1916.03.30

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ ΜΓʹ.

ΤΗΣ 30 ΜΑΡΤΙΟΥ 1916

Προεδρία Ἀντιπροέδρου κ. Α. Κατζουράκη.

(Ὥρα 6 καὶ 40′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Ἔχει τις τὸν λόγον ἐπὶ τῶν πρακτικῶν;

§2Α. ΜΠΑΣΙΑΣ. Ἔχω ὑποβάλῃ χθὲς πρότασιν νόμου, τὴν ὁποίαν καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐδέχθη, καὶ ὁ κ. Πὼπ τὴν γνωρίζει καὶ δὲν κατεχωρίσθη ἐν τοῖς πρακτικοῖς.

§3Γ. ΠΩΠ. Τὴν ἀντελήφθη καὶ ἐγώ.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δώσατε, παρακαλῶ μίαν σημείωσιν. Ὑπάρχει ἄλλη ἀντίρρησις; Τὰ Πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως ἐπικυροῦνται. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς ἔγγραφα: Οἱ ἰατροὶ τῆς ἐπαρχίας Ἐλασσῶνος παρακαλοῦσιν, ὅπως ἀπαλλαγῶσι τῆς πληρωμῆς τῶν διὰ τοῦ νόμου 677 250 δραχμῶν. Οἱ ἀξιωματικοί, οἱ ἀποστρατευθέντες κατὰ τὰ ἔτη 1914 καὶ 1915, παρακαλοῦσιν, ὅπως ἀφομοιωθῶσι μὲ τοὺς ἐν ἄρθροις 13 καὶ 9 ἐδάφ. 4 τοῦ νόμου περὶ συντάξεων εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς ξηρᾶς καὶ θαλάσσης ἀποστρατευθέντας. Οἱ φύλακες τοῦ Ἀσύλου τῶν φρενοβλαβῶν Σούδας παρακαλοῦσιν, ὅπως αὐξηθῇ ὁ μισθός των. Αἱ Ἠπειρωτικαὶ Κοινότητες παρακαλοῦσιν, ὅπως ἀπαλλαγῶσι τῶν ἐπὶ Τουρκοκρατίας φόρων. Τὸ σωματεῖον τῆς Νέας Ἀγορᾶς Χανίων διαμαρτύρεται κατὰ τοῦ Ἀρχηγείου τῆς Χωροφυλακῆς, ὡς ἀπορρίπτοντος ἅπαντα τὰ οἰκήματα τῆς σχολῆς. Ἐπιτροπὴ κατοίκων Καρδίτσης παρακαλεῖ, ὅπως παραμείνῃ ἐν τῇ πόλει των τὸ Ι Εὐζωνικὸν τάγμα. Οἱ κάτοικοι Καρδίτσης παρακαλοῦσιν, ὅπως μὴ τοποθετηθῇ στρατὸς ἐν τῇ πόλει των, καθ’ ὅτι θὰ ἐπιταχθῶσι πάντα τὰ σχολεῖα των. Ὁ Γεωργικὸς Σύνδεσμος Ἁγιάσου ζητεῖ τὴν κατάργησιν τῆς δεκάτης. Οἱ κάτοικοι τῶν ἐπαρχιῶν Πεδιάδος, Μονοφατσίου καὶ Λασηθίου Κρήτης παρακαλοῦσιν, ὅπως ἐπισκευασθῇ ἡ ἁμαξιτὴ ὁδὸς, ἡ συνδέουσα τὰς τρεῖς ὡς ἄνω ἐπαρχίας. Ἡ Κοινότης Τζετζουρίου τῆς Μεσσηνίας παρακαλεῖ, ὅπως τῇ χορηγηθῇ θεῖον καὶ θειϊκὸς χαλκός. Ἡ Κοινότης Ναζηρίου παρακαλεῖ, ὅπως τῇ χορηγηθῇ θεῖον καὶ θειϊκὸς χαλκός. Ὁ ἐκ Χανίων Κωνσταντῖνος Πρωτοπαδάκης παρακαλεῖ, ὅπως τῷ χορηγηθῇ μηνιαία σύνταξις. Ὁ Βουλευτὴς κ. Φ. Μοσχούλας ὑποβάλλει προσθήκην ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συντάξεως, λόγῳ σωματικῆς ἀνικανότητος ἀξιωματικῶν κλπ.». Οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Π. ΦΛΩΡΟΣ, Θ. ΑΔΑΜΙΔΗΣ, Θ.

Β. ΜΠΑΜΙΧΑΣ, Ι. ΖΑΟΥΣΗΣ, Α. ΚΩΛΕΤΣΗΣ, Β. ΣΩ-

ΤΗΡΙΑΔΗΣ κλπ. ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ προσθήκης διατάξεως εἰς τὸ ἄρθρον 1 τοῦ νόμου 610 τῆς 18ης Ἰανουαρίου 1915». Οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Ι. ΒΡΥΩΝΗΣ, Ν. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥ-

ΛΙΑΣ, Μ. ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ, Σ. ΧΑΤΖΗΓΑΚΗΣ, Σ.

ΣΤΑΗΣ Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ, Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ, Θ. ΜΠΑΣΙΑΣ

κλπ. ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ προσθήκης ἄρθρου 84Β εἰς τὸν νόμον ΧΜΗʹ τῆς 17ης Σεπτεμβρίου 1877 περὶ ἐκλογῆς Βουλευτῶν». Οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Γ. ΠΕΣΜΑΖΟΓΛΟΥ, Ι. ΒΡΥΩ-

ΝΗΣ, Λ. ΜΠΑΣΙΑΣ, Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ, Σ. ΧΑΤΖΗΓΑΚΗΣ,

Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ, Μ. ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ, Κ. ΧΡΙΣΤΟ-

ΔΟΥΛΙΑΣ, Κ. ΓΙΟΛΔΑΣΗΣ, Σ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ κλπ. ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ προσθήκης 3ου ἐδαφίου εἰς τὸ ἄρθρον 83 τοῦ νόμου ΧΜΗʹ τῆς 17ης Σεπτεμβρίου 1877 περὶ ἐκλογῆς Βουλευτῶν νόμου». Οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Λ. ΚΡΙΜΠΑΣ, Κ. ΚΟΥΜΟΥΝ-

ΔΟΥΡΟΣ, Κ. ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ, Ι. ΚΑΡΕΛΛΑΣ, Κ.

ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ, Γ. ΡΑΛΛΗΣ κλπ. ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως, τροποποιήσεως καὶ κωδικοποιήσεως τῆς νομοθεσίας τῶν Πανεπιστημίων». Ὁ Βουλευτὴς κ. Χ. ΠΟΛΟΓΕΩΡΓΗΣ ὑποβάλλει τροπολογίαν τοῦ ἄρθρου 7 τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀξιωματικῶν σωματικῶς ἀνικάνων διὰ τὴν μάχιμον ὑπηρεσίαν τοῦ στρατεύματος». Ὁ Βουλευτὴς κ. Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 30ου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως ἄρθρων τοῦ κωδικοποιηθέντος νόμου ἀριθ. 425 περὶ στρατολογίας τοῦ κατὰ γῆν Στρατοῦ». Ὁ Βουλευτὴς κ. Β. ΜΕΪΜΑΡΑΚΗΣ ὑποβάλλει προσθήκην εἰς τὸ 1ον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ νομοσχεδίου περὶ τῶν ἐπὶ ἐγγυήσει τοῦ Κράτους εἰς μὴ πιστούχους κτηματίας δανείων παρὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Ὁ Βουλευτὴς κ. Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συντάξεως λόγῳ σωματικῆς ἀνικανότητος διὰ τὰς μαχίμους ὑπηρεσίας τοῦ Στρατοῦ ἀξιωματικῶν καὶ ἀνθυπασπιστῶν τοῦ Στρατεύματος». Οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Σ. ΚΟΤΖΑΜΑΝΗΣ καὶ Λ. ΠΑ-ΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ὑποβάλλουσι προσθήκην εἰς τὸ 7ον ἄρθρον τοῦ σχεδίου νόμου περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 617 «περὶ ἀσκήσεως τῶν ἰατρικῶν ἐπαγγελμάτων ἐν ταῖς Νέαις Ἑλληνικαῖς Χώραις». Ὁ Βουλευτὴς κ. Γ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ 21ου ἄρθρου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως ἄρθρων τοῦ κωδικοποιηθέντος ὑπ’ ἀριθ. 425 νόμου «περὶ στρατολογίας τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ». Ἡ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τῆς αἰτήσεως τοῦ Εἰσαγγελέως τῶν Ἐφετῶν Αἰγαίου πρὸς περαιτέρω δίωξιν τοῦ Βουλευτοῦ Χίου κ. Ἀνδρέου Πολεμίδου. Οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Α. ΜΠΑΣΙΑΣ, Γ. ΤΣΙΜΑΣ, Κ.

ΓΕΡΑΚΗΣ, Σ. ΤΣΑΚΟΠΟΥΛΟΣ, Α. ΜΑΤΕΣΗΣ, Δ.

ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ, Π. ΣΠΥΡΑΚΗΣ κλπ. ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συμπληρώσεως, τροποποιήσεως καὶ κωδικοποιήσεως τῆς νομοθεσίας τῶν Πανεπιστημίων». Οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Α. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ, Λ.

ΛΥΩΝΑΚΗΣ, Χ. ΖΑΡΙΜΠΑΣ, Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ, Κ.

ΓΙΟΛΔΑΣΗΣ, Π. ΣΙΣΜΑΝΗΣ, Α. ΜΠΑΣΙΑΣ, ΓΡ. ΕΥ-

ΣΤΡΑΤΙΑΔΗΣ, Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ, Β. ΜΑΡΚΕΖΙ-

ΝΗΣ, καὶ Γ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συντάξεως τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς καὶ τῆς θαλάσσης κλπ.». Οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ, Ε.

ΚΟΝΤΟΓΙΑΝΝΗΣ, Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ, Γ. ΠΟΛΥΓΕΝΗΣ,

Ε. ΛΑΜΠΡΑΚΑΚΗΣ, καὶ Ν. ΓΙΑΝΝΟΥΤΣΟΣ ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συντάξεως λόγῳ σωματικῆς ἀνικανότητος διὰ τὰς μαχίμους τοῦ στρατοῦ ὑπηρεσίας ἀξιωματικῶν καὶ ἀνθυπασπιστῶν τοῦ στρατεύματος». Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης κ. Μ. ΧΑΤΖΑΚΟΣ διαβιβάζει 1) ἔγγραφον τοῦ Εἰσαγγελέως τῶν ἐν Θεσσαλονίκῃ Ἐφετῶν, αἰτουμένου τὴν ἄδειαν τῆς Βουλῆς πρὸς περαιτέρω ποινικὴν δίωξιν τοῦ Βουλευτοῦ κ. Μ. Γούδα 2) ὅμοιον τοῦ αὐτοῦ Εἰσαγγελέως πρὸς περαιτέρω ποινικὴν δίωξιν τοῦ Βουλευτοῦ κ. Ι. Ἀδαμίδου. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων.

§5Λ. ΣΤΑΜΑΤΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε, νὰ εἴπω δύο λέξεις πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε,

§7Λ. ΣΤΑΜΑΤΙΑΔΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, φρονῶ, ὅτι τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον εἰς δύο λέξεις θὰ σᾶς ἀναφέρω, προέχει καὶ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως καὶ παντὸς ἄλλου ἀνωτέρου καὶ αὐτῆς τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Πρόκειται περὶ τοῦ μνημοσύνου τοῦ μακαρίτου Χαριλ. Τρικούπη, τὸ ὁποῖον ἐτελέσαμεν σήμερον. Φρονῶ, ὅτι ἡ Βουλὴ ἔχει καθῆκον νὰ ἐκφράσῃ διὰ τοῦ Προεδρείου τὴν λύπην, τὴν ὁποίαν αἰσθάνεται διὰ τὴν ἀπώλειαν τοῦ μεγάλου ἀνδρὸς εἰς τὴν ἀδελφήν του.

§8ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§9Γ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Νὰ ἐκφρασθῇ ἡ λύπη τῆς Βουλῆς καὶ ἐκ μέρους τῆς μείζονος Ἑλλάδος, τὴν ὁποίαν ὀνειρεύθη μεγάλην ὁ μέγας πολιτικὸς ἀνήρ, καὶ ὑπὲρ ἧς ἀνενδότως εἰργάσθη.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν πιστεύω, ὅτι ὑπάρχει τις ὁ ἀντιλέγων, ὅτι εἶναι ὁμόφωνος ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς;

§11ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καρατζίδης.

§13Δ. ΚΑΡΑΝΤΖΙΔΗΣ. Πρόκειται, κ. Βουλευταί, περὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Λέσβου, διὰ τῆς ὁποίας ζητοῦσιν, ὅπως ἐφαρμοσθῇ καὶ ἐκεῖ ὁ ἐν τῇ Παλαιᾷ Ἑλλάδι ἰσχύων νόμος περὶ ἀγροφυλακῆς. Ἀπὸ πολλοῦ χρόνου ἡ ἀγροτικὴ κτηματικὴ περιουσία τῶν κατοίκων τῆς νήσου μένει ἀφρούρητος, ἄνευ ἐπιβλέψεως καὶ διαφυλάξεως τῶν ἀγροφυλάκων καὶ κατὰ συνέπειαν εἶναι ἐκτεθειμένη εἰς τοὺς ζημιωτάς. Θεωρῶ περιττόν, Κύριοι, νὰ τονίσω, ὅτι ἐκ τῆς ἐμπεδώσεως τῆς ἀγροτικῆς ἀσφαλείας ἑνὸς τόπου ἐξαρτᾶται καὶ ἡ οἰκονομικὴ εὐρρωστία τῶν κατοίκων. Ἡ νῆσος Λέσβος εἶναι κατ’ ἐξοχὴν γεωργικὸς τόπος, εἶναι κατάφυτος ἀπὸ ἐλαιῶνας, ἀμπέλους καὶ ἀπὸ πλεῖστα ἄλλα καρποφόρα δένδρα καὶ ἑπομένως, ἐπιβάλλεται σύντονος μέριμνα ὑπὲρ τῆς διοργανώσεως ἀγροφυλακῆς. Ἐπὶ Τουρκοκρατίας ἐπεκράτει θεσμός τις ἀνάλογος πρὸς τὸν νῦν ἐν τῇ Παλ. Ἑλλάδι ἰσχύοντα νόμον περὶ ἀγροφυλακῆς, ἀλλ’ ἡ τότε Γενικὴ Διοίκησις κατήργησεν αὐτὸν καὶ ἐθέσπισεν ἄλλον μὲ πλούσιον προσωπικόν, χωρὶς νὰ ἐπιφέρῃ τὰ προσδοκώμενα ἀγαθὰ ἀποτελέσματα. Εἰσεπράχθησαν ἀγροφυλακτικὰ καθυστερούμενα τότε, ἀνερχόμενα εἰς πολλὰς χιλιάδας δραχμῶν. Εἰσεπράχθη ἐξ ἑκάστης Κοινότητος, λόγῳ προστίμου ἐξ ἀγροζημιῶν ἀνάλογον χρηματικὸν ποσὸν καὶ αἱ Κοινότητες μέχρι σήμερον δὲν γνωρίζουσι ποῦ, πῶς καὶ πότε διετέθησαν τὰ χρήματα ταῦτα. Ἐν τέλει, ἐπὶ τοῦ παρόντος, ὑπάρχει τελεία ἀποσύνθεσις τῆς ἀγροτικῆς ἀσφαλείας ἐν τῇ νήσῳ Λέσβῳ μάλιστα μὲ τὴν συρροὴν τοῦ προσφυγικοῦ πληθυσμοῦ. Αἱ καθ’ ἑκάστην γενόμεναι ἀγροζημίαι εἶναι ἀνυπολόγιστοι. Ἐὰν τις ἀναλογισθῇ τὴν διασάλευσιν τῆς δημοσίας ἀσφαλείας ἐν τῇ νήσῳ Λέσβῳ, ὅπου καθ’ ἑκάστην συμβαίνουν ζωοκλοπαί, λῃστεῖαι, φόνοι, καθὼς ἐτόνισα εἰς τὴν πρώτην ἀγόρευσίν μου, θέλει σχηματίσῃ ἕκαστος ἐξ ὑμῶν τὴν τελείαν εἰκόνα τῆς ἐκρύθμου καταστάσεως, ἐν τῇ νήσῳ Λέσβῳ, τὴν ὁποίαν, ἄλλως τε, καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ἀνεγνώρισε καὶ ἐπιβεβαίωσεν ἡμᾶς, ὅτι θέλει ταχέως συνεννοηθῇ μετὰ τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ἐνισχύσῃ τὴν ἀνεπαρκῆ δύναμιν τῆς Χωροφυλακῆς διὰ δυνάμεως εὐζώνων. Διὰ τοῦτο, θερμῶς παρακαλῶ, τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὅπως συντόνως λάβῃ μέριμναν καὶ ἐφαρμοσθῇ καὶ ἐν τῇ νήσῳ Λέσβῳ ὁ νῦν ἐν τῇ Παλ. Ἑλλάδι ἰσχύων νόμος περὶ ἀγροφυλακῆς, ὥστε καὶ ἄν ἔχῃ οὗτος ἀτελείας τινάς, τὰς ὁποίας ἡμεῖς δεχόμεθα πρὸ τῆς τελείας ἐλλείψεως ἀσφαλείας, μέχρις οὗ ἡ Κυβέρνησις ἐν εὐθέτῳ χρόνῳ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν εἴτε ἄλλον νέον νόμον, εἴτε τροπολογίαν τοῦ ἤδη λειτουργοῦντος. Διότι δὲν βλέπω τὸν λόγον, ἀφοῦ ἀφομοιωθῶμεν κατὰ τὰ ἄλλα, νὰ ἔχωμεν ἄλλον νόμον καὶ θεσμὸν ἐν τῇ Παλ. Ἑλλάδι καὶ ἄλλον ἐν ταῖς Νέαις Χώραις καὶ νὰ δίδωμεν ἡμεῖς αὐτοὶ ἀφορμὴν εἴς τινας ἐπιτηδείους νὰ σχολιάζουν καθ’ ἑκάστην τὸ ζήτημα τοῦτο εἰς βάρος τῆς Κυβερνήσεως.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σταματιάδης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ἀντικειμένου.

§15Λ. ΣΤΑΜΑΤΙΑΔΗΣ. Τὸ ζήτημα, Κύριοι Βουλευταί, εἶναι ἀπὸ τῆς ἑξῆς ἀπόψεως σοβαρόν, ὅτι, μετὰ τὴν διασάλευσιν τῆς δημοσίας τάξεως ἐν τῇ νήσῳ, διὰ λόγους, οὓς ἄλλοι προλαλήσαντες ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἀνέπτυξαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, χάρις δὲ εἰς τὰ μέτρα, τὰ ληφθέντα ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, τὸ ζήτημα ἐκεῖνο ἐκανονίσθη κατὰ βαθμόν, δυνάμενον νὰ ἐπισύρῃ τὰ συγχαρητήρια, ὑφ’ ἃς συνθήκας διατελοῦμεν, πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Παραβάλλετε, κ. Ὑπουργέ τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας, τὸ ζήτημα τῆς ἀγροφυλακῆς τὸ ὁποῖον εἶναι, ἐπίσης, σοβαρόν, ὅπως εἶναι τὸ ζήτημα τῆς δημοσίας τάξεως. Ἐὰν ἐκεῖθεν ἐξηρτᾶτο ἡ ζωὴ τῶν πολιτῶν, ἐντεῦθεν ἐξαρτᾶται ἡ περιουσία, διὰ τῆς ὁποίας θὰ διατηρηθῇ ἡ ζωή. Λοιπόν, ἐπάθομεν τὸ ἑξῆς, κ. Ὑπουργέ: Ἦλθεν ἡ Διοίκησις, εὗρε τὴν Τουρκικὴν νομοθεσίαν, ἡ ὁποία ὁμολογῶ, ὅτι εἰς τὸ κεφάλαιον τοῦτο ὑπῆρξεν ἄμεμπτος, καὶ καταρτίζει ἕν συνονθύλευμα, τὸ ὁποῖον θέτει εἰς ἐφαρμογήν· ὁπωσδήποτε ὁ λαὸς ἐξοικονομεῖται καὶ μὲ ἐκεῖνο. Ἔρχεται σήμερον ἡ ἀφομοίωσις τῆς νήσου πρὸς τήν Παλαιὰν Ἑλλάδα, ἐξασκεῖται ἡ ὑπηρεσία τῆς ἀγροφυλακῆς, συμφώνως πρὸς τὸν νόμον τῶν Γενικῶν Διοικήσεων, κ. Ὑπουργέ, καὶ ἔρχονται τὰ Δικαστήρια καὶ δὲν ἀναγνωρίζουσι τὰς πράξεις αὐτῶν τὰς ἀγρονομικάς. Εἶμαι πεπεισμένος, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ ἀρνηθῇ νὰ λάβῃ τὰ κατάλληλα μέτρα διὰ τὸ ζήτημα αὐτό.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Εὐστρατιάδης.

§17ΓΡ. ΕΥΣΤΡΑΤΙΑΔΗΣ. Εἶναι, Κύριοι, πολὺ σοβαρόν τὸ ζήτημα ἀπό ὅ,τι ἐξετέθη ἀπὸ τοὺς προλαλήσαντας Συναδέλφους, καὶ θὰ ἐπεθύμουν νὰ προκαλέσω συντονωτέραν τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας. Πρόκειται περὶ τοῦ ἑξῆς: Ὁ ἰσχύων ἐν Λέσβῳ περὶ ἀγροφυλακῆς θεσμὸς ἱδρύθη ἐπὶ Γενικῆς Διοικήσεως, καταργηθείσης δὲ τῆς Γενικῆς Διοικήσεως, τὰ δικαιώματα ὅλα τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ μετεβιβάσθησαν εἰς τὸν Νομάρχην. Ὑπάρχει, λοιπόν, θεσμός, ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει περιβληθῇ νομοθετικὸν κῦρος, διότι ὑπάρχει μὲν ἀπόφασις τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ, οὐδεὶς ὅμως ἔκτοτε νόμος τὴν ἐκύρωσεν, ἕνεκα τούτου δὲ οὐδὲν κῦρος ἔχουσιν οἱ διάφοροι ὑπάλληλοι τῆς ἀγροφυλακῆς, εἰς τοὺς ὁποίους δι’ ἀποφάσεως τῆς Γεν. Διοικήσεως ἐδόθη καὶ δικαστικὴ ἐξουσία, ἐκδικάζουσι τὰς ἀγροζημίας ἁρμοδίως, μέχρι δὲ τοῦ ποσοῦ τῶν 100 δραχ. ἐπιβάλλουσι πρόστιμα, τὰ ὁποῖα εἰσπράττονται διὰ προσωπικῆς κρατήσεως, διατάσσουσι βιαίαν προσαγωγήν, διατάσσουσι κατάσχεσιν κλπ. Τὶ συμβαίνει ὅμως ἔπειτα; Πολλὰς καταγγελθείσας τότε πράξεις τῶν ἀγρονόμων καὶ ἀγροφυλάκων τὸ Συμβούλιον, ἐσχάτως, τῶν Πρωτοδικῶν Λέσβου παρέπεμψε τοὺς ἀγρονόμους ἐπὶ ἀντιποιήσει ἀρχῆς καὶ παρανόμῳ παρακρατήσει. Ἐντεῦθεν ὅλοι οἱ ὑπάλληλοι τῆς ἀγροφυλακῆς ἐσταμάτησαν, διὰ νὰ μὴ παραπεμφθοῦν, ἔκτοτε δὲ ἀκάθεκτος βαίνει ἡ λεηλασία τῆς ὑπαίθρου χώρας εἰσώρμησαν ὅλα τὰ κακοποιὰ στοιχεῖα καὶ ἐντεῦθεν ἐκλονίσθη τελείως ἡ δημοσία ἀσφάλεια. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ληφθῇ πρόνοια γενικὴ περὶ τοῦ θεσμοῦ τῆς ἀγροφυλακῆς. Ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δέον νὰ υἱοθετήσῃ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον οἱ Συνάδελφοι ἐκ Κρήτης ὑπέβαλον, διότι παρόμοιον σύστημα ἰσχύει καὶ ἐν Λέσβῳ. Δὲν κρίνω ἄσκοπον ὅμως, νὰ ἀναφέρω, ὅτι ὁ θεσμὸς αὐτὸς δὲν ἰσχύει ἐν τῇ Παλαιᾷ Ἑλλάδι, ἔχει ὅμως πολλά, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ περιληφθῶσιν εἰς τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Θὰ ἦτο σκόπιμον, ἐὰν ἐπιτροπή, ἀπαρτιζομένη ἐκ πολλῶν Συναδέλφων τῶν Νέων Χωρῶν, συνεργασθῇ μετὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως τὸ ταχύτερον καταρτισθῇ εἷς νόμος περὶ ἀγροφυλακῆς, ὁ ὁποῖος νὰ ἐφαρμοσθῇ εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα, εἰς τὴν Κρήτην καὶ εἰς τὰς Νέας Χώρας.

§18Ν. ΓΙΑΝΝΟΥΛΑΤΟΣ. Μεθ’ ὅσα ἐλέχθησαν ὑπὸ τῶν ἀξιοτίμων Συναδέλφων, δὲν ἔχω νὰ προσθέσω τι, ἀλλὰ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως εἰσαχθῇ εἰς τὴν Λέσβον ἕνας οἱοσδήποτε νόμος περὶ ἀγροτικῆς ἀσφαλείας, διότι δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς ἄλλος.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαδόπουλος.

§20Α. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ζήτημα, κ. Βουλευταί, διὰ τὸ ὁποῖον ἀνεφέρθησαν οἱ προλαλήσαντες, εἶναι σπουδαῖον ὑπὸ τὴν ἔποψιν ὅτι ἀφορᾷ ὅλην τὴν Ἑλλάδα, ἀλλὰ καὶ διότι ἀποτελεῖ τὸ κυριώτερον μέλημα πάσης Κυβερνήσεως πεπολιτισμένου Κράτους. Διότι, ὡς γνωρίζετε, καθῆκον τῆς Κυβερνήσεως εἶναι νὰ μεριμνᾷ περὶ τῆς ἀσφαλείας τῆς ζωῆς τῶν ἀτόμων, ἀλλὰ καὶ περὶ τῆς ἀσφαλείας τῆς περιουσίας αὐτῶν. Βεβαίως, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐμερίμνησε περὶ τοῦ πρώτου καὶ ἀπέστειλε τὸ ὑποσχεθὲν τάγμα τῶν Εὐζώνων διὰ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν ζωὴν τῶν ἀτόμων, ἀλλὰ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν πρέπει νὰ μεριμνήσῃ περὶ τῆς ἀσφαλείας τῆς περιουσίας τῶν κατοίκων. Ὑπάρχουσι, Κύριοι, διάφορα συστήματα εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα. Ὑπάρχει σύστημα εἰς τὴν Παλαιὰν Ἑλλάδα ἀτελέστατον, ὑπάρχει σύστημα εἰς τὴν Κρήτην, τὸ ὁποῖον εἶναι δαπανηρότατον, ὑπάρχει σύστημα εἰς τὰς Νέας Χώρας, τὸ ὁποῖον δὲν ὑπάρχει, καὶ βλέπετε Ὀθωμανοὺς νὰ φέρουν τὸ σημεῖον τοῦ σταυροῦ ἐπὶ τοῦ πίλου των (φεσίου) καὶ νὰ διορίζωνται ἀγροφύλακες ἐν Μακεδονίᾳ. Ὁποία εἰρωνία! Αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις τῶν πραγμάτων, κ. Βουλευταί. Νομίζω, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ συστηματοποιήσωμεν τὸ πρᾶγμα, κατὰ τὸν ἁρμόζοντα τρόπον. Νὰ εἴπητε εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ζητοῦσι τὴν ἀσφάλειαν τῆς περιουσίας των: «Θέλετε τὴν ἀσφάλειαν τῶν κτημάτων σας; Θὰ προσφέρητε τὸ 10% ἐκ τοῦ εἰσοδήματός σας». Ἀλλὰ θὰ μοὶ εἴπητε, ὅτι δὲν ὑπάρχει κτηματολόγιον καὶ θὰ γίνῃ ἄνισος φορολογία τῆς περιουσίας. Ἡ Τουρκία προνοητικώτατα ἐργαζομένη, ἤρξατο νὰ ἐφαρμόζῃ κτηματολόγιον κατὰ προσέγγισιν, διότι διὰ νὰ γίνῃ κτηματολόγιον ἐπιστημονικόν, ἀπαιτοῦνται πολλαὶ δεκαετηρίδες. Συνάμα δὲ νὰ γίνῃ στρατιωτικὸν σῶμα, καὶ τότε ὡς τοιοῦτον νὰ ἐπιβληθῇ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος ἔχει ὅλην τὴν καλὴν διάθεσιν, νὰ μεριμνήσῃ περὶ τῆς περιουσίας τῶν ἀτόμων, ὡς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐμερίμνησεν ἐπὶ τῆς ἀσφαλείας τῆς ζωῆς.

§21Β. ΑΡΑΠΟΓΛΟΥ. Θὰ παρακαλέσω καὶ ἐγὼ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ σύντονα μέτρα πρὸς ἀσφάλειαν τῶν κτημάτων.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν.

§23Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι τὸ ζήτημα τῆς ἀγροφυλακῆς οὐδαμοῦ ἐν ταῖς Ν. Χώραις εὑρίσκεται ἐν καλῇ καταστάσει. Καὶ ἐν Κρήτῃ ἀκόμη ὑπάρχουσι πολλαὶ ἀνωμαλίαι σχετικῶς πρὸς αὐτό, ἐν Κρήτῃ, ὅπου ὑπῆρχεν εἰδικὴ νομοθεσία ἀγροφυλακῆς. Ἐκτὸς τοῦ ἀποτελέσματος, εἰς τὸ ὁποῖον ἀποβλέπει ἡ ἀγροφυλακή, παρουσιάζονται ἐκεῖ καὶ ζητήματα χρήζοντα ἀμέσου ρυθμίσεως, διότι ἐμφανίζουσι τοὺς κειμένους νόμους ἐν συγκρούσει πρὸς αὐτὸν τὸν Καταστατικὸν Χάρτην. Ἀλλὰ καὶ ἐν Παλ. Ἑλλάδι τὸ ζήτημα τῆς ἀγροφυλακῆς δὲν εἶναι ἐξ ἐκείνων, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ ὑποτεθῶσιν, ὡς λυθέντα κατὰ τρόπον ὁπωσδήποτε ἀνεκτόν. Ὁ κείμενος νόμος δὲν ἀνταποκρίνεται ποσῶς εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς ἀγροτικῆς ἀσφαλείας. Δὲν εἶναι δὲ ὁ νόμος αὐτὸς ἡ πρώτη ἀπόπειρα, ὅπως ὀργανωθῶσι τὰ τῆς ἀγροτικῆς ἀσφαλείας ἐν Ἑλλάδι’ εἶναι ἀπόπειρα, γενομένη μετ’ ἐπανειλημμένας ἀποτυχίας, αἱ ὁποῖαι προσέκρουσαν εἰς δυσχερείας ἐκ τῶν πραγμάτων ἐμφανισθείσας, αἱ ὁποῖαι ὅμως ἐδόθη καιρὸς νὰ μελετηθῶσι καὶ ἐκτιμηθῶσιν, ὥστε κατὰ τὴν σύνταξιν τοῦ νομοσχεδίου, ὅπερ ἀποτελεῖ τὸν τελευταῖον νόμον περὶ ἀγροφυλακῆς, νὰ δικαιολογῆται ἡ ἐλπίς, ὅτι δι’ αὐτοῦ θὰ ἐπετυγχάνετο ἐπὶ τέλους ἀνεκτὴ ἀγροφυλακὴ ἐν τῇ Χώρᾳ. Ὀφείλομεν νὰ συνομολογήσωμεν, ὅτι οἱ ἐν τῇ Βουλῇ εὑρισκόμενοι, ὅτε ἐψηφίσθη ὁ νόμος αὐτός, καὶ οἱ συμμερισθέντες τὰς ἐλπίδας, αἱ ὁποῖαι ἐστηρίχθησαν ἐπ’ αὐτοῦ, ὅτι αἱ ἐλπίδες αὗται διεψεύσθησαν. Δὲν εἶναι δὲ τυχαῖον πρᾶγμα ἡ διάψευσις τῶν ἐλπίδων, ἀλλὰ προέρχεται ἐκ τῆς μεγίστης δυσχερείας τοῦ θέματος. Δὲν εἶναι ἡ στιγμὴ κατάλληλος, νὰ ἐκθέσω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὰς δυσχερείας, τὰς ἐκ τῶν πραγμάτων προκυπτούσας, ἵνα ἐπιτευχθῇ ὀργάνωσις τῆς ἀγροφυλακῆς. Δύο εἶναι τὰ συστήματα, τὰ ὁποῖα ἑκάστοτε προυτάθησαν, ἡ κεντρικὴ καὶ ὁμοιόμορφος ὀργάνωσις σώματος καθ’ ὅλην τὴν Ἑλλάδα ἐξαπλουμένου, ἢ ἡ τοπικὴ ὀργάνωσις. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι, ἂν ἦτο δυνατόν, νὰ γίνῃ τοπικὴ ὀργάνωσις τῆς ἀγροφυλακῆς ὑπὸ τοῦ τελευταίου τῶν αὐτοδιοικουμένων κύκλων, ὑπὸ τῆς Κοινότητος, ὅτι θὰ ἔφερε τοὺς καρποὺς τοὺς ἀγαθούς, ἀλλὰ τοῦτο προϋποθέτει ὀργάνωσιν τῆς Κοινότητος μετὰ ζωῆς, μετὰ τῆς ἱκανότητος ἐκείνης, ἥτις θέλει καταστήσῃ αὐτὴν ἐπαρκῆ ἐπὶ τὰ ἔργα, εἰς ἃ προορίζεται καὶ ἕν τῶν σπουδαιοτέρων τούτων ἔργων εἶναι καὶ ἡ ἀγροφυλακή. Τί ἀπαιτεῖται διὰ νὰ καταστῇ τοιαύτη ἡ Κοινότης, δὲν εἶναι τοῦ παρόντος νὰ ἐξετάσωμεν. Ἴσως ὅμως θέλομεν εὑρεθῆ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἀναγνωρίσωμεν, ὅτι δὲν εἶναι πάντοτε εἰς χεῖρας τοῦ νομοθέτου νὰ δημιουργήσῃ τὴν κατάστασιν τὴν ἀπαραίτητον, ἵνα οἱ τοιοῦτοι ὀργανισμοὶ πλασθῶσιν εὐθὺς ὡς οἱ σκοποί, διὰ τοὺς ὁποίους προορίζονται, ἀπαιτήσωσι τοῦτο. Ὁπωσδήποτε, λέγω ταῦτα, κατὰ παρέκβασιν, ἢ ἴσως προλαμβάνουσι καὶ ἐν γενικαῖς γραμμαῖς ὅσα θὰ λεχθῶσιν, ὅταν θὰ ἀχθῇ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὸ ζήτημα τῆς διοργανώσεως ταύτης. Τὸ προκαλέσαν ἀπόψε τὴν ἀγόρευσιν τῶν κ. κ. Συναδέλφων, πρὸς οὓς ἀπαντῶ, εἶναι τὸ ζήτημα τῆς τακτοποιήσεως τῆς νομοθετικῆς, τῆς νομικῆς καταστάσεως τοῦ ἀγροφύλακος εἰς τὰς Νέας Χώρας. Ἐπὶ τούτου ἐργάζομαι ἐν τῷ Ὑπουργείῳ.

§24Χ. ΠΟΛΟΓΕΩΡΓΗΣ. Ἀποβάλατε, κ. Ὑπουργέ, τοὺς δικαστάς, τοὺς ἀντισυνταγματικούς, διότι οὗτοι, δικάζοντες ἐκτὸς τοῦ Συντάγματος, ἀδικοῦσι καὶ θὰ ἔχωμεν ἀγωγὰς εἰς τὸ μέλλον πρὸς ἐπιστροφὴν τῶν ἐπιδικαζομένων.

§25Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Πρέπει νὰ ἀναγνωρισθῇ, ὅτι ὁ νόμος, οὗτος, ὄχι μόνον δὲν ἠστόχησεν, ὡς ὁ ἰδικός μας, ἀλλὰ καὶ ἐπέτυχεν, ἐν πολλοῖς, τοὐλάχιστον.

§26Χ. ΠΟΛΟΓΕΩΡΓΗΣ. Ἡμεῖς τὸ ἀναγνωρίζομεν.

§27Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἀλλ’ ὁ νόμος ἔχει τὸ ἐλάττωμα, τὸ ὁποῖον ὁ ἀξιότιμος Συνάδελφος ἐμνημόνευσεν, ὅτι ὑπάρχουσιν ἐν αὐτῷ διατάξεις, αἱ ὁποῖαι ἀντίκεινται εἰς τὸν Συνταγματικὸν ἡμῶν Χάρτην καὶ αἱ ὁποῖαι χρήζουσιν ἀμέσου μεταβολῆς, διότι πρόκειται περὶ δικαστικῆς ἐξουσίας, παρεχομένης εἰς ὄργανα τῆς διοικήσεως. Ἡ ἐξουσία αὐτὴ δὲν δύναται νὰ ἀσκηθῇ. Ἐὰν ἀσκεῖται καταχρηστικῶς, φθάνουσα μέχρι τοῦ ἀνωτάτου Δικαστηρίου, θὰ εὕρῃ ἄρνησιν ἀναγνωρίσεως· ἐὰν δὲ δὲν ἀσκεῖται ἡ ἐξουσία αὕτη, ὁλόκληρος ὁ μηχανισμὸς τῆς ἀγροφυλακῆς παραλύει. Διότι ὁλόκληρος ἡ ἐνέργεια τῆς ἀγροφυλακῆς καταλήγει εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δικάζουσι.

§28Μ. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Νὰ σταματήσουν, νὰ μὴ δικάζουν.

§29Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Οὕτως ἔχουσι τὰ πράγματα. Θέλει δὲ ληφθῇ πρόνοια, ἢ μᾶλλον εὑρίσκεται ἤδη ἡ μελέτη τοῦ ζητήματος σχεδὸν τελειωμένη, καὶ πρόκειται προσεχῶς νὰ ληφθῶσι τὰ μέτρα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀναγκαῖα, ἵνα ἐπέλθῃ πρόχειρος τακτοποίησις τῆς νομίμου καταστάσεως τῆς ἀγροφυλακῆς εἰς τὰ μέρη αὐτά, μέχρις ὅτου γίνῃ δυνατὸν τὸ ὅλον ζήτημα τῆς ἀγροφυλακῆς νὰ κανονισθῇ.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φλῶρος.

§31Π. ΦΛΩΡΟΣ. Κύριοι Συνάδελφοι, τὸ Μαργαρίτιον εἶναι ἕδρα ὑποδιοικήσεως τοῦ Νομοῦ Πρεβέζης· εἶχε τὸ ἀτύχημα εὐθὺς ἀπὸ τῶν πρώτων ἡμερῶν τῆς καταλήψεως νὰ μὴ διοικῆται ὑπὸ διοικητικοῦ ἐπιτρόπου, ἀλλ’ ὑπὸ Γραμματέως καὶ ἐν γένει ὅλαι αἱ ἀνώτεραι ἀρχαὶ νὰ εἶναι ἀνατεθειμέναι εἰς δευτερεύοντα πρόσωπα. Ἕνεκα τούτου, ἡ τάξις διεσαλεύθη εἰς τοιοῦτον σημεῖον, ὥστε ἔχομεν τὸ μοναδικὸν φαινόμενον ἐν Ἠπείρῳ, κατὰ τὸ ὁποῖον, Ὀθωμανοὶ συμπολῖται ἡμῶν, ἀποζῶντες ἀνέτως πρότερον, σήμερον νὰ στερῶνται καὶ αὐτοῦ τοῦ ἐπιουσίου ἄρτου, καὶ τοῦτο, διότι ἐλάχιστοι ἐπιτήδειοι ἐρεθίσαντες τοὺς κατοίκους τῶν χωρίων, ἤγαγον αὐτοὺς εἰς τὸ συμπέρασμα, ὥστε νὰ ἀρνηθῶσιν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐπὶ σειρὰν δεκάδων, ἴσως καὶ ἑκατοντάδων ἐτῶν, οἱ κολῆγοι ἀπέδιδον εἰς τοὺς κυρίους καὶ κατόχους Ὀθωμανούς. Δυστυχῶς, ὡσὰν μὴ ἦτο τοῦτο ἀρκετόν, οἱ διάφοροι ὑπάλληλοι, κατόπιν κακῶν εἰσηγήσεων πρὸς τὰ διάφορα Ὑπουργεῖα, προέβαλλον καὶ ἠξίωσαν τὴν μεταφορὰν τῆς ἕδρας ἀπὸ τοῦ Μαργαριτίου εἰς τὴν Πράγαν, οὐχὶ δι’ ἄλλον λόγον, ἀλλὰ διὰ νὰ εὑρίσκωνται πλησίον τῆς θαλάσσης, ἀδιαφοροῦντες πρὸς τὸν σκοπόν, ἀδιαφοροῦντες πρὸς τὸ συμφέρον τῆς ἐπαρχίας Μαργαριτίου· διότι τὸ Μαργαρίτιον εἶναι ὁ ὀμφαλὸς τῆς περιφερείας, ἐνῷ ἡ Πράγα εἶναι τὸ ἔσχατον ἄκρον τῆς περιφερείας.

§32Γ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Ὅλαι αἱ ἀρχαὶ μετεφέρθησαν;

§33Π. ΦΛΩΡΟΣ. Ὅλαι. Διὰ νὰ ἔχουν θάλασσαν οἱ ὑπάλληλοι, καταπατοῦντες διάφορα κεκτημένα δικαιώματα καὶ αὐτὸ τὸ συμφέρον τῶν κατοίκων, οὕτως ὥστε τὰ ἐλάχιστα ἀρχικῶς κρούσματα, τὰ οὕτως εἰπεῖν, μικροεπαναστατικά, νὰ γενικευθῶσιν, οὕτως ὥστε σήμερον πλουσιώτατοι ἀγάδες νὰ μὴ ἔχωσι τὸν ἐπιούσιον ἄρτον, καὶ τοῦτο διότι δὲν δύνανται ἀπὸ τῆς ἕδρας τοῦ Μαργαριτίου νὰ μεταβῶσιν εἰς τὰ διάφορα κτήματά των, τὰ ὁποῖα ἀπέχουσι τρεῖς, τέσσαρας, πέντε ὥρας. Ἕνεκα τούτου, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως, εἰ δυνατόν, παρακάμψῃ τὸν σκόπελον διορισμοῦ Νομάρχου ἐν Πρεβέζῃ, διότι λείπει ἡ συνοχὴ τῆς διοικήσεως, καὶ προβῇ τάχιστα εἰς διορισμὸν δραστηρίου καὶ ρέκτου Νομάρχου ἐν Πρεβέζῃ, ὡς καὶ Διευθυντοῦ τῆς Ἀστυνομίας. Διότι, ὅταν ὑπάρχῃ τὸ πρόσωπον, τὸ συνδετικὸν καὶ τὸ ἐφορεῦον τὰς ἄλλας ἀρχάς, ὑπάρχει πεποίθησις, ὅτι οἱ δυστυχεῖς ἐκεῖνοι πρώην ἀρχοντάδες, θὰ δυνηθῶσι νὰ ἐξοικονομήσωσι τὸν ἐπιούσιον ἄρτον, πειθαναγκαζομένων τῶν χωρικῶν, οἱ ὁποῖοι ἐξ ἐσφαλμένων εἰσηγήσεων ἠρνήθησαν καὶ ἀρνοῦνται μέχρι σήμερον ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐπλήρωναν ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν. Αὐτὸ θὰ παρακαλέσω.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀλῆ Ντῖνο.

§35ΑΛΗ ΝΤΙΝΟ. Κύριοι Βουλευταί, μὲ συγχωρῆτε, ἂν θὰ σᾶς ὁμιλήσω δημοτικά. Εἶναι ἡ πρώτη φορά, ποὺ ὁμιλῶ ἀπὸ τὸ βῆμα, καὶ εἶμαι Βουλευτὴς τῶν Νέων Χωρῶν καὶ Μουσουλμάνος, πρὸ πάντων.

§36Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Εἶναι Ἕλληνες καὶ οἱ Μωαμεθανοί.

§37ΑΛΗ ΝΤΙΝΟ. Βεβαίως, εἶμαι Ἕλλην.

§38Γ. ΠΩΠ. Εἶναι τόσον Ἕλλην ὁ ἀξιότιμος Συνάδελφος, ὥστε μὲ παρεκάλεσε πρὸ μικροῦ νὰ μὴ τίθεται ὁ τίτλος Βέης, διότι τὸ Ἑλληνικὸν Σύνταγμα ἀπαγορεύει τοὺς τίτλους. (Χειροκροτήματα).

§39ΑΛΗ ΝΤΙΝΟ. Πρὶν ἢ ἔλθω εἰς τὸ θέμα μου, Κύριοι, θὰ σᾶς εἴπω μίαν μικρὰν ἱστορίαν. Εἰς ἕνα μέρος τῆς Ἀφρικῆς οἱ Μαῦροι ἐζοῦσαν εὐτυχεῖς καὶ καλά. Μόνον, δυστυχῶς ἢ εὐτυχῶς, ἕνας Εὐρωπαῖος ἐπέρασεν ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ μέρη καὶ οἱ Μαῦροι ἐχωρίσθησαν εἰς δύο μέρη, διότι τοὺς εἶχε φέρει δύο ἄνθη πρωτοφανῆ εἰς ἐκεῖνα τὰ μέρη, ἕνα τριαντάφυλλον καὶ ἕνα γαρύφαλλον. Οἱ Μαῦροι ἐθεώρουν τὸ γαρύφαλλον ὡς Θεὸν καὶ οἱ ἄλλοι μισοὶ τὸ τριαντάφυλλον καὶ βλέπετε, Κύριοι, κἄτι τι παράξενον. Ὅταν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐθεώρουν τὸ τριαντάφυλλον ὡς θεὸν ἦσαν πλέον δυνατοὶ, ἔμπαιναν εἰς τὰς καλύβας τῶν ἀντιθέτων καὶ ἐκάθηντο μέσα καὶ ὁ καϋμένος ὁ ἰδιοκτήτης ἐπήγαινεν εἰς τὴν ἀρχὴν τοῦ μέρους, ἕνα Μαῦρον μὲ κόκκινα χρώματα εἰς τὸ πρόσωπον καὶ εἰς τὸ κεφάλι του πτερὰ καὶ τοῦ ἔλεγε νὰ βγάλετε τὸν κλέπτην ἀπὸ τὴν καλύβην μας. Ἡ ἀρχὴ, ἡ ὁποία θὰ ἦτο ὁ Εἰσαγγελεὺς τοῦ μέρους, ἔλεγε: Κύριοι, δὲν ἠμπορῶ νὰ σᾶς τὸν βγάλω· νὰ κάμετε προσωρινὰ μέτρα, ἢ πολιτικὴν ἀγωγήν. (Γέλωτες). Ὁ καϋμένος ὁ ἰδιοκτήτης, ἐὰν εἶχε τὰ μέσα, ἔκαμνε τὴν πολιτικὴν ἀγωγὴν καὶ τὰ προσωρινὰ μέτρα καὶ ὕστερα ἀπὸ κἄμποσον καιρὸν εἶχε τὸ δίκαιόν του. Μοναχὰ ἔπρεπε νὰ τὸ ἐκτελέσῃ. Διὰ νὰ τὸ ἐκτελέσῃ εἶχε μίαν δυσκολίαν, διότι ἡ ἀστυνομία ἦτο πολὺ ἀδύνατη εἰς ἐκεῖνα τὰ μέρη, εἰς τὴν Ἀφρικήν, καὶ ὕστερα ἀπὸ κἄμποσον καιρόν, ὕστερα ἀπὸ δύο, τρεῖς μῆνας ἠμποροῦσε νὰ ὑπάγῃ εἰς τὸ μέρος ἐκεῖνο καὶ νὰ διώξῃ τὸν κλέπτην. Μονάχα, ὅταν τὸν ἔδιωχνε τοῦ ἔλεγε κρυφὰ εἰς τὸ αὐτί: Κύριε, ὅταν θὰ φύγω ἐγώ, ἠμπορεῖς νὰ μπῇς. Τέτοια πράγματα, Κύριοι, ἠξεύρετε πάρα πολὺ καλὰ δὲν ὑπάρχουν εἰς τὴν Ἑλλάδα, διότι, ἐὰν ἦσαν εἰς τὴν Ἑλλάδα τέτοια πράγματα, τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος θὰ ἦτο ἕνα Κράτος τοῦ Μεσαιῶνος. Μονάχα, δυστυχῶς, ἠμπορῶ νὰ εἴπω εἰς τὸν Νομὸν Πρεβέζης ὑπάρχουν κἄτι πράγματα, ποὺ ὁμοιάζουν πάρα πολὺ ὀλίγον μὲ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα σᾶς εἶπον...

§40Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Εἰς τὸ Μαργαρίτι.

§41ΑΛΗ Ρ. ΝΤΙΝΟ. Εἰς τὸ Μαργαρίτι. Μάλιστα. Ὁμοιάζουν εἰς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα σᾶς εἶπον, ὅτι ὑπάρχουν εἰς τὴν Ἀφρικήν, πάρα πολὺ ὀλίγον. Βεβαίως, ἐὰν κανεὶς ἔμπῃ εἰς τὸ σπῆτι σας εἰς τὴν Πρέβεζαν, ἡ ἀστυνομία τὸν πιάνει, τὸν βγάζει καὶ τὸν τιμωρεῖ. Μόνον, ἄν ἡ ἰδιοκτησία σας δὲν εἶναι ἕνα σπῆτι, ἀλλὰ εἶναι ἕνα λειβάδι, ἢ ἕνα τσιφλίκι, τότε, ἄν ὑπάγετε εἰς τὸν Εἰσαγγελέα, σᾶς ἀπαντᾷ: Νὰ κάμετε προσωρινὰ μέτρα ἢ πολιτικὴν ἀγωγήν, καὶ ἄν ἔχετε τὰ μέσα καὶ κάμετε αὐτά, ὕστερα ἀπὸ κἄμποσον καιρόν, κερδίζετε τὸ δίκηο σας, διότι τὰ Δικαστήρια εἰς τὴν Ἑλλάδα εἶναι πάρα πολὺ καλά. Ἀλλὰ, διὰ νὰ ἐκτελέσητε, ἔχετε μεγάλην δυσκολίαν, διότι ἡ ἀστυνομία εἶναι ἀδύνατη. Εἰς τὸν Νομὸν Πρεβέζης εἶναι τρεῖς χωροφύλακες μόνον, καὶ ἕνας ἐνωμοτάρχης διὰ 24 χωριά! Κἄμποσοι, πάρα πολὺ ὀλίγοι, ἀπὸ τοὺς Συναδέλφους μας, μᾶς θεωροῦν, ὅτι δὲν εἴμεθα Ἕλληνες ὡς ἕνα βαθμόν. Ἠμποροῦν νὰ ἔχουν καὶ δίκηο, διότι βλέπουν, ποὺ ἔχομεν τίτλους Μπέηδων, ἐνῷ κατὰ τὸ Σύνταγμα δὲν ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Ἑλλάδα νὰ ὑπάρχουν τίτλοι. Ἐπίσης, πληρώνομεν διπλοὺς φόρους, καὶ τοὺς Ἑλληνικοὺς καὶ τοὺς Τουρκικούς, καὶ λέγουν: Ἀφοῦ πληρώνουν καὶ τοὺς Τουρκικούς, εἶναι Τοῦρκοι, διότι οἱ Ἕλληνες μόνον τοὺς δικούς τους πληρώνουνε.

§42Γ. ΠΩΠ. Διαμαρτύρομαι, Κύριοι, δι’ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Συνάδελφος. Γνωρίζω, ὅτι αὐτά, τὰ ὁποῖα λέγετε, κατὰ βάθος, δὲν τὰ πιστεύετε, γνωρίζετε, ὅτι ὅλους τοὺς Μουσουλμάνους τοὺς θεωρῶ ἐξ ἴσου Ἕλληνας, ὅπως πάντα οἱονδήποτε ἄλλου φύλου, ἑτερόδοξον, βιοῦντα ὑπὸ τὴν σκέπην τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους. Θέλω ὅμως νὰ παρατηρήσω, ὅτι ὀφείλετε σεῖς, ὁσάκις ἐπικαλεῖσθε τὸν νόμον, νὰ τὸν ἀποδέχεσθε ἴσον, χωρὶς νὰ φαντάζεσθε, ὅτι φιλοξενεῖσθε ἐν Ἑλλάδι, ἀλλ’ ὅτι εἶσθε ἴσοι πρὸς ἄλλους Ἕλληνας, ἔχοντες τὰ αὐτὰ δικαιώματα ἀπέναντι τοῦ νόμου, ἀλλὰ καὶ τὰς αὐτὰς ὑποχρεώσεις.

§43ΑΛΗ ΝΤΙΝΟ. Καταλαμβάνω, ὅτι θὰ εἴπατε πράγματα πολὺ εὐχάριστα, ἀλλ’ ἐὰν μπορούσατε νὰ μοῦ τὰ λέγατε δημοτικά, γιὰ νὰ τὰ καταλάβω πιὸ καλά, θὰ σᾶς ἤμουν εὐγνώμων. Ἄλλως τε καὶ τὰ μαλλιά σας δείχνουν πὼς ἔχετε ὅλα τὰ προσόντα νὰ μοῦ μιλήσετε μαλλιαρά! (Γέλωτες).

§44Γ. ΠΩΠ. Παρακαλέσατε τὸν κ. Ὑπουργόν, ποὺ σᾶς ἔδωκε τὰ κτήματα, νὰ σᾶς εὕρῃ καὶ διδάσκαλον τῆς καθαρευούσης.

§45ΑΛΗ ΝΤΙΝΟ. Δὲν μᾶς τὰ ἔδωκεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τὰ κτήματα αὐτά, οὔτε τὸν παρεκαλέσαμεν νὰ μᾶς τὰ δώσῃ. Τὰ κτήματα μᾶς τὰ ἔδωκε τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος, γιατὶ εἴμεθα Ἕλληνες. Αὐτὰ τὰ εἴπαμε, γιὰ νὰ γελάσωμεν, ἀλλὰ μᾶς θεωροῦν, ὅτι δὲν εἴμεθα Ἕλληνες, γιατὶ βλέπουν, ποὺ δὲν ἠμποροῦμεν γιὰ νὰ εἰσπράξωμεν τὰ εἰσοδήματα ἀπὸ τὰ κτήματά μας, βλέπουν, ποὺ δὲν ἠμποροῦμεν οὔτε νὰ ὑπάγωμεν εἰς τὰ κτήματά μας. Μόνον ἕνας ἀπὸ τὸ Μαργαρίτι ἐπῆγε μιὰ μέρα καὶ τὸν ἐσκότωσαν καὶ εἶπαν, ὅταν ἐπῆγεν ἡ ἀστυνομία ἐκεῖ, ὅτι ἔφυγεν εἰς τὴν Ἀλβανίαν! Καὶ τώρα γνωρίζομεν πολὺ καλά, ὅτι τὸ νὰ πᾶτε εἰς τὴν Ἀλβανίαν, διὰ μέσου τῶν κτημάτων σας, σημαίνει, ὅτι θὰ σᾶς σκοτώσουν. Δὲν ἔχομεν, Κύριοι, τὸ δικαίωμα νὰ εἰσπράξωμε τὰ εἰσοδήματά μας, δὲν ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ ὑπάγωμεν εἰς τὰ κτήματά μας, δὲν ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ ὑποθηκεύσωμεν τὰ κτήματά μας...

§46ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Αὐτὸ εἶναι καλό.

§47ΑΛΗ ΝΤΙΝΟ. Μποροῦσε νὰ ἦτο καλό, ἐὰν δὲν πέθαινε ὁ κόσμος ἀπὸ τὴν πεῖνα. Δὲν ἔχουμε τὸ δικαίωμα οὔτε νὰ τὰ πωλήσουμε. Μόνον ἕνα δικαίωμα ἔχουμε, νὰ ἀποθάνωμεν ἀπὸ τὴν πεῖνα καὶ νὰ πληρώνουμε φόρους! Καί, δυστυχῶς, πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, ποῦ εἶναι πολλοὶ συμπολῖταί μου, ποὺ τρῶνε σήμερα χόρτα, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀνάξιον διὰ πολίτας Ἕλληνας. Ἡ Ἑλλὰς μᾶς θεωρεῖ θεωρητικῶς δι’ Ἕλληνας, ἀλλὰ εἰς τὴν πρᾶξιν εἴμεθα μιὰ ἀποικία. Εἶμαι Ἕλλην καθαυτό.

§48Γ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Πελασγός.

§49ΑΛΗ ΝΤΙΝΟ. Μάλιστα, Ἀλβανός, Πελασγὸς ἠμπορούσαμε νὰ βασισθοῦμε εἰς τὴν συνθήκην τῶν Ἀθηνῶν, ἀλλὰ δὲν τὸ καταδεχόμαστε, διότι θεωροῦμεν, ὅτι εἴμαστε Ἕλληνες, ἀγαποῦμε τὴν Α. Μ. τὸν Βασιλέα μας καὶ τὸν σεβόμαστε καὶ θεωροῦμεν, ὅτι ὅλοι οἱ Ἕλληνες εἶναι ἀδέλφια μας καὶ ἔχουμε τὸ δικαίωμα καὶ τὴν ἀπαίτησιν νὰ ζητήσουμε τὸ δίκηο μας μὲ τὸ Σύνταγμα τὸ Ἑλληνικόν, ποὺ στὸ ἄρθρο 17 λέγει, ὅτι ἡ ἰδιοκτησία στὴν Ἑλλάδα εἶναι σεβαστή. Εὑρισκόμαστε, Κύριοι, πρὸ δύο περιπτώσεων, ἡ μία εἶναι, ποὺ εἴμεθα Ἕλληνες, καὶ τότε παραβιάζεται διπλᾶ τὸ Σύνταγμα τὸ Ἑλληνικό, διότι, καθὼς σᾶς εἶπα, εἰς τὸ ἄρθρο 17 λέγει, ὅτι ἡ ἰδιοκτησία εἶναι σεβαστὴ καὶ εἰς τὸ ἄρθρον 3 λέγει, ὅτι οἱ Ἕλληνες εἶναι ἴσοι ἀπέναντι τοῦ Νόμου. Ἡ δευτέρα περίπτωσις εἶναι, ἐὰν δὲν εἴμεθα Ἕλληνες, καὶ ἂν δὲν μᾶς θεωρῇ τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος ὡς Ἕλληνας, τότε δὲν βλέπω τὸ λόγο, γιατὶ μᾶς βαστοῦν σαὐτὴ τὴ Βουλή, διότι, κατὰ τὸ Σύνταγμα διὰ νὰ γίνῃ τις Βουλευτής, πρέπει νὰ εἶναι Ἕλλην. Ἐὰν ἡ Σεβαστὴ Κυβέρνησις μᾶς θεωρῇ πράγματι Ἕλληνας, σἂν ποὺ τὸ θαρρῶ, παρακαλῶ νὰ δοθοῦν αὐστηραὶ διαταγαί, γιὰ νὰ δοθῇ ἕνα τέλος εἰς αὐτὴ τὴ φρικτὴ καὶ ἀνυπόφορη κατάστασι, καὶ νὰ μὴ διορίζῃ μόνον Νομάρχας καὶ ἀστυνόμους καὶ ἐπίσης νὰ μᾶς θεωρῇ καθαυτὸ Ἕλληνας, διότι δὲν ἔχουμε καμμιὰ διαφορὰ ἀπὸ τοὺς ἄλλους Ἕλληνας, παρὰ μόνον κατὰ τὴν θρησκείαν. Ἀλλ’ ἡ θρησκεία μόνον εἰς τὸν Μεσαίωνα ἠμποροῦσε νὰ μᾶς χωρίσῃ, τώρα δὲν πιστεύω νὰ μᾶς χωρίζῃ. (Χειροκροτήματα παρατεταμένα ἐκ τῆς αἰθούσης καὶ τῶν ἀκροατηρίων).

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης.

§51Μ. ΧΑΤΖΑΚΟΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Θέλω νὰ εἴπω δύο λέξεις, διὰ τὸν ἀξιότιμον Βουλευτήν, ὅπως βεβαιώσω αὐτόν, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Δικαιοσύνη, κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον μεταχειρίζεται πάντας τοὺς Ἕλληνας, καὶ λέγοντες Ἕλληνας, ἐννοοῦμεν καὶ τοὺς Μωαμεθανοὺς καὶ πάντας τοὺς ἑτεροδόξους, οἱ ὁποῖοι ὑπὸ τὴν σκέπην τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους βιοῦσιν. Ἑπομένως, δὲν πρέπει νὰ ἔχῃ καμμίαν ἀμφιβολίαν, ὅτι αἱ ἀρχαὶ τὴν αὐτὴν εὐθύτητα καὶ τὴν αὐτὴν συμπεριφοράν, ἣν δεικνύουν πρὸς πάντας τοὺς ἄλλους, θὰ δεικνύουν καὶ πρὸς τοὺς Μωαμεθανούς. Τοῦτο εἶναι στοιχειώδης ὑποχρέωσις, τὴν ὁποίαν ὑπαγορεύει ἡ γενικὴ μέριμνα τοῦ Κράτους καὶ τὸ ἀνέκαθεν παρ’ ἡμῖν κρατῆσαν αἴσθημα τῆς ἰσότητος καὶ τῆς ἀνεξιθρησκείας. Εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Πρεβέζης, ὅτι ἡ Δικαιοσύνη ἐπιτελεῖ τὸ καθῆκόν της καὶ ἤκουσα τοῦτο εὐχαρίστως, θὰ ἠδυνάμην δὲ προσέτι νὰ εἴπω πρὸς αὐτὸν, ὅτι, ἐκτὸς τῶν προσωρινῶν μέτρων, περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησε, καὶ ἐν γένει τῆς προσφυγῆς εἰς τὰ πολιτικὰ Δικαστήρια, διὰ τὰς προσβολὰς κατὰ τοῦ δικαιώματος τῆς ἰδιοκτησίας καὶ τῆς κατοχῆς, πρέπει οἱ ἰδιοκτῆται νὰ ἔχωσι καὶ τοῦτο ὑπ’ ὄψιν, ὅτι, ὁσάκις γίνονται ἐκ μέρους τῶν κολήγων πράξεις διαρπαγῆς τοῦ ἀνήκοντος εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας μέρους τῶν καρπῶν, καὶ τοιαῦται πολλάκις συμβαίνουσι, δίδεται ὑπὸ τοῦ νόμου προστασία μᾶλλον τελεσφόρος, διὰ τῆς προσφυγῆς εἰς τὴν ποινικὴν δικαιοσύνην, διότι αἱ πράξεις αὗται ἀποτελοῦσι ποινικὸν ἀδίκημα, καὶ ἐπισύρουσι κατὰ τοῦ δράστου τὴν ἐφαρμογὴν τῶν περὶ κλοπῆς διατάξεων. Ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι ὅλαι αἱ δικαστικαὶ ἀρχαὶ ἀντιλαμβάνονται τελείως τῶν καθηκόντων αὐτῶν καὶ ὅτι θὰ προστατεύουσι πάντας τοὺς ἰδιοκτήτας ἐν τῷ πνεύματι, ὅτι ἡ ἐξασφάλισις τῶν ἰδιοκτητῶν εἶναι, ὄχι μόνον συμμόρφωσις πρὸς τὸν νόμον, ἀλλὰ καὶ ὑπακοὴ πρὸς τὸν θεμελιώδη νόμον, τὸ Σύνταγμα. (Χειροκροτήματα).

§52Ρ. ΜΟΥΣΛΗΣ. Εἰς τὸν Νομὸν Πρεβέζης ὑφίσταται ἓν ζήτημα πολὺ ὑψηλῆς σημασίας, δηλαδή, ἐγεννήθη ἓν σχετικὸν ζήτημα, διότι εἶναι τρία χρόνια, ὅπως παραπονοῦνται καὶ οἱ κάτοικοι τοῦ Μαργαριτίου, καθ’ ἃ δὲν λαμβάνουν τίποτε ἐκ τῆς ἰδιοκτησίας των, τοῦτο δὲ ἐπῆλθε, διότι, μετὰ τὴν κατάληψιν ὑπὸ τοῦ ἐνδοξοτάτου Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ τῶν μερῶν αὐτῶν, εἷς, κάποιος ἰδιοκτήτης, πρῶτος ἐξῆλθεν εἰς τὸ κτῆμα, ὅπως ἴδῃ ἐκ τοῦ πλησίον τὰ συμβαίνοντα εἰς τὰ κτήματά του, ἀλλά, δυστυχῶς, ἐχάθη ὁ ἄνθρωπος αὐτός. Ἐζητήθη ὑπὸ τῶν συγγενῶν του, ἀλλὰ καὶ ἐκ μέρους τῶν ἀρχῶν, καὶ ἐλέχθη, ὅτι αὐτὸς ἐδραπέτευσεν εἰς τὴν Ἀλβανίαν. Λοιπόν, τὸ ζήτημα αὐτὸ ἔφερεν ἕνα μέγαν τρόμον εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας καὶ τοιουτοτρόπως δὲν πηγαίνουν εἰς τὰ κτήματά των. Μετὰ ἀπὸ αὐτό, συνέβησαν ἓξ ἢ ἑπτὰ φόνοι εἰς διάφορα χωριά, οἱ φονευθέντες δὲ ἦσαν ἐπιστάται χωριῶν καὶ ἀγροφύλακες, οὐδεὶς φονεὺς εὑρέθη. Ποῖος εἶναι καὶ διατὶ τοὺς ἐφόνευσε; Ἕνεκα τούτου, ὁ τρόμος εἶναι πολὺ μέγας. Δραγάτες δὲν ἠμποροῦν νὰ διορισθοῦν, ἐπιστάται ὄχι· οἱ ἴδιοι δὲν δύνανται νὰ μεταβῶσιν, οἱ ἐνοικιασταὶ δὲν δικαιοῦνται καὶ ἡ κατάστασις εἶναι σοβαρά, εἶναι ἀναρχία. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως λάβῃ πρόνοιαν καὶ μᾶς διορίσῃ Νομάρχην, Διευθυντὴν Ἀστυνομίας. Ἔπειτα ἡ ἕδρα τοῦ Εἰρηνοδικείου, καθὼς καὶ ἡ ὑποδιοίκησις, νὰ μεταφερθῇ εἰς τὸ Μαργαρίτι, ὅπου ἦτο καὶ πρίν, διότι τὸ Μαργαρίτι ἀποτελεῖ κέντρον καὶ διευκολύνεται ἡ ὑπηρεσία, καὶ ἴσως ἀποκατασταθῇ καὶ ἡ τάξις. Ἐπίσης, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὅπως διατάξῃ διόρθωσιν τοῦ κακοῦ, διότι ἐγὼ δὲν εἶμαι νομικός, διὰ νὰ εἴπω γνώμας, διότι παραπονοῦνται παραπέμπονται εἰς τὰ δικαστήρια πάντοτε καὶ εἰς τὰς πολιτικὰς ἀρχὰς καὶ συνιστοῦν εἰς αὐτοὺς ἢ προσωρινὰ μέτρα, ἢ πολιτικὴν ἀγωγὴν. Αὐτοὶ, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν οὔτε δεκάραν, νὰ κάμουν προσωρινὰ μέτρα ἐναντίον 60 ἀτόμων καὶ διὰ πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον ἐπὶ 30 ἢ 40 χρόνια εἶχον εἰς τὴν κατοχήν των. Θὰ σᾶς παρακαλέσω, ὅπως ἐνταλῶσιν αἱ ἐκεῖ ἀρχαὶ διὰ νὰ ληφθῇ κἄποια μέριμνα.

§53Μ. ΧΑΤΖΑΚΟΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Διὰ διατάραξιν τῆς νομῆς, βεβαίως, ἁρμόδια εἶναι τὰ πολιτικὰ δικαστήρια.

§54Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Οἱ ἀξιότιμοι προαγορεύσαντες περιωρίσθησαν εἰς γενικὰ παράπονα. Ἀλλὰ εἶναι ἀνάγκη εἰδικεύσεως αὐτῶν, ἵνα ἐπιληφθῶσι τὰ ὄργανα τῆς Δικαιοσύνης. Καὶ ὑπάρχουν, ἴσως, τινές, οἱ ὁποῖοι ἀπέβλεπον εἰς τὴν ἁπλῆν διαρπαγὴν τῆς περιουσίας τῶν Ὀθωμανῶν, ἢ καὶ Χριστιανῶν, ἀλλὰ μέχρι τοῦδε δὲν διετυπώθη εἰδικὴ καταγγελία κατ’ αὐτῶν τοιαύτη. Ὁ ἀξιότιμος Συνάδελφος ἠθέλησε νὰ παρεμβάλῃ τὴν δικαστικὴν ἐξουσίαν εἰς ζητήματα, τὰ ὁποῖα ἀποβλέπουν, ὅπως ὁ ἴδιος τὰς ἐχαρακτήρισεν, εἰς ἀγροτικὰς ὑποθέσεις. Ἀναμφισβητήτως, ὑπάρχει περίπτωσις, κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν παρέλειψα, ὅπως παραγγείλω καὶ εἰς τὸν Εἰσαγγελέα Πρεβέζης καὶ Ἰωαννίνων, ὅπως μεταβῶσιν εἰς τὸ μέρος αὐτό, διότι ἡ Κοινότης αὕτη ἀνήκει καὶ εἰς τὰς δύο περιφερείας, καὶ εἰς τὰς δικαστικὰς περιφερείας Ἰωαννίνων καὶ Πρεβέζης, νὰ μεταβῶσι λοιπόν, καὶ ἐξετάσωσι τὰ πράγματα καὶ ὑποβάλωσιν ἔκθεσιν λεπτομερῆ καὶ ἀκριβῆ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης. Ἡ ἔκθεσις αὕτη θὰ ἔλθῃ εἰς χεῖρας τοῦ διαδόχου μου μετ’ ὀλίγας ἡμέρας, καὶ τότε οἱ ἀξιότιμοι κ. Συνάδελφοι νὰ ἔχωσι τὴν πεποίθησιν, ὅτι, ἐὰν ὑπάρχῃ τι τὸ ἔκτροπον, θέλει κατασταλῆ μετὰ πάσης ἐπιβολῆς, ἀμειλίκτως. Ἐὰν διαπράττωνται ἀδικήματα ἐκ μέρους οἱωνδήποτε, τὰ ἀδικήματα αὐτὰ θέλουν παταχθῆ.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δερλερές.

§56Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Ἡ ἀναφορὰ τῶν συμπολιτῶν μου ἀπευθύνεται πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, τὸν ὁποῖον παρακαλοῦσιν νὰ μεριμνήσῃ νὰ τοῖς χορηγηθῇ ἕν αὐτοκίνητον φορτηγόν, ἵνα μεταφέρωσι τὴν σμύριδα ἀπὸ τοῦ ἑνὸς σημείου τῆς ἁμαξιτῆς ὁδοῦ εἰς τὸν λιμένα τῆς πόλεως, ὅπου γίνεται ἡ φόρτωσις. Ἡ αἴτησις εἶναι καὶ δικαία, καὶ συμφέρουσα εἰς τὸ Κράτος, διότι, μετὰ τὴν ἐπίταξιν τῶν ζώων, δὲν ἔχουν τὰ μέσα νὰ μεταφέρωσι τὸ ὀρυκτόν, συμφέρουσα δὲ εἶναι, διότι, ἐν’ ὅσῳ αὐξάνεται τὸ ποσὸν τῆς φορτώσεως τοῦ ὀρυκτοῦ, κατὰ τοσοῦτον αὐξάνεται καὶ τὸ κέρδος τοῦ Δημοσίου, καὶ μάλιστα τώρα, ὅτε ἡ τιμὴ τῆς σμύριδος ηὐξήθη πολύ. Πρὶν ὑποβάλω τὴν αἴτησιν, εἶχον παρακαλέσῃ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὁ ὁποῖος εἶχε τὴν εὐγενῆ καλωσύνην νὰ μοὶ δώσῃ ἐλπίδας, ὅτι θὰ μεριμνήσῃ νὰ χορηγηθῇ τοιοῦτον. Ἤδη εἰς τὰς παρακλήσεις τῶν συμπολιτῶν μου ἑνώνω καὶ τὰς ἰδικάς μου.

§57Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Θὰ μεριμνήσω, ἐὰν ὑπάρχῃ διαθέσιμον αὐτοκίνητον, μάλιστα.

§58Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Εὐχαριστῶ.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ληξάσης τῆς κεκανονισμένης ὥρας, τῶν ἀναφορῶν, ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τήν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἐρωτήσεων Ὁ κ. Καλαντζόπουλος.

§60Ι. ΚΑΛΑΝΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ νὰ καταδειχθῇ τὸ εὔλογον τῆς ἐρωτήσεως καὶ συστάσεως ἐμοῦ καὶ τῶν ἀξιοτίμων Συναδέλφων, ἣν ἀπηυθύναμεν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, περὶ τῆς ἀνάγκης πρὸς προμήθειαν ἀραβοσίτου, διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ ὀρεινοῦ πληθυσμοῦ τῆς Χώρας, δὲν παρίσταται ἀνάγκη μακρᾶς συζητήσεως. Εἶναι παγκοίνως γνωστόν, ὅτι μέγα μέρος τοῦ ὀρεινοῦ πληθυσμοῦ τῆς Χώρας τρέφεται μὲ ἀραβόσιτον, καὶ ἂν ὑποτεθῇ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δι’ οἱονδήποτε λόγον δὲν προέβη εἰς παραγγελίαν καὶ ὅτι λόγοι ἀποχρῶντες παρακωλύουσι τὴν παραγγελίαν ταύτην, παρακαλῶ, ὅπως δηλωθῶσιν...

§61Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἡ Κυβέρνησις, πρὸ πολλοῦ, ἐσκέφθη περὶ προμηθείας ἀραβοσίτου. Ἀλλ’ ἐγεννήθη ζήτημα, ἐὰν ἡ ποσότης τοῦ ἀραβοσίτου, ἡ ὁποία θὰ εἰσήγετο εἰς τὴν Χώραν, θὰ κατελογίζετο εἰς τὸ ποσὸν τοῦ σίτου, τοῦ ὁποίου εἶχεν ἐπιτραπῆ ἡ εἰσαγωγή. Περὶ τούτου ἐγένοντο διαβήματα, τὰ ὁποῖα μόλις ἐπερατώθησαν, καὶ τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι, ὅτι ἐπετράπη ἡ εἰσαγωγὴ ποσότητός τινος ἀραβοσίτου ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς. Διάφοροι ἰδιῶται προβάλλουν, ὅτι ἔχουσι προμήθειαν ἀραβοσίτου ἐν Αἰγύπτῳ καὶ ζητοῦν νὰ ἐπιτραπῇ ἡ εἰσαγωγή. Ἡ εἰσαγωγὴ ἐπιτρέπεται, ἀλλὰ χρειάζεται μία ἄδεια ἐξαγωγῆς ἐξ Αἰγύπτου. Περὶ τούτου ἐγένετο ἡ δέουσα ἐργασία καὶ θὰ δοθῇ. Ἀλλ’ ἐγεννήθη καὶ ἄλλο ζήτημα. Κατὰ τοὺς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι λέγουσιν, ὅτι γνωρίζουσι τὰ τοιαῦτα, ὁ ἀραβόσιτος, ὁ ἐρχόμενος ἐξ Ἀμερικῆς, δὲν ἀντέχει, διότι τὸ ταξεῖδι εἶναι μεγάλο.

§62ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἀνάδει.

§63Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Μάλιστα. Γίνεται ὅμως ἐργασία, ἵνα εἰσαχθῇ ἀραβόσιτος, εἴτε ὑπὸ ἰδιωτῶν, εἴτε ὑπὸ τοῦ Κράτους.

§64Κ. ΚΥΡΙΤΣΗΣ. Νὰ κάμητε μίαν διατίμησιν, διότι ὁ ἀραβόσιτος στοιχίζει 35 λεπτὰ καὶ τὸν πωλοῦν 60.

§65Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Ὅπου μοὶ ἐγένοντο παράπονα, ὅτι ὑπῆρχον ὑπερβολικαὶ τιμαὶ τοῦ ἀραβοσίτου, διέταξα καὶ ἐκανονίσθη ἡ τιμή του δι’ ἀστυνομικῆς διατάξεως.

§66Κ. ΚΥΡΙΤΣΗΣ. Νὰ κανονισθῇ ἀπὸ ὑμᾶς, ὄχι ἀπὸ τοὺς ἀστυνόμους.

§67Ι. ΚΑΛΑΝΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι εἶναι εὔκολον νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος περὶ αἰσχροκερδείας.

§68Ι. ΑΔΑΜΙΔΗΣ. Νὰ ὁρισθῇ ἐκ τῶν προτέρων ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τὸ κέρδος, προστιθεμένων καὶ τῶν ἐξόδων.

§69Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Τὸ ζήτημα δὲν εἶναι καὶ τόσον ἁπλοῦν, ὅσον τὸ νομίζετε. Λέγετε νὰ ὁρισθῇ τὸ κέρδος καὶ ἅμα ὁρισθῇ τὸ κέρδος, ὅλα τὰ ἄλλα εἶναι δεδομένα. Ἀλλὰ τὸ κόστος; Δὲν ἀνεμίχθητε εἰς διατιμήσεις καὶ ἔχετε δίκαιον. Ἐὰν τυχὸν ἀναμιχθῆτε, θὰ ἴδητε ὅτι τὸ μικρότερον πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖ τὰς ἀρχάς, αἱ ὁποῖαι κανονίζουσι τὰς διατιμήσεις, εἶναι τὸ ποσὸν τοῦ κέρδους.

§70Ι. ΑΔΑΜΙΔΗΣ. Τὰ ἔξοδα τῆς ἀγορᾶς καὶ τῆς μεταφορᾶς εἶναι ὡρισμένα;

§71Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Μάλιστα, ἀλλ’ ἡ ἀξία τῆς ἀγορᾶς δὲν εἶναι ποτὲ ὡρισμένη. Μὴ νομίζητε, ὅτι οἱ ἀστυνόμοι, οἱ ὁποῖοι κάμνουσι τὰς διατιμήσεις, δὲν τὰ λαμβάνουσιν ὅλα ὑπ’ ὄψει.

§72ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐπηρεάζονται.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σισμάνης.

§74Π. ΣΙΣΜΑΝΗΣ. Παραιτοῦμαι.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χριστοδουλιᾶς.

§76Ι. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΑΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἤκουσα τὰς ἐνεργείας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ εὐχαριστῶ αὐτόν, ἔστω καὶ ἂν λίαν βραδέως ἐγένετο ὅ,τι ἐγένετο. Ἀπὸ 7 ἐτῶν εὑρίσκομαι ἐν τῷ περιβόλῳ τούτῳ· ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον μοὶ ἔκαμε καὶ μοὶ κάμνει ἐντύπωσιν, εἶναι, ὅτι αἱ ἑκάστοτε Κυβερνήσεις περιορίζουσι τὴν μέριμνάν των μόνον καὶ μόνον διὰ τὴν ἀστικὴν τάξιν, οὐδαμῶς δ’ οὐδέποτε μεριμνῶσι διὰ τὸν ἀγροτικὸν πληθυσμόν, ὁ ὁποῖος εἶναι ἡ μόνη καὶ κυριωτέρα πλουτοπαραγωγικὴ δύναμις τοῦ Κράτους, τὸν ὁποῖον ἐκμυζῶσιν οἱ πάντες, τὸν ὁποῖον ἐκμεταλλεύονται οἱ πάντες. Ἐν τῷ δεινῷ αὐτῷ ἀγῶνι τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ πολέμου, τὸν μεγαλείτερον κλονισμὸν ὑπέστη ὁ ἀγροτικὸς πληθυσμός. Ἀπὸ τῆς ἀρχῆς τῆς ἐπιστρατεύσεως, ἐστερήθησαν, οὐ μόνον τῶν πρώτων εἰδῶν τῆς ἀνάγκης, λόγῳ τῆς ὑπερτιμήσεως αὐτῶν, εἰς μέγαν βαθμόν, ἀλλὰ καὶ αὐτοῦ τοῦ ἐπιουσίου ἄρτου· ὅταν δὲ λέγω, ὅτι στεροῦνται τοῦ ἐπιουσίου ἄρτου, νὰ μὴ λησμονῇ ἡ Σεβαστὴ Κυβέρνησις, ὅτι ὁ ἀγροτικὸς πληθυσμὸς δὲν τρέφετε μὲ σιμιγδάλι, οὔτε μὲ σῖτον, ἀλλὰ μὲ ἀραβόσιτον καὶ ἐκ τῆς μακρᾶς συνηθείας αὐτῶν καὶ ἐκ λόγων οἰκονομίας. Ἀλλεπάλληλα τηλεγραφήματα ἐκ τοῦ Νομοῦ μου, καὶ ἰδιαιτέρως ἐκ τῆς ἰδιαιτέρας μου πατρίδος, Εὐρυτανίας, διεκτραγῳδοῦν τὴν οἰκτρὰν κατάστασιν, εἰς ἣν εὑρίσκονται κρούοντες τὸν κώδωνα τοῦ κινδύνου τοῦ ἐξ ἀσιτίας θανάτου, εἰς ἐμὲ καὶ εἰς τὸν Συνάδελφόν μου κ. Ἀλεξανδρόπουλον, ὅτι εἴχομεν καὶ θύματα οἰκογενειῶν ἐπιστράτων ἐξ ἀσιτίας. Καὶ ἐν τούτοις ἡ Κυβέρνησις μέχρι τῆς στιγμῆς αὐτῆς δὲν ἔλαβεν οὐδεμίαν πρόνοιαν.

§77Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Δὲν δύνασθε νὰ λέγητε, ὅτι ὑπάρχουσι θύματα ἐξ ἀσιτίας, ὅταν ὑπῆρχε σῖτος, ἀπὸ τὸν ὁποῖον ἠδύναντο νὰ τραφῶσι. Δὲν νομίζω, ὅτι οἱ συμπολῖται σας δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ φάγωσι σῖτον, ἢ τρώγοντες σῖτον, πεθαίνουσιν.

§78Ι. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΑΣ. Εἶναι ἀπρόσιτος ὁ σῖτος καὶ λόγῳ τῆς ὑπερόγκου τιμῆς αὐτοῦ καὶ λόγῳ τῆς ἀποστάσεως διὰ τὴν προμήθειαν. Ἔχω δὲ πληροφορίας, ἀκριβῶς, ὅτι ἀπέθανον ὄντως ἄνθρωποι ἐξ ἀσιτίας.

§79Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Εἶναι ἐσφαλμέναι αἱ πληροφορίαι σας. Σᾶς ἠπάτησεν ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος σᾶς εἶπεν, ὅτι ἀπέθανον ἐξ ἀσιτίας, διότι, ἄν δὲν εἶχον ἀραβόσιτον, εἶχον σῖτον.

§80Ι. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΑΣ. Εἶναι τόσον ὑπέρογκοι, ἐπαναλαμβάνω, αἱ τιμαὶ τοῦ σίτου καὶ τόση μεγάλη ἡ ἀπόστασις προμηθείας ἐκ Λαμίας, ὥστε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προμηθευθῶσι σῖτον. Ἀδικαιολόγητος εἶναι ἡ ὀργὴ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ ἀδιαφορῶν πρὸς τοῦτο, ἔχω τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ὑπεραμυνθῶ τῶν δεινοπαθούντων συμπολιτῶν μου. Τελευτῶν, παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ σύντομα μέτρα περὶ ἀγορᾶς ἀραβοσίτου· συνιστῶ δὲ ἰδιαιτέρως εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἵνα, εἰ δυνατόν, ἀναλάβῃ τὸ Μονοπώλιον τὴν πώλησιν τοῦ ἀραβοσίτου, οὕτως ὥστε καὶ εὐκολοτέρα καὶ εὐθηνοτέρα νὰ καθίσταται ἡ ἀγορὰ καὶ ἀποφεύγεται οὕτω ἡ αἰσχροκέρδεια τῶν ἐμπόρων.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τρικούπης.

§82Σ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Παραιτοῦμαι, κ. Πρόεδρε.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Δούλης, Κυρίτσης κλπ. ἐρωτῶσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἂν καὶ ποίαν ἀπόφασιν ἔλαβεν ἢ θὰ λάβῃ ἐπὶ τοῦ παραπόνου, ὅπερ ὑπεβλήθη αὐτῷ δι’ ὑπομνήματος ὑπὸ τῶν μονιμοποιηθέντων ἐφέδρων ἀνθυπιάτρων, ὅτι οὐχὶ ὀρθῶς καὶ παρὰ τὰς διατάξεις τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 299 νόμου ἐτέθησαν, ὡς πρὸς τὴν ἀρχαιότητα, κατόπιν τῶν διὰ διαγωνισμοῦ ὀνομασθέντων ἀνθυπιάτρων, ἐνῷ ἔδει νὰ τεθῶσι πρὸ αὐτῶν.

§84Δ. ΔΟΥΛΗΣ. Παρακαλῶ νὰ δηλώσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν εἰς τὴν Βουλήν, ἐπὶ τοῦ ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει ἀναφερομένου ἐρωτήματος περὶ τῶν ἀνθυπιάτρων: ποίους ἐκ τῶν ἀνθυπιάτρων θεωρεῖ ἀρχαιοτέρους; Ἐκείνους, οἵτινες ἔλαβον μέρος, κατὰ τοὺς δύο πολέμους καὶ ἐγένοντο, κατόπιν προτάσεων, ἱεραρχικῶς ὑποβληθεισῶν, ἀνθυπίατροι καὶ ἐμονιμοποιήθησαν κατόπιν, ἢ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι, κατὰ τὸ διάστημα τῶν δύο πολέμων ἦσαν ὁπλῖται, δηλαδή, στρατιῶται, δεκανεῖς, λοχίαι καὶ μετὰ τοὺς δύο πολέμους, προσελθόντες εἰς τὸν διαγωνισμὸν τῶν ἀνθυπιάτρων, ἐγένοντο ἀνθυπίατροι; Παρακαλῶ ἐπ’ αὐτοῦ νὰ ἀπαντήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν.

§85Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Τὸ ζήτημα δὲν εἶναι σαφὲς ἐξ αὐτοῦ τοῦ νόμου καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ἐπειδὴ εἶναι καὶ τόσον λεπτόν, νὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ μὴ ἔχω γνώμην κατὰ τὴν ἑσπέραν ταύτην. Ὀφείλω νὰ δηλώσω εἰς τοὺς ἐνδιαφερομένους, ὅτι μελετᾶται τὸ ζήτημα καὶ λίαν προσεχῶς θὰ εὑρεθῶ εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ δώσω μίαν λύσιν εἰς αὐτό.

§86Ε. ΧΕΛΜΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἀφοῦ δὲν τῷ ἐδόθη εὐκαιρία ἀκόμη νὰ μελετήσῃ τὸ ὑποβληθὲν αὐτῷ ὑπόμνημα, νὰ μὲ ἀκούσῃ εὐμενῶς ἐν τῇ ἀναπτύξει τῶν λόγων, ἐφ’ ὧν τοῦτο καὶ τὸ σχετικὸν ἐρώτημά μας ἐρείδεται...

§87Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Ὅλους εὐμενῶς τοὺς ἀκούω.

§88Ε. ΧΕΛΜΗΣ. Πρὸς πλήρωσιν μέρους τῶν κενῶν, τὰ ὁποῖα οἱ δύο πόλεμοι ἐδημιούργησαν εἰς τὰ στελέχη τῶν ἀξιωματικῶν καὶ τοῦ Ἰατρικοῦ Σώματος, ἡ στρατιωτικὴ ὑπηρεσία, ἀμέσως μετ’ αὐτούς, ἔγνω νὰ μονιμοποιήσῃ ἐφέδρους ἀξιωματικοὺς ἰατρούς, διακριθέντας κατὰ τοὺς πολέμους. Πρὸς τοῦτο εἰσηγήσατο ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ἐψηφίσθη ὁ νόμος 143, καθ’ ὃν, ὑπὸ ὡρισμένας ἐν αὐτῷ ἀναγραφομένας προϋποθέσεις, ἐπετράπη ἡ μονιμοποίησις αὐτῶν. Πρὶν ἢ ὅμως ἐκπληρωθῶσιν αἱ διατυπώσεις τοῦ νόμου καὶ ἐπέλθῃ ἡ μονιμοποίησις, τὸ Ὑπουργεῖον, ἐπειγόμενον ἐκ τῶν ἀναγκῶν τοῦ στρατεύματος, προέβη εἰς προβιβασμὸν τετρακοσίων περίπου ἀξιωματικῶν ἐκ τῶν τάξεων τοῦ ἐνεργοῦ στρατοῦ καὶ εἰς τὴν ὀνομασίαν 36 ἀνθυπιάτρων, ἐπιτυχόντων ἐν διεξαχθέντι διαγωνισμῷ. Ἐπειδὴ δὲ ὁ νόμος 143 δὲν προεῖδε τὴν περίπτωσιν προβιβασμοῦ ἐκ τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ, προγενεστέρως καὶ μονιμοποιήσεως ἐφέδρων μεταγενεστέρως, παρουσιάσθη κατὰ τὴν μονιμοποίησιν τῶν ἐφέδρων, ζήτημα διακανονισμοῦ ἀρχαιότητος. Πρὸς ἐπίλυσιν δὲ τούτου ἐπεψηφίσθη ὁ νόμος 293. Καὶ ὡς πρὸς μὲν τοὺς ἀξιωματικούς, ὥρισεν ἐν ἄρθρ. 4 παράγρ. 1, ὅτι ἡ σειρὰ τῆς ἀρχαιότητος μεταξὺ μονιμοποιηθησομένων καὶ τῶν ὁμοιοβάθμων αὐτῶν, τῶν ἐκ τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ προερχομένων, ὁρισθήσεται ἐκ τοῦ συνόλου τῆς ἐν τῷ ἐνεργῷ στρατῷ ὑπηρεσίας αὐτῶν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀξιωματικοῦ· ὡς πρὸς δὲ τοὺς ἐφέδρους ἰατρούς, ἐν παραγράφῳ 6 τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου ὥρισεν, ὅτι ἡ σειρὰ τῆς ἀρχαιότητός των ὁρισθήσεται, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου 143, ἀλλ’ οἱ συνεπείᾳ διαγωνισμοῦ κατὰ τὰ ἔτη 1913 καὶ 1914 καταταχθέντες ἐν τῷ ἐνεργῷ στρατῷ ἀνθυπίατροι καὶ μὴ μετασχόντες τοῦ πολέμου, ταχθήσονται ἐν τῇ σειρᾷ τῆς ἀρχαιότητος, μετὰ τοὺς μονιμοποιηθέντας ἐφέδρους ἀνθυπιάτρους. Ὡς ἀριδήλως προκύπτει ἐκ τῶν ἐν τῇ Βουλῇ γενομένων τότε συζητήσεων, ὁ λόγος τοῦ τοιούτου διακανονισμοῦ, ἦτο, ὄχι μόνον ἡ βράβευσις τῶν διακριθέντων ἐφέδρων ἀξιωματικῶν καὶ ἰατρῶν, ἀλλὰ καὶ τὸ ζήτημα τῆς πειθαρχίας· διότι ἂν ἡ ἀρχαιότης τῶν ἐκ τοῦ ἐνεργοῦ στρατοῦ προβιβασθέντων ἀξιωματικῶν καὶ τῶν εἰς τὸν διαγωνισμὸν ἐπιτυχόντων ἰατρῶν ἐκανονίζετο ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ χρόνου τοῦ προβιβασμοῦ των, θὰ παρουσιάζετο τὸ μέγα ἄτοπον καὶ ἀντιπειθαρχικόν, νὰ ἦσαν ἀνώτεροι ἐκεῖνοι, οἵτινες πρὸ τοῦ προβιβασμοῦ των ἦσαν ὑποδεέστεροι τῶν μονιμοποιηθέντων. Ἐν τούτοις, καὶ μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νόμου τούτου, ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, ὡς πρὸς τοὺς ἰατρούς, ἔταξε τοὺς μονιμοποιηθέντας 42 ἐφέδρους, μετὰ τοὺς εἰς διαγωνισμὸν προσελθόντας, ἑρμηνεύσασα τὸν νόμον ἡμαρτημένως, ἐναντίον παντὸς ἑρμηνευτικοῦ κανόνος καὶ αὐτοῦ τοῦ γράμματος τοῦ νόμου, καθ’ οὕς, ἔδει νὰ προτάξῃ τοὺς μονιμοποιηθέντας παντὸς ἐκ διαγωνισμοῦ προελθόντος, μὴ ὑπηρετήσαντος κατὰ τοὺς πολέμους ὡς ἀνθυπιάτρου, διότι μόνον διὰ τῆς τοιαύτης ἑρμηνείας τοῦ νόμου ἀποφεύγομεν τὸ ἀντιπειθαρχικὸν ἄτοπον, τοῦ νὰ εἶναι ἀνώτεροι τῶν μονιμοποιηθέντων ἐφέδρων ἐκεῖνοι, οἵτινες κατὰ τὸν πόλεμον ἦσαν κατώτεροι αὐτῶν καὶ ἐχρησίμευον εἴτε ὡς γραφεῖς των, εἴτε ὡς νοσοκόμοι των, εἴτε δὲ καὶ ὡς ὑπηρέται των. Ἡ ἑρμηνεία αὕτη, ἡ ἐκ τοῦ γράμματος τοῦ νόμου προκύπτουσα, καθίσταται ἀναμφισβήτητος ἐκ τῆς ἐν τῇ Βουλῇ γενομένης συζητήσεως κατὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νόμου 299 καὶ μάλιστα ἐκ τῆς δηλώσεως τοῦ εἰσηγησαμένου Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅστις, ἀπαντῶν εἰς τὴν ἀγόρευσιν τοῦ Βουλευτοῦ κ. Γόντικα, ὑποστηρίζοντος τὴν ἔννοιαν ταύτην τοῦ νόμου εἶπεν: «Ἡ ἐξήγησις ἐδόθη ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ Ἀχαϊοήλιδος, διότι θὰ ἦτο ἄνω ποταμῶν τὸ νὰ τεθῶσιν οἱ ἔφεδροι ἀξιωματικοὶ εἰς τὸ ἀριστερὸν ἐκείνων, οὓς διώκησαν καὶ διὰ τοὺς ὁποίους ὑπέβαλον ἐκθέσεις. Τοῦτο θὰ ἦτο καθαρὰ ἀδικία». Καὶ εἶναι μὲν ἀληθές, ὅτι ἡ δήλωσις αὕτη δὲν εἶναι αὐθεντικὴ ἑρμηνεία τοῦ νόμου, οὐχ ἧττον, ἐπειδὴ περιέχει τὴν ἀληθῆ ἑρμηνείαν τοῦ νόμου, ἐπέχει θέσιν αὐθεντικῆς ἑρμηνείας· ἄλλως, ἐὰν μὴ τοιαύτην ἔννοιαν ἀποδώσωμεν εἰς τὸν νόμον, αἴρεται καὶ πᾶς σκοπὸς αὐτοῦ, διότι οὐδεὶς λόγος ὑπῆρχε νὰ ψηφισθῇ, ἀφοῦ, ὅταν ἐμονιμοποιήθησαν οἱ ἔφεδροι ἀνθυπίατροι, εἶχον ἤδη ὀνομασθῆ οἱ ἐκ διαγωνισμοῦ προελθόντες ἀνθυπίατροι καὶ κατ’ ἀκολουθίαν, εἶχον τὴν σειράν των, κατὰ τὸν γενικὸν κανόνα, ἀφ’ ἧς ὠνομάσθησαν.

§89Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Αὐτὸ εἶναι τὸ δυσχερέστατον.

§90Ε. ΧΕΛΜΗΣ. Δὲν ἔχει οὐδεμίαν δυσχέρειαν, ἂν παραδεχθῆτε ὡς ὀρθὴν τὴν ἑρμηνείαν, ἣν δίδομεν εἰς τὸν νόμον, καὶ τὴν ὁποίαν ὀφείλετε νὰ παραδεχθῆτε, μετὰ τοὺς ἀνωτέρω λόγους, οἵτινες ὑποστηρίζουσιν αὐτήν, ὡς τὴν μόνην ὀρθὴν καὶ σύμφωνον πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦ νομοθέτου. Φρονοῦμεν, λοιπόν, ὅτι ὅλοι οἱ λόγοι συντρέχουν νὰ δοθῇ εἰς τὸν νόμον ἡ ὑφ’ ἡμῶν διδομένη ἑρμηνεία καὶ συνεπῶς, ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ προταχθῶσιν ἐν τῇ ἀρχαιότητι οἱ μονιμοποιηθέντες ἔφεδροι ἀνθυπίατροι, τῶν διὰ διαγωνισμοῦ ἐπιτυχόντων, μὴ ὄντων δὲ ἀνθυπιάτρων ἐφέδρων κατὰ τοὺς πολέμους. Οὕτως, ὄχι μόνον θὰ ἐπανορθώσητε μίαν προφανῆ ἀδικίαν, ὄχι μόνον θὰ ἐπιβραβεύσητε τοὺς ἐν πολέμῳ διακριθέντας, ὅπερ ὀρθὸν καὶ συμφέρον τῇ Πατρίδι καὶ τῷ Στρατῷ, ὄχι μόνον θὰ ἀποφύγητε ἀντιπειθαρχικὸν ἄτοπον, ἀλλὰ καὶ θὰ διαφύγῃ τὸ Δημόσιον 42 δίκας, ἃς θὰ ἐγείρωσι κατ’ αὐτοῦ οἱ ἀδικηθέντες ἀνθυπίατροι, εὐθὺς ὡς ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἤδη ὑφισταμένης Ἐπετηρίδος, ἠθέλετε προβῇ εἰς προβιβασμούς.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κυρίτσης.

§92Κ. ΚΥΡΙΤΣΗΣ. Εἰς τὴν ἀναφορὰν αὐτήν, κ. Πρόεδρε, ἐκτίθενται τόσον λεπτομερῶς καὶ πειστικῶς τὰ περιστατικὰ καὶ τόσον καταληπτῶς τὰ ἐξήγησαν οἱ προλαλήσαντες, ὥστε, νομίζω, ὅτι δὲν ὑπολείπεται ἀμφιβολία ἢ δισταγμὸς εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν, ὅπως ἀποφανθῇ ὑπὲρ τοῦ δικαίου τῶν ἀναφερομένων. Ἀρκεῖ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει του ὁ κ. Ὑπουργός, ὄχι μόνον τὸ γράμμα τοῦ νόμου, ἀλλὰ καὶ τὴν δήλωσιν, τήν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ προκάτοχος αὐτοῦ καὶ εἰσηγησάμενος τὸν νόμον ἐκεῖνον. Ἐκ τῶν πρακτικῶν τῆς συζητήσεως τοῦ νόμου ἐκείνου καὶ τῶν δηλώσεων τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, ἐξάγεται, ὄχι μόνον ἐκ τοῦ γράμματος, ἀλλὰ καὶ ἐκ τοῦ πνεύματος τὸ δίκαιον τῶν ἀναφερομένων. Νομίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς, δικαίως κρίνων, θὰ δικαιώσῃ τοὺς ἀναφερομένους εἰς τὰ αἰτήματα αὐτά.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πολογεώργης.

§94Χ. ΠΟΛΟΓΕΩΡΓΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐδήλωσεν ὀρθῶς, ὅτι δὲν δύναται τὴν ἑσπέραν ταύτην νὰ ἀπαντήσῃ, διότι δὲν ἔχει μελετήσῃ τὸ ζήτημα. Ἐὰν ἡμεῖς ἐμιλοῦμεν ἀπόψε, πράττομεν τοῦτο, μόνον καὶ μόνον, διὰ νὰ τὸν βοηθήσωμεν, νομίζω δέ, ὅτι, ὅσα εἶπον οἱ προαγορεύσαντες, εἶναι ἀρκετά, διὰ τὴν μελέτην ταύτην, καθ’ ὅσον οἱ προηγούμενοι νόμοι καθορίζουν τὸ ζήτημα ἐντελῶς. Μάλιστα αἱ δηλώσεις τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι θὰ ἦτο πολὺ ἄτοπον ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτησαν ὡς ἀνθυπίατροι κατὰ τὸν πόλεμον καὶ εἶχον ὑπὸ τὰς διαταγὰς των νοσοκόμους ἢ ὑπηρέτας, σήμερον νὰ ὑπηρετῶσιν ὑπ’ αὐτούς, εἶναι ἀρκετὸν τοῦτο νὰ πείσῃ τὸν κ. Ὑπουργὸν, ἵνα ἀποδώσῃ τὸ δίκαιον.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ λοιπαὶ ἐρωτήσεις ἀναβάλλονται διὰ τὴν αὔριον, παρελθούσης τῆς κεκανονισμένης ὥρας. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου: «Περὶ κανονισμοῦ ἀποδοχῶν ἐξόδων γραφείου, συσσιτίου καὶ στρατωνισμοῦ ὁπλιτῶν τῆς Ἀνακτορικῆς Φρουρᾶς». Ἄρθρον 1ον. (Ἀναγινώσκεται).

§96Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τοῦ 1ου ἄρθρου τοῦ ὑπὸ συζήτησιν καὶ ψήφισιν νομοσχεδίου κανονίζεται ὁ μισθὸς τῶν ἐν τῇ Ἀνακτορικῇ Φρουρᾷ ὑπηρετούντων ὁπλιτῶν. Ὑπάρχει προηγούμενος νόμος τοῦ 1914, ὁ ὑπ’ ἀρ. 354, κατὰ τὸν ὁποῖον: (Ἀναγινώσκει) «Οἱ ἐν τῇ Ἀνακτορικῇ Φρουρᾷ ὑπηρετοῦντες ὑπαξιωματικοὶ καὶ ὁπλῖται, ὑπάγονται εἰς τὴν μισθοδοσίαν, σύνταξιν...κλπ.». Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ νόμος οὗτος, 354, ὁ καθορίζων ἀπὸ τοῦ Νοεμβρίου 1914, τὴν μισθοδοσίαν τῆς Ἀνακτορικῆς Φρουρᾶς, ὑπαξιωματικῶν καὶ ὁπλιτῶν, εἶχεν ἔκτοτε ἰσχύσει, εἶχεν ἔκτοτε κανονισθῆ ἡ μισθοδοσία αὕτη, συμφώνως μὲ τὸν νόμον τοῦτον, δηλαδή, μὲ μισθὸν ἐπιλοχίου 100 δραχμῶν, λοχίου 85 καὶ λοιπά; Μοὶ γεννᾶται ἡ ἀμφιβολία ἐκ τούτου, ὅτι, ἂν ὑπῆρχεν αὐτὸς ὁ μισθὸς, δὲν θὰ ὑπῆρχεν ἀνάγκη νὰ περιληφθῇ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τούτῳ τὸ ἄρθρον 11, κατὰ τὸ ὁποῖον: (Ἀναγινώσκει) «Ἡ ἰσχὺς τοῦ ἄρθρου 1 κλπ». Μήπως καθυστερεῖται ὁ μισθὸς οὗτος καὶ πρόκειται ἤδη νὰ δοθῇ ἀναδρομικῶς;

§97Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Τοῦτο συμβαίνει. Εἶναι ἀληθές, ὅτι ὑπεβλήθη καὶ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Βουλὴν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον δὲν ἐψηφίσθη.

§98Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν φέρετε σεῖς τὴν εὐθύνην, τὴν εὐθύνην φέρουσιν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι, ἐνῷ προεκάλεσαν τὸ Νομ. Διάταγμα ἀπὸ τὸν Μάρτιον τοῦ 1914 καὶ καθώρισαν τοὺς μισθοὺς καὶ ἐνῷ εἶχον τὴν ὑποχρέωσιν νὰ καθορίσωσιν αὐτὰ διὰ νόμου εἰσήγαγον τὸν νόμον 354, χωρὶς νὰ ζητήσωσι τὴν κύρωσιν τοῦ Διατάγματος. (Ψηφίζεται ἀκολούθως τὸ νομοσχέδιον εἰς αʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν).

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «Περὶ βελτιώσεως τοῦ Μετοχικοῦ Ταμείου τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ».

§100Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Κύριε Πρόεδρε, ὀφείλω νὰ δηλώσω, ὅτι ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς, τῆς ἐπεξεργασθείσης τὸ νομοσχέδιον. Ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει διαφόρους τροπολογίας, ἐπίσης δὲ καὶ πολλοὶ τῶν κ. κ. Βουλευτῶν ὑπέβαλον τροπολογίας. Τῶν τροπολογιῶν τούτων ἔλαβον γνῶσιν καὶ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ἔχω ἀνάγκην νὰ μελετήσω ταύτας. Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλήν, ὅπως συγκινήσῃ νὰ ψηφίσῃ ἀπόψε εἰς αʹ ἀνάγνωσιν τὸ νομοσχέδιον μὲ τὴν ῥητὴν ὑπόσχεσίν μου, ὅτι ἐπιφυλάσσομαι νὰ συζητήσωμεν κατὰ τὴν βʹ ἀνάγνωσιν.

§101ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον δι’ ἀναστάσεως εἰς αʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν)

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐπισήμου ἑρμηνείας τοῦ νόμου ΔΦΕΗʹ (4168) τῆς 30 Μαρτίου 1913 «περὶ ἐνεργουμένων ἢ ἐνεργηθησῶν προμηθειῶν ἐν γένει κλπ. διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ πολέμου καὶ διαρκούσης ἐπιστρατεύσεως».

§103Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Αὐθεντικῆς ἑρμηνείας.

§104Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Μάλιστα. Σᾶς εὐχαριστῶ. (Ψηφίζεται τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§105Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Τὸ ἑπόμενον, ὡς γνωρίζετε, κ. Πρόεδρε, ἀνεβλήθη δι’ αὔριον.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀπονομῆς μεταλλίων εἰς τοὺς ἀξιωματικούς, ἀνθυπασπιστὰς καὶ ὑπαξιωματικούς».

§107Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶμαι κατ’ ἀρχὴν κατὰ τῆς δημιουργίας διακρίσεων εἰς ὅλας τὰς κοινωνικὰς τάξεις καὶ εἰς τὴν ὑπαλληλικὴν τοιαύτην καὶ κατὰ μείζονα λόγον εἰς τὴν στρατιωτικὴν οἰκογένειαν, διότι θέλω νὰ πιστεύω, ὅτι ἡ ἀντίληψις τοῦ καθήκοντος ἐπροχώρησεν ἐπὶ τοσοῦτον, διότι ἐγκλείει καὶ τὸ συμφέρον τῶν ἀτόμων, ὥστε νὰ μὴ εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑποκινῶμεν τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ καθήκοντος, ἢ νὰ ἀμείβωμεν τὰ ἄτομα, ὅταν ἐπιτελῶσι τὸ καθῆκόν των, διὰ διακρίσεων, διότι διαβλέπω εἰς τὰς διακρίσεις ταύτας κινδύνους, τοὺς ὁποίους εἶναι δυνατὸν νὰ δημιουργήσῃ ἡ ἀντίθετος ἀντίληψις, κινδύνους ἐπιζημίους διὰ κάθε κοινωνικὴν τάξιν, κατὰ μείζονα δὲ λόγον, διὰ τὴν οἰκογένειαν τῶν ἀξιωματικῶν. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀτομική μου γνώμη. Ὁ ἀξιότιμος καὶ σεβαστὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργός, ὁ εἰσηγητὴς τοῦ νομοσχεδίου, ἔχει ἄλλην ἀντίληψιν. Ἴσως, ἡ ἀντίληψίς του νὰ εἶναι ἡ ὀρθοτέρα καὶ διὰ τοῦτο δὲν πρόκειται νὰ συζητήσω ἐπ’ αὐτοῦ. Ἔλαβον τὸν λόγον ὄχι διὰ νὰ κατηγορήσω τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλὰ θέλων νὰ ἐξασφαλίσω ἀκριβῶς ἐκείνους, τοὺς ὁποίους προτίθεται τὸ νομοσχέδιον νὰ ἀμείψῃ, νὰ τοὺς ἐξασφαλίσω τὴν τιμήν των καὶ τὴν ἀξιοπρέπειαν, ἡ ὁποία εἶναι δυνατὸν νὰ διακινδυνεύσῃ, ἂν δὲν ληφθῇ πρόνοια, καὶ πρόνοια ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τούτῳ. Δὲν ἠξεύρω, ἐὰν γνωρίζῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι κατὰ μίαν τῶν τελευταίων βουλευτικῶν περιόδων ἐψηφίσθη ὑπὸ τῆς Βουλῆς νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου, συνιστᾶτο γνωμοδοτικὸν καὶ πειθαρχικὸν συμβούλιον τῶν ... Ὁ νόμος ἐκεῖνος ἠθέλησε, δισπιστῶν εἰς τοὺς ἔχοντας μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης τὸ δικαίωμα νὰ προτείνουν τοὺς ἀξίους ἀμοιβῆς, τοὺς ἀφῄρεσε τὸ δικαίωμα τοῦτο καὶ ὑπήγαγε τὴν πρότασιν τῶν ἐχόντων δικαίωμα νὰ προτείνουν εἰς τὴν κρίσιν μιᾶς ἐπιτροπῆς, τὴν ὁποίαν ἀπεκάλεσε γνωμοδοτικὸν συμβούλιον. Ἐφαντάσθη φαίνεται ἴσως τότε ὁ νομοθέτης ἐκεῖνος καὶ ἡ ψηφίσασα Βουλή, ὅτι πρέπει νὰ ἄρῃ τὴν ἐμπιστοσύνην ἀπὸ ἐκείνους, οἵτινες εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ μεριμνοῦν εἰς τὸ νὰ ἀναγνωρίζουν τοὺς ἀξίους ἠθικῆς ἀμοιβῆς καὶ ἠθέλησε νὰ θέσῃ τὴν ἀντίληψιν τῶν ἐχόντων τὸ τοιοῦτον δικαίωμα εἰς ἓν γνωμοδοτικὸν συμβούλιον. Ὁ νόμος ἐπεφυλάχθη νὰ κανονίσῃ τὰ τοῦ Συμβουλίου διὰ Β. Δ. Ἐπηκολούθησε Β. Διάταγμα, τὸ ὁποῖον ἐκανόνισε τὸν τρόπον, καθ’ ὃν ἐφεξῆς ἀπονέμονται τὰ παράσημα, ἐπὶ πλέον δὲ ἐκανόνισεν ἀπὸ τίνας θὰ ἀπηρτίζετο τὸ γνωμοδοτικὸν αὐτὸ συμβούλιον. Εἶναι ἀληθές, ὅτι μεγίστη κατεβλήθη προσοχὴ ἀπὸ τὸν συντάκτην, ὥστε ἡ ἐπιτροπὴ νὰ ἀποτελεσθῇ ἀπὸ ἄτομα πάντῃ ἔντιμα, ἀλλ’ ἀτυχῶς ἀναρμοδίων νὰ γνωμοδοτοῦν περὶ τοιαύτης φύσεως ζητημάτων. Καὶ θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε μίαν παρέκβασιν. Πρό τινων ἡμερῶν, ὅτε ὁ ἀξιότιμος Συνάδελφος συνίστα εἰς τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργὸν νὰ προβῇ καὶ ἀμείψῃ παρασημοφορῶν ἀξιωματικοὺς ἀγωνισθέντας εἰς τὸν Ἠπειρωτικὸν ἀγῶνα, ἔλαβεν τὴν ἀπάντησιν, ὅτι τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως τὸ δικαίωμα περιορίζεται εἰς τὸ νὰ εἰσαγάγῃ μόνον τὸ ζήτημα τῆς ἀπονομῆς παρασήμων, ἐξαρτᾶται δὲ ἀπὸ τὴν ἐπιτροπήν, τὴν συνερχομένην εἰς ὡρισμένας χρονικὰς περιόδους, νὰ ἐκτιμήσῃ, ἂν τὰ ἄτομα, οἷα θέλει ὑποδείξῃ ὁ Ὑπουργὸς, εἶναι ἄξια τῆς ἀπονομῆς τῶν παρασήμων. Δὲν γνωρίζω, ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὅταν τοιαύτην ἐποιεῖτο δήλωσιν, ἠσθάνετο θλίψιν πρὸς ἐκείνους, διαδηλῶν ἀδυναμίαν νὰ ἐκτιμήσῃ αὐτός, ἂν τὰ πρόσωπα ἐκεῖνα ἦσαν ἄξια τῆς ἀμοιβῆς, ἀλλ’ ὅτι ἔδει νὰ συμπαρομαρτήσουν καὶ γνῶμαι ἄλλων, ξένων ἐν γένει πρὸς τὰς ὑπηρεσίας τῶν ἀτόμων, διὰ τὰ ὁποῖα ἐπρόκειτο. Ἐπανέρχομαι εἰς τὸ γνωμοδοτικὸν Συμβούλιον. Τὸ Γνωμοδοτικὸν Συμβούλιον ἀπετελέσθη κατὰ τὸ νομοτελεστικὸν Διάταγμα, ἀπὸ πρόσωπα, καθ’ ὅλα, ἐπαναλαμβάνω, ἔντιμα, ἀλλ’ ἀτυχῶς ὅλως ξένα νὰ διαχειρίζωνται τὴν ὑπόληψιν καὶ τὴν τιμὴν τῶν ἀνθρώπων διὰ τὰς προσφερομένας ὑπ’ αὐτῶν ὑπηρεσίας. Τὸ Συμβούλιον τὸ γνωμοδοτικὸν ἀπετελέσθη ἀπὸ δύο, τοὺς ἀρχαιοτέρους Μεγαλοσταύρους, τὸν Πρόεδρον τοῦ Ἀρείου Πάγου, ἀπὸ ἕνα ὑπασπιστὴν τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως, καὶ ἀπὸ τὸν Διευθυντὴν ἑνὸς Τμήματος τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν. Θὰ εἶναι ἀνάγκη ἐφεξῆς, προκειμένου νὰ παρασημοφορηθῇ τις, διὰ τὸν ὁποῖον ἡ Πολιτεία ἔχει τὴν ἀντίληψιν, νὰ ἀξιώσῃ τὴν τοιαύτην παρασημοφορίαν, θὰ εἶναι ἀνάγκη, λέγω, ἐκτὸς τοῦ νὰ ἐξετασθῇ ἡ γνώμη τοῦ Ὑπουργοῦ καὶ νὰ ἐκτιμηθῇ δεόντως, νὰ ἐξετασθῇ καὶ νὰ ἐκτιμηθῇ καὶ ἡ ὑπόληψις καὶ ἡ τιμὴ ἴσως, ἴσως, τοῦ ἀτόμου, ἵνα τὸ Συμβούλιον ἀποφανθῇ περὶ ἀπονομῆς παρασήμου εἰς αὐτό. Ἐγώ, ὁμολογῶ, Κύριοι, ὅτι, ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ κριθῇ ἡ ἀξιοπρέπειά μου καὶ ἡ ὑπόληψίς μου καὶ αὐτὴ ἡ τιμή μου ὑπὸ τοῦ τοιούτου συμβουλίου, δὲν ἔχω κανένα δισταγμὸν νὰ εἴπω, ὅτι κάθε ἄλλο θὰ ἀπεδεχόμην, παρὰ τὴν γνώμην τοῦ συμβουλίου τούτου, ἵνα μοὶ ἐξασφαλίσῃ τήν ἀπονομὴν τοῦ παρασήμου αὐτοῦ. Ἐὰν ἡ γνώμη τοῦ συμβουλίου τούτου, τοῦ οὑτωσὶ ἀποτελουμένου, ἀπὸ ἐντίμους, ἐπαναλέγω, ἀλλ’ ὅλως ἀναρμοδίους ἄνδρας, εἶναι εὐνοϊκή, ἴσως, ἴσως, θὰ εἶναι ἕν ἠθικὸν ἐφόδιον διὰ τὸν παρασημοφορούμενον. Ἀλλ’ ἂν ἡ γνώμη τοῦ συμβουλίου εἶναι ἀρνητική, θὰ μειωθῇ ἡ ὑπόληψις καὶ ἡ τιμὴ τοῦ μὴ ἐγκριθέντος δι’ ἀπονομὴν παρασήμου, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν, θὰ προσφεύγῃ ὁ καθεὶς εἰς τὸ συμβούλιον, θὰ διατρέχῃ τὸν κίνδυνον νὰ φύγῃ μὲ κολοβωμένην τὴν τιμήν καὶ τὴν ὑπόληψίν του. Καὶ ποῖος, Κύριοι, θὰ εἶναι διατεθειμένος τοιοῦτον νὰ διατρέξῃ κίνδυνον, προκειμένου νὰ κοσμήσῃ τὰ στήθη του μὲ μίαν ματαίαν φιλοδοξίαν; Δὲν γνωρίζω, Κύριοι, ποῖαι ἐπεκράτησαν σκέψεις, ὅταν ὁ νόμος οὗτος ἐψηφίσθη, καὶ ποῖαι ἀκόμη ἐπρυτάνευσαν σκέψεις, ὅταν συνετάσσετο τὸ Διάταγμα αὐτό, κατὰ τὸ ὁποῖον, θὰ διατρέχῃ ὁ καθεὶς τὸν κίνδυνον, τήν στιγμήν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Πολιτεία θὰ ἐνόμιζεν, ὅτι πρέπει νὰ τὸν ἱκανοποιήσῃ διὰ τὰς ὑπηρεσίας του, θὰ διατρέχῃ, λέγω, τὸν μέγιστον κίνδυνον νὰ ἀτιμασθῇ! Διότι ἀτιμία θὰ εἶναι, ὅταν τὸ Συμβούλιον εἴπῃ, ὅτι δὲν τὸν κρίνει ἄξιον παρασημοφορίας. Οὐ μόνον δὲ ὅταν τὸ Συμβούλιον δὲν τὸν κρίνῃ ἄξιον τῆς παρασημοφορίας θὰ μένῃ κολοβωμένη ἡ ὑπόληψίς του καὶ ἡ τιμή του, ἀλλ’ ἐπὶ πλέον, φρονῶ, ὅτι θὰ διατρέχῃ πάλιν τὸν αὐτὸν κίνδυνον καὶ ὅταν ἡ γνώμη τοῦ Συμβουλίου δέν εἶναι διὰ παμψηφίας. Κύριοι, δὲν γνωρίζω ποῖοι θὰ εἶναι διατεθειμένοι νὰ ὑποστῶσι τήν δοκιμασίαν αὐτήν, δοκιμασίαν δρῶσαν ἐπὶ τῆς ὑπολήψεώς των, ἐπὶ τῆς τιμῆς των. Ἔχω πλήρη τήν πεποίθησιν, ὅτι κανεὶς δὲν θὰ εὑρεθῇ νὰ δεχθῇ νὰ διαμφισβητηθῇ ἡ ὑπόληψις καὶ ἡ τιμή του, ἵνα ἀποκομίσῃ, ὡς ἀντάλλαγμα, ἕν κόσμημα. Μία εἶναι ἡ ἄποψις, κατὰ τὴν ὁποίαν, θὰ ἐδικαιολόγουν τὴν ἀπόφασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν νὰ εἰσηγηθῇ τοῦτο εἰς τὴν Βουλήν. Μὴ τάχα ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν διεῖδε τὸ κακὸν, τὸ ὁποῖον ἠδύνατο νὰ προξενηθῇ εἰς τὴν τιμὴν καὶ τὴν φιλοτιμίαν τῶν ἀξιωματικῶν, οἵτινες, ὅπως καὶ οἱ ἄλλοι πολῖται, πρέπει νὰ ἔχωσι πολὺ ὑψωμένην καὶ εὐαίσθητον τὴν τιμήν καὶ τήν φιλοτιμίαν των, καὶ ἀκριβῶς, ὅπως περιφρουρήσῃ αὐτὴν ἀπὸ τῆς κρίσεως τοιούτου συμβουλίου, ἐζήτησε νὰ τοὺς ἐξασφαλίσῃ καὶ ἔφθασε μέχρι τοῦ σημείου νὰ δημιουργήσῃ νέον παράσημον, διὰ τὸ ὁποῖον ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἐὰν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ γνωρίζωμεν, ἐὰν ἡ ἀπονομὴ τοῦ παρασήμου αὐτοῦ προϋποθέτῃ τήν διαδικασίαν ἐκείνην περὶ τῆς ὁποίας ἐποιησάμην λόγον;

§108Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Ὄχι.

§109Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ τὸ διατυπώσῃ εἰς τὸ νομοσχέδιον.

§110Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Μάλιστα.

§111Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Διότι τὸ νομοσχέδιον περιέχει τήν ἑξῆς διάταξιν: (Ἀναγινώσκει) «Ὁ τύπος, τὰ προσόντα...κλπ.». Ἐπανέρχομαι εἰς τήν ἀρχήν τῆς ὁμιλίας μου, ὅτε ἔλεγον, ὅτι, ἀσχέτως πρὸς τὰς σκέψεις, τὰς ὁποίας ἔχω περὶ παρασήμου, ὁ ὑφιστάμενος νόμος, ἀντὶ νὰ ἱκανοποιῇ τὴν φιλοτιμίαν καὶ τὴν ἀξιοπρέπειαν τῶν προσφερόντων ὑπηρεσίας, ἀντιθέτως τὴν μειώνει διὰ τῆς διατάξεώς του ἐκείνης. Εὐτυχῶς, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ποιεῖται τὴν δήλωσιν, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο δὲν ἔχει καμίαν σχέσιν μὲ τὸν τρόπον τῆς ἀπονομῆς τοῦ παρασήμου ἐκείνου.

§112Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Ἐπειδὴ ἐκ τῆς ἀναγνώσεως τοῦ ἄρθρου προκύπτουν καὶ εἰς ἐμὲ ἀμφιβολίαι, αἱ ὁποῖαι προέκυψαν εἰς τὴν ἀντίληψιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ, διὰ τοῦτο προσθέτω τὸ ἑξῆς: (Ἀναγινώσκει).

§113Κ. ΓΙΟΛΔΑΣΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον συζητεῖται αὐτὴν τὴν στιγμήν, ὁμιλεῖ περὶ ὑπηρεσίας εὐδοκίμου 25ετοῦς μὲν διὰ τὸ παράσημον τὸ χρυσοῦν, 12ετοῦς δὲ διὰ τὸ χαλκοῦν. Δὲν φρονεῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ περιλάβῃ εἰς τὸ νομοσχέδιον διάταξιν, κατὰ τὴν ὁποίαν, νὰ δύναται νὰ δίδῃ τὸ παράσημον αὐτό, ὅταν ἀξιωματικὸς τις ἢ ὑπαξιωματικὸς προσφέρει διακεκριμένην τινὰ ὑπηρεσίαν, διαρκούσης τῆς ὑπηρεσίας του;

§114Θ. ΛΥΜΠΡΙΤΗΣ. Τὰ μετάλλια, Κύριοι Βουλευταί, τὰ παράσημα, τὰ διάσημα, εἶναι πάντα σημεῖα διακρίσεως, ἅτινα ἀπονεμόμενα, βεβαίως προσηκόντως, ἀναμιμνήσκουσι πρὸς ἡμᾶς ὑπηρεσίας προσενεχθείσας πρὸς τὴν Πατρίδα, ἀξίας ἀναμνήσεως καὶ ἀμοιβῆς. Ἀλλ’ ἀκριβῶς, Κύριοι, αἱ δυσχέρειαι τῆς βεβαιώσεως τῶν ὑπηρεσιῶν τούτων, δυσχέρειαι ἀνυπέρβλητοι, φέρουσιν ἀποτελέσματα μηδενίζοντα, δύναμαι νὰ εἴπω, τήν ἀξίαν τῆς ἀπονομῆς τῶν παρασήμων καὶ μεταλλίων. Καὶ τὸ μὲν μετάλλιον, τὸ ἀπονέμουν εἰς πάντας τοὺς μετασχόντας μιᾶς ἐκστρατείας, διότι δὲν εἶναι σημεῖον διακρίσεως, ἀλλ’ ἀναμνηστικόν, ἀλλὰ βεβαίωσις ὑπηρεσιῶν, καὶ δὴ διακεκριμένων ὑπηρεσιῶν, ἀπαιτεῖ ἐκθέσεις συγχρόνους, εἰ δυνατόν, αἵτινες μόναι εἶναι δυνατὸν νὰ δίδωσι βάσιν εἰς μίαν τοιαύτην ἀπονομὴν παρασήμων. Ἀνεξαρτήτως τοῦ παρασήμου τοῦ ἀπονεμομένου εἰς ξένους ὑπηκόους, τὰ λοιπὰ παράσημα δὲν ἀπενεμήθησαν πάντοτε προσηκόντως, ἀλλ’ ὡς πρὸς αὐτὸ δέχομαι τὴν παρατήρησιν τοῦ προλαλήσαντος, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ συνεκροτήθη, ὡς συνεκροτήθη, διότι κατὰ τὴν στιγμὴν ἐκείνην, δὲν ἐκράτησε μία μόνη ἐξέλεγξις τοῦ τρόπου, καθ’ ὃν πρέπει ν’ ἀπονέμωνται τὰ παράσημα. Καὶ ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἰδιώτας, τοὺς προσενεγκόντας ὑπηρεσίας, τὰς ὁποίας ἀναγνωρίζει, ἡ Πολιτεία, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας θέλει κάμῃ τὴν πρότασιν, ὄχι μόνον διὰ τοὺς ὑπαλλήλους του, ἀλλὰ καὶ διὰ τοὺς ἰδιώτας. Τὸ αὐτὸ δύναταί τις νὰ εἴπῃ δι’ ὅλους τοὺς κλάδους καὶ θὰ ἦτο προτιμότερον ἐν ἑνὶ ἑκάστῳ τῶν κλάδων νὰ ἐσχηματίζετο μία ἐπιτροπή, ἥτις, κανονίζουσα τὰς περιστάσεις τῆς ἀπονομῆς, ἤθελε προτείνει ταύτην. Ἀλλ’ ὡς εἶναι συγκεκροτημένη ἡ Ἐπιτροπή, ἡ ὑπάρχουσα, οὐχὶ διότι οἱ ἄνθρωποι δὲν εἶναι ἄξιοι πάσης τιμῆς, ἀλλ’ ὡς ἀπολύτως ἀναρμόδιοι δι’ ἀπονομὴν παρασήμων στρατιωτικῶν, θέλουσι δώσῃ τὴν ψῆφόν των, ὅλως ἀπληροφόρητοι, ἀπληροφόρητος δὲ ψῆφος εἶναι ὡς νὰ μὴ εἶναι. Διὰ τοῦτο λέγω ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ πᾶς διάδοχος αὐτοῦ, ἂς ἔχῃ παρ’ ἑαυτῷ τὸ Συμβούλιον, τοῦ ὁποίου τοὺς βαθμοὺς εἶναι περιττὸν νὰ ὁρίσω ἐγώ, ἂς ὁρίσωσιν εἰς τίνας ἐκ τῶν ἀξιωματικῶν εἶναι δίκαιον νὰ ἀπονεμηθῶσι παράσημα, τὴν τοιαύτην δὲ ἔκθεσιν θέλει μεταχειρισθῆ καὶ αὐτὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν, ἵνα ἀπονείμῃ τὰ παράσημα, ἐν πλήρει συνειδήσει καὶ ἐκ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν, ἀλλὰ καὶ τῆς ὑπηρεσίας ὁλοκλήρου. Διὰ τούτων θέλω νὰ φθάσω εἰς τὸ ἑξῆς ἀποτέλεσμα: ἂν ἐννοῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὅτι τὸ μετάλλιον, τὸ παρεχόμενον ἀφορᾷ ὑπαξιωματικούς, θὰ ἤμην πληρέστατα σύμφωνος, διότι εἶναι ἀναγκαῖον νὰ δώσωμεν τοιοῦτον μετάλλιον εἰς τοὺς ὑπαξιωματικούς. Ἔχομεν τοὺς μονίμους ὑπαξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουσι προβιβασμούς, μένουσιν ἐκεῖ ὅπου εἶναι, προσφέρουσι δὲ ὑπηρεσίας πραγματικάς, διότι αὐτοὶ εἶναι οἱ γυμνάζοντες τοὺς νεοσυλλέκτους στρατιώτας καὶ ὡς αἱ τροφοὶ καὶ οἱ παιδαγωγοί, τῶν τέκνων, οὕτω καὶ αὐτοὶ εἶναι οἱ ἐφορεύοντες τὰ τῆς μορφώσεως τοῦ στρατιώτου καὶ ἐμπνέοντες εἰς αὐτοὺς τὸ στρατιωτικὸν φρόνημα. Ἀποσυρόμενοι τῆς ὑπηρεσίας, θὰ ἤθελον νὰ ἔχωσι τὸ μετάλλιον, ἐπιτρεπόμενον νὰ τὸ φέρωσιν ἀνὰ πᾶσαν ὥραν, ἵνα φαίνωνται ἐν τῇ κοινωνίᾳ ὡς ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι εἰργάσθησαν διὰ τὸ στράτευμα. Διότι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι προάγονται εἰς βαθμούς, ἔχουν αὐτοὺς ὡς ἀμοιβήν, ἐνῷ εἰς ἐκείνους, οἵτινες δὲν λαμβάνουσι βαθμούς, πρέπει νὰ δίδηται τὸ μετάλλιον. Θὰ ἐπεθύμουν δέ, ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἀξιωματικούς, νὰ ἐσκέπτετο ὁ κ. Ὑπουργός, ἐὰν τὰ παράσημα, τὰ ὁποῖα δίδονται εἶναι πρέπον νὰ χορηγηθῶσι διὰ μακρὰν ὑπηρεσίαν ἢ διὰ διακεκριμένην ὑπηρεσίαν, ἄνευ διακρίσεως. Διὰ μακροτάτην ὑπηρεσίαν θὰ ἀπονέμετε εἰς ἕνα ἀξιωματικὸν ἄνευ προτάσεως. Ἐὰν ὅμως ὑπάρχῃ ἡ ἐπιτροπή, ἡ παρεδρεύουσα τῷ Ὑπουργῷ, ἥτις δὲν θέλει ἀμελήσῃ νὰ κάμῃ τὰς προτάσεις της, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἐκθέσεων τῶν προερχομένων ἐκ τῶν διοικητῶν Σωμάτων Στρατοῦ, τότε, βεβαίως, ἐν τῷ στρατῷ δὲν θὰ ὑπάρχωσι τὰ παράπονα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐκ τοῦ πραγματικοῦ ἠρύσθη ὁ προλαλήσας. Ἀλλά, νομίζω, ἀποδεχόμενος τὰς παρατηρήσεις τοῦ προλαλήσαντος, ὅτι ἔπρεπε νὰ ὑποδείξῃ καὶ τὰ μέσα τῆς θεραπείας τοῦ κακοῦ. Μοὶ συνέβη, Κύριοι, νὰ εἶμαι ἀρχηγὸς ἐπιτελείου στρατεύματος, τὸ ὁποῖον εἶχε τὴν εὐτυχίαν νὰ μὴ ἴδῃ, παρὰ μόνον τὸν ἐχθρὸν φεύγοντα ἐνώπιόν του. Ἐν ἡμέραις δειναῖς, κατὰ τὸ 1897, ἐπεχειρήθη ἐκστρατεία ὑπερθαλάσσιος εἰς Κρήτην. Εἰς τὴν ὑπερθαλάσσιον ταύτην ἐκστρατείαν ἔλαβε μέρος μικρὸν μέρος στρατοῦ, ἀλλ’ ἡ ἐκστρατεία αὕτη, διηυθύνετο πρὸς χώραν, τῆς ὁποίας οἱ κάτοικοι ἦσαν τοσοῦτον ἠσκημένοι περὶ τὰ ὅπλα, ὥστε ἐν τῷ μέσῳ τῶν ἀρῃφίλων ἐκείνων εὑρισκομένη ἡ μικρὰ ἐκείνη στρατιά, ἠδυνήθη νὰ θαυματουργήσῃ. Πάντως νικῶσα, ἠδυνήθη νὰ ἐκδιώξῃ ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν πανταχόθεν τὸν ἐχθρὸν καὶ μόνον ὅταν αἱ πέντε Μεγάλαι Δυνάμεις ἤγειρον τὰς σημαίας των πρὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ, ἀπειλοῦσαι ὅτι πᾶν βῆμα, τὸ ὁποῖον ἤθελε κάμει ὁ Ἑλληνικὸς στρατός, ἤθελεν ἀντιμετωπίσῃ τὰς Δυνάμεις, ἠναγκάσθη νὰ ἀνακόψῃ τὴν πρὸς τὰ Χανιὰ πορείαν της, εὗρεν ὅμως τὸν καιρὸν τὸ στράτευμα τοῦτο, συμπράττον μετὰ τῶν Κρητῶν, νὰ συμπληρώσῃ τὸ ἔργον τῆς ἐκκαθαρίσεως τοῦ ἐδάφους. Παρῆλθον ἔτη πολλά, οἱ πλεῖστοι τῶν μετασχόντων τῆς ἐκστρατείας αὐτῆς ἀπεστρατεύθησαν ἢ ἀπέθανον ἢ ὁπωσδήποτε ἄλλως ἀπεμακρύνθησαν, ὥστε νὰ μὴ ἀκούωνται τὰ παράπονά των, πρέπει ὅμως νὰ ὁμολογηθῇ, ὅτι εἰς τὴν περίστασιν ταύτην ἔλαβε χώραν μία παράλειψις. Παρεσημοφορήθησαν ἀθρόοι οἱ λαβόντες μέρος εἰς ἄλλας ἐκστρατείας, δὲν ἐμνήσθησαν ὅμως τῆς ἐν Κρήτῃ ἐκστρατείας οἱ μετασχόντες τῆς ὁποίας μεγάλα ὑπέστησαν δεινοπαθήματα. Διὰ νὰ σᾶς δώσω μόνον μίαν ἰδέαν, Κύριοι, ποῖα ἦσαν τὰ δεινοπαθήματα τοῦ ἐκστρατεύσαντος ἐκεῖ στρατοῦ, σᾶς λέγω, ὅτι τὴν ἡμέραν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἀπεβιβάσθη εἰς τὴν Κρήτην, τὴν αὐτὴν ὥραν, μετὰ μίαν ὥραν, ἐξεδόθη διαταγή, εἰς τὴν ὁποίαν περιορίζετο ἡ μερὶς τοῦ ἄρτου τοῦ στρατιώτου μόνον εἰς ἡμίσειαν ὀκᾶν, ἀντὶ τοῦ κεκανονισμένου — τοιαύτη ἦτο ἡ πρώτη πρᾶξις, εἰς τὴν ὁποίαν προέβη τὸ ἡμέτερον ἀρχηγεῖον καὶ οἱ στρατιῶται ἐκεῖνοι ἐκ τῆς τροφῆς αὐτῶν τῆς οὕτω ἐλαττωθείσης πάλιν τὸν ἄρτον αὐτῶν διεμοιράζοντο μετὰ τῶν δυστυχῶν ἐκείνων οἰκογενειῶν, αἱ ὁποῖαι ἐστεροῦντο τελείως ἄρτου καὶ μόνον χόρτα ἔτρωγον. Διατὶ ὅλαι αὐταὶ αἱ πράξεις τῆς τιμῆς τῆς μικρᾶς ἐκείνης στρατιᾶς, τῆς τιμησάσης τὸ Ἔθνος καὶ τὸν στρατὸν ἐν ἡμέραις δυστυχίας διὰ τὸ ὑπόλοιπον στράτευμα, διατὶ ἐλησμονήθησαν, διατὶ παρηγκωνίσθησαν; Νομίζω, ὅτι, ἐὰν ὑπάρχωσι πέντε ἢ δέκα, οἱ ὁποῖοι ἐπιζῶσιν ἐξ ἐκείνης τῆς ἐποχῆς, — δὲν ὁμιλῶ περὶ ἀξιωματικῶν, περὶ τῶν στρατιωτῶν ὁμιλῶ,— εἶναι δίκαιον νὰ ἀμειφθῶσιν, εἶναι δίκαιον νὰ προνοήσῃ ἡ Κυβέρνησις διὰ τήν ἐποχὴν ἐκείνην. Ἐγὼ ἐτιμήθην διὰ τοῦ παρασήμου τοῦ Ταξιάρχου, ἐκτὸς τοῦ βαθμοῦ μου, ἑπομένως εἶμαι τόσον τετιμημένος, διὰ παρασήμου, ὥστε δὲν ὁμιλῶ περὶ τοῦ ἑαυτοῦ μου, ὡς ἀρχηγὸς ὅμως τοῦ ἐπιτελείου, εἶχον ὑποχρέωσιν νὰ μὴ παραλείψω νὰ κάμω τὰς παρατηρήσεις ταύτας. (Χειροκροτήματα).

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λεβίδης.

§116Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἐσκόπουν ἐξ ἀρχῆς νὰ λάβω τὸν λόγον, προκειμένου περὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, ἀλλὰ μετὰ τὴν δήλωσιν τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν ἐσκέφθην, ὅτι ἴσως ἐπερίττευεν ἡ ἐμὴ ἀγόρευσις. Ἀνεπτύχθησαν ὅμως ζητήματα, τοσοῦτον στενῶς συνδεόμενα πρὸς τὸ Συνταγματικὸν Πολίτευμα, ὅπερ διέπει ἡμᾶς, ὥστε δὲν γνωρίζω τὶ μὲ ὠθεῖ καὶ τὶ μὲ ἀναγκάζει, ὅπως ἀναλάβω καὶ ἐγὼ τὴν συζήτησιν ἐξ ἀφορμῆς τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου. Ἡ ἀγόρευσις μάλιστα τοῦ ἀξιοτίμου ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργοῦ ἴσως θέλει χρησιμεύσῃ καὶ εἰς ὑμᾶς, ὅπως σχηματίσητε γνώμην, καὶ εἰς ἐμέ, ἵνα μεταφέρω τὸ ζήτημα ἐπὶ τοῦ ἐδάφους ἐκείνου τοῦ πραγματικοῦ, ὅπερ, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παροραθῇ, εὐθὺς ὡς τὸ προκείμενον ζήτημα ἤχθη εἰς συζήτησιν ἐνώπιον τῆς αἰθούσης ταύτης. Ἐγώ, ἀτυχῶς, δὲν εἶμαι σύμφωνος πρὸς τὸν ἀξιότιμον καὶ εὔγλωττον Συνάδελφον ἐξ Ἀργολιδοκορινθίας, τι ἐν ταῖς Πολιτείαις δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχωσι τοιούτου εἴδους διακρίσεις. Δυστυχῶς, αἱ ἀδυναμίαι τῶν ἀνθρωπίνων καρδιῶν, αἱ τῶν ἀνθρώπων ἀντιλήψεις εἰσὶ τοιαῦται, ὥστε συμβαίνει, ἵνα οἱ πλεῖστοι διαθρύπτωνται καὶ φιλοτιμῶνται, ὅπερ εἶναι χρήσιμον ταῖς Πολιτείαις, ἐκ τῶν τοιούτων τιμῶν καὶ διακρίσεων, ἀρκεῖ αἱ διακρίσεις αὗται νὰ ἀπορρέωσιν ἐκ τῆς δικαιοσύνης καὶ ἐκ τῆς ἀκριβείας. Χαίρω, κ. Πρόεδρε, ὅτι ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ἐδήλωσεν, ὅτι ἔχει συντεταγμένην τροπολογίαν, ἥν καὶ ἀνέγνωσεν, ἐξ ἧς δὲ πραγματικῶς τὸ νομοσχέδιον αὐτοῦ δέον νὰ ψηφισθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Ἄλλως, ἐγώ τουλάχιστον, ἤθελον ἀντιταχθῆ πρὸς αὐτό. Ἀλλ’ ἡ τροπολογία τοῦ κυρίου ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργοῦ, τοῦ μετέχοντος τῆς Κυβερνήσεως, τῆς ἀποτελούσης ἕν σύνολον ἀδιαίρετον ὁμόφωνον, κατὰ τὰς συνταγματικὰς θεωρίας, τὶ ἀποδεικνύει; Ἀποδεικνύει, Κύριοι, ἀναμφισβητήτως, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐπιδοκιμάζει τὸ Βασιλικὸν Διάταγμα τοῦ ἔτους 1915, τὸ ἐκτελεστικὸν τοῦ νόμου ἐκείνου, ὅν ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀργολιδοκορινθίας Βουλευτής. Ἐὰν τὸ σύνολον τῆς Κυβερνήσεως, ἡ Κυβέρνησις, ὡς τοιαύτη, ἐπεδοκίμαζε τὸ Β. Διάταγμα τοῦ ἔτους 1915, δὲν θὰ εἶχεν ἀνάγκην ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ποιήσηται τὴν ἐπιφύλαξιν ταύτην καὶ τήν διάκρισιν, ἀναγράψας ἀξιεπαίνως τὴν τροπολογίαν, ἥν ἀνέγραψεν ἐν τῷ συζητουμένῳ νομοσχεδίῳ.

§117Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Τὸ 1914.

§118Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ὄχι, τοῦ 1915 εἶναι τὸ Διάταγμα.

§119Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Τὴ ἡμερομηνίαν;

§120Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ὁ νόμος, ὁ περὶ ἱδρύσεως Τάγματος Τιμῆς ὑπὸ τὸ ὄνομα «Τάγματος Γεωργίου τοῦ Αʹ», ἔχει καταχωρισθῇ ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως τοῦ ἔτους 1915, ἐν τῷ ὑπ’ ἀριθ. 27 φύλλῳ τῆς 22 Ἰανουαρίου τοῦ ἔτους ἐκείνου. Ὁ νόμος ἐκεῖνος φέρει τὴν ὑπογραφὴν πρώην ἀξιοτίμου Πρωθυπουργοῦ, ὡς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργοῦ, τοῦ ἐκ Κρήτης πολιτευτοῦ, εἶναι δὲ προσυπογεγραμμένος ἀναγκαίως ὑπὸ τοῦ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργοῦ, τοῦ κ. Ρακτιβάν, τοῦ νομομαθοῦς. Ὁ νόμος οὗτος ὑπόσχεται, ὅτι διὰ Διατάγματος θέλει κανονίσει τὰς λεπτομερείας τῆς ἐκτελέσεως καὶ ἐξεδόθη, κ. Βουλευταί, κατὰ τὸ αὐτὸ ἔτος καὶ κατὰ τὸν μῆνα Αὔγουστον, τῇ 13ῃ αὐτοῦ, τὸ ἐκτελεστικὸν Διάταγμα τοῦ νόμου ἐκείνου, ἐκτελεστικὸν Διάταγμα, Κύριοι, τερατῶδες, ἀτυχές, καὶ ἀντισυνταγματικὸν καὶ πρέπει, ὡς τοιοῦτον, ἀμέσως νὰ ἀνακληθῇ, βλέπω δ’ εὐχαρίστως, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ μετέχων τῆς Κυβερνήσεως, τῆς ἀδιαιρέτου καὶ ὁμοουσίας, δι’ ὅπερ καὶ ἐπαινῶ αὐτόν, ἐξ ὅλης ψυχῆς καὶ καρδίας, ἠναγκάσθη, ἢ μᾶλλον ἠνόησεν, ὅτι ὤφειλε νὰ ἀποσκορακίσῃ τὰς διατάξεις τοῦ Διατάγματος τούτου τῆς 13ης Αὐγούστου, Διατάγματος ἐντελῶς ἀντισυνταγματικοῦ. Καὶ ἤδη, Κύριοι, φέρω τὸ ζήτημα ἐπὶ ἄλλου ἐγὼ ἐδάφους, ἐπὶ τοῦ ἐδάφους τοῦ Συντάγματος καὶ τοῦ Πολιτεύματος. Ἐτηρήθη, ἆρά γε, διὰ τοῦ ἐν λόγῳ Διατάγματος τὸ γράμμα καὶ τὸ πνεῦμα τοῦ Πολιτεύματος ἡμῶν; Καὶ τὶ ἐγένετο, παρακαλῶ, τὸ ἄρθρον 40 τοῦ Συντάγματος, ὅπερ λέγει, ὅτι: «Ὁ Βασιλεὺς ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἀπονέμῃ τὰ κεκανονισμένα παράσημα, κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ περὶ αὐτῶν νόμου»; Εἶναι δυνατόν, Κύριοι, πρὸς Θεοῦ, νὰ ὑπάρχῃ προνομία, καὶ συγχρόνως ἡ προνομία αὕτη νὰ καταπατῆται; Καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ Συνταγματικὸν Πολίτευμα, ὅταν ἡ ἑτέρα τῶν μεγάλων ἐξουσιῶν τοῦ Κράτους, ἡ Βασιλικὴ ἐξουσία καὶ τὰ δικαιώματα αὐτῆς ἀναιρῶνται τοσοῦτον καταφώρως ὑφ’ ἑνὸς Β. Διατάγματος; Ἐν τῇ περιπτώσει ταύτῃ, λυποῦμαι, διότι ὑπὸ τὸ Β. Διάταγμα τοῦτο ὑπάρχει ἡ ὑπογραφὴ τοῦ νῦν ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν.

§121Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Τῆς 13ης Αὐγούστου;

§122Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἐπὶ τῆς ὑπουργίας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν Δ. Γούναρη.

§123Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Πότε;

§124Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως ἐδημοσιεύθη τῇ 13ῃ Αὐγούστου.

§125Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Τὸ Β. Διάταγμα;

§126Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Εἶναι τῆς 29 Ἰουλίου 1915 καὶ φέρει τήν ὑπογραφήν τοῦ κ. Γούναρη. Ἐγώ, Κύριοι, ἔχω τὸ ἐλάττωμα, ὁμολογῶ, ὁσάκις σκοπῶ νὰ ἀγορεύσω, νὰ εἶμαι ὁ σχολαστικώτερος τῶν ἀνθρώπων, δὲν ἀγορεύω ἐπὶ 40 ἔτη ἐνταῦθα, χωρὶς νὰ εἶμαι βέβαιος περὶ τῶν κειμένων ἅπερ πραγματεύομαι. Ἀλλ’ ἐρωτῶ καὶ πάλιν καὶ λέγω. Τί ἐγένετο τὸ ἄρθρον 40 τοῦ Συντάγματος, ὅπερ ἀναγράφει μίαν τῶν σπουδαιοτάτων προνομιῶν τῆς Βασιλικῆς ἐξουσίας; Ἰδοὺ τί ἐγένετο. Ἄρθρον 5 τοῦ Β. Διατάγματος: «Συμφώνως πρὸς τὰς ἀποφάσεις τοῦ Συμβουλίου», δηλαδή, τοῦ Συμβουλίου, ὅπερ ἠκούσατε ἀπὸ τὸν ἐξ Ἀργολιδοκορινθίας Βουλευτήν, «συμφώνως πρὸς τὰς ἀποφάσεις τοῦ Συμβουλίου, καταρτίζονται κατάλογοι τῶν τιμηθησομένων, οἵτινες ἐπικυροῦνται ὑπ’ αὐτοῦ. Μόνον ὁμόφωνος ἀπόφασις τοῦ Συμβουλίου δεσμεύει τὸν Ὑπουργόν». Ἀλλ’ ὁμόφωνος ἀπόφασις τοῦ Συμβουλίου, δεσμεύουσα τὸν Ὑπουργόν, δεσμεύει καὶ τὸν Βασιλέα, διότι οὐδεμία πρᾶξις τοῦ Βασιλέως δύναται νὰ ἰσχύσῃ ἄνευ τῆς προσυπογραφῆς τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ, ὁ δὲ Βασιλεὺς κατὰ τὸ Διάταγμα αὐτό, στερεῖται τῆς ἐκτελέσεως προνομίας παρὰ τίνος; Παρ’ ἐπιτροπῆς, ἀποτελουμένης, τῷ ὄντι, ἐκ σπουδαιοτάτων προσώπων, προσώπων ὅμως, εἰσπηδησάντων δυνάμει τοῦ Διατάγματος τούτου εἰς τὰς προνομίας τοῦ Στέμματος καὶ σφετερισθέντων τὴν προνομίαν. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον ταῦτα τὰ ἄτοπα, ὑπάρχουσι καὶ ἄλλα. Ὑπάρχει τὸ ἄτοπον, ὅτι κατ’ αὐτὸ τὸ σύστημα, ἐκτίθεται ἡ φιλοτιμία προσώπων ἀδίκως ὅλως καὶ σκαιῶς. Πῶς εἶναι γνωστόν, ὅτι ἀπενέμοντο μέχρι τοῦδε τὰ παράσημα; Εἴτε ἡ Α. Μ. ὁ Βασιλεὺς ἐκάλει τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν καὶ ἐνετέλλετο αὐτῷ, ὅπως ὑποβάλῃ Διάταγμα περὶ ἀπονομῆς παρασήμου, ἢ ὁ Ὑπουργὸς ἐλάμβανε τὴν τιμὴν νὰ ζητήσῃ παρὰ τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως τήν ἀπονομὴν παρασήμου. Ταῦτα ἐτελοῦντο ὅλως ἐν στενῷ κύκλῳ, οὐδενὸς τρίτου προσώπου παρεμβαίνοντος ἐν ταῖς σκέψεσι τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ, οὐδενὸς μανθάνοντος τι καὶ τῆς φιλοτιμίας ἑκάστου διατηρουμένης ἀνεπάφου. Σήμερον ἔχομεν, Κύριοι, πολυπρόσωπον ἐπιτροπήν, συνεδριάζουσαν μετὰ Προέδρου, δὲν ἠξεύρω ποῦ, ἥτις τίθησιν ἐπὶ τοῦ τάπητος τῆς τραπέζης ἴσως τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν τὰς φιλοτιμίας τῶν ὑποψηφίων πρὸς παρασημοφορίαν, σταθμίζει τὰ προσόντα ἑκάστου, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν ἐκδίδωσι τὴν ἀπόφασιν αὐτῆς, ἥτις, ἄν μὲν δὲν εἶναι ὁμόφωνος, δὲν ὑποχρεοῖ τὸν Ὑπουργόν, ὅταν ὅμως εἶναι ὁμόφωνος, πάμψηφος, δεσμεύει (κατὰ τήν ἔκφρασιν τοῦ Διατάγματος) τὸν Ὑπουργόν. Διὰ τῆς ὑποχρεώσεως ὅμως τοῦ Ὑπουργοῦ νὰ ἐκτελέσῃ τὴν ἀπόφασιν τῆς ἐπιτροπῆς, ἀναιρεῖται ἐντελῶς ἡ προνομία τοῦ Στέμματος. Μετέχουσι τῆς ἐπιτροπῆς ταύτης, ὡς ἠκούσατε, 8– 10 πρόσωπα. Ὁ Στρατάρχης τῆς Πελοποννήσου, ὁ γέρων Κολοκοτρώνης, ἔλεγεν, ὅτι, ἅμα τὸ μυστικὸν γνωρίζει εἷς καὶ μόνον ἄνθρωπος, τὸ μυστικὸν εἶναι πάντοτε τοιοῦτο, διότι εἶναι εἷς, ἐδείκνυε δὲ ἕνα τῶν δακτύλων αὐτοῦ· ἅμα τὸ μυστικὸν μάθωσι δύο, ἔμαθαν αὐτὸ ἕνδεκα, ἐδείκνυε δὲ δύο τῶν δακτύλων, καὶ ἅμα τὸ μυστικὸν ἔμαθαν τρεῖς, ἔμαθαν αὐτὸ ἑκατὸν ἕνδεκα, καὶ ἐδείκνυε τρεῖς τῶν δακτύλων αὐτοῦ. Φαντάζεσθε, Κύριοι, ὅτι ἐν εὐνομουμένῃ Πολιτείᾳ εἶναι δυνατὸν τοιαῦτα ζητήματα κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον νὰ λύωνται; Χαίρω, διότι ἐν τῇ γνώμῃ καὶ ἐν τῇ ἀποφάσει τοῦ ἀξιοτίμου Στρατηγοῦ καὶ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, προσθέτοντος τήν τροπολογίαν, ἥν ἠκούσαμεν, ἐν τῇ ἀποφάσει ταύτῃ, λέγω, διαβλέπω τήν γνώμην ὁλοκλήρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἥν, τοὐλάχιστον ἐγώ, ἑρμηνεύων, πείθομαι, ὅτι δὲν ἐπιδοκιμάζουσι τὴν ἔκδοσιν τοῦ Β. Διατάγματος τούτου. Καὶ ἂν μοὶ ἦτο ἐπιτετραμμένον, καὶ δὲν ἤθελον θεωρηθῇ αὐθάδης, ἢ ἂν δὲν ἤθελον θεωρηθῇ, ὅτι ἐπεμβαίνω εἰς τὰ καθήκοντα τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, οὗτινος τὰ μέλη εἴπερ τις καὶ ἄλλος σέβομαι, καὶ τιμῶ, ἤθελον παρακαλέσει τοὺς κ. κ. Ὑπουργούς, νὰ ὑποβάλωσιν εἰς τὸν Ἄνακτα νέον Β. Διάταγμα, ἐξηγοῦντες πρὸς τήν Α. Μ. τὸν Βασιλέα τὸ ἀντισυνταγματικὸν τοῦ Β. Διατάγματος ἐκείνου, καὶ παρακαλοῦντες Αὐτόν, ὅπως ὑπογράψῃ νέον, ἀκυροῦν τὸ ἀντισυνταγματικόν.

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 1ον. (Ἀναγινώσκεται)· Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1ον, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι. (Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§129Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Ὡς ἐτροποποιήθη.

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Ἄρθρον 2ον. (Ἀναγινώσκεται). Ὁ κ. Σπυράκης ἔχει τὸν λόγον.

§131Π. ΣΠΥΡΑΚΗΣ. Ἐπὶ τοῦ δευτέρου ἄρθρου, κ. Πρόεδρε, ἔχω νὰ παρατηρήσω ποιάν τινα ἔλλειψιν, δηλαδή, παραλείπεται μία τάξις, ἡ ὁποία ὑπηρέτησεν εἰς τὸ στράτευμα καὶ ἥτις φέρει τὰ προσόντα, τὰ ὁποῖα ἀπαιτεῖ τὸ ἄρθρον 2 τοῦ νομοσχεδίου. Οἱ ἀξιωματικοὶ οὗτοι εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι σήμερον, κατὰ τὸν κείμενον νόμον, φέρουσι τὸν τίτλον, ὡς ἀνώτεροι στρατιωτικοὶ ὑπάλληλοι. Οἱ ἀξιωματικοὶ οὗτοι ὑπηρέτησαν εὐδοκίμως καὶ ἀπόδειξις εἶναι, ὅτι ἀνετέθη εἰς αὐτοὺς στρατιωτικὴ ὑπηρεσία καὶ κατὰ συνέπειαν φρονῶ, ὅτι, ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν θεωρῇ ὀρθὸν καὶ δίκαιον, νὰ ἀπονείμῃ εἰς αὐτοὺς ἠθικὴν ἀμοιβήν, ἀφοῦ κέκτηνται τὰ ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 2 ἀπαιτούμενα προσόντα, θὰ παρακαλέσω ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, μετὰ τήν λέξιν «εἰς τοὺς ἀξιωματικούς», νὰ προστεθῇ «καὶ τοὺς ἐκ τοῦ στρατεύματος ἀνωτέρους στρατιωτικοὺς ὑπαλλήλους». Ὑποθέτω, ὅτι, ἀφοῦ ἅπαξ ἐλήφθη ὑπ’ ὄψιν ὁ χρόνος καὶ ἡ ὑπηρεσία αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων, νὰ τύχωσι καὶ αὐτοὶ τῆς προνομίας, τὴν ὁποίαν παρέχει τὸ ἄρθρον 2ον τοῦ νομοσχεδίου, τὴν ὁποίαν, παρακαλῶ, ἐὰν θεωρῇ ὀρθὴν καὶ δικαίαν, νὰ τήν παραδεχθῇ ὁ κ. Ὑπουργός.

§132Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Θὰ μελετήσω καὶ τήν περίπτωσιν αὐτήν.

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2ον, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 3ον (Ἀναγινώσκεται). Ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Παρακαλῶ νὰ δώσητε τήν τροπολογίαν, κ. Ὑπουργέ.

§135Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Φαίνεται, ὅτι ἡ τροπολογία, ἡ ὑποβληθεῖσα ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, περιττεύει, διότι, ἐὰν ἀναγνώσητε τὸ νομοσχέδιον, ἐν τῷ συνόλῳ αὐτοῦ, θὰ ἴδητε, ὅτι πρόκειται περὶ παρασήμου τοῦ Τάγματος τοῦ Σωτῆρος. Ἡ ἀπονομὴ τοῦ παρασήμου τοῦ Τάγματος τοῦ Σωτῆρος, δὲν ὑπόκειται εἰς οὐδένα περιορισμόν, οὔτε εἰς τὸ Συμβούλιον, οὔτε εἰς ἄλλον τινὰ περιορισμόν, οἱ ὁποῖοι ἐψηφίσθησαν. Οἱ περιορισμοί, οἱ ὁποῖοι ἐτέθησαν διὰ τοῦ Β. Διατάγματος, τὸ ὁποῖον ἔθηκεν εἰς ἐφαρμογὴν τὸν νόμον ἐκεῖνον, ἀφοροῦν τὸ παράσημον τοῦ Τάγματος τοῦ Βασιλέως Γεωργίου.

§136ΣΤ. ΣΚΟΥΛΟΥΔΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὄχι. Ἀμφότερα.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 3ον, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται ἐπίσης δεκτὸν τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς αʹ συζήτησιν). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συστάσεως παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Στρατιωτικῶν μονίμου ἐπὶ τῶν προμηθειῶν τοῦ στρατοῦ ἐπιτροπῆς». Ὁ κ. Ρουσσόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§139ΟΘ. ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Πρόκειται, Κύριοι Βουλευταί, περὶ συστάσεως μονίμου ἐπιτροπῆς, διὰ τὰς προμηθείας τοῦ στρατοῦ. Αὐτὴ ἡ ἰδέα ἐρρίφθη καὶ ἄλλοτε ἐδῶ καὶ σήμερον ἐκτελεῖται, εἶναι πράγματι μία καλὴ ἀρχή, διότι ἐγὼ ἐλπίζω, ὅτι θὰ δώσῃ ἀφορμὴν εἰς τὸ νὰ συντελεσθῇ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐζητήσαμεν, ἡ δημιουργία ἑνὸς στρατιωτικοῦ ἐπιτελείου, τὸ ὁποῖον ἀκριβῶς θὰ μᾶς ἀπαλλάξῃ ἀπὸ ὅλα τὰ κακὰ καὶ ἀπὸ ὅλα τὰ λάθη, τὰ ὁποῖα μᾶς ἔφερεν ἡ ἔλλειψις αὐτοῦ κατὰ τὴν παροῦσαν περίστασιν, καὶ ἀπὸ τὰς ἐπιτάξεις καὶ ἀπὸ ὅλα τὰ παρεπόμενα. Καὶ διὰ τοῦτο, θὰ συστήσω εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ συμπεριλάβῃ διάταξιν εἰς τὸ νομοσχέδιον, διὰ τῆς ὁποίας νὰ ἀνατίθεται εἰς αὐτὴν τὴν ἐπιτροπὴν τὴν ὁποίαν συνιστᾷ, ἡ μελέτη τῶν ὀργανισμῶν αὐτῶν εἰς τὰ ἄλλα Κράτη καὶ ἰδίως εἰς τὴν Γερμανίαν, ὅπως καταλήξωμεν σὺν τῷ χρόνῳ εἰς τὸ ὁριστικὸν καὶ τὸ τελειότερον, ἵνα μὴ εἴπω καὶ ἀπολύτως τέλειον. Συγχρόνως, προτείνω, ὅπως εἰς τὸ ἄρθρον 1ον, ὅπου καταρτίζεται ἡ ἐπιτροπή, νὰ συμπεριλάβῃ περισσοτέρους ἐμπειρογνώμονας, μή στρατιωτικοὺς καὶ μή ὑπαλλήλους. Ἀκριβῶς, συγχαίρω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, διότι ἐζήτησεν ἐδῶ νὰ θέσῃ καὶ ἐμπειρογνώμονας ξένους πρὸς τὴν ὑπαλληλίαν καὶ τὴν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν, ὡς τὸν διευθυντὴν τοῦ ἐμπορικοῦ τμήματος τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, τὸν πρόεδρον τοῦ βιομηχανικοῦ συνδέσμου. Ἀλλ’ ἔχει μόνον ἕνα χημικὸν φαρμακοποιὸν τοῦ στρατοῦ. Θὰ τῷ ἐπρότεινον νὰ προσθέσῃ ἄλλους δύο χημικούς, τὸν χημικὸν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τὸν χημικὸν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, οἱ ὁποῖοι καὶ οἱ δύο εἶναι καλοί, καὶ ἕνα χημικὸν βιομήχανον, ἔξω τῆς ὑπαλληλίας. Πρὸς τούτοις θὰ τῷ συνίστων νὰ ἐδέχετο νὰ προσλάβῃ μέλη καὶ ἐκ τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου, τὸν Πρόεδρον τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου καὶ ἕνα, ὑποδεικνυόμενον ὑπ’ αὐτοῦ. Ἐκτὸς τούτου, ἄλλοι Συνάδελφοι θὰ ὑποδείξωσιν ἄλλους ἐμπειρογνώμονας. Σᾶς ὑπενθυμίζω, Κύριοι Βουλευταί, ὅτι ὁ πατὴρ αὐτῶν τῶν ἰδεῶν, ὁ καθηγητὴς Ρέϊτσερ, τονίζει εἰδικῶς, ὅτι εἶναι ἀνάγκη στοιχείων ξένων πρὸς τὴν ὑπαλληλίαν ἐμπειρογνωμόνων, τὰ ὁποῖα νὰ μὴ ἔχωσι μόνον συμβουλευτικὴν ψῆφον. Καὶ νομίζω, ὅτι, ἀφοῦ ἐκάμαμεν τὴν καλὴν ἀρχήν, καλὸν θὰ εἶναι νὰ τὴν συμπληρώσητε.

§140Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ τότε θὰ γίνῃ συλλαλητήριον.

§141ΟΘ. ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἄς μὴ λογοπαίζωμεν, διότι τὸ ζήτημα εἶναι πολὺ σπουδαῖον’ ἄν τὰ μέλη εἶναι πολλά, δυνάμεθα νὰ ἀφαιρέσωμεν ἐκ τῶν ὑπαλλήλων, ἀλλ’ ἡ ἐπιτροπὴ ἔχει νὰ ἀσχοληθῇ μὲ τὰ σιτηρά, μὲ τὰς ἐκρηκτικὰς ὕλας, μὲ τὰ ὑφάσματα καὶ τόσα ἄλλα, ἔχει δὲ ἀνάγκην τοιούτων ἀνθρώπων ἐμπειρογνωμόνων. Δὲν ἔχω νὰ προσθέσω τίποτε ἄλλο, καὶ χαίρω, ὅτι βλέπω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἠσπάσθη τὴν γνώμην μου.

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Μάτεσης.

§143Α. ΜΑΤΕΣΗΣ. Λίαν συντόμως, κ. Βουλευταί, ἐπὶ τῆς βάσεως τοῦ νομοσχεδίου, ἐν σχέσει πρός τινας λεπτομερείας, θὰ ἔχω τὴν τιμήν νὰ ἐκφράσω πρὸς ὑμᾶς τὴν γνώμην μου. Ἐφ’ ὅσον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νομίζει, ὅτι πρέπει νὰ στερηθῇ ἐν μέρει δικαιωμάτων τινων καὶ νὰ ἐξαρτήσῃ τὴν κρίσιν αὐτοῦ ἐκ τῆς γνώμης τῆς ἐπιτροπῆς, ὀρθῶς τὴν ἐπιτροπὴν ταύτην ἔθηκεν, ὡς σῶμά τι γνωμοδοτικόν, σῶμα, τι, τὸ ὁποῖον, ὅπως φαίνεται ἐκ τοῦ ἄρθρου 2, νὰ συγκεντρώνῃ ὅλας τὰς ἀπαιτουμένας πληροφορίας καὶ ὅλα τὰ ἀπαιτούμενα στοιχεῖα, ὥστε ἑκάστοτε νὰ ἀνευρίσκεται ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ ἡ πορεία, τήν ὁποίαν ὀφείλει νὰ ἀκολουθήσῃ ἐπὶ δεδομένης τινὸς ὑποθέσεως. Καὶ μὲ τήν προϋπόθεσιν ταύτην πρέπει νὰ ἀπαρτισθῇ ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη ἀπὸ πρόσωπά τινα, τὰ ὁποῖα θὰ ἔχωσιν ἰδιάζουσάν τινα εἰδικότητα, ἡ ὁποία λείπει ἀπὸ ἄλλα τινὰ ἐκ τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς. Καὶ ἐγὼ ἤθελον ὑπερθεματίσει καὶ δὴ συνήνεσα καὶ συνυπέγραψα τροπολογίαν, τῆς ὁποίας τὴν πρωτοβουλίαν εἶχεν ὁ Συνάδελφος κ. Κράλλης ἐν τῇ ἐπιτροπῇ νὰ συνυπάρχῃ καὶ εἷς ἀντιπρόσωπος τῶν Ἐργατικῶν Σωματείων, διότι ἡ ἀξία τῆς ἐργασίας, ὁ τρόπος τῆς ἐργασίας, ἡ φόρτωσις καὶ ἐκφόρτωσις, ὅλα ταῦτα εἶναι στοιχεῖα, τῶν ὁποίων ἁρμόδιοι κάτοχοι ἐν ὅλαις ταῖς λεπτομερείαις δυνάμενοι νὰ διαφωτίσωσι τὴν ἐπιτροπήν, εἶναι πραγματικῶς οἱ ἐργάται καὶ οἱ ἀντιπρόσωποι αὐτῶν. Αὐτὰ ὅλα τὰ στοιχεῖα θὰ ἔχῃ ἡ ἐπιτροπή, τὰ ὁποῖα θὰ συμβάλωσιν εἰς τήν κρίσιν περὶ τῆς ἀξίας τοῦ ἐμπορεύματος. Περὶ τούτου πρόκειται. Προκειμένου ἡ ἐπιτροπὴ νὰ ὁρίσῃ (Ἀναγινώσκει): «περὶ τοῦ ἐπιτυγχανομένου ἀποτελέσματος ἐπὶ τῆς τιμῆς... κλπ.». Ἐν τούτοις, δὲν ἤθελον νομίσῃ, ὅτι εἰς τὴν ἐπιτροπήν αὐτήν πρέπει νὰ δοθῶσι δικαιώματά τινα, τὰ ὁποῖα δίδει τὸ νομοσχέδιον. Καὶ δή ἐν τῷ ἄρθρῳ 10 βλέπω, ὅτι ὑποχρεωτικῶς εἰς τήν ἐπιτροπήν αὐτήν πρέπει κατὰ τὴν ἀρχὴν ἑκάστου ἔτους, δηλαδή, τὸν Ὀκτώβριον, νὰ ὑποβληθῇ ὁ πίναξ ὅλων τῶν ἀπαιτουμένων προμηθειῶν διὰ τὸ στράτευμα.

§144Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Διὰ τὸ ἑπόμενον ἔτος.

§145Α. ΜΑΤΕΣΗΣ. Διὰ τὸ ἑπόμενον ἔτος, προϋπολογιστικῶς. Τοῦτο, προκειμένου περὶ ἐπιτροπῆς, τόσον πολυμελοῦς, δὲν νομίζω, ὅτι θὰ ἐξυπηρετήσῃ τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους τελείως, διότι ἴσως ὑπάρχουν σκέψεις τινὲς παρὰ τῇ Κυβερνήσει περὶ περισσοτέρων προμηθειῶν, αἵτινες δὲν θὰ ἔπρεπεν εὐθὺς ἀπὸ τῆς ἀρχῆς νὰ καταστῶσι γνωσταὶ εἰς πολλὰ πρόσωπα.

§146Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Δὲν θὰ δοθῶσιν.

§147Α. ΜΑΤΕΣΗΣ. Παρακαλῶ, ἴσως νὰ μή ἠνόησα, διότι ἐὰν δὲν πρόκειται νὰ δοθῶσι, τότε δὲν θὰ εἶχε λόγον ἡ ἰδική μου ἐντύπωσις: (Ἀναγινώσκει) «προμήθεια... κλπ.». Ἑπομένως, ἡ ἐπιτροπὴ αὐτὴ γνωρίζει ποία θὰ εἶναι ἡ ποσότης τοῦ ἀπαιτηθησομένου κατὰ τὸ ἔτος ὑλικοῦ καὶ τὴν ποσότητα ταύτην θὰ ἐπεθύμουν νὰ τὴν κρατῇ ἡ Κυβέρνησις εἰς ἰδίαν καὶ ἀτομικήν αὐτῆς γνῶσιν, χωρὶς διὰ τοῦτο νὰ ἐμποδίζηται ἡ σκοπιμότης καὶ ἡ πραγματικὴ ὠφέλεια ἡ ἐκ τῆς ἐπιτροπῆς αὐτῆς προερχομένη, ἡ ὁποία καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τήν περισυλλογὴν τῶν ἀπαιτουμένων στοιχείων, θὰ εἶναι πραγματικῶς ἕν πολύτιμον βοήθημα καὶ ἀντὶ νὰ προστρέξῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς ἐξωτερικοὺς εἰδικούς, θὰ ἔχῃ πλῆρες τὸ σύνολον τῶν γνώσεων, ἐκ τῶν ὁποίων θὰ μορφώσῃ τὴν κρίσιν αὐτοῦ καὶ πεποίθησιν.

§148Π. ΚΡΑΛΛΗΣ. Ἡ σύστασις τῆς ἐπιτροπῆς τῶν προμηθειῶν ἀκριβῶς μᾶς ἐπαναφέρει εἰς τήν συζήτησιν, ἡ ὁποία πρὸ καιροῦ ἐγεννήθη ἐνταῦθα. Τότε, ὑπὸ πολλῶν ἀνωμολογήθη ἡ ἀνάγκη, ὅτι καὶ αἱ προμήθειαι τοῦ στρατοῦ θὰ ἦτο ἀνάγκη νὰ γίνωνται, ἀφοῦ ἐκφέρουν γνώμην ἁρμόδιοι πολῖται, εἰδικοὶ διὰ τὰς τιμάς, τήν ποιότητα κλπ. Ὅλα τὰ προϊόντα γενικῶς καὶ ἡ παρασκευή των διέρχονται, ἐκτὸς τοῦ ἐμπόρου καὶ τοῦ βιομηχάνου, καὶ διὰ τρίτης χειρός, διὰ μιᾶς χειρὸς ἄλλης, ἡ ὁποία γνωρίζει πολλὰς πολυτίμους λεπτομερείας, αἱ ὁποῖαι θὰ ἦτο καλὸν νὰ λαμβάνωνται ὑπ’ ὄψιν εἰς ὅλας τὰς παραγγελίας. Ἐκτὸς τῶν λεπτομερειῶν τούτων, τὰς ὁποίας κατέχει μόνον ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ ἐργάτου, ὁ ἐργάτης αὐτός, ὑπάρχει καὶ μία ἄλλη ἄποψις, ἥτις δέον νὰ ληφθῇ ὑπὸ σπουδαίαν ἔποψιν. Διὰ τοῦ νόμου 602, ὁ ἐργάτης ἀπέκτησε δικαιώματα διὰ τῶν συνεργατικῶν ἑνώσεών του, διὰ τῶν συνεταιρισμῶν αὐτῶν, νὰ προμηθεύῃ τὸ Κράτος, καὶ ἤδη ἔχομεν ἐνδείξεις τρανὰς τῆς ἐπιτυχίας τοῦ θεσμοῦ τούτου. Εἰς ὡρισμένα εἴδη συνιγωνίσθη ἐπιτυχῶς τοὺς ἐξ ἐπαγγέλματος προμηθευτάς· ἐν Ἀθήναις ἡ συνεργατικὴ τῶν ἀρβυλεργατῶν κατώρθωσε νὰ τῇ χορηγηθῇ ἡ προμήθεια ὡρισμένου ἀριθμοῦ ἀρβυλλῶν. Τὸ ἴδιον συνέβη καὶ μὲ τοὺς ὑποδηματεργάτας Θεσσαλονίκης. Ἐπίσης ἠγωνίσθησαν ἐργατικαὶ ὀργανώσεις ἐπὶ πολὺν καιρὸν διὰ νὰ ἀναλάβωσι τὸν ἱματισμὸν τοῦ στρατοῦ καὶ εἰς τιμὰς κατὰ πολὺ ὑποδεεστέρας τῶν συνήθων. Ὑπάρχουσιν ἀριθμοί, οἱ ὁποῖοι ἀποδεικνύουν, ὅτι ὑπῆρξαν ἐργατικαὶ ἑνώσεις ὑποβιβάσασαι τὰς τιμὰς κατὰ 50 καὶ 60% τῶν ἄλλων, ἐν τούτοις, καίτοι οὕτω συνηγωνίσθησαν, δὲν κατώρθωσαν νὰ λάβωσιν οὐδὲ μέρος κἄν τῆς προμηθείας, διότι δὲν εἶχον τότε οὐδένα ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ ἀντιπρόσωπον. Αὐτὸ συνέβη μὲ τοὺς ραπτεργάτας ἐν Θεσσαλονίκῃ. Ἐν Ἀθήναις ὑπάρχει ἀκμαῖος ὁ συνεταιρισμὸς τῶν ἀρβυλεργατῶν μὲ εἰδικὸν ἐργοστάσιον πρώτης τάξεως. Πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἐπληροφορήθην, ὅτι τὸ ἐπεσκέφθη καὶ αὐτὸς ὁ Διοικητὴς τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης κ. Ζωγράφος καὶ ἔμεινε κατενθουσιασμένος ἀπὸ τὴν ὅλην ἐργασίαν καὶ ἀπὸ τὸ σύστημα καὶ ἀπὸ τὴν τήρησιν τῶν βιβλίων τῶν λογιστικῶν, τὴν κατανομὴν τῶν κερδῶν κλπ. Ἅπαξ ὁ νόμος ἐκεῖνος εὐνοεῖ τὴν ἀνάπτυξιν τοιούτων συνεταιρισμῶν, εὐχῆς ἔργον θὰ ἦτο ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν μας.

§149Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Δὲν ἔχουν δουλειὰ αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι.

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 1ον. (Ἀναγινώσκεται).

§151Β. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Μίαν πληροφορίαν θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ἐπὶ τοῦ ἐδαφίου 4, νομίζω, τοῦ 1ου ἄρθρου, ὁμιλεῖ τὸ ἐδάφιον τοῦτο περὶ τοῦ Διευθυντοῦ τοῦ Ὑγειονομικοῦ Ἐργαστηρίου τῆς Στρατιωτικῆς τελωνειακῆς ὑπηρεσίας. Ἐπεθύμουν νὰ γνωρίζω, ὑπάρχει αὐτός;

§152Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Μάλιστα.

§153Β. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Καὶ ἔχει καὶ διευθυντὴν φαρμακοποιόν;

§154Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Εἶναι ὁ ὑγειονομικός, ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ μέρος τῆς μονίμου ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς παραλαβῆς.

§155Β. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Ἐπεθύμουν νὰ γνωρίζω, ἐὰν θεωρῶνται ἐπαρκῆ τὰ προσόντα ἑνὸς φαρμακοποιοῦ καὶ οὐχὶ ἑνὸς χημικοῦ, διότι βλέπω ὀνομάζεται ὁ διευθυντὴς αὐτῆς φαρμακοποιός.

§156Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Τήν διαγράφομεν τὴν λέξιν, διότι ἴσως παρεισέφρυσεν. (Γίνονται εἶτα δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, ἀπορριφθείσης τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Κράλλη).

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 9ον. (Ἀναγινώσκεται).

§158Κ. ΓΙΟΛΔΑΣΗΣ. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μᾶς διασαφηνίσῃ, τί ἐννοεῖ «διὰ πᾶσαν προμήθειαν» καὶ ὅταν πρόκειται κάτω τῶν 1.000, τὶ θὰ γίνῃ; Γνωρίζετε, ὑποθέτω, ὁποῖαι καταστρατηγήσεις καὶ καταδολιεύσεις γίνονται κάτω τοῦ ποσοῦ τῶν χιλίων δραχμῶν: κατανέμουν οἱ διάφοροι ἐπιτήδειοι τὰς διαφόρους προμηθείας εἰς χιλίας δραχμάς, διὰ νὰ μὴ κάμουν οὐδεμίαν δημοπρασίαν. Πρόκειται, π. χ., περὶ προμηθείας δέκα χιλιάδων δραχμῶν, τὴν κατανέμουν κατὰ χιλιάδας καὶ ἀποφεύγουν πᾶσαν δημοπρασίαν. Νὰ βελτιωθῇ, διότι θὰ ἐπιμείνω...

§159Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Πάντως ἔπρεπε νὰ τεθῇ ἕν ὅριον.

§160Κ. ΓΙΟΛΔΑΣΗΣ. Νὰ τὸ διασαφίσητε, κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος νὰ μὴ ἐπιδέχηται καταδολιεύσεις. (Γίνονται εἶτα δεκτὰ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου, ὡς καὶ τὸ σύνολον).

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ παραμονῆς εἰς τὰς θέσεις τῶν ἐφέδρων ὑπαλλήλων δημοσίων ἢ δημοτικῶν ἢ τραπεζῶν κλτ. κατὰ τὴν παροῦσαν ἐπιστράτευσιν». Ὁ κ. Δημητρακόπουλος.

§162Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἤθελον νὰ παρατηρήσω, ὅτι καθ’ ὃν τρόπον ὑποβάλλεται τὸ νομοσχέδιον, δὲν εἶναι δυνατόν, ἢ τουλάχιστον, δὲν εἶναι πρακτικὸν νὰ συζητηθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς, χωρὶς νὰ καταστῇ αὕτη ἐνήμερος, χωρὶς αὕτη νὰ γνωρίζῃ τί ψηφίζει. Καλούμεθα νὰ ἐγκρίνωμεν μίαν κατάστασιν παρανόμως δημιουργηθεῖσαν, καὶ οὐχὶ μόνον τοῦτο, ἀλλὰ νὰ νομοθετήσωμεν καὶ διὰ τὸ ἐφεξῆς, χωρὶς νὰ γνωρίζωμεν τί ἐγκρίνομεν, παρὰ τὸν νόμον γενόμενον — ἐξ ἀνάγκης ὑποθέτω, χωρὶς νὰ γνωρίζωμεν ἀκόμη τί νομοθετοῦμεν διὰ τὸ μέλλον. Ὅπως προκύπτει ἐκ τοῦ νομοσχεδίου, ἐδημιουργήθη, παρὰ πάντα νόμον, καὶ δι’ ἁπλῆς διαταγῆς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, μία νέα κατάστασις στρατευσίμων ἀξιωματικῶν ἢ ὁπλιτῶν, οἱ ὁποῖοι ἀπηλλάγησαν τῶν στρατιωτικῶν ὑποχρεώσεων καὶ οἱ ὁποῖοι ἀσχολοῦνται εἰς τὰ ἴδια αὑτῶν ἔργα.

§163Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Τὴν εὗρον ἐγώ, ὡς Ὑπουργός, τὴν κατάστασιν αὐτήν.

§164Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν συνεχίσατε καὶ τὴν ἀνέχεσθε.

§165Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Σᾶς βεβαιῶ, ὅτι ὅλους αὐτοὺς θὰ τοὺς ἀνακαλέσω, ἐὰν δὲν ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, οὕτως ὥστε ἡ εὐθύνη, τήν ὁποίαν φέρω, νὰ ἀρθῇ.

§166Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν δὲν ψηφισθῇ, εἶναι περιττὸν νὰ εἴπητε, ὅτι θὰ τοὺς ἀνακαλέσητε. Ἀλλ’ ἐγὼ δὲν ἔχω τήν γνώμην αὐτήν· θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε δὲ νὰ διατυπώσω τὰς ἀντιλήψεις μου. Ἀναχωρῶ ἀπὸ τῆς ἀρχῆς, ὅτι εἶναι πιθανώτατον, ὅτι θὰ παρουσιάσθησαν ἀνάγκαι ἀνυπέρβλητοι, καὶ ἵνα ἀνταποκριθῇ ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία εἰς τάς ἀνυπερβλήτους αὐτὰς ἀνάγκας, προέβη δι’ ἁπλῆς διαταγῆς, εἰς παράβασιν νόμου Ἴσως δὲ εἶναι ἐνδεχόμενον, παρὰ πᾶσαν τὴν οὐχὶ προσήκουσαν μορφὴν καὶ τήν οὐχὶ προσήκουσαν ἔκτασιν, τήν ὁποίαν ἔλαβε τὸ πρᾶγμα, νὰ ἀναγνωρισθῇ ἔν τινι μέτρῳ καὶ ὑπὸ τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας καὶ διὰ τὸ παρελθὸν ἴσως, καὶ διὰ τὸ ἐφεξῆς μέλλον. Δὲν πολεμῶ ἑπομένως τὴν ἀρχήν ὑπὸ ταύτην τήν ἔποψιν, ἀλλ’ ἔχω πάντα δισταγμὸν νὰ ἐγκρίνω καθ’ ὅλην τήν ἔκτασιν τὸ γενόμενον, ὡς μέχρι τοῦδε ἐγένετο, καὶ ὡς ζητεῖται νὰ νομοθετηθῇ καὶ διὰ τὸ μέλλον. Εἶναι ἀνάγκη ἡ Βουλὴ νὰ διατελῇ ἐν γνώσει τοῦ τί ψηφίζει, νὰ γνωρίζῃ ὅλα ἐκεῖνα τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα θὰ καταστήσωσιν αὐτήν ἐνήμερον μέχρι τίνος σημείου ἔφθασεν ἡ ἀνυπέρβλητος ἀνάγκη τῆς ἀπομακρύνσεως ἀπὸ τὸν κείμενον νόμον. Τὸ νομοσχέδιον ὁμιλεῖ περὶ ἐφέδρων ἀξιωματικῶν καὶ ὁπλιτῶν, ὑπαλλήλων τοῦ Δημοσίου, τῶν δήμων, ἰδιωτικῶν ἱδρυμάτων, ἐπιχειρήσεων κλπ. Θὰ ἦτο ἐνδεδειγμένον, θὰ ἦτο ἀναγκαῖον καὶ ἀπαραίτητον νὰ γνωρίζωμεν τὰς τάξεις καὶ τόν ἀριθμὸν αὐτῶν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, τῶν δημοτικῶν ὑπαλλήλων, τῶν ὑπαλλήλων τῶν ἰδιωτικῶν ἐπιχειρήσεων καὶ τῶν ἄλλων ἰδιωτῶν, οἱ ὁποῖοι ὑπῆρξαν ἐπὶ τοσοῦτον προνομιοῦχοι, εἴτε ἐξ ἀνάγκης, εἴτε ἐξ ἄλλης ἀντιλήψεως, ὥστε νὰ ἀπαλλαγῶσιν ἀπὸ τὴν στρατιωτικὴν ὑποχρέωσιν καὶ νὰ ἀποτελέσωσι μίαν προνομιοῦχον τάξιν ἀνθρώπων ἀσχολουμένων εἰς τὰ ἴδια αὑτῶν ἔργα, καθ’ ὃν χρόνον οἱ ἄλλοι πάντες ὑφίστανται ὅλα τὰ δεινὰ τῆς ἐκστρατείας.

§167Β. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Εὐθὺς ἀπὸ τῆς ὑποβολῆς τοῦ νομοσχεδίου εἶχον ὑποβάλει ἐρώτημα εἰς τοὺς τρεῖς Ὑπουργοὺς τῶν Ἐσωτερικῶν, Οἰκονομικῶν καὶ Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, νὰ πληροφορήσωσι τὴν Βουλήν, πόσοι ἐκ τῶν ὑπηρετούντων εἰς τὰ Ὑπουργεῖα, ὄχι μόνον εἰς τὰ κέντρα, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰς ἔξω ὑπηρεσίας, εἶναι στρατεύσιμοι καὶ πόσοι ἐκ τούτων τῶν στρατευσίμων παρέμειναν εἰς τὰς θέσεις των. Δυστυχῶς, μόνον τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἀπήντησε καὶ μόνον αὐτὸ περιοριστικῶς διὰ τοὺς ὑπαλλήλους τοῦ κέντρου. Εἶναι ἀνάγκη νὰ δοθῶσιν αἱ πληροφορίαι αὗται, διὰ νὰ γνωρίζωμεν, τὶ πρόκειται νὰ ψηφίσωμεν.

§168Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπεβάλατε αἴτησιν, ἀφορῶσαν τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους. Βεβαίως, καὶ αὕτη εἶναι ἀναγκαία, ἵνα ἴδωμεν ποῖαι ἦσαν αἱ ἀντιλήψεις, αἱ ὁποῖαι ἐπεκράτησαν παρὰ τῇ Κυβερνήσει διὰ ταύτην ἢ δι’ ἐκείνην τὴν τάξιν μεταξὺ δημοσίων ὑπαλλήλων. Ἀλλὰ τὸ πρᾶγμα δὲν περιορίζεται μέχρι τοῦ σημείου τούτου. Τὸ νομοσχέδιον ὁμιλεῖ καὶ περὶ δημοτικῶν ὑπαλλήλων. Εἶναι ἀνάγκη ἑπομένως νὰ γνωρίζωμεν ἐκ τίνων δήμων καὶ τίνες ὑπάλληλοι ἦσαν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀπηλλάγησαν τῶν στρατιωτικῶν ὑποχρεώσεων, οἱ ὁποῖοι ἐκρίθησαν ἐπὶ τοσοῦτον ἀπαραίτητοι, ὥστε νὰ γίνῃ παράβασις νόμου, νὰ ἀπαλλαγῶσι τῶν στρατιωτικῶν ὑποχρεώσεων καὶ νὰ ἀσχολοῦνται εἰς τὰ ἴδια αὑτῶν ἔργα παρὰ τοῖς δήμοις αὐτοῖς. Ἀλλ’ ὑπάρχουσι καὶ ὑπάλληλοι ἰδιωτικῶν ἐπιχειρήσεων. Ἤκουσα δέ, ὅτι καὶ μεταλλευτικαὶ καὶ ἄλλαι ἐπιχειρήσεις ἔσχον τὸ εὐτύχημα νὰ ἐπιτύχωσιν, ὅπως αἱ ἰδιωτικαὶ ἐπιχειρήσεις κριθῶσιν ἀνώτεραι τῶν στρατιωτικῶν ὑποχρεώσεων καὶ τῶν στρατιωτικῶν ἀναγκῶν τοῦ Κράτους.

§169ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν ὑπάρχουσιν ἀπεσπασμένοι εἰς τὰς μεταλλευτικὰς ἐπιχειρήσεις.

§170Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Ὑπάρχουσιν.

§171Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δέον, λοιπόν, ἡ Βουλὴ νὰ καταστῇ ἐνήμερος οὐχὶ μόνον διὰ νὰ ἐξελεγχθῇ ἡ ὑπάρχουσα κατάστασις ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς λειτουργίας τοῦ Σώματος τούτου τῆς Βουλῆς, ὡς Σώματος πολιτικοῦ, ἵνα ἴδωμεν, ἄν ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία παρενόμησεν ἁπλῶς, περιορισθεῖσα εἰς ἀνυπερβλήτους ἀνάγκας καὶ χάριν τῆς ὑπηρεσίας, ἢ ἂν παρενόμησεν ἐξ ἄλλων ἀντιλήψεων, τὰς ὁποίας πιθανώτατα δὲν θέλει ἐπιδοκιμάσῃ ἡ Βουλή. Ἀλλ’ εἶναι ἀνάγκη καὶ ἐξ ἄλλης ἀπόψεως νὰ ἐξετάσωμεν τὸ πρᾶγμα. Καλούμεθα ἤδη νὰ νομοθετήσωμεν διὰ τὸ μέλλον, καλούμεθα νὰ ἱδρύσωμεν νόμον, δυνάμει τοῦ ὁποίου, ὡρισμέναι τάξεις ἀπαλλάσσονται τίποτε περισσότερον, τίποτε ὀλιγώτερον, τῶν στρατιωτικῶν ὑποχρεώσεων.

§172Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Κατὰ τὴν παροῦσαν περίστασιν.

§173Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως. Πρέπει τὸ ἔδαφος μέχρι τῶν ἐλαχίστων λεπτομερειῶν νὰ ἐξακριβωθῇ, ἵνα δυνηθῶμεν εὐσυνειδήτως νὰ ἐγκρίνωμεν τὰ γενόμενα καὶ νὰ νομοθετήσωμεν διὰ τὸ ἐφεξῆς. Δὲν παραλείπω νὰ εἴπω, ὅτι τὰ κοινολογούμενα καὶ τὰ γενόμενα, εἶναι τόσον τερατώδη, ὥστε τολμᾷ τις νὰ δώσῃ πίστιν εἰς αὐτά. Πληροφοροῦμαι, τοὐτέστιν, ὅτι πολλοὶ εὐποροῦντες εἰς τὰς ἐπαρχίας οὐδεμίαν ἔχοντες σχέσιν πρὸς τὴν δημοσιογραφίαν, ἐσκέφθησαν ἤδη νὰ γίνωσι δημοσιογράφοι καὶ ἐξέδωκαν φύλλα τινα ἐφημερίδος, ὅπως ἀπαλλαγῶσι τῆς στρατιωτικῆς ὑποχρεώσεως.

§174Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Ἑβδομαδιαίας;

§175Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν γνωρίζω. Ἀλλὰ καὶ αὐτὸς ὁ ἀριθμὸς τῶν ὑπαλλήλων Τραπεζῶν καὶ ἄλλων ἰδιωτικῶν ἐπιχειρήσεων, ὑπαλλήλων ἀποσπασθέντων καὶ ἀσχολουμένων εἰς τὰ ἴδια αὐτῶν ἔργα, ἔφθασεν εἰς ἑκατοντάδας ὁλοκλήρους. Τοῦτο δὲ δὲν ἔχει μόνον τὴν σημασίαν τῆς παρανομίας, ἡ ὁποία θὰ ἦτο ἀρκετή, ἵνα προσελκύσῃ τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς, δὲν ἔχει μόνον τὴν ἁπλῆν σημασίαν μιᾶς πολιτικῆς ἀπρεπείας, ἀναιρούσης τὴν ἀντίληψιν τὴν στοιχειώδη τῆς πολιτικῆς ἠθικῆς, ἡ ὁποία θὰ ἔπρεπεν ἐξ ἴσου νὰ προκαλέσῃ τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς, ὡς Σώματος πολιτικοῦ, ἀλλ’ ἔχει σημασίαν καὶ βαθυτέραν ἔτι. Διότι δὲν θὰ ἔλεγέ τις ὑπερβολήν, βεβαιῶν, ὅτι ἡ κατάστασις αὕτη παρατηρουμένη ὑπὸ τοῦ στρατεύματος, ὑπὸ τῶν ταλαιπωρουμένων ὑπὸ τὰς σημαίας ὁπλιτῶν, ἐνέσπειρεν εἰς αὐτοὺς τὴν ἀπογοήτευσιν, ἐνέσπειρε τὴν πικρίαν, διὰ τὰς γινομένας διακρίσεις, διὰ τὴν ἵδρυσιν προνομιούχου τάξεως, ἡ ὁποία χάρις εἰς τὴν εὐπορίαν αὐτῆς καὶ εἰς τὰ κομματικὰ μέσα, τὰ ὁποῖα διαθέτει, ὑπερέκαμψε τοῦ νόμου τὴν δύναμιν καὶ ἀπηλλάγη τοῦ φόρου τοῦ αἵματος. Χωρίς, ἑπομένως, νὰ κρίνω τι σήμερον ἐπὶ τοῦ πράγματος, ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχω τὰς ἀναγκαίας πληροφορίας, ἤθελον παρακαλέσῃ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν κατ’ ἀρχὴν ψήφισιν, ἀλλὰ νὰ ἀναβληθῇ καὶ αὕτη, νὰ προσαχθῶσιν αἱ καταστάσεις, διὰ νὰ εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ διαγνώσωμεν τίς ἡ ἀνάγκη νὰ κυρώσωμεν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐγένετο κατὰ παράβασιν τοῦ νόμου.

§176Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Εὐχαριστῶ τὸν κ. Βουλευτήν, διότι ἔθεσε καθ’ ὃν τρόπον ἔφερε τὸ ζήτημα. Αἱ συστάσεις καὶ παρατηρήσεις τοῦ κ. Βουλευτοῦ εἶναι ὀρθαὶ καὶ δίκαιαι καὶ ὡς τοιαύτας τὰς ἀποδέχομαι, εἶμαι δὲ πρόθυμος νὰ φέρω τὰς αἰτηθείσας πληροφορίας. Ἀληθῶς, εἰς ὅλας τὰς ὑπηρεσίας ἔχουσιν ἀποσπασθῆ, ἐπιτρέψατε δὲ νὰ ἀφήσω νὰ ἐννοηθῇ, ὅτι ἀπεσπάσθησαν καὶ εἰς ὑπηρεσίας, διὰ λόγους, τοὺς ὁποίους δὲν μοὶ ἐπιτρέπεται νὰ ἀναφέρω.

§177ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποίους;

§178Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Μοὶ ἐπεβλήθησαν, μάλιστα, μοὶ ἐπεβλήθησαν ὑπὸ τῶν ξένων καὶ ἠξίωσαν παρ’ ἐμοῦ, ὅπως ἀποσπάσω τοὺς διαφόρους ὑπαλλήλους. Ἐν τούτοις, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι θὰ προσαγάγω λίαν προσεχῶς τὰς πληροφορίας ταύτας καὶ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν θὰ ἀποφανθῇ ἡ Βουλή.

§179Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Παρατείνεται ὅμως ἡ ἀπομάκρυνσις ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ εὑρίσκωνται εἰς τὸ στράτευμα.

§180Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Δὲν δύναμαι νὰ ἀρνηθῶ τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Βουλήν, ἵνα ἐν ἐπιγνώσει τῶν λαβόντων χώραν ἀποφανθῇ. Ἐὰν θέλῃ ὅμως, δύναται νὰ τὸ ψηφίσῃ κατ’ ἀρχήν.

§181Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Χάριν τῆς ἀξιοπρεπείας τοῦ Σώματος, νὰ γνωρίζωμεν τί ψηφίζωμεν.

§182Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Εἶμαι σύμφωνος.

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. (Ἀναβάλλονται ἐπίσης τὸ 8ον καὶ 9ον)

§184ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ 10ον, αʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως Ν. Β. Διατάγματος τῆς 10 Νοεμβρίου 1915 «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου ΔΡΞΑʹ (4161) περὶ προσθέτου μισθοῦ ἀξιωματικῶν καὶ ἀνθυπασπιστῶν ἐν ἐπιστρατεύσει ὡς καὶ ἀξιωματικῶν κλπ. Β. Ναυτικοῦ». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§185ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ κατ’ ἀρχὴν συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 116 καὶ περὶ παροχῆς προθεσμιῶν πρὸς ὑποβολὴν αἰτήσεων κανονισμοῦ συντάξεως τραυματιῶν καὶ χηρῶν καὶ ὀρφανῶν τῶν πολέμων 1912–1913». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) (Ἀναβάλλονται τὸ 12ον, 13ον καὶ 14ον)

§186ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «Περὶ ἀπαλλαγῆς ἀπὸ τοῦ φόρου τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν τῆς χρήσεως 1915, λόγῳ βλάβης τῆς παραγωγῆς ἐκ θεομηνιῶν καὶ ἀπὸ τοῦ φόρου ἐπιτηδεύματος κλπ. ὡς καὶ περὶ βεβαιώσεως τῶν φόρων ἐπὶ τοῦ εἰσοδήματος καὶ ἐπὶ τῶν οἰκοδομῶν τῆς χρήσεως 1916». (Γίνεται δεκτόν)

§187ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις, ἵνα ἐπαναληφθῇ αὔριον ὥραν 5½ μ. μ. (Ὥρα 9.10′ μ. μ.)