νὰ παρελάσωσιν ἀπὸ τοῦ βήματος οἱ ἐξ ἀρχῆς ἐγγραφέντες καὶ κατόπιν οἱ ζητήσαντες τὸν λόγον καὶ νὰ ἐκθέσωσι τὰς ἀντιλήψεις των ὡς πρὸς τὰς ἐλλείψεις καὶ τὴν διενέργειαν τῆς διανομῆς τῶν τροφίμων, ὅσον τὸ δυνατὸν ἄνευ ἀγανακτήσεων, οὐχὶ ἀδικαιολογήτων καὶ μὲ γεγονότα κατονομαζόμενα, οὕτως ὥστε ἐξ ὅλης τῆς συζητήσεως ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ἀπεκόμιζεν ἐντυπώσεις, αἱ ὁποῖαι ἴσως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ σχηματισθῶσιν ἐκ τῆς καθημερινῆς ἐπικοινωνίας Βουλευτῶν καὶ Ὑπουργοῦ, εἴτε διότι δὲν δύνανται, εἴτε διότι δὲν θέλουσιν οἱ Βουλευταὶ νὰ ὑπάγωσιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ νὰ ἐκθέσωσιν αὐτάς εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν. Δυστυχῶς, ὁ τρόπος οὗτος δὲν ἐτηρήθη. Ἠρχίσαμεν εὐθὺς ἀπ’ ἀρχῆς νὰ ζητῶμεν εὐθύνας καὶ τὰς εὐθύνας τὰς ἐζητήσαμεν κατὰ τρόπον παράδοξον. Ἀρκετοὶ ἐκ τῶν ὁμιλησάντων, ἴσως οἱ περισσότεροι, εἶπον, ὅτι δὲν ὑπάρχει κανὲν πταῖσμα εἰς βάρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἶναι ἐκτὸς πάσης εὐθύνης καὶ ἀνώτερος πάσης μομφῆς, ἀλλ’ ὅτι πταίει ἡ ἐπιτροπὴ καὶ πταίουν οἱ ἐσωτερικοί μας ἐχθροὶ καὶ οἱ ἐξωτερικοί μας δυσηρεστημένοι. Καὶ τοιουτοτρόπως τὸ ζήτημα ἐξετοπίσθη καὶ δὲν ἠδυνήθημεν νὰ καταλήξωμεν εἰς θετικόν τι ἀποτέλεσμα. Κατόπιν ὅλης αὐτῆς τῆς συζητήσεως, ὅσον ἀφορᾷ τὸ καθαρῶς ἐσωτερικὸν ζήτημα, τὸ κοινοβουλευτικόν, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, καλῶς ἢ κακῶς πράττων, κατὰ τὴν ἀντίληψίν του, ἐθεώρησε καλὸν νὰ καλύψῃ τὴν ἐπιτροπὴν διὰ τοῦ κύρους τῆς θέσεώς του καὶ τῆς πρὸς αὐτὸν γενικῆς ἐκτιμήσεως, εἰπὼν, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ πράττει πᾶν τὸ δυνατόν, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ εὑρεθεῖσα ἐνώπιον τοῦ βαρυτάτου αὐτοῦ καθήκοντος, τὸ ὁποῖον ἀνετέθη εἰς αὐτήν, ἐπολλαπλασίασε τὰς δυνάμεις της, διὰ νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς προσδοκίας τῆς Κυβερνήσεως. Ἀπέναντι τῆς τοιαύτης ὑπουργικῆς ἀντιλήψεως, ἐὰν παρατάξωμεν ὅλας τὰς ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἐκτοξευθείσας κατηγορίας κατὰ τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς καὶ κατὰ τῆς ἐπιτροπῆς ἐν τῷ συνόλῳ αὐτῆς, θὰ ἴδωμεν, ὅτι ἡ πλειοψηφία, τοὐλάχιστον τῆς Βουλῆς, ἵνα μὴ εἴπω ἡ παμψηφία, εὑρίσκει, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ δὲν ἐκτελεῖ τὸ καθῆκόν της· οὐχί, ὅπως ἴσως τινές ἀπεδέχθησαν, ἕνεκα κακῆς πίστεως, διότι, ἂν ὑπῆρχεν αὐτὴ ἡ κακὴ πίστις, τὴν ὁποίαν μεταδίδουν Βουλευταὶ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, καὶ δὲν ἤθελεν αὕτη νὰ ἄρῃ ἐκ τοῦ μέσου τὴν κακὴν ταύτην πίστιν τῶν ὑπαλλήλων της, θὰ ἦτο ἐν κακῇ πίστει αὐτὴ ἡ Κυβέρνησις. Ἐφ’ ὅσον, λοιπόν, τίθεται αὐτὸ τὸ θέμα τῆς κακῆς πίστεως, μένει τὸ ἄλλο, τὸ ἀρκετὰ ἐλαφρυντικὸν ἀπὸ ἀπόψεως ἠθικῆς, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ πράττει ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ πράξῃ, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἐπαρκής, ὥστε νὰ μὴ δημιουργῇ τὰ παράπονα, τὰ ἀκουόμενα καθ’ ἑκάστην. Τί ἐπιβάλλεται τώρα νὰ σκεφθῇ ἡ Κυβέρνησις; Ἐὰν ἐπρόκειτο ἀπόψε νὰ τεθῇ ζήτημα ἐμπιστοσύνης εἰς βάρος τῆς ἐπιτροπῆς, ἀσφαλῶς θὰ ἐλάμβανε ψῆφον μομφῆς ἡ ἐπιτροπή, διότι ὅλοι ὅσοι παρῆλθον ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἐξεφράσθησαν ἐναντίον τῆς ἐπιτροπῆς. Ἐφ’ ὅσον ὅμως ἡ Κυβέρνησις καλύπτει τὴν ἐπιτροπὴν, ἡ Βουλὴ ὑποχωροῦσα εἰς τὴν ἀντίληψιν τῆς Κυβερνήσεως δὲν θέτει ζήτημα ἐμπιστοσύνης δι’ ἕνα καθαρῶς ἐσωτερικὸν θέμα. Μένει, λοιπόν, ὡς ἐξαγόμενον ὅλης αὐτῆς τῆς συζητήσεως, ὅπως χρησιμοποιηθῇ ἡ ἐξ αὐτῆς ἐντύπωσις παρὰ τῇ Κυβερνήσει, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ εἶναι ἀνεπαρκής, τοὐλάχιστον, ἵνα μὴ εἴπω τι ἄλλο, καὶ ἐφ’ ὅσον εἶναι ἡ ἐπιτροπὴ ἀνεπαρκής, θὰ εἶναι δὲ ἀφεύκτως τοιαύτη καὶ μετὰ τὴν ὑπὸ τοῦ 15ου ἄρθρου τοῦ σχετικοῦ νόμου προβλεπομένην καὶ πρὸ ὀλίγου ἐπαγγελθεῖσαν ἵδρυσιν ἐποπτικοῦ συμβουλίου καὶ μετὰ τὴν συμπλήρωσιν τῶν Νομαρχιακῶν ὑποεπιτροπῶν, ἐπιβάλλεται συντονωτέρα ἐκ μέρους τοῦ ὑπευθύνου Ὑπουργοῦ ἐπίβλεψις τῆς ἐπιτροπῆς, ἵνα ἐκτελέσῃ καλλίτερον τὸ μέγα καὶ δύσκολον αὐτῆς ἔργον. Ἔρχεται ὅμως καὶ ἄλλη δυσχέρεια. Ἡ δυσχέρεια αὐτὴ ὀφείλεται εἰς τὰς περιστάσεις, αἱ ὁποῖαι ἐπεβάρυναν τοὺς κυριωτέρους, καθ’ ὃ κοινοβουλευτικωτέρους ἐκ τῶν Ὑπουργῶν τῶν ἀποτελούντων τὴν σημερινήν Κυβέρνησιν μὲ διπλᾶ Ὑπουργεῖα· μὲ ἀντιμετώπισιν ἐξαιρετικῶν περιστάσεων, μὲ ἐκτάκτους ἀνάγκας, ἐσωτερικὰς καὶ ἐξωτερικάς, καὶ δὲν τοῖς δίδεται ὁ ἀπαιτούμενος ὑλικὸς χρόνος, ἵνα δυνηθῶσι νὰ ἐπιτελέσωσιν αὐτὸ τὸ ἔργον, ὅσον τὸ δυνατὸν εὐσυνειδητότερον. Δὲν θὰ ἤθελον ἄλλοτε καλλίτερον ὅλοι οἱ Βουλευταὶ, παρὰ νὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἔχουν τὸν σημερινὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, εἰδικῶς καὶ διαρκῶς ἀπησχολημένον μὲ αὐτὸ τὸ ἔργον τῆς ἐπιτροπῆς, ὑπὸ τὸν ὅρον νὰ μὴ ἔχῃ συγχρόνως τήν ἐπίβλεψιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, οὔτε τὴν ἀπασχόλησιν μὲ τὰ καθημερινὰ συμβούλια, οὔτε καὶ μὲ αὐτὰς τὰς κομματικὰς αὐτοῦ ὑποχρεώσεις, διότι πᾶς πολιτικὸς ἀνὴρ ὀφείλει καὶ αὐτὰς νὰ ἀντιμετωπίσῃ, ὄχι μόνον δι’ ἀτομικόν του λογαριασμόν, ἀλλὰ καὶ διὰ τὸ γενικὸν πολιτικὸν συμφέρον. Καὶ ὅμως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὡς προϊστάμενος τῆς ἐπιτροπῆς τῶν τροφίμων, διαθέτει ὀλίγας ὥρας τῆς ἡμέρας, ὄχι τόσον διὰ τὴν ἐπίβλεψιν τῆς ἐπιτροπῆς, ὅσον κυρίως διὰ τὰς ἀκροάσεις τῶν Βουλευτῶν. Καὶ ὁ τρόπος, καθ’ ὃν διεξάγεται ἡ ἀκρόασις αὕτη τῶν Βουλευτῶν ἀπὸ τοὺς Ὑπουργοὺς σήμερον, ὁμοιάζει μὲ μίαν παράδοσιν, τὴν ὁποίαν ἔχω ἀκούσει ἀπὸ τὰς γραίας, ὅταν ἤμην μικρὸς καὶ τὴν ἐπίστευα, τότε δὲ ἀληθῆ, ὅτι τὴν παραμονὴν τῶν Θεοφανείων ἀνοίγουσιν οἱ οὐρανοὶ ἐπ’ ἐλάχιστον χρονικὸν διάστημα, μόλις ἑνὸς ἢ δύο δευτερολέπτων, εἰς τὸ διάστημα δὲ τῶν δύο αὐτῶν δευτερολέπτων, ὅ,τι προφθάσει κανεὶς νὰ ζητήσῃ τοῦ τὸ δίδει ὁ Θεός. Πολλάκις δὲ συνέβη, πειθόμενα εἰς τὰς γραίας τὰ παιδιὰ, νὰ ξενυκτῶσι τὴν παραμονὴν τῶν Θεοφανείων, περιμένοντα τὸ ἄνοιγμα τῶν οὐρανῶν. Αὐτὴ ἡ παράδοσις, τὴν ὁποίαν ἀνέφερα περὶ τῆς διαρκείας τοῦ ἀνοίγματος τῶν οὐρανῶν, ἰσχύει καὶ ὡς πρὸς τὸν χρόνον τῆς καθημερινῆς ἀκροάσεως τῶν Βουλευτῶν· ἄλλοτε, μόλις προφθάνει ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ἀκούσῃ δύο λέξεις, ἄλλοτε εἰσδύουν οἱ ὑπάλληλοι καὶ δὲν προφθάνει νὰ ἀκούσῃ τίποτε ὁ Ὑπουργός. Αὐτὸ εἶναι τὸ καθαρῶς ἐσωτερικὸν ζήτημα, ἕνεκα τοῦ ὁποίου ἡ Κυβέρνησις, δὲν πιστεύω νὰ παρεξηγηθῶ διὰ τὴν λέξιν, καταντᾷ νὰ εἶναι ἀνεπαρκής, ἀπὸ ἀπόψεως διαθεσίμου χρόνου. Ἐρχόμεθα τώρα εἰς τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔθιξεν, εἰπών, ὅτι ἡ μεγαλειτέρα δυσχέρεια, τήν ὁποίαν καὶ ἡμεῖς βλέπομεν, προκύπτει ἐκ τοῦ ὅτι τὸ ποσὸν τῶν εἰσαγομένων τροφίμων εἶναι ὡρισμένον καὶ ὡρίσθη ὑπ’ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι τὴν δύναμιν νὰ μᾶς ἐπιβάλλωσιν αὐτὴν τὴν ὡρισμένην ποσότητα τῆς τροφῆς....

§331Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Τὸ σιτηρέσιον.

§332Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Τὸ σιτηρέσιον. Ἐκτὸς δὲ τῆς ὁρισθείσης κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ποσότητος τῶν τροφῶν, παρεμβάλλονται καὶ ἄλλαι γνωσταὶ δυσχέρειαι, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐν τῷ Κράτει εἰσκόμισιν τῶν τροφίμων, διὰ τῆς κρατήσεως τῶν ἀτμοπλοίων καθ’ ὁδόν, καὶ μετὰ τὴν ἄφιξιν αὐτῶν, κατὰ τὴν εἰς τὸ ἐσωτερικὸν τῆς χώρας, καὶ ἰδίᾳ τῆς Μακεδονίαν μεταφοράν, ὅπου πάντοτε παρεμβάλλονται προσκόμματα. Ὅσον ἀφορᾷ αὐτὸ τὸ θέμα, τὸ θέμα αὐτὸ συνδυάζεται μὲ τὴν καθόλου ἀντίληψιν, τὴν ὁποίαν δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν ὡς πρὸς τὴν θέσιν τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὡς πρὸς τὴν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως διεξαγωγὴν τῆς ἀνατεθείσης εἰς αὐτὴν ἐντολῆς. Τὸ ζήτημα εἶναι ἀρκετὰ λεπτόν. Δὲν νομίζω δέ, ὅτι καὶ ἡ ὥρα ἀπόψε εἶναι κατάλληλος, διὰ νὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ ἐπεκταθῶ περισσότερον. Ἁπλῶς συνδέω τὴν εὐκαιρίαν αὐτήν μὲ μίαν ἄλλην εὐκαιρίαν, ἡ ὁποία μοὶ ἐδόθη, ὅταν κατὰ πρῶτον εἰς αὐτήν τήν Βουλήν ἐνεφανίσθη ἡ Κυβέρνησις καὶ διά τοῦ Προέδρου αὐτῆς ἀνέγνωσε τάς γνωστάς δηλώσεις της. Εἰς τὰς δηλώσεις ἐκείνας ἔκαμνε λόγον, ὅτι, δυστυχῶς, μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους καὶ τῶν Δυνάμεων τῆς Συνεννοήσεως ὑπάρχουσι πολλαὶ παρεξηγήσεις, ὑπάρχουσι πολλαὶ παρενοήσεις, αἱ ὁποῖαι δυσχεραίνουσι τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ τότε, δὲν ἐνθυμοῦμαι καλῶς, ἄν καὶ ἄλλοι ἴσως Συνάδελφοι, ἐζήτησαν τοῦτο, ἐνθυμοῦμαι ὅμως, ὅτι ἐγὼ εἶχον παρακαλέσει τὴν Κυβέρνησιν νὰ μᾶς ἐξηγήσῃ, ἐφ’ ὅσον ἐπέτρεπον τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα, ποῖοι εἶναι οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι ἐγέννησαν αὐτὰς τὰς παρεξηγήσεις. Συγχρόνως ἡ Κυβέρνησις, μετὰ τὰς γραπτὰς δηλώσεις τοῦ κ. Προέδρου αὐτῆς, εἶπε δηλώσει τότε προφορικῶς διὰ τοῦ ἀξιοτίμου ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργοῦ, ὅτι ἡ οὐδετερότης δὲν εἶναι πολιτικὴ διαρκής, δὲν εἴμεθα καταδικασμένοι, δηλαδή, νὰ ἔχωμεν πάντοτε οὐδετερότητα καὶ ὅ,τι θέλει ἄς γίνῃ, παρ’ ὅ,τι ἡ οὐδετερότης ἐπιβάλλεται ἐκ λόγων συνέσεως καὶ ἐπιφυλακτικότητος πρὸς καλλιτέραν περιφρούρησιν τῶν ἐθνικῶν ἡμῶν συμφερόντων καὶ πρὸς καλλιτέραν ἐκλογὴν τῆς πιθανῆς στιγμῆς δράσεως. Καὶ ἐφ’ ὅσον, ἔλεγον ἐγὼ τότε, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν λέγει, ὅτι εἶναι πιθανὴ ἡ ἔξοδος ἐκ τῆς οὐδετερότητος, ἡ πιθανὴ αὕτη ἔξοδος ἐκ τῆς οὐδετερότητος, κατὰ τὴν ἰδικήν μου τοὐλάχιστον ἀντίληψιν, θὰ μᾶς ἔθετε παρὰ τὸ πλευρὸν ἐκείνων ἀκριβῶς τῶν Δυνάμεων, μὲ τὰς ὁποίας εἶχον γεννηθῆ αἱ παρεξηγήσεις καὶ παρεννοήσεις, παρεκάλουν τὴν Κυβέρνησιν νὰ μᾶς δηλώσῃ ποῦ ὀφείλονται αἱ παρενοήσεις, τὶ ἔπραξε μέχρι τῆς στιγμῆς ἐκείνης διὰ νὰ ἀρθῶσιν αἱ παρενοήσεις καὶ τὶ ἠδύνατο καὶ ὤφειλε νὰ πράξῃ εἰς τὸ μέλλον, ἵνα παύσουν αἱ παρεννοήσεις, διὰ νὰ μὴ τυχὸν παρεμβληθῶσιν ἐντεῦθεν προσκόμματα κατὰ τὴν στιγμὴν τῆς δράσεως. Καὶ ταῦτα λέγων τότε, εἶχον ὑπ’ ὄψει τὴν γενικωτάτην πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως δὲν εἶχον βεβαίως ὑπ’ ὄψει τὴν διανομὴν τοῦ σίτου καὶ τὴν κατανομὴν τοῦ σιτηρεσίου. Τώρα, βλέπετε, ἔρχεται τὸ ζήτημα πολὺ εἰδικευμένον. Καὶ ἂν δὲν εἶσθε ἀκόμη εἰς θέσιν καὶ εἰς διάθεσιν νὰ μὲ παρακολουθήσητε, ὡς πρὸς τὴν γενικὴν συζήτησιν τοῦ ἀντικειμένου ἐκείνου, ὡς πρὸς τὴν συζήτησιν τῆς ὑπὸ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως διαχειρίσεως τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς, θὰ ἤρκει καὶ μόνον ἡ εἰδικευθεῖσα αὕτη περίστασις τοῦ προσδιορισμοῦ τοῦ σιτηρεσίου καὶ τῶν ἄλλων ζητημάτων περὶ τῶν δυσχερειῶν ἐν τῇ εἰσκομίσει καὶ διανομῇ τῶν τροφίμων, διὰ νὰ διατυπώσω καὶ πάλιν παράκλησιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἵνα ἐν τῷ μέτρῳ τῆς περιφρουρήσεως τῶν ἐθνικῶν συμφερόντων, δώσῃ αὐτὴ μόνη ἀφορμὴν εἰς τὸ νὰ γίνῃ μία συζήτησις ἐπὶ τοῦ προκειμένου, διὰ νὰ γνωρίσωμεν μέχρι τίνος σημείου ὀφείλομεν νὰ παραδεχθῶμεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐδημιούργησεν ἐξ ἑαυτῆς, ἀκουσίως τῶν προσώπων τῶν ἀπαρτιζόντων αὐτήν, τὰς ἐν λόγῳ δυσχερείας. Ταῦτα λέγων, ὀφείλω συγχρόνως νὰ δηλώσω τὸ ἑξῆς, ὅτι οὐχὶ μόνον ἐξ ἡμῶν τῶν νεωτέρων, οἱ ὁποῖοι εἰσήλθομεν εἰς τὴν Βουλὴν ὡς μαθητευόμενοι καὶ ἔχομεν ὅλην τήν διάθεσιν, ἵνα μείνωμεν ἐπὶ πολὺν ἀκόμη καιρόν, ὡς μαθητευόμενοι, ἀλλὰ καὶ ἐκ τῶν παλαιμάχων ἐνταῦθα πολιτικῶν τῆς Παλ. Ἑλλάδος, πιστεύω, ὅτι ὅλοι θὰ εἶναι κατὰ βάθος εὐχαριστημένοι, διότι εὑρέθησαν ἄλλοι ἐνδεδειγμένοι ὑπὸ τῶν πραγμάτων, ὅπως ἄρωσι τὸν σταυρὸν τοῦ μαρτυρίου καὶ κυβερνήσωσι τὸ Κράτος εἰς αὐτὰς τὰς δεινὰς περιστάσεις. Καὶ βεβαίως οὐδεὶς θὰ ἤθελεν εὐκόλως νὰ σταυρωθῇ εἰς αὐτὰς τὰς περιστάσεις καὶ νὰ ὑποκαταστήσῃ ὑπευθύνως τοὺς σήμερον κυβερνῶντας. Δὲν ὑπάρχουσι, λοιπόν, προσωπικοὶ λόγοι, δὲν ὑπάρχουσι κομματικοὶ λόγοι, ἀλλ’ ὑπάρχει μόνον διαφορὰ ἀντιλήψεως. Καὶ ὡς πρὸς τοῦτο, ἐφ’ ὅσον μένει ὁ καθεὶς ἐλεύθερος νὰ σκέπτηται καὶ ἐφ’ ὅσον θεωρεῖ ὁ καθεὶς τὸν ἑαυτόν του ὑποχρεωμένον νὰ ἔχῃ μίαν ἀντίληψιν περὶ τοῦ τρόπου, κατὰ τὸν ὁποῖον διεξάγεται ἡ πολιτικὴ ὑπὸ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, δηλαδή, ἡ ἐθνικὴ πολιτικὴ καὶ ἡ ἐξωτερικὴ καὶ ἡ ἐσωτερικὴ, αἱ ὁποῖαι ἀμφότεραι εἶναι ἀλληλένδετοι, νομίζω, ὅτι ὑπάρχουν σημεῖά τινα, τὰ ὁποῖα θὰ ἔπρεπε νὰ καθορισθῶσι, διὰ νὰ ὑπάρξῃ καὶ ἡ συνάφεια μεταξὺ Βουλῆς καὶ Κυβερνήσεως, μεγαλειτέρα, ἑπομένως, νὰ διευκολυνθῇ, τοὐλάχιστον, ἀπὸ καθαρῶς ἐσωτερικῆς, κοινοβουλευτικῆς, ἀπόψεως τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως, ἵνα φανῇ συμπαγεστέρα ἡ συνεκτικότης τῶν ἐθνικῶν δυνάμεων διὰ τοῦ σημερινοῦ κοινοβουλευτικοῦ καθεστῶτος. Καὶ εἰς τοῦτο, ὁμολογῶ, ἀτομικὴν ἑρμηνεύων ἀντίληψιν, ὅτι ἔχω πολλὰ κενὰ ἐν τῇ πεποιθήσει μου, ὡς πρὸς τὴν ἀκουσίαν, ἐπαναλαμβάνω καὶ τονίζω τὴν λέξιν, διαχείρισιν τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς ὑπὸ τῶν μελῶν τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως. Πᾶσα διαχείρισις ὑπευθύνου ἐξουσίας, καὶ αὐτῆς ἀκόμη τῆς ἐπιτροπῆς τῶν τροφίμων, περὶ τῆς ὁποίας τόσος ἐγένετο λόγος, προκαλεῖ εἰς αὐτὰς, πρὸ πάντων, τὰς ἐξαιρετικὰς περιστάσεις τριβὴν τῶν προσώπων. Τὰ πολιτικὰ ἰδίως πρόσωπα εἶναι καταδεδικασμένα πάντοτε νὰ τρίβωνται, ἀρκεῖ ἐκ τῆς τριβῆς αὐτῶν νὰ προσκομίζηται καλόν τι διὰ τὸν τόπον, νὰ παρέχηται μία ὑπηρεσία εἰς τὴν Πατρίδα. Δὲν διστάζω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι παρ’ ὅλην τὴν ἀκουσίως γενομένην ἄστοχον διαχείρισιν τοῦ ἐξωτερικοῦ ζητήματος ἐκ μέρους τῶν μελῶν τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως εἰς ὡρισμένας περιστάσεις, ἐν τῷ συνόλῳ ὅμως παρεσχέθη ἐκ μέρους των ἡ μεγαλειτέρα ὑπηρεσία, ἡ ὁποία ἦτο δυνατὸν νὰ παρασχεθῇ πρὸς τὸ Ἔθνος καὶ πρὸς τὸ Κράτος ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως. Ἐν τῇ παροχῇ ὅμως αὐτῆς τῆς ὑπηρεσίας ἐπῆλθε καὶ ἡ τριβή, τῆς ὁποίας ἔκαμον μνείαν προηγουμένως καὶ κατόπιν αὐτῆς τῆς τριβῆς ἐπιβάλλεται, ἵνα καὶ ἐκ μέρους αὐτῆς τῆς Κυβερνήσεως πλέον ὁρισθῇ ὁ καιρὸς ἑνὸς ἀπολογισμοῦ αὐτῆς τῆς τριβῆς, ἐν συγκρίσει πρὸς τὰ ζητήματα καὶ πρὸς τὰ πλέον ἐπείγοντα συμφέροντα τοῦ Ἔθνους, ὡς πρὸς τὴν περαιτέρω διεξαγωγὴν τῆς ἐθνικῆς ἡμῶν ὑποθέσεως. Δὲν θέλω νὰ ἐπεκταθῶ περισσότερον, διότι δὲν ἔχω τὸν σκοπόν, ὅπως εἶπον καὶ πρότερον, νὰ δυσχεράνω τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως. Φρονῶ, ὅτι, μέχρις ὅτου αὐτὴ ἡ Κυβέρνησις θεωρήσῃ πρόσφορον τὴν περίστασιν νὰ ὁμιλήσῃ, δὲν δυσκολευόμεθα καθόλου νὰ ἐξακολουθήσωμεν ἔχοντες εἰς τὸ σύνολον αὐτῆς, εἰς τὴν ἰδέαν, τὴν ὁποίαν ἐκπροσωπεῖ ἐν τῷ συνόλῳ αὐτῆς, τὴν ἐμπιστοσύνην, τὴν ὁποίαν ἐξ ἀρχῆς διετρανώσαμεν ἀπέναντι αὐτῆς, μὲ τὴν ἐπιφύλαξιν ὅμως πάντοτε, ὅτι αὐτὴ ἡ Κυβέρνησις θὰ πρέπῃ καὶ τὸν καιρὸν καὶ τὰ ὅρια ἐντὸς τῶν ὁποίων θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ διεξαχθῇ μία τοιαύτη συζήτησις, ἡ ὁποία πολλὰ πράγματα θὰ δυνηθῇ νὰ θέσῃ εἰς τὴν θέσιν των καὶ ἡ ὁποία θὰ διευκολύνῃ ἀκριβῶς αὐτὴν τὴν διεξαγωγὴν τοῦ κοινοῦ προγράμματος, τὸ ὁποῖον συνδέει τὴν Βουλὴν μὲ τὴν Κυβέρνησιν. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶμαι τόσον ἀσαφής, ὅσον φαίνομαι ἴσως, ἕνεκα τῆς ἐπιφυλακτικότητος, τὴν ὁποίαν ἔθεσα ὡς πρόγραμμα τῆς ὁμιλίας μου. Ἴσως ἡ συζήτησις, ἡ ὁποία εἰσήχθη ἀπόψε, ἦτο ἀκατάλληλος διὰ μίαν τοιαύτην γενικωτέραν ἐπέκτασιν αὐτῆς, ἀλλὰ τὸ ζήτημα δὲν εἶναι ἐκ τῶν μικρῶν, διότι συνδέεται ἀμέσως καὶ μὲ τὴν ἐξωτερικὴν πολιτικήν, δηλαδή, μὲ τὴν διαχείρισιν τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀπ’ αὐτῆς τῆς ἀπόψεως, νομίζω, ὅτι, ἀνεξαρτήτως τῶν ἄλλων ἐξωτερικῶν ζητημάτων, τὴν ἔρευναν τῶν ὁποίων θὰ δυνηθῶμεν νὰ ἀναβάλωμεν ἴσως καὶ δι’ ὀλίγον ἀκόμη βραδύτερον, ἐπιβάλλεται νὰ ἐπιταχύνωμεν τὴν ἐπὶ τοῦ προκειμένου συζήτησιν, ἵνα γινομένου τοῦ ἀπολογισμοῦ καὶ ἐπανερχομένης τῆς ὁποσοῦν διαταραχθείσης συναφείας τῆς Βουλῆς πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, δυνηθῇ αὕτη νὰ διεξαγάγῃ τὴν ἐξωτερικὴν πολιτικὴν μὲ ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερον κῦρος καὶ ὅσον τὸ δυνατὸν καλλιτέραν κατεύθυνσιν πρὸς τὸν ἀρχικὸν σκοπόν, τὸν ὁποῖον ἐτάξαμεν ὡς πρόγραμμά μας καὶ ἡμεῖς καὶ τὰ μέλη τῆς ὑπαρχούσης Κυβερνήσεως. (Χειροκροτήματα).

§333Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ἡ ἀξίωσις τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ Κοζάνης ἀναμφισβητήτως δύναται νὰ κριθῇ ὡς ἐντελῶς δικαία καὶ καθ’ ὅσον θὰ ἦτο δυνατὸν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐξηγήσῃ καὶ ἀναπτύξῃ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ γεγονότα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἔδωσαν ἀφορμὴν εἰς τὰς χαρακτηρισθείσας ὡς παρεξηγήσεις, ἀναμφισβητήτως θὰ ἦτο ἐπιβεβλημένη ἡ τοιαύτη συζήτησις καὶ ἐπιβεβλημέναι αἱ ἐξηγήσεις τῆς Κυβερνήσεως. Δυστυχῶς, αἱ παρεξηγήσεις δὲν εἶναι παρεξηγήσεις. Ἑκάστοτε γεννῶνται προστριβαὶ ἐξ ἀξιώσεων, αἱ ὁποῖαι καθ’ ἡμέραν προβάλλονται. Καὶ διὰ νὰ πείσω τὴν Βουλήν, θὰ ἀναφέρω ἕν τελευταῖον γεγονός, τὸ ὁποῖον εἶναι κοινῶς γνωστὸν καὶ τὸ ὁποῖον δὲν καλύπτεται ὑπὸ τῆς διπλωματικῆς ἐχεμυθείας, τὴν ὁποίαν δὲν θὰ ἤθελον νὰ παραβιάσω, ἀφοῦ λείπει ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, τὸ ζήτημα τῆς μεταφορᾶς τῶν Σέρβων. Ἦτο δυνατὸν νὰ μὴ προκύψωσιν ἐκεῖθεν προστριβαί; ἦτο δυνατὸν αἱ δῆθεν παρεξηγήσεις, νὰ μὴ ἐπιταθοῦν; Ἀναμφισβητήτως ἡ Κυβέρνησις δὲν ἦτο δυνατόν, παρὰ νὰ λάβῃ τὴν στάσιν ἐκείνην, ἡ ὁποία ἐπεβάλλετο ἐκ τῆς ἀξιοπρεπείας αὐτῆς, ἡ ὁποία ἐπεβάλλετο ἐκ λόγων γενικωτέρων, ἡ ὁποία ἐπεβάλλετο καὶ ἐξ αὐτῆς τῆς ἀνάγκης τῆς διασώσεως τῶν πληθυσμῶν τῆς χώρας ἐκ δυναμένων νὰ προκύψωσιν ἐπιδημιῶν. Εἶναι ἡ τελευταία ἀφορμὴ τῶν παρεξηγήσεων, αἱ ὁποῖαι ἐπέτειναν τὴν δυσμένειαν τῶν ξένων πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Ἀλλ’ εἴπατέ μοι, ἂς μοὶ εἴπῃ ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Κοζάνης, δὲν ἐγκρίνει τὴν πολιτείαν τὴν ἀξιοπρεπῆ, τήν ὁποίαν ἐτήρησεν ἡ Κυβέρνησις; Εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρεθῇ τις ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ἢ καὶ ἐκτὸς αὐτῆς, ὁ ὁποῖος ἤθελε κατακρίνει αὐτήν, διότι εἶπεν, ὅτι δὲν ἤθελεν ἀνεχθῆ τὴν διὰ ξηρᾶς μεταβίβασιν τῶν Σέρβων, οἱ ὁποῖοι ἔφθασαν ἐν Κερκύρᾳ καὶ κατηυλίσθησαν ἐν Κερκύρᾳ, βεβαίως, χωρὶς νὰ τὸ θέλῃ ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις καὶ χωρὶς νὰ ζητηθῇ ἡ συγκατάθεσις αὐτῆς; Αἱ παρεξηγήσεις αὗται, ἀξιότιμε Συνάδελφε, πολλαπλασιάζονται καθ’ ἡμέραν, αἱ περιστάσεις, ὑφ’ ἃς διατελοῦμεν, αἱ τῶν ξένων ἀξιώσεις, τὰς ὁποίας ἐννοοῦμεν, ὅτι πρέπει νὰ ἀποκρούωμεν, δὲν εἶναι δυνατόν, παρὰ νὰ γεννῶσι παρεξηγήσεις. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον συνιστῶμεν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ εἰς τοὺς συμπολίτας μας ἐν γένει, εἶναι, ὅπως ὑπομείνωμεν ἐπιμένοντες εἰς τὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἐχάραξεν ἡ Κυβέρνησις. Ὑπάρχει καὶ ἄλλη πολιτική, ἡ ὁποία θὰ καταστήσῃ εὐμενεῖς τοὺς ξένους πρὸς ἡμᾶς. Αὕτη εἶναι ἡ πολιτικὴ τῆς ἐξόδου τῆς οὐδετερότητος, ἀλλ’ ἡ ἔξοδος ἐκ τῆς οὐδετερότητος, θὰ μᾶς ἀγάγῃ εἰς δεινὰ καὶ στερήσεις καὶ συμφορὰς πολὺ μεγαλειτέρας ἐκείνων, τὰς ὁποίας ὑφιστάμεθα σήμερον, ἴσως ἤθελε μᾶς ἀγάγῃ εἰς τελείαν καταστροφήν. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§334Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ὀφείλω νὰ δώσω ὀλίγας ἐξηγήσεις, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἀφῆκε νὰ ἐννοηθῇ, ὅτι ἐν τῇ ῥύμῃ τοῦ λόγου μου ἐξέφρασα, τρόπον τινά, ἀποδοκιμασίαν ὡς πρὸς τὴν τηρουμένην ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως πολιτικήν...

§335Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Δέν εἶπον τοιοῦτόν τι, ἴσως ἐκ τῆς ἀποστάσεως δὲν ἠδυνήθητε νὰ ἀκούσητε ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπον. Εἶπον τὸ ἑξῆς. Ὅτι ἀναμφισβητήτως ἡ αἴτησίς σας καὶ ἡ ἀξίωσίς σας ἦτο λίαν δικαία, ἀλλὰ θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ἱκανοποιήσωμεν τὴν ἀξίωσίν σας, ἐὰν αἱ προστριβαὶ δὲν ἐγεννῶντο ἀφ’ ἑαυτῶν καὶ ἔφερον ὡς παράδειγμα τὴν τελευταίαν προστριβὴν ὡς ἐκ τῆς μεταφορᾶς τῶν Σέρβων. Ἀπέναντι δὲ τῆς στάσεως, τὴν ὁποίαν τηροῦμεν, μὴ ἔχετε οὐδεμίαν προσδοκίαν, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ εὐμένεια ἐκ μέρους τῶν καὶ ὅτι θὰ μᾶς βοηθήσουν.

§336Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ κρίνωμεν εἰς τὰς γενικὰς αὐτῆς γραμμὰς τὴν ἀπ’ ἀρχῆς μέχρις ἐσχάτων τηρηθεῖσαν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως πορείαν ἐν τῇ ἐξωτερικῇ πολιτικῇ, οὐδεμία διαφωνία θὰ ὑπῆρχε μεταξὺ τοῦ ὁμιλοῦντος καὶ τῆς Κυβερνήσεως. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐτόνισα καὶ τὸ ὁποῖον παρεκάλεσα νὰ σημειωθῇ, διότι δὲν ἤθελον νὰ μείνῃ ἄνευ τῆς δεούσης ἐντυπώσεως τὸ σημεῖον αὐτὸ τοῦ λόγου μου, εἶναι τὸ ἑξῆς. Ὅτι ἐν τῇ διεξαγωγῇ τῆς ἐθνικῆς ὑποθέσεως, ἐν τῷ ἀγῶνι, τὸν ὁποῖον διεξήγαγε καὶ διεξάγει ἡ Κυβέρνησις, ὅπως συμβαίνει καὶ εἰς πάντα ἄλλον ἀγῶνα, ὅπου ὁ διεξάγων αὐτὸν εἶναι καταδεδικασμένος νὰ τριβῇ, δέον νὰ ἐξετασθῇ μήπως ἐδημιουργήθη ἡ ἀντίληψις, ὅτι ἡ τριβὴ αὐτὴ ἔφθασεν εἰς τοιοῦτον σημεῖον, ὥστε νὰ μὴ εἶναι πλέον δυνατὸν οἱ ἐθνικοὶ αὐτοὶ παράγοντες, οἱ σημερινοὶ ὑπουργοί, νὰ ἐξακολουθήσουν μετὰ τοῦ αὐτοῦ κύρους καὶ τῆς αὐτῆς δυνάμεως νὰ διεξαγάγουν καὶ εἰς τὸ ἑξῆς τὴν ἐθνικὴν ὑπόθεσιν καὶ μήπως ἔχουσιν ἀνάγκην, ἵνα ἀνανεώσωσι δι’ ἐπικοινωνίας μεταξὺ τῆς Κυβερνήσεως καὶ Βουλῆς αὐτὸ τὸ κῦρος, τὸ ὁποῖον, κατ’ ἀνάγκην, ἡ Κυβέρνησις ἀρύεται ἀπὸ τὴν Βουλήν, διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰς ἐθνικὰς περιστάσεις.

§337ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μένει ἀκέραιον.

§338Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ἐγὼ εἰς αὐτὸ τὸ πρᾶγμα σᾶς εἶπον, ὅτι εἶμαι ἐπιφυλακτικός. Συμφωνῶ ὡς πρὸς τὰς γενικὰς γραμμὰς τῆς πολιτικῆς καὶ λέγω, ὅτι δὲν θὰ ὑπεστήριζον ἄλλην Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία θὰ ἤθελε νὰ ἀλλάξῃ τὰς γενικὰς γραμμὰς τῆς τηρητέας ἐξωτερικῆς πολιτικῆς. Ἀλλ’ ἐν τῷ τρόπῳ τῆς διεξαγωγῆς αὐτῆς, ἐπῆλθον ἀκούσιαι προστριβαί, ἐδημιουργήθησαν εἰς βάρος τῶν σημερινῶν αὐτῆς παραγόντων ἀνάγκαι τινές, αἱ ὁποῖαι καθιστῶσιν αὐτοὺς ἀδυνάτους πρὸς ἀρτίαν περαιτέρω διεξαγωγὴν τῆς ὑποθέσεως.

§339Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Ἄν ἀνεγνώριζεν αὐτὸ ἡ Κυβέρνησις, θὰ παρῃτεῖτο.

§340Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Δὲν εἶμαι, βεβαίως, εἰς θέσιν ὀλιγώτερον ἀπὸ ἄλλους νὰ ἀνομολογήσω, τὴν ἐκτίμησιν καὶ τὴν πολιτικὴν πρόνοιαν καὶ τὸν πατριωτισμὸν τῶν μελῶν τῆς Κυβερνήσεως. Ὑπὲρ πάντα ἄλλον, ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, καὶ ἐγώ, ὅτι ὅλοι ἔχουσι τὸ ἐθνικὸν συμφέρον καὶ ἐν τῷ νῷ καὶ ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτῶν, ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ τούτου· πρόκειται περὶ ὅλως ἀντικειμενικῆς τῶν πραγμάτων ἀντιλήψεως, καὶ ὄχι περὶ ὑποκειμενικῆς, διότι ὑποκειμενικῶς ὁ καθείς, ἐργαζόμενος καὶ ἐκτελῶν τὸ καθῆκόν του, δὲν ἀκούει κανένα καὶ νομίζει, ὅτι πρέπει νὰ ἐμμείνῃ καὶ νὰ θυσιασθῇ μέχρι τέλους· ἀλλ’ αὐτὸ θὰ πρέπῃ νὰ τὸ κάμῃ τις, ἐφ’ ὅσον μένει μόνος ἐν ἑαυτῷ καὶ ἐφ’ ὅσον δὲν ἔρχεται εἰς ἐπικοινωνίαν μὲ τοὺς ἄλλους παράγοντας, ἀπὸ τοὺς ὁποίους ὀφείλει νὰ ἀντλῇ τὸ κῦρος του. Ἤθελον νὰ εἴπω, ὅτι οἱ παράγοντες οἱ σημερινοί, οἱ ἐθνικοί, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται ἐπὶ κεφαλῆς τῆς διεξαγωγῆς τῆς ἐθνικῆς ἡμῶν ὑποθέσεως, ἐξακολουθοῦντες, καθ’ ὃν τρόπον τὸν διεξήγαγον μέχρι σήμερον, δηλαδή, μὴ ἐρχόμενοι εἰς ἐπικοινωνίαν μὲ τὴν Βουλὴν διότι καὶ εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς ἐμφανίσεώς των εἰς τὴν Βουλὴν δὲν ἐθεώρησαν καλὸν νὰ ἔλθωσιν εἰς τοιαύτην ἐπικοινωνίαν, ἐνδεχόμενον, λέγω, οὗτοι νὰ εὑρίσκωνται ἐν ἀπάτῃ, ἐν ἀντιλήψει τῶν πραγμάτων ὑποκειμενικῇ, ὄχι ἀντικειμενικῇ, καὶ ἑπομένως νὰ ἔχωσιν ἀνάγκην μιᾶς τοιαύτης ἐπικοινωνίας, ἥτις ἤθελε καταστήσει τὴν δρᾶσίν των προσφορωτέραν. Ἐννοεῖται δέ, ὅτι τὰ πρόσωπα δὲν παίζουσι τόσον σπουδαῖον ρόλον εἰς αὐτὴν τὴν ταξιθέτησιν τῶν πραγμάτων, διότι τὰ πρόσωπα εἶναι προωρισμένα νὰ φθείρωνται καὶ νὰ τρίβωνται καὶ τόσον εὐκολώτερον, καθ’ ὅσον τὰ ἴδια πρόσωπα τὰ χρησιμοποιοῦμεν ἐπ’ ἄπειρον. Θὰ ἦτο εὐχάριστον καὶ διὰ τοὺς νεωτέρους καὶ διὰ τοὺς παλαιοτέρους πολιτικοὺς νὰ κατορθώσωσιν ὅλοι νὰ μείνωσιν ἄνευ σταυροῦ ἐν τῷ ὤμῳ κατὰ τὴν δυσχερῆ ταύτην περίστασιν. Ἐφ’ ὅσον ὅμως τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα ἐπιβάλλουσι μίαν τόνωσιν τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, ἐγὼ τὴν παρακαλῶ ἀπ’ αὐτῆς τῆς ἀπόψεως, νὰ σκεφθῇ, μήπως ἐπέστη ἡ ὥρα νὰ γίνῃ αὐτὸς ὁ πολιτικὸς ἀπολογισμός, ἀπὸ κοινοβουλευτικῆς ἀπόψεως, διὰ τὴν καλλιτέραν διεξαγωγὴν τοῦ κοινοῦ ἡμῶν προγράμματος.

§341Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ἀναμφισβητήτως, ἡ ἐπικοινωνία πρὸς τὴν Βουλήν, δὲν εἶναι δυνατόν, παρὰ νὰ προσδώσῃ δύναμιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, Ἡ Κυβέρνησις τὴν ὑπόστασίν της τὴν ἀντλεῖ ἐκ τῆς Βουλῆς, καθ’ ὅσον δὲ δύναται εἰς πᾶσαν ἐνέργειαν αὐτῆς νὰ εὑρίσκεται εἰς ἐπικοινωνίαν ἄμεσον πρὸς τὴν Βουλήν, κατὰ τοσοῦτον ἡ ἰσχὺς καὶ τὸ κῦρος αὐτῆς αὐξάνει. Ἀτυχῶς, αἱ περιστάσεις αἱ ἐξωτερικαὶ δὲν εἶναι τοιαῦται, ὥστε νὰ ἐπιτρέπωσι τὴν ἄμεσον μετὰ τῆς Βουλῆς ἐπικοινωνίαν. Ἐὰν δὲ φρονῆτε, ὅτι ὑποκειμενικὴ εἶναι σήμερον, οἱαδήποτε ἀμφιβολία, τὴν ὁποίαν σεῖς ὁ ἴδιος διετυπώσατε, ἡ ἐπιφύλαξις αὕτη ὑμῶν ἀπέναντι τῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, κατὰ τοῦτο σφάλλεσθε. Δὲν πρόκειται περὶ ἀδυναμίας ὑποκειμενικῆς, πρόκειται περὶ ἀδυναμίας ἀντικειμενικῆς. Πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει μας ποία εἶναι ἡ πολιτικὴ ἐκείνη, ἡ ὁποία σήμερον ἀκολουθεῖται ὑπὸ τῶν Συμμάχων. Διακηρύττουσι διὰ τῶν ἐπισήμων ὀργάνων των, ὅτι κατέχουσι τὴν χώραν ἡμῶν. Τελευταῖον χαρακτηρίζεται παρὰ τοῦ «Χρόνου τῶν Παρισίων» ἡ Ἑλλάς, ὡς μία τῶν χωρῶν τῶν κατεχομένων ὑπὸ τῶν Συμμάχων. Ἡ πολιτικὴ αὐτῶν διεγράφη ἀπ’ ἀρχῆς. Ὅσοι δὲν εἶναι μεθ’ ἡμῶν, εἶναι καθ’ ἡμῶν. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀξίωσίς των. Ὅλαι δὲ ἐκεῖναι αἱ προστριβαί, αἱ ὁποῖαι ἐπῆλθον κατὰ τὸ παρελθόν, αἱ προστριβαί, αἱ ὁποῖαι ἔλαβον χώραν χθές, αἱ προστριβαί, αἱ ὁποῖαι θὰ λάβωσι χώραν αὔριον, ὀφείλετε νὰ εἶσθε πεπεισμένοι, ὅτι προέρχονται ἐξ αὐτῆς τῆς ἀξιώσεως, ὅτι πρέπει νὰ ρίψωμεν τὸν περὶ τῶν ὅλων κύβον, ἀκολουθοῦντες αὐτούς, ὅτι δὲν δυνάμεθα, κατὰ τὴν ἀξίωσιν αὐτῶν, νὰ ἔχωμεν ἀνεξάρτητον, αὐτοτελῆ, αὐθύπαρκτον πολιτικήν, ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ εἴμεθα κύριοι ἡμῶν, ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ διαχαράξωμεν τὴν πολιτικήν μας, κατὰ τὴν ἰδίαν ἡμῶν κρίσιν καὶ τὸ συμφέρον ἡμῶν, ὅτι ὀφείλομεν νὰ ἀκολουθήσωμεν αὐτοὺς ἢ ὅτι ἄλλως, διατηροῦντες τὴν οὐδετερότητά μας, πρέπει πεπρωμένως, μοιραίως νὰ ὑποστῶμεν ὅλας ἐκείνας τὰς δοκιμασίας καὶ στενοχωρίας, τὰς ὁποίας ὑφιστάμεθα καὶ ἕνεκα τῶν ὁποίων διαμαρτύρονται οἱ ἀξιότιμοι Συνάδελφοι. Μήπως νομίζετε, ὅτι εἶναι ὑποκειμενικὴ ἡ πολιτικὴ «ντεκλαρασιόν», τοῦ σιτηρεσίου; Εἰς τὸν αὐτὸν κανόνα ἐτέθησαν πάντες οἱ οὐδέτεροι. Καὶ ἡμεῖς ὑφιστάμεθα αὐτὸν γενικὸν κανόνα τοῦ σιτηρεσίου, ὡς καὶ οἱ ἄλλοι οὐδέτεροι, χωρὶς δὲ νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ προβλέψωμεν περὶ θεραπείας τῶν ἀναγκῶν τῆς χώρας, ὅταν αἱ ἀνάγκαι αὐταὶ δὲν δύνανται νὰ θεραπευθῶσιν ἐξ ἀνωτέρας βίας. Διότι ἦτο ἀδύνατος ἡ ἱκανοποίησις τῶν ἀναγκῶν τῆς χώρας, προβλεπούσης αὐτὰς οἱασδήποτε Κυβερνήσεως, ἐφόσῳ εὑρίσκεται ὑπὸ ἓν σύστημα τοιοῦτον, τὸ σύστημα τοῦ σιτηρεσίου. Δὲν εἶναι ἡ ἔλλειψις τῆς ἐκτιμήσεως τῶν ἀναγκῶν τῆς χώρας, ἡ ὁποία ἔφερεν αὐτὰς τὰς δικαίας διαμαρτυρίας ἐκ μέρους τῶν κ. Συναδέλφων, τὰς ὁποίας ἠκούσαμεν καὶ γνωρίζομεν καὶ διὰ τὰς ὁποίας ἡμεῖς οἱ πρῶτοι παθαινόμεθα καὶ ἡμεῖς αὐτοὶ θρηνοῦμεν. Αὐταὶ αἱ δοκιμασίαι ὀφείλονται ἀκριβῶς εἰς τὰς δυσχερείας, αἱ ὁποῖαι παρεμβάλλονται εἰς ἡμᾶς. Καθ’ ἡμέραν ἀναγγέλλονται ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀναγγέλλονται: ὅτι ἐκρατήθησαν ἐμπορικὰ σκάφη, πότε εἰς Μάλταν, πότε εἰς Γιβραλτάρ, πότε εἰς Μοῦδρον καὶ πότε ἀλλοῦ. Θαυμάζω δέ, διότι μέχρι τοῦδε δὲν ὑπῆρξε τις, ὁ ὁποῖος νὰ ἔλθῃ ἐδῶ καὶ νὰ ζητήσῃ, ὅπως σχισθῇ εἰς τεμάχια ὁ Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, διότι εἶναι μοναδικὸν τὸ παράδειγμα, νὰ ἔχωμεν τὴν ἀνωμαλίαν περὶ τὴν συγκοινωνίαν τὴν ταχυδρομικήν, τὴν συγκοινωνίαν τὴν τηλεγραφικήν, τὴν σιδηροδρομικήν, τὴν ὁποίαν ἔχομεν σήμερον. Βλέπομεν, ὅτι, κατὰ ἑκατοντάδας, καθ’ ἡμέραν, κατάσχονται οἱ σάκκοι οἱ ταχυδρομικοὶ καὶ παραβιάζονται γράμματα συστημένα καὶ ἁπλᾶ. Θαυμάζω, ὅτι μέχρι σήμερον δὲν ἐζητήθη, ὅπως μετέλθητε κατ’ ἐμοῦ τὸν Λίντσιον νόμον. Διότι, ἂν θέλετε νὰ καταλογίσητε εἰς τὸν Συνάδελφόν μου τῶν Ἐσωτερικῶν ἔλλειψιν προνοίας διὰ τὸν σῖτον ἢ διὰ τὰ ἄλευρα, πρέπει, κατὰ μείζονα λόγον, νὰ καταλογίσητε εἰς ἐμὲ ἔλλειψιν προνοίας διὰ τὴν ἀλληλογραφίαν σας τὴν τηλεγραφικήν, τὴν ταχυδρομικήν. Αὐταὶ εἶναι αἱ περιστάσεις, ὑπὸ τὰς ὁποίας εὑρισκόμεθα. Πρέπει νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἔχετε νὰ ἐκλέξητε μεταξὺ τῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, τὴν ὁποίαν ἀπ’ ἀρχῆς ἐχάραξε καὶ ἥν τηρεῖ μέχρι σήμερον καὶ θὰ διατηρεῖ μέχρι τῆς ὥρας, καθ’ ἥν σεῖς θέλετε κρίνει ὅτι δέον νὰ μεταβληθῇ, καὶ τῆς πολιτικῆς τῆς ἐξόδου ἐκ τῆς οὐδετερότητος. Αὐταὶ αἱ ἀνάγκαι καὶ αἱ περιστάσεις τῆς διεθνοῦς πολιτικῆς ἄγουσιν εἰς ὅλας αὐτὰς τὰς δυσχερείας, εἰς ὅλας τὰς δοκιμασίας, ἃς ὑφιστάμεθα.

§342ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εὖγε, εὖγε. (Χειροκροτήματα).

§343Χ. ΠΟΛΟΓΕΩΡΓΗΣ. Τὰ ἔργα τῆς ἐπιτροπῆς εἶναι διττά. Τὸ πρῶτον μέρος ἀφορᾷ τὴν προμήθειαν τῶν τροφίμων, τὸ ἕτερον ἀφορᾷ τὴν κατανομὴν αὐτῶν. Οὐδεμία δὲ χωρεῖ ἀμφιβολία, ὅτι, ὅσον ἀφορᾷ τὴν προμήθειαν τῶν τροφίμων, ἡ ἐπιτροπὴ ἔχει παρ’ αὐτῇ ὄργανον ἰσχυρότατον, καὶ τὸ ὄργανον αὐτὸ εἶναι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, καὶ διὰ τοῦ ὀργάνου τούτου ἐνεργεῖ προμηθείας. Κατὰ συνέπειαν, φρονῶ ἀδιστάκτως, ὅτι τὸ ἔργον τῆς προμηθείας τῶν τροφίμων, τοῦ σίτου, ἀλεύρων, ζακχάρεως κλπ., εἶναι τὸ ἔργον, τὸ ὁποῖον διευθύνει εἷς τοιοῦτος παράγων, ὅστις διαθέτει τοιαύτην δύναμιν, ὥστε καθίσταται τὸ ἔργον τῆς ἐπιτροπῆς δευτερεῦον. Ἀρκεῖ νὰ ἔχωμεν τὴν ὄρεξιν νὰ δίδωμεν παραγγελίας, διότι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἔχει ὅλην τὴν οἰκονομικὴν εὐρωστίαν νὰ ἐκτελέσῃ ταύτας, γνωρίζετε δέ, ὅτι ἐν Ἀμερικῇ ὑπάρχουσι παρακαταθῆκαι μεγάλαι. Ὥστε, ὅσον ἀφορᾷ τὸ μέρος αὐτό, τὸ ἔργον τῆς ἐπιτροπῆς, κατ’ ἐμὲ τοὐλάχιστον, εἶναι πολὺ εὐχερές. Ἐκεῖνο, ὅπερ εἶναι δυσχερὲς εἰς τὸ ἔργον τῆς ἐπιτροπῆς, εἶναι ὁμολογουμένως τὸ ζήτημα τῆς κατανομῆς τῶν τροφίμων καὶ ἡ πάταξις τῆς αἰσχροκερδείας. Καὶ ὅταν, Κύριοι Συνάδελφοι, συνεζητεῖτο ὁ νόμος, εἶχον ὑποβάλει τροπολογίαν καὶ εἶχον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ τὴν λάβῃ ὑπ’ ὄψει του, καὶ εἶχον εἴπῃ, διὰ νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν κατανομὴν τῶν τροφίμων, πρέπει νὰ ἀποκεντρώσωμεν τὰς ὑπηρεσίας. Εἶχον προτείνει τότε, τὰ τρόφιμα νὰ στέλλωνται εἰς Νομαρχιακὰς ἐπιτροπὰς καὶ αἱ Νομαρχιακοὶ ἐπιτροπαί, ὑπὸ τὴν ἐπίβλεψιν τῆς ἀνωτέρας ἀρχῆς, νὰ διενεργῶσι τὴν διανομὴν τῶν τροφίμων. Τὸ σύστημα τοῦτο ἐφηρμόσθη ἐν μέρει καὶ γνωρίζει κάλλιστα ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅταν τὸ Ὑπουργεῖον ἔστειλεν ἀρκετὰς ποσότητας σίτου εἰς τὰς ἐπιτροπάς, ὅτι ὁ σῖτος ἐκεῖνος διενεμήθη δικαίως, χωρὶς νὰ γεννηθῶσι παράπονα. Ἐὰν ἐγεννήθησαν παράπονα, διότι, ὡς γνωρίζω τουλάχιστον ἐγὼ καὶ οἱ ἀξιότιμοι Συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι ἦλθον προχθὲς ἀπὸ τὴν Κρήτην, μὲ ἐβεβαίωσαν, ὅτι δὲν ἐγεννήθησαν παράπονα, ἐὰν ἐγεννήθησαν παράπονα, ἐγεννήθησαν ἀπὸ κερδοσκόπους ἐμπόρους, οἱ ὁποῖοι ἐζήτουν νὰ κερδοσκοπήσωσιν. Ὥστε, ἂν ἐφηρμόζετο αὐτὸ τὸ σύστημα καθ’ ὅλον τὸ Κράτος, νομίζω, ὅτι τὰ παράπονα, τὰ ὁποῖα ἔρχονται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, θὰ ἦσαν πολὺ ὀλιγώτερα.

§344Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἐφηρμόσθη ὅπου ἦτο δυνατόν.

§345Χ. ΠΟΛΟΓΕΩΡΓΗΣ. Χωρὶς νὰ λησμονήσωμεν τὰς δυσχερείας, αἱ ὁποῖαι παρουσιάσθησαν, λόγῳ τῶν ἐξωτερικῶν πιέσεων, δὲν πρέπει νὰ παρίδωμεν, ὅτι μέριμνα πρέπει νὰ καταβάλληται, ὅπως ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔχομεν, διανέμητε ἐξ ἴσου εἰς ὅλους τοὺς κατοίκους. Ἐλέχθη πρὸ ὀλίγου, ὅτι, ἐὰν ἐγένοντο πίνακες τῶν μερίδων ἑκάστης κοινότητος, ὅσον ἀφορᾶ τὰ σιτηρὰ καὶ τὰ ἄλευρα, τοῦτο θὰ ὠφέλει πολὺ τὴν κατανομὴν τῶν τροφίμων. Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι οἱ πίνακες εἶναι περιττοί. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον χρειάζεται, εἶναι νὰ γνωρίζωμεν τὰ ἀποθέματα, τὰ ὁποῖα θὰ ὑπάρχουσιν εἰς τὰ διάφορα μέρη, ὥστε ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ σταλῇ νὰ εἶνε ἀνάλογον τῶν ἀποθεμάτων. Τὶ τρώγει καθ’ ἑκάστην ὁ ἄνθρωπος ψωμὶ τὸ γνωρίζομεν, διότι ἔχομεν μακροχρόνιον πεῖραν τούτου. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔχει νὰ ἐξετάσῃ ἡ Κυβέρνησις εἶναι, ἐὰν ὑπάρχουσιν ἀποθέματα ἢ ὄχι. Ἀλλ’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δὲν θὰ ἀρνηθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν εἶναι τὸ ἑξῆς, ὅτι τὸ προσωπικὸν τῆς ἐπιτροπῆς ἀπὸ ἐκεῖ ὅπου ἐλήφθη, ὅσον ὑπερανθρώπους προσπαθείας καὶ ἂν καταβάλῃ, δὲν θὰ δυνηθῇ νὰ ἐπαρκέσῃ. Ἐγώ, κ. Ὑπουργέ, ἤμην ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖο ὑπεστήριξαν, ὅτι πρέπει νὰ σᾶς ἀφήσωμεν ἐλεύθερον εἰς τὴν ἐκλογὴν τῶν προσώπων, διότι τραπεζιτικοὶ ὑπάλληλοι καὶ ὑπάλληλοι τῶν Ὑπουργείων εἶναι ἥκιστα κατάλληλοι διὰ νὰ ἐπαρκέσωσιν εἰς ζητήματα προμηθειῶν καὶ κατανομῆς. Διὰ ζητήματα τοιαῦτα χρειάζεται νὰ χρησιμοποιήσητε ἐμπόρους, χρειάζεται νὰ ἀναδείξητε ἀνθρώπους ἐξ ἐκείνων, τοὺς ὁποίους ἡ πεῖρα ἐνδεικνύει. Ἀλλὰ σεῖς παίρνετε ἕνα τμηματάρχην, παίρνετε ἕνα ὑπάλληλον τῆς Τραπέζης, τὶ δύναται νὰ γνωρίζῃ ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς ἀπὸ ἐμπορικὰς ἐργασίας; Πῶς δύναται αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος, ὁ καθ’ ὅλα λαμπρὸς ὑπάλληλος, νὰ ἐκπληρώσῃ τὰ καθήκοντα, τὰ ὁποῖα τοῦ ἀναθέτει ὁ νόμος, ὅσον ἀφορᾶ τὴν προμήθειαν καὶ τὴν κατανομὴν τῶν τροφίμων; Ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ ἀρνηθῶ ἐπιμέλειαν, ἂν καὶ τοὺς βλέπω σπανιώτατα, ἀλλ’ εἶναι τοιαύτη ἡ ἐργασία αὕτη, ὥστε ἐξέρχεται ἐντελῶς τοῦ κύκλου τῶν σπουδῶν των. Διὰ τοῦτο, ἀξιότιμε κ. Ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, πρέπει νὰ ἀκούσητε τὰς καταγγελίας αὐτάς, αἱ ὁποῖαι γίνονται ἀπὸ τοὺς κ. Βουλευτάς, διότι δὲν πρέπει νὰ τυφλώττωμεν, οὔτε εἶναι ἀνάγκη νὰ πλέκεται τὸ ἐγκώμιον τῶν ὑπαλλήλων αὐτῶν, διότι ἐνδέχεται νὰ εἶναι λαμπροὶ ἄνθρωποι, ἀλλ’ ἐξ ὅσων ἐγὼ γνωρίζω καὶ ἐξ ὅσων ἀκούω ἀπὸ τοὺς κ. Συναδέλφους, εἰς τὸ ἔργον αὐτὸ ἀπέτυχον. Ἐξ ἄλλου παρατηρῶ τὸ ἑξῆς, ὅτι ἀκόμη ἡ ὑπηρεσία αὕτη δὲν ὠργανώθη καὶ τὸν νόμον, διότι κατὰ τὸν νόμον, ὡς ἐνθυμεῖσθε, κατὰ τὸ ἄρθρον 1ον, νομίζω, αὐτοῦ, ῥητῶς καθορίζεται, ὅτι δύναται ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς νὰ λάβῃ ἐκ τῶν πολιτικῶν τρία πρόσωπα, τὰ πρόσωπα δὲ ταῦτα δὲν ἐλήφθησαν μέχρι τοῦδε. Δὲν ὑποθέτω δὲ, ὅτι ὅλον τὸ Κράτος τὸ Ἑλληνικὸν δὲν δύναται νὰ σᾶς δώσῃ τρεῖς ἀνθρώπους ἀμερολήπτους, τῶν ὁποίων τὰ εἰδικὰ φῶτα νὰ σᾶς βοηθήσουν εἰς τὸ ἔργον. Παρατηρῶ καί τι ἄλλο, ὅτι εἰς τὴν ἐπιτροπὴν αὐτήν περιλαμβάνεται καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου. Κατ’ ἐμὴν ἀντίληψιν, ἀκαταλληλότερος ἄνθρωπος διὰ τήν θέσιν ταύτην δὲν ἦτο δυνατὸν νά ὑπάρξῃ. Ὁ Πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς αὐτῆς πρέπει νὰ εἶναι μόνιμος, νὰ παρευρίσκηται καθ’ ἑκάστην εἰς τὰ γραφεῖα αὐτῆς. Ὁσάκις ἐπεσκέφθην τὰ γραφεῖα τῆς ἐπιτροπῆς ταύτης, ὁμολογῶ, ὅτι οὐδέποτε εὗρον ἐκεῖ τὸν κ. Πρόεδρον, οὔτε τὸν Τμηματάρχην, τὸν ἀποτελοῦντα μέλος τῆς ἐπιτροπῆς, εὗρον. Μόνον ἅπαξ εὗρον τὸν Τμηματάρχην ἐπὶ τῆς Μεταφορᾶς, ὁ ὁποῖος μοὶ εἶπεν, ὅτι διὰ τὴν ὑπόθεσιν, περὶ τῆς ὁποίας τῷ ὡμίλησα, ἔπρεπε νὰ μεταβῶ εἰς τὸ ἐν Πειραιεῖ κατάστημα τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ὅπου θὰ εὕρισκον τὸν ἁρμόδιον ὑπάλληλον.

§346Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Τὸ τμῆμα τῶν μεταφορῶν τοῦ ἐσωτερικοῦ καὶ τοῦ ἐξωτερικοῦ λειτουργεῖ κατὰ τρόπον, τὸν ὁποῖον δύναμαι νὰ χαρακτηρίσω παραδειγματικόν, διευθύνεται δὲ ἀπὸ τὸν κ. Κορώνην· ἀλλ’ ἡ ὑπηρεσία αὐτὴ διεξάγεται ἀπὸ πρόσωπον, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀληθὲς ἀπόκτημα διὰ τὴν ἐπιτροπήν, ἀπὸ τὸν κ. Πούλιον, ὑπάλληλον τῆς Τραπέζης.

§347Χ. ΠΟΛΟΓΕΩΡΓΗΣ. Ποῦ ἐργάζεται αὐτὸς ὁ ὑπάλληλος;

§348Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἐδῶ, εἰς τήν ἐπιτροπήν.

§349Χ. ΠΟΛΟΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐγὼ δὲν τὸν εὗρον ποτέ. Μετέβην μετὰ πλοιάρχου, ὁ ὁποῖος προσέφερε τὸ πλοῖον του πρὸς ναύλωσιν.

§350Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ὅταν θέλετε νὰ ἐνεργήσητε εἰς μίαν ὑπόθεσιν, πρέπει, κατ’ ἀνάγκην, νὰ ἐνεργήσητε κατὰ τὸν τρόπον, κατὰ τὸν ὁποῖον ἐνεργεῖ ὁ ὑπάλληλος, πρὸς ὃν ἀποτείνεσθε. Σᾶς ἐδόθη πληροφορία ν’ ἀποταθῆτε εἰς τὸν ἁρμόδιον ὑπάλληλον, ἀλλά, προκειμένου περὶ ναυλώσεως πλοίου, δὲν ἔπρεπε ν’ ἀναμένητε νὰ εὕρητε τὸν ἁρμόδιον ὑπάλληλον ἐν Ἀθήναις, ἔπρεπε νὰ μεταβῆτε εἰς τὸν Πειραιᾶ, ὅπου ἡ ἐνέργεια αὐτὴ ἔχει ἀνατεθῇ εἰς ὑπάλληλον ἐκεῖ διαμένοντα τῶν Μονοπωλίων. Μὴ σᾶς φαίνεται παράξενον, ὅτι δὲν εὕρετε ἐν Ἀθήναις τὸν ὑπάλληλον, ὁ ὁποῖος ἔπρεπε νὰ εὕρῃ τὸ πλοῖον ἐν Πειραιεῖ. Σᾶς βεβαιῶ, ὅτι ἡ ἐνέργεια τῶν μεταφορῶν, ὡς διεξάγεται ἀπὸ αὐτὸν τὸν κ. Πούλιον, εἶναι παραδειγματική.

§351Χ. ΠΟΛΟΓΕΩΡΓΗΣ. Ὅταν μετέβην εἰς τὸ τμῆμα τῶν μεταφορῶν καὶ εὗρον τὸν Τμηματάρχην, εἶχον μαζί μου ἕνα πλοίαρχον ἐκ Σφακίων, ὁ ὁποῖος εἶχεν ὑποβάλει αἴτησιν, ὅτι ἦτο πρόθυμος νὰ μεταφέρῃ σῖτον εἰς Κρήτην, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὅρων τοῦ συναγωνισμοῦ, ἀλλ’ ὁ Τμηματάρχης δὲν ἐδέχθη τὴν αἴτησιν....

§352Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Κύριε Συνάδελφε, μὴ λέγετε, παρακαλῶ, σεῖς τοιαῦτα πράγματα. Λέγετε, ὅτι ὁ Τμηματάρχης ἔπρεπε νὰ δεχθῇ τὴν αἴτησιν καὶ νὰ ἀποστείλῃ αὐτὴν εἰς Πειραιᾶ. Αὐτὸ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ, διότι ὁ συναγωνισμὸς τῆς μεταφορᾶς ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὅρων τοῦ ὁποίου γίνεται αὕτη, ἀπαιτεῖ, ὅπως ὁ πλοίαρχος μεταβῇ εἰς Πειραιᾶ καὶ εὕρῃ τὸν ἁρμόδιον ὑπάλληλον καὶ νὰ συζητήσῃ μετ’ αὐτοῦ περὶ τῶν ὅρων τῆς μεταφορᾶς, οὐχὶ δὲ τὴν αἴτησιν νὰ δεχθῇ ὁ ἐν Ἀθήναις τμηματάρχης καὶ νὰ πρωτοκολλήσῃ ταύτην καὶ κατόπιν νὰ στείλῃ αὐτὴν εἰς Πειραιᾶ κλπ. Αἱ συζητήσεις περὶ τῶν ὅρων τῆς μεταφορᾶς δὲν γίνονται διὰ τοῦ πρωτοκόλλου, ἀλλ’ ὁ ἔχων συμφέρον ἵνα προτείνῃ τήν μεταφοράν, μεταβαίνει καὶ εὑρίσκει τὸν ἁρμόδιον ὑπάλληλον, ὁ ὁποῖος ἔχει τὴν φόρτωσιν ἀναλάβει; φροντίζει διὰ καΐκια κλπ. Δὲν λέγω, ὅτι ἔπρεπε νὰ μεταβῆτε σεῖς ὁ ἴδιος, ἀλλ’ ὁ ἐνδιαφερόμενος πλοίαρχος. Ἀπορῶ καὶ ἐξίσταμαι, τῇ ἀληθείᾳ, δι’ ὅσα λέγετε ὑμεῖς.

§353Χ. ΠΟΛΟΓΕΩΡΓΗΣ. Θέλετε νὰ καταργήσητε τὸν συναγωνισμόν, κ. Ὑπουργέ; Διότι ἐπληροφορήθην, ὅτι εἷς εἰς τὸν Πειραιᾶ, Γιαννόπουλος, ἀποκλείει τοὺς ἄλλους, ἔκλεισε μάλιστα συμφωνίαν διὰ τὴν μεταφοράν. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπαναλαμβάνω, εἶναι, ὅτι οἱ ὑπάλληλοι δὲν εἶναι εἰδικοὶ διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων αὐτῶν, καὶ ἐφ’ ὅσον δὲν εἶναι κατάλληλοι διὰ τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν καθηκόντων των, πάντοτε θὰ ὑπάρχουν τὰ παράπονα τοῦ κόσμου.

§354Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Δὲν θὰ παύσουν τὰ παράπονα τοῦ κόσμου, ἐφ’ ὅσον δὲν παύουν οἱ ἐνδιαφερόμενοι νὰ λέγουν ὅ,τι θέλουν.

§355Χ. ΠΟΛΟΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐγὼ δὲν εἶμαι ὑποχρεωμένος, κ. Ὑπουργέ, νὰ τρέχω ἀπὸ γραφείου εἰς γραφεῖον....

§356Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἐγὼ δὲν λέγω, ὅτι εἶσθε σεῖς ὑποχρεωμένος νὰ μεταβαίνητε ἀπὸ γραφείου εἰς γραφεῖον, ἀλλὰ λέγω, ὅτι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θέλει νὰ συμβληθῇ διὰ τήν μεταφοράν, εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ εὕρῃ τὸν ὑπάλληλον, ὁ ὁποῖος εἶναι ἐντεταλμένος νὰ συζητήσῃ περὶ τῶν ὅρων τῆς μεταφορᾶς.

§357Χ. ΠΟΛΟΓΕΩΡΓΗΣ. Ἄν δὲν τὸν συνοδεύσω τὸν ἄνθρωπον αὐτόν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὕρῃ τὸ γραφεῖον τοῦ κ. Τμηματάρχου. Εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ συνοδεύωμεν τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς, διότι δὲν εὑρίσκουν τὰ κατάλληλα γραφεῖα.

§358Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Σεῖς δὲν εἶσθε ὑποχρεωμένος νὰ μεταβῆτε, ἐπαναλαμβάνω· σεῖς ἠδύνασθε, διὰ πᾶσαν διαφοράν, νὰ ἔλθητε πρὸς με.

§359Χ. ΠΟΛΟΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐπαναλαμβάνω, κ. Ὑπουργέ, ὅτι ἡ ἀναδιοργάνωσις τῆς ἐπιτροπῆς εἶναι ἀναγκαιοτάτη. Φρονῶ, ὅτι ἡ πρόσληψις ὑπαλλήλων ἰδιωτῶν καὶ γνωστῶν τῶν τοιούτων εἰδικωτήτων ἐπιβάλλεται διὰ τὴν καλὴν ἐφαρμογήν τοῦ νόμου, καὶ δὴ τοῦ ἄρθρου 15ου. Τὰς ἐξωτερικὰς δυσκολίας, τὰς γνωρίζομεν πάντες, καὶ βεβαίως, οὐδεὶς θὰ ἔχῃ τὴν διάθεσιν νὰ ἀποδώσῃ τὴν εὐθύνην εἰς τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν διὰ τὰς δυσκολίας ταύτας, διότι καὶ ἄδικον θὰ ἦτο καὶ παράνομον ἀπέναντι τῆς Βουλῆς. Οὔτε δύναμαι νὰ παραδεχθῶ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κοζάνης κ. Βουλευτής, ὅτι πρέπει νὰ μάθωμεν τὰς προστριβάς, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο μεταξὺ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν Δυνάμεων τῆς Συνεννοήσεως. Οἱ λόγοι τῶν προστριβῶν εἶναι γνωστοί· οἱ λόγοι τῶν προστριβῶν εἶναι λόγοι πολιτικοί, διὰ τοὺς ὁποίους θέλουν νὰ μᾶς ἐκβιάσουν, διὰ νὰ ἐξέλθωμεν τῆς οὐδετερότητος. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ εἰσέλθωμεν εἰς λεπτομερείας, διὰ νὰ μάθωμεν ποῖαι εἶναι αἱ ἀφορμαί, ἕνεκα τῶν ὁποίων ἐγεννήθησαν αἱ προστριβαὶ πρὸς τὰς Δυνάμεις τῆς Συνεννοήσεως. Οὔτε δύναται νὰ ὑποστηριχθῇ βασίμως, ὅτι κακὴ διαχείρισις τῆς πολιτικῆς τῆς οὐδετερότητος μᾶς φέρει εἰς τὰς προστριβὰς αὐτάς. Οὔτε ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, οὔτε ἡ παρελθοῦσα τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, κατὰ τὴν ἐμήν τουλάχιστον ἀντίληψιν, διεχειρίσθη κακῶς τὴν πολιτικὴν τῆς οὐδετερότητος.

§360Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Δὲν εἶπον αὐτό...

§361Χ. ΠΟΛΟΓΕΩΡΓΗΣ. Εἴπατε, ὅτι πιθανὸν νὰ μὴ ἐγένοντο αἱ προστριβαί, ἐὰν ἡ διαχείρισις τῆς οὐδετερότητος δὲν ἐγίνετο κακῶς. Ὥστε, ἀφοῦ γνωρίζομεν ποία εἶναι ἡ αἰτία τῶν προστριβῶν, δὲν πρέπει, βεβαίως, νὰ ἐρωτῶμεν τὴν Κυβέρνησιν νὰ μᾶς δώσῃ πληροφορίας, διατὶ εὑρισκόμεθα ἀπέναντι τῶν προστριβῶν τούτων. Βεβαίως, εἶναι ἐκπληκτικὸν νὰ μὴ καρπούμεθα τῶν καρπῶν τῆς οὐδετερότητος. Ἀλλ’ ἄν, κ. Βουλευταί, δὲν καρπούμεθα τῶν καρπῶν τῆς οὐδετερότητος, τοῦτο ὀφείλεται εἰς ἄλλην πολιτικὴν ὠφέλειαν, εἰς τὴν πολιτικὴν τοῦ κόμματος ἐκείνου, τὸ ὁποῖον διεκήρυττεν ἀπ’ ἀρχῆς, ὅτι τίθεται ἀσυζητητεὶ εἰς τὸ πλευρὸν τῆς Συνεννοήσεως, ὅτι εἴμεθα ἕτοιμοι νὰ ἐξέλθωμεν ὑπὲρ τῆς οὐδετερότητος, χωρὶς νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει του καὶ ἂν ἐπρόκειτο νὰ καταστραφῇ ἀκόμη τὸ Κράτος ἢ ὄχι. Βεβαίως, ἄν εἴμεθα, ὅπως ἔπρεπε, οὔτε τὰς προστριβὰς θὰ εἴχομεν, οὔτε θὰ ἐπάσχομεν σήμερον καὶ τὰ κέρδη τῆς οὐδετερότητος θὰ ἐκαρπούμεθα ἐξ ἀμφοτέρων τῶν μερῶν καὶ τῶν Κεντρικῶν Αὐτοκρατοριῶν, καὶ τῶν Δυνάμεων τῆς Συνεννοήσεως. Ἀλλ’ ὅμως ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται ἐκτὸς τῆς Κυβερνήσεως, δὲν ἔχουσιν ἐξωτερικὴν πολιτικὴν καὶ ἐνῷ δὲν ἔχουσιν ἐξωτερικὴν πολιτικήν, οὐδ’ ἠδύναντο νὰ διευθύνωσι τὴν ἐξωτερικὴν πολιτικήν, ἐν τούτοις ἐσχάτως διὰ συλλαλητηρίων, ἀποδοκιμασθέντων παταγωδῶς, ἠθέλησαν νὰ δείξωσιν ὅτι, δῆθεν ἔχουσι τὴν πλειοψηφίαν τοῦ Ἔθνους. Ἀφοῦ πάντες γνωρίζομεν πάντα ταῦτα, νομίζω, ὅτι ἐπὶ τοῦ παρόντος πᾶσα ἐξήγησις ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐξωτερικὴν πολιτικήν, εἶναι ἐντελῶς περιττή, καὶ τὸ ζήτημα νὰ συζητηθῇ ἀπόψε, ἐντελῶς παρέλκει. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἐξετασθῇ, εἶναι τὸ ζήτημα, περὶ τοῦ ὁποίου ὁμιλοῦμεν, ἄν, δηλαδή, ἡ ἐπιτροπή, ἡ ὁποία κατηρτίσθη, ἐκτελεῖ τὸν σκοπὸν τοῦ νόμου, ἐπὶ τοῦ ὁποίου στηρίζεται ὁ συναγωνισμός. Ἐγώ, φρονῶ, ἀδιστάκτως, καὶ κατόπιν τῆς ἰδίας μου ἀντιλήψεως καὶ κατόπιν τῶν πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας ἔχω λάβει παρὰ τῶν ἀξιοτίμων κ. Συναδέλφων, ὅτι δὲν ἐκπληροῖ ἡ ἐπιτροπὴ τὸν προορισμόν της καὶ ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ὤφειλε νὰ λάβῃ σύντονον μέριμναν, ὅπως ἀναδιοργανώσῃ τὴν ἐπιτροπήν, διὰ νὰ μὴ πολλαπλασιασθοῦν τὰ παράπονα, διότι τῶν παραπόνων τούτων τὴν εὐθύνην τὴν ἔχει αὐτὸς καὶ κανεὶς ἄλλος.

§362Κ. ΛΑΓΟΥΔΑΚΗΣ. Δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορά, κ. Βουλευταί, καθ’ ἥν γίνεται λόγος ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου περὶ πλημμελοῦς διανομῆς τῶν τροφίμων εἰς τὸ Κράτος, δὲν εἶναι δὲ καὶ ἡ πρώτη φορὰ καθ’ ἣν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἀνῆλθεν ἐπὶ τοῦ βήματος τούτου καὶ ὑπερήσπισε καὶ ἔπλεξε τὸ ἐγκώμιον διὰ τοὺς ἀποτελοῦντας τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῆς προμηθείας καὶ διανομῆς τῶν ἀλεύρων καὶ τοῦ σίτου. Τὰ παράπονα, τὰ ὁποῖα ἐκφράζονται ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου παρὰ τῶν κ. κ. Βουλευτῶν, εἶναι κατὰ τὸ πλεῖστον, ἵνα μὴ εἴπω πάντα, ἀληθῆ, ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐκ προκαταλήψεως, φαίνεται, καὶ ἐξακολουθεῖ νὰ φρονῇ, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ἐκείνη ἐκτελεῖ τὸ καθῆκόν της. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἶναι ἀληθές, ὅτι ἔχει ὅλην τὴν καλὴν διάθεσιν καὶ ὅλην τὴν θέλησιν, ὅπως τὰ παράπονα ταῦτα ἐκλείψωσι καὶ ὅπως ἕκαστος Βουλευτής, ὁ ὁποῖος ἐκφράζει τοιαῦτα παράπονα, νὰ δικαιοῦται καὶ πρὸς τούτοις ὑποβάλλει πρὸς τὴν ἐπιτροπὴν τὰ σχετικὰ παράπονα μὲ τὴν θερμὴν παράκλησιν, ὅπως διορθώνωνται, ἀλλ’ ἡ ἐπιτροπὴ ἐκείνη, δυστυχῶς, δὲν ἀκούει εἰς τὰς συστάσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ὀφείλει νὰ γνωρίζῃ, ὅτι καὶ οἱ ἀποτελοῦντες τὴν ἐπιτροπὴν ἐκείνην, εἶναι ἄνθρωποι καὶ δὴ Ἕλληνες, ὅτι ἔχουσι τὰς συμπαθείας των καὶ τὰς ἀντιπαθείας των, ὅτι ἔχουσι καὶ τοὺς εὐνοουμένους καὶ τοὺς μὴ εὐνοουμένους των καὶ ὅτι δὲν εἶναι δυνατόν, παρὰ νὰ παρεκτρέπωνται καὶ νὰ γεννῶσι συνεπῶς τοιαῦτα παράπονα. Ὅταν ἐψηφίζετο ὁ νόμος περὶ τῆς συστάσεως τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς προμηθείας τῶν ἀλεύρων, τοῦ σίτου καὶ τῶν τροφίμων, τότε ἐγένετο λόγος καὶ περὶ ἐπιτροπῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ συνιστῶντο εἰς τοὺς διαφόρους Νομοὺς, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἔγινεν εἴς τινας Νομοὺς καὶ τὸ ὁποῖον ηὐδοκίμησεν. Ἐλήφθη τότε πρόνοια, ὅπως εἰς ἕκαστον Νομὸν ἀποστέλλωνται, ἀναλόγως τῶν πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας θὰ εἶχεν ἡ Κυβέρνησις, ἀνάλογα ποσὰ σίτου καὶ ἀλεύρων, ἀλλὰ καὶ τὸ μέτρον τοῦτο, δυστυχῶς, δὲν ἐξετελέσθη, διότι εἰς τὸν Νομὸν Ρεθύμνης, γνωρίζω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἐστάλη μία μόνον ἀποστολὴ σίτου καὶ ἐστάλη μὲ ἕν ἱστιοφόρον, τὸ ὁποῖον ἦτο σάπιο καὶ ἐβράχησαν περὶ τὰς 15.000 ὀκ. σίτου, ὁ ὁποῖος κατέστη καθ’ ὁλοκληρίαν ἄχρηστος καὶ ἐπωλήθη εἰς πλειοδοσίαν ἀντὶ 14 λεπτῶν, διὰ τροφὴ ἵππων. Διὰ νὰ τὸ ἀποδείξω δέ, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ἐκείνη, περὶ ἧς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ὁμιλεῖ πάντοτε ἐγκωμιάζων αὐτήν, ὅτι οὐ μόνον δὲν ἐκτελεῖ τὸ καθῆκον αὐτῆς, ἀλλὰ καὶ τὰ ὑπὸ τοῦ ἰδίου κ. Ὑπουργοῦ παραγγελλόμενα, σᾶς λέγω ἕν μόνον παράδειγμα, ὅτι παρὰ τοῦ κ. Νομάρχου Ρεθύμνης ἔχουν σταλεῖ ἐπανειλημμένα τηλεγραφήματα, ὅπως ἀποσταλῇ θεῖον καὶ θειϊκὸς χαλκὸς εἰς τὸ Ρέθυμνον, ὅπου δὲν ἐστάλη ὁλοτελῶς καὶ πρόκειται νὰ καταστραφῇ ἡ ἐσοδεία τῶν ἀμπέλων, δὲν ἀμφιβάλλο δὲ, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔκαμε τὴν δέουσαν σύστασιν, ἀκόμη ὅμως, μέχρι σήμερον, δὲν ἀπεστάλη, οὐδ’ ὑπάρχει ἐλπὶς νὰ ἀποσταλῇ.

§363Β. ΜΕΪΜΑΡΑΚΗΣ. Οἱ Γάλλοι ἔχουν πιάσει τὸ πλοῖον, ποὺ εἶχε τὸν πυρῆνα καὶ τὸ ἐπῆγαν εἰς τὴν Μάλταν. Ποῦ νὰ τὸν εὕρῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν;

§364Κ. ΛΑΓΟΥΔΑΚΗΣ. Ποῦ τὰ ἠξεύρετε σεῖς;

§365Β. ΜΕΪΜΑΡΑΚΗΣ. Τὰ ἠξεύρω, διότι εἶμαι ἐνήμερος τῆς καταστάσεως.

§366Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἡ ἀποστολὴ τοῦ θείου καὶ θειϊκοῦ χαλκοῦ δὲν γίνεται ἀπὸ τὴν ἐπιτροπὴν αὐτήν.

§367Κ. ΛΑΓΟΥΔΑΚΗΣ. Τὰ αὐτὰ παράπονα, τὰ ὁποῖα γεννῶνται καὶ διὰ τὴν μίαν ἐπιτροπήν, γεννῶνται καὶ διὰ τὴν ἄλλην, φέρω δὲ αὐτὸ τὸ παράδειγμα, διὰ νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι δὲν ἐκτελοῦνται αἱ διαταγαί σας. Ἐγὼ θὰ προέτεινον δύο τινά, εἴτε ἡ ἐπιτροπὴ ἐκείνη ν’ ἀντικατασταθῇ διὰ προσώπων εἰδικῶν καὶ τῆς ἐμπιστοσύνης τῆς Κυβερνήσεως, διότι πραγματικῶς τὰ ἀποτελοῦντα τὴν ἐπιτροπὴν πρόσωπα δὲν εἶναι εἰδικὰ διὰ τὴν ὑπηρεσίαν αὐτήν, ἢ νὰ καταργηθῇ ἐντελῶς ἡ ἐπιτροπὴ αὐτή καὶ νὰ ἀφεθῇ τὸ ἐμπόριον ἐλεύθερον διὰ τὴν εἰσαγωγὴν καὶ πώλησιν τῶν τροφίμων. Σᾶς βεβαιῶ δέ, ὅτι, ἄν ἀφεθῇ τὸ ἐμπόριον ἐλεύθερον, τὸ Κράτος θὰ εἶναι περισσότερον αὐτάρκες καὶ ἡ τιμὴ τῶν τροφίμων πάντων θὰ ἐλαττωθῇ ἐπαισθητῶς, ὡς ἐκ τοῦ συναγωνισμοῦ.

§368Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἀναγνωρίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ εἶναι ἐπαρκῶς καταπεπονημένη, ὥστε νὰ ἀπαιτῆται βραχυλογία καὶ ἴσως θὰ σᾶς ἀπήλλασσον τοῦ κόπου νὰ μὲ ἀκούσητε, ἄν μὴ σπουδαιότατοι λόγοι, μὲ ἠνάγκαζον νὰ ζητήσω τὴν εὐμενῆ ἀκρόασίν σας ἐπὶ πέντε ἢ δέκα λεπτά. Κατὰ πρῶτον, διαφωνῶ πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅστις, ὁμιλῶν, ὑπέδειξεν, ὅτι τὸ καλλίτερον σύστημα πρὸς διόρθωσιν τῶν τοιούτων παραπόνων, εἶναι τὸ διὰ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν. Διαφωνῶ δέ, διότι, κατὰ τὰς ἡμέρας ταύτας, ἔλαβον πληθὺν τηλεγραφημάτων ἐκ διαφόρων ἐπαρχιῶν, οὐχὶ τῆς περιφερείας τοῦ Νομοῦ Ἀττικοβοιωτίας, ἐν τῷ ὁποίῳ πολιτεύομαι, διὰ τῶν ὁποίων παραπονοῦνται ἐναντίον τῶν Βουλευτῶν αὐτῶν, καὶ μερικὰ μάλιστα τηλεγραφήματα γράφουσιν, ὅτι ἀπετάθησαν ἐπανειλημμένως πρὸς τοὺς Βουλευτὰς καὶ τὰς ἁρμοδίας ἀρχάς, ἀλλ’ εἰς μάτην. Π. χ. Ἐπαρχία Λογγᾶ Μεσσηνίας...

§369Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Εἶναι καὶ ἀπὸ τὴν Κεφαλληνίαν;

§370Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Μάλιστα. Ληξούριον.

§371Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Καὶ εἶμαι ὁ περισσότερον ὅλων ἀγωνιζόμενος.

§372Κ. ΑΙΓΕΙΑΛΙΔΗΣ. Λησμονοῦν, ὅτι γίνονται κρατήσεις τῶν πλοίων.

§373Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ· ἆρά γε, οἱ Βουλευταὶ τῆς Μεσσηνίας, τῆς Κεφαλληνίας δὲν ἐμερίμνησαν διὰ τὸν τόπον των, ὥστε νὰ ἀποτείνωνται οἱ κάτοικοι αὐτῶν εἰς ἐμέ, ὁ ὁποῖος εἶμαι Βουλευτὴς Ἀττικῆς; Τὶ ἐν προκειμένῳ συμβαίνει; Οἱ κ. Βουλευταὶ μετέβησαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ παρεπονέθησαν, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔλαβε τὰ κατάλληλα μέτρα, ἀλλὰ λόγοι ὑπερτάτης ἀνάγκης ἴσως δὲν ἐπέτρεψαν νὰ ἱκανοποιηθῶσιν. Ἀλλ’ ἐκεῖνοι ἀγνοοῦσι τὰ λαβόντα χώραν μεταξὺ τῶν Βουλευτῶν καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ καὶ διὰ τοῦτο εἶναι ἀπαραίτητον, ὅπως οἱ Βουλευταὶ λέγωσι ταῦτα ἀπὸ τῆς Βουλῆς, διότι τότε θὰ ἐγερθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος δὲν στερεῖται τοῦ χαρίσματος τῆς εὐγλωττίας, καὶ θὰ πείσῃ καὶ τοὺς Βουλευτὰς καὶ τοὺς ἐκλογεῖς αὐτῶν, ὅτι ἄλλοι λόγοι ὑπάρχουσι καὶ δὲν πρέπει νὰ ἔχωσι παράπονα ἐναντίον τῶν Βουλευτῶν. Ἰδού, διατί, νομίζω ὅτι μᾶλλον ἐπιβάλλεται διὰ τῆς Βουλῆς καὶ οὐχὶ διὰ τῶν παρασκηνίων νὰ λύωνται τὰ ζητήματα αὐτά, διότι ἄλλως, ὅσην ἱκανότητα καὶ ἂν ἀποδώσωμεν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν καὶ ὅσην καλὴν διάθεσιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, θὰ παραμένωσι τὰ παράπονα, τὰ ὁποῖα ξεσπῶσι καὶ κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, διότι καὶ οἱ Βουλευταὶ καὶ οἱ πολῖται μεταφέρονται εἰς τὸ ἄλλο στρατόπεδον, νομίζοντες ἐκ παρεξηγήσεως ἀληθῶς, ὅτι ἐξ ὑπαιτιότητος τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοσούτῳ μᾶλλον, καθ’ ὅσον νομίζω, ὅτι τὸ πολίτευμα ἡμῶν ἐπιβάλλει τὴν δημοσίαν συζήτησιν τῶν τοιούτων ζητημάτων, καὶ ἐπ’ αὐτῆς ἀκριβῶς ἐρείδεται τὸ κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα, καὶ διὰ τοῦτο φρονῶ, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν πρέπει νὰ θεωρηθῇ, ὅτι παραβλάπτονται τὰ συμφέροντα καὶ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὰ πολιτειακὰ ἐν γένει, ὅταν συζητῶνται ταῦτα ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς· τοὐναντίον μάλιστα, φρονῶ, ὅτι ἡ ἐν τῇ Βουλῇ δημοσίᾳ συζήτησις συντελεῖ εἰς τὴν ἐμπέδωσιν καὶ τὴν ἄρσιν πάσης παρεξηγήσεως...

§374Γ. ΤΣΙΜΑΣ. Κύριε Συνάδελφε, εἰς τὰς σταφιδοφόρους ἐπαρχίας ὅλοι τὰ ἠξεύρουν αὐτὰ τὰ πράγματα, ἀλλ’ εἶναι καλῆς καὶ κακῆς πίστεως ἄνθρωποι.

§375Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἐγὼ τὸ δέχομαι αὐτό. Ὁπωσδήποτε καθῆκον τῶν Βουλευτῶν καὶ τῶν Ὑπουργῶν εἶναι νὰ φωτίζωσι τὸν λαόν, διότι εἶναι μὲν πολλάκις καὶ ἄνθρωποι κακῆς πίστεως, ἀλλ’ εἶναι πολλάκις καὶ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι πλανῶνται, παρασύρονται ὑπὸ δημαγωγῶν, καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ταύτης εἶναι ἀναγκαία ἡ δημοσία συζήτησις. Καὶ ταῦτα μέν, ὅσον ἀφορᾶ τὸ γενικὸν μέρος. Θὰ ἐπιτραπῇ καὶ εἰς ἐμὲ ὅμως, νὰ εἴπω μερικά, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἀπασχολοῦν τὴν Βουλὴν ζήτημα, ἐν σχέσει πρὸς τὸν Νομὸν Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας, ὃν ἔχω τὴν τιμὴν ν’ ἀντιπροσωπεύω. Πρὸ ἑνὸς μηνὸς μετέβην εἰς Αἴγιναν καὶ εὑρέθην πρὸ ἑνὸς θεάματος τρομεροῦ. Ὑπῆρξε τοιαύτη ἔλλειψις σίτου, ὥστε ἐνόμιζέ τις, ὅτι συνήπτετο πόλεμος· διαμαρτυρίαι, ὕβρεις ἑκατέρωθεν, γροθιές, ξύλο, διὰ νὰ κατορθώσῃ νὰ λάβῃ τις ἕν τεμάχιον ἄρτου. Ἠναγκάσθην νὰ ἀποστείλω ἐπεῖγον τηλεγράφημα πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, πράγματι δὲ ἀμέσως ἐλήφθη μέριμνα καὶ ἐστάλησαν αὐθωρεὶ ἄλευρα, ἴσως δὲ εἶχε γίνει ἐνέργεια καὶ πρὸ τοῦ τηλεγραφήματός μου. Πρὶν ἔλθω ἐνταῦθα, ἐζήτησα ἐκεῖ τήν γνώμην καὶ τοῦ ἀστυνόμου καὶ τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος, ὁ δὲ Πρόεδρος τῆς Κοινότητος μοὶ εἶπε — καὶ αὐτὸ ἦτο καὶ ἡ ἰδική μου ἀντίληψις — ὅτι ἀποστέλλονται 400 σάκκοι ἀλεύρων κατὰ 15θημερίαν, καὶ ὅτι οὗτοι δὲν ἐπαρκοῦσι πλέον, διότι οἱ κάτοικοι ἤδη ηὐξήθησαν καὶ λόγῳ τῶν προσφύγων καὶ λόγῳ τῶν ξένων, οἱ ὁποῖοι μεταβαίνουν ἐκεῖ, λόγῳ τοῦ θέρους, μοὶ ἐπέδειξε δὲ τὸ ἔγγραφον τὸ ὁποῖον ἀπέστειλεν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, διὰ τοῦ ὁποίου παρεκάλει νὰ αὐξηθῇ εἰς τὸ διπλάσιον τὸ ποσὸν τῶν ἀλεύρων. Ὅταν ἦλθον εἰς Ἀθήνας, μετέβην εἰς τὴν ἐπιτροπὴν καὶ δὲν εἶδον μὲν τὸν κ. Πρόεδρον τῆς ἐπιτροπῆς, ἀλλ’ εἶδον τὸν κ. Ἀγγελόπουλον, εἰς τὸν ὁποῖον διεβίβασα καὶ προσωπικῶς παρεκάλεσα καὶ ἐγώ, εἰ δυνατόν, νὰ αὐξηθῇ τὸ ποσὸν τῶν ἀλεύρων εἰς τὸ διπλάσιον, διότι τὸ ἀποστελλόμενον ἦτο ἐντελῶς ἀνεπαρκές. Ὁ κ. Ἀγγελόπουλος μοὶ εἶπεν, ὅτι δὲν σᾶς ὑπόσχομαι, ἂν θὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ διπλασιασθῇ τὸ ποσόν, ἀλλὰ σᾶς ὑπόσχομαι, ὅτι θὰ φροντίσω νὰ αὐξηθῇ. Ὁπωσδήποτε, βλέπετε, καὶ ὑμεῖς, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παρίδωμεν τὰ συμφέροντα καὶ τὰς ἀπαιτήσεις τῶν ἐπαρχιῶν, αἱ ὁποῖαι μᾶς ἐκλέγουν Βουλευτάς. Ἦτο δυνατὸν ἐγὼ νὰ μὴ μεταβῶ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν καὶ ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης νὰ μὴ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, διὰ νὰ λάβῃ πᾶν μέτρον; Ἐὰν δὲν εἶναι δυνατὴ ἡ λῆψις οἱουδήποτε ἄλλου μέτρου, τότε ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν θὰ ἐγερθῇ καὶ θὰ εἴπῃ. Δὲν δύναμαι, δυστυχῶς. Ὑπάρχει ἔλλειψις. Καὶ θὰ ἀκούσῃ ὁ κόσμος αὐτὰ καὶ θὰ ἡσυχάσῃ, διότι θὰ ἴδωσιν, ὅτι τὰ παράπονά των εὑρίσκουσιν ἀπήχησιν καὶ ἀπέναντι ἡμῶν τῶν ἐκπληρούντων τὸ καθῆκόν μας καὶ τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ ἐπίσης. Πρὸ τεσσάρων, πέντε ἡμερῶν ἀπὸ τὴν Ἀράχωβαν ἀπεστάλησαν καὶ πρὸς ἐμέ, καὶ πρὸς ἄλλους Βουλευτὰς καὶ πρὸς τὰς ἐφημερίδας τηλεγραφήματα, διὰ τῶν ὁποίων ἔλεγον, ὅτι ὁ κόσμος διατελεῖ ἐν ἀπογνώσει, ὅτι κατεστράφησαν κλπ. Τοῦ τηλεγραφήματος, τοῦ πρὸς ἐμέ, ἔλαβε γνῶσιν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, πρίν ἐγὼ προφθάσω νὰ τοῦ τὸ ἀνακοινώσω, διότι τὸ εἶχεν ἤδη ἀναγνώσει, καθόσον, ὡς μοὶ εἶπεν, εἶχε δώσει διαταγὰς, ὅπως τῶν τοιούτου εἴδους τηλεγραφημάτων, τῶν ἐρχομένων ἐνταῦθα πρὸς οἱονδήποτε, λαμβάνῃ καὶ αὐτὸς γνῶσιν ἐκ τοῦ Τηλεγραφείου, καὶ μοὶ εἶπεν, ὅτι ἔδωκεν ἤδη ἐντολήν, ὅπως ἀποσταλῇ θεῖον εἰς Ἀράχωβαν. Ἐν τούτοις, σήμερον ἔλαβεν ὁ κ. Ράλλης τηλεγράφημα διὰ τοῦ ὁποίου οἱ κάτοικοι διαμαρτύρονται πάλιν διὰ τὴν μὴ ἀποστολὴν θείου. Βεβαίως, δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία, ὅτι λόγοι ἀνωτέρας βίας ὑπῆρξαν, ὥστε νὰ μὴ φθάσῃ τὸ θεῖον ἐκεῖ.

§376Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Καθ’ ἡμέραν παρεμβάλλονται χίλια δυὸ προσκόμματα, ἐντελῶς ἀπρόοπτα. Σήμερον μοὶ ἔφεραν νὰ ὑπογράψω ἔγγραφον πρὸς τὴν Ἑταιρείαν τῶν Σιδηροδρόμων καὶ πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, διὰ τοῦ ὁποίου παρακαλῶ νὰ ὑπάγῃ ἕν βαγόνιον θειϊκοῦ χαλκοῦ εἰς τὴν Χαλκίδα, τὸ ὁποῖον μοὶ εἶπον, ὅτι εἶναι 6–8 ἡμέρας ἐδῶ. Διατί; Διότι ἡ λειτουργία τοῦ σιδηροδρόμου δὲν ἐπέτρεψεν, ὥστε νὰ ὑπάγωσι τὰ φορτία ἐκεῖ, διότι τοὺς συρμοὺς τοὺς χρησιμοποιεῖ δι’ ἰδικήν της ἐργασίαν ἡ Ἐπιμελητεία, καὶ χθὲς ἀνεκαλύφθη, ὅτι ἕν βαγόνιον παραμένει ἐνταῦθα 6–8 ἡμέρας. Παρεκάλεσα τὴν Ἑταιρείαν νὰ τὸ στείλῃ μὲ συρμὸν ἐπιβατικόν.

§377Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἀκριβῶς καὶ ἐγὼ ἔρχομαι εἰς ἐπίρρωσιν ὑμῶν, λέγων, ὅτι αὐτοὶ εἶναι λόγοι ἀνώτεροι τῆς θελήσεώς σας. Ἐν τούτοις καὶ ἡμεῖς δὲν δυνάμεθα νὰ παρίδωμεν τὸ καθῆκον ἡμῶν, ἀπέναντι τῶν συμπολιτῶν μας, οἱ ὁποῖοι μᾶς γράφουν νὰ σᾶς παρακαλέσωμεν καὶ νὰ συστήσωμεν, καὶ τὸ συνιστῶμεν ἐν τῇ πεποιθήσει, ὅτι θὰ λάβητε πᾶν μέτρον. Διατείνονται μάλιστα αὐτοί, ὅτι ἂν ἐντὸς 5–6 ἡμερῶν δὲν ἀποσταλῇ θεῖον εἶναι κατεστραμμένοι. Τὸ αὐτὸ συνέβη καὶ εἰς τὴν Λειβαδιάν. Ἡ ἐπαρχία αὐτὴ ἦτο ὅλη ἀνάστατος πρὸ ἡμερῶν. Τηλεγραφήματα πρὸς τὸν Βασιλέα καὶ διαμαρτυρίαι κατὰ τῆς Κυβερνήσεως ἠκούσθησαν καὶ ἠναγκάσθημεν καὶ πάλιν νὰ κάμωμεν τὸ ἴδιον. Δὲν γνωρίζω τὶ ἀπέγινε, διότι ἀπὸ τῆς χθὲς δὲν ἔχω πληροφορίας, ἄν ἀπεστάλη θεῖον. Πάντως, ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἂν τυχὸν ὑπάρξῃ καὶ πάλιν καμμία δυσχέρεια, νὰ λάβῃ πᾶν μέτρον, ἵνα σωθοῦν καὶ αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι ἀπὸ πάσης καταστροφῆς.

§378Χ. ΜΗΤΣΟΠΟΥΛΟΣ. Πρὸ ὀκτὼ ἡμερῶν εἶχον λάβει κατηγορηματικὴν ἀπάντησιν, ὅτι θὰ ἐστέλλετο.

§379Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Πρὸ ὀκτὼ ἡμερῶν δὲν ἐστάλη, διότι μόλις χθὲς ἦλθε τὸ φορτίον.

§380Χ. ΜΗΤΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπρόκειτο νὰ ἔλθῃ τὴν Δευτέραν.

§381Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Μόλις χθὲς ἦλθε. Εἶχε κρατηθῇ εἰς τὴν Μῆλον.

§382Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἐκτὸς τούτου, ἔχομεν καὶ μίαν ἄλλην ἐξέγερσιν ἐν ταῖς ἐπαρχίαις Λεβαδείας καὶ Θηβῶν, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τοῦ σίτου. Ἀξιοῦσιν, ὅπως ἀποστέλλεται ἐκεῖ σῖτος. Ὅπως γνωρίζετε, ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Λεβαδείας, ὑπάρχουσι μῦλοι, κινούμενοι διὰ ρεόντων ὑδάτων....

§383Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἔχουν δίκαιον διὰ τὴν Λειβαδιάν.

§384Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Βεβαίως, ἔχουσι δίκαιον, διότι, ἀφοῦ ὑπάρχουσι μῦλοι, κινούμενοι διὰ ρεόντων ὑδάτων καὶ δὲν γίνεται κατανάλωσις καυσίμου ὕλης, ἡ ὁποία τόσον πολὺ κοστίζει, εἶναι πολὺ φυσικόν, ὅτι ὁ σῖτος θὰ στοιχίσῃ πολὺ εὐθηνότερον ἐκεῖ· ἴσως 5–6 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν καὶ ἔχουσι δίκαιον νὰ διαμαρτύρωνται καὶ νὰ ἐξεγείρωνται, ἀφοῦ εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωσι τὸν ἄρτον των κατὰ 5–6 λεπτὰ εὐθηνότερον.

§385Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Συνέστησα ἐπανειλημμένως εἰς τὴν ἐπιτροπήν, ὅσον ἀφορᾷ τὴν Λεβάδειαν, νὰ δοθῇ σῖτος, διότι καὶ ἐγὼ ἐπείσθην, ὅτι οἱ μῦλοι τῆς Λειβαδιᾶς δύνανται νὰ παράγωσι ποσότητα ἐπαρκῆ.

§386Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἤθελον παρακαλέσει νὰ εὐαρεστηθῆτε νὰ συστήσητε τὸ αὐτὸ καὶ διὰ τὴν ἐπαρχίαν τῶν Θηβῶν, διότι καὶ ἐκεῖ ὑπάρχουσι μῦλοι...

§387Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Θὰ τὸ ἐξετάσῃ ἡ ἐπιτροπή.

§388Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἐκτὸς τούτου, ἔχω νὰ προσθέσω τινὰ καὶ διὰ τὴν ἐπαρχίαν Μεγαρίδος. Διὰ τὴν ἐπαρχίαν Μεγαρίδος, πρὸ μηνὸς σᾶς παρεκάλεσα, ὅπως λάβητε πρόνοιαν, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ποιότητα τοῦ ἄρτου, ἡ ὁποία ἦτο κακίστη, μοὶ εἶχον δὲ ἀποσταλῇ δύο τεμάχια ἄρτου, τὸ ἓν μάλιστα τῶν ὁποίων εἶχον ἀνοίξει ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Χθὲς καὶ προχθὲς ἔλαβον πάλιν πληροφορίας, ὅτι παραπονοῦνται κατὰ τοῦ ἄρτου, λόγῳ τῆς κακῆς ποιότητος καὶ τῆς μεγάλης τιμῆς καὶ ἐλπίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν θὰ λάβῃ ὑπὸ σημείωσιν τὴν παράκλησίν μου ταύτην, καὶ θὰ διατάξῃ, ὅπως ἐπανορθωθῇ ἡ ἔλλειψις αὕτη. Τέλος, Κύριοι, ἐπεράτωσα, ὅ,τι εἶχον νὰ εἴπω, σχετικῶς μὲ τὸν σῖτον καὶ τὸν θειϊκὸν χαλκόν. Νομίζω, ὅτι ἔχω ὑπέρτατον καθῆκον νὰ προσθέσω δύο λέξεις, διότι ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ θειϊκοῦ χαλκοῦ καὶ τοῦ σίτου ἔλαβε τροπήν, ἥτις ἴσως δὲν ἦτο ἐν τῷ προσήκοντι. Ἐπεξετάθη ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς. Διαφωνῶ, ὅταν ἀφορᾷ τὰς γνώμας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας, ὡς πρὸς τὴν ἐξωτερικὴν πολιτικήν. Ἀλλὰ δὲν φρονῶ, ὅτι ὑπάρχει περίπτωσις συζητήσεως τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς. Νομίζω, ὅτι αἱ ἐκφερόμεναι γνῶμαι, ὅσον ἀφορᾷ τὴν κατεύθυνσιν τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς τῆς χώρας ἐκ μέρους τῶν Ὑπουργῶν, ἠδύναντο νὰ βλάψουν καὶ ὅτι ἀπαιτεῖται μείζων φρόνησις. Οἱ κ. κ. Ὑπουργοὶ δὲν νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἀναφαίνωνται ἑκάστην στιγμήν, ὅπως ἐκφράσωσι γνώμας ἐπὶ τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς, ἀπαντῶντες εἴτε εἰς ὑπαινιγμούς, εἴτε εἰς ἄλλας αἰτιάσεις τῶν κ. κ. Βουλευτῶν. Διότι οἱ κ. κ. Βουλευταὶ δύνανται νὰ ἐκφέρουν γνώμας καὶ νὰ διατυποῦν τὰ παράπονά των, ἀπὸ μέρους τῆς Κυβερνήσεως ὅμως, — ἐγώ, βεβαίως, δὲ, ἔχω, εἰ μὴ μικρὰν πεῖραν, διότι εἶμαι νέος ἐν τῷ κοινοβουλευτικῷ ἀγῶνι καὶ πιθανὸν αἱ γνῶμαί μου νὰ εἶναι πεπλανημέναι, ἀλλ’ εἶχον καθῆκον νὰ ἐπιστήσω μείζονα φρόνησιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅσον ἀφορᾷ τὰς γνώμας της ἐπὶ τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς, καὶ νομίζω, ὅτι δὲν ἔχει καμμίαν ὑποχρέωσιν ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν ἐλαχίστην αἰτίασιν Βουλευτοῦ, νὰ προβαίνῃ εἰς δηλώσεις ἐπὶ τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς.

§389Ι. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἐξ ἀφορμῆς μιᾶς ἐρωτήσεως δύο Συναδέλφων μου, ἐγενηκεύθη ἡ συζήτησις περὶ τοῦ ζητήματος τοῦ ἐφοδιασμοῦ καὶ τῆς διανομῆς τῶν σιτηρῶν. Κατ’ ἀρχήν, ἤμην ἐναντίον τῆς συζητήσεως, διότι ἦτο ἐκτὸς τοῦ Κανονισμοῦ καὶ διότι θὰ ἦτο καλλίτερον νὰ ὁρισθῇ ἡ ὡρισμένη ἡμέρα κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου διὰ τοιαύτην συζήτησιν. Ἀλλ’ ἀφοῦ ἡ Κυβέρνησις ἐδέχθη, καὶ μάλιστα ἐπρότεινε νὰ γίνῃ σήμερον ἡ συζήτησις, λαμβάνω καὶ ἐγὼ τὸν λόγον, διὰ νὰ εἴπω μερικὰ πράγματα, τά ὁποῖα ἐκ τῆς συζητήσεως συνήγαγον. Τὸ δυσκολώτερον ζήτημα, εἶναι τὸ τῆς κατανομῆς τῶν εὐθυνῶν διὰ τὴν παρουσιαζομένην ἔλλειψιν εἰς πολλὰς ἐπαρχίας τροφίμων καὶ διὰ τὴν πεῖναν, δύναμαι νὰ εἴπω, τὴν παρατηρηθεῖσαν εἰς μερικὰ μέρη, ἡ ὁποία, εὐτυχῶς, δὲν ἦτο διαρκής, ἀλλ’ ἤρχετο καὶ ἀπήρχετο, διότι ἤρχοντο καὶ τὰ τρόφιμα καὶ ἀνεπλήρουν ἐπί τι διάστημα χρόνου τήν ἔλλειψιν. Ἀλλ’ ἐν τούτοις, ὑπάρχουν εὐθῦναι καὶ αἱ εὐθῦναι αὗται δύνανται νὰ κατανεμηθῶσιν ὡς ἑξῆς, ἵνα ἴδωμεν, ἐὰν εἰς τὸ τέλος καταλήγουν ὅλαι εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Καὶ πρῶτον, βεβαίως, εὐθύνονται αἱ κρατοῦσαι τῆς θαλάσσης Δυνάμεις, κατὰ τοῦτο, ὅτι ἀπέναντι ὅλων τῶν οὐδετέρων Κρατῶν, τὰ ὁποῖα συνορεύουν μὲ ἐμπόλεμα ἀντίπαλα Κράτη, φέρονται ὁμοίως, δηλαδή, ὄχι μόνον ἀπέναντι τῆς Ἑλλάδος, ἀλλὰ καὶ ἀπέναντι τῆς Ὀλλανδίας, τῆς Νορβηγίας, τῆς Σουηδίας καὶ ἄλλων, παρεμποδίζουσαι τὴν ἀθρόαν καὶ ἀνεξέλεγκτον εἰσαγωγὴν σιτηρῶν καὶ ἄλλων εἰδῶν καταναλώσεως, διότι φοβοῦνται μὴ τὰ εἴδη αὐτὰ μεταβιβασθῶσιν εἰς χώρας ἀντιπάλων. Τώρα αὐτὴ εἶναι βέβαια μία εὐθύνη, ἀλλ’ εἶνε εὐθύνη γενικὴ τῶν Δυνάμεων τῆς Συνεννοήσεως, αἱ ὁποῖαι κάμνουν τὸν ἀποκλεισμὸν τῶν ἐμπολέμων ἀντιθέτων δυνάμεων, εἶναι μία εὐθύνη γενικὴ, ὄχι ἀπευθυνομένη μόνον ἐναντίον τῆς Ἑλλάδος, οὕτως ὥστε οἱασδήποτε στάσις τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως δὲν θὰ ἤλλαζε τὰ πράγματα. Ἀλλ’ ἐκτὸς τοῦ ἐμποδίου τούτου, δηλαδή, τῆς εἰσαγωγῆς ἐν περιωρισμένῃ ποσότητι σιτηρῶν καὶ ἄλλων εἰδῶν καταναλώσεως, ὑπάρχει καὶ ἡ βραδύτης περὶ τὴν περιέλευσιν τῶν εἰδῶν τούτων εἰς τὴν Ἑλλάδα, διὰ τῆς κρατήσεως σιτοφορτίων καὶ ἄλλων πλοίων εἰς διαφόρους λιμένας, Γιβραλτάρ, Ὀρὰν καὶ Μάλταν, ἐπίσης δὲ καὶ ἐσωτερικὰ ἐμπόδια διὰ τῆς ἀπαγορεύσεως ἀπόπλου πλοίων, ἄνευ ἀδειῶν κλπ. Εἰς αὐτὸ τὸ ζήτημα, τὸ δεύτερον, νομίζω, ὅτι μία λεπτοτέρα διαχείρισις τῶν σχέσεών μας πρὸς τὰς Δυνάμεις τῆς Συνεννοήσεως, ἴσως θὰ ἦρε τὰς δυσχερείας καὶ τὰς ἐκ παρεξηγήσεων προστριβάς, αἱ ὁποῖαι τυχὸν ὑπάρχουν. Ἐὰν εὑρισκόμεθα ἡμεῖς πάντοτε ἐν εἰλικρινείᾳ καὶ πλήρει καλῇ πίστει ἀπέναντι τῶν Δυνάμεων τῆς Συνεννοήσεως, νομίζω, ὅτι καὶ αὐταὶ θὰ ἀναγκασθοῦν, ἔστω καὶ ἂν δὲν ἐξέλθωμεν τῆς οὐδετερότητος, τὸ ὁποῖον θὰ ἦτο ὁ ἀπώτερος σκοπός των ἴσως, ἀλλὰ καὶ τὸ ὁποῖον δὲν θὰ ἦτο ποτὲ ἐπαρκές, νομίζω, νὰ δικαιολογήσῃ τὸν ἐκ πείνης θάνατον ἡμῶν, θὰ ἀναγκασθοῦν, λέγω, νὰ ἀλλάξουν τακτικὴν ἀπέναντι ἡμῶν. Εἰς αὐτὸ περιορίζεται ἡ εὐθύνη, τήν ὁποίαν δύναταί τις νὰ ἀποδώσῃ εἰς τὰς Δυνάμεις τῆς Συνεννοήσεως καὶ ἡ ὁποία καταπίπτει ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου, πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἠδυνάμεθα νὰ λάβωμεν σιτηρὰ καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλην ὁμάδα τῶν ἐμπολέμων καὶ δὲν βλέπω διατὶ ἀποβλέπομεν μόνον πρὸς τὰς Δυνάμεις τῆς Συνεννοήσεως. Ἠδυνάμεθα νὰ λάβωμεν σιτηρὰ ἀπὸ τὴν Βουλγαρίαν καὶ ἀπόδειξις εἶναι, ὅτι τὸν παρελθόντα Αὔγουστον εἰσῆλθον σιτηρὰ εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἡ δὲ εἰσαγωγὴ διήρκεσεν ἕνα ἕως ἕνα καὶ ἥμισυ μῆνα, δηλαδή, μέχρι τῆς Βουλγαρικῆς ἐπιστρατεύσεως. Μετὰ τοῦτο, διεπραγματεύθη ἡ Κυβέρνησις τὴν ἄδειαν εἰσαγωγῆς σιτηρῶν ἐκ Βουλγαρίας καὶ μετὰ τὴν ἐπιστράτευσιν, καὶ ἐπέτυχε, νομίζω, τὴν φόρτωσιν διὰ τὴν Ἑλλάδα ὡρισμένου ποσοῦ σίτου ἐκ Βουλγαρίας.

§390Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον μᾶς εἶχε καθορίσει, μᾶς τὸ καθώρισεν ὄχι διὰ νὰ μὴ λαμβάνωμεν ἐξ Ἀμερικῆς, ἀλλὰ διὰ νὰ μὴ εἰσάγωμεν περισσότερον. Σᾶς φέρω τὸ ἑξῆς παράδειγμα· εἰσάγει τὸ Κράτος διὰ τῆς ἐπιτροπῆς, εἰσάγει καὶ εἷς ἔμπορος μία ποσότητα. Ἡ ποσότης τοῦ ἐμπόρου ὑπολογίζεται, ἐὰν εἰσαχθῇ δι’ ἄλευρον, γίνεται ἀναγωγὴ τοῦ ἀλεύρου εἰς σῖτον. Ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ εἰσαχθῇ ἀραβόσιτος, ἐχρειάσθησαν δὲ μακρόταται διαπραγματεύσεις, παραταθεῖσαι ἐπὶ δύο μῆνας, διὰ νὰ κατορθωθῇ, ὥστε ὁ ἀραβόσιτος αὐτὸς νὰ μὴ ἀναχθῇ εἰς σῖτον καὶ ἀφαιρεθῇ ἐκ τῆς ποσότητος τοῦ σίτου. Παρετηρήθη δὲ τὸ ἑξῆς, ὅτι κατὰ τοὺς τελευταίους αὐτοὺς μῆνας ηὔξησεν ἡ ἀνάγκη, διότι, ὅταν ἐζητήθη ἕν ποσόν, ἐζητήθη ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἐτησίας καταναλώσεως, ἡ ὁποία κατενεμήθη εἰς μῆνας καὶ ὑπελογίσθη τόσον τὸν μῆνα.

§391Ι. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Εἶχε ληφθῆ ὑπ’ ὄψιν ἡ ἐγχωρία παραγωγή;

§392Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Φυσικά, ἀλλ’ ἡ ἐσοδεία τοῦ ἔτους δὲν ἦτο ἡ αὐτὴ καθ’ ὅλους τοὺς μῆνας, εὑρισκόμεθα δὲ ἤδη εἰς τὸν τελευταῖον μῆνα, ὅπου ἡ κατανάλωσις ἔφθασεν εἰς τὸ ἀνώτατον σημεῖον, αἱ δὲ ἀνάγκαι τῆς εἰσαγωγῆς ηὔξησαν. Τοῦτο τὸ προείδομεν πρὸ καιροῦ, ὅτι κατὰ τὸν τελευταῖον μῆνα θὰ φθάσωμεν εἰς δυσχέρειαν. Ἐζητήσαμεν νὰ αὐξηθῇ δι’ ἕνα καὶ μόνον μῆνα τὸ ποσὸν τῆς εἰσαγωγῆς ἐκ τοῦ κρατουμένου εἰς Μάλταν, ἀλλὰ μέχρι τῆς στιγμῆς αὐτῆς δὲν κατορθώθη τοῦτο. Ὥστε, ἐὰν κατωρθώναμεν νὰ ἔχωμεν ἐκ Βουλγαρίας, τοῦτο θὰ ὑπελογίζετο. Τότε ποὺ ἐζητήσαμεν ἀπὸ τὴν Βουλγαρίαν, ἐζητήσαμεν δι’ ἄλλον λόγον. Τότε, ἕνεκα τῆς μὴ ὑπάρξεως παραγγελιῶν ἐπαρκῶν, κατὰ τὸν μῆνα Αὔγουστον, ἐκινδυνεύσαμεν κατὰ τὰ τέλη Σεπτεμβρίου νὰ εὑρεθῶμεν χωρὶς ἐπαρκῆ ποσότητα. Ἐσκέφθημεν, λοιπόν, νὰ ζητήσωμεν ὅπου ἦτο δυνατόν. Ἐζητήσαμεν ἐξ Αἰγύπτου, ἐκ Γαλλίας, ἐξ Ἰταλίας, ἀλλὰ τίποτε. Τότε ἐζητήσαμεν ἐκ Βουλγαρίας καὶ μᾶς εἶπον, ὅτι θὰ σᾶς δώσωμεν ὀκτὼ βαγόνια τὴν ἡμέραν, ἀλλὰ ἀπὸ αὐτὰ κατέληξεν εἰς τὸ νὰ μὴ πάρωμεν, παρὰ 2.000 τόννους, ἐνῷ ἔπρεπε νά πάρωμεν εἰς διάστημα ἑνὸς μηνὸς 2.400 τόννους ἡμερησίως. Δηλαδή, ἤρχετο ἕνα βαγόνι, πότε δύο, πότε τίποτε καὶ τοιουτοτρόπως ἡ ἐκ Βουλγαρίας εἰσαγωγὴ ἀπέβη μηδέν.

§393Ι. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὁπωσδήποτε, παρετηρήθη, ὅτι τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον ἐπιτρέπουσιν αἱ Δυνάμεις τῆς Συνεννοήσεως νὰ εἰσάγηται εἰς τὴν Ἑλλάδα, εἶναι ἔλαττον τῶν ἀναγκῶν καὶ ἴσως τοῦτο προῆλθεν ἐκ τῆς ὑπερβολικῆς αἰτήσεως ἐκ μέρους διαφόρων ἐμπόρων...

§394Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Εἰς οὐδένα ἐδόθη περισσότερον. Σημειώσατε, ὅτι ἡ καπανάλωσις αὐξάνει ἀπὸ μηνὸς εἰς μῆνα, εἴτε ἕνεκα τοῦ τέλους τῆς ἐσοδείας, εἴτε ἕνεκα τῆς ἀκριβείας τῶν ἄλλων τροφίμων, εἴτε ἕνεκα τοῦ ὅτι γίνεται χρῆσις ἀποκλειστικὴ σίτου, ἐνῷ ἄλλοτε μετεχειρίζοντο χονδρὸ ψωμί.

§395Ι. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Σημειώσατε, ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν καὶ εὐκταῖον, ἐκτὸς τοῦ σίτου, νὰ εἰσαχθῇ καὶ σίκαλις καὶ ἀραβόσιτος, διότι πολλαὶ ἐπαρχίαι τρώγουν ψωμὶ περισσότερον ἀπὸ ἀραβόσιτον ἢ ἀπὸ σιτάρι.

§396Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει μας, ὅτι τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὸν φόβον, ὅτι ἤθελον τὰ πλεονάσματα ἐξαχθῆ καὶ ἤθελον χρησιμεύσῃ διὰ τοὺς ἀντιθέτους. Ἐὰν κατελήφθη ἡ Φλώρινα, ἦτο ἐκ τοῦ φόβου, ὅτι ἡμεῖς ἐξάγομεν σῖτον πρὸς τὴν Βουλγαρίαν.

§397Ι. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Διότι, δυστυχῶς, ἔγιναν μερικαὶ πράξεις λαθρεμπορικαί, ἐξαγωγῆς ἐλαχίστης ποσότητος σιτηρῶν.

§398Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Δὲν ἔγινε καμμία πρᾶξις.

§399Ι. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐγὼ ἔρχομαι ἀπὸ ἐκεῖ καὶ μοῦ τὸ βεβαιοῦν.

§400Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ἔγινε μία ἀνάκρισις, ἡ ὁποία ἐβεβαίωσε τὸ ἑξῆς, ὅτι ἐξήχθησαν ὡρισμένα εἴδη, χάριν τῶν ἀναγκῶν τοῦ Προξένου. Αὐτὸ τὸ ἐχαρακτήρισαν ὡς λαθρεμπόριον πολέμου. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποθέσῃ τις, ὅτι ἔλαβε χώραν λαθρεμπόριον πολέμου, ὅταν ὅλαι αἱ ἐπαρχίαι εὑρίσκωνται ὑπὸ τοιαύτας περιστάσεις, στερούμεναι τοῦ ἐπιουσίου ἄρτου.

§401Ι. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐν τούτοις ἔγινε λαθρεμπόριον, εἰς ἐλαχίστην ποσότητα ζακχάρεως καὶ ἄλλων εἰδῶν.

§402Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Μὴ λέγετε αὐτὰ ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς. Ἀπολύτως τίποτε δὲν ἔγινε. Κατὰ τὰς ἐπισήμους δηλώσεις, τὰς ὁποίας ἔκαμα, ἐπρόκειτο περὶ μιᾶς προφάσεως, τὴν ὁποίαν ἐπεζήτησαν, διὰ νὰ γίνῃ ὁ ἀποκλεισμὸς στενώτερος.

§403Ι. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐπιτρέψατέ μοι νὰ μὴ τὸ πιστεύω. Ἔγιναν πράξεις λαθρεμπορίου, ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις δὲν συνταυτίζει τὴν τύχην της μὲ λαθρεμπόρους καὶ καθῆκον ἔχει νὰ πατάξῃ τὸ λαθρεμπόριον.

§404Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Δὲν πιστεύετε τὴν κατάληψιν τοῦ Ἀργοστολίου, τῆς Σούδας, ὅλων τῶν τηλεγραφικῶν μας συρμάτων κλπ., δὲν τὰ πιστεύετε αὐτά;

§405Ι. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Αὐτὰ εἶναι ἄλλα ζητήματα.

§406Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ὅλα αὐτὰ συνδέονται. Εἶναι ἄλυσσος γεγονότων, τὰ ὁποῖα συνεπάγονται αὐτὴν τὴν κατάστασιν, ὑπὸ τὴν ὁποίαν εὑρισκόμεθα. Αὐτὰ εἶναι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐξεγείρουν, καὶ προέχει νὰ τὸ διακηρύξῃ ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς, ἐξεγείρουν τὸ αἴσθημα τὸ ἐθνικόν, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν ἢ νὰ πληγώνηται εἰς τὰ καίρια, ὅταν βλέπῃ τὰς τοιαύτας ὑπερβασίας.

§407Ι. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Αἱ ὑπερβασίαι, βεβαίως, θίγουν ὅλους καὶ πειράζουν ὅλους, διότι ὅλοι ἔχομεν τὸ ἴδιον αἴσθημα, τὸ ὁποῖον ἔχετε καὶ σεῖς, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι εἰς τὴν πολιτικήν ἡ δυσφορία, καμμιὰ φορά, πρέπει νὰ καταστέλληται.

§408Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Νὰ μὴ διαμαρτύρεται κανείς! Μήτε νὰ διαμαρτυρώμεθα, ὅπως καὶ αὐτὸ μᾶς τὸ ἀπηγόρευσαν, μᾶς κατελόγισαν, ὅτι διαμαρτυρόμεθα πολύ! Εἶναι ὥρα, κατὰ τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ξεσπάσῃ κανεὶς ἐδῶ, διότι αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια. Μᾶς ἀπηγόρευσαν νὰ διαμαρτυρώμεθα ἐναντίον τῶν ὑπερβασιῶν, καὶ σᾶς τὸ λέγω ἐγώ.

§409Ι. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Δὲν θέλω νὰ ἐπεκταθῶ ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος, διότι ἐξέρχεται τοῦ θέματος, τὸ ὁποῖον συζητεῖται σήμερον.

§410Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Τὸν πολύποδα τὸν βλέπετε ἐπεκτείνοντα τοὺς πλοκάμους του καθ’ ἡμέραν, μὲ ἕνα σκοπόν, τὸν ὁποῖον εὐκόλως μαντεύετε.

§411Ι. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὁ σκοπός, ὅστις μᾶς ὑποδεικνύετε, εἶναι νὰ μᾶς ἐξαγάγουν ἀπὸ τὴν οὐδετερότητα.

§412Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία, ὅτι αὐτὸς εἶναι ὁ σκοπός, διότι μᾶς λέγουν τὸ ἐναντίον, ὅτι οὐδέποτε ἐσκέφθημεν νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἐσωτερικήν σας πολιτικήν. Εἶσθε ἀνεξάρτητοι, εἶσθε ἐλεύθεροι, ἀλλὰ καθ’ ἡμέραν ὁ πολύπους ἐπεκτείνει τοὺς πλοκάμους του καὶ ἀναμφισβητήτως προσπαθεῖ νὰ πιέζῃ, πρὸ παντός, τὴν Κυβέρνησιν αὐτὴν καὶ τὴν Βουλὴν αὐτήν, διότι αὕτη εἶναι τὸ καθεστώς. Ὅταν δὲ ἡ Κυβέρνησις αὐτὴ καὶ ἡ Βουλὴ αὕτη ἀποπνιγοῦν, μὴ ἔχετε καμμίαν ἀμφιβολίαν, ὅτι θὰ ἐπιτύχουν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ζητοῦν, τήν ἔξοδον ἐκ τῆς οὐδετερότητος. Ὁ σκοπὸς εἰς αὐτὸ τὸ παιγνίδι εἶναι ὁ στρατὸς ἡμῶν, καὶ ἐννοῦν τὸν στρατὸν αὐτὸν νὰ τὸν μεταχειρισθοῦν, οὐχὶ ὑπὲρ τῶν ἐθνικῶν συμφερόντων, ἀλλ’ ὑπὲρ τῶν ἰδίων των βλέψεων. Ἀναμφισβητήτως εἷς στρατὸς 160.000, ὠργανωμένος ὡς εἶναι, μὲ τὸ σθένος, τὸ ὁποῖον ἐπέδειξε κατὰ τὸ παρελθόν, καὶ τὸ ὁποῖον θὰ δείξῃ εἰς πᾶσαν περίστασιν, ὅταν θὰ πρόκειται περὶ τῶν ἐθνικῶν συμφερόντων, δὲν εἶναι δυνατόν, παρὰ νὰ τοὺς σκανδαλίζῃ καὶ νὰ θέλουν νὰ τὸν προσλάβουν. Θὰ τὸν προσλάβουν τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Βουλὴ θὰ παρίδῃ τὸ καθῆκον, τὸ ὁποῖον ἔχει καὶ ἡ Κυβέρνησις τὸ ἴδιον αὐτῆς καθῆκον πρὸς τὸν τόπον, ὅτι, πρὸ παντός, πρέπει νὰ ἀποβλέψῃ εἰς τὸ ἐθνικὸν συμφέρον καὶ ὄχι εἰς αὐτοὺς τοὺς ἀγῶνας, εἰς τοὺς ὁποίους μόλις ἠθέλομεν ἀναμιχθῆ, ἠθέλομεν ἀποδείξῃ τὴν μικρότητά μας καὶ τὴν ἀδυναμίαν μας καὶ ἠθέλομεν καταλήξῃ εἰς τελείαν καταστροφήν.

§413Ι. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἀναμφισβητήτως, δὲν θὰ μᾶς ἐξαναγκάσῃ κανεὶς νὰ ἐξέλθωμεν τῆς οὐδετερότητος, ἐφ’ ὅσον δὲν θέλομεν. Ἐὰν τὰ γενικὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους τὸ ἀπαιτοῦν, θὰ τὸ κάμωμεν, ὅπως πρέπει. Ἀλλ’ εἶναι ἄλλο ζήτημα. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι καὶ χωρὶς νὰ ἐξέλθωμεν ἀπὸ τὴν οὐδετερότητα, ἐὰν φερθῶμεν κατ’ ἄλλον τρόπον ἀπέναντι τῶν Δυνάμεων τῆς Συνεννοήσεως, θὰ τὰς ἀναγκάσωμεν καὶ αὐτάς νὰ φερθοῦν ἀπέναντί μας κατ’ ἄλλον τρόπον.

§414Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ἐγὼ ἀναγνωρίζω ὅλην τὴν διπλωματικήν σας ἱκανότητα, ἀλλὰ θὰ ἐπεθύμουν νὰ εὑρίσκεσθε εἰς ἣν θέσιν εὑρισκόμεθα ἡμεῖς, διότι αἱ θεωρίαι αὗται αἱ διπλωματικαί, αἱ ὁποῖαι εἰς ἄλλην ἐποχὴν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχουν ἀξίαν, δὲν ἔχουν καμμίαν ἀξίαν οὐδὲ λαμβάνονται ὑπ’ ὄψιν, ὅταν πρόκειται περὶ τῆς δίνης τοῦ πολέμου ἐνώπιον τῆς ὁποίας σήμερον εὑρισκόμεθα. Ἡ δίνη τοῦ πολέμου εἶναι τοιαύτη σήμερον, ὥστε δὲν εἶναι δυνατὸν κανεὶς νὰ τηρήσῃ ἀπέναντι αὐτῆς τὴν ἀνεξαρτησίαν των. Οὐδεμία γλῶσσα, οὐδεμία ὑπόσχεσις ἔχουσι σήμερον σημασίαν. Οἱαδήποτε προσωπικότης θὰ ὑποστῇ τὸν νόμον, τὸν ὁποῖον ἐπιβάλλουν αἱ ἀνάγκαι τῶν ἐμπολέμων.

§415Ι. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Δὲν θέλω νὰ εἰσέλθω εἰς αὐτὰ τὰ ζητήματα. Ἐγὼ ἔθιξα τὸ ἐξωτερικὸν ζήτημα, ἐφ’ ὅσον καὶ μόνον ἐσχετίζετο μὲ τὸ ὑπὸ συζήτησιν θέμα. Ἐξ ἄλλου ἐζητήθησαν εὐθῦναι ἐκ μέρους Συναδέλφων τινῶν ἀπὸ τὸ ἐν ἀποχῇ κόμμα διὰ τὸ ζήτημα τοῦ ἀνεφοδιασμοῦ. Δὲν θέλω καὶ αὐτὸ τὸ ζήτημα νὰ τὸ ἐξετάσω, διότι καὶ αὐτὸ παρέλκει. Ἄλλως τε, δύναται ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ὁ ὁποῖος ἐσχάτως ἐξελέγη Βουλευτὴς Λέσβου, νὰ ἔλθῃ ἐδῶ νὰ δικαιολογηθῇ δι’ ὅσα τοῦ καταμαρτυροῦσι.

§416Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Μὲ ἀνοικτὰς ἀγκάλας τὸν ἀναμένομεν.

§417Ι. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἄλλαι εὐθῦναι βαρύνουν τὴν ἐπιτροπὴν τῶν προμηθειῶν. Ἀλλὰ δὲν νομίζω, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ μὲ τὴν καλλιτέραν θέλησιν τοῦ κόσμου, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τὰς πολλαπλᾶς ἀνάγκας, αἵτινες παρουσιάζονται. Ὅπως πολὺ καλῶς ὑπεστήριξεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, δὲν εἶναι εὔκολον εἰς μίαν δημοσίαν ἐπιτροπὴν νὰ γίνῃ ἔμπορος, νὰ ὑποκαταστήσῃ ἑαυτὴν εἰς τὸ πολύπλοκον ἔργον τοῦ ἐμπορίου, ὁλοκλήρου ἑνὸς Κράτους. Διότι περὶ αὐτοῦ πρόκειται. Πρόκειται περὶ εἰσαγωγῆς καὶ προμηθείας ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰδῶν καταναλώσεως καὶ τῆς διανομῆς αὐτῶν εἰς τὸ ἐσωτερικόν. Καὶ βεβαίως τὸ ἔργον εἶναι πολύπλοκον. Ὑποθέτω, ὅτι, ἀφοῦ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐκάλυψε τοὺς ὑπαλλήλους τῆς ἐπιτροπῆς, δὲν ὑπάρχει τίποτε νὰ εἴπῃ τις, διότι τὴν εὐθύνην τῶν πράξεών της ἀναλαμβάνει ἡ Κυβέρνησις ἡ ἰδία. Νομίζω ἐν τούτοις, ὅτι πρέπει νὰ συμπληρωθῇ ἡ ἐπιτροπή, ὅτι πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ 15ον ἄρθρον τοῦ νόμου, δι’ οὗ ὁρίζεται γνωμοδοτικὸν συμβούλιον ἐξ ἰδιωτῶν καὶ δημοσίων ὑπαλλήλων...

§418Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Μάλιστα, μάλιστα.

§419Ι. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἀλλ’ ἐκτὸς τῆς κεντρικῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία, ὅπως εἶπον, μὲ ὅλην τὴν καλὴν θέλησιν δὲν ἠμπορεῖ νὰ κάμῃ μεγάλα πράγματα, ὑπάρχουσι καὶ αἱ τοπικαὶ ἀρχαί, αἱ ὁποῖαι εἶναι τὰ ὄργανα, ἵνα οὕτως εἴπωμεν, τῆς ἐπιτροπῆς. Τοπικαὶ ἀρχαί, λέγω, διότι πρό τινος ἀκόμη δὲν εἶχον γίνει αἱ τοπικαὶ ἐπιτροπαί.

§420Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἔγιναν.

§421Ι. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Αἱ τοπικαὶ ἐπιτροπαὶ πρέπει νὰ γίνωσιν, ὄχι κατὰ Νομούς, ἀλλὰ κατ’ ἐπαρχίας, κατὰ παλαιὰς ἐπαρχίας καὶ κατὰ ὑποδιοικήσεις ἐν Νέᾳ Ἑλλάδι.

§422Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ὅπου ὑπάρχει διανομὴ γίνεται καὶ ἡ ἐπιτροπὴ ἀμέσως. Ὅπου δὲν ὑπάρχει διανομή, διότι ἀκριβῶς στέλλονται εἰς τὰς διαφόρους περιφερείας τοῦ Νομοῦ, τότε εἶναι περιττή.

§423Ι. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὅπου εἶναι ἀνάγκη.

§424Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ὅπου ὑπάρχει ἀνάγκη, ἐκεῖ εἶναι. Ὅπου εἶναι μῦλος, εἶναι καὶ ἐπιτροπή.

§425Ι. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἀλλ’ ἔτυχε νὰ ἴδω εἰς τὴν Φλώριναν ἐγκύκλιον, τήν ὁποίαν ἔστειλε τὸ Ὑπουργεῖον, ὡς πρὸς τὸν σχηματισμὸν τῶν ἐπιτροπῶν αὐτῶν, καὶ θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ διαφωνήσω ὡς πρὸς τὸν τρόπον τοῦ σχηματισμοῦ αὐτῶν, τὸν ὁποῖον ὁρίζει, δηλαδή, μόνον ἐκ δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ ἐκ τῶν ὑπαλλήλων ἀκριβῶς ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ὅλας τὰς ἄλλας ὑπηρεσίας εἰς τὴν ράχιν των, καὶ εἶναι ὁ Νομάρχης, ὁ Διευθυντὴς τῆς Ἀστυνομίας, ὁ Δήμαρχος, ὁ Διευθυντὴς τῆς Τραπέζης, ἐὰν ὑπάρχῃ. Ἀλλ’ ὅπως καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ ἐφοδιασμοῦ ἐξέφρασα τὴν γνώμην, τὴν ἐκφράζω καὶ τώρα, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ γίνουν ἐξ ἰδιωτῶν εἰς πολλὰ μέρη, διότι καλὴ ἐργασία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δι’ ἐπιτροπῶν ἐκ δημοσίων ὑπαλλήλων, τόσῳ μᾶλλον, καθ’ ὅσον εἶναι ζήτημα δημοσίας ἀνάγκης, αἱ δὲ δημόσιαι ὑπηρεσίαι εἶναι δυνατὸν καὶ πρέπον νὰ ἔχωσι τὸν ἔλεγχον ἐπὶ τῶν ἐργασιῶν τῶν ἐπιτροπῶν. Ἐκτὸς τούτου, νομίζω, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ γίνωσι στατιστικοὶ πίνακες, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων νὰ ἐμφαίνηται ἡ ἀνάγκη ἡ ἑβδομαδιαία τῆς καταναλώσεως ἑκάστου χωρίου καὶ ἑκάστης οἰκίας ἀκόμη, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν νὰ ἀποστέλληται ὡρισμένον ποσὸν εἰς πᾶσαν Κοινότητα. Αὐτὸ ἤρχισε νὰ γίνεται ἤδη εἰς τὴν Μακεδονίαν. Δὲν εἶναι ζήτημα μιᾶς ἡμέρας ἢ δύο. Ἀλλ’ ὡς βλέπετε, ἡ ὕπαρξις αὐτῆς τῆς ἐλλείψεως τῶν τροφίμων διαρκεῖ δύο ἔτη περίπου καὶ ἠμπορεῖ νὰ διαρκέσῃ καὶ ἄλλα δύο ἔτη ἀκόμη. Ἡ πρώτη βάσις εἶναι καὶ ἀφετηρία τοῦ ἔργου τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ λῆψις καὶ συγκέντρωσις πληροφοριῶν παντὸς εἴδους.

§426Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἔχομεν τοὺς πίνακας τῆς γενομένης διανομῆς, ἐπαρκεστάτους. Αὐτοὶ ἀποτελοῦσι μίαν σπουδαίαν βάσιν, διότι, ἐὰν ἐστάλη π. χ. εἰς τὸ Ἄργος τόσον ποσὸν καὶ ἐπήρκεσεν ἐπὶ ἓν δεκαπενθήμερον, διὰ τὸ ἄλλο δεκαπενθήμερον εἶναι μία ἐγγύησις. Εἶναι πλέον βεβαιωμένον τί θέλει τὸ ἄλλο δεκαπενθήμερον τὸ μέρος αὐτό. Ἐπίσης δὲ ἔχουσι καθορισθῆ διὰ τῆς ὁδοῦ αὐτῆς καὶ αἱ περιφέρειαι. Λόγου χάριν, ἐκανονίσθη, ὅτι τὸ Ἄργος προμηθεύει τὸν δεῖνα, δεῖνα καὶ δεῖνα δῆμον. Εἰς τὴν ἀρχὴν κακῶς ἐγένετο, διότι ὑπῆρχεν εἷς δῆμος, ὁ ὁποῖος δὲν ἔπρεπε νὰ πάρῃ ἀπὸ ἐκεῖ, ἀλλ’ ἀπὸ τὸ Ναύπλιον, διότι εἶναι πλησιέστερον, ἢ ἀπὸ τὸν Πειραιᾶ, διότι ἐκεῖ εἶναι εὐκολώτερον. Εἴχομεν εἰς τὰς ἀρχὰς συνηθέστατα τοιαῦτα ζητήματα καὶ εἰς τὰς περιστάσεις αὐτάς οἱ κ. Βουλευταὶ παρέσχον πολυτιμοτάτας ὑπηρεσίας. Βαθμηδὸν καὶ κατ’ ὀλίγον διωρθώθησαν αὐτὰ καὶ σήμερον ἔχει καταρτισθῆ ὁ πίναξ, ὁ ὁποῖος ἴσως ἀκόμη θὰ ἔχῃ βεβαίως ἀτελείας τινάς, ἀλλὰ δύναται νὰ εἴπῃ τις, ὅτι ἔχει καλῶς καταρτισθῆ. Εἶναι ἓν σπουδαῖον ἀπόκτημα ὁ πίναξ αὐτὸς, ὁ ὁποῖος λέγει, ὅτι διὰ νὰ στείλωμεν εἰς τὴν ἐπαρχίαν Ἄργους, πρέπει νὰ στείλωμεν τόσους σάκκους εἰς τὸ Ἄργος, διὰ νὰ προμηθεύσῃ τὴν πόλιν τοῦ Ἄργους καὶ τὰ δεῖνα, δεῖνα καὶ δεῖνα χωρία, τόσους σάκκους εἰς τὸ Ναύπλιον διὰ νὰ προμηθεύσῃ τὴν πόλιν τοῦ Ναυπλίου καὶ τὰ δεῖνα, δεῖνα χωρία· τόσους σάκκους, ποὺ εἶναι εἰς τὸ δεῖνα μέρος καὶ τὰ λοιπά, καὶ οὕτω πως ὑπάρχει εἷς πίναξ κατόπιν ἐξακριβώσεως τῶν πραγμάτων, ὁ ὁποῖος λέγει, ὅτι, ἐὰν εἰς τὴν ἐπαρχίαν Ἀργολίδος στέλλωμεν χιλίους σάκκους τὴν ἑβδομάδα καὶ ἀπὸ αὐτοὺς σταλῶσι τόσοι εἰς τὰ σημεῖα αὐτὰ, τοῦτο ἀρκεῖ διὰ τὸ Ἄργος. Τοῦτο δὲ εἶναι πιστοποιημένον ἐκ τῶν πραγμάτων. Ἐννοεῖται δέ, ὅτι πάντοτε παρουσιάζονται ἀτέλειαι, διότι ἤδη παρουσιάζονται νέαι περιφέρειαι, διότι χωρία τινά, τὰ ὁποῖα εἶχον ἀρχικῶς, τώρα δὲν ἔχουσι καὶ κατ’ ἀνάγκην πρέπει νὰ προστεθῶσι καὶ ἐκεῖνα· παραδείγματος χάριν, εἰς τὸν Τύρναβον δὲν ἐλάμβανον ἕως τώρα· πρὸ τινῶν μηνῶν ἐνεφανίσθη ἡ ἀνάγκη καὶ εἰς αὐτὸ τὸ μέρος· ἐστάλη σῖτος, δὲν θὰ σταλῇ ἐκ νέου εἰς αὐτό, διότι αὐτὸ ἔλαβεν ἓν ποσὸν ἐπαρκὲς μέχρι τῆς νέας ἐσοδείας. Πλεῖστα χωρία τῆς Θεσσαλίας δὲν ἐλάμβανον ἕως τώρα αὐτὸν τὸν μῆνα καὶ τὸν παρελθόντα, λαμβάνουσι. Δι’ αὐτὸ παρουσιάζεται ἡ ἔλλειψις. Εἶναι δὲ καὶ τὸ ζήτημα τῶν μύλων δύσκολον. Γνωρίζετε τί ἀλέθουσιν οἱ μύλοι τοῦ Πειραιῶς; Ἑξακοσίας χιλιάδας ὀκάδας· ἀφαιρουμένων τῶν διὰ τὰς Ἀθήνας ἀπαιτουμένων 150.000, μένουσι 450 χιλιάδες. Αὐτὸ εἶναι διαθέσιμον. Τί γίνεται; Πηγαίνει εἰς τήν ὑπηρεσίαν, λαμβάνει σημείωσιν δι’ ἕνα μῦλον νὰ πάρῃ, πηγαίνει, δὲν ὑπάρχουσι τὰ σακκιά, τὰ ὁποῖα διέθεσεν ἡ ἐπιτροπὴ μὴ ὑπαρχόντων αὐτῶν, γεννᾶται ἡ δυσχέρεια, ἡ ὁποία παρουσιάσθη, λόγου χάριν, εἰς τὴν Κεφαλληνίαν καὶ δὲν ἐστάλησαν καθ’ ὡρισμένην ἡμέραν τὰ σακκιά, ἐξ οὗ προῆλθον διαμαρτυρίαι. Σημειώσατε δέ, ὅτι ἐὰν δὲν ἐστάλησαν μίαν ἡμέραν, θὰ περάσωσι πέντε — ἕξ ἡμέραι, ἕως ὅπου εὑρεθῇ εὐκαιρία, γεννᾶται οὕτως ἕν παράπονον, καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον διαδοχικῶς γεννῶνται παράπονα κατὰ περιόδους καὶ τότε θὰ παρουσιάσωσι ταῦτα τὴν εἰκόνα, τὴν ὁποίαν εἴδομεν πάντες εἰς τήν Βουλήν, καθ’ ἥν, τὰς μὲν 259 ἡμέρας νὰ μὴ γίνῃ κανὲν παράπονον, τὰς δὲ ὑπολοίπους νὰ γίνωνται ὅλα αὐτὰ τὰ παράπονα.

§427Ι. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Πολὺ δίκαια εἶναι τὰ παράπονα καὶ πολὺ δεδικαιολογημένα. Ἀλλ’ ἀκριβῶς ἐπειδὴ τυγχάνει πολὺ πολύπλοκος ἡ ὑπηρεσία αὐτή, ἡ ἀφετηρία καὶ ἡ βάσις τῆς ἐργασίας τῆς ἐπιτροπῆς θὰ ἦτο ἀκριβῶς ἡ στατιστικὴ ἐργασία. Δυστυχῶς, εἶναι γνωστόν, πόσον ὀλίγον αἱ ἡμέτεραι ὑπηρεσίαι εἶναι συνηθεισμέναι εἰς αὐτὸ τὸ εἶδος.

§428Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Εἷς ἐκ τῶν διευθυντῶν, εἶναι ὁ διευθυντὴς τῆς στατιστικῆς, ὁ κ. Βαρβαρέσος, ἱκανώτατος.

§429Ι. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Δὲν ἔχω δυσκολίαν καμμίαν νὰ τὸ ἀναγνωρίσω, ἀλλὰ δὲν ἐπαρκεῖ αὐτὸς νὰ μορφώσῃ τὰς ὑπηρεσίας ὅλου τοῦ Κράτους. Πρέπει νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω, ὅτι ὑπάρχει ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπὶ τῶν τροφίμων ἐπιτροπῆς, πρὸ τῆς νομιμοποιήσεως αὐτῆς, εἰς τὴν ἔκθεσιν αὐτὴν λέγεται, ὅτι τὸ ἔργον τῆς ἐπιτροπῆς εἶναι ἐκτάκτως δύσκολον, ὡς πρὸς τὴν διανομήν, ἕνεκα τῆς ἐλαττωματικότητος τῶν Ἑλληνικῶν δημοσίων ἀρχῶν. Ὑπάρχουν ἐλαττώματα πολλὰ εἰς τὴν διοίκησιν, τὰ ὁποῖα δὲν δύνανται νὰ ὑπερπηδηθῶσιν εὐκόλως. Ὑπάρχουν ὅμως καὶ ἄλλα ποὺ διορθώνονται. Ἐὰν δὲν συνετέλεσεν ἀπόψε εἰς ἄλλο τι ἡ συζήτησις, οὐχ ἧττον νομίζω, ὅτι ἐχρησίμευσεν εἰς τοῦτο, ὅτι θὰ κεντίσῃ τὸν ζῆλον τῶν ὑπαλλήλων εἰς τήν ἐκτέλεσιν τῆς ὑπηρεσίας των, ὄχι τῶν ὑπαλλήλων τῆς ἐπιτροπῆς, οἱ ὁποῖοι κάμνουν τὴν δουλειά τους, παρὰ τῶν ὑπαλλήλων τῶν διοικητικῶν, τῶν ἐπαρχιῶν καὶ αὐτῶν πρέπει νὰ κεντηθῇ ὁ ζῆλος, ὅσον τὸ δυνατόν. Εἶναι δύσκολον, βεβαίως, πολύ, νὰ γίνῃ τις ἔμπορος τοῦ Κράτους καὶ νὰ ὑποκαταστήσῃ ἑαυτὸν εἰς τὸ ἐμπόριον. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἰς τὴν ἀγόρευσίν του ἐζωγράφισεν ἕνα τύπον ἐμπόρου ἐπιτυχόντος καὶ ἕνα τύπον ἐμπόρου ἀποτυχόντος. Δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς λόγος τὸ Κράτος, ἀφ’ ἧς ἔγινεν ἔμπορος, νὰ γίνῃ ἔμπορος ἀποτυχών. Ἄς γίνῃ ἐπιτυχὼν ἔμπορος.

§430Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ δελτία, θὰ σᾶς παρακαλέσω εἰς ὡρισμένην ἡμέραν νὰ ἐκδίδωνται. Κύριε Ἀναστασόπουλε, μὴ ἀγανακτῆτε μὲ ὅλον τὸν θόρυβον, τὸν ὁποῖον κάμνετε.

§431Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Βλέπετε, ὅτι δὲν κάμνω τίποτε.

§432ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχετε τὸν λόγον, κ. Γεράκη.

§433Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Νὰ μὲ ἐγγράψητε, διὰ νὰ ὁμιλήσω μίαν ὥραν.

§434Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ μᾶς ἀπειλήσητε, διότι θὰ ὁμιλήσητε, νὰ σᾶς ἀκούσωμεν.

§435Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Θυμιάματα δὲν προσφέρομεν εἰς αὐτὴν τὴν Κυβέρνησιν· τὴν ὁποίαν ὑπηρετοῦμεν πραγματικῶς, ὅταν ἄλλοι ἐγκατέλειψαν τὰς τάξεις αὐτῆς. Ἐμείναμεν πιστοὶ εἰς τὰς θέσεις μας.

§436Ι. ΑΔΑΜΙΔΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἀνῆλθον καὶ ἐγὼ εἰς τὸ βῆμα, ἵνα σᾶς εἴπω ὀλίγας λέξεις περὶ τῆς ἐπαρχίας Κορυτσᾶς, τήν ὁποίαν ἔχω τήν τιμήν νὰ ἐκπροσωπῶ, ὅσον ἀφορᾷ τὴν δοκιμασίαν, τὴν ὁποίαν ὑπέστη αὕτη τελευταίως, ἕνεκα τῆς πείνης. Οὐδεμία ἴσως ἄλλη ἐπαρχία, Κύριοι, τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους ὑπέστη εἰς τοιοῦτον βαθμὸν τὴν ἐκ πείνης δοκιμασίαν, ὅσον ἡ ἐπαρχία Κορυτσᾶς.

§437Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Καὶ θάνατοι ὑπῆρξαν.

§438Ι. ΑΔΑΜΙΔΗΣ. Καὶ θάνατοι ἐπῆλθον καὶ πολλοὶ ἄνθρωποι ἐτράφησαν μὲ χόρτα καὶ ἐξακολουθοῦν νὰ τρέφωνται. Εἶναι ἀνεκδιήγητος ἡ κατάστασις, εἰς τὴν ὁποίαν περιῆλθεν ἡ ἐν λόγῳ ἐπαρχία. Ἀλλὰ πρίν εἴπω, Κύριοι, τίνες εἶναι συντελεσταὶ εἰς τήν κατάστασιν αὐτήν, διότι ὑπάρχουσι μερικὰ ζητήματα ἐπὶ τῶν ὁποίων δὲν ἔχει πλήρη γνῶσιν ἡ Βουλή, ἀπόψε συναισθάνομαι τὴν ὑποχρέωσιν, ἵνα φέρω εἰς γνῶσιν τῆς Βουλῆς αὐτά. Πρὸ παντός, θεωρῶ καθῆκον νὰ μὴ λησμονήσω, ὅτι οἱ πέντε ἐκ τῶν ἓξ Βουλευτῶν τῆς Κορυτσᾶς, ὁσάκις παρουσιάσθημεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, ἢ ἐν σχέσει πρὸς τὴν προμήθειαν τῶν τροφίμων καὶ μεταφορὰν αὐτῶν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, εὕρομεν πάντοτε αὐτοὺς προθύμους. Τοῦτο ὀφείλω νὰ τὸ τονίσω μάλιστα διὰ τὸ ἰδιάζον ἐνδιαφέρον, ὅπερ ἐπεδείξαντο οἱ κ. Ὑπουργοὶ διὰ τὴν ἐπαρχίαν μου. Καὶ εἶναι ἀληθές, ὅτι εὐθὺς ὡς παρουσιάσθημεν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν διὰ νὰ ζητήσωμεν ἄλευρα πρὸ δύο καὶ ἐπέκεινα μηνῶν, διετάχθη νὰ ἀποσταλῶσιν εἰς Κορυτσᾶν 2.600 σάκκοι, ἀλλά, δυστυχῶς, κατεσχέθησαν αὐτοὶ ὑπὸ τοῦ Ναυτικοῦ, ὁπόταν προσήλθομεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ ἀνηγγείλαμεν τὸ γεγονός, αὐθωρεὶ δὲ διετάχθη ὁ Νομάρχης Θεσσαλονίκης νὰ ἀποστείλῃ ταῦτα εἰς Κορυτσάν.

§439ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὑπὸ ποίου Ναυτικοῦ κατεσχέθη;

§440Ι. ΑΔΑΜΙΔΗΣ. Ὑπὸ τοῦ ἡμετέρου. Κατεσχέθη σῖτος, προωρισθεὶς διὰ τήν Κορυτσὰν.

§441Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἄλευρα.

§442Ι. ΑΔΑΜΙΔΗΣ. Μάλιστα, ἄλευρα. Μετὰ τὴν διαταγὴν πρὸς τὸν Νομάρχην Θεσσαλονίκης, συνέπεσε νὰ ἔχωμεν διακοπάς, μετὰ τὰς Ἀπόκρεω, ὅτε μετέβην εἰς Θεσσαλονίκην καὶ τὸ πρῶτον καθῆκόν μου ἐνόμισα, ὅτι ἦτο νὰ ἀποταθῶ πρὸς τὸν Νομάρχην καὶ νὰ τοῦ εἴπω τί ἐγένετο ἡ διαταγή τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν. Μοὶ ἀνεκοίνωσεν, ὁ κ. Νομάρχης, ὅτι εἶναι μὲν ἀληθές, ὅτι ἦλθε διαταγὴ καὶ τὰ ἄλευρα ἦλθον, ἀλλὰ τὰ παρέλαβεν εἷς ἔμπορος, δὲν θέλω νὰ ἀναφέρω τὸ ὄνομά του. Αὐτὸς ὁ κύριος δίδει λόγον εἰς τὰ δικαστήρια τῆς Θεσσαλονίκης. Δυστυχῶς, αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος τὰ παρέλαβε καὶ τὰ ἐπώλησεν εἰς τὴν ἀγορὰν Θεσσαλονίκης, φαίνεται δὲ μὲ κέρδος περισσότερον, ἤτοι παρὰ τὸν νόμον περὶ αἰσχροκερδείας. Δὲν ἠξεύρω πῶς θὰ ἐκτιμηθῇ τοῦτο ὑπὸ τῆς Δικαιοσύνης. Τοιουτοτρόπως ἀπέτυχεν αὐτὴ ἡ ἀποστολή. Κατόπιν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν διέταξεν αὐθημερὸν, ὅπως δοθῇ ἐκ Θεσσαλονίκης ἄλλος σῖτος καὶ ὁ ἐκεῖ Νομάρχης διέταξεν, ἀληθῶς, ἵνα ἀποσταλῇ τοιοῦτος σῖτος μὲ 27 τὸ ὅλον βαγόνια. Ἐνῷ, Κύριοι, ἐφθάσαμεν εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον, — καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἀκούσῃ, διότι ἔχει πολλὴν σημασίαν τοῦτο, ἐδῶ ἔρχεται τὸ ζήτημα, διὰ τὸ ὁποῖον ἀνῆλθον τὸ βῆμα— ἐνῷ, λέγω, ἐνομίσαμεν, ὅτι εἶχε θεραπευθῆ ἡ μεγίστη ἀνάγκη τῆς ἐπαρχίας Κορυτσᾶς καὶ θὰ ἐστέλλετο σῖτος, ὁπότε ὁ Νομάρχης ῥητῶς εἶπεν, ὅτι διέθεσεν 27 βαγόνια διὰ τήν Κορυτσάν, ἔρχεται ἡ θλιβερὰ εἴδησις, ὅτι διεκόπη ἡ σιδηροδρομικὴ συγκοινωνία μεταξὺ Θεσσαλονίκης καὶ Φλωρίνης. Ἠξεύρετε, ὅτι δέν ὑπάρχει ἄλλη ὁδὸς, δι’ ἧς σιτίζεται ἡ Κορυτσὰ, παρὰ ἡ διὰ Φλωρίνης καὶ ἐκεῖθεν διὰ μεταγωγικῶν μεταφέρονται εἰς τὴν Κορυτσᾶν, ὄχι μόνον τρόφιμα, ἀλλὰ καὶ ἄλλα εἴδη ἐμπορίας. Ἀφοῦ, δυστυχῶς διὰ τὴν Κορυτσᾶν, ἔφθασεν εἴδησις, ὅτι ἡ συγκοινωνία διεκόπη, μετέβην αὐτοστιγμεὶ εἰς τὸν Νομάρχην καὶ ἐρωτῶ, διατί; Μοὶ λέγει, διότι οἱ ξένοι, ὁ Ἀρχηγὸς Σαράϊγ, ἀνεκάλυψεν εἰς τὴν Φλώριναν ὅτι διενεργεῖται λαθρεμπόριον καὶ ἕνεκα τούτου δὲν ἐπιτρέπει νὰ λειτουργήσῃ ἡ σιδηροδρομικὴ γραμμὴ καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ στείλωμεν σῖτον. Φαντασθῆτε ποία ἦτο ἡ τραγικὴ θέσις τῆς Κορυτσᾶς, ἕνεκεν αὐτῆς τῆς πράξεως καὶ ἤθελον νὰ ἐξετάσω, ποῖοι εἶναι οἱ ὑπαίτιοι τῆς καταστάσεως αὐτῆς. Τὶ δὲ ἔμαθον; Ὅτι ὁ ἀντιπροσωπεύων τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν ἐν Φλωρίνῃ, συνετέλεσε τὰ μέγιστα εἰς τοῦτο. Αὐτὰ τὰ ἤκουσα ἐκεῖ.

§443ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ποῖος εἶναι Νομάρχης;

§444Ι. ΑΔΑΜΙΔΗΣ. Ὁ κ. Βαρβέτσος ἦτο ὁ Νομάρχης.

§445Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Δὲν εἶναι ἀληθές.

§446Ι. ΑΔΑΜΙΔΗΣ. Τότε, ὄχι μόνον ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Γαλλικοῦ Στρατοῦ εἶχε τοιαύτας πληροφορίας, ἀλλὰ καὶ ἡ ἐκεῖ γνώμη τῶν ἐμπόρων ἐν Φλωρίνῃ ἀπέδιδε τοῦτο εἰς αὐτὸν καὶ ὁ τύπος μάλιστα ἀπεριφράστως ἔγραφεν, ὅτι ὑπεύθυνος τῆς διακοπῆς τῆς σιδηροδρομικῆς συγκοινωνίας μεταξὺ Θεσσαλονίκης καὶ Φλωρίνης εἶναι ὁ Νομάρχης Φλωρίνης. Ἐτέθην, Κύριοι, εἰς ἐξονύχισιν, κατὰ πόσον ἠνείχετο ἢ ὄχι, πανταχόθεν δὲ ἐλάμβανον πληροφορίας, ὅτι οὗτος ἦτο ὁ ὑπεύθυνος.

§447Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Πρέπει νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ὁ Νομάρχης Φλωρίνης εἶχεν ἀναχωρήσει ἐκ Φλωρίνης.

§448Ι. ΑΔΑΜΙΔΗΣ. Ἦτο ἐκεῖ, ἔφυγε μετὰ τέσσαρας ἡμέρας, ἀφ’ ὅτου ἐγένετο ἡ διακοπή.

§449Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Εἶχε κληθῆ ἐνταῦθα διὰ λόγους ὑπηρεσίας, ὅτε ἐμάθομεν τὴν κατάληψιν τῆς Φλωρίνης.

§450Ι. ΑΔΑΜΙΔΗΣ. Αὐτὸ τὸ γεγονὸς ἔχει μεγίστην σημασίαν. Ὁ Νομάρχης ἔφυγε μετὰ τέσσαρας ἡμέρας. Μετὰ τὴν διακοπὴν τῆς συγκοινωνίας, ἀνεκλήθη, ἄς τὰ εἴπωμεν καθαρώτερα.

§451Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Τίνι τρόπῳ;

§452Ι. ΑΔΑΜΙΔΗΣ. Παρακαλῶ, ἀφήσατέ με. Ἀπεδόθη, ὅτι ὁ ὑπαίτιος τῆς διακοπῆς τῆς σιδηροδρομικῆς γραμμῆς εἶναι ὁ Νομάρχης Φλωρίνης. Δὲν ἀμφισβητῶ, ὅτι οἱ ξένοι ἐζήτουν ἀφορμὴν πάντως, εὗρον δὲ μίαν βάσιν, ἐπὶ τῆς ὁποίας βασισθέντες, ἐδημιούργησαν τὴν δικαιολογίαν, δὲν ἔχω δὲ ψηλαφιτὰς ἀποδείξεις, διὰ νὰ σᾶς ἀποδείξω, ὅτι αὐτὸς εἶναι ὑπεύθυνος. Γνωρίζω μόνον, ἀπὸ τιμίους ἀνθρώπους, ὅτι ὁ Νομάρχης Φλωρίνης ἐπροστάτευσε τὸ λαθρεμπόριον μεταξὺ Φλωρίνης καὶ Μοναστηρίου.

§453Α. ΜΑΤΕΣΗΣ. Ἀφοῦ αὐτοὶ ἔχουν τοῦτο τὸ ἐπιχείρημα, διατί ἔκαμαν αὐτὰ τὰ ἐμπόδια;

§454Ι. ΑΔΑΜΙΔΗΣ. Σᾶς εἶπον, ὅτι ἤθελον προφάσεις, εὗρον δεδικαιολογημένην βάσιν καὶ δι’ αὐτὸ ἐπέτυχον τὴν διακοπὴν τῆς σιδηροδρομικῆς συγκοινωνίας.

§455ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Κατὰ τίνα τρόπον διηυκόλυνε τὸ λαθρεμπόριον;

§456Ι. ΑΔΑΜΙΔΗΣ. Θὰ τὸ εἴπω. Ἔχομεν τεκμήριον. Εἰς τὸν Α καὶ Β ἀνέθετε νὰ τὸ ὑπάγῃ εἰς τὸ Μοναστήριον. Ἀπετάθην πρὸς τὸν Νομάρχην Θεσσαλονίκης κ. Ἀθηνογένην, περὶ τοῦ ὁποίου ὀφείλω νὰ εἴπω τήν στιγμήν ταύτην, ὅτι ἐπεδείξατο τοιοῦτον ἐνδιαφέρον καὶ φιλοπονίαν καὶ δραστηριότητα καὶ εὐγένειαν ἐν τῇ ἐκπληρώσει τοῦ καθήκοντός του, ὥστε δὲν ἔχω λόγον νὰ ἐξάρω αὐτά. Ἐν θλίψει, λοιπόν, εὑρισκόμενος καὶ αὐτὸς, καὶ ἐν δικαίᾳ ἀγανακτήσει, μοὶ εἶπεν, ὅτι ἡμεῖς οἱ ἴδιοι, Κύριε, προεκαλέσαμεν τὴν διακοπὴν τῆς Συγκοινωνίας. Ὁρίστε, Κύριε. Μοὶ δεικνύει ἕν τηλεγράφημα — καὶ πρέπει ἡ Βουλὴ νὰ λάβῃ γνῶσιν τοῦ τηλεγραφήματος...

§457Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Κύριε Συνάδελφε, μὴ λησμονῆτε, ὅτι ὁμιλεῖτε δημοσίᾳ.

§458Ι. ΑΔΑΜΙΔΗΣ. Τὰ πράγματα, κ. Πρόεδρε, ἔχουν φθάσει εἰς τὸ ἀπροχώρητον. Τέλος πάντων, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θὰ ζητήσω, εἶναι τοῦτο, ὅτι, ἄν ταῦτα εἶναι ἀκριβῆ, ὁ ὑπεύθυνος πρέπει νὰ ὑποστῇ τιμωρίαν, διότι εἷς ἄνθρωπος ἔγινεν ὑπαίτιος τοῦ ἐξ ἀσιτίας θανάτου ἑνὸς τόπου καὶ παύω τὸν λόγον, διότι ὀφείλω, ὁμολογουμένως, νὰ ἐνδώσω εἰς τὴν σύστασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§459Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Δὲν κάμνω καμμίαν σύστασιν.

§460Ι. ΑΔΑΜΙΔΗΣ. Ἐννόησα τὸ πνεῦμα σας.

§461Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ὀφείλω νὰ δηλώσω, ἐν σχέσει μὲ ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Συνάδελφος, ὅτι διὰ τὸν Νομάρχην Φλωρίνης ἐξεδηλώθησαν τοιαῦται ὑπόνοιαι, ὅτι δὲν ἔλαβε τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ λάβῃ, ὅπως παρακωλύσῃ τὴν πρὸς τὸ Μοναστήριον ἐξαγωγὴν ὡρισμένων εἰδῶν. Ἐγένετο ἔρευνα περὶ τοῦ πράγματος αὐτοῦ καὶ ἀπεδείχθη, ὅτι ὅλαι αἱ κατηγορίαι, αἱ ὁποῖαι διετυπώθησαν κατ’ αὐτοῦ, ἦσαν ἀβάσιμοι. Μὴ νομίζετε δὲ, ὅτι πρόκειται περὶ σοβαρῶν κατηγοριῶν, μὴ νομίζετε, ὅτι διετυπώθησαν κατηγορίαι, ὅτι ἐγένετο λαθρεμπόριον πολέμου, ὅτι ἐγένετο εἰσαγωγὴ σημαντικῶν ποσοτήτων προϊόντων. Πρόκειται περὶ ἐντελῶς μικρῶν καὶ ἀσημάντων ποσοτήτων, περὶ τῶν ὁποίων ἐλέχθη, ὅτι ὁ Νομάρχης δὲν ἔλαβε τὴν δέουσαν πρόνοιαν, ἵνα μὴ εἰσαχθῶσιν εἰς τὸ Μοναστήριον. Καὶ περὶ αὐτῶν ἀκόμη ἀπεδείχθη, ὅτι τοιαύτη εἰσαγωγὴ ἐγένετο. Ἐγένετο, ἐννοεῖται κρυφίως, εἰσαγωγὴ ἀσημάντων τινῶν ποσοτήτων, δεκάδων τινῶν ὀκάδων. Τὸ πρᾶγμα εἶναι ἐντελῶς ἀσήμαντον. Τώρα, ὁ κ. Συνάδελφος ἔφερεν ἐδῶ τὴν ἀπήχησιν γνωμῶν, ὅτι ὁ Νομάρχης Φλωρίνης ἠνέχθη, τὸ λεγόμενον αὐτό, λαθρεμπόριον. Ὀφείλω νὰ εἴπω, ὅτι αἱ γνῶμαι αὐταὶ δὲν ἔχουσι καμμίαν βασιμότητα, ὅτι ἐκδηλοῦσιν ἁπλῶς τὴν στενοχωρίαν, τήν ὁποίαν ᾐσθάνθησαν, ὡς ἐκ τοῦ μέτρου τοῦ τραγικοῦ, τὸ ὁποῖον ἐλήφθη κατὰ τῆς χώρας ἐκείνης καὶ τὸ ὁποῖον ἐλήφθη, ἐπὶ τῇ ὑπονοίᾳ, ὅτι ὁ Νομάρχης ἢ αἱ ἀρχαὶ αἱ Ἑλληνικαὶ δὲν ἔλαβον τὴν δέουσαν πρόνοιαν, ὅπως μὴ γίνεται εἰς Μοναστήριον ἐξαγωγὴ τροφίμων. Καὶ βεβαίως, ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ὑφίστανται τὸ μέτρον ἐκεῖνο, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον πεῖραν τοῦ μέτρου αὐτοῦ, ἐν ὁλοκλήρῳ αὐτοῦ τῇ τραγικότητι, ᾐσθάνοντο μίαν δυσφορίαν κατὰ τῶν ἀρχῶν, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔδειξαν ὑπερβολικὸν ζῆλον τοιοῦτον, ὥστε νὰ πείσωσιν ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον τὸ μέτρον, ὅτι δὲν εἶχον ἀφορμὴν νὰ λάβωσι τὸ μέτρον αὐτό. Τοιαύτη ὅμως δυσαρέσκεια ὑπῆρχε, διότι τὸ μέτρον ἐλήφθη, ὄχι διὰ νὰ παρακωλυθῇ τὸ λαθρεμπόριον, ἀλλὰ διὰ νὰ τιμωρηθῶσιν οἱ ὀλίγοι ἐκεῖνοι ἄνθρωποι, οἱ κατοικοῦντες τὰ μέρη ἐκεῖνα, περὶ τῶν ὁποίων ὑπῆρχεν ἡ ὑποψία, ὅτι ἐνήργουν ἐλάχιστον λαθρεμπόριον πολέμου, καὶ ἐλήφθη κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος εἶναι αὐτόχρημα ἀπαίσιος. Ἀπηγορεύθη ἡ ἀποστολὴ τροφίμων εἰς ὁλόκληρον τὸν Νομὸν Φλωρίνης καὶ εἰς ὁλόκληρον τὸν Νομὸν Κορυτσᾶς. Ἀπὸ τὸ ἄλλο μέρος ἀπεκλείσθη καὶ ἀπὸ τῶν Ἁγίων Σαράντα οἱαδήποτε εἰσαγωγή. Καὶ τὸ ἀποτέλεσμα ἦτο, ὅτι εἰς τὴν Βόρειον Ἤπειρον δὲν δυνάμεθα νὰ στείλωμεν τρόφιμα, οὐδὲ ἐκ Φλωρίνης, οὐδ’ ἐξ Ἁγίων Σαράντα. Καὶ ἐμελετήθη νὰ εὑρεθῇ τρόπος ἀποστολῆς διὰ Θεσσαλίας. Καὶ ἐστάλη εἰδικὸν μέλος τῆς ἐπιτροπῆς τῶν προμηθειῶν εἰς Λάρισαν, διὰ νὰ μελετήσῃ κατὰ ποῖον τρόπον θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ εὑρεθῇ μέσον μεταφορᾶς τροφίμων, ἀποστελλομένων εἰς τὸν Νομὸν Φλωρίνης καὶ εἰς τὸν Νομὸν Κορυτσᾶς διὰ Θεσσαλίας, διὰ Καλαμπάκας. Ἐννοεῖται, ὅτι τὰ μέσα, τὰ μεταγωγικά, ἐσπάνιζον. Μόλις καὶ μετὰ βίας, μετὰ ἡμέρας, κατωρθώθη νὰ σταλῇ ποσότης τις εἰς Καλαμπάκαν. Δὲν γνωρίζω, ἐὰν κατορθώθη νὰ φθάσῃ μέχρι Κορυτσᾶς καὶ Φλωρίνης. Βεβαίως ὅμως, δὲν ἔφθασε μέχρι Κορυτσᾶς.

§462Ι. ΑΔΑΜΙΔΗΣ. Εὐτυχῶς, ὀφείλω νὰ εἴπω, τὴν ἀλήθειαν, μᾶς ἐπετράπη καὶ ἐστείλαμεν 30 βαγόνια ἐκ Θεσσαλονίκης.

§463Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Τὸ γνωρίζω. Θὰ τὸ συνεπλήρουν. Λοιπόν, αὐτὸ εἶναι τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον ἐλήφθη. Μὴ φοβεῖσθε, ὅτι θὰ εἴπωμεν τὰ πράγματα διαφορετικὰ ἢ ὡς συνέβησαν. Καὶ δὲν λέγομεν ὅσα συνέβησαν. Λέγομεν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα σχετίζονται μὲ τὴν ὑπόθεσιν, περὶ τῆς ὁποίας ὁμιλοῦμεν. Λοιπόν, ἐλήφθη πρόνοια, ὅπως ἀποσταλῶσι τρόφιμα διὰ Θεσσαλίας καὶ τίποτε δὲν ἀπεστάλη. Ἐλάχιστον ποσὸν θὰ ἔφθασε μέχρι Καστορίας, ἀμφιβάλλω, ἐὰν θὰ ἔφθασεν, ἀλλά, βεβαίως, δὲν θὰ ἔφθασε μέχρι Κορυτσᾶς. Τώρα, πρό τινων ἡμερῶν, τὸ μέτρον αὐτοῦ τοῦ ἀποκλεισμοῦ ἤρθη καὶ ἀποστέλλονται τρόφιμα ἐκ Θεσσαλονίκης εἰς τὸν Νομὸν Φλωρίνης καὶ δι’ αὐτοῦ εἰς τὸν Νομὸν Κορυτσᾶς.

§464Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, κ. Ὑπουργέ, ὥστε ὁ Νομάρχης Φλωρίνης ἀπεδείχθη, ὅτι ἐσυκοφαντήθη;

§465Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἀπεδείχθη, ὅτι ὁ Νομάρχης Φλωρίνης δὲν ἀνεμίχθη ποσῶς εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν.

§466Θ. ΛΥΜΠΡΙΤΗΣ. Ἔλαβε τὴν πρόνοιαν ὁ ἀγορεύσας νὰ χαρακτηρίσῃ τὸ πρᾶγμα, ὡς γνώμην. Δὲν πρόκειται περὶ συκοφαντίας.

§467Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἴσως, αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας εἶχε, δὲν εἶναι ἀκριβεῖς.

§468Ι. ΑΔΑΜΙΔΗΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ τὰ συμπληρώσω;

§469Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Δὲν ἔχετε ἁρμοδιότητα σεῖς, νὰ ἐπιχειρήσητε ἀνάκρισιν διὰ τὴν ὑπόθεσιν τοῦ Νομάρχου. Δὲν δύνασθε οὔτε ὡς μάρτυς νὰ καταθέσητε, διότι ἐνταῦθα δὲν ἐπιχειροῦμεν ἀνάκρισιν. Ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως δὲν γνωρίζετε τίποτε.

§470Ι. ΑΔΑΜΙΔΗΣ. Γνωρίζω ἐξ ἐπισήμων ἐγγράφων, κ. Πρόεδρε.

§471Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Δὲν σᾶς ἠρώτησα, κ. Βουλευτά.

§472Ι. ΑΔΑΜΙΔΗΣ. Τότε εἴμεθα σύμφωνοι. Προχωρήσατε.

§473Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Διότι δὲν πρόκειται νὰ συζητήσω μεθ’ ὑμῶν. Ἐγὼ ἔχω κάμῃ ἀνάκρισιν καὶ τὸ προϊόν τῆς ἀνακρίσεως ὀφείλω νὰ ἀνακοινώσω. Τὸ προϊόν τῆς ἀνακρίσεως εἶναι, ὅτι ὁ Νομάρχης δὲν διέπραξε λαθρεμπόριον πολέμου, καὶ ἑπομένως τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον ἐλήφθη ἐκεῖ, ἦτο ἐντελῶς ἀδικαιολόγητον. Οὐδεὶς δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ὁ ὁποῖος νὰ δικαιολογήσῃ τὸ μέτρον αὐτό. Οὐδεὶς ὑπάρχει ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτη, ὁ ὁποῖος δύναται νὰ θεωρηθῇ, ὅτι δύναται νὰ δικαιολογήσῃ τὸ μέτρον, ὅταν μάλιστα εἶναι βεβαιωμένον ἐξ ἐπισήμου ἀνακρίσεως, ὅτι δὲν ἔλαβε χώραν λαθρεμπόριον πολέμου, καὶ ὅταν ἐκ τῶν ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα θὰ σᾶς καταθέσω εἰς ἄλλην συνεδρίασιν, ἀποδεικνύεται, ὅτι αἱ αἰτιάσεις εἶχον ἀφορμὴν ἐντελῶς ἀσήμαντα πράγματα. Ἔχω ἐδῶ τὸ ἔγγραφον, ἀλλ’ εἶναι τόσον προκεχωρημένη, ἡ ὥρα, ὥστε δὲν μοὶ εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ σᾶς ἀναγνώσω τὰς αἰτιάσεις καὶ τὰς ἀπαντήσεις τοῦ Νομάρχου, διὰ νὰ εἴδητε περὶ τίνων πραγμάτων ἐπρόκειτο.

§474Α. ΜΑΤΕΣΗΣ. Ἀρκοῦν αἱ διαβεβαιώσεις σας.

§475Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἀρκοῦμαι νὰ σᾶς διαβεβαιώσω, ὅτι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα διεδόθησαν ὑπὸ τινων ἐκεῖ ἀγανακτούντων διὰ τὴν κατάστασιν, δὲν δύνανται νὰ θεωρηθῶσιν ὡς ἐκδηλοῦντα ἀντίληψιν ἀκριβῆ τῶν πραγμάτων, ἐκδηλοῦσι γνώμας ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐξεδήλωσαν τὰς γνώμας αὐτάς, εὑρισκόμενοι ἐν ἐκρύθμῳ ψυχολογικῇ καταστάσει, δεδικαιολογημένῃ ἐκ τῆς πείνης, ἀλλ’ αὐτὸ δὲν ἀποδεικνύει, ὅτι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι τὴν αὐτὴν γνώμην, ἔχουν ταύτην μόρφωσιν ἐκ τῶν πραγμάτων, γενομένης δὲ ἐξετάσεως, ἀπεδείχθη, ὅτι πᾶσαι αἱ αἰτιάσεις ἦσαν ἀβάσιμοι, ὅσον ἀφορᾷ τὸν Νομάρχην, δὲν ἔχω δὲ οὐδεμίαν ἀμφιβολίαν, ὅτι καὶ ὁ κ. Βουλευτής, ἐὰν εἶχεν ὑπ’ ὄψει του τὰ ἔγγραφα ταῦτα, δὲν θὰ εἶχε τὴν γνώμην αὐτήν. Οὐδεὶς εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ, ὁ ὁποῖος νὰ νομίσῃ, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποδώσῃ εἰς ἐνέργειαν τοῦ Ἕλληνος ὑπαλλήλου τὸ μέτρον τοῦτο τὸ σκληρόν, τὸ τραγικόν, τὸ ὁποῖον ἐλήφθη κατὰ τῶν πληθυσμῶν ἐκείνων. Ἦτο μέτρον τελείως ἀδικαιολόγητον. Δὲν εἶναι δυνατόν, παρὰ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ἅπαξ περὶ τούτου ἐγένετο λόγος, νὰ μὴ τονίσω, ὅτι ἐκ τῆς ἐρεύνης τῶν πραγμάτων ἀπεδείχθη, ὅτι τὸ μέτρον ἦτο τελείως ἀστήρικτον, καὶ ὅτι αἱ αἰτιάσεις, αἱ ὁποῖαι κατὰ τοῦ Νομάρχου ἀπηυθύνθησαν, δὲν εἶχον οὐδεμίαν βάσιν.

§476Θ. ΛΥΜΠΡΙΤΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἐὰν ἐζήτησα τὸν λόγον, δὲν ἐζήτησα αὐτὸν, οὔτε διὰ τὴν ζάκχαριν, οὔτε διὰ τὰ ἄλευρα, ἀλλ’ ἐπειδὴ ἐθίχθη ζήτημά τι καὶ ἀνεπτύχθη ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, κατὰ τὴν ἑσπέραν ταύτην. Μοῦ ποιεῖ, ἄλλως τε, ἔκπληξιν ἡ ἔλλειψις ἀκριβοῦς ἀντιλήψεως τῶν πραγμάτων. Πρέπει νὰ κατανοηθῇ, ὅτι οἱ ξένοι Σύμμαχοι, κληθέντες εἰς τὸν τόπον αὐτόν, παρασκευάζουσι ἐπίθεσιν ἐκ τῶν σοβαρωτέρων. Εἰς τοιαύτην θέσιν εὑρισκόμενοι, τί περιμένετε νὰ σκεφθῶσι περὶ ὑμῶν καὶ τῶν ἐκεῖ εὑρισκομένων κατοίκων; Θὰ μᾶς κατακλύσωσιν, ὡς ἔπραξαν, μεταστρέφοντες τὸν Ἀξιόν, θὰ δενδροτομήσωσι πᾶσαν δενδρώδη ἔκτασιν, παρακωλύουσαν τὴν κατεύθυνσιν τῶν πυρῶν αὐτῶν, θὰ καταδαφίσωσι τὰς οἰκίας μας, θὰ ἄρωσι πᾶν ἐμπόδιον, ἐπιπροσθοῦν αὐτοῖς. Ἔπρεπε νὰ μὴ ἔλθωσι ἐδῶ, ἔπρεπε νὰ εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ ἀναχαιτίσωμεν τὴν τοιαύτην ἔλευσίν των. Μίαν φορὰν ποὺ ἦλθον, ἀναμένετε πᾶσαν βαρβαρότητά των. Πιστεύσατε δέ, ὅτι καὶ αἱ βαρβαρότητες πρὸς τὰ ἄτομα, δὲν ἔχουσι τὸν λόγον αὐτόν, τὸν ὁποῖον νομίζουσί τινες, νὰ μᾶς ἐνοχλήσωσιν ἢ νὰ μᾶς ἀναγκάσωσι νὰ ἐξέλθωμεν πρὸς αὐτούς, ὄχι. Ἀλλ’ εἴτε μᾶς ὑποπτεύονται, ὅτι πάντες εἴμεθα κατάσκοποι τῶν Γερμανῶν ἀπέναντι αὐτῶν, εἴτε, ὅτι τροφοδοτοῦμεν αὐτούς. Ἀπέναντι τῆς τοιαύτης ψυχολογικῆς θέσεως τῶν στρατευμάτων τούτων τῶν Συμμάχων, τὰ ὁποῖα ἐκάλεσεν οἷος τὰ ἐκάλεσεν, ὡς βεβαιοῦσι πᾶσαι αἱ Κυβερνήσεις τῶν Συμμάχων, στρέψατε τὴν προσοχήν σας...

§477ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τίς πταίει;

§478Θ. ΛΥΜΠΡΙΤΗΣ. ... παρακαλῶ, ἐκ τῶν πέριξ ἡμῶν, κρίνατε τὰ συμβαίνοντα, διότι μὴ παραξενεύεσθε, ὅτι τὰ ξένα στρατεύματα, ἅτινα κατόπιν τῆς γνωστῆς πολιτικῆς ἦλθον, εἶναι ἴσως δυνατὸν καὶ νὰ μὴ μᾶς ἀποδώσωσι τὰ κατεχόμενα ἐδάφη τῆς χώρας ἡμῶν....

§479ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἆ! Ἆ!

§480Θ. ΛΥΜΠΡΙΤΗΣ. Ἐπιτρέψατέ μοι νὰ τὰ εἴπω, ὑποθέσατέ με δημοσιογράφον, νομίζω, ὅτι τὰ πάντα θὰ μετέλθωσι καθ’ ἡμῶν, ἀλλὰ γνωρίζετε πάντες, ὅτι θὰ μᾶς ἀπομείνῃ πάντως τὸ θάρρος τὸ πατριωτικόν, ἡ ἀφοσίωσις πρὸς τὴν Πατρίδα μας. Ἔχομεν ἐπὶ τέλους ἐκεῖνον τὸν Στρατόν, τὸν μικρὸν ἢ μεγάλον, ὁ ὁποῖος γνωρίζει νὰ πίπτῃ ὑπεραμυνόμενος τῆς Πατρίδος. (Χειροκροτήματα παρατεταμένα).

§481ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λόντος.

§482Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Λόγῳ τοῦ προκεχωρηκότος τῆς ὥρας, καίτοι θεωρῶ τὸ ζήτημα σοβαρώτατον, διότι ἔλαβε τοιαύτην ἔκτασιν, ὡς μὴ περιορισθὲν εἰς τὴν ἐξέτασιν τῶν ἔργων τῆς ἐπιτροπῆς, ἀλλὰ καὶ εἰς τὸ ζήτημα τῆς διαχειρίσεως τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, δὲν θεωρῶ σκόπιμον νὰ λάβω τὸν λόγον, παραιτούμενος καὶ ἐπιφυλασσόμενος δι’ ἄλλην στιγμήν.

§483ΟΘ. ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἅμα τῇ συστάσει τῆς ἐπιτροπῆς, ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω δι’ αὐτῆς εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὑπόδειξιν, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ ἀποθήκη σιτηρῶν, καὶ λοιπῶν εἰδῶν εἰς τὸ Σόροβιτς, τὸ ὁποῖον εἶναι ὁ χερσαῖος λιμήν (Θόρυβος) .... ὅλης τῆς δυτικῆς Μακεδονίας, καὶ δὴ τῶν Νομῶν Φλωρίνης καὶ Κοζάνης καὶ μέρους τῆς Βορείου Ἠπείρου, διότι ἐκεῖθεν ἀφορμῶσιν ὅλαι αἱ ὁδοὶ πρὸς τὰ μέρη ἐκεῖνα. Λαμβάνω τήν τιμὴν καὶ πάλιν νὰ συστήσω τοῦτο εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως μελετήσῃ τήν πρότασιν ταύτην, διότι, ἐὰν ἐγένετο δεκτή, τότε οὐδὲν θὰ ἐπήρχετο κατόπιν κώλυμα, καὶ δὲν θὰ ἀπέθνησκεν ὁ χωρικὸς ἐκεῖνος ἐκ πείνης, εἰς τὸ Κωνστάντζικον, καὶ δὲν θὰ ἐπνίγοντο εἰς τὸν Ἀλιάκμονα ἐκ τῆς ἀπελπισίας των οἱ τρεῖς ἐκεῖνοι γεωργοί, ὡς μὴ κατορθώσαντες νὰ εὕρωσι σιτηρὰ πρὸς ἀγοράν εἰς τήν Χρούπισταν καὶ ἐπανερχόμενοι μὲ κενὰς χεῖρας εἰς τὰ χωριά των. Οἱ διάφοροι χωρικοί, ἰδίως εἰς τὴν Λόσνιτσαν, ἐτράφησαν μὲ χόρτα, εἰς δὲ τὸ Βογάτσικον ἔκαμαν Πάσχα μὲ μόνον κρέας, χωρὶς ψωμὶ καὶ κατῆλθον μὲ τὰ ὑποζύγια μέχρι Καλαμπάκας, ζητοῦντες σῖτον. Εἶναι γνωστὰ αὐτά. Καὶ συνιστῶ, λοιπόν, μόνον τήν ἵδρυσιν μιᾶς κεντρικῆς ἀποθήκης ἐν Σόροβιτς, καὶ εὐχαρίστως βλέπω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς, κατανεύων, ἀσπάζεται τὴν πρότασίν μου.

§484ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσίντζος. Παραιτεῖται. Ἐπινεύσει τῆς Βουλῆς, λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρα 1½ πρωΐας)