1916.04.01

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ ΜΕʹ.

ΤΗΣ 1 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 1916

Προεδρία Ἀντιπροέδρου κ. Α. Κατζουράκη.

(Ὥρα 6.25′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ Πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως, μετὰ παρατηρήσεις τῶν κ. κ. Α. Μάτεση, Λ. Λυωνάκη καὶ Α. Ἀργυροῦ. Ἀνακοινοῦνται τὰ ἑξῆς: Ὁ λαὸς Δελβίνου παρακαλεῖ, ὅπως παραμείνῃ ἐκεῖ ὁ Εἰρηνοδίκης Λαμπρούλιας. Ὁ ἐκ Γρεβενῶν Σωκράτης Οἰκονόμου, φαρμακοποιός, παρακαλεῖ, ὅπως τροποποιηθῇ ὁ νόμος περὶ φαρμακοποιῶν. Οἱ κάτοικοι τῆς Ἐπαρχίας Ξηροχωρίου διαμαρτύρονται, διότι ὑπήχθησαν, ὡς πρὸς τὴν προμήθειαν τῶν ἀλεύρων, εἰς Χαλκίδα. Οἱ Σύνδεσμοι τῶν ἐμποροϋπαλλήλων Θεσσαλονίκης, Πειραιῶς, Βόλου καὶ Λαρίσης, ὑποβάλλουσι διαφόρους σκέψεις των, ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῶν ἐπιστρατευομένων ἐμποροϋπαλλήλων. Οἱ κάτοικοι Ἰωαννίνων παρακαλοῦσιν, ὅπως ἀρθῇ τὸ ἀδίκημα, ὅπερ ἐγένετο εἰς τοὺς μαθητὰς γʹ τάξεως τοῦ ἐκεῖ Γυμνασίου ὑπὸ τοῦ Καθηγητικοῦ Συλλόγου. Ὁ κ. Θεμιστ. Ρήγας παρακαλεῖ, ὅπως ἐπιψηφισθῇ νέα σύμβασις, ὡς πρὸς τὴν ἑταιρείαν τῶν τροχιοδρόμων. Οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Μ. ΤΣΟΥΤΣΑΝΗΣ καὶ Κ. ΓΙΟΛ-ΔΑΣΗΣ ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συμπληρώσεως, τροποποιήσεως καὶ κωδικοποιήσεως τῆς νομοθεσίας τοῦ Πανεπιστημίου». Οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Β. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ, Α. ΠΟΛΕΜΙ-ΔΗΣ καὶ Γ. ΤΣΙΜΑΣ ὑποβάλλουσι προσθήκην ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσμετρήσεως εἰς τήν ἀρχαιότητα καὶ τὸν πρὸς προαγωγὴν ἀπαιτούμενον χρόνον τοῦ ἐν Κρήτῃ διανυθέντος χρόνου ὑπηρεσίας τῶν οἰκονομικῶν ὑπαλλήλων». Οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Κ. ΖΑΟΥΣΗΣ, Π. ΦΛΩΡΟΣ, Α.

ΒΟΤΣΑΡΗΣ, Κ. ΚΥΡΙΤΣΗΣ, Γ. ΓΑΓΑΡΗΣ, Θ. ΜΠΑ-

ΜΙΧΑΣ, Π. ΖΑΠΠΑΣ καὶ Ι. ΑΔΑΜΙΔΗΣ ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τῶν κατὰ τὴν ἐκστρατείαν 1912–13 καὶ τὰς ἐπιχειρήσεις τῆς Βορ. Ἠπείρου προσενεγκόντων ὑπηρεσίας μὴ ἀμειφθείσας ὑπαξιωματικῶν». Ὁ Βουλευτὴς κ. Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ παροχῆς προθεσμιῶν πρὸς ὑποβολὴν αἰτήσεων κανονισμοῦ συντάξεως τραυματιῶν κλπ.».

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ, ἐπίσης, τήν κάτωθι ἐπιστολήν, ἥν, ἐντολῇ τῆς Βουλῆς, ἀπηύθυνα πρὸς τήν ἐρίτιμον κυρίαν Σοφίαν Τρικούπη. Πρὸς τὴν ἐρίτιμον Κυρίαν Σοφίαν Τρικούπη, Ἡ Βουλὴ τῶν Ἑλλήνων, κατὰ τήν χθεσινὴν αὐτῆς συνεδρίασιν, ἐπὶ τῇ εἰκοστῇ ἐπετείῳ τοῦ θανάτου τοῦ ἀειμνήστου ἀδελφοῦ ὑμῶν, Χαριλάου Τρικούπη, μεγάλου τῆς Πατρίδος τέκνου, μνήμων τῶν ἀνεκτιμήτων ὑπηρεσιῶν, τὰς ὁποίας προσήνεγκε πρὸς τήν μεγαλυνθεῖσαν Πατρίδα, ὑπὲρ τοῦ μεγαλείου τῆς ὁποίας ἀφιέρωσε μετὰ θρησκευτικῆς εὐλαβείας καὶ πίστεως τήν ὑπέροχον αὑτοῦ διάνοιαν, μὲ ἐξουσιοδότησεν, ὅπως διαβιβάσω ὑμῖν τήν ἔνδειξιν τοῦ σεβασμοῦ της πρὸς τήν ἀΐδιον μνήμην τοῦ θεμελιωτοῦ τῆς Μείζονος Ἑλλάδος. Ἐπὶ τούτοις, παρακαλῶ ὑμᾶς, ἐρίτιμος Κυρία, ὅπως εὐαρεστηθῆτε νὰ δεχθῆτε τήν ἔκφρασιν τοῦ ἀπείρου σεβασμοῦ μου. Ἐν Ἀθήναις τῇ 31 Μαρτίου 1916.

Ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς

Α. ΚΑΤΖΟΥΡΑΚΗΣ

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τήν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἀναφορῶν καί Ἐρωτήσεων Ὁ κ. Καζάκης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κτηνοτρόφων Ἐλασσῶνος.

§4Δ. ΚΑΖΑΚΗΣ. Συνιστῶ τήν ἀναφορὰν, κ. Πρόεδρε, καὶ παρακαλῶ, ὅπως αὕτη παραπεμφθῇ εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον, ὅπερ ἐλπίζω, ὅτι θὰ λάβῃ τὴν δέουσαν πρόνοιαν.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γεράκης ἐπὶ ἀναφορᾶς κτηματιῶν Κεφαλληνίας.

§6Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐν σχέσει μὲ τήν ἀναφορὰν αὐτήν, παρακαλῶ, ὅπως ἀπαγορευθῇ ἡ ἐξαγωγὴ ἐλαιολάδου ἐκ Κεφαλληνίας, καθότι ἡ τιμὴ ἔχει φθάσῃ εἰς ὕψη δυσθεώρητα καὶ ἐπαπειλεῖται ἔτι μεγαλείτερος κίνδυνος ὑψώσεως, ὡς ἐκ τοῦ λιμενιζομένου ἐν τῷ λιμένι Ἀργοστολίου Συμμαχικοῦ στόλου. Ἐπίσης, συνιστῶ, ὅπως χορηγῆται σῖτος καὶ ἄλευρα, ἀνεξαιρέτως εἰς τοὺς ἐμπόρους Ἰθάκης καὶ Κεφαλληνίας, καὶ εἰς τὴν ἐν Ἀργοστολίῳ παρὰ τῶν ἀλευρεμπόρων καταρτισθεῖσαν ἐπιτροπήν, ἀποτελουμένην ἐκ τῶν ἐμπόρων κ. κ. Σ. Μαρινάκη καὶ Κ. Μομφεράτου καὶ ὅπως, ὅσον τάχιστα, ἀποσταλῇ θεῖον καὶ θειϊκὸς χαλκὸς εἰς τὰ ὑποκαταστήματα τῶν Μονοπωλίων, διότι, ὡς ἐκ τῆς προώρου ἀναπτύξεως τῆς βλαστήσεως καὶ τῆς καιρικῆς μεταβολῆς, διατρέχει μέγιστον κίνδυνον ἡ ἐσοδεία τῶν ἀμπέλων καὶ σταφιδομπέλων. Διαμαρτύρομαι δὲ διὰ τὴν ἀδράνειαν ἐν προκειμένῳ τῆς ἁρμοδίας ἐπιτροπῆς. (Ὁ κ. Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ συνιστᾷ ἀναφορὰν τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου Βόλου, ζητοῦντος, ὅπως αὐξηθῇ ὑπὲρ τῶν Συλλόγων τὸ ἐκ τοῦ φοροσήμου ποσοστόν. Ὁ κ. Α. ΜΑΤΕΣΗΣ εὑρίσκει λίαν δεδικαιολογημένην τήν ζητουμένην μικρὰν αὔξησιν καὶ διὰ τοὺς Δικηγορικοὺς Συλλόγους τῶν Ἐπαρχιῶν, ἀφοῦ ἔχει αὐξηθῆ καὶ διὰ τήν τῶν Ἀθηνῶν. Ὁ κ. Κ. ΑΙΓΙΑΛΕΙΔΗΣ συνηγορεῖ, ἐπίσης. Ὁ κ. Κ. ΓΙΟΛΔΑΣΗΣ φρονεῖ, ἐπίσης, ὅτι δίκαιον εἶναι νὰ ἐνισχυθῶσιν οἱ Δικηγορικοὶ Σύλλογοι τῶν Ἐπαρχιῶν, οἵτινες ἔχουν ἀνάγκην κυρίως βιβλιοθηκῶν. Ἡ ἀναφορὰ παραπέμπεται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης).

§7Α. ΚΑΤΖΟΥΡΑΚΗΣ (Ἀντιπρόεδρος). Κύριοι Βουλευταί, πρόκειται περὶ ἀναφορᾶς ὑπὲρ 1500 Κρητῶν φυγοποίνων καὶ φυγοδίκων, οἵτινες κατέφυγον εἰς τὸ Παλαιὸν Ἑλληνικὸν Βασίλειον πρὸ τῆς 1ης Ὀκτωβρίου 1912, καὶ παρακαλοῦσιν ἤδη, ὅπως τοῖς χορηγηθῇ γενικὴ ἀμνηστεία, ἵνα δυνηθῶσι καὶ ἐπανέλθωσιν εἰς τήν πατρίδα των Κρήτην. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ὅμως ταύτῃ, παρακαλῶ τὴν Βουλήν, καὶ ἰδιαιτέρως τὴν Κυβέρνησιν — καὶ ἰδιαιτέρως τὸν κύριον ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργόν, — ὅπως ἐπιστήσωσι τὴν προσοχήν των ἐπὶ τῆς ἀδικίας, ἡ ὁποία προσεγένετο οὐ μόνον εἰς τοὺς αἰτοῦντας φυγοδίκους καὶ φυγοποίνους, πρὸς τοὺς ὁποίους ἐχορηγήθη διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 295 νόμου, μερικὴ ἀμνηστεία, ὑπὸ τὸν ὅρον τῆς ἰσοβίου ἐξορίας ἐκ τῆς ἰδιαιτέρας των πατρίδος, ἀλλὰ καὶ πρὸς τοὺς καταδίκους, οἵτινες, ἐγκληματήσαντες μετὰ τῶν φυγοδίκων καὶ φυγοποίνων, εἴτε ὡς συστασιῶται, εἴτε ὡς συνεργοί, ὑπὸ τὸ κράτος πάντοτε τῶν αὐτῶν ἀνωμάλων πολιτικῶν ἐν Κρήτῃ συνθηκῶν, σήπονται εἰς τὰς φυλακάς, χωρὶς οὐδεμίαν νὰ λάβῃ ὑπὲρ αὐτῶν πρόνοιαν τὸ Κράτος, τὸ ὁποῖον διὰ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ κ. Βενιζέλου ἐλησμόνησε, καθ’ ὃν χρόνον ἐχορήγει ἀμνηστείαν πρὸς τοὺς φυγοποίνους, νὰ σκεφθῇ καὶ τοὺς καταδίκους, τοὺς ἐγκληματήσαντας ὑπὸ τὰς αὐτὰς πολιτικὰς συνθήκας ἐν Κρήτῃ καὶ δικαιουμένους τῆς αὐτῆς μερίμνης καὶ τῆς αὐτῆς δικαιοσύνης ἐκ μέρους τοῦ Κράτους. Καταλήγων, συνιστῶ, ὅπως ὑποβληθῇ ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης νομοσχέδιον, καθ’ ὅ, εἰς μὲν τοὺς καταδικασθέντας μέχρι τῆς ἐλεύσεως εἰς Κρήτην τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως, ὑποχρεωτικῶς νὰ ἀνασταλῇ τὸ ὑπόλοιπον τῆς ποινῆς των, ὑπὸ τοὺς περιορισμοὺς τοῦ περὶ ἀναστολῆς τῶν ποινῶν νόμου καὶ ὡρισμένως ὑπὸ τὸν ὅρον, ὅτι ἐντὸς πενταετίας δὲν θὰ ὑποπέσωσιν εἰς νέον πλημμέλημα ἢ κακούργημα, εἰς δὲ τοὺς φυγοποίνους, ἐμφανιζομένους ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων τῆς Πατρίδος καὶ δικαζομένους κατ’ ἀντιμωλίαν, νὰ παρασχεθῇ τὸ αὐτὸ εὐεργέτημα τῆς ὑποχρεωτικῆς ἀναστολῆς τῆς ποινῆς των, ἐν τῷ συνόλῳ της, ἐὰν ἤθελον κηρυχθῇ ἔνοχοι καὶ ἤθελον καταδικασθῇ εἰς οἱανδήποτε ποινήν. Ἐκ τῆς τοιαύτης λύσεως καὶ πλήρης δικαιοσύνη ἀπονέμεται, ἐν ἴσῳ μέτρῳ, καὶ εἰς τοὺς φυγοποίνους καὶ τοὺς καταδίκους, δικαιοσύνη, ἐπιβαλλομένη, ἕνεκα τῶν πολιτικῶν ἀνωμαλιῶν, ὑπὸ τὸ κράτος τῶν ὁποίων ἠδίκησαν οἱ Κρῆτες καὶ οὐχὶ ἐξ ἐγκληματικῆς ῥοπῆς, καὶ οὐδεὶς ὑπάρχει κίνδυνος διασαλεύσεως τῆς δημοσίας τάξεως καὶ διότι ὁ διαδραμὼν χρόνος ἀπέσβεσε τὰ πάθη, καὶ διότι ἐν τῇ συνειδήσει τοῦ Κρητικοῦ λαοῦ εἶχε χωνευθῆ ἡ ἰδέα, ὅτι τὸ εὐτυχὲς γεγονὸς τῆς ἑνώσεως θὰ ἐπηκολούθει καὶ γενικὴ ἀμνηστεία, ὡς ἐγένετο καὶ ἐν Κρήτῃ καὶ ἐν Ἑλλάδι εἰς παρομοίας φύσεως εὐτυχεῖς πολιτικοὺς σταθμούς. Νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν θὰ ἀρνηθῇ τὴν ψῆφον αὐτῆς εἰς μέτρον τόσῳ στοιχειωδῶς δίκαιον καὶ ἐπιβεβλημένον.

§8Λ. ΛΥΩΝΑΚΗΣ. Ἡ Πολιτεία πρέπει νὰ καταργήσῃ τὸν νόμον ἐκεῖνον, διὰ τοῦ ὁποίου ἐδόθη μερικὴ ἀμνηστεία δι’ ὡρισμένους, δηλαδή, φυγοδίκους, ἢ νὰ ἐπεκτείνῃ τὸ αὐτὸ εὐεργέτημα καὶ εἰς τοὺς ἄλλους, ἀφοῦ ἐπεδείξαντο λαμπρὰν διαγωγὴν πολιτῶν καὶ μετέσχον καὶ τοῦ Μακεδονικοῦ ἀγῶνος.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης.

§10Μ. ΧΑΤΖΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ὁ νόμος 295 ἐπέτρεψεν εἰς τοὺς ἐγκληματήσαντας ἐν τῇ ἰδίᾳ αὐτῶν πατρίδι, πρὸ τῆς 1ης Ὀκτωβρίου 1912, νὰ μένωσιν ἀκαταδίωκτοι, καταφεύγοντες ἐν Ἑλλάδι. Τοῦτο ἐγένετο, οὐ μόνον διὰ τοὺς ἐκ Κρήτης προερχομένους, ἀλλὰ καὶ διὰ τοὺς ἐκ Σάμου καὶ ἄλλων ἐπαρχιῶν τῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας, αἵτινες βραδύτερον ἀπετέλεσαν μέρος τοῦ Ἑλληνικοῦ Βασιλείου. Ἐπίσης, ὁ νόμος ἐκεῖνος, διὰ πολιτικοὺς λόγους, εὐρυτέρας σημασίας, εἶχε δώσῃ ἀμνηστείαν καὶ εἰς τοὺς ὑπὸ τῶν Τουρκικῶν δικαστηρίων καταδικασθέντας. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ὑποβληθεῖσαν γνώμην τακτοποιήσεως τοῦ ζητήματος ὑπὸ τοῦ προαγορεύσαντος ἀξιοτίμου κ. Προέδρου, θὰ εἶχε νὰ παρατηρήσῃ τις, ὅτι τὸ ζήτημα εἶναι ἐξόχως λεπτῆς φύσεως, διότι ἔχει πολλὰ τὰ ὑπὲρ καὶ πολλὰ τὰ κατὰ Ἡ Κυβέρνησις θέλει μελετήσῃ δεόντως τὸ ζήτημα.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σοκόλης.

§12Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ ὅτι εἷς στρατιώτης τοῦ 10ου Πεζικοῦ Συντάγματος, ὀνόματι Ἀπέργης, ηὐτοκτόνησε. Πρέπει νὰ ἐνεργηθῶσιν αὐστηρόταται ἀνακρίσεις διὰ νὰ βεβαιωθῇ, ἂν ἐκ λόγων πιέσεων ηὐτοκτόνησεν ὁ στρατιώτης καὶ ἂν οἱ στρατιῶται μας, οὓς ἀπεστείλαμεν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς Πατρίδος, εὑρίσκουσιν ἐν τῷ στρατῷ ἀγάπην καὶ προστασίαν.

§13Λ. ΛΥΩΝΑΚΗΣ. Παρακαλῶ τὸν ἁρμόδιον κ. Ὑπουργὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, πόσοι ταχυδρομικοὶ καὶ τηλεγραφικοὶ διανομεῖς ὑπῆρχον διωρισμένοι κατὰ τὸ 1908 ἐν τῇ Παλαιᾷ Ἑλλάδι καὶ πόσοι κεχωρισμένως εἰς ἕκαστον γραφεῖον. Διότι καὶ ἐδῶ τὸ σύστημα ἐκεῖνο, τὸ λεγόμενον τῆς ἀνορθώσεως, ἐδημιούργησε σπατάλας. Ἀρκεῖ νὰ ἀναφέρω, ὅτι εἰς τὸν Βόλον ὑπάρχουν δεκαπέντε διανομεῖς.

§14Χ. ΠΟΛΟΓΕΩΡΓΗΣ. Ἡμεῖς εἴμεθα οἱ ἰσχυροὶ τοποτηρηταὶ τοῦ συστήματος ἐκείνου.

§15Λ. ΛΥΩΝΑΚΗΣ. Ἐγώ, τοὐλάχιστον, ἂν ἡ Κυβέρνησις δὲν κατηργήση τοὺς νόμους ἐκείνους καὶ πᾶσαν σπατάλην, τὴν ὁποίαν ἐδημιούργησαν, θὰ ἀπέλθω τοῦ Κοινοβουλίου, ὑποβάλλων τήν παραίτησίν μου.

§16Κ. ΑΙΓΙΑΛΕΙΔΗΣ. Εἶναι ἀνάγκη νὰ σκεφθῇ σοβαρῶς ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ τοῦ ζητήματος, ὅπερ ἔφερεν ὁ προλαλήσας Συνάδελφος. Ὅλοι καταγγέλλομεν τὰς σπατάλας τοῦ συστήματος ἐκείνου καὶ ὅμως τὰς ἀνεχόμεθα. Εἶναι ἀνάγκη, πρὸ τῆς ὑποβολῆς τοῦ Προϋπολογισμοῦ, νὰ προσαχθῇ κατάλογος τῶν διορισθέντων ἐκτάκτων ὑπαλλήλων, εἰδικῶς δὲ τῶν διορισθέντων ἐν Βόλῳ ταχυδρομικῶν καὶ τηλεγραφικῶν ὑπαλλήλων, διανομέων, διότι θὰ φρίξῃ τότε, κυριολεκτικῶς, ἡ Βουλή.

§17Κ. ΛΑΓΟΥΔΑΚΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ πληροφορήσῃ τήν Βουλήν, ἄν εἶναι ἀληθές, ὅτι ἐκ τῆς προμηθείας τοῦ θείου, τήν ὁποίαν κάμνει τὸ Κράτος, δὲν πρόκειται νὰ σταλῇ εἰς Ρέθυμνον, ἀλλὰ μόνον εἰς Χανιὰ καὶ Ἡράκλειον, πρὸς προφανῆ ζημίαν, ἵνα μὴ εἴπωμεν τελείαν καταστροφήν, τῶν ἀμπελοκτημόνων τοῦ Νομοῦ Ρεθύμνης, ὡς καὶ ἄν εἶναι ἀληθές, ὅτι ὁλόκληρον τήν διὰ τήν Κρήτην ποσότητα, πρόκειται νὰ διαθέσῃ ἕν πρόσωπον ἐκ Χανίων, τὸ ὁποῖον ἔχει ἤδη ναυλώσῃ τὸ πλοῖον τῆς μεταφορᾶς καὶ διὰ τίνα λόγον ἡ Κυβέρνησις ἐπιτρέπει τήν τοιαύτην ἐκμετάλλευσιν καὶ τῶν ἐμπορευομένων καὶ τῶν γεωργῶν τῆς νήσου ὑφ’ ἑνὸς ἀτόμου.

§18Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Σᾶς πληροφορῶ, ὅτι παρουσιάσθησαν δυσχέρειαι κατὰ τὴν μεταφορὰν διὰ τὴν ἐξομάλυνσιν τῶν ὁποίων ἐργαζόμεθα.

§19Β. ΜΕΪΜΑΡΑΚΗΣ. Παρακαλῶ τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Οἰκονομικῶν νὰ πληροφορήσωσι τὴν Βουλήν αʹ) ποίων δήμων ἐκ τῶν τέως ὑφισταμένων τοῦ Νομοῦ Ἡρακλείου Κρήτης τὰ δικαιώματα καὶ αἱ ὑποχρεώσεις ἔχουσιν ἐκκαθαρισθῆ, βʹ) πόσον ποσὸν ἔχει εἰσπραχθῆ διὰ τῶν δημοσίων εἰσπρακτόρων ἀπὸ φόρους καὶ ἄλλα δικαιώματα, τὰ ὁποῖα εἶχον νὰ λαμβάνωσιν οἱ εἰρημένοι δῆμοι καὶ πόσον ὑπολείπεται ἔτι, γ) ποῦ εὑρίσκεται κατατεθειμένον τὸ ποσὸν τοῦτο τὸ εἰσπραχθέν, δ) εἰς πόσον ποσὸν ἀνέρχονται αἱ ὀφειλαὶ τῶν δήμων τούτων πρὸς τοὺς τρίτους καὶ πόσοι ἔχουν πληρωθῇ ἐξ αὐτῶν τὰς ἀπαιτήσεις των.

§20Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἐζήτησα σχετικὰς πληροφορίας ἀπὸ τὸν Νομάρχην καὶ ὅταν ληφθῶσι, θὰ σᾶς ἀπαντήσω.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τήν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας.

§22Α. ΜΙΧΕΛΙΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Ὑποβάλλω, Κύριοι Βουλευταί, τὰ κάτωθι νομοσχέδια: 1) «Περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου 402 «περὶ τῶν σχολείων τῆς δημοτικῆς καὶ μέσης ἐκπαιδεύσεως τῶν Νέων Χωρῶν». (Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο κηρύσσεται ὑπὸ τῆς Βουλῆς κατεπεῖγον). 2) «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων ΒΧΚΑʹ, 577 καὶ 686». 3) «Περὶ τμηματικῶν ἐξετάσεων κλπ.».

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τῶν ἐπὶ ἐγγυήσει τοῦ Κράτους πρὸς μὴ πιστούχους κτηματίας δανείων παρὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης». (Ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 1ον).

§24Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Παρατηρῶ, Κύριοι, ὅτι τὸ Κράτος ἀναλαμβάνει τὴν ἐγγύησιν τῶν δανείων, τὰ ὁποῖα θὰ χορηγήσῃ ἡ Τράπεζα, ἐνῷ τὸ νομοσχέδιον παρέχει τόσας ἐγγυήσεις, καὶ ἐνῷ διὰ τοῦ νόμου 656 τοῦ 1915 ἡ Τράπεζα εἶναι ὑπόχρεως νὰ δώσῃ κτηματικὰ δάνεια 25 ἑκατομμυρίων, ἔχει δὲ δώσῃ μέχρι σήμερον μόνον 13 ἑκατομμύρια καὶ ὑποχρεοῦται νὰ δώσῃ τὰ λοιπά.

§25Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Ἡ Τράπεζα εἶναι ὑπόχρεως νὰ δίδῃ εἰς τοὺς πιστούχους αὐτῆς τακτικὰ τὰ δάνεια, ἀναλαμβάνει δὲ νὰ τοῖς δώσῃ, ἄνευ ἐγγυήσεως τοῦ Κράτους ἐφέτος καὶ 20% ἐπὶ πλέον. Διὰ τοὺς μὴ πιστούχους, περὶ ὧν μεριμνᾷ τὸ νομοσχέδιον, δὲν εἶναι ὑπόχρεως νὰ δώσῃ δάνεια καὶ εἶναι ἀναγκαία ἡ ἐγγύησις τοῦ Κράτους.

§26Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄντως, ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, διὰ συμβάσεως, εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ διαθέσῃ εἰς γεωργικὰ δάνεια 25 ἑκατομμύρια δραχμῶν, ἀλλὰ διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου ἐγγυᾶται ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν νὰ χορηγήσῃ αὕτη περὶ τὰ 8–10 ἑκατομμύρια πρὸς ἀγορὰν θεϊκοῦ χαλκοῦ καὶ θείου εἰς τοὺς σταφιδοκτηματίας καὶ ἀμπελοκτηματίας. Τὸ ζήτημα εἶναι νῦν ξένον πρὸς τὴν παλαιὰν αὐτὴν ὑποχρέωσιν τῆς Τραπέζης. Διότι, ἐὰν ἡ Τράπεζα ὑποχρεωθῇ τώρα νὰ δώσῃ δάνεια εἰς τοὺς σταφιδικοὺς πληθυσμοὺς πρὸς ἀγορὰν θεϊκοῦ χαλκοῦ ἐκ τῶν 20.000.000, θὰ ἀφαιρέσῃ ταῦτα ἀπὸ τοὺς ἄλλους κτηματίας τοῦ Κράτους, τοὺς ἐν γένει γεωργοκτηματίας. Ἑπομένως, πρόκειται περὶ νέας ὑποχρεώσεως τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης.

§27Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἐγὼ ὑποστηρίζω, ὅτι δὲν ὑπάρχει καμμία ἀνάγκη ἐγγυήσεως τοῦ Κράτους, διότι εἶναι φόβος, ἄλλως τε, νὰ τὰ πληρώσῃ τὸ Κράτος τὰ δάνεια αὐτά. Καὶ ἀνάγκη κυρίως εἶναι νὰ ὑποχρεωθῇ ἡ Τράπεζα καὶ παράσχῃ τὸ ὑπόλοιπον τῶν 25 ἑκατομμυρίων.

§28Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Τὸ ζήτημα τῶν δανείων τούτων εἶναι ἄσχετον. Βεβαίως καὶ τὰ δάνεια ἐκεῖνα θὰ δώσῃ ἡ Τράπεζα, σήμερον ὅμως, πρόκειται περὶ παροχῆς δανείων εἰς τοὺς μὴ πιστούχους, εἰς ἐκείνους, εἰς τοὺς ὁποίους δὲν εἶναι ὑπόχρεως νὰ δώσῃ ἡ Τράπεζα. Δὲν ἐπιτρέπεται δὲ νὰ δραττώμεθα μιᾶς οἱασδήποτε ἀφορμῆς καὶ νὰ ἐλέγχωμεν καὶ νὰ ἐπιτιμῶμεν ἐν οὐ δέοντι τὸ Ἐθνικόν μας τοῦτο ἵδρυμα, διότι γινόμεθα πρόξενοι ζημιῶν, χωρὶς νὰ τὸ ἐννοῶμεν.

§29Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Οἱ Βουλευταὶ ἔχουσι πάντοτε τὸ δικαίωμα τοῦ ἐλέγχου.

§30Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Οὐδεὶς ἀρνεῖται τὸ δικαίωμα τοῦτο τῶν Βουλευτῶν. Ἀλλ’ ὡς Ὑπουργός, ἔχω καθῆκον καὶ ἐγὼ νὰ διαφωτίσω τὴν Βουλὴν καὶ τοὺς ἔξω τῆς Βουλῆς ἐπὶ τῆς ἀνακριβείας τῶν λεγομένων, ἵνα προληφθῇ κάθε ζημία, ἡ ὁποία ἤθελε προέλθῃ ἐξ αὐτῶν.

§31Θ. ΘΕΟΔΟΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ὡς πρὸς τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. Τσουκαλᾶ, παρατηρῶ, ὅτι θὰ ἦτο ὀρθὸν τὰ ὑπολειπόμενα δώδεκα ἑκατομμύρια νὰ διαθέσῃ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, χάριν τῶν γεωργῶν.

§32Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ χορηγηθῶσι χρήματα εἰς τοὺς πιστούχους, ἀλλὰ δελτία, δυνάμει τῶν ὁποίων, θὰ προμηθευθῶσιν οὗτοι θεῖον καὶ θειϊκὸν χαλκόν.

§33Σ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μᾶς πληροφορήσῃ, ἐὰν εἰς τὸ νομοσχέδιον συμπεριλαμβάνωνται καὶ οἱ ὀφειλέται καὶ οἱ ἐγγυηταί.

§34Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Περιλαμβάνονται, βεβαίως, ἀμφότεροι.

§35Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Πρέπει, Κύριοι Συνάδελφοι, νὰ χωρίσωμεν τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν τοῦ παρελθόντος ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν τοῦ παρόντος. Διότι, ἂν ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα τοῦ παρόντος εἶναι ἀξία τῆς ἀγρίας ὑπερασπίσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα τοῦ πρὸ ὀλίγου παρελθόντος δὲν ἐνεπιστεύετο ὄχι μόνον τήν Ἑλλάδα, ἀλλ’ οὐδὲ αὐτὴν τὴν Κυβέρνησιν. Ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα κατὰ τὸ 1897 ὑπέβαλεν εἰς τὴν ἐγγύησιν τοῦ Διεθνοῦς Ἐλέγχου τὰ δάνειά της. Ὡς πρὸς τὸ νομοσχέδιον παρατηρῶ, ὅτι εἶναι πολλὰ τὰ δικαιώματα, τὰ ὁποῖα παρέχονται εἰς τήν Τράπεζαν καὶ πολλαὶ αἱ ἀπειλαὶ κατὰ τῶν πτωχῶν, τοὺς ὁποίους θὰ δανείσῃ. Ὅταν δὲ τόσα κατ’ αὐτῶν λαμβάνωνται μέτρα, εἶναι περιττὴ ἡ ἐγγύησις τοῦ Κράτους. Πρέπει διὰ τοῦτο, νὰ καταργηθῇ τὸ 4ον ἄρθρον.

§36Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Εἶναι ἀναγκαιότατα τὰ μέτρα αὐτὰ ἐναντίον τῶν ἀπὸ προθέσεως δυστροπούντων ἢ ἀποκρυπτόντων τὸν καρπόν των, διὰ νὰ μὴ πληρώσωσιν.

§37Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ἐγὼ προτείνω, ν’ ἀναγραφῇ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ὅτι, ἐν περιπτώσει μὴ ἐσοδείας, ἡ πληρωμή τῶν ὀφειλομένων ἀναβάλλεται.

§38Θ. ΛΥΜΠΡΙΤΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, παρακαλῶ παρομοία σύμβασις νὰ γίνῃ καὶ μετὰ τῆς Τραπέζης Κρήτης διὰ τοὺς ἐν Κρήτῃ.

§39Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Συμφωνῶ καὶ σᾶς ὑπόσχομαι, ὅτι θὰ κάμω εἰς τὸ τελευταῖον ἄρθρον σχετικὴν τροπολογίαν. (Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Ὑποδεικνύει σχετικὴν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου, ὅπως, ἀφοῦ τὸ νομοσχέδιον ἰσχύει ἐπὶ ἓν μόνον ἔτος, προληφθῇ ἡ ζημία τῆς Τραπέζης καὶ ἑπομένως τοῦ Κράτους, παρεχομένου δικαιώματος ἐπὶ τῶν καρπῶν τοῦ ἑπομένου ἔτους. Δὲν λαμβάνεται, ὡσαύτως, πρόνοια, λέγει, καὶ περὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θὰ λάβουν μὲν τὰ δάνεια, δὲν θὰ λάβουν δὲ θειϊκὸν χαλκόν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς παρέχει σχετικὰς ἐξηγήσεις).

§40Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ἡ Τράπεζα παρέσχε, πράγματι, πολλὰς πολλάκις εὐκολίας εἰς τοὺς κτηματίας, ἀλλὰ καὶ οἱ κτηματίαι ἐπλήρωσαν πάντοτε μὲ τόκους, ἐπιτόκια καὶ ἀνατοκισμὸν τὰς ὀφειλάς των.

§41Γ. ΠΩΠ. Ἦλθεν ὁ χαλκός, κ. Ὑπουργέ;

§42Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Σᾶς εἶπον, ὅτι ἔρχεται.

§43Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Εἶναι γνωστοὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι διαδίδουν καὶ τὰς κακοηθείας, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἐνδιαφέρεται νὰ πωλήσῃ τὴν ἀντιπερονοσπορίνην τῆς Ἑταιρείας τῶν Λιπασμάτων.

§44Σ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Μή φέρετε εἰς τὸ βῆμα τοιαύτας κακοηθείας. (Ὁ κ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ, περαίνων, φρονεῖ, ὅτι ἐπαρκεῖς εἶναι αἱ διδόμεναι εἰς τήν Τράπεζαν ἐγγυήσεις. Ὁ κ. ΓΕΡΑΚΗΣ λέγει, ὅτι οἱ κτηματίαι ἐννοεῖ νὰ λάβουν, ἀλλὰ καὶ νὰ δώσωμεν ὅ,τι λαμβάνουν, διὰ τοῦτο εἶναι ἀνάγκη περισσοτέρων ἐγγυήσεων.)

§45Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Σχετικῶς μὲ τὰς διαδόσεις ἠλιθίων τινῶν, ἔχω νὰ εἴπω τοῦτο: ὅτι θὰ ἦτο εὐτύχημα νὰ ἠδύνατο ἡ Ἑταιρεία Λιπασμάτων νὰ παραγάγῃ ὅσῳ τὸ δυνατὸν περισσοτέρας ποσότητας ἀντιπερονοσπορίνης καὶ χαλκοῦ.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ 1ου ἄρθρου κηρύσσεται περαιωμένη. Τὸ ἄρθρον γίνεται δεκτόν. Ἄρθρον 2ον. (Ἀναγινώσκεται). Ὁ κ. Μεϊμαράκης.

§47Β. ΜΕΪΜΑΡΑΚΗΣ. Ἐκφράζω τὰς εὐχαριστίας μου διὰ τὰς πατρικὰς φροντίδας μεθ’ ὧν ἐμερίμνησεν ὁ κ. Ὑπουργός, ἵνα μὴ καταστραφῶσι τὰ κτήματα. Εὑρίσκω λίαν αὐστηρὸν τὸ δικαίωμα, τὸ παρεχόμενον εἰς τὴν Τράπεζαν, ὅπως δι’ ἁπλῆς προσκλήσεως, ὁ πιστοῦχος καταβάλῃ μέρος τοῦ καρποῦ, ἐν περιπτώσει δὲ μὴ καταβολῆς τούτου, νὰ δύναται ἡ Τράπεζα νὰ κατάσχῃ τὸν καρπόν. Ὑποβάλλω δὲ καὶ τροπολογίαν σχετικήν, ὅπως ὁ ἔμπορος, ὅστις θὰ ἀγοράσῃ σταφίδα, εἶναι ἀλληλεγγύως ὑπεύθυνος μετὰ τῶν λοιπῶν συνοφειλετῶν. (Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀποκρούει τὴν τροπολογίαν ταύτην, δέχεται δὲ τροπολογίαν τοῦ κ. Κ. ΓΕΡΑΚΗ, ὅπως εἰς τοὺς καρποὺς προστεθῶσι καὶ τὰ ἐξ αὐτῶν προϊόντα. Ἐπίσης δέχεται τροπολογίαν τοῦ κ. ΓΕΡΑΚΗ, ὅπως εἰς τὴν δʹ παράγραφον προστεθῇ μετὰ τὴν λέξιν «μεσίτου» ἡ φράσις «κατὰ τὰς τρεχούσας τιμὰς». Εἰς σχετικὴν ἐρώτησιν τοῦ κ. Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ποιεῖται τὴν δήλωσιν, ὅτι ἡ Τράπεζα θὰ δύναται νὰ κατάσχῃ τόσον ποσόν, ὅσον θὰ φθάνῃ εἰς αὐτήν διὰ νὰ πληρωθῇ). Γίνεται δι’ ἀναστάσεως δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2ον, ὡς ἐτροποποιήθη. Γίνεται δι’ ἀναστάσεως δεκτὸν καὶ τὸ ἄρθρον 3ον, ὡς καὶ τὸ ἄρθρον 4ον, ὡς ἐτροποποιήθη. Ὁ κ. Β. ΜΕΪΜΑΡΑΚΗΣ ὑποστηρίζει τροπολογίαν του, ἥν καὶ ἀποσύρει, τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἀποδεχθέντος σχετικὴν τοιαύτην. Γίνεται δεκτὸν δι’ ἀναστάσεως τὸ ἄρθρον 5ον, ὡς ἐτροποποιήθη. (Ἡ ἐπιψήφισις τοῦ συνόλου ἀναβάλλεται).

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρα 9.15′ μ.μ.)