1916.03.24

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ ΛΘʹ.

ΤΗΣ 24 ΜΑΡΤΙΟΥ 1916

Προεδρία Ἀντιπροέδρου κ. Ι. Δελλίου.

(Ὥρα 6 μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. (Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως). Ὑπάρχει ἀντίρρησις ἐπὶ τῶν πρακτικῶν;

§2Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὴν τελευταίως ψηφισθεῖσαν πρότασιν νόμου, ἐγὼ ἀντετάχθην. Παρακαλῶ νὰ παραληφθῶσιν ἐκ τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν αἱ ἀντιρρήσεις μου καὶ νὰ τεθῶσιν εἰς τὰ ἐπίσημα πρακτικά.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§4Ι. ΛΕΒΕΝΤΗΣ. Ὅταν ὑπεβλήθη τὸ νομοσχέδιον «περὶ συμπληρώσεως τῶν διατάξεων τοῦ νόμου περὶ λιμενικῶν ἀρχῶν», οἱ Βουλευταὶ Σάμου ὑπεβάλαμεν μίαν τροπολογίαν καὶ ἐζητήσαμεν ἵνα τὰ δικαιώματα ἐκεῖνα, τὰ παραχωρηθέντα εἰς τοὺς πολιτικοὺς λιμενάρχας τῆς Κρήτης, παραχωρηθῶσι καὶ εἰς τοὺς τῆς Σάμου. Κατὰ τὴν πρώτην, λοιπόν, κατ’ ἄρθρον συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, εἴπομεν, ὅτι αἱ τροπολογίαι αὗται θὰ συζητηθῶσι καὶ θὰ ψηφισθῶσιν εἰς τὴν βʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου, καὶ παρὰ προσδοκίαν, βλέπομεν, ὅτι ἡ τροπολογία δὲν ἀνεγράφη εἰς τὰ πρακτικά, ἐνῷ ἐψηφίσθη, διότι, ἄλλως τε, δὲν λέγουσιν, οὔτε ὅτι ἡ τροπολογία αὕτη, τὴν ὁποίαν ἡμεῖς ὑπεβάλαμεν, ἀπερρίφθη. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ἐγένετο δεκτή, καὶ ἀφοῦ ἐγένετο δεκτή, παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον, νὰ διορθώσῃ τὸ μέρος αὐτό, προσθέτων μάλιστα τὴν φράσιν, ὅτι ἐγένετο παραδεκτὴ καὶ ἡ τροπολογία, ἡ ὑποβληθεῖσα ἐκ μέρους ἐμοῦ.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχω τὴν ἀντίληψιν, ἄν ἐγένετο δεκτή, καθ’ ὅσον δὲν ἤμην ἐν τῇ ἕδρᾳ ἐκείνην τὴν ὥραν. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ περιμένητε νὰ ἔλθῃ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργός.

§6Ι. ΛΕΒΕΝΤΗΣ. Πολὺ καλά.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τὰ λοιπὰ τὰ πρακτικὰ ἐπικυροῦνται. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Ὁ ἐξ Ἀθηνῶν Μιχ. Κόρακας, ξενοδόχος, παρακαλεῖ, ὅπως ἀποζημιωθῇ διὰ τὸ ἐπιταχθὲν Ξενοδοχεῖόν του «Ἡ Κνωσσός», παρὰ τὸ Δημοτικὸν Θέατρον. Οἱ ἐκ Σπάρτης ἰδιοκτῆται χανίων παρακαλοῦσιν, ὅπως πληρωθῶσι τὸ ἀντίτιμον τοῦ ἐπιταχθέντος σανοῦ των. Ὁ Πρόεδρος τοῦ Ὁμίλου Ἐργοληπτῶν Κρήτης παρακαλεῖ, ὅπως ληφθῇ πρόνοια διὰ τὰ ἔργα τῆς συγκοινωνίας. Ὁ Πρόεδρος τῶν Σωματείων Σάμου καταγγέλλει τὸν Νομάρχην καὶ ἄλλους διοικητικοὺς ὑπαλλήλους, ὡς ἐπιδεικνύοντας ἀνάρμοστον συμπεριφοράν. Οἱ κάτοικοι Ἀλωναρίου τῆς Εὐβοίας παρακαλοῦσιν, ὅπως συμπληρωθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν διδασκάλων τοῦ σχολείου των. Ὁ Πρόεδρος τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου Σάμου διαμαρτύρεται κατὰ τοῦ Νομάρχου καὶ ἄλλων δημοσίων ὑπαλλήλων, τῶν ὁποίων ἡ διαγωγὴ ἔχει ἐξέλθῃ τῶν ὁρίων τῆς κοσμιότητος. Ὁ ἐξ Αἰκατερίνης Γ. Μαντζαρόπουλος παρακαλεῖ, ὅπως ληφθῇ πρόνοια καὶ καταδιωχθῇ ἀγέλη λύκων, λυμαίνουσα τὸ χωρίον. Τὸ Κοινοτικὸν Συμβούλιον Φλώκας ζητεῖ τὴν ἀποστολὴν θείου καὶ θειϊκοῦ χαλκοῦ. Τὸ Κοινοτικὸν Συμβούλιον Θείσσας τῆς Μεσσηνίας ζητεῖ, ὅπως ληφθῇ πρόνοια διὰ τὴν καλλιέργειαν τοῦ καπνοταμβάκου. Ὁ ἐκ Λαρίσσης Α. Νικολαΐδης παρακαλεῖ, ὅπως ληφθῇ πρόνοια διὰ τοὺς ἐπιστράτους διδάκτορας τῆς Νομικῆς. Αἱ Ἠπειρωτικαὶ Κοινότητες παρακαλοῦσιν, ὅπως καταργηθῇ ὁ φόρος τῆς δεκάτης. Ὁ ἐκ Πειραιῶς Δημ. Λαγουρίδης ζητεῖ τὴν ἀκύρωσιν τῶν ἐξετάσεων ὑποκελευστῶν μηχανικῶν βʹ τάξεως, διὰ τὸν βαθμὸν ὑποκελευστῶν μηχανικῶν αʹ τάξεως. Ὁ ἐν ταῖς φυλακαῖς Ἄρτης κρατούμενος κατάδικος Ι. Ἀρβανίτης καταγγέλλει τὸν ἀστυνόμον Ἄρτης Παπαοικονόμου, ὡς βιαιοπραγήσαντα κατ’ αὐτοῦ. Ἡ Κοινότης Ἀρμενίου τῆς Μεσσηνίας ζητεῖ τὴν ἀποστολὴν θείου καὶ θειϊκοῦ χαλκοῦ. Ὁ Βουλευτὴς κ. Γ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΣ ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καλλιεργείας ἁλυκῶν». Οἱ Ὑπουργοὶ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν καὶ τῶν Στρατιωτικῶν κ. κ. Π. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ καὶ Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙ-ΤΣΑΣ ὑποβάλλουσι τροπολογίας ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συντάξεων τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς καὶ τῆς θαλάσσης καὶ τῶν ὁπλιτῶν τραυματιῶν τοῦ πολέμου, ὡς καὶ τῶν οἰκογενειῶν αὐτῶν». Οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ, Ν. ΒΕΛΕΝ-ΤΖΑΣ καὶ Ι. ΓΚΡΙΖΑΣ ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τῶν κατὰ τὴν ἐκστρατείαν 1912– 1913 καὶ τὰς ἐπιχειρήσεις τῆς Βορ. Ἠπείρου προσενεγκόντων ὑπηρεσίας μὴ ἀμειφθείσας ὑπαξιωματικῶν». Οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Σ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ, Σ. ΔΕΛΗ-ΓΙΑΝΝΗΣ καὶ Ι. ΠΟΛΥΓΕΝΗΣ ὑποβάλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συντάξεων τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς καὶ θαλάσσης». Οἱ Βουλευταὶ κ. κ. ΗΛ. ΜΠΑΣΔΕΚΗΣ, ΧΡ. ΚΑΡΑΣ,

Σ. ΧΑΤΖΗΓΑΚΗΣ, Γ. ΡΑΔΙΝΟΣ. Κ. ΤΕΡΤΙΠΗΣ, Ν.

ΓΚΙΟΥΛΕΚΑΣ, Γ. ΤΣΙΜΑΣ, Κ. ΖΑΟΥΣΗΣ καὶ Ι. ΒΡΥ-ΩΝΗΣ κλπ. ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τῶν κατὰ τὴν ἐκστρατείαν 1912–1913 καὶ τὰς ἐπιχειρήσεις τῆς Β. Ἠπείρου προσενεγκόντων ὑπηρεσίας μὴ ἀμειφθείσας ὑπαξιωματικῶν». Οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Σ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ, Ν. ΚΑ-ΝΑΡΗΣ, Λ. ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ καὶ Σ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ 6ου ἄρθρου τοῦ 372 νόμου «περὶ συστάσεως τοῦ σώματος ἐλέγχου τῆς οἰκονομικῆς ὑπηρεσίας τοῦ στρατοῦ».

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γεράκης πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§9Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, καὶ κ. Βουλευταί, ἀπειλούμεθα ἀπὸ μέγαν καὶ σπουδαῖον κίνδυνον, τὰ προληπτικὰ δὲ μέσα αὐτοῦ, ἔχει αὐτὴ ἡ Κυβέρνησις. Ὡς ἐκ τούτου παρακαλῶ καὶ ἱκετεύω τὴν Βουλήν, ὅπως προταχθῇ ἡ ὑπ’ ἀριθ. 157 αἴτησις τῶν κατοίκων Γαργαλιάνων, διὰ τῆς ὁποίας ὑποδεικνύουσιν ἀκριβῶς ἐκεῖνα τὰ μέσα, διὰ τῶν ὁποίων θὰ διαφύγωμεν ἄφευκτον κίνδυνον θανάτου. Ὁ δὲ κίνδυνος εἶναι ἀκριβῶς τῶν σταφιδικῶν ἐπαρχιῶν, διότι μέχρι σήμερον δὲν ἀπεστάλη οὔτε θεῖον, οὔτε θειϊκὸς χαλκός.

§10Χ. ΠΩΛΟΓΕΩΡΓΗΣ. Ὑπάρχει θειϊκὸς χαλκός;

§11Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Ὑπάρχει καὶ ὑπάρχει καὶ θεῖον.

§12Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ἐὰν ἡ Βουλὴ θέλῃ νὰ προταχθῇ ἡ σχετικὴ συζήτησις, ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει καμμίαν ἀντίρρησιν, ἀλλὰ νὰ ἀναμείνουν οἱ ἀξιότιμοι Συνάδελφοι νὰ ἔλθῃ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργός.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχω τὴν ἐντολήν, Κύριοι Βουλευταί, νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τὸ προσεχὲς Σάββατον θὰ κάμῃ τὰς δηλώσεις του, σχετικῶς μὲ τὸ ζήτημα αὐτό.

§14Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Θὰ εἶναι ἀργά.

§15Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Εἶναι ἕνας μῆνας, ποὺ περιμένομεν νὰ ἔλθῃ ἡ συζήτησις.

§16Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Τὴν πρότασιν περὶ προτάξεως, δύνασθε νὰ τὴν ὑποβάλητε μετὰ 10 λεπτὰ τῆς ὥρας, ὅταν ἔλθῃ ὁ κ. Ὑπουργός.

§17Ι. ΤΡΑΓΑΝΟΣ. Σᾶς ἀναγγέλλω, ὅτι εἰς τὴν Χαλκιδικὴν πρόκειται νὰ μεταφερθοῦν 100.000 στρατοῦ Σερβικοῦ, ὁ ὁποῖος πάσχει ἀπὸ χολέραν. Μετὰ τὴν δεινὴν δοκιμασίαν, τὴν ὁποίαν ὑπέστη ἡ Θεσσαλονίκη ἐκ τῶν βομβῶν τῶν Γερμανικῶν ἀεροπλάνων, καὶ ὀβίδων τοῦ Συμμαχικοῦ στόλου, τῆς ὁποίας τὰ θύματα θρηνοῦμεν ἤδη, πρόκειται νέον βαρὺ καὶ καίριον πλῆγμα νὰ κατανεχθῇ κατὰ τοῦ δυστυχοῦς ἐκείνου τόπου. Πρόκειται νὰ μεταφερθῶσιν εἰς Χαλκιδικὴν διὰ Θεσσαλονίκης 100 χιλιάδες Σερβικοῦ στρατοῦ, πάσχοντος ἐκ χολέρας. Δεδομένου, ὅτι ἐντὸς τῆς Χαλκιδικῆς σήμερον εἶναι καταυλισμέναι πλέον τῶν τεσσαράκοντα χιλιάδων στρατοῦ συμμαχικοῦ, συνάγεται, ὅτι ὁ στρατός, τὸν ὁποῖον πρόκειται ἐντὸς ὀλίγου νὰ φιλοξενήσῃ ἡ Χαλκιδική, θὰ ἀνέρχεται εἰς τὸ ὑπερδιπλάσιον ποσὸν τοῦ ὅλου πληθυσμοῦ τῆς Χαλκιδικῆς, οὐχὶ δὲ κατανεμημένος κατ’ ἀναλογίαν εἰς ὅλην αὐτῆς τὴν ἔκτασιν, ἀλλ’ εἰς τὸ τέταρτον ἢ πέμπτον. Δύνασθε, λοιπόν, νὰ φαντασθῆτε, ὁπόσος συνωστισμός, θὰ γίνῃ ἐκεῖ καὶ ποία κατάστασις θὰ δημιουργηθῇ ἐκ τῆς συγκεντρώσεως τοσούτου πληθυσμοῦ καὶ στρατοῦ. Δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία, ὅτι ὁ στρατὸς οὗτος, ὁ μεμολυσμένος ἐκ χολέρας, μεταφερόμενος εἰς τὴν Χαλκιδικήν, θὰ μεταφέρῃ ἐξάπαντος καὶ τὴν βροτολοιγὸν αὐτὴν νόσον. Ὑπῆρξα, Κύριοι, αὐτόπτης μάρτυς, πρὸ μηνός, δύο λόχων Σερβικοῦ στρατοῦ, βαδιζόντων ἐκ Θεσσαλονίκης πρὸς τὰ Βοδενά. Οἱ δυστυχεῖς ἐκεῖνοι ἄνδρες, καταπεπονημένοι, ἐξηντλημένοι τελείως, ὁμοίαζον φάσματα μᾶλλον, ἢ ἄνθρωποι. Ἀλλ’ ἀφοῦ καὶ εἰς αὐτὰ τὰ κτήνη δὲν ἐπιτρέπεται ὑπὸ τοῦ κοινοῦ δικαίου νὰ συναγελάζωνται καὶ ἔρχωνται εἰς ἐπαφὴν μετὰ τῶν ὑγιῶν, εἰς κατωτέραν κλίμακα μᾶς ὑποβιβάζουν οἱ πεπολιτισμένοι λαοὶ ἀπὸ τὰ κτήνη, καταδικάζοντες ἡμᾶς νὰ συζῶμεν μετὰ τῶν χολεροβλήτων; Ἐξέλιπε, λοιπόν, ὁ ἀνθρωπισμὸς καὶ ἡ φιλανθρωπία, ἐξέλιπε καὶ θεῖον καὶ ἀνθρώπινον δίκαιον; Ἔχω ἐντολὴν ἐκ μέρους τῶν συνεπαρχιωτῶν μου, νὰ ρίψω φωνὴν ἐντόνου διαμαρτυρίας ἐνώπιον τῆς Ἑλληνικῆς Βουλῆς καὶ νὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν ἀντίληψιν αὐτῆς, νὰ παρακαλέσω δὲ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ κάμῃ ἐκεῖνα τὰ διαβήματα, τὰ ὁποῖα αὐτὸς γνωρίζει, ὅτι εἶναι ἐνδεδειγμένα, ὡς δεῖ καὶ ὅπου δεῖ, ἵνα ἀπαλλάξῃ τὸν τόπον ἐκεῖνον τοῦ μιάσματος καὶ τῆς τελείας καταστροφῆς. Δὲν θὰ ἦτο δὲ ἄτοπον πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον καὶ ἕτεροι Συνάδελφοι ἐτόνισαν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, νὰ διαμαρτυρηθῇ ἡ Βουλὴ τῶν Ἑλλήνων πρὸς τοὺς πεπολιτισμένους λαοὺς τῆς γῆς καὶ νὰ κάμῃ ἔκκλησιν πρὸς τὰ φιλάνθρωπα αἰσθήματα. Ἄλλως νὰ ἐγίνετο σκέψις νὰ ἐξευρίσκοντο τὰ μέσα ἐκεῖνα, δι’ ὧν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ζητήσωμεν ἀπὸ τὰς δύο ἐμπολέμους ὁμάδας νὰ διατελῶσιν εὐμενέστερον πρὸς τοὺς ἀμάχους ἐκείνους πληθυσμούς, ὁπουδήποτε καὶ ἄν εὑρίσκωνται οὗτοι, εἴτε ὑπὸ τὰ ἀεροπλάνα των, εἴτε πλησίον τῶν στόλων των, εἴτε παρὰ τὰ στρατόπεδά των, εἴτε ἐντὸς τῆς πολεμικῆς ζώνης, νὰ ἐπιτρέψουν εἰς τοὺς ἀμάχους πληθυσμοὺς τούτους νὰ χαίρωσιν ἄσυλον ἐν αὐτῇ τῇ ἀσύλῳ των. Ἄν εὑρισκώμεθα, κ. Βουλευταί, πρὸ τοῦ σκληροῦ διλήμματος, νὰ ἐκλέξωμεν ἕνα ἐκ τῶν δύο θανάτων, τὸν ἐκ τῶν ὀβίδων ἢ τὸν ἐκ τῆς χολέρας, πάντως θὰ ἐπροτιμῶμεν τὸν πρῶτον, τὸν ἀκαριαῖον, ἀντὶ τοῦ δευτέρου, τοῦ ἀποτροπαίου καὶ ὀδυνηροῦ, τοῦ σπείροντος κατὰ τὴν διάβασίν του, τὴν παγερὰν νέκρωσιν, τὴν ἐρήμωσιν, τὴν τελείαν καταστροφήν. Ἀλλ’ εἴτε διὰ τοῦ ἑνὸς θανάτου, εἴτε διὰ τοῦ ἑτέρου καταδικασθῶμεν, ἐκεῖνον, ὅμως, τὸν ἄλλον θάνατον, τόν ἐξ αὐτοκτονίας, τοὐτέστι, τὴν αὐτοκτονίαν τοῦ Ἔθνους μας, οὐδαμῶς θὰ δεχθῶμεν, οὐδέποτε, οὔτε ἡμεῖς, οὔτε ἡ λοιπὴ Ἑλλὰς σύμπασα.

§18ΣΤ. ΣΚΟΥΛΟΥΔΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ πόνος τοῦ προλαλήσαντος εἶναι λίαν δεδικαιολογημένος, παρακαλῶ, ὅμως, τὴν Βουλὴν νὰ πιστεύσῃ, ὅτι ὅσα διαβήματα ἐπεβάλλοντο εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ κάμῃ, ὅσῃ αὐτῇ δύναμις, ἐγένοντο, ἐλπίζω δὲ εἰς μίαν τῶν προσεχῶν συνεδριάσεων νὰ δυνηθῇ ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀνακοινώσῃ τὰ ἀποτελέσματα τῶν διαβημάτων της. Πλείονα δὲν δύναμαι σήμερον νὰ εἴπω.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἀναφορῶν Ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Βονίτσης τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Λαμπρακάκης.

§20Ε. ΛΑΜΠΡΑΚΑΚΗΣ. Μίαν παράκλησιν θὰ κάμω πρὸς τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, νὰ διαβιβάσῃ τὴν παράκλησίν μου εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, νὰ ἔρχηται ἐνωρίτερον εἰς τὴν Βουλήν...

§21Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Μετὰ δέκα λεπτὰ τῆς ὥρας, θὰ εἶναι ἐδῶ.

§22Ε. ΛΑΜΠΡΑΚΑΚΗΣ. Αἱ ἀναφοραὶ καὶ ἐρωτήσεις ἀνάγονται εἰς τὰ Ὑπουργεῖα, τὰ ὁποῖα διευθύνουσιν οἱ Ὑπουργοί. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει πρέπει νὰ εἶναι ἐδῶ, διότι πρόκειται περὶ σπουδαίων ζητημάτων. Παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ, κ. Πρόεδρε.

§23Ι. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΑΣ. Ἐπὶ ἑβδομάδας ἀναβάλλεται ἡ ἐν λόγῳ ἐρώτησις, διότι τὴν μίαν ἡμέραν λείπει ὁ εἷς Ὑπουργός, τὴν ἄλλην δὲ συμβαίνει ἄλλο τι!

§24Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ἐὰν νομίζητε, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀναβληθῇ ἐπὶ ἡμίσειαν ὥραν, ὅτε θὰ εἶναι ἐδῶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, δὲν ἔχετε, παρὰ νὰ λάβητε τὸν λόγον. Πρέπει νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψει, ὅτι περισπώμεθα καθ’ ἡμέραν ἀπὸ χίλια ζητήματα. Μόλις πρὸ ὀλίγου ἔληξε τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας ἠναγκάσθη πρὸς ἐπείγουσαν ὑπηρεσίαν νὰ μεταβῇ ἀλλαχοῦ. Ζητοῦμεν συγγνώμην διὰ τὴν ἀργοπορίαν ἀπὸ τὴν Βουλήν, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἐννοήσωσιν οἱ ἀξιότιμοι Συνάδελφοι, ὅτι εἶναι αὕτη ἐπιβεβλημένη.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς ἐξ ἀναβολῆς κατατάξεως, τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Γεράκης.

§26Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Ἀναβάλλεται, κ. Πρόεδρε. Δὲν εἶναι ἐδῶ ὁ κ. Ὑπουργός.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Μεθώνης τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Καράπαυλος.

§28Ι. ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ, κ. Πρόεδρε, διότι ἀπουσιάζει ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργός.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κρατουμένων εἰς τὰς φυλακὰς Αἰγίνης τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Λεβίδης.

§30Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Παρακαλῶ νὰ προηγηθῶσιν ἄλλοι ἀξιότιμοι Συνάδελφοι, διὰ νὰ ἔλθω κατόπιν ἐγώ, μετὰ δύο ἢ τρεῖς ἀναφοράς, εἰ δυνατόν.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Λυωνάκης.

§32Λ. ΛΥΩΝΑΚΗΣ. Δὲν ἔχω τίποτε νὰ εἴπω, εἰ μὴ θὰ παρακαλέσω νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης μὲ τὴν παράκλησιν, ὅπως μελετηθῇ ἐπισταμένως καὶ ἐξευρεθῇ τρόπος κατά τι ἱκανοποιῶν ὅσα ἐν αὐτῇ ἀναφέρονται δίκαια.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος ὁ κ. Λομβάρδος.

§34Κ. ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Τὰ αὐτὰ συνιστῶ.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βογιατζῆς.

§36Ι. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Καὶ ἐγὼ συνιστῶ τὰ αὐτά, κ. Πρόεδρε.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παλαιολόγος.

§38Α. ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΟΣ. Κατόπιν τῶν λεχθέντων, δὲν ἔχω ἄλλο τι νὰ προσθέσω, εἰ μὴ μόνον νὰ κάμω σύστασιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὅπως ὑποβάλῃ σχέδιον καὶ προνοήσῃ περὶ τῶν φυλακῶν, διότι εἶναι δικαιότατον νὰ δώσῃ ἀναστολὴν κατὰ τὸ ἓν τρίτον εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐξέτισαν τὴν ποινήν, εἰς τὴν ὁποίαν ὑπέπεσαν, ἔστω καὶ εἰς ἐγκληματικὴν πρᾶξιν.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γεράκης.

§40Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Μέχρι σήμερον τὰ ἀποτελέσματα τοῦ περὶ ἀναστολῆς ποινῶν νόμου ὑπῆρξαν ἐξαιρέτως λαμπρά. Ἑπομένως, παρακαλῶ καὶ ἐγώ, ὅπως ἐπεκταθῇ ὁ νόμος οὗτος καὶ εἰς τοὺς ἀτυχεῖς ἐκείνους καταδίκους, οἵτινες ἀποκλείονται τῶν εὐεργετημάτων αὐτοῦ. Ἀναγκάζομαι ὅμως νὰ ἐπιστήσω ἐπὶ τοῦ παρόντος τὴν προσοχὴν τοῦ κυρίου ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης κ. Ὑπουργοῦ, ὅπως διὰ τοὺς δυστυχεῖς ἐκείνους καταδίκους, οἱ ὁποῖοι δικαιοῦνται ἀναστολῆς τῆς ποινῆς, αἱ ὑποβαλλόμεναι αἰτήσεις πρὸς τὰς Εἰσαγγελικὰς ἀρχάς, λαμβάνωνται ὑπ’ ὄψει καὶ ἐπιλαμβάνωνται τούτων εὐθὺς ἀμέσως αἱ δ’ ἐφοριακαὶ ἐπιτροπαί, ὅπως τάχιστα ἀποφαίνωνται, ἂν οἱ αἰτοῦντες τυγχάνουσιν εὔποροι ἢ ἄποροι. Διότι γνωστὸν εἶναι, ὅτι, ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον, αὐτοὶ οἱ καταδεδικασμένοι ἀπὸ τὴν τύχην, εἰσὶν ἄποροι. Ὡς ἐκ τούτου, δὲν ἔχουσι τὰ χρηματικὰ μέσα, διὰ τῶν ὁποίων νὰ προστρέξωσιν ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων τῆς Πατρίδος των καὶ ὑποστηρίξωσι τὴν ἀναστολὴν τῆς ποινῆς των. Παρακαλῶ, ὅθεν, τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης, ὅπως ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν τῶν ἐφοριακῶν ἐπιτροπῶν, ἵνα μὴ κρατῶσιν ἐπ’ ἄπειρον τὰς αἰτήσεις τῶν δυστυχῶν αὐτῶν ἀνθρώπων.

§41Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Περὶ ἀναστολῆς;

§42Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Μάλιστα, περὶ ἀναστολῆς. Οἱ νομάρχαι τὰς κρατοῦν ἐπὶ μῆνας.

§43Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον παρασκευάζεται, ὅπως ἐπεκταθῇ τὸ εὐεργέτημα τῆς ἀναστολῆς καὶ εἰς τοὺς μετὰ τὸ 1911 καταδικασθέντας. Ὑπῆρξαν δισταγμοί, διότι τὸ ζήτημα ἔχει δύο ὄψεις. Ἀναμφισβητήτως ἡ μία ὄψις δὲν δύναται, παρὰ νὰ ἐπιδράσῃ ἐπὶ τὴν συμπεριφορὰν καὶ τὸν χαρακτῆρα τῶν καταδίκων, διότι ἦτο μέτρον εὐεργετικόν, ἀφοῦ αὐτοὶ ἐκ τῆς καλῆς συμπεριφορᾶς των ἐλπίζουσιν, ὅτι εἶναι δυνατὸν κατὰ τὸ ¼ νὰ μειωθῇ ἡ ποινὴ αὐτῶν. Ἀλλ’ ἔχει καὶ ἑτέραν ὄψιν. Πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει μας, τὴν ἐντύπωσιν, ἡ ὁποία παράγεται ἐν τῇ Κοινωνίᾳ, ὅταν πρόκειται μάλιστα περὶ συντόμων ποινῶν, ἐκ τοῦ ὅτι ἡ σύντομος αὕτη ποινὴ ἤθελε μειωθῆ κατὰ τὸ τρίτον. Διὰ τοῦτο, διὰ τοῦ νέου νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον θὰ εἶμαι εἰς θέσιν νὰ ὑποβάλω τὴν προσεχῆ ἑβδομάδα, τίθενται τοιαῦται διατάξεις, ὥστε τὴν ἐντύπωσιν ἐκ τῆς ταχυτέρας ἐκ τῶν φυλακῶν, ἔστω καὶ ὑπὸ ὅρους, τῶν καταδίκων ἀπολύσεως, νὰ μειώσωμεν, λαμβάνεται δὲ ὑπ’ ὄψιν ἀκριβῶς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον παρετήρησεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κεφαλληνίας Βουλευτής, ὅτι οἱ πλεῖστοι ἐξ αὐτῶν τῶν καταδίκων, εἶναι ἄποροι, ὅτι ἑπομένως ἡ διαδικασία, ἡ πολυτελὴς καὶ ἡ δαπανηρὰ, τὴν ὁποίαν καθιστᾷ ὁ ἰσχύων νόμος νῦν, πρέπει νὰ μεταβληθῇ καὶ μεταβάλλεται κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε αὐτομάτως, συμπληρωθέντος τοῦ χρόνου, νὰ ἐπιλαμβάνηται ἀμέσως ἡ ἁρμοδία ἐπιτροπή, νὰ ἐξετάζῃ κατὰ πόσον συντρέχουσιν αἱ περιπτώσεις τῆς ἀναστολῆς καὶ νὰ προβαίνῃ εἰς τὴν ἀπόλυσιν.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ζητήματος τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Γιολδάσης.

§45Κ. ΓΙΟΛΔΑΣΗΣ. Κατόπιν τῶν δηλώσεων τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παραιτοῦμαι.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μαυρομμάτης, ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ πρότασιν νόμου «περὶ ἐλαιοπυρήνων».

§47Ε. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Νὰ ἀναβληθῇ, κ. Πρόεδρε.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γκανίλας, ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τῆς ἐπαρχίας Ἁγυιᾶς.

§49Γ. ΓΚΑΝΙΛΑΣ. Τὸ ἀντικείμενον, κ. Πρόεδρε, τῆς ἀναφορᾶς, ἀφορᾷ παράπονα τῶν κατοίκων τῆς ἐπαρχίας Ἁγυιᾶς πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν εἶναι παρών, φρονῶ ὅμως, ὅτι τὰ παράπονα τῶν κατοίκων Ἁγυιᾶς πρέπει νὰ διαβιβασθῶσιν. Οἱ κάτοικοι τῆς ἐπαρχίας Ἁγυιᾶς, παραπονοῦνται, διότι δὲν ἀποστέλλεται εἰς αὐτοὺς σῖτος καὶ ἀποστέλλονται μόνον ἄλευρα, αὐτὰ δὲ εἶναι κακῆς καὶ χειρίστης ποιότητος καὶ ἐπιβλαβεστάτης εἰς τὴν ὑγείαν τῶν κατοίκων, εἶναι δὲ ἄλλως καὶ ἀσύμφορον, διότι αὐτὰ πωλοῦνται πρὸς 80 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν, ἐνῷ, ἐὰν ἀποσταλῇ σῖτος εἰς τὴν ἐπαρχίαν Ἁγυιᾶς, θὰ πωληθῇ πρὸς 60 λεπτὰ, ἔχει δὲ ἡ Ἁγυιὰ ἀφθονίαν ἀλευρομύλων πρὸς ἄλεσιν καὶ δὲν ἔχει ἀνάγκην νὰ προμηθεύηται ἄλευρα. Εἶναι γνωστόν, Κύριοι, ὅτι οἱ ἀλευροβιομήχανοι ἐδημιούργησαν ἀπὸ τῆς λήξεως τοῦ Ἑλληνοτουρκικοῦ πολέμου μέχρι σήμερον καταρράκτας χρυσοῦ καὶ διὰ τὰς κοινωνικὰς τάξεις δὲν λαμβάνεται οὐδεμία πρόνοια. Πρέπει νὰ ἀνακουφίσωμεν τὸν πενόμενον πληθυσμόν, ὁ ὁποῖος δύναται νὰ ἀγοράσῃ πρὸς 60 λεπτὰ καὶ ὄχι νὰ προμηθεύηται τὰ ἄλευρα πρὸς 80 λεπτά. Εἰς αὐτὴν τὴν περίστασιν μάλιστα τὰ παιδιὰ των εἶναι εἰς τὸ στράτευμα καὶ ὁ γεωργικὸς πληθυσμὸς πάσχει, ὡς καὶ ὅλων τῶν ἐπαρχιῶν. Πιστεύω, ὅτι δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἀντίρρησις ἐκ μέρους τῶν κ. κ. Συναδέλφων...

§50ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§51Γ. ΓΚΑΝΙΛΑΣ. Ἐὰν ἠθέλετε, θὰ σᾶς ἐδείκνυον προϋπολογισμόν, διὰ νὰ ἴδητε τί στοιχίζει τὸ σιτάρι. Λαμβάνουν 100 ὀκάδας σίτου καὶ μεταποιουμένου τούτου εἰς ἄλευρον, ἔχομεν 92 ὀκάδας ἀλεύρων, τὰ ὁποῖα καὶ γευστικὰ εἶναι καὶ πεπτικά, καὶ δι’ ὧν παρασκευάζεται ἄρτος πολὺ καλλίτερος εἰς ποιότητα τοῦ ἤδη ἐκ τῶν ἀγοραζομένων ἀλεύρων παρὰ τῶν ἀλευροβιομηχάνων· δὲν εἶναι δὲ ὑπερβολὴ νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ὁ παρασκευαζόμενος ἄρτος ἐκ τῶν πωλουμένων παρὰ τῶν ἀλευροβιομηχάνων ἀλεύρων, τοῦ ὁποίου κάμνουσι χρῆσιν αἱ λαϊκαὶ καὶ ἐργατικαὶ τάξεις, εἶναι τοιοῦτος, ὥστε νὰ ὑπάρχῃ ἀνάγκη καθαρκτικῶν. Πρέπει καὶ ὑμεῖς, Κύριοι Συνάδελφοι, νὰ ἐπιδοκιμάζητε τοῦτο καὶ νὰ παρακαλέσητε νὰ ἀποσταλῇ σῖτος εἰς τὰς ἐπαρχίας σας, διὰ τὴν φτώχειαν.

§52ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἶναι γενικὴ γνώμη, κ. Πρόεδρε.

§53Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἔχει ἐγγραφῆ ἐπερώτησις ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Δολιανῶν τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Γάγαρης.

§55Γ. ΓΑΓΑΡΗΣ. Ἐπειδὴ ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργός, παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δερλερές ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν σμυριδορυκτῶν.

§57Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἀπουσιάζει, παρακαλῶ, ἑπομένως, νὰ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φλῶρος.

§59Π. ΦΛΩΡΟΣ. Νὰ ἀναβληθῇ, διότι ἀπουσιάζει ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργός.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καραντζίδης.

§61Δ. ΚΑΡΑΝΤΖΙΔΗΣ. Ἐπειδὴ ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργός, παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λεβίδης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν ἐν ταῖς φυλακαῖς Παλαμηδίου στρατιωτικῶν καταδίκων.

§63Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γιολδάσης.

§65Κ. ΓΙΟΛΔΑΣΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὴν αἴτησιν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον εἰς τὴν Βουλὴν οἱ στρατιωτικοὶ κατάδικοι οἱ εἰς τὰς φυλακὰς Παλαμηδίου κρατούμενοι. Αὐτοὶ οἱ κατάδικοι κατεδικάσθησαν κατὰ τὸν Φεβρουάριον τοῦ 1913 ἐπὶ λιποταξίᾳ, μετὰ πολλῶν πλείστων ἄλλων, καὶ ἐνῷ ἐξ αὐτῶν ἄλλοι μὲν κατώρθωσαν νὰ ἀπαλλαγῶσι διὰ τοῦ Ἀναθεωρητικοῦ Δικαστηρίου, ἄλλοι δὲ ἔλαβον Βασιλικὴν Χάριν καὶ ἐξῆλθον τῶν φυλακῶν, μόνον οἱ ἀναφερόμενοι πέντε ἢ ἕξ παρέμειναν καὶ παραμένουσιν εἰς τὰς φυλακάς, καταδικασθέντες δι’ αὐτὴν τὴν ἀφορμήν, δι’ ἣν καὶ ἐκεῖνοι, οἵτινες διὰ τοῦ ἀναθεωρητικοῦ δικαστηρίου, εἴτε διὰ Βασιλ. Χάριτος, ἐξῆλθον τῶν φυλακῶν. Παρακαλῶ θερμῶς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὴν αἴτησιν αὐτῶν, καὶ ἀφοῦ ἐξετάσῃ καὶ ζητήσῃ πληροφορίας, ἔχει ὑπ’ ὄψιν αὐτούς, ὅπως ἀπονείμῃ Β. Χάριν, διότι εἶναι ἄδικον νὰ παραμένωσιν εἰς τὰς φυλακὰς Παλαμηδίου, ἐνῷ οἱ ἄλλοι ἀπολαμβάνουσι τὸ φῶς τῆς ἡμέρας.

§66Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Νὰ ἀποσταλῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης ἡ ἀναφορά.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κυρίτσης ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Θωμᾶ Παναγιωτίδου.

§68Κ. ΤΕΡΤΙΠΗΣ. Ἡ ἀναφορά, τὴν ὁποίαν λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποστηρίξω, ἀφορᾷ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, τὸν ὁποῖον παρακαλῶ νὰ ἀκούσῃ εὐμενῶς, τῆς δικαίας αἰτήσεως τοῦ ἀναφερομένου καὶ ἐπεκτείνῃ μάλιστα ἐπὶ ὅλων τῶν ἐχόντων τὰ προσόντα τοῦ νόμου ὁπλιτῶν τῆς Β. Ἠπείρου τὸ αἰτούμενον διὰ τῆς ἀναφορᾶς ταύτης...

§69Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Ἀκούω.

§70Κ. ΚΥΡΙΤΣΗΣ. Ὁ Θωμᾶς Παναγιωτίδης, καταγόμενος ἀπὸ τὸ Λάμποβον τῆς Β. Ἠπείρου, ἔχει υἱὸν δημοδιδάσκαλον, πτυχιοῦχον τοῦ Διδασκαλείου Ἀθηνῶν, ὁ ὁποῖος ὑπηρέτησεν ὡς στρατιώτης κατὰ τὴν πρώτην κατοχὴν ὑπὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ τοῦ Ἑλληνικοῦ τούτου τμήματος. Ἐκλήθη ἡ ἡλικία του νὰ ὑπηρετήσῃ καὶ αὖθις καὶ ἅμα τῇ κηρύξει τῆς ἐπιστρατεύσεως, προσῆλθεν εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ καὶ ὑπηρετεῖ ἀπὸ τοῦ Σεπτεμβρίου π. ἔ. εἰς τὸ Σύνταγμα Ἀργυροκάστρου. Ὅταν δὲ ἐκλήθη καὶ ἐψηφίσθη τὸ Ν. Β. Διάταγμα περὶ ἱδρύσεως καὶ λειτουργίας εἰδικῶν ἐκπαιδευτικῶν οὐλαμῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν, παρουσιάσθη εἰς τὸ Σύνταγμα Ἀργυροκάστρου καὶ ἐζήτησε νὰ ἀπολαύσῃ τοῦ παρεχομένου ὑπὸ τοῦ ἐν λόγῳ Β. Διατάγματος δικαιώματος καὶ προνομίου, καθ’ ὃ κεκτημένος τὰ προσόντα τὰ ὑπ’ αὐτοῦ ὁριζόμενα, νὰ εἰσαχθῇ εἰς τὸν οἰκεῖον ἐκπαιδευτικὸν οὐλαμὸν τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν. Τὸ Σύνταγμά του, ὅμως, δὲν ἐπέτρεψεν εἰς αὐτὸν τοῦτο, ἑρμηνεῦον, ὅτι τὸ Β. Διάταγμα τοῦτο, τοῦ ὁποίου ζητεῖται ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν ἡ κύρωσις, διὰ τοῦ ὑποβληθέντος καὶ ἐκκρεμοῦς σχεδίου νόμου, δὲν ἀφορᾷ καὶ δὲν περιλαμβάνει καὶ τοὺς τῆς Β. Ἠπείρου ὁπλίτας. Ἐπειδὴ δὲ ἡ ἑρμηνεία αὕτη καὶ πρὸς τὸ γράμμα καὶ πρὸς τὸ πνεῦμα τοῦ εἰρημένου Νομ. Διατάγματος δὲν συνάδει, ἀλλὰ καὶ ἀντίκειται, καὶ δικαίως παραπονεῖται ὁ ἀναφερόμενος, ζητῶν τὴν ἐπανόρθωσιν τοῦ προσγιγνομένου εἰς τὸν υἱόν του ἀδικήματος, ἀποκλειομένου νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὸν εἰδικὸν ἐκπαιδευτικὸν οὐλαμὸν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν, παρακαλεῖται ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργός, ὅπως λάβῃ ὑπ’ ὄψει του τὴν ἀναφορὰν ταύτην καὶ μεριμνήσῃ περὶ τοῦ ἀντικειμένου αὐτῆς, διατάσσων τὸ Σύνταγμα Ἀργυροκάστρου νὰ εἰσαχθῇ εἰς τὸν ἐν λόγῳ ἐκπαιδευτικὸν οὐλαμὸν ὁ ἔχων τὰ προσόντα υἱὸς τοῦ ἀναφερομένου Θ. Παναγιωτίδης. Ἐξ ἀφορμῆς δὲ τῆς ἀναφορᾶς ταύτης, παρακαλεῖται ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργός, ἀφοῦ οἱ Βορειοηπειρῶται ἐξομοιοῦνται εἰς τὰ λοιπὰ βάρη καὶ τὰς στρατιωτικὰς ὑπηρεσίας πρὸς τοὺς ὁπλίτας τοῦ ὅλου Κράτους καὶ ἀποτελεῖ καὶ ἡ Β. Ἤπειρος, μάλιστα μετὰ τὸν ἀγῶνα αὐτῆς ὑπὲρ τῆς ἑνώσεως μετὰ τῆς μεγαλυνθείσης μητρός, μέρος αὐτῆς ἀναπόσπαστον, νὰ ἐπεκταθῇ καὶ εἰς τοὺς ὁπλίτας Βορειοηπειρώτας ἐν γένει, τοὺς ἔχοντας τὰ προσόντα, τὸ δικαίωμα τῆς εἰσαγωγῆς των εἰς τοὺς ἐκπαιδευτικοὺς οὐλαμοὺς ἐφέδρων ἀξιωματικῶν, ἀφοῦ ἐφαρμόζονται καὶ εἰς τὴν Βόρειον Ἤπειρον οἱ στρατιωτικοὶ νόμοι τοῦ Κράτους, καὶ οἱ Βορειοηπειρῶται ὑπηρετοῦσιν, ὅπως καὶ οἱ ἀδελφοί των τοῦ ὅλου Κράτους καὶ θὰ ἀγωνισθῶσι μετ’ αὐτῶν εἰς τοὺς κοινοὺς τῆς πατρίδος πολεμικοὺς ἀγῶνας.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κωλέττης.

§72Α. ΚΩΛΕΤΣΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὰ δίκαια παράπονα τοῦ ἀναφερομένου.

§73Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Μάλιστα.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς κεκανονισμένης ὥρας τῶν ἀναφορῶν, ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν Ἐρωτήσεων Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθμὸν 1 τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Γεράκης.

§75Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Κατ’ ἀπαίτησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, παρακαλῶ, νὰ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθμὸν 2 τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Γιαννουλᾶτος.

§77Ν. ΓΙΑΝΝΟΥΛΑΤΟΣ. Ἐζητήθησαν ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν πληροφορίαι.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθμὸν 3 τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Λυωνάκης.

§79Λ. ΛΥΩΝΑΚΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, διάφοροι στρατιῶται, οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτησαν κατὰ τὸν πόλεμον καὶ προήχθησαν μέχρι τοῦ βαθμοῦ τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ, κατόπιν διαγωνισμοῦ προκηρυχθέντος, συνεπείᾳ Β. Διατάγματος, εἰσῆλθον εἰς τὴν τότε ὑφισταμένην σχολὴν τῶν ὑπαξιωματικῶν, εἰς ἣν ἠκολούθησαν τὰ μαθήματα τῆς Αʹ τάξεως, ὑποστάντες εἰς τὸ τέλος τοῦ σχολικοῦ ἔτους τὰς ἐνιαυσίους ἐξετάσεις, ὑποβληθέντων τῶν σχετικῶν ἀποτελεσμάτων εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ ἐπέτυχον, δὲν γνωρίζω ἐὰν ὅλοι, ἀλλά, πάντως, τὸ πλεῖστον αὐτῶν. Καταργηθείσης τῆς Σχολῆς τῶν Ὑπαξιωματικῶν, ἐνῷ ἔδει νὰ ἐξακολουθήσωσι τὰς σπουδάς των, μεταφερόμενοι εἰς τὴν Σχολὴν τῶν Εὐελπίδων, συμφώνως τῇ δʹ παραγράφῳ τοῦ ἄρθρου 88 τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 344 νόμου, ὅπερ καὶ αὐτοὶ ἤθελον, ἵνα τύχωσι μεγαλειτέρας μορφώσεως, δὲν προσεκλήθησαν εἰς τὴν σχολὴν ταύτην, ἀλλὰ μετὰ πεντάμηνον προήχθησαν εἰς ἀνθυπολοχαγούς. Ἕως ἐδῶ, βεβαίως, δὲν θὰ εἶχον καὶ μέγα δίκαιον νὰ παραπονεθῶσιν, ἀλλὰ τώρα ἄρχεται τὸ τραγελαφικόν, τὸ ἀστεῖον δι’ ἓν Κράτος ὀργανωμένον. Τὸ τότε Ὑπουργεῖον, τοῦ ὁποίου δὲν προΐστατο ὁ νῦν Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, προήγαγεν αὐτούς, χωρὶς νὰ ἐκδώσῃ Διάταγμα, νὰ τοὺς κατατάξῃ εἰς τὸ στράτευμα, ὡς προέβλεπεν ὁ ὑπ’ ἀριθ. 269 τῆς 24 Μαρτίου 1914 νόμος. Καὶ ἔκτοτε, κ. Βουλευταί, παραμένουν, ὄντες καὶ μισθοδοτούμενοι ὡς ἀξιωματικοί, μὴ ὄντες ὅμως ἀξιωματικοί. Ἀπὸ τῆς προαγωγῆς δὲ αὐτῶν καὶ ἔκτοτε ἔχουσιν προαχθῆ ἕτεροι ἀρκετοί, ὑπερεξακόσιοι, οἱ ὁποῖοι, ὄντες κατεταγμένοι εἰς τὸ στράτευμα, ἀνεγράφησαν εἰς τὴν Ἐπετηρίδα εἰς τὸ δεξιόν, ἔχουν λάβῃ σειρὰν προαγωγῆς καὶ προσμετρᾶται ὁ χρόνος των, ἐνῷ οἱ ὡς εἴρηται ἀνθυπολοχαγοὶ — ἐπαναλαμβάνω — εἶναι ἀξιωματικοί, καὶ δὲν εἶναι. Διὰ τοῦτο ἐθεώρησα καλόν, ὅπως φέρω τὸ ζήτημα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅστις θὰ γνωρίζει, ὑποθέτω, τὸ ζήτημα τοῦτο, ὅπως σπεύσῃ καὶ τὸ διορθώσῃ, ἂν ὄχι χάριν αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων, ἀλλὰ χάριν τῆς ἀξιοπρεπείας τοῦ στρατεύματος, χάριν τῆς ἀξιοπρεπείας αὐτοῦ τοῦ Κράτους τὸ ὁποῖον παρουσιάζει αὐτὸ τὸ ἀστεῖον, νὰ ἔχῃ ἀξιωματικούς, βαθμοφόρους, μισθοδοτουμένους, χωρὶς νὰ εἶναι ἀξιωματικοί!

§80Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Κύριε Πρόεδρε, ἀληθῶς, αὐτά, τὰ ὁποῖα ὁ ἄρτι κατελθὼν τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς ἐξέθηκεν ἐνώπιον αὐτῆς, εἶναι ἀκριβῆ. Καὶ ἐγὼ παρετήρησα τὴν παράλειψιν, ταύτην, ὅτι ὑπάρχουν ἀξιωματικοί, ὑπηρετοῦντες ἐν τῷ στρατεύματι, χωρὶς νὰ εἶναι ἐγγεγραμμένοι δι’ οἰκείου Β. Διατάγματος. Τὴν παράλειψιν ταύτην ἔσπευσα, ὅσον τὸ ἐπ’ ἐμοί, νὰ ἐπανορθώσω, ὑποβαλὼν εἰς τὴν Βουλήν, ὅπου εὑρίσκεται ἤδη κατατεθειμένον, τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον.

§81Λ. ΛΥΩΝΑΚΗΣ. Σᾶς εὐχαριστῶ, κ. Ὑπουργέ, θὰ σᾶς παρακαλέσω ὅμως νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψει τὸν χρόνον, κατὰ τὸν ὁποῖον ὑπηρετοῦν, διὰ νὰ μὴ χάσουν τὴν σειράν των.

§82Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Τὸ ἠξεύρω, κ. Βουλευτά.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σισμάνης.

§84Π. ΣΙΣΜΑΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐρώτησίς μου ἀφορᾷ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, τὸν ὁποῖον παρακαλῶ νὰ προσέξῃ. Ἡ πόλις τῆς Ναυπάκτου, τὸ παρακείμενον αὐτῇ μικρὸν χωρίον, τὸ ὁποῖον φέρει καὶ τὸ ὡραῖον ὄνομα Ἀφροδίτη, κεῖται μεταξὺ δύο ρυάκων. Οἱ ρύακες αὐτοὶ ἀπὸ πενταετίας περίπου κατέστησαν ἐπικίνδυνοι, διότι ἐκ τῆς ροῆς τῶν ὑδάτων, μεταβάλλοντες ροῦν, καταστρέφουν μεγάλας ἐκτάσεις καλλιεργημένων γαιῶν, σταφιδαμπέλους, περιβόλια καὶ ἐπὶ τέλους εἰσώρμησαν καὶ εἰς τὸ μικρὸν τοῦτο χωρίον. Οἱ κάτοικοι τῶν μερῶν αὐτῶν, ἀνεφέρθησαν πρὸς τὴν Σὴν Κυβέρνησιν καὶ ἀπ’ εὐθείας καὶ δι’ ἀντιπροσώπων των. Δυστυχῶς, ὅμως, οὐδεμία προσοχὴ ἐδόθη καὶ οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ κινδυνεύουν ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν νὰ καταστραφοῦν. Νομίζω, ὅτι ἐπιβάλλεται καὶ διὰ λόγους φιλανθρωπίας ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, νὰ λάβῃ τὰ κατάλληλα μέτρα καὶ διατάξῃ ὅ,τι εἶναι δυνατόν, πρὸς ἀποτροπὴν τοῦ κινδύνου.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 4 ἐρωτήσεως τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Λυωνάκης.

§86Λ. ΛΥΩΝΑΚΗΣ. Ἀνέγνωσα εἴς τινα ἐφημερίδα, ἐκδιδομένην ἐν Ἀθήναις, εἰς σειράν φύλλων, κατηγορίας, ἀπευθυνομένας κατά τινος ἀξιωματικοῦ Δουζίνα, ἄν δὲν ἀπατῶμαι, ἀποτελοῦντος μέρος τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν. Ἐπειδὴ αἱ κατηγορίαι αὐταί, εἶναι βαρεῖαι, διότι πρόκειται περὶ παραλείψεως καθήκοντος καὶ περὶ μεροληψίας, ἠναγκάσθην νὰ ἐξετάσω εἰς τὴν ἀνάκρισιν, μὴ τυχὸν ἐδόθη καταγγελία ἐκ μέρους τοῦ ἀξιωματικοῦ, ὁ ὁποῖος ἐνυπογράφως εἰς σειρὰν φύλλων καταγγέλλεται. Ἀφοῦ εἶδον, ὅτι δὲν ἔχει δοθῆ τοιαύτη καταγγελία, ἐσκέφθην, ὅτι ἔπρεπε νὰ φέρω τὸ ζήτημα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἐὰν περιῆλθον εἰς γνῶσιν αὐτοῦ αἱ καταγγελίαι κατὰ τοῦ εἰρημένου ἀξιωματικοῦ, καὶ ἂν ἐνήργησε τὰ δέοντα. Διότι, ἄν μὲν ὁ ἀξιωματικὸς εἶναι ἀθῷος, εἶναι λυπηρὸν νὰ ἐκτίθηται ἀπέναντι τοῦ κόσμου καὶ πρέπει νὰ ἀνορθωθῇ ἡ προσβαλλομένη ὑπόληψις αὐτοῦ, ἐὰν δὲ πάλιν εἶναι ἔνοχος, νὰ τιμωρηθῇ πρὸς παραδειγματισμὸν καὶ ἱκανοποίησιν τοῦ ἀδικουμένου πολίτου.

§87Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Ἀνέγνωσα τὰ γραφέντα, περὶ ὧν ἐποιήσατο λόγον ὁ κ. Βουλευτὴς καὶ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ἐξεπλάγην. Πρέπει νὰ δηλώσω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ὁ περὶ οὗ πρόκειται ἀξιωματικὸς εἶναι διαχειριστὴς τῶν γραφικῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν. Ὡς ἐδημοσιεύθησαν τὰ κατ’ αὐτοῦ, ἐκλήθη οὗτος καί μοι ἐδήλωσεν, ὅτι ὁ γράφων κατ’ αὐτοῦ εἶχε παραδόσεις εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, καὶ ἐπειδὴ πρὸ καιροῦ δὲν εἶχε λάβει ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐδικαιοῦτο νὰ λάβῃ, ἐνόμισεν, ὅτι ἐξ ὑπαιτιότητος τοῦ ἀξιωματικοῦ τούτου ἐστερεῖτο τῶν δικαιωμάτων αὐτοῦ. Καθ’ ἅ ἐβεβαιώθην, τὸ πρᾶγμα δὲν ἔχει οὕτως· τὸ πρᾶγμα ἔχει ὡς ἑξῆς: ὁ περὶ οὗ πρόκειται Μαντζεβελάκης εἶχε παραδώσει εἰς τὸ Ὑπουργεῖον εἴδη τινὰ γραφικῆς ὕλης, ἐπρόκειτο περὶ ἀμφισβητήσεως ποσοῦ τινος, ἐὰν παρεδόθη ἢ δὲν παρεδόθη τὸ ποσὸν τοῦτο, ὁ ἀξιωματικὸς ἀμφέβαλλεν, ἐὰν τὸ ποσὸν τούτο παρεδόθη ἀκριβῶς. Σᾶς ὁμολογῶ, ὅτι μετὰ τὴν πρόσκλησιν τοῦ ἀξιωματικοῦ καὶ τοῦ κ. Μαντζεβελάκη, ἐμφανισθέντων ἐνώπιον ἐμοῦ, ἐπείσθην, ὅτι ὑπῆρξε παράλειψις οὐχὶ ἐκ προθέσεως, οὐδ’ ἐξ ἀδιαφορίας, καὶ ἀπεδόθησαν ὅσα ὠφείλοντο εἰς τὸν κ. Μαντζεβελάκην.

§88Λ. ΛΥΩΝΑΚΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἤθελον νὰ διαλευκανθῇ τὸ ζήτημα, χάριν αὐτοῦ τοῦ ἀξιωματικοῦ· ἀλλὰ δὲν καταγγέλλεται μόνον διὰ τὸ ζήτημα αὐτό· καταγγέλλεται, ὅτι καί τινα ἄλλην παράλειψιν ἔκαμε, πρὸς ζημίαν τοῦ Δημοσίου, ὅτι ἀνεδέχθη ἐργολαβίαν καὶ ἐζημιώθη τὸ Δημόσιον χιλίας τόσας δραχμάς. Καὶ αὐτὸ τὸ ζήτημα, κυρίως, μὲ ἠνάγκασε νὰ φέρω τὸν λόγον, ὄχι τὰ προσωπικὰ μεταξὺ Δουζίνα καὶ Μαντζεβελάκη.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μοσχούλας ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 5 ἐρωτήσεως.

§90Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Κύριοι Βουλευταί, πρὸ ὀκτὼ ἢ ἐννέα ἐτῶν, τουτέστιν ἐπὶ τῆς ὑπουργίας τοῦ ἐξ Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας Βουλευτοῦ κ. Στάη, εἶχεν ἀναγραφῆ πίστωσις εἰς τὸν προϋπολογισμὸν 10.000 δρχ., ὅπως συντελεσθῇ ἡ σύνταξις λεξικοῦ τῆς Ἑλληνικῆς γλώσσης. Συνέστη ἐπιτροπή, ἀποτελουμένη, δὲν γνωρίζω, ἐκ τίνων προσώπων, διότι ἡ ἐρώτησίς μου δὲν ἀφορᾷ τὰ πρόσωπα, καὶ ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ἡ ἐπιτροπὴ ἐργάζεται μέχρι σήμερον πρὸς σύνταξιν λεξικοῦ τῆς Ἑλληνικῆς γλώσσης! Ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ κ. Βενιζέλου, ἡ πίστωσις τῶν δέκα χιλιάδων δραχμῶν, δὲν ἐθεωρήθη ἐπαρκὴς καὶ ἀνεγράφη πίστωσις δι’ ἑκατὸ χιλιάδας δραχμῶν, ὅπως συντελεσθῇ ἡ σύνταξις τοῦ λεξικοῦ, τοῦ περὶ οὗ ὁ λόγος. Εὑρισκόμεθα εἰς τὴν ἐποχὴν τῶν περισσευμάτων, φαίνεται, καὶ δὲν εἴχομεν ποῦ νὰ διαθέσωμεν τὸν ἱδρῶτα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ ἡ ἀπαρχῆς αὐτὴ πίστωσις τῶν δέκα χιλιάδων δραχμῶν, ἀνεβιβάσθη εἰς ἑκατὸ χιλιάδας ἐτησίως. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐργάζεται, ἀλλ’ ὡς λέγουσιν οἱ εἰδότες, ἐργάζεται ἐν κρυπτῷ καὶ παραβύστῳ· δὲν γνωρίζομεν μέχρι σήμερον ποία εἶναι ἡ ἐργασία, εἰς τὴν ὁποίαν προέβη ἡ ἐπιτροπή, γνωρίζω μόνον, Κύριοι Βουλευταί, ὅτι ἐδόθη τὸ δικαίωμα εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ταύτην νὰ διορίζῃ τμηματάρχας, γραμματεῖς, καὶ δὲν γνωρίζω ποίους ἄλλους, ὥστε νὰ κατορθωθῇ νὰ διατίθηται τὸ ποσὸν τῶν 100 χιλιάδων δραχμῶν ὑπὲρ τῶν ἀνθρώπων τῶν ἐργαζομένων πλησίον ταύτης. Ἐγὼ τὴν εἰκόνα δίδω, ἀφήνω τὰ συμπεράσματα νὰ τὰ κάμητε σεῖς, διότι φρονῶ, ὅτι τὸ ποσὸν τῶν δέκα χιλιάδων ἦτο πλέον ἢ ἐπαρκὲς δι’ ἀντιμισθίαν ὁποιωνδήποτε προσώπων καὶ ὁσονδήποτε σοφὰ καὶ ἂν εἶναι τὰ πρόσωπα ταῦτα, ἵνα κατορθώσωσι καὶ καθ’ ἣν ὑποχρέωσιν εἶχον ἀπέναντι τῆς Πατρίδος των, νὰ κατορθώσωσι νὰ φέρωσιν εἰς πέρας τὸ ἔργον αὐτό. Ἀλλ’ ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ τῆς δαπάνης ταύτης, τὸ ζήτημα θὰ ἀφίετο εἰς τὴν πρωτοβουλίαν τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἀποφασίσῃ, ἐὰν ἔπρεπε, εἰς τὰς παρούσας οἰκονομικὰς περιστάσεις, εἰς τὰς ὁποίας ἔφθασεν ὁ τόπος ἡμῶν, νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ κατάστασις αὐτή, νὰ ἐξακολουθήσῃ μία κατάστασις, ἡ ὁποία εἶναι ἀξία κατακρίσεως, οὐχὶ διὰ τὴν Κυβέρνησιν, βεβαίως, ἀλλὰ δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι τὴν ἀνέχονται σήμερον, οἱ ὁποῖοι ἐγένοντο τὸ ὄργανον, οὕτως εἰπεῖν, μιᾶς τοιαύτης σπατάλης τοῦ δημοσίου χρήματος. Δυστυχῶς, ὡς ἐπληροφορήθην παρὰ μελῶν αὐτῆς τῆς ἐπιτροπῆς, ἐκδίδεται περιοδικόν, καὶ τὸ περιοδικὸν τοῦτο ἔχει τὸν τίτλον «Ἀθηνᾶ». Ἦλθον παρ’ ἐμοὶ πρόσωπα, ἐκ τῶν κατεχόντων μεγάλας θέσεις ἐν τῇ Πολιτείᾳ καὶ ὅταν ἀνέγνωσαν τὴν ἐρώτησιν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον διὰ τοὺς ἀξιοτίμους κ. κ. Ὑπουργοὺς τῆς Ἐκπαιδεύσεως καὶ τῶν Οἰκονομικῶν, μὲ κατέστησαν κοινωνὸν τοῦ λεξιλογίου, τὸ ὁποῖον καταρτίζουσι καὶ τὸ ὁποῖον θὰ χρησιμεύσῃ ἴσως ὡς πηγή, ἵνα καταρτίσωσι τὸ λεξικὸν τῆς Ἑλληνικῆς γλώσσης. Σᾶς παρακαλῶ, Κύριοι Βουλευταί, νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἀναγνώσω ὀλίγας λέξεις ἐξ αὐτοῦ, ἵνα ἴδητε ἀπὸ ποίας λέξεις θὰ πλουτισθῇ τὸ Ἑλληνικὸν λεξικόν...

§91Σ. ΚΩΣΤΟΓΙΑΝΝΗΣ. Εἶναι ἄσχετον τὸ περιοδικὸν αὐτό, ὡς πρὸς τὴν ἐργασίαν τῆς ἐπιτροπῆς.

§92Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Γνωρίζω τοῦτο, κ. Βουλευτά, καὶ γνωρίζω, ὅτι τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα συγκροτοῦν τὴν ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία ἀσχολεῖται διὰ τὴν σύνταξιν τοῦ λεξικοῦ τῆς Ἑλληνικῆς γλώσσης, εἶναι καὶ οἱ ἐκδόται τοῦ περιοδικοῦ τούτου. Εἶπον δὲ ἐν ἀρχῇ τοῦ λόγου μου, ὅτι δὲν μὲ ἐνδιαφέρουσι τὰ πρόσωπα, διότι εἶναι ἐνδεχόμενον τὰ πρόσωπα νὰ εἶναι ἄξια σεβασμοῦ...

§93Γ. ΠΩΠ. Εἶναι ἡ «Ἀθηνᾶ» τῆς Ἀρχαιολογικῆς Ἑταιρείας;

§94Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Τῆς ἐπιστημονικῆς Ἑταιρείας.

§95Γ. ΠΩΠ. Συνέχεια τῆς ἐκδόσεως τοῦ ἀειμνήστου Κόντου;

§96Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Μάλιστα. Ὁ ὁποῖος ἀπεβίωσε πρὸ τεσσάρων ἢ πέντε ἐτῶν.

§97Σ. ΚΩΣΤΟΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν σημαίνει τίποτε· δύνανται νὰ συνεχίσωσι τὸ ἔργον του ἄλλοι.

§98Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Δὲν ἕπεται ὅμως, ὅτι αὐτοὶ θὰ ἀκολουθήσωσι τὸ ἔργον τοῦ μεγάλου φιλολόγου Κόντου.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Βουλευτά, παρῆλθεν ἡ κεκανονισμένη ὥρα.

§100ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἂς συνεχίσῃ, ἄς συνεχίσῃ.

§101Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Νομίζω, ὅτι ἔπρεπεν ὡς ἐπερώτησιν νὰ τὴν φέρητε, διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον καταπατεῖτε δικαιώματα ἄλλων.

§102Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Θὰ δώσω εἰς τοὺς κ. Ὑπουργοὺς κατ’ ἰδίαν λέξεις τινάς, διότι δὲν πρέπει νὰ ἀναγνωσθῶσι δημοσίᾳ...

§103ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δημοσίᾳ, δημοσίᾳ.

§104Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Δὲν πρέπει, διότι εἰς τὰ θεωρεῖα ὑπάρχουν καὶ κυρίαι. Ἀκούσατε λέξεις, αἱ ὁποῖαι περιλαμβάνονται εἰς τὸ περιοδικὸν «Ἀθηνᾶ» — καὶ ἐδῶ βλέπω ἓν ὄνομα τοῦ κ. Λορεντζάτου — «Τὰ ἰδιώματα ἐν τῷ Κεφαλληνιακῷ λαῷ», ὅπου φαίνεται, ὡς λέξις Ἑλληνικὴ τὸ «βρακοζώνη»...

§105Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Ὁ κ. Λορεντζᾶτος δὲν τὰ γράφει αὐτὰ διὰ νὰ ἀναγραφοῦν εἰς τὸ λεξικόν, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ ἐκδοθῇ, ἀλλὰ τὰ γράφει ἁπλῶς ὡς λέξεις, τὰς ὁποίας μετεχειρίζοντο ἄλλοτε, ἐπὶ Βενετοκρατίας, ἐν Κεφαλληνίᾳ. Ὥστε ἀδίκως θέλετε νὰ ἀποδοκιμάσητε ἕνα ἄνθρωπον, χωρὶς νὰ ἐξετάσητε.

§106Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Σᾶς εἶπον, ὅτι δὲν μὲ ἐνδιαφέρουν τὰ πρόσωπα, δὲν γνωρίζω ποῖος εἶναι ὁ κ. Λορεντζᾶτος. Ἐμὲ μὲ ἐνδιαφέρουν τὰ πράγματα.

§107Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Κύριε Πρόεδρε, εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπιτρέψητε καὶ εἰς τοὺς μὴ ἐγγεγραμμένους νὰ λάβωσι τὸν λόγον, δὲν θὰ τελειώσωμεν ποτέ, ἔχουν δὲ δίκαιον οἱ ἀγορεύοντες, διότι καταναλίσκεται ὁ χρόνος, οὐχὶ ὑπ’ αὐτῶν, ἀλλὰ παρὰ τῶν διακοπτόντων. Ἐὰν θέλῃ τις νὰ λάβῃ τὸν λόγον, ἀναγκαίως πρέπει νὰ ζητήσῃ μετ’ ἄλλων Συναδέλφων τὴν γενίκευσιν τῆς συζητήσεως, λέγω δὲ τοῦτο ὑπὲρ πάντων τῶν Βουλευτῶν, διότι ὅλοι ἐνδιαφέρονται, ἵνα ἴδωσι τὰς ἐρωτήσεις των διατυπουμένας ἐντεῦθεν. Ἐν περιπτώσει, κατὰ τὴν ὁποίαν καθεὶς λαμβάνει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτημάτων, ἐπὶ τῶν ὁποίων δὲν εἶναι ἐγγεγραμμένος, ἀναμφισβητήτως, θὰ φθάσωμεν εἰς τὸ ἀδιέξοδον, θὰ καταδαπανᾶται ὁ χρόνος καὶ θὰ παραπονοῦνται οἱ κ. Βουλευταί, ὅτι τὰ ἐρωτήματα δὲν τυγχάνουσιν ἀπαντήσεως. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ ἐφαρμόσητε τὸν Κανονισμὸν αὐστηρῶς.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρῆλθεν ἡ ὥρα, κ. Βουλευτά.

§109Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ὑπάρχει ἀπόφασις τῆς Βουλῆς, νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ πέντε λεπτά. Ἐὰν δὲν θέλετε, προκειμένου περὶ διαφυλάξεως τῆς γλώσσης καὶ τῆς θρησκείας, νὰ ὁμιλήσω, τότε ἐγὼ ἀφήνω τὸ βῆμα.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δύνασθε νὰ φέρητε ἐπερώτησιν. Τὸ ζήτημα εἶναι σοβαρόν.

§111Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Δὲν ἔχει οὐδεὶς ὄρεξιν νὰ ἀκούσῃ.

§112Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Δύνασθε νὰ ἐξέλθητε. Ἐφ’ ὅσον μοὶ ἔδωκε τὸ δικαίωμα ἡ Βουλή, δὲν ἐπιτρέπω εἰς οὐδένα νὰ μὲ διακόπτῃ.

§113Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἐπικαλοῦμαι τὸ Προεδρεῖον, νὰ ἐφαρμόσῃ τὸν Κανονισμόν.

§114Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Μοὶ ἔδωκεν ἡ Βουλὴ τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλήσω.

§115Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Δὲν ἔδωκεν οὐδὲν δικαίωμα. Ὄχι αὐθαιρέτως νὰ λαμβάνητε τὸν λόγον.

§116Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Δὲν κατέρχομαι ἐγὼ τοῦ βήματος καὶ ὅποιος θέλει, ἄς ἔλθῃ νὰ μὲ κατεβάσῃ.

§117Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Πρέπει νὰ μᾶς δώσητε καιρόν, ἵνα ἀπαντήσωμεν.

§118Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ἡ γλῶσσα καὶ ἡ θρησκεία, τὴν ὁποίαν προσεπάθησαν νὰ διαφθείρωσιν...

§119Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ὅταν ἠγωνίζοντο ἄλλοι, σεῖς ἐλλείπατε.

§120Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Δὲν εἶσθε σεῖς, ὁ μόνος, ὁ ὁποῖος ἠγωνίσθητε ἐδῶ μέσα. Εἶναι καὶ ἄλλοι πολλοί, ἔχοντες τὴν αὐτὴν φιλοπατρίαν. Ἴσως νὰ ἔχητε διάφορον τὴν ἀντίληψιν.

§121Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Νὰ ἐφαρμόσητε τὸν Κανονισμόν, κ. Πρόεδρε. Συζήτησις τοιαύτη δὲν δύναται νὰ ἐξακολουθήσῃ.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κάμνετε ἄλλοτε ἐπερώτησιν, κ. Βουλευτά.

§123Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Εἶναι προσωπικὴ ἡ ἐρώτησις. Διατὶ νὰ ἀδικήσωμεν ἕν πρόσωπον;

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε.

§125Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Κύριοι Βουλευταί, κατέρχομαι τοῦ βήματος. Θὰ παραδώσω εἰς τοὺς κ.κ. Ὑπουργοὺς τὸ περιοδικὸν τοῦτο, καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει του, ὅτι εἰς οἷον σημεῖον εὑρισκόμεθα, οἰκονομικῶς, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ δαπανᾷ τὸ Κράτος 100 χιλιάδας δραχμῶν, ἵνα λαμβάνωσι ταύτας ἄνθρωποι διαφθορεῖς τῆς γλώσσης. Πρέπει νὰ γνωρίζητε, κ. Ὑπουργέ τῆς Παιδείας, ὅτι οὔτε μία πεντάρα δὲν ἐπιτρέπεται νὰ δώσητε. Αὐτὴ εἶναι ἡ σύστασίς μου.

§126Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ σᾶς ἔδωκε τὸ δικαίωμα νὰ ἐξακολουθήσητε.

§127Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Θὰ τὸ φέρω ἄλλοτε τὸ ζήτημα, ὡς ἐπερώτησιν, κ. Συνάδελφε.

§128Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Κύριοι, σπανίως συνηθίζω νὰ ἀπασχολῶ τὴν Βουλὴν δι’ ἀγορεύσεων, τοὐλάχιστον, κατὰ τὴν ἐποχὴν ταύτην, σπανιώτατα δὲ νὰ ἀνέρχωμαι τὸ βῆμα τοῦτο καὶ μάλιστα δικαιοῦμαι νὰ ἐνθυμίσω, ὅτι κατὰ τὴν παροῦσαν Σύνοδον, πρώτην ταύτην φορὰν ἀνέρχομαι ἐπὶ τὸ βῆμα. Ἀλλὰ πράττω τοῦτο, διότι ἤκουσα ζητήματα, λίαν ἀσήμαντα, καταναλίσκοντα πολλὰς ὥρας τῆς αἰθούσης ταύτης, καὶ προκειμένου περὶ θέματος, ἔχοντος ὑψίστην ἐθνικὴν σημασίαν, ἐξεγείρεται ἡ ἀγανάκτησις τινῶν, ὑπολαμβανόντων, ὅτι πρόκειται περὶ προσωπικοῦ ζητήματος. Ὀφείλω, Κύριοι, νὰ δηλώσω, ὅτι οὔτε ὁ Συνάδελφός μου, οὔτε ἐγώ, ἐμπνεόμεθα ἐκ προσωπικῶν ἀφορμῶν, ἵνα ἀγορεύσωμεν ἐν τῷ προκειμένῳ θέματι!! Ἄπαγε!

§129Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν ἔχετε νὰ δώσητε λόγον εἰς οὐδένα.

§130Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ὀφείλω νὰ δηλώσω, ὅτι ἤθελον δυνηθῆ, ἀναμιμνησκόμενος παλαιῶν χρόνων, νὰ ἀγορεύσω ἐπὶ τοῦ ἐν λόγῳ θέματος οὐχὶ πέντε λεπτά, ὡς διαγράφει ὁ Κανονισμὸς οὗτος, ὃν ἐπιτρέψατέ μοι, ὡς ἔχει, νὰ θεωρῶ χάρτην ἄγραφον, ἤθελον, λέγω, δυνηθῆ νὰ ἀγορεύσω ἐπὶ πολλὰς ὥρας, ἵνα στηλιτεύσω πράξεις, διενεργουμένας ἐντὸς τῆς Πρωτευούσης τῆς Ἑλλάδος παρ’ ἀνδρῶν, οὓς ἡ Πολιτεία ἔταξεν, ἵνα μορφώσωσι τὴν νεολαίαν, ἵνα παραδώσωσι τὴν Ἑλληνικὴν γλῶσσαν εἰς τὰς μεταγενεστέρας γεννεάς, ἂν οὐχὶ βελτίονα, οὐχὶ ὅμως κατωτέραν, ἐκείνης, ἥν παρέλαβον. Χάριν, λοιπόν, τοῦ ἔργου τούτου, τοῦ ἱστορικοῦ, τουτέστι, λεξικοῦ τῆς Γλώσσης, ὅπερ ἀνετέθη εἰς τὴν ἐν λόγῳ Ἑταιρείαν, εἰς τὸν ἐν λόγῳ Σύλλογον, εἰς τοὺς ἐν λόγῳ δημοσίους ὑπαλλήλους, δαπανᾷ τὸ Κράτος ὑπέρογκα ποσά, λίαν μάλιστα ὑπέρογκα. Πόσα; Ἠκούσατε δι’ ὀλίγων λέξεων, διότι, δυστυχῶς, δὲν ἀφήσατε ἐλεύθερον τὸν ἀξιότιμον Συνάδελφόν μου, ἵνα ἀναπτύξῃ τὸ θέμα. Ἠκούσατε τὸ ἱστορικὸν τῆς ὑποθέσεως ταύτης...

§131Φ. ΜΠΟΥΣΟΥΛΑΣ. Δὲν μὲ ἄφησεν ἐλεύθερον ὁ Κανονισμὸς νὰ τελειώσω, ἄλλως, κανεὶς δὲν ἠδύνατο νὰ μὲ καταβιβάσῃ τοῦ βήματος.

§132Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Συνεστάθη πρὸ τινων ἐτῶν, ἐπ’ ἀγαθαῖς ἐλπίσιν, ἵδρυμά τι, ἵνα εἴπω οὕτω, ὑπὲρ οὗ ἐδαπάνα τὸ Κράτος δέκα χιλιάδας δραχμῶν, σκοπὸς δὲ ὑπῆρχεν, ἵνα συνταχθῇ τὸ Λεξικὸν τῆς Ἱστορίας τῆς Ἑλληνικῆς γλώσσης. Τίς εὐγενέστερος, τίς ἁγιώτερος σκοπὸς τούτου; Περὶ αὐτοῦ, Κύριοι, οὐδεὶς δύναται νὰ ἀμφιβάλλῃ· ἐγὼ δέ, καίτοι δὲν γνωρίζω προσωπικῶς πάντας τοὺς ἀποτελοῦντας τὴν ἐπιτροπὴν ταύτην, τινὰς ὅμως αὐτῶν καὶ τιμῶ καὶ γεραίρω. Ἀλλ’ ἐπῆλθεν ἡ ἐποχὴ τοῦ πλούτου, τοῦ διπλασιασμοῦ τῆς Ἑλλάδος, τοῦ δεκαπλασιασμοῦ τῶν δαπανῶν, ὡς θέλω ἀποδείξει μετ’ ὀλίγας ἡμέρας, ὅτε θέλομεν συζητήσει τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ ἔτους 1915. Καὶ εὐθὺς ἀμέσως ἐπῆλθε καὶ τὸ ὀγκῶδες τοῦτο τεῦχος τοῦ Προϋπολογισμοῦ τῆς Ἑλλάδος, ὅν, ὅταν κρατῶ ἐν χερσίν, αἰσθάνομαι περισσότερον βάρος, ἢ ὅταν ποτὲ ἔλαβον εἰς χεῖρας τὸν Προϋπολογισμὸν τῆς Γαλλίας. Ἐπῆλθε, λοιπόν, τὸ τεῦχος τοῦτο, ὅπερ ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Παιδείας τοῦ ἔτους 1915 ἀνέγραψε τὸ ποσόν: «Ἱστορικὸν Λεξικόν». Ἀγορὰ βιβλίων 3.000. Νόμιμοι ἀποδοχαὶ τῶν τακτικῶν, ἐκτάκτων καὶ ἐπικούρων συντακτῶν δι’ ἰδιαιτέρας ἀποστολάς, σχετικῶς πρὸς τὸ Λεξικόν, δρχ. 2.000. Μισθοὶ προσωπικοῦ 94.680. Σύνολον 99.680». Προχωροῦμεν εἰς τὰς λεπτομερείας τοῦ Προϋπολογισμοῦ, διότι αὐτὰ εἶναι τὸ Γενικὸν Μέρος τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Ἀφήνω, Κύριοι, ὅτι ἀπαιτεῖται ἱκανότης, ἵνα εἴπω οὕτω, Δηλίου κολυμβητοῦ, ἵνα δυνηθῇ τις νὰ εἰσέλθῃ, νὰ διεισδύσῃ εἰς τὸ βάθος αὐτὸ τὸ ἀμέτρητον τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ἰδίᾳ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐκπαιδεύσεως, οὗτινος ἐγώ, μετὰ 40ετῆ περίπου κοινοβουλευτικὸν βίον ἐν τῇ Βουλῇ ταύτῃ, ὁμολογῶ, ὅτι μοὶ εἶναι ἀδύνατον, τῷ ὄντι νὰ ἐννοήσω, νὰ κατανοήσω, νὰ ἀντιληφθῶ τὸν περίπλοκον αὐτὸν ὀργανισμὸν τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐκπαιδεύσεως. Προχωρῶ εἰς τὸν Προϋπολογισμόν, ἵνα ἴδωμεν τὰς λεπτομερείας αὐτοῦ τοῦ ἱδρύματος. Ἀκούσατε, παρακαλῶ: «Προσωπικὸν Ἱστορικοῦ Λεξικοῦ»: Διευθυντὴς καὶ Ἀρχισυντάκτης εἷς πρὸς 480 δρχ. τὸν μῆνα, δρχ. 5.760 ἐτησίως».

§133Θ. ΛΥΜΠΡΙΤΗΣ. Δὲν ἔχει ἄλλην δημοσίαν θέσιν;

§134Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Δὲν γνωρίζω. «Τακτικοὶ συντάκται 3, πρὸς δρχ. 400 τὸν μῆνα ἕκαστος, δρχ. 14.400 ἐτησίως. Τακτικοὶ συντάκται 7, πρὸς 350 δρχ. τὸν μῆνα ἕκαστος δρχ. 29.400 ἐτησίως. Ἔκτακτοι συντάκται 4, πρὸς δρχ. 200 τὸν μῆνα ἕκαστος, δρχ. 9.600 ἐτησίως. Ἐπίκουροι 4, πρὸς δρχ. 350 ἕκαστος τὸν μῆνα, δρχ. 16.800 ἐτησίως. Βοηθοὶ δύο, πρὸς δρχ. 150 κατὰ μῆνα ἕκαστος, δρχ. 3.600 ἐτησίως. Γραφεῖς ἢ ἀποδελτιωταὶ 4, πρὸς δρχ. 120 κατὰ μῆνα ἕκαστος, δρχ. 5.460 ἐτησίως. Κλητὴρ εἷς, πρὸς δρχ. 80 κατὰ μῆνα, δρχ. 960 ἐτησίως! Ἐπιμίσθια τακτικῶν συντακτῶν 7, πρὸς δρχ. 100 ἕκαστος κατὰ μῆνα, δρχ. 8.400 ἐτησίως. Σύνολον δρχ. 94.680 ἐτησίως» Καὶ πῶς, Κύριοι, προεκλήθη καὶ ἐνεφανίσθη ὁ νόμος, ὁ δημιουργήσας τὴν κατάστασιν ταύτην, ἐν τῇ Βουλῇ; Μήπως τυχὸν νομίζετε, ὅτι, προκειμένου περὶ δαπάνης 100 χιλιάδων δραχμῶν ἐτησίως, ἐνῷ τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Κράτους, βεβαίως, καὶ τότε δὲν ἦσαν εἰς ἀνθηροτέραν ἢ σήμερον κατάστασιν, μήπως νομίζετε, ὅτι ὁ νόμος ὁ δημιουργήσας τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην, δεικνύει τὸν σκοπὸν αὐτῆς; Παντάπασιν. Ὁ νόμος εἶναι ὁ ὑπ’ ἀριθ. 229: «περὶ συντάξεως Ἱστορικοῦ Λεξικοῦ τῆς Γλώσσης ἀπὸ τῶν ἀρχαιοτάτων χρόνων μέχρι τῶν καθ’ ἡμᾶς». Οὐδεὶς κανὼν διαγράφει τὴν ἐργασίαν ταύτην, δι’ ἣν τὸ Κράτος εἶναι ὑπόχρεον νὰ δαπανᾷ 100 χιλιάδας δραχμῶν κατ’ ἔτος. Τὶ ἔχει νὰ πράξῃ αὐτὴ ἡ ἐπιτροπή; Πότε εἶναι σύμφωνος πρὸς τὸν νόμον; Πότε ἐκτελεῖ τὰ τοῦ νόμου; Ἐκτελεῖ, ἆρά γε, ταῦτα καλῶς, ἐκτελεῖ ταῦτα κακῶς, ἐκτελεῖ ταῦτα καλῶς καὶ κακῶς; Περὶ τούτου, Κύριοι, οὐδὲν ὁ νόμος διαγράφει, διότι ὁ νόμος δὲν ὁρίζει, οὔτε κἄν ἀσαφῶς, τίνα σκοπὸν ἔχει ἡ ἐργασία καὶ ἡ ἐπιτροπὴ αὐτή, πῶς, τοὐτέστιν, ὀφείλει νὰ ἐργάζηται. Ὁ νόμος ἐκεῖνος, συγκείμενος ἐκ, δὲν γνωρίζω, πόσων ἄρθρων, δὲν προνοεῖ περὶ ἄλλου τινὸς ζητήματος, εἰ μὴ ἀπὸ τοῦ 1ου ἄρθρου ἀρχίζει ἀριθμοὺς προσώπων, θέσεων καὶ πλουσιοπαρόχων μισθῶν. Ἐγώ, Κύριοι, ὡς ἐκ τῶν μακρῶν μου μελετῶν, φιλίως ἔχω πρὸς τὰ ζητήματα ταῦτα τῆς γλώσσης, εἴπερ δὲ τις καὶ ἄλλος εὔχομαι, ἵνα συντελεσθῇ τὸ Λεξικὸν τῆς Ἱστορίας τῆς Ἑλληνικῆς Γλώσσης· καὶ διὰ τοῦτο παρακαλῶ τοὺς κ. Συναδέλφους νὰ μὴ ταράσσωνται, ὅταν ἐγὼ ἀγορεύω, διότι δὲν εἶμαι τῆς Σχολῆς τῶν φωτοσβεστῶν.

§135Γ. ΠΩΠ. Οὔτε ὁ κ. Ἀλεξάκης εἶναι τῆς Σχολῆς τῶν φωτοσβεστῶν, ἀλλ’ ὁ κ. Ἀλεξάκης ἤθελε νὰ εἴπῃ, ὅτι ὁ Κανονισμὸς ὁρίζει πέντε λεπτὰ καὶ τὰ πέραν τούτων ἀνήκουσιν εἰς ἄλλον Συνάδελφον. Ἐπειδὴ δὲ ἐξετίμησεν ὁ κ. Ἀλεξάκης τὸ μέγεθος τοῦ θέματος, παρεκάλεσε νὰ φέρητε αὐτὸ εἰς ἐπερώτησιν.

§136Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Νομίζω, ὅτι θέλω τελειώσει ἐντὸς πέντε λεπτῶν.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κανονισμὸς εἶναι ρητός, δίδει δικαίωμα πέντε λεπτῶν.

§138Κ. ΓΙΟΛΔΑΣΗΣ. Ἡ Βουλὴ εἶναι ὑπερτέρα τοῦ Κανονισμοῦ.

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφ’ ὅσον ὑφίσταται Κανονισμός, πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῇ.

§140Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἐγώ, παρακαλῶ τὴν Βουλὴν τὸ ἑξῆς, διότι δὲν ἐννοῶ ποτὲ νὰ ἀγορεύω, φορτικὸς γινόμενος, οὐδέποτε εἰς τὴν ζωήν μου συνείθισα νὰ γίνωμαι φορτικὸς. Ἐὰν ἡ Βουλὴ ἀξιοῖ, ἕνεκα τοῦ τυπικοῦ γράμματος τοῦ Κανονισμοῦ, νὰ κατέλθω ἀπὸ τοῦ βήματος, τότε λαμβάνω τὰ ἔγγραφά μου καὶ κατέρχομαι.

§141ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§142Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Λέγω, λοιπόν, ὅτι ὁ θεσμὸς τοῦ Λεξικοῦ τῆς Ἱστορίας τῆς Γλώσσης ἐν τοῖς νεωτέροις χρόνοις, εἶναι πραγματικῶς σπουδαῖος, καὶ δέον τὸ λεξικὸν τοῦτο νὰ καταρτισθῇ, ἀλλὰ δέον νὰ καταρτισθῇ συμφώνως πρὸς τοὺς χρηματικοὺς πόρους τοῦ Κράτους κατὰ τὰς στιγμὰς ταύτας, δέον νὰ καταρτισθῇ συμφώνως πρὸς τὰς βλέψεις, τὰς ἐλπίδας καὶ τοὺς πόθους τοῦ Ἑλληνικοῦ Γένους καὶ τῆς Ἑλληνικῆς Φυλῆς. Ὅταν οἱ κύριοι αὐτοὶ ἐδέησε νὰ ἀποτελέσωσι τὴν ἐπιτροπὴν ταύτην, ἵνα καταρτίσωσι τὸ Λεξικὸν τῆς Ἱστορίας τῆς Ἑλληνικῆς Γλώσσης, τὴν Ἱστορίαν τῆς Ἑλληνικῆς Γλώσσης, δὲν πιστεύω νὰ ὑπάρχῃ Ἕλλην, ὅστις νὰ ἐπίστευσεν, ὅτι πρόκειται οἱ κύριοι αὐτοὶ νὰ περιμαζεύσωσιν ὅλον τὸ βρωμολόγιον τῶν τραγικῶν ἐποχῶν τοῦ Ἔθνους, τῶν ἐποχῶν τῶν Τουρκικῶν, τῶν Ἐνετικῶν, τῶν Φραγκικῶν, τῶν Ἀλβανικῶν, τῶν Σλαυϊκῶν, καὶ δὲν γνωρίζω τίνων ἄλλων, ἵνα ἀναγράψωσι μάλιστα ὅλον τὸ βρωμολόγιον ξένων λέξεων, ὡς ἀποτελουσῶν, δῆθεν, τὴν Ἱστορίαν τῆς Ἑλληνικῆς Γλώσσης! Αὐτὸ τοῦτο ἐγώ φρονῶ, ὅτι ἡ Ἱστορία τῆς Ἑλληνικῆς Γλώσσης ἔπρεπε νὰ ἀποκαθαρθῇ παντὸς ρύπου τοιούτου, ἔπρεπε νὰ εὕρωσι τὰς Ἑλληνικὰς λέξεις, τὰς παραφθαρείσας καὶ διὰ τοῦ χρόνου διαφθαρείσας, καὶ νὰ ἀναστήσωσιν αὐτὰς εἰς τὸ ἀρχαῖον αὐτῶν κάλλος. Τοῦτο ἠννόει, νομίζω, ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία, τοῦτο ἠννόουν οἱ λόγιοι τοῦ Ἔθνους, ὅταν ἀσμένως ἐδέχθησαν τὴν ψήφισιν τοῦ νόμου τούτου καὶ τὴν ἐγγραφὴν πιστώσεως, οὕτω μάλιστα μεγάλης, ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ Κράτους. Ἠννόησαν τὴν Ἱστορίαν τῆς Ἑλληνικῆς Γλώσσης καθ’ ὅλην αὐτῆς τὴν ἐξέλιξιν, ἀλλὰ τὴν ἐξέλιξιν τὴν Ἑλληνικήν. Ἔργα τοιαῦτα συντάσσονται καὶ ἐν ἄλλαις Χώραις τοῦ Κόσμου, καὶ ἐν Γερμανίᾳ καὶ ἀλλαχοῦ, ἀλλὰ δὲν πιστεύω ποτέ, ὅτι εἶναι δυνατὸν ἀλλαχοῦ νὰ συνελέχθησαν ὅλαι αἱ ἀκάθαρτοι λέξεις τῶν τριόδων τῶν ξένων γλωσσῶν, καὶ μάλιστα τῶν γλωσσῶν τῶν κατακτητῶν, καὶ ταύτας νὰ ἀνέγραψαν ὡς Ἱστορίαν, δῆθεν, τῆς Ἐθνικῆς Γλώσσης.

§143ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν τὰ ἠξεύρομεν ἡμεῖς αὐτά.

§144Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἡ Βουλὴ ὅλα τὰ ἠξεύρει, καὶ περὶ ὅλων εἶναι ἁρμοδία νὰ συζητῇ. Ἄλλως τε, ἂν ὑμεῖς δὲν ἔχητε τὴν εἰδικότητα ταύτην προσωπικῶς, ὑπάρχουσιν ἄνδρες ἐνταῦθα, δυνάμενοι νὰ συζητήσωσι καὶ πρὸς τοὺς κυρίους ἀκόμη, τοὺς ἀποτελοῦντας τὴν ἐπιτροπὴν ταύτην. Ἐγώ, Κύριοι...

§145Σ. ΚΩΣΤΟΓΙΑΝΝΗΣ. Εἶναι καθαρὰ Βυζαντινὴ συζήτησις, ἡ συζήτησις αὕτη εἰς τοιαύτας περιστάσεις.

§146Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Περὶ τοιούτων ζητημάτων, περὶ Βυζαντινῶν, δῆθεν, συζητήσεων, καλὸν εἶναι νὰ μὴ κάμνητε λόγον.

§147Σ. ΚΩΣΤΟΓΙΑΝΝΗΣ. Διατί;

§148Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Διότι ἔπρεπε νὰ γνωρίζητε, ὅτι δὲν ὑπάρχει μεγαλειτέρα ἐποχή, διὰ τὸν Ἑλληνισμόν, ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τοῦ Βυζαντινοῦ Κράτους, ἐξαιρουμένων τῶν χρόνων τῆς ἀρχαίας Ἑλλάδος. Καὶ συνηθίζετε νὰ ὁμιλῆτε περὶ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης τῆς Βυζαντινῆς, κατὰ τρόπον, ὅστις δὲν ἀποδεικνύει ἄλλο τι, εἰ μή, ὅτι εἶσθε θῦμα τῶν Φράγκων, οἵτινες ἄλλοτε ὠνείδιζον τὸ Βυζαντινὸν Κράτος, ἕνεκα πολιτικῶν σκοπῶν. (Ἐπιδοκιμασίαι).

§149Μ. ΤΣΕΛΕΠΙΔΗΣ. Εἶναι ἡ ἐνδοξωτέρα ἐποχὴ τοῦ Ἑλληνισμοῦ.

§150Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἐγώ, πράγματι, ἐπαινῶ τὴν εὐφυᾶ δεξιότητα τοῦ προαγορεύσαντος ἐκ Μεσσηνίας Βουλευτοῦ, μὴ θελήσαντος νὰ ἀναγνώσῃ, μὴ δυναμένου νὰ ἀναγνώσῃ, τὰς λέξεις ταύτας, ἃς εὑρίσκομεν κατακεχωρημένας ἐνταῦθα, ἃς εὑρίσκομεν, ὡς λέξεις, ἀποτελούσας τὴν Ἱστορίαν τῆς Ἑλληνικῆς Γλώσσης. Καὶ παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐκπαιδεύσεως, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὸ τεῦχος τοῦτο. (Παραδίδει αὐτὸ τῷ κ. Ὑπουργῷ).

§151Α. ΜΙΧΕΛΙΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Παιδείας). Αἱ λέξεις, κ. Βουλευτά, εἶναι ἀναγκαῖαι εἰς τὴν γλῶσσαν καὶ ἂν εἶναι αἰσχραὶ καὶ ἂν εἶναι σεμναί. Ἀναγνώσατε τὸν Ἀριστοφάνην, ὑπάρχουσι τόσαι λέξεις αἰσχραί, ἀλλ’ ἦτο ἀνάγκη νὰ ἀναγραφῶσιν. Ὅπως εἰς τὸ ἀρχαῖον λεξικὸν ἀναγράφονται αἱ λέξεις τοῦ Ἀριστοφάνους, οὕτω καὶ εἰς τὸ λεξικὸν τῆς νέας γλώσσης, τὸ ὁποῖον περιέχει τὰς περιπετείας τῆς γλώσσης, πρέπει νὰ ἀναγραφῶσιν αὗται.

§152Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἐγὼ λυποῦμαι, κ. Ὑπουργέ, ὅτι δὲν μοῦ ἐκάματε τὴν τιμὴν νὰ προσέξητε εἰς τὸ πνεῦμα τῆς ὁμιλίας μου, καὶ εἰς τὰς λέξεις μου. Διότι δὲν εἴμεθα δὰ τόσον σεμνοὶ καλόγηροι, ὥστε νὰ ζητήσωμεν νὰ διαγραφῶσιν ἀπὸ τοῦ λεξικοῦ αἱ αἰσχραὶ λέξεις. Πρόκειται περὶ τούτου, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ Ἑλληνικῶν λέξεων, πρόκειται περὶ βαρβάρων λέξεων, πρόκειται περὶ λέξεων ξένων, τῶν κατακτητῶν, ἃς ἡ Ἑλλάς, ἡ ἐπίσημος καὶ ἡ μὴ ἐπίσημος, πρέπει παντὶ σθένει νὰ προσπαθήσῃ νὰ ἐξοβελισθῶσι, νὰ λησμονηθῶσι. Καὶ ὅμως, τὰς λέξεις ταύτας ἀναγράφει μετὰ σχολίων τὸ κείμενον τοῦτο, ὅπως, διαιωνιζόμεναι, καταχωρηθῶσιν ἐν τῷ Λεξικῷ, ἐν τῇ Ἱστορίᾳ τῆς Ἑλληνικῆς Γλώσσης. Ἐγώ, Κύριοι, σεβόμενος τὸν Κανονισμόν, καὶ παραβὰς αὐτόν κατά τι μόνον, διότι μοὶ ἔδωκε τὴν ἄδειαν ἡ Βουλή, κατέρχομαι τοῦ βήματος, ἀλλὰ θέλω συνεννοηθῆ μετὰ φίλων Συναδέλφων, καὶ δι’ ἐπερωτήσεως θέλομεν ἐπανέλθῃ εἰς τὸ ζήτημα, ὅτε θέλομεν καταδείξει πράγματα, δι’ ἃ ἐκεῖνοι, οἵτινες διακόπτουσιν ἡμᾶς, σήμερον, θέλουσι μετανοήσει, διότι δὲν ἀφῆκαν ἡμᾶς σήμερον νὰ ὁμιλήσωμεν ἐν ἐκτάσει καὶ ἐλευθέρως. (Ἐπιδοκιμασίαι καὶ χειροκροτήματα).

§153Γ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Δὲν πρέπει νὰ μείνῃ ἄνευ παρατηρήσεως, ὅτι ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἐχώρησε μία παρεξήγησις· πρόκειται οὐχὶ περὶ λεξικοῦ Ἀκαδημαϊκοῦ τῆς Ἑλληνικῆς Γλώσσης, ἀλλὰ περὶ λεξικοῦ ἱστορικοῦ τῆς Ἑλληνικῆς Γλώσσης, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ περιλάβῃ ὅλας τὰς λέξεις. Νομίζω, ὅτι, οὕτω ὁμιλοῦντες περὶ τῆς ἐργασίας αὐτῆς, ἀδικοῦμεν ἄνδρας σοφοὺς καὶ ἀμύντορας τῆς γλώσσης.

§154ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἀδικοῦμεν τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους.

§155Μ. ΤΣΕΛΕΠΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, σᾶς παρακαλῶ νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ ὑπενθυμίσω πρὸς ὑμᾶς, ὅτι ἡ Βουλὴ ἔχει ἀποφασίσῃ, ὅπως, ἅμα ἔλθῃ ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας κ. Ὑπουργός, προταχθῇ ἡ ὑπ’ ἀριθ. 157 ἀναφορά.

§156Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας ἐδήλωσεν, ὅτι τὸ Σάββατον θὰ εἶναι ἕτοιμος νὰ ἀπαντήσῃ, καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ, ὅπως γίνῃ τὸ Σάββατον ἡ συζήτησις.

§157Μ. ΤΣΕΛΕΠΙΔΗΣ. Τὸ Σάββατον θὰ εἶναι πολὺ ἀργά.

§158Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Πᾶσα πρόνοια λαμβάνεται πρὸς θεραπείαν τῆς παρουσιαζομένης ἀνάγκης. Τὸ προσεχὲς Σάββατον θὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν ἔκθεσιν τοῦ ὅλου ζητήματος. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἀτμόπλοιον, περὶ οὗ ἐποιήσατε λόγον, σᾶς πληροφορῶ, ὅτι ἐλήφθη πρόνοια περὶ ἀποστολῆς τοῦ θείου καὶ κατ’ ἄλλον τρόπον.

§159Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μᾶς πληροφορήσῃ, ἄν ἐπετεύχθη ἡ φόρτωσις ἐν Ἀμερικῇ.

§160Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Μάλιστα.

§161Θ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Καταθέτω τηλεγράφημα, ἀποσταλὲν ἐκ Κεφαλληνίας, τὸ ὁποῖον παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν, ὅταν τὸ Σάββατον ἀπαντήσῃ, διότι ἐν τῷ τηλεγραφήματι τούτῳ ἐκτίθενται τὰ πράγματα πολὺ τραγικά.

§162ΑΘ. ΑΡΓΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶχον λάβῃ τὴν τιμὴν εἰς προηγουμένην συνεδρίασιν κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου νὰ προκαλέσω τὴν ὑμετέραν προσοχὴν εἰς τὸ ζήτημα τῆς συντάξεως τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως τῶν ἐπερωτήσεων. Ὁ τρόπος, μὲ τὸν ὁποῖον εἶχεν ὑποδεχθῇ ἡ Βουλή, ἀλλὰ καὶ τὸ Προεδρεῖον τὴν σύστασίν μου ἐκείνην, μὲ ἔπεισαν, ὅτι ταχέως θὰ ἔβλεπον μεταβολὴν εἰς τὸν τρόπον τῆς συντάξεως τῆς Διατάξεως αὐτῆς... Συνέβη, ὥστε ἀπὸ τῆς ἡμέρας ἐκείνης ὁ Προεδρεύων κ. Ἀντιπρόεδρος νὰ ἀπουσιάζῃ καὶ ἐπειδὴ ἀγνοῶ ἐπὶ πόσον χρόνον θὰ παραταθῇ ἡ ἀπουσία του...

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔρχεται ἀπόψε.

§164Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. ... διὰ τοῦτο θὰ ἐπεθύμουν, διὰ νὰ μὴ παραταθῇ ἡ κατάστασις, νὰ ληφθῇ, εἰ δυνατόν, πρόνοια ταχέως καὶ διορθωθῇ τὸ πρᾶγμα, συμφώνως πρὸς τὰς συστάσεις τὰς ὁποίας ἔκαμα.

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῶν Ἐπερωτήσεων Ὑπομιμνήσκω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν, ἐνεκρίθη, ὅπως ἡ ἀναφορὰ τῶν κ. κ. ἐκ Θεσσαλονίκης Βουλευτῶν λάβῃ μορφὴν ἐπερωτήσεως καὶ προταχθῇ σήμερον εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν καὶ γενικευθῇ ἡ συζήτησις. Τὸν λόγον ἔχει ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου ὁ κ. Γκοτζαμάνης.

§166Σ. ΓΚΟΤΖΑΜΑΝΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἐν πρώτοις θεωρῶ καθῆκόν μου νὰ εὐχαριστήσω τὴν Βουλήν, διότι εἰς τὰ ὑπὸ τύπον ἀναφορᾶς διαβιβασθέντα παράπονα, ἠθέλησε νὰ δώσῃ μίαν εὐρυτέραν κοινοβουλευτικὴν μορφήν, νὰ καταστήσῃ τὸ θέμα μείζονος σημασίας, ὅπως τύχῃ εὐρείας συζητήσεως ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Καὶ τοῦτο πράξασα ἡ Βουλή, κατὰ τὴν γνώμην μου, ἐπετέλεσεν ἔργον, ἐξόχως πολιτικόν, διότι τὰ παράπονα, Κύριοι Βουλευταί, ὁθενδήποτε καὶ ἂν προέρχωνται, αἱ ὑπερβασίαι ὁπουδήποτε καὶ ἂν συμβαίνωσι καὶ ὑφ’ οἱωνδήποτε ὀργάνων καὶ ἂν τελῶνται, ἐνδιαφέρουσιν ὅλους ἡμᾶς, ἀνεξαιρέτως ἐπαρχίας, εὐθύνουσιν ὅλους ἐξ ἴσου, ὅλους ἡμᾶς, οἱ ὁποῖοι, ὡς εἷς πολιτικὸς ὀργανισμός, συνενώσαντες τὰς πολιτικὰς δυνάμεις, κατανεμόμεθα μετὰ τῆς Κυβερνήσεως τὰς εὐθύνας τῆς διακυβερνήσεως τῆς Χώρας. Διὰ τοῦτο εἶπον, ὅτι ἡ Βουλὴ ἔκαμεν ἔργον ἐξόχως πολιτικόν, δεχθεῖσα, ὅπως λάβῃ εὐρεῖαν ἔκτασιν ἡ συζήτησις αὕτη, ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ θέματος τῶν ἐπιτάξεων καὶ στρατιωτικῶν εἰσφορῶν καὶ τῶν σχετικῶν ὑπερβασιῶν. Τὸ ζήτημα αὐτό, Κύριοι, δὲν εἶναι πλέον μυστικόν, δὲν εἶναι πλέον ἰδιάζον φαινόμενον, παρουσιαζόμενον εἰς μερικὰς μόνον ἐπαρχίας. Ἐξ ὅσων πληροφοριῶν ἔχω καὶ ἐξ ἐκείνων, τὰ ὁποῖα καθ’ ἑκάστην ἀκούω ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, φαίνεται, ὅτι πανταχοῦ συμβαίνουσιν ὑπερβασίαι κατὰ τὰς στρατιωτικὰς εἰσφοράς, δὲν παρέρχεται δὲ ἡμέρα, χωρὶς ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ ταύτης ἢ ἐκείνης τῆς ἐπαρχίας, νὰ διαβιβάσῃ παράπονα τῶν συμπολιτῶν, καὶ πλειστάκις, νὰ γίνῃ διερμηνεὺς τοῦ πόνου καὶ κλαυθμοῦ τῶν συμπολιτῶν του. Τείνω δὲ νὰ πιστεύσω, ὅτι αἱ στρατιωτικαὶ ἐπιτάξεις, ὡς γίνονται, λαμβάνουσι πλέον μορφὴν ἐπιβλαβῆ ἀπὸ κοινωνικῆς, ἀπὸ πολιτικῆς καὶ ἀπὸ πλουτολογικῆς ἀκόμη ἀπόψεως. Διότι, Κύριοι, παρατηρεῖται, ὅτι μερικαὶ κοινωνικαὶ ὁμάδες, αἱ μᾶλλον πτωχαί, αἱ ὀλιγώτερον δυνάμεναι νὰ εἰσφέρωσιν, εἶναι ἐκεῖναι ἀκριβῶς, αἱ ὁποῖαι διὰ τῶν στρατιωτικῶν εἰσφορῶν τῶν νομίμων καὶ ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι ἐν τῇ ἐφαρμογῇ προκαλοῦσι τὰς ὑπερβασίας, εἶναι αὐταὶ ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι προσφέρουσι τὰ μείζονα, ὑποβάλλονται εἰς μίαν καταναγκαστικὴν εἰσφορὰν στρατιωτικήν, πολὺ ἀνωτέραν τῶν δυνάμεών των. Νομίζω δέ, Κύριοι, ὅτι, ὅταν αἱ πτωχότεραι τάξεις, πρὸ παντὸς αἱ ἀγροτικαί, καὶ ἄλλαι, ὡς ἡ τῶν καρραγωγέων, ἁμαξηλατῶν καὶ ἀγωγιατῶν, περὶ ὧν πρό τινος οἱ κ. ἐξ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας Συνάδελφοι ὡμίλουν περὶ τῆς μεγάλης τάξεως τῶν καρραγωγέων καὶ ἁμαξηλατῶν, ὅταν, λέγω, αἱ τάξεις αὗται ὑποχρεοῦνται νὰ παραδώσωσι τὸ κεφάλαιον, τὸ ὁποῖον ἔχουν, αὐτὰ τὰ παραγωγικὰ αὐτῶν ὄργανα, νομίζω ὅτι τούτου γινομένου, ἄγονται εἰς μίαν καταστροφήν, ἡ ὁποία δὲν εἶναι βεβαίως ἀδιάφορος πρὸς τὴν παραγωγικότητα τῆς Χώρας. Διὰ τοῦτο, Κύριοι, τὸ θέμα τοῦτο πρέπει μεγάλως νὰ μᾶς ἀπασχολήσῃ, διότι, ὅπως εἶπον, λαμβάνει μίαν μορφὴν λίαν ἐπιζημίαν ἀπὸ κοινωνικῆς, πλουτολογικῆς καὶ πολιτικῆς ἀκόμη ἀπόψεως. Καὶ ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, Κύριοι, ἐπὶ τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ληφθῶσιν, ἴσως ἄλλοι ἁρμοδιώτεροι διὰ τὸ θέμα αὐτὸ, ἔχοντες μείζονας οἰκονομολογικὰς γνώσεις, θὰ ἠδύναντο νὰ λάβωσι τὸν λόγον καὶ νὰ ὑποδείξωσιν ὅλα ἐκεῖνα τὰ κατάλληλα μέτρα, ὅπως κατασταλῇ τὸ κακὸν αὐτό. Ἐγὼ ὅμως, ὀφείλω ἰδιαιτέρως νὰ ἀσχοληθῶ εἰς ἄλλο ζήτημα, διότι εἰς τὸν Νομὸν ἡμῶν, ἐκτὸς τῆς μορφῆς αὐτῆς τῆς καταστρεπτικῆς διὰ τὴν παραγωγικότητα τῆς Χώρας, αἱ ἐπιτάξεις λαμβάνουσι μίαν μορφὴν ἀντιβαίνουσαν πρὸς τὴν δημοσίαν τάξιν καὶ πρὸς αὐτὴν τὴν ἀξιοπρέπειαν τοῦ πολίτου. Εἶχον, Κύριοι, τὴν τιμὴν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ καταγγείλω μερικὰ τῶν γεγονότων τούτων καὶ ἐν ἰδιαιτέραις συνεντεύξεσι καὶ ἐγώ, καὶ πλεῖστοι τῶν Βουλευτῶν τοῦ Νομοῦ μας, εἴχομεν τὴν τιμὴν μετὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ συζητήσωμεν τὸ θέμα αὐτό. Δὲν δύναμαι, Κύριοι, νὰ ἀρνηθῶ, ὅτι εὕρομεν πάντοτε τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν μεγάλως δυσφοροῦντα διὰ τὰς ὑπερβασίας, εἰς τὰς ὁποίας προέβησαν μερικὰ τῶν ὑπ’ αὐτὸν ὀργάνων...

§167Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Διὰ τὴν καταγγελίαν τῶν ὑπερβασιῶν· ὄχι διὰ τὰς ὑπερβασίας, ἐφ’ ὅσον αὗται δὲν ἐβεβαιοῦντο.

§168Σ. ΓΚΟΤΖΑΜΑΝΗΣ. Θὰ ἴδωμεν.

§169Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Δὲν εἶναι δυνατόν, παρὰ νὰ μὲ συγκινοῦν περισσότερον τῶν ἄλλων, καθ’ ὅσον εἶμαι ὁ ὑπεύθυνος τύποις. Ἀλλὰ πρέπει νὰ εἴμεθα ἐν τάξει ἀπέναντι τῶν λεγομένων. Συνεκινήθην καὶ συγκινοῦμαι διὰ τὴν καταγγελίαν τῶν ὑπερβασιῶν, ἐφ’ ὅσον ὅμως δὲν ἀποδεικνύεται τίποτε, δὲν εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ συγκινηθῶ.

§170Σ. ΓΚΟΤΖΑΜΑΝΗΣ. Ἔστω, δὲν μᾶς πειράζει, ἐφ’ ὅσον ὅμως τὰ γεγονότα θὰ ἀπεδεικνύοντο καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς δηλοῖ, ὅτι θὰ ἐδυσφόρει...

§171Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Ὄχι θὰ ἐδυσφόρουν, ἀλλὰ θὰ ἐπέβαλλον τὸ κράτος τοῦ νόμου καὶ θὰ ἐτιμώρουν τοὺς ὑπευθύνους καὶ τοῦτο ἔπραξα πάντοτε.

§172Σ. ΓΚΟΤΖΑΜΑΝΗΣ. Εἴμεθα σύμφωνοι βεβαίως, ἐπὶ ψευδῶν γεγονότων εἶναι περιττόν νὰ συγκινῆται κανείς. Ἐπαναλαμβάνω, Κύριοι, ὅτι, πράγματι, καὶ μετὰ τὴν διόρθωσιν, τὴν ὁποίαν ἐπέφερεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, δέχεται καὶ ἀναγνωρίζει, ὅτι ἐδυσφόρει καὶ ὑπέσχετο διαταγὰς, καὶ οὐδεὶς δύναται νὰ ἀμφιβάλῃ, ὅτι αἱ διαταγαὶ αὗται ἐδόθησαν...

§173Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Τὰς ἔχω ὅλας ἐδῶ.

§174Σ. ΓΚΟΤΖΑΜΑΝΗΣ. Καὶ ὅπως δηλοῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς, θὰ φέρῃ καὶ τὰ ἀποτελέσματα τῶν διαταγῶν αὐτῶν. Ἐν τούτοις, ὅμως, Κύριοι, δύναμαι νὰ διαβεβαιώσω τὴν Βουλήν, συμφώνως πρὸς τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἔχω ἐκ διαφόρων μερῶν, ὅτι ἡ κατάστασις κατ’ οὐδὲν ἔχει βελτιωθῇ. Χθὲς τὸ βράδυ, ὑπὸ τύπον ἀναφορᾶς, εἶχον ἀρχίσῃ νὰ ἀναγινώσκω μερικὰς τῶν ἀναφορῶν, — εἶναι, ὡς βλέπετε, σειρὰ τηλεγραφημάτων, ἐπιστολῶν, προερχομένων, ὄχι μόνον ἐξ ἰδιωτῶν, ἀλλ’ ἐκ προσώπων, ἐχόντων καὶ ἐπίσημόν τινα ἰδιότητα, ἐκ μερικῶν Δημάρχων καὶ Παέδρων τοῦ Νομοῦ Θεσσαλονίκης. — Καὶ ἐν πρώτοις, Κύριοι, ἰδοὺ τὸ τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον ἔχουν ὑπογράψει πλεῖστοι πάρεδροι διαφόρων μερῶν καὶ τὸ ὁποῖον καὶ χθὲς τὸ βράδυ ἀνέγνωσα καὶ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ τὸ παρέλθωμεν, ἐκτὸς ἐὰν ἡ Βουλὴ θέλῃ νὰ τὸ ἀκούσῃ καὶ πάλιν. Ἔχω, Κύριοι, μίαν ἐπιστολήν παρὰ τοῦ Δημάρχου Γουμενίτσης, ὁ ὁποῖος λέγει τὰ ἑξῆς, ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἐπιτάξεις: (Ἀναγινώσκει). Ἰδοὺ ἐπιστολὴ τοῦ Δημάρχου Γενιτσῶν. (Ἀναγινώσκει). Ἰδοὺ ἑτέρα ἐκ Γιδᾶ (Ἀναγινώσκει). (Ἀναγινώσκει σειρὰν τηλεγραφημάτων, ἀναφορῶν καὶ ἐπιστολῶν). Νομίζω, κ. Βουλευταί, ὅτι εἶναι ἀρκετὰ αὐτά, τὰ στοιχεῖα, διὰ νὰ πεισθῇ κανείς, ὅτι ...

§175Χ. ΠΟΛΟΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐὰν εἶναι ἀλήθεια!

§176Σ. ΓΚΟΤΖΑΜΑΝΗΣ. Κύριε Βουλευτά, ἀπορῶ πῶς ἠμπορεῖτε νὰ πιστεύσητε, ὅτι τόσος κόσμος, ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι τοῦ αὐτοῦ χωρίου, ἀλλὰ διαφόρων χωρίων καὶ ἐπίσημα πρόσωπα: Δήμαρχοι τοῦ τόπου καὶ διοικητικοὶ ἐπίτροποι καὶ ἄλλοι ἔγκριτοι πολῖται, εἶναι δυνατὸν νὰ ψεύδωνται...

§177Γ. ΠΩΠ. Κατηγγέλθησαν αὐτὰ καὶ εἰς τὰς ἁρμοδίας ἀρχάς, ἢ μόνον εἰς τοὺς Βουλευτάς;

§178Σ. ΓΚΟΤΖΑΜΑΝΗΣ. Ἀναμφισβητήτως.

§179Γ. ΠΩΠ. Καὶ δὲν ἔγινε καμμία ἐνέργεια;

§180Σ. ΓΚΟΤΖΑΜΑΝΗΣ. Ἐγώ, Κύριοι, δύναμαι νὰ εἴπω, ὅτι τὰ γεγονότα αὐτὰ εἶναι ἀναμφισβήτητα. Ἐξ ὅλων δὲ αὐτῶν καταφαίνεται, ὅτι ὑπάρχει τελεία παράβασις τῶν νόμων, διότι, ὅταν οἱ κάτοικοι δέρονται, ὅταν ἀπειλοῦνται, ὅταν ἐξαναγκάζονται εἰς τὸ νὰ προσφέρωσι τὴν περιουσίαν των, νομίζω, ὅτι, Κύριοι, δὲν λειτουργοῦσι πλέον οἱ νόμοι...

§181Γ. ΠΩΠ. Νὰ δώσωμεν τὰ κτήματα εἰς τοὺς Μουσουλμάνους, νὰ μὴ πάθουν τίποτε!

§182Σ. ΓΚΟΤΖΑΜΑΝΗΣ. Ἐξ ὅσων βλέπετε, δὲν εἶναι ἀξιωματικοί ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι κάμνουσι τὰς ὑπερβασίας αὐτάς, ἀλλὰ στρατιῶται, δεκανεῖς, ἀναφέρεται δὲ ἕν μόνον γεγονός, παραβιάσεως παρ’ ἑνὸς μόνου ἀξιωματικοῦ, λεγομένου Καλύβα.

§183Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Εἶναι καὶ εἷς ἄλλος, τιμωρηθείς.

§184Σ. ΓΚΟΤΖΑΜΑΝΗΣ. Ἀπορῶ, πόθεν οἱ στρατιῶται καὶ δεκανεῖς ἀρύονται τὴν δύναμιν αὐτήν, νὰ προβαίνωσιν εἰς ἐπιτάξεις, ὅταν ὁ νόμος περὶ στρατιωτικῶν εἰσφορῶν, ῥητῶς ὁρίζει ποῖαι εἶναι αἱ ἀρχαί, αἱ ὁποῖαι δύνανται νὰ προβαίνωσιν εἰς στρατιωτικὰς ἐπιτάξεις. Καὶ ὁ νόμος, λέγει, ὅτι αἱ στρατιωτικαὶ αὗται ἀρχαὶ εἶναι ὁ ἀρχηγὸς τοῦ στρατοῦ, ἀρχηγοὶ τῶν Σωμάτων Στρατοῦ, Μέραρχοι καὶ διοικηταὶ ἀποσπασμάτων ἀνεξαρτήτου ἐνεργείας. Οἱ τοιοῦτοι δύνανται, βεβαίως, νὰ ἐξουσιοδοτήσωσιν ἀξιωματικοὺς ἰδικούς των νὰ προβαίνωσιν εἰς ἐπιτάξεις, εἰς τοὺς ὁποίους ὅμως παραδίδωσι διπλότυπα, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων ἐπιτάσσοντες, ἐκδίδουσι τὰς σχετικὰς ἀποδείξεις. Καὶ ἂν τὸ Κράτος πρὸς στιγμὴν δὲν ἔχῃ νὰ πληρώσῃ, θὰ μένωσι μὲ τὰς ἀποδείξεις, μέχρις ὅτου ἔλθει ἡ στιγμὴ ἐκείνη. Πουθενὰ ὅμως δὲν βλέπω νὰ ἀναφέρεται, ὅτι στρατιῶται ἁπλοῖ καὶ δεκανεῖς εἶναι δυνατὸν νὰ προβαίνωσιν εἰς στρατιωτικὰς ἐπιτάξεις. Ἀπορῶ δὲ πῶς τὸ πρᾶγμα τοῦτο δὲν περιῆλθεν εἰς γνῶσιν ὅλων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι προΐστανται ὅλων αὐτῶν τῶν στρατιωτῶν. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φαντασθῶ, ὅτι αὐτὰ τὰ πράγματα, τὸ νὰ περιέρχωνται, δηλαδή, στρατιῶται τὰ χωρία, ὅπως ὁ Δήμαρχος Γουμενίτσης καὶ ἄλλοι καταγγέλλουν, καὶ νὰ κάμνουν ταῦτα. Εἶναι ἀδύνατον νὰ γίνωνται φυσικά. Φαίνεται, ὅτι ἐφευρέθη ἄλλο εἶδος φορολογίας, συνεννοούμενοι οἱ στρατιῶται μὲ ἐμπόρους, πηγαίνουν πρὸς τοὺς χωρικούς, λέγοντες ἢ νὰ παραδώσουν εἰς αὐτοὺς τὰ ζῷα, ἢ ἄλλως τοὺς ἀπειλοῦν δι’ ἐπιτάξεως καὶ ὁ ἔμπορος τὰ παραλαμβάνει δι’ ὅσον θέλει, καὶ ἐπακολουθοῦσι τὰ λοιπά. Ἀπορῶ πῶς πάντα ταῦτα δὲν περιῆλθον εἰς γνῶσιν τῶν προϊσταμένων ἀρχῶν. Ἡμεῖς, ὡς εἴχομεν καθῆκον, τὰ κατεστήσαμεν πάντα γνωστὰ πρὸ καιροῦ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ πιστεύω ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ εἶναι εἰς θέσιν ἀπόψε νὰ μᾶς πληροφορήσῃ κατὰ πόσον εἶναι ἀληθῆ ὅλα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα κατηγγείλαμεν αὐτῷ πρὸ καιροῦ. Ὁ στρατιωτικὸς διαχειριστής, περὶ τοῦ ὁποίου...

§185Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Καὶ ὁ ὁποῖος ἐτιμωρήθη μὲ ἕνα μῆνα φυλάκισιν καὶ ὁ ὁποῖος ἔχει καὶ ἄλλην μίαν κατηγορίαν παρομοίας φύσεως καὶ θὰ τιμωρηθῇ.

§186Σ. ΓΚΟΤΖΑΜΑΝΗΣ. Ὁ κύριος αὐτὸς ηὗρε μίαν ἡμέραν ἕνα γεωργόν, ὁ ὁποῖος ὤργωνε, καὶ ἐνόμισεν, ὅτι ἠδύνατο νὰ ἀφαιρέσῃ τὸ βῶδι ἀπὸ τὸ ἄροτρον καὶ νὰ τὸ πάρῃ. Τοῦτο μοὶ ἀνεκοινώθη τηλεγραφικῶς καὶ τὸ ἀνεκοίνωσα εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, ὁ ὁποῖος μοὶ εἶπεν, ὅτι θὰ τιμωρηθῇ. Ὑπάρχουν ὅμως καὶ ἄλλαι κατηγορίαι, τὰς ὁποίας διετύπωσα, περὶ κἄποιου Ἴντα, ὁ ὁποῖος εἶχε σχηματίσει μίαν μεγάλην ἀγέλην ἀπὸ διάφορα ζῷα, τὰ ὁποῖα εἶχε συλλέξει ἀπὸ διάφορα χωρία, τὸ Παλαιοχῶρι, Γιδᾶ κλπ., χωρὶς δὲ νὰ δίδῃ οὐδεμίαν ἀπόδειξιν, οὔτε νὰ κάμνῃ καμμίαν ἐκτίμησιν, ἔσφαζε κατ’ ἀρέσκειαν. Ἐπίσης ἄλλος διαχειριστὴς ἑνὸς Ἱππικοῦ Συντάγματος, ὁ ὁποῖος μίαν ἡμέραν ἐχρειάζετο ζῷα καὶ εἶδε εἰς μίαν αὐλὴν ἀροτῆρας βοῦς, μὴ δυνηθεὶς νὰ τοὺς συλλάβῃ, τοὺς ἐσκότωσε μὲ τὸ τουφέκι. Ἐπίσης, κατήγγειλα νυκτοκλοπὰς, εἰς τὰς ὁποίας παρεκτρέπονται πολλοὶ στρατιῶται, μὴ ἀρκούμενοι νὰ ἀφαιρῶσι κατοικίδια μικρὰ ζῷα, ὡς ὀρνίθια, καὶ ἄλλα παρόμοια, καὶ μερικὰ μεγαλείτερα ἀρνιά καὶ παρόμοια, προβαίνουσι καὶ εἰς βιαιοπραγίας, λ. χ., κατὰ τοῦ ἐκ Ρουμλουκίου Κατρανίτσα. Ἐπὶ ὅλων αὐτῶν δὲν ἔχω καμμίαν ἀμφιβολίαν, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ μᾶς δώσῃ πληροφορίας, ὅπως εἰς τὸ μέλλον περὶ ἐκείνων, τὰ ὁποῖα καταγγέλλομεν τὴν ἑσπέραν ταύτην. Ἀλλά, Κύριοι, πρέπει νὰ παρατηρήσω μετὰ λύπης μου, ὅτι εἶναι πολὺ λυπηρὸν πρᾶγμα, πτωχοὶ ἄνθρωποι, ἐργαζόμενοι ὅλον τὸ ἔτος διὰ νὰ ἐξοικονομήσουν τὰ πρὸς τὸ ζῆν, ἀναγκάζονται νὰ ὑποβάλλωνται εἰς τοιαύτας δυσαναλόγους πρὸς τὰς οἰκονομικάς των δυνάμεις εἰσφοράς, συγχρόνως δὲ νὰ καταπιέζωνται διὰ βιαιοπραγιῶν εἰς βαθμόν, ὥστε ἐν ὀνόματι τῆς ἐλευθερίας καὶ τοῦ Συντάγματος, νὰ ἐπικαλῶνται τὴν προστασίαν τοῦ Σώματος τούτου. Τοιαῦτα δὲ ὑφιστάμενοι οἱ πολῖται αὐτοὶ, ἀσφαλῶς, δικαιοῦνται νὰ διερωτήσωσιν, ἐὰν τὸ Κράτος αὐτὸ ἔχασε, ὄχι τὴν λεπτότητα ἐκείνην ἐν τῇ ἀντιλήψει τῆς ἠθικῆς καὶ τῆς δικαιοσύνης, περὶ ἧς τόσον εὐφραδῶς ἐγένετο μόλις πρό τινος λόγος ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ἀλλὰ τὴν στοιχειώδη ἐκείνην δικαιοσύνην, ἡ ὁποία ἐπιβάλλεται εἰς πᾶν εὐνομούμενον Κράτος, καὶ τῆς ὁποίας πᾶς παραβάτης ἐν τῷ καθημερινῷ βίῳ, συλλαμβάνεται ὑπὸ τῆς Εἰσαγγελίας, ὡς ἐπιβλαβὴς τῇ Κοινωνίᾳ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀφήσωμεν τοὺς παραγωγικοὺς αὐτοὺς πληθυσμοὺς καθ’ ἡμέραν νὰ καταστρέφωνται, πρέπει δὲ νὰ ἐννοηθῇ ὑφ’ ὅλων τῶν ὀργάνων τοῦ Κράτους, ὅτι αὐτοὶ, οἱ ὁποῖοι εἶναι τεταγμένοι χειρισταὶ τῶν νόμων καὶ προστάται τῶν δικαιωμάτων καὶ συμφερόντων τῶν πολιτῶν, ὅταν διαπράττουν τοιαύτας αὐθαιρεσίας, παραβιάζοντες τοὺς νόμους, παριστῶσι τὸ Κράτος ἀνοργάνωτον καὶ ἀνίκανον νὰ ὑποστηρίξῃ καὶ προαγάγῃ τὰ δικαιώματα καὶ συμφέροντα τοῦ πολίτου, δημιουργοῦσι δὲ μίαν ψυχολογικὴν κατάστασιν, ἐπὶ τῆς ὁποίας δὲν συμφέρει νὰ ἀπασχοληθῶ, ἀλλά, τήν ὁποίαν θὰ χαρακτηρίσω ὀδυνηρὰν καὶ ἀντεθνικήν, ἐκεῖ μάλιστα, ὅπου διάφορα εἶναι τὰ ἐθνολογικὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα διαβιοῦσι, καὶ διάφοροι αἱ σχετικαὶ ἀντιλήψεις καὶ αἱ διασταυρούμεναι βλέψεις...

§187Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Τὴν ὁποίαν τώρα ἐμψυχώνετε μὲ ὅσα λέγετε.

§188Σ. ΓΚΟΤΖΑΜΑΝΗΣ. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι ποιούμενος ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἔκκλησιν πρὸς τὸν πατριωτισμὸν τῶν ὀργάνων τοῦ Κράτους, ὀφείλω νὰ τονίσω, ὅτι ἐναπόκειται εἰς τήν Κυβέρνησιν καὶ εἰς ἡμᾶς ὅλους, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦμεν, ὡς εἰπεῖν, τὸν κεντρικὸν νοῦν τοῦ ἐθνικοῦ ὀργανισμοῦ, εἰς ἡμᾶς, οἱ ὁποῖοι κατανεμόμεθα τὰς εὐθύνας, ἐφ’ ὅσον ὑποστηρίζομεν τήν Κυβέρνησιν, εἰς ἡμᾶς ἀπόκειται νὰ φανῶμεν ἀμείλικτοι, νὰ πατάξωμεν πάντας ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι παραβιάζουσι τὰ δικαιώματα καὶ συμφέροντα τῶν πολιτῶν, διασείουσι τὸ γόητρον τοῦ Κράτους, ἐπιρρίπτοντες ἐφ’ ἡμῶν βαρυτάτας εὐθύνας. Διότι, Κύριοι, μὴ λησμονῶμεν, ὅτι ὁ πολίτης ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἀδικεῖται, δὲν θὰ ἐπιρρίψῃ τὴν εὐθύνην εἰς τοὺς στρατιώτας καὶ τοὺς ὑπαλλήλους, ἀλλ’ ἐφ’ ἡμᾶς, ὅπως ἕκαστος ἐξ ὑμῶν δὲν ἐπιρρίπτει τὸ σφάλμα εἰς τοὺς παραπαίοντας πόδας τοῦ μεθύσου, ἀλλ’ εἰς τὸν ἐκ τοῦ Βάκχου συγχυσθέντα ἐγκέφαλον. Εἰς τὰς Νέας δὲ Χώρας, πρὸ παντός, πρέπει νὰ εἴμεθα λίαν προσεκτικοί, διότι ὁ ὀργανισμὸς αὐτὸς εἶναι νοσῶν, καὶ τὸν ὀργανισμὸν αὐτὸν δὲν πρέπει νὰ τὸν ἐξαντλῶμεν, ἀλλ’ ἀπεναντίας πρέπει νὰ τὸν τονώσωμεν. Διότι, δυστυχῶς, Κύριοι, ἡ Χώρα αὐτή, διὰ τὴν ὁποίαν ἐθυσιάσθησαν, ὄχι μόνον οἱ ἥρωες τοῦ 1912 καὶ 1913, ἀλλὰ γενεαὶ ὁλόκληροι, ἐπὶ αἰῶνας ἀντιτασσόμεναι κατὰ τοῦ τυράννου καὶ διαφόρων ἐπιδρομέων, διὰ τὴν ὁποίαν μυριάδες Ἑλλήνων ἐξ ὅλων τῶν ἐπαρχιῶν, ἐκ Κρήτης καὶ τοῦ Μωρηᾶ, τῆς Ἠπείρου καὶ τῶν Νήσων εἰς διαφόρους ἐποχὰς ἔχυσαν τὸ αἷμά των διὰ νὰ τηρήσουν ὑψηλὰ τὴν ἐθνικὴν σημαίαν καὶ ἀλώβητον τὴν ἐθνικὴν κληρονομίαν, δυστυχῶς, Κύριοι, τὴν χώραν αὐτήν...

§189Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Τήν λυμαίνονται λησταί;

§190Σ. ΓΚΟΤΖΑΜΑΝΗΣ. Δὲν λέγω αὐτό. Πρῶτον νὰ ἀκούσητε· δὲν κατηγορῶ κανένα, ὁμιλῶ ἀπὸ γενικωτέρας ἀπόψεως καὶ θέλω νὰ εἴπω, ὅτι δὲν ἐλήφθη μία πρόνοια, ὅπως ἔπρεπε νὰ ληφθῇ καὶ ἀντ’ αὐτοῦ εὑρέθησαν πολιτικαὶ ἀντιλήψεις καὶ πολιτικοὶ παράγοντες, οἱ ὁποῖοι ἐνόμισαν, ὅτι ἠδύναντο, παρερμηνεύοντες τὸ ἔργον των, παραγνωρίζοντες τὸ τῶν ἄλλων, νὰ τὴν διατηρήσωσιν ὡς ἴδιον κτῆμα, χαρίζοντες ἐν αὐτῇ δῶρα δεξιὰ καὶ ἀριστερά, καὶ ἐνομίσθη, ὅτι ἡ χώρα αὕτη δὲν ἔχει κοινωνικὴν καὶ πολιτικὴν μόρφωσιν, ὥστε νὰ δικαιοῦται νὰ τύχῃ ἀμέσως ὅλων τῶν ἀγαθῶν τοῦ μεγάλου ἐθνικοῦ γεγονότος, ὅλων τῶν ἐκ τοῦ Ἑλληνικοῦ Συντάγματος ἀπορρεόντων δικαιωμάτων καὶ καθηκόντων, ἀλλ’ ὅτι ἔπρεπε νὰ κρατηθῇ ἐπί τινα χρόνον μακρὰν καὶ νὰ διοικηθῇ μὲ τόσους ἀντιβασιλεῖς, ὅσας ἀποικίας ἐδημιούργησαν. Ἐνομίσθη, ὅτι ἀπερχομένων τῶν Τούρκων ὑπαλλήλων, ἔπρεπε νὰ ἀντικατασταθῶσι δι’ ἄλλων ἀφεντάδων, οἱ ὁποῖοι ἐμπνεόμενοι ἀπὸ τὰς αὐτὰς νοσηρὰς ἀντιλήψεις, ἀντὶ νὰ χρησιμεύσωσιν ὡς χρηστοὶ χειρισταὶ τοῦ νόμου καὶ ὡς ὄργανα προαγωγῆς, ἐχρησίμευσαν, δυστυχῶς, ὡς ὄργανα τοῦ ἑαυτοῦ των. Καὶ παρέδωκαν τὴν χώραν εἰς τελείαν διοικητικὴν ἐξάρθρωσιν, διότι ἀμελέτητοι, δὲν ἐγνώριζον νὰ ἐφαρμόσουν οὐδὲν διοικητικὸν σύστημα· ἀμελέτητοι, δὲν ἐγνώριζον νὰ ἐμπνεύσωσιν εἰς τὰ ὄργανα τὰ ὁποῖα εὑρίσκοντο εἰς τὰς Νέας Χώρας, τὴν ἀποστολήν, τὴν ὁποίαν εἶχον καὶ τὴν ὁποίαν ἔπρεπε νὰ ἔχουν. Καὶ καθ’ ὃν χρόνον, Κύριοι, ἔχομεν ἄλλα Κράτη, τὴν τέως Σερβίαν καὶ τὴν Βουλγαρίαν, αἱ ὁποῖαι ἐνεφανίσθησαν εἰς τὰς Νέας Χώρας των ἀκέραιαι καὶ αὐτούσιαι, ἐσάρωσαν πᾶν ὅ,τι εὗρον ἐκ τοῦ παλαιοῦ καθεστῶτος, διοικητικὸν καὶ φορολογικόν, καὶ ἐγκατέστησαν ἀμέσως τοὺς νόμους καὶ τὰς ἀρχάς των, ἡμεῖς ἐκρατήσαμεν τὰς Νέας Χώρας εἰς ἕνα μαρασμὸν διοικητικὸν καὶ οἰκονομικόν, διότι, ὄχι μόνον δὲν ἀφῃρέσαμεν ὅλα ἐκεῖνα τὰ βάρη, τὰ ὁποῖα ἦσαν ἐκ τοῦ παλαιοῦ καθεστῶτος, ἀλλὰ προσεθέσαμεν καὶ νέα, τὰ ὁποῖα ἐδημιούργησαν μίαν τελείαν οἰκονομικὴν ἐξάντλησιν. Ταῦτα πάντα, Κύριοι, πρέπει τελείως νὰ τὰ προσέξωμεν, πρέπει νὰ τὰ συνδυάσωμεν, μὲ ὅσα ἀνέφερον ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῶν στρατιωτικῶν εἰσφορῶν, διὰ νὰ κατανοηθῇ ὅλη ἡ ἔκτασις αὐτῶν, ὅλαι αἱ συνέπειαι καὶ ὅλη ἡ αὐτόθι κατάστασις. Τοῦτο εἶναι, Κύριοι, μία ἐθνικὴ ἀνάγκη, ἀλλ’ εἶναι συνάμα καὶ πολιτικὴ ἀνάγκη, διότι ἀκριβῶς ἡ κακοδιοίκησις ἐκείνη, τὸ οἰκονομικὸν ἐκεῖνο βάραθρον παρήγαγε τὴν μῆνιν ἐκείνην, ἥτις ἐξήγειρε σύσσωμον τὴν Μακεδονίαν ἐναντίον τοῦ καθεστῶτος ἐκείνου, ὅπερ ἐκράτησεν εἰς τὰς Ν. Χώρας τὴν διοικητικὴν ἐξάρθρωσιν καὶ τὸ οἰκονομικὸν βάραθρον. Δὲν πρέπει, λοιπόν, νὰ ἀμελῶμεν τὴν θεραπείαν τῶν κακῶς κειμένων πρὸ παντὸς — καὶ τοῦτο πάντες πρέπει νὰ προσέξωμεν— ἵνα μὴ τὰ αὐτὰ αἴτια παραγάγωσι τὰ αὐτὰ ἀποτελέσματα, ἀλλὰ πρέπει, Κύριοι, συντόνως νὰ ἐπιληφθῶμεν τοῦ ἔργου, ὅπως ἐγχυθῇ νέον αἷμα εἰς τὰς Νέας Χώρας, ὅπως ἀναβιώσωσιν οἰκονομικῶς, ὅπως ἀναβιώσωσι καὶ διοικητικῶς. Καὶ τοῦτο διὰ νὰ πράξωμεν, Κύριοι, χρειάζεται νὰ ληφθῶσιν ἐφ’ ὅλων τῶν κλάδων καὶ ὅλων τῶν ὀργάνων, ὅλα ἐκεῖνα τὰ αὐστηρὰ μέτρα, ἐπὶ τῶν ὁποίων δὲν δύναμαι νὰ ἐπεκταθῶ, διότι ταῦτα εἶναι μέτρα, ὑποδεικνυόμενα ἀπὸ αὐτὰς ταύτας τὰς θεμελιώδεις διατάξεις τοῦ Συντάγματος, εἶναι μέτρα, ὑποδεικνυόμενα ἐξ αὐτῆς τῆς ἐννοίας τοῦ πολιτεύματος τῶν δικαιωμάτων τοῦ πολίτου καὶ τῶν ὑποχρεώσεων τῆς Πολιτείας ἐξ αὐτῆς τῆς ἐσωτερικῆς ἀσφαλείας τοῦ Κράτους, καὶ τὰ μέτρα ταῦτα πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐφαρμόσῃ αὐστηρῶς εἰς τὰς Νέας Χώρας, διότι ἀκριβῶς ἔχει τὴν μείζονα ἀνάγκην ὅλου τοῦ Κράτους.

§191Κ. ΛΑΓΟΥΔΑΚΗΣ. Εἴπατε πρὸ ὀλίγου, ὅτι οἱ Βούλγαροι εἰς τὰς Νέας Χώρας, τὰς ὁποίας κατέλαβον, ἦσαν περισσότερον πεπολιτισμένοι.

§192Σ. ΓΚΟΤΖΑΜΑΝΗΣ. Ὄχι, δὲν εἶπον αὐτό, κ. Συνάδελφε. Εἶπον, ὅτι οἱ Βούλγαροι καὶ οἱ Σέρβοι, εἰσελθόντες εἰς τὰς Νέας Χώρας, μὲ τὴν πρώτην ἐμφάνισίν των, ἐσάρωσαν πᾶν ὅ,τι εὗρον τοῦ παλαιοῦ καθεστῶτος, διοίκησιν, φορολογίαν, ὅλα. Ἐγκατέστησαν ἀμέσως τὰς ἀρχάς των.

§193Κ. ΛΑΓΟΥΔΑΚΗΣ. Δὲν τὰς ἐγκατέστησε τὰς ἀρχὰς καὶ ἡ Ἑλλάς, ὅπου κατέλαβεν;

§194Σ. ΓΚΟΤΖΑΜΑΝΗΣ. Δὲν ἐγκατέστησεν Ἑλληνικὰς ἀρχάς. Δυστυχῶς, ἡ Ἑλληνικὴ διοίκησις ἠξεύρετε ποία ὑπῆρξεν; Εἷς ἐμβολιασμὸς τῶν Ἑλληνικῶν νόμων ἐπὶ τοῦ Τουρκικοῦ κορμοῦ καὶ ὡς ἐκ τούτου ἐδημιουργήθη ὅλον αὐτὸ τὸ διοικητικὸν χάος, εἰς τὸ ὁποῖον εὑρέθη, καὶ ὅστις μετέβη εἰς τὰς Ν. Χώρας, —καὶ πιστεύω πολλοὶ ἐξ ὑμῶν — θὰ εἶδε μέχρι τῆς τελείας ἀφομοιώσεως, ὁποῖον χάος διοικητικὸν ὑπῆρχε καὶ ἂν δὲν ὑπῆρχεν ἡ τελεία ἀφομοίωσις ἡ διοικητική, δὲν ἠξεύρω ποῖα ἀποτελέσματα θὰ εἴχομεν. Αὐτὸ εἶπον. Δὲν ἠθέλησα νὰ ἐπαινέσω.

§195ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καραμαλίκης ἔχει τὸν λόγον. Κύριε Καραμαλίκη, θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ὑπάρχουσιν ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου ὑπετριάκοντα ἐγγεγραμμένοι. Χάριν τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς, τῆς περὶ ἧς ἀγωνίζεσθε καὶ ὑπὲρ ἧς συνηγορεῖτε, νὰ περιορισθῆτε εἰς πράγματα ὀλίγα μᾶλλον.

§196Χ. ΠΟΛΟΓΕΩΡΓΗΣ. Ὄχι τὰ ἴδια, ὄχι τὰ ἴδια.

§197Ι. ΚΑΡΑΜΑΛΙΚΗΣ. Ἔχω ἰδιαίτερα. Κύριοι Βουλευταί, δὲν θὰ ἀνηρχόμην εἰς τὸ βῆμα, μετὰ τὴν εὔγλωττον ἀγόρευσιν τοῦ κυρίου προλαλήσαντος Συναδέλφου, ἐὰν δὲν ἤμην ἠναγκασμένος νὰ δώσω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς εἰκόνα τινὰ τῆς καταστάσεως ἐκ τῆς ἐνεργηθείσης ἐπιτάξεως ἐν τῷ Νομῷ Δράμας. Διότι, τὰ λαβόντα χώραν κατὰ τὴν ἐπίταξιν ἐκείνην εἶναι τοιαῦτα, ὥστε καταλύουσι τελείως τὸν νόμον. Ἔλαβον χώραν γεγονότα, Κύριοι, τὰ ὁποῖα, ἐὰν δὲν ἔβλεπον ἐγώ ὁ ἴδιος, οὐδέποτε ἦτο δυνατὸν νὰ τὰ πιστεύσω ὅτι ἐτελέσθησαν, ἢ μᾶλλον θὰ ἐθεώρουν ὡς ψεύστην, ὡς συκοφάντην ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος θὰ μοὶ τὰ ἔλεγεν. Ἀναφέρω γεγονότα, ἢ μᾶλλον ἀρκοῦμαι νὰ ἀναγνώσω τὴν ἀναφοράν, ἡ ὁποία μοὶ ἐστάλη ὑπὸ τῆς Κοινότητος Βώλακος, νὰ τὴν ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τὴν ὁποίαν δὲν ὑπέβαλον: (Ἀναγινώσκει) «Λαμβάνομεν τὴν τιμὴν νὰ ἀναφέρωμεν εἰς τὴν Σην Βουλὴν, ὅτι κατὰ τὰς ἀρχὰς Δεκεμβρίου π. ἔτους ὁ ἀξιωματικὸς Μαστραπᾶς, ἐν συνεννοήσει μετὰ τοῦ πολίτου Χατζοπούλου, προέβη εἰς ἐπίταξιν ἐν τῇ ἡμετέρᾳ Κοινότητι κατὰ τρόπον ἥκιστα προσάδοντα εἰς τὸν νόμον. Ἐπιτάξας ἀγελάδας, ἔδωκεν ἀποδείξεις διὰ μόσχους, εἰσελθὼν εἰς τὰς οἰκίας, ἐλάμβανεν ὅ,τι εὕρισκεν ἐν αὐταῖς, μέχρι τοῦ ποσοῦ καὶ ἡμισείας ὀκᾶς βουτύρου καὶ ἐπὶ πλέον εἰς τὸν κανονισμὸν τοῦ βάρους τῶν ἐπιτασσομένων ἐλάμβανε τὸ μέτρον νὰ προσδιορίζῃ τοῦτο εἰς τὸ ἥμισυ περίπου τοῦ πραγματικοῦ». (Ἔχει δὲ καὶ μηνυθῇ καὶ φυλακισθῇ ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου τῶν Πλημμελειοδικῶν Δράμας). «Πρὸ ἡμερῶν δέ, ἐνῷ ἐπιστεύσαμεν, ὅτι ἔληξαν τὰ δεινά μας, καθότι ὁ κ. Μαστραπᾶς ἐπέταξε καὶ τὰς ὄρνιθας τοῦ χωρίου, χωρὶς νὰ δώσῃ ἀπόδειξιν οὐδεμίαν δι’ αὐτάς, διετάχθη ὁ ἀξιωματικὸς Παπαγεωργίου νὰ ἐνεργήσῃ ἑτέραν ἐπίταξιν. Οὗτος οὐδόλως ὑπελείφθη τοῦ πρώτου κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῆς ἐπιτάξεως, ἐπὶ πλέον ἤρξατο δέρων τοὺς πολίτας· λέγων αὐτοῖς, ὅτι, ἐφ’ ὅσον ἔμαθαν καὶ καταγγέλλουν, δὲν θὰ φεισθῇ οὐδενός (βεβαίως, ἡ καταγγελία ἐκεῖ θεωρεῖται σπουδαῖον πρᾶγμα καὶ ὁ καταγγέλλων θεωρεῖται ὕποπτος εἰς τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν, καὶ συνεπῶς ἐκτοπιστέος) «Ἀγελάδας ἐγκυμονούσας ἐπέταξε, δοὺς ἀπόδειξιν διὰ μόσχους 15–20 ὀκάδων. Βόας ἐφήρεσεν ἀροτῆρας ἐκ τῶν γεωργῶν καὶ συνεπῶς ἡ γεωργία ἐν τῇ Κοινότητι ὑπέστη πλῆγμα καίριον. Διαμαρτυρόμενοι διὰ τὰς αὐθαιρεσίας ταύτας, παρακαλοῦμεν τὴν Σην Βουλήν, νὰ μεριμνήσῃ καὶ περὶ ἡμῶν, ὧν οὕτω ὁ βίος κατέστη ἀφόρητος». Ἑτέρα ἐπιστολὴ ἐκ τοῦ χωρίου Μπούκα, κειμένου πλησίον τῆς σιδηροδρομικῆς γραμμῆς Δράμας–Ξάνθης. (Ἀναγινώσκει) «Διὰ τῆς παρούσης σπεύδω νὰ σᾶς ἀναγγείλω τὰ συμβάντα ἐν τῇ περιφερείᾳ Μπούκα. Μάθετε, ὅτι ὁ ἐνταῦθα ἑδρεύων Ταγματάρχης μὲ ἠπείλησε νὰ τῷ παραδώσω τὸ δωμάτιόν μου, τὸ ὁποῖον εἶχον κατοικίαν μου καὶ ὡς γραφεῖον τῆς ἐμπορικῆς μου ἐργασίας, ἐγὼ ὑπὸ ἀνωτέρας βίας ἠναγκάσθην νὰ τὸ παραδώσω, κλπ... Ἕτερον ἔτι ἐπιτάσσονται ἀροτριῶντα καὶ θὰ μείνωσιν αἱ γαῖες ἀκαλλιέργητοι καὶ οἱ χωρικοὶ εὑρίσκονται εἰς ἀπελπισίαν. Ἐπιτάσσονται ζῷα τῶν 50 ὀκάδων καὶ δίδουν ἀποδείξεις διὰ 25 ὀκάδας, αἶγες καὶ πρόβατα 10 ὀκάδων καὶ δίδουν ἀποδείξεις διὰ πέντε ὀκάδας. Διὰ νὰ πεισθῆτε διὰ τὰ ἀνωτέρω νὰ γίνῃ μία ἐπιτροπή, διὰ νὰ ἐξετάσῃ ἡ ἐπιτροπή, ἡ ὁποία ὅμως νὰ μὴ εἶναι στρατιωτικοί, ἀλλὰ πολῖται, διότι, ἄν εἶναι στρατιωτικοί, κανεὶς δὲν θὰ μαρτυρήσῃ, διότι οἱ χωρικοὶ φοβοῦνται τοὺς ἀξιωματικούς, ἀφοῦ μάλιστα τοὺς φοβοῦμαι καὶ ἐγώ». (Γέλωτες). Ἑτέρα ἐπιστολή, τῆς Κοινότητος Σαρτίστης, τῆς περιφερείας Νευροκοπίου. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ προσέξητε καὶ εἰς τὴν διατύπωσιν αὐτῆς. Εἶναι μία Κοινότης, ἀπέχουσα τῆς Δράμας ὑπὲρ τὰς δέκα ὥρας, Ἑλληνικωτάτη. Γράφει εἰς τὴν καθαρεύουσαν γλῶσσαν! Εἶναι οἱ Βούλγαροι αὐτοί, τοὺς ὁποίους ὀνομάζουσι Βουλγάρους! (Ἀναγινώσκει): «Οἱ ὑποφαινόμενοι ἐκ τῶν προκρίτων τοῦ χωρίου Σαρτίστης, λαμβάνομεν τὴν τιμὴν νὰ ἐκθέσωμεν Ὑμῖν, ὅτι ὁ ὑπασπιστὴς τοῦ ἐνταῦθα Φρουράρχου, ἐκάλεσε τὸν πάρεδρον Ἰω. Βέζμελην καὶ τῷ ἐζήτησεν οἰκίαν ἄλλην, καίτοι οὗτος κατώκει εἰς τὴν καλλιτέραν. Τοῦ παρέδρου εἰπόντος, ὅτι τὸ χωρίον δὲν ἔχει καλλιτέραν οἰκίαν, ὁ ἀξιωματικὸς ἐγρονθοκόπησεν εἰς τὸ στῆθος καὶ ἐμαστίγωσε τὸν πάρεδρον...

§198Γ. ΠΩΠ. Αὐτὸ γίνεται καὶ εἰς τὴν ἀστυνομίαν συχνότατα.

§199Ι. ΚΑΡΑΜΑΛΙΚΗΣ. (Ἀναγινώσκει)»... μὴ σεβασθεὶς τὰ γηρατεῖα του τουλάχιστον, ἂν ὄχι τὴν θέσιν του. Ἡ τοιαύτη συμπεριφορὰ τοῦ ὡς εἴρηται ἀξιωματικοῦ, τόσον ἀπεγοήτευσε τοὺς κατοίκους, ὥστε ἤρξαντο σκέπτεσθαι τὶς θὰ ἦτο ἐκεῖνος, ὅστις θὰ ἀνελάμβανε νὰ ἐξασκήσῃ εἰς τὸ ἑξῆς τὸ καθῆκον τοῦ παρέδρου ὑπὸ τοιούτους ὅρους». Διότι πρέπει νὰ σημειώσητε, Κύριοι, ὅτι, λόγῳ τῆς καταστάσεως, ὅλοι σχεδὸν οἱ Πάρεδροι, μεταβάντες παρὰ τῷ κ. Νομάρχῃ ἐδήλωσαν παραίτησιν, διότι, ὡς γνωρίζετε, κατὰ τὸν νόμον τῆς ἐπιτάξεως, ἡ ἐπίταξις ἀπευθύνεται πρὸς τὰς δημοτικὰς ἀρχάς. Θὰ ἐρωτήσητε πῶς; Διὰ τοῦ βούρδουλα. Διότι πολλάκις συνέβη αὐτός, ὁ ὁποῖος μετέβη εἴς τι χωρίον νὰ ἐπιτάξῃ, νὰ καλέσῃ τὸν Πάρεδρον, καὶ ἔπειτα ξύλον, καὶ ἔπειτα κόττες, αὐγὰ καὶ ξύλον, οἱ στρατιῶται. Σᾶς ἀναφέρω γεγονότα. Ὁμιλῶ δὲ περὶ ὡρισμένων ἀτόμων καὶ περὶ ὡρισμένων γεγονότων...

§200Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Τὰ κάμνει ὁ Ἑλληνικὸς στρατὸς αὐτά;

§201Ι. ΚΑΡΑΜΑΛΙΚΗΣ. Οἱ στρατιῶται, ὁ ἀποσπασματάρχης. Θὰ ἀναφέρω γεγονότα.

§202Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Τί νὰ μοὶ ἀναφέρητε; Ὅταν μοῦ λέγετε, ὅτι ὁ ἀποσπασματάρχης διορίζεται ἀπὸ τὴν Χωροφυλακήν. Δὲν ὑπάρχει τοιοῦτος.

§203Ι. ΚΑΡΑΜΑΛΙΚΗΣ. Εἷς λοχίας ἐπὶ κεφαλῆς δέκα στρατιωτῶν...

§204Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). (Ἐγείρεται). Ὅταν λέγῃ...

§205ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Διαμαρτύρομαι ἐγώ.

§206ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὅλοι διαμαρτυρόμεθα. (Θόρυβος).

§207Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Ὅταν λέγῃ ὁ κ. Βουλευτής, ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα λέγει, δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο, παρ’ ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς στρατός...

§208ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι. (Θόρυβος).

§209Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Νὰ καθήσητε κάτω. (Θόρυβος).

§210ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχία, παρακαλῶ.

§211Γ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Κύριε Βουλευτά, νὰ δώσητε τὰς δεούσας ἐξηγήσεις.

§212Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Παρακαλῶ, ἐφ’ ὅσον οἱ κ. Βουλευταί, λέγουσιν ὅσα λέγουσιν ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς ἀπόψε, ἀπευθύνονται καθ’ ὅλου τοῦ στρατεύματος.

§213ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι. (Θόρυβος).

§214Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Βουλευτὴν νὰ δηλώσῃ ἐν τῇ ἐπισήμῳ ἰδιότητί του ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς, ἐὰν αἱ λέξεις αὐταὶ ἀπηυθύνοντο εἰς ὁλόκληρον τὸν Ἑλληνικὸν στρατόν.

§215ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι. (Θόρυβος).

§216Ι. ΚΑΡΑΜΑΛΙΚΗΣ. Διαμαρτύρομαι κατὰ τῶν λεχθέντων ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅστις δέον νὰ γνωρίζῃ, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς στρατὸς εἶναι ἔννοια συνυφασμένη μετὰ τοῦ λαοῦ. Λαὸς καὶ στρατὸς εἶναι ἕν. Ὅλοι εἴμεθα ἕν.

§217Γ. ΠΩΠ. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἀποτελεῖ ὕβριν ἐναντίον τῆς Βουλῆς. Οὐδεὶς Βουλευτὴς ἐσκέφθη νὰ ἀπευθύνῃ μομφὴν οἱανδήποτε κατὰ τοῦ στρατοῦ. Ὁ Ἑλληνικὸς στρατὸς δὲν ἀνήκει εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἀνήκει εἰς πάντας ἡμᾶς. (Χειροκροτήματα). Εἶναι ἐκεῖνος, ὅστις θεωρεῖ καύχημα καὶ τιμήν νὰ καυχᾶται διὰ τὸν Ἑλληνικὸν στρατόν, ὅστις εἶναι στρατὸς ἐθνικός, στρατός, ὅστις ἀποτελεῖται ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν καὶ ὄχι στρατός, ὡς ἐκεῖνοι, τῶν ὁποίων ἴσως ἐν στιγμῇ παραφορᾶς ἐνόμισεν, ὅτι εἶχεν ἀνάγκην νὰ ὑποστηρίξῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν. Παρακαλῶ αἱ λέξεις, τὰς ὁποίας διατυπώνω αὐτὴν τὴν στιγμὴν καὶ αἱ ὁποῖαι ἐκπροσωποῦσιν ὄχι τὸ αἴσθημα ὁλοκλήρου τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ τὸ αἴσθημα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, τὸ ὁποῖον ὀφείλει εὐγνωμοσύνην εἰς τὸν στρατόν, διότι ὁ στρατὸς εἶναι ὁ λαός του, αἱ λέξεις αὗται, νομίζω, ὅτι ἀποτελοῦσιν ἀπάντησιν ἱκανήν, ἵνα ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν μὴ σκεφθῇ, ὅτι θὰ εὑρεθῇ ποτὲ εἰς τὴν ἀνάγκην ἐνταῦθα νὰ ὑποστηρίξῃ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι βωμὸν λατρείας καὶ εὐγνωμοσύνης τὴν καρδίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους.

§218Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Μπράβο.

§219Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Αἰσθάνομαι τὴν ἀνάγκην, Κύριοι, νὰ διαμαρτυρηθῶ διὰ τὴν παρέμβασιν ταύτην καὶ τὴν ὀργίλην διατύπωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἠναγκάσθη νὰ ἀμυνθῇ ὑπὲρ τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ, τὸν ὁποῖον οὐδεὶς προσέβαλεν. Ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς παρήλασαν ρήτορες, οἱ ὁποῖοι ἀπηυθύνθησαν ἐναντίον ὡρισμένων ὀργάνων, διοικητικῶν, ὡρισμένων προσώπων. Ἔπρεπεν, ἀπαντῶν ὁ κ. Ὑπουργὸς, νὰ περιορίσῃ τοὺς λόγους του, τὰς ἐξηγήσεις του καὶ τὰς δικαιολογίας του εἰς τὰς αἰτιάσεις αὐτάς, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο, οὐχὶ δὲ νὰ ὁμιλῇ ὑπὲρ τοῦ στρατοῦ. Διότι ἡ καθολική ἐντύπωσις τῆς Βουλῆς εἶνε ὅτι ὁ ὀφειλόμενος σεβασμὸς πρὸς τὸν στρατόν πάντοτε καὶ παρὰ πάντων ἀπενεμήθη. Καὶ ἐνῷ τοῦτο οὕτως ἔχει, ἔρχεται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ἀπευθύνῃ αἰτιάσεις κατὰ τῶν ἀγορευσάντων, ἀμυνόμενος ὑπὲρ τοῦ στρατοῦ, ὃν οὐδεὶς ἔθιξε, καὶ παρασιωπῶν τὰς καταγγελθείσας πράξεις ὡρισμένων προσώπων. Ἔχομεν ὡς ἐκ τούτου τὸ δικαίωμα νὰ ὑποπτευώμεθα, ὅτι ὅλοι οἱ ἀγῶνες καὶ ἡ ρητορικὴ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, εἶναι ἀγῶνες πρὸς συγκάλυψιν τῆς ἰδίας αὑτοῦ ἀνεπαρκείας.

§220Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Παρεξηγήθην. Ὁ κ. Βουλευτής, ἀγορεύων, προεκλήθη νὰ εἴπῃ, ἐὰν ἀπευθύνῃ τὰς αἰτιάσεις του κατὰ τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ. Ὁ κ. Βουλευτής μοι φαίνεται, ὅτι οὕτω ἐξεφράσθη καὶ εἶπε μάλιστα.

§221Ι. ΚΑΡΑΜΑΛΙΚΗΣ. Περὶ ἀτομικῶν.

§222Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Ἐγώ, Κύριοι, τὰ δικαιώματα ἑνὸς ἑκάστου τὰ γνωρίζω ἀπὸ πολλοῦ πλειότερον παντὸς ἄλλου. Γνωρίζω καὶ τὴν θέσιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκομαι καὶ τὴν θέσιν εἰς τήν ὁποίαν εὑρίσκεσθε σεῖς. Τὸ παρελθόν, διότι ἐπὶ πολλὰ ἔτη ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ἤμην, μὲ ἐδίδαξεν, οὕτως ὥστε νὰ ἀναγνωρίζω τὸ ὕψος τῆς ἀποστολῆς καὶ τὰ δικαιώματα τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ Ἔθνους καὶ ταῦτα ἐπικαλοῦμαι πάντοτε, διότι ἀναγνωρίζω, ὅτι ἐπὶ τοῦ Συνταγματικοῦ Πολιτεύματος ἑδράζεται ἡ ἐλευθερία καὶ ἡ πεποίθησις πάντοτε. (Χειροκροτήματα). Ἐπιτρέψατέ μοι νὰ εἴπω, ὅτι τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἐννοῶ, εἶναι ἀναφαίρετον δικαίωμα. Ἐὰν παρίσταμαι ἐνταῦθα, παρίσταμαι διὰ νὰ ἀνακοινῶ καὶ νὰ συζητῶ (Χειροκροτήματα).

§223Μ. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις ἠμπορεῖ νὰ ἐξετασθῇ ἐνώπιον ἐξεταστικῆς ἐπιτροπῆς.

§224ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, δὲν ἔχετε τὸν λόγον.

§225Ι. ΚΑΡΑΜΑΛΙΚΗΣ. Κύριοι, διὰ νὰ ἀναφέρω γεγονότα, τὰ ὁποῖα εἶναι συντετελεσμένα, βεβαίως, δὲν θὰ ἀνηρχόμην τότε τὸ βῆμα, διότι τὰ γενόμενα δὲν δύνανται, ὡς μὴ γεγενημένα νὰ θεωρηθῶσιν.

§226Λ. ΛΥΩΝΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγγράψατέ με.

§227Ι. ΚΑΡΑΜΑΛΙΚΗΣ. Ἐκεῖνο, ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ τῆς Κυβερνήσεως ἁπάσης, εἶναι, ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ ληφθῇ μέριμνα, ἵνα ἐπανορθωθῶσιν ἀδικήματα, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ ἐπανορθωθῶσιν. Καὶ ἄλλοτε ὁμιλῶν ἐπὶ ἀναφορᾶς συμπολίτου μου, τοῦ ὁποίου ἐπέταξαν τοὺς καρπούς, παρεκάλεσα τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ μεριμνήσῃ, ὅπως ὁ νόμος ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θεωρεῖ τὰς ἀποφάσεις ἐπὶ τῶν ἐπιτάξεων ἀνεκκλήτους, μεταρρυθμισθῇ. Καὶ σήμερον θὰ ἀναφέρω γεγονότα τοιαῦτα, ἐπὶ τῷ ἀκούσματι τῶν ὁποίων, θὰ φρίξῃ ἡ Βουλή...

§228Θ. ΛΥΜΠΡΙΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγγράψατέ με, παρακαλῶ.

§229Ι. ΚΑΡΑΜΑΛΙΚΗΣ. Λοιπόν, ἐπετάχθησαν ἐν Δράμᾳ τριακόσιαι χιλιάδες ὀκάδες κριθῆς, ἀνηκούσης εἰς τοὺς ἐνοικιαστὰς τῆς δεκάτης τῆς περιφερείας τῆς Δράμας. Ἐφέτος, καίτοι ἡ παραγωγὴ ἦτο μικροτέρα τῆς περυσινῆς, ἡ δεκάτη ἀνῆλθεν εἰς ἕν ἑκατομμύριον δραχμῶν, ἐνῷ κατὰ τὸ 1914 ἐπὶ παραγωγῆς μεγαλειτέρας ἀνῆλθεν εἰς δραχμὰς τετρακοσίας χιλιάδας μόνον... Καὶ τοῦτο, διότι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν εἶχε διατάξει τοὺς Οἰκονομικοὺς Ἐφόρους νὰ ἐπιμένωσιν εἰς τὴν δημοπρασίαν, διότι εἶναι τοιαύτη ἡ ὕψωσις τῶν τιμῶν τῶν προϊόντων, ὥστε ἦτο δυνατὸν αἱ δημοπρασίαι νὰ ἀποδώσουν τοιαύτην τιμήν, ὥστε νὰ φθάσῃ εἰς τὸ ἑκατομμύριον. Τοῦτο καὶ ἐγένετο· οἱ ἄνθρωποι ἔδωκαν ἕν ἑκατομμύριον διὰ τὴν δεκάτην τοῦ 1915, ἐνῷ διὰ τὴν δεκάτην τοῦ 1914 εἶχον δώσει 400 χιλιάδας δραχμὰς καὶ ἐνῷ ἡ παραγωγὴ ἐφέτος ἦτο μικροτέρα, καὶ τοῦτο, ἐπαναλαμβάνω, διότι ἡ τιμὴ τῶν καρπῶν ἦτο ὑψωμένη.

§230Χ. ΠΟΛΟΓΕΩΡΓΗΣ. Ἄρα, δὲν ἐζημιώθησαν.

§231Ι. ΚΑΡΑΜΑΛΙΚΗΣ. Παρακαλῶ, θὰ ἀκούσητε. Τῆς ὑποθέσεως εἶναι ἐν γνώσει ὁ κ. Ὑπουργός. Τοὺς ἐπέταξαν τὸν καρπόν. Ἡ ἐπιτροπή, ἡ ἐκ τοῦ νόμου ὑφισταμένη καὶ δὲν βλέπω ποίαν θέσιν ἔχει εἰς τὸν νόμον, ἀφοῦ αἱ ἀποφάσεις της δὲν λαμβάνονται διόλου ὑπ’ ὄψιν, — ἐκανόνισε τὴν τιμὴν τῆς κριθῆς εἰς λεπτὰ 40′ ἡ ἀστυνομικὴ διάταξις ἦτο 60 λεπτά, οἱ ἄνθρωποι ἐδέχθησαν. Ἔρχεται ὁ ἀξιωματικὸς τῆς Ἐπιμελητείας καὶ λέγει 20 λεπτά. Πεντακόσιαι χιλιάδες ὀκάδες πρὸς 20 λεπτά, ἑκατὸν χιλιάδες δραχμαί.

§232Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Γνωρίζετε, ὅτι δὲν ἠμπορῶ νὰ κάμω τίποτε ἐγώ.

§233Ι. ΚΑΡΑΜΑΛΙΚΗΣ. Ἐν αὐτῷ ἀκριβῶς ἐφιστῶ τὴν προσοχήν σας.

§234Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν;

§235Ι. ΚΑΡΑΜΑΛΙΚΗΣ. Μάλιστα.

§236Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Δὲν εἶναι μόνον αὐτὴ ἡ περίπτωσις, τὴν ὁποίαν ἀνέφερεν ὁ κ. Βουλευτής, εἶναι περιπτώσεις τοιαῦται, αἱ ὁποῖαι καὶ ἐδῶ προεκάλεσαν τὴν συζήτησιν περὶ τῆς μεταβολῆς τοῦ νόμου. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ἐσχάτως... (δὲν ἠκούσθη).

§237Ι. ΚΑΡΑΜΑΛΙΚΗΣ. Καὶ οὐ μόνον αἱ ἀποφάσεις αὐταὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀναθεωρηθῶσι πᾶσαι, κ. Ὑπουργέ, ἀλλὰ καὶ ὅλαι αἱ ἀποφάσεις, αἱ ὁποῖαι ἐκδίδονται παρὰ τῶν διενεργούντων τὴν ἐπίταξιν, καὶ ἀφορῶσιν, εἴτε εἰς βάρος, εἴτε εἰς εἶδος, εἴτε εἰς τὴν τιμήν· διότι ἀκούσατε, Κύριοι: εἰς τὸ χωρίον Κίργια (Δράμας), μεταβὰς ἀξιωματικὸς καὶ ἐνεργήσας ἐπίταξιν, ἐπέταξε 13 ἀγελάδας, τὰς ὁποίας ὅλας ὑπελόγισεν εἰς ὀκάδας 191 καὶ πρὸς 90 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν.

§238Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Κατσίκια ἦσαν;

§239Ι. ΚΑΡΑΜΑΛΙΚΗΣ. Τὰ τομάρια μόνον ἀξίζουν 400 δραχμάς. Ἀλλὰ τὸ σπουδαιότερον εἶναι τὸ ἑξῆς: ἐπέτασσεν ἀγελάδας καὶ προσδιώριζε τὴν τιμὴν τοῦ κρέατος εἰς 90 λεπτὰ· ἐπέτασσε πρόβατα καὶ προσδιόριζε τὴν τιμὴν εἰς 90 πάλιν λεπτά. Ἀγελάδες καὶ πρόβατα, ἡ αὐτὴ τιμή. Ἕκαστον πρόβατον πρὸς ὀκάδας 3. Ἐννοεῖται, ὅτι τοιαῦτα παραδείγματα εἶναι τοσαῦτα, ὥστε δύναται νὰ εἴπῃ κανείς, ὅτι οἱ πλεῖστοι ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εἶχον κτήνη, τὰ ὁποῖα ἐπετάχθησαν, ἐζημιώθησαν κατὰ τὰ τέσσαρα πέμπτα, διὰ νὰ μὴ εἴπω περισσότερα. Ἀλλά, κ. Ὑπουργέ, ἵνα παύσω νὰ ποιοῦμαι τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἐπιτάξεως χόρτου, κτηνῶν κλπ., θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ ἔλθω, διότι πρόκειται περὶ σπουδαιοτάτου ζητήματος, ἀφορῶντος τὰ καπνοπαραγωγὰ μέρη, νὰ ἔλθω εἰς τὴν ἐπίταξιν οἰκιῶν καὶ καταστημάτων. Εἶναι γνωστόν, κ. Συνάδελφοι, ὅτι ἡ Δράμα, εἶναι μέρος καπνοπαραγωγόν, ὅτι παράγουν τόσον καπνόν, ὅσον δὲν παράγει καμμία ἄλλη περιφέρεια τοῦ Κράτους. Ἐν Δράμᾳ ὑπάρχει τὸ μεγαλείτερον καπνεμπόριον τῆς Ἑλλάδος καὶ ἡ μεγαλειτέρα καπνοπαραγωγὴ ἐν τῇ περιφερείᾳ Δράμας — τὸ καπνεμπόριον συγκεντροῦται εἰς τὴν Καβάλλαν. — Διὰ τὴν ἐπεξεργασίαν τοῦ καπνοῦ ὑπάρχουν καταστήματα, εἰς τὰ ὁποῖα ἐργάζονται περὶ τὰς τρεῖς χιλιάδας ἐργάται. Εἰσεπράχθησαν, λοιπόν, ὅλαι αὐταὶ αἱ καπναποθῆκαι, ἐν ταῖς ὁποίαις εἰργάζοντο οἱ ἐργάται· καὶ τί ἔγινεν; Τὰ μὲν καπνά, διότι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ συσκευασθῶσιν ἐσάπησαν ἐπὶ μεγίστῃ ζημίᾳ καὶ τοῦ Δημοσίου καὶ τῶν πολιτῶν, ἔμειναν δὲ καὶ οἱ 3.000 ἐργάται ἄνευ ἐργασίας. Καὶ ἀπηυθύνθην μὲν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ ὁποῖος διέταξε τὴν ἀπόδοσιν· ἀλλὰ τί ἔγινε; Μᾶς ἔδωκαν τέσσαρας ἀποθήκας, εἰς τὰς ὁποίας οὐδέποτε εἰργάσθησαν ἄνθρωποι.

§240Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Διὰ τὸ ζήτημα αὐτό, ἔχω ἀπάντησιν.

§241Ι. ΚΑΡΑΜΑΛΙΚΗΣ. Αἱ ἀποθῆκαι, εἰς τὰς ὁποίας εἰργάζοντο οἱ ἐργάται καὶ αἱ ὁποῖαι ἦτο εὔκολον νὰ ἀποδοθῶσιν, διότι ὑπεδείξαμεν καὶ ὡρισμένα καταστήματα, εἰς τὰ ὁποῖα ἠδύνατο νὰ μεταβῇ ὁ στρατός, αὐταὶ δὲν ἀπεδόθησαν. Λοιπόν, τρεῖς χιλιάδες ἄνθρωποι πεινοῦν, μὴ ἔχοντες ἐργασίαν, καταστροφὴ δὲ μεγάλη ἐπῆλθεν εἰς τὴν καπνοπαραγωγήν, διότι τὰ καπνὰ σήπονται. Ταῦτα εἶχον νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλήν. Πέπεισιμαι, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν θὰ λάβῃ μέριμναν, διὰ τῆς τροποποιήσεως τοῦ νόμου, διότι μόνον διὰ τῆς τροποποιήσεως τοῦ νόμου θὰ ἀποδοθῇ τὸ δίκαιον καὶ θὰ προληφθοῦν ἄλλα ἀδικήματα, τὰ ὁποῖα, βεβαίως, δὲν συνιστοῦν ἓν Κράτος, πεπολιτισμένον, ἓν Κράτος, βασιζόμενον ἐπὶ τῆς ἰδέας τῆς ἐλευθερίας.

§242ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βαλαλᾶς.

§243Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Κύριοι Βουλευταί, δὲν πρέπει νὰ ἀπατῶμεν ἑαυτούς, ἡ ἀλήθεια δὲν κρύπτεται καὶ ἐὰν δὲν λέγεται ἐνώπιον τοῦ Βουλευτηρίου, λέγεται ἔξω. Μόνη ἡ ἀλήθεια, ἀκουομένη, δύναται νὰ διορθώσῃ τὰ κακῶς κείμενα καὶ εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι ἀπὸ ἑπτὰ μῆνας ἐξακολουθεῖ ἡ ἱστορία αὐτὴ τῶν παρανομιῶν κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἐπιτάξεων. Ἐλέχθησαν σοβαρώτατα πράγματα ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ καὶ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν περίοδον τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ καὶ κατὰ τὴν παροῦσαν. Κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον, ἦτο ἡ ἀρχὴ τῆς ἐπιστρατεύσεως καὶ σύσσωμος ἡ Βουλή, διεμαρτυρήθη ἐναντίον τῶν γενομένων ἐπιτάξεων, διότι τότε, καθ’ ὅλην τὴν Ἑλλάδα, ἐγένοντο ἐπιτάξεις, εἰς ἡμᾶς δέ, δυστυχῶς, ἐξακολουθοῦν ἀκόμη.

§244Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Παντοῦ ἐξακολουθοῦν.

§245Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ἡμεῖς ἔχομεν τὸ ἑξῆς παράπονον, ὅτι δὲν εὑρίσκονται ἀνώτεροι ἀξιωματικοί, νὰ ἐπιβλέπωσι τοὺς παρανομοῦντας, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δὲν φαίνεται αὐστηρὸς ἀρκετά, ὥστε νὰ παύσῃ αὐτὴ ἡ κατάστασις. Ὁ νόμος «περὶ στρατιωτικῶν εἰσφορῶν» περιλαμβάνει διατάξεις, αἱ ὁποῖαι δύνανται νὰ παραπέμψωσιν εἰς τὰ στρατιωτικὰ δικαστήρια ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι παραβαίνουσι τὸν νόμον, καὶ ἐν τούτοις χιλιάδες πολιτῶν, τῶν ὁποίων ἀφαιρεῖται ἡ περιουσία, χωρὶς κἄν νὰ τοῖς δοθῇ ἕν χαρτίον πρὸς παρηγορίαν, ὥστε νὰ νομίζωσιν, ὅτι θὰ ἔλθῃ ἡ ὥρα νὰ λάβωσι τὴν περιουσίαν αὐτῶν, ἀπομένουσιν ἄνευ τῆς περιουσίας των. Ἐγὼ αὐτὸς ἔφερον ἑνὸς συγγενοῦς μου αἴτησιν, ὁ ὁποῖος εἶχεν ὑπ’ ἐνοίκιον τσιφλίκιόν τι καὶ εἶδε τὴν περιουσίαν του ἀφαιρουμένην παρὰ τῶν στρατιωτῶν καὶ ἠρνήθησαν νὰ τῷ δώσωσιν ἀπόδειξιν, ὅτι παρέλαβον ὄντως τὰ πράγματα αὐτά. Ἐδώσαμεν τὴν αἴτησιν, ἀλλ’ ἀπάντησιν δὲν ἐλάβομεν, καὶ ἐν τούτοις εἰς τὴν αἴτησιν ταύτην ἐπισυνῆψα τὰ πιστοποιητικά, ἐκ τῶν ὁποίων ἀπεδεικνύετο, ὅτι πράγματι ἐλήφθησαν τὰ πράγματα ἐκεῖνα...

§246Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Εἰς ἐμὲ τὴν ἐδώκατε τήν αἴτησιν;

§247Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Δὲν θὰ ἠρχόμην νὰ σᾶς ἐνοχλῶ, κ. Ὑπουργέ. Τὴν ἔδωκα εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, ἐπὶ τέλους ἐβαρύνθημεν νὰ σᾶς ἐνοχλοῦμεν.

§248Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Δὲν ἦλθεν ἀπάντησις;

§249Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ἦλθεν ἀπάντησις, ὅτι δὲν ἐλήφθη τὸ ἐμπόρευμα. Ὑπάρχουν ὅμως τὰ πιστοποιητικά, καὶ ἐὰν ἡ ὑπηρεσία θέλῃ νὰ ἐκτελέσῃ τὸ καθῆκόν της, ἐὰν ἡ στρατιωτικὴ δικαιοσύνη θέλῃ νὰ ἵσταται εἰς τὸ ὕψος της, πρέπει νὰ διατάξῃ ἀνακρίσεις, διὰ νὰ μάθουν οἱ κύριοι αὐτοί, οἱ ὁποῖοι παρανομοῦν, οἱ ὁποῖοι νομίζουν, ὅτι ἡ περιουσία τῶν ἄλλων εἶναι ἐκτεθειμένη εἰς τὰς πράξεις των, θὰ ἴδουν τὴν ἀξίαν τοῦ νόμου πίπτουσαν ἐπὶ τὰς κεφαλὰς αὐτῶν. Οὕτω μόνον δύναται νὰ ἀποκατασταθῇ ἡ ἀλήθεια καὶ ἡ πειθαρχία καὶ νὰ ἴδωμεν τὸν νόμον ἐφαρμοζόμενον, διότι ὁ νόμος αὐτὸς, ὁ τῶν στρατιωτικῶν ἐπιτάξεων, εἶναι νόμος, ὁ ὁποῖος γνωρίζετε πολὺ καλὰ δὲν δύναται τελείως νὰ συμμορφωθῇ πρὸς τὸ Σύνταγμα, διότι εἴδομεν καὶ ἀποφάσεις τῶν δικαστηρίων, λεγούσας, ὅτι ὅλα αὐτὰ τὰ πράγματα καὶ τὰ διαιτητικὰ δικαστήρια δὲν εἶναι σύμφωνα πρὸς τὸν νόμον, διότι, πράγματι, οὐδεμία ἐγγύησις ὑπάρχει. Εἶναι νόμος ἀνάγκης, ἀλλ’ ὅταν τοιοῦτοι νόμοι ἀνάγκης τίθενται καὶ αἱ ἐξουσίαι αἱ διάφοροι, αἱ ἐντεταλμέναι τὴν ἐφαρμογὴν αὐτῶν, ἔχουσιν ὑπέρτατον καθῆκον νὰ καταβάλωσι πᾶσαν προσπάθειαν, ὥστε νὰ μὴ καταστρέφηται ἡ περιουσία τῶν ἰδιωτῶν, νὰ χάνεται ἡ ἰδιοκτησία αὐτῶν. Ὅσον ἀφορᾷ ἐμέ, δύναμαι νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλήν, ὅτι εἶμαι πλήρως πεπεισμένος, ὅτι πλεῖστοι εἶδον ἀφαιρουμένην τὴν περιουσίαν των, χωρὶς νὰ τοῖς δοθῇ τὸ χαρτίον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον λέγεται ἀπόδειξις παραλαβῆς.

§250Μ. ΤΣΟΥΤΣΑΝΗΣ. Δηλαδή, δὲν ἐδόθη εἰς οὐδένα;

§251Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ἐδόθη εἰς μερικούς. Σᾶς ἐρωτῶ: τί θὰ γίνουν οἱ πολῖται αὐτοί; Θὰ ἀνεχθῇ τὸ Κράτος, θὰ ἀνεχθῶμεν ἡμεῖς, αὐτοὶ οἱ πολῖται νὰ ὑποστῶσι τοιαύτην ζημίαν, νὰ ἴδωσι τὴν περιουσίαν των χαμένην, διότι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἐνήργησε, δὲν συνεμορφώθη πρὸς τὸν νόμον; Καὶ τοιαῦτα παραδείγματα, Κύριοι, δὲν εἶναι τοῦ παρόντος μόνον, εἶναι παραδείγματα ὑφιστάμενα ἀκόμη ἐκκρεμῆ ἀπὸ τοῦ 1912 καὶ δύναμαι νὰ σᾶς ἀναφέρω τοὺς Χαντζῆ ἐκ Σόροβιτς. Ὅστις μετέβη εἰς Σόροβιτς ἐπὶ τοῦ Τουρκικοῦ καθεστῶτος, γνωρίζουν ποῖοι ἄνθρωποι ἦσαν καὶ ποίαν περιουσίαν εἶχον, ὅστις δὲ μετέβη ἀμέσως μετὰ τὸν πόλεμον, εἶδε τὴν καταστροφήν των.

§252Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Ἦσαν τὸ στήριγμα τοῦ Ἑλληνισμοῦ εἰς ὅλην τήν περιφέρειαν.

§253Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Εἰς αὐτούς, Κύριοι, εἶχον μείνει δύο ἀποθῆκαι χόρτου· μετέβησαν, ἐπῆραν τὰς ἀποθήκας, ἐπῆραν τὸ χόρτον, δὲν ἔδωκαν ἀπόδειξιν· ἀπαιτοῦν τὸ ἀντίτιμον τοῦ χόρτου, δὲν ἔλαβον ἀπάντησιν, διαμαρτύρεται ὁ ἄνθρωπος...

§254Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Κατὰ τὴν ἐπίταξιν δὲν τῷ ἐδόθη ἀπόδειξις;

§255Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ὄχι.

§256Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Διατὶ δὲν ἐζήτουν, δὲν διεμαρτύροντο;

§257Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ξύλο, κ. Πρόεδρε.

§258Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Νὰ καταγγείλουν τὴν πρᾶξιν.

§259Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Παρουσιάζονται αὐτοὶ οἱ ἀδελφοί, ζητοῦν ἀποζημίωσιν καὶ λαμβάνουν τὴν ἀπάντησιν, ὅτι ὁ περὶ ἐπιτάξεων νόμος δὲν ἀναγνωρίζει τοιαῦτα δικαιώματα, τὰ ὁποῖα δὲν βασίζονται ἐπὶ ἀποδείξεων.

§260Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Δὲν χωρεῖ ἀμφιβολία, ὅτι δικαιοῦνται οἱ ἄνθρωποι αὐτοί. Θὰ ληφθῇ μέτρον νομοθετικὸν περὶ τοῦ τρόπου τοῦ κανονισμοῦ, χωρὶς νὰ προσφύγουν εἰς τὰ δικαστήρια.

§261Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Εἶναι περιττὸν νὰ διεκτραγῳδῆτε ὅλα ταῦτα. Ἀναμφισβητήτως ἔλαβον χώραν ὑπερβασίαι, ἀλλὰ μὴ ἔχητε οὐδεμίαν ἀμφιβολίαν, ὅτι θὰ ληφθῇ πρόνοια ταχεῖα, ὅπως καὶ αἱ ὑπερβασίαι κατασταλοῦν καὶ ἀποδοθῇ τὸ δίκαιον εἰς τοὺς πολίτας, διότι καὶ ἡμεῖς πονοῦμεν, ὅπως σεῖς.

§262Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ἡμεῖς δὲν ἔχομεν ἀμφιβολίαν, ὅτι ὑπάρχει ἡ πρόθεσις καὶ ἐὰν φωνάζομεν καὶ διαμαρτυρόμεθα, ἵνα ἐπιτύχωμεν τὴν διόρθωσιν τῆς καταστάσεως...

§263Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ἐφ’ ὅσον προκύπτει μία τοιαύτη ὑπερβασία, καταγγείλατέ την, καὶ μὴ ἔχητε ἀμφιβολίαν, ὅτι θὰ εὕρητε τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν πρῶτον εἰς τὸ νὰ καταστείλῃ τὰς παρανομίας.

§264Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Ἡ ὑπόθεσις Χαντζῆ κατηγγέλθη παρ’ ὑμῶν;

§265Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ὄχι.

§266Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Βλέπω ἐδῶ ἕν ἔγγραφον, διαταγὴν πρὸς τὸ Γʹ Σῶμα Στρατοῦ. (Ἀναγινώσκει).

§267Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ. Ἤθελον νὰ εἴπω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι, ὅταν γίνονται ἐπιτάξεις, κατὰ τὰς ὁποίας δὲν δίδεται ἀπόδειξις παραλαβῆς, ὁ πολίτης εἶναι ἐστερημένος πάσης ἐξασφαλίσεως. Δύναμαι νὰ εἴπω, ὅτι τὸ Νομικὸν Συμβούλιον ἀπεφάνθη, ὅτι, ἐὰν τύχῃ νὰ εἶναι χειρόγραφος ἡ ἀπόδειξις τῆς παραλαβῆς, δὲν λαμβάνεται ὑπ’ ὄψει. Πρέπει νὰ εἶναι ἔντυπος. Λοιπόν, εἶναι βέβαιον, ὅτι τρία ἀδικήματα συμβαίνουσι, δυνάμενα νὰ ταξινομηθῶσιν οὕτω: Πρῶτον, ἢ δὲν δίδεται ἀπόδειξις, ἢ δίδεται ἀπόδειξις ἀνακριβής, ἢ γίνονται ἐκτιμήσεις, αἱ ὁποῖαι ἀπέχουσι τόσον πολὺ ἀπὸ τὴν πραγματικότητα, ὥστε ὁμολογουμένως ἐξεγείρεται ἡ συνείδησις τῶν ἀνθρώπων. Κατὰ τὴν παρελθοῦσαν περίοδον τῆς Βουλῆς, εἶχον ἐκτεθῆ ἐνταῦθα τόσα πράγματα, ὥστε ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ ἐξηγέρθη καὶ ἐπρότεινε τὸν καταρτισμὸν κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία νὰ παρουσιάσῃ πρότασιν νόμου, ὅπως διὰ νομοθετικοῦ μέτρου προληφθῇ τὸ κακόν, τὸ ὁποῖον ἐγένετο εἰς τοὺς ἀνθρώπους ἐκείνους. Ἡ ἐπιτροπὴ εἰργάσθη καὶ συνέταξε πρότασιν νόμου, τήν ὁποίαν κατέθηκεν, ἀλλὰ ἐπῆλθεν ἡ διάλυσις τῆς Βουλῆς καὶ δὲν κατωρθώθη νὰ ψηφισθῇ ἡ πρότασις ἐκείνη. Ἑσπέραν τινὰ ἐνταῦθα, διαρκούσης μιᾶς ἐπερωτήσεως, ἐν σχέσει πρὸς τὰς παρανομίας περὶ ἐπιτάξεων, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, στραφεὶς πρὸς τὸν ἐρωτῶντα, εἶπεν: «Ὑποβάλατε μίαν πρότασιν νόμου». Ἐγὼ ἠρώτησα ἐκεῖθεν: «Θὰ τὴν υἱοθετήσητε, κ. Ὑπουργέ;» καὶ ἀπήντησε: «Μάλιστα». Λοιπόν, τὴν ἑτοίμασα τὴν πρότασιν νόμου καὶ τὴν προσάγω. Ἡ πρότασις, ἡ ὁποία ἐγένετο παρὰ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, ἔλαβεν ὑπ’ ὄψει μόνον τὰ παράπονα, τὰ ὁποῖα ὑφίσταντο ἐν τῇ Παλαιᾷ Ἑλλάδι, διότι οὐδεὶς ἐκ τῶν Βουλευτῶν τῶν Νέων Χωρῶν ἀπετέλει μέλος τῆς ἐπιτροπῆς ἐκείνης. Ἐγὼ συνέταξα πρότασιν νόμου, ἡ ὁποία προβλέπει καὶ περὶ τῶν μὲν καὶ περὶ τῶν δέ. Ὑπάρχουσιν ἔξαφνα ἐδῶ ἀποφάσεις περὶ ἐπιβολῆς προστίμου καὶ ἐνθυμοῦμαι, ὅτι ἐπεβλήθη πρόστιμον ὀκτακοσίων χιλιάδων δρχ. ἐναντίον μιᾶς Κοινότητος, ἡ ὁποία, ἐὰν πωληθῇ ὁλόκληρος δύο φοράς, δὲν θὰ δυνηθῇ νὰ τὸ δώσῃ.

§268Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ὁ νόμος περὶ ἐπιτάξεων ἔχει πολλὰς ἀτελείας. Τὸ ζήτημα εἶναι πῶς νὰ διορθωθῇ. Γίνεται ἐργασία, εἰς τὴν ὁποίαν πολὺ θὰ συμβάλῃ καὶ ἡ μελέτη, εἰς τὴν ὁποίαν προέβη καὶ ἡ ἐπιτροπὴ τότε, καὶ ἐν λίαν προσεχῆ μέλλοντι θὰ ὑποβληθῶσι τροποποιήσεις τοῦ νόμου περὶ ἐπιτάξεων, ὅπως διορθωθῶσιν ὅλαι αἱ ἀτέλειαι, αἵτινες παρουσιάσθησαν ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου.

§269Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ἐγὼ προτείνω πᾶς κύριος ἐμπορευόμενος, εἰς τὸν ὁποῖον δὲν ἐδόθη ἀπόδειξις παραλαβῆς ἢ ἡ δοθεῖσα εἶναι ἀνακριβής, καὶ πᾶς κύριος, τοῦ ὁποίου τὸ ἐμπόρευμα ἢ τὸ ἀντικείμενόν του, ληφθέν, ἐξετιμήθη κατὰ τρόπον προφανῶς ἄδικον, νὰ ἐμφανίζηται ἐνώπιον τοῦ Εἰρηνοδίκου καὶ νὰ ὑποβάλῃ αἴτησιν, εἰς τὴν ὁποίαν θὰ ἀναφέρῃ τὴν περίπτωσιν, ἡ ὁποία τὸν ἀφορᾷ, θὰ ἐξετάζῃ ὁ Εἰρηνοδίκης κανονικῶς τὸν Δήμαρχον ἢ τὸν Πάρεδρον, θὰ περισυλλέξῃ τὰ στοιχεῖα, τὰ ἀναγκαῖα διὰ τὴν διευκρίνισιν τῆς ὑποθέσεως καὶ θὰ τὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν ἕδραν τοῦ Νομοῦ, ὅπου θὰ ὑφίσταται μία ἐπιτροπή, ἀποτελουμένη ἐκ τοῦ Νομάρχου, τοῦ Οἰκονομικοῦ Ἐφόρου καὶ ἑνὸς Πρωτοδίκου, ἡ ὁποία θὰ δικάζῃ, ἡ δὲ ἀπόφασίς της θὰ ἐπέχῃ τύπον δελτίου ἐπιτάξεως. Αὐτὸ εἶναι τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον καὶ ἡ μεγάλη Κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ ἀπεδέξατο. Αὐτό, νομίζω, ὅτι εἶναι πρακτικὸν καὶ δύναται νὰ φέρῃ ἀποτέλεσμα. Ὁ νόμος περὶ στρατιωτικῶν εἰσφορῶν περιέχει ἀρκετὰς ἐγγυήσεις, οὕτως ὥστε, ὅταν θελήσωμεν νὰ τὸν ἐφαρμόσωμεν μετ’ αὐστηρότητος, δυνάμεθα νὰ κάμωμεν τοὺς κυρίους αὐτοὺς νὰ τρέμωσιν.

§270Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Δὲν εἶναι ἀρκεταὶ αἱ ἐγγυήσεις, τὰς ὁποίας ἔχει ὁ νόμος «περὶ ἐπιτάξεως»· παρεῖδε μίαν ἀρχήν, ὅτι ὁ τρόπος καθ’ ὃν γίνονται αἱ ἐπιτάξεις συνεπάγεται μίαν σπουδὴν ἔκτακτον καὶ κατὰ τὴν σπουδὴν αὐτὴν εἶναι λίαν ἐνδεχόμενον νὰ παρεισφρύσωσι μέγισται ἀδικίαι. Δὲν ἐλήφθη πρόνοια περὶ τρόπου ὁμαλωτέρας ἐξακριβώσεως τῶν γενομένων ὑπὸ τὸ κράτος τῆς σπουδῆς αὐτῆς. Ἐν τούτῳ ἔγκειται ἡ μεγάλη ἀτέλεια τοῦ νόμου αὐτοῦ. Τὴν ἀτέλειαν ταύτην καὶ ἄλλας ἀτελείας δευτερευούσας, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουσιν ἐν τῷ νόμῳ περὶ ἐπιτάξεων, πρέπει νὰ διορθώσωμεν. Δὲν χωρεῖ οὐδεμία ἀμφιβολία, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἡ ἐκκαθάρισις τῶν ζημιῶν, αἱ ὁποῖαι ἐκ τῆς ἐπιτάξεως ἐπηνέχθησαν εἰς τοὺς πολίτας, κατὰ τρόπον δίκαιον, ἂν δὲν λάβῃ χώραν τροποποίησις τοῦ νόμου περὶ ἐπιτάξεων, εἰσαχθῇ δὲ καὶ ἀνάλογον νομοθετικὸν μέτρον ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ὑμεῖς ὑποβάλλετε, σχετιζόμενον μὲ τὸν τρόπον καθ’ ὃν πρέπει νὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ ἐκκαθάρισις, ὥστε νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψει πᾶσαι αἱ δίκαιαι ἀξιώσεις. Πάντως, ἡμεῖς γνωρίζομεν, ὅτι, ὡς ἐκ τῆς σπουδῆς καὶ τῶν περιστάσεων ὑπὸ τὰς ὁποίας γίνονται αἱ ἐπιτάξεις, συνετελέσθησαν ἀδικήματα σοβαρά, ἀλλ’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ γνωσθῇ εἶναι, ὅτι οὐδεὶς οὔτε ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, οὔτε ἔξω αὐτῆς, ἔχει τὴν διάθεσιν, ἵνα τὰ ἀδικήματα ταῦτα γίνωσιν ἀνεκτά. Πάντες ἔχομεν τὸ καθῆκον, ἀλλὰ καὶ πλήρη τὴν συναίσθησιν αὐτοῦ, ἵνα συντελέσωμεν, ὅπως τὰ ἀδικήματα ταῦτα ἀποκατασταθῶσιν ὅσον ἔνεστι πλήρως. Πέποιθα, ὅτι καὶ οἱ κύριοι Βουλευταὶ θέλουσι συμβάλλει εἰς τὰ μέτρα, ἅτινα προσεχῶς θέλει εἰσηγηθῆ ἡ Κυβέρνησις, οὕτως ὥστε ἡ ἐκκαθάρισις νὰ γίνῃ κατὰ τρόπον ἱκανοποιοῦντα πάντας ἡμᾶς.

§271Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ἐπιτρέψατέ μοι νὰ εἴπω, ὅτι εἶναι ἀληθῆ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα λέγετε, ἀλλ’ ἔχουσιν ἐν ταὐτῷ καὶ μέρος ἀνακριβείας.

§272Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ποῖον εἶνε αὐτό;

§273Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ὅτι ὅσους δήποτε νόμους καὶ ἂν κατασκευάσητε, θὰ χρειασθῆτε ἀνθρώπους νὰ τοὺς ἐφαρμόσητε.

§274Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Δὲν θὰ σᾶς φέρω ἀγγέλους.

§275Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Τοὺς διαβόλους νὰ τοὺς κάμωμεν ἀγγέλους, καὶ θὰ γίνωσι τοιοῦτοι διὰ τῆς αὐστηρότητος.

§276Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Μὴ τυχὸν ἐφαντάσθητε, ὅτι θὰ φέρωμεν νόμον, τοῦ ὁποίου ἡ κατασκευὴ θὰ προϋποθέτῃ ὕπαρξιν ἀγγέλων; Ἔχω τὴν ἐπίγνωσιν τοῦ τί ἐστὶ νόμος καὶ πῶς πραγματοποιοῦνται οἱ σκοποί, ὥστε νὰ γνωρίζω, ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρχωσιν αἱ διατάξεις αὐταί, ὥστε τὰς ἀνθρωπίνους ἀτελείας ἐκείνων, τοὺς ὁποίους καλοῦμεν νὰ ἐφαρμόσωσι τοὺς νόμους, νὰ τὰς καταστείλωσιν. Αὐτό, τὸ ὁποῖον μοὶ λέγετε, μοὶ ἀποδίδει μίαν μομφήν, ὅτι θὰ καταρτίσω νόμον, ὁ ὁποῖος νόμος θὰ εἶναι τοιοῦτος, ὥστε νὰ χρῄζῃ ἐφαρμογῆς ἀπὸ ἀγγέλους. Θὰ κατασκευάσω νόμον, ὁ ὁποῖος θὰ εἶναι προωρισμένος νὰ ἐφαρμοσθῇ ἀπὸ ἀνθρώπους ἔχοντας τὰς ἀτελείας, τὰς ὁποίας ἐκδηλοῦσιν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐφαρμόζωσι τοὺς νόμους καὶ θὰ λαμβάνεται πρόνοια, ὅπως ἡ περαιτέρω ἐξακολούθησις τῶν ἀτελειῶν τούτων νὰ μὴ εἶναι δυνατή. Καὶ ὑπάρχει τρόπος, διὰ τοῦ ὁποίου δύναται νὰ ἐπιτευχθῇ τοῦτο.

§277Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Παρερμηνεύσατε τοὺς λόγους μου. Ἐγὼ δὲν ἤθελον νὰ ἀποδώσω εἰς ὑμᾶς τὸ ἄλλως τε τόσον γνωστὸν ὅτι, διὰ νὰ ἐφαρμοσθῇ εἷς νόμος, ἀπαιτοῦνται ἄνθρωποι. Αὐτὸ εἶναι τόσον γνωστόν, ὥστε τὸ διοικητικόν μας σύστημα ἀπετύγχανε, διότι δὲν εἴχομεν ἀνθρώπους.

§278Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Εἶπον, ὅτι ὁ νόμος διὰ νὰ εἶναι καλὸς κατεσκευασμένος, πρέπει νὰ ἔχῃ ἐν ἑαυτῷ τὴν δύναμιν τῆς ἐφαρμογῆς του ὑπὸ ἀνθρώπων ἀτελῶν. Καὶ πρέπει ἀκριβῶς νὰ λαμβάνεται πρόνοια νὰ διαρρυθμίσωμεν αὐτὸν τοιουτοτρόπως, οὕτως ὥστε καὶ οἱ ἀτελεῖς ἄνθρωποι νὰ εἶναι ἠναγκασμένοι νὰ ἐφαρμόσωσιν αὐτὸν κατὰ τὸν σκοπόν, εἰς τὸν ὁποῖον ἀποβλέπει ὁ νόμος Νὰ εἶσθε δὲ βέβαιος, ὅτι, ἄν γίνῃ ἡ κατάλληλος ἐργασία, οἱ νόμοι θὰ διατυπωθοῦν κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε οὐδεὶς νὰ μὴ δύναται νὰ ἐκδηλώσῃ τὴν ἀγανάκτησιν αὐτοῦ ἐν τῇ ἐφαρμογῇ τοῦ νόμου τούτου. Ἐννοεῖται, πάντοτε κατὰ τὸ ἀνθρωπίνως δυνατόν.

§279Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ὁ ὑπάρχων νόμος ἔχει αὐστηροτάτας διατάξεις καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐνεργοῦσιν ἐπιτάξεις, ὑποχρεοῦνται νὰ δώσουν ἀποδείξεις παραλαβῆς. Ἐὰν ἐφηρμόζετο ἡ διάταξις αὕτη, ὅλα θὰ ἦσαν εἰς τήν θέσιν των.

§280Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ὁ νόμος αὐτὸς ἀρκεῖται μόνον εἰς τὴν κοινὴν διάταξιν, δὲν ὁρίζει δὲ καὶ τὸν τρόπον, καθ’ ὅν θέλει ἀναπληρωθῇ καὶ ἡ ἔλλειψις ἀποδείξεως. Ὑπάρχει, λοιπόν, ἀτέλεια ἐν τῷ νόμῳ, διότι ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ πρόνοια καὶ περὶ τῆς βεβαιώσεως τοῦ γεγονότος, ὅτι δὲν ἐδόθη ἀπόδειξις, ὁ δὲ νόμος, ὡς ἔχει, βεβαίως, δὲν δύναται νὰ συνεπαγάγῃ ποινήν. Ἐὰν ἤθελε συμπληρωθῇ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, ὄχι μόνον θὰ ὑπῆρχεν ἱκανοποίησις τοῦ ἰδιωτικοῦ συμφέροντος, ἀλλά, συγχρόνως, θὰ ἐστηρίζετο καὶ ἡ ποινικὴ δίωξις ἐκείνου ὁ ὁποῖος παρέλειψε νὰ δώσῃ ἀπόδειξιν.

§281Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ἐδῶ ὑποφέρει ὁ κόσμος, κ. Ὑπουργέ, καὶ θέλει ταχύτητα, σεῖς δὲ ζητεῖτε τὴν ἰδανικὴν ἀλήθειαν. Τὸ πρᾶγμα δύναται νὰ διορθωθῇ, ἐὰν δοθῇ μία ἔντονος διαταγὴ εἰς τοὺς ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι ἐνεργοῦν τὰς ἐπιτάξεις, ὅτι ὀφείλουν νὰ πονοῦν τὸν κόσμον, καὶ ὅταν αὐτοὶ προσέξουν, τότε δὲν τοὺς διαφεύγει τίποτε καὶ θὰ τοὺς ἴδητε αὐτοὺς τοὺς παρανομοῦντας νὰ τρέμουν, διότι τοὺς γνωρίζω ἐγώ. Ἔτυχε νὰ εὕρω καὶ ἐγὼ εἰς ἕν χωρίον κάποιον, ὁ ὁποῖος εἶχε τὸ θάρρος νὰ μοὶ εἴπῃ: «Βεβαίως, πρέπει νὰ μοῦ δίδουν κότες καὶ ὄρνιθες διὰ νὰ κάθημαι ἐδῶ»! Τοῦ λέγω: «Πρόσεξε καλά, διότι σὲ σπάζω στὸ ξύλο». Μετὰ δύο λεπτὰ ἔρχονται τρεῖς στρατιῶται μὲ τὰ ἄλογά των καὶ φωνάζουν τὸν Πάρεδρον καὶ τοῦ ζητοῦν κατάλυμα. Ἔρχεται ὁ Πάρεδρος καὶ μοῦ λέγει: «Μά, ἐπὶ τέλους, κάθ’ ἡμέραν ἔχομεν 30, οἱ ὁποῖοι θέλουν κατάλυμα, θέλουν νὰ φᾶνε, καὶ δὴ κότες καὶ αὐγά· δὲν δυνάμεθα νὰ βαστάξωμεν πλέον». Πηγαίνω καὶ τοὺς λέγω: «Ἡ δουλειά σας εἶναι ἐκεῖ εἰς τὸ ἀντικρυνὸ χωριό, ἐκεῖ θὰ πάρετε χορτάρι, διατὶ προτιμᾶτε αὐτὸ τὸ χωριό;». «Εἶναι πλούσιοι οἱ κάτοικοι καὶ φοβοῦνται καὶ κάμνουν τὴ δουλειά τους». Αὐτὰ εἶναι ἀτελείωτα καὶ οὔτε εἴμεθα τόσον ἀφελεῖς νὰ πιστεύσωμεν, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ λείψουν τελείως, ἀλλὰ νὰ περιορισθοῦν μέχρι τινὸς σημείου, ὥστε νὰ δύναται κανεὶς νὰ τὰ ὑποφέρῃ, διότι τώρα κατήντησε γενικὴ δήμευσις. Λοιπόν, διὰ νὰ καταλήξω, διότι δὲν θέλω νὰ ἀπασχολήσω περισσότερον τὴν Βουλήν, ἡ ὁποία ἔχει ἤδη σχηματίσῃ γνώμην, φρονῶ, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν πρέπει νὰ ἀναπτύξῃ εἰς τοὺς ἀνωτέρους ἀξιωματικοὺς ἑκάστης Μεραρχίας, ὅτι πρέπει νὰ τὸ θεωροῦν καὶ αὐτοὶ ζήτημα φιλοτιμίας, διὰ νὰ παύσῃ αὐτὴ ἡ κατάστασις, ἡ ὁποία βεβαίως δὲν μᾶς τιμᾷ, καταθέτω δὲ καὶ πρότασιν νόμου, καὶ παρακαλῶ, εἰ δυνατόν, ἡ Βουλὴ νὰ τὴν κηρύξῃ ἐπείγουσαν, ἵνα ψηφισθῇ ἐγκαίρως καὶ ἐφαρμοσθῇ.

§282Λ. ΛΥΩΝΑΚΗΣ. Τί λέγει ἡ πρότασις;

§283Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Σεῖς εἰς τὴν Κρήτην δὲν ἔχετε ἀνάγκην, διότι θὰ τοὺς ἐτσακίζατε στὸ ξύλο, ἄν ἤρχοντο νὰ σᾶς κάμουν τοιαῦτα πράγματα.

§284ΟΘ. ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, μετὰ τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, δὲν θὰ σᾶς ἀπασχολήσω διόλου μὲ τὸ ζήτημα αὐτό, διότι, νομίζω, ὅτι ἐξηντλήθη, ἀλλὰ θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ προσέξητε εἰς ἄλλο ζήτημα συναφές, τὸ ὁποῖον χρησιμεύει ἄλλως τε πρὸς ἐκφόβισιν τῶν πολιτῶν εἰς τὰς ἐπαρχίας. Εἶναι τὸ ζήτημα τῶν ἐκτοπίσεων.

§285Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἐπιτρέπετε; Ἐν σχέσει μὲ τὰς ἐκτοπίσεις, ἐλήφθη ἤδη πρόνοια καὶ διετάχθησαν αἱ ἀρχαὶ νὰ ἀναθεωρήσωσι τὰς ἀποφάσεις αὐτῶν, νὰ συλλέξωσιν ὅλας τὰς ἐν τῷ μεταξὺ πληροφορίας καὶ νὰ ὑποβάλωσι τὰς προτάσεις των περὶ ἀνακλήσεως διαφόρων ἐκτοπίσεων, ἐγένετο δὲ ἤδη ἀνάκλησις οὐχὶ ὀλίγων. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ἀφήσητε τὴν περαιτέρω συζήτησιν.

§286ΟΘ. ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ναί, ἀλλὰ εἶναι ὀλίγον συνθετωτέρα ἡ ἀναφορά μου, ἀφορῶσα καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, διότι οἱ πέντε συμπολῖται μου, οἱ ἐκτοπισθέντες ὡς ὕποπτοι, μεταφερόμενοι εἰς κἄποιαν νῆσον, συνελήφθησαν ὑπὸ τῶν Ἄγγλων.

§287Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Αὐτοὶ μετεφέροντο δι’ ἑνὸς ἀτμοπλοίου. Τὸ ἀτμόπλοιον συνελήφθη καὶ οἱ ἐπιβαίνοντες αὐτοῦ ἐκρατήθησαν εἰς τὴν Μῆλον. Μετὰ τινα καιρόν, μετεφέρθησαν εἰς τὴν Λευκάδα, ὅπου καὶ ἐγκατεστάθησαν. Ἡ Κυβέρνησις μεριμνᾷ περὶ τῆς συντηρήσεως αὐτῶν. Δὲν εἶναι πέντε, εἶναι 364.

§288ΟΘ. ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ἔχω ἀναφορὰν ἀπὸ πέντε. Οἱ τέσσαρες εὑρίσκονται εἰς τὴν Μῆλον καὶ ὁ πέμπτος εἰς τὴν Νάξον. Παρακαλῶ νὰ ληφθῇ φροντὶς περὶ αὐτῶν.

§289Μ. ΤΣΟΥΤΣΑΝΗΣ. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ σᾶς ἀπασχολήσω πολύ, ἐκθέτων γεγονότα καθ’ ἕκαστον, ὀνόματα καὶ ἐνόχους. Διότι τοῦτο θὰ εἶναι καὶ δι’ ἐμὲ ἐργῶδες καὶ δι’ ὑμᾶς λίαν ὀχληρόν. Θὰ ἀναφέρω μίαν μόνην σελίδα ἐκ τοῦ τόμου, ὁ ὁποῖος ὁμολογουμένως δύναται νὰ γραφῇ περὶ τῆς καταστάσεως ἐν Μακεδονίᾳ. Ἀπὸ τοῦ Σεπτεμβρίου μέχρι σήμερον καὶ μετὰ τὴν διαταγὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ἥν ἐπικαλεῖται, καὶ μέχρις αὐτῆς τῆς στιγμῆς, ἀπὸ τοῦ Σεπτεμβρίου, λέγω, μέχρι σήμερον ἐργάζονται εἰς τὰ διάφορα ὀχυρωματικὰ ἔργα, ὡς γνωρίζει ὁ κ. Ὑπουργός, 2.500 ἐργάται, ἁρπαγέντες ἐκ τῶν πέριξ δεκαπέντε χωρίων. Οἱ ἐργάται οὗτοι ἐλήφθησαν, ἢ μᾶλλον ἀνηρπάγησαν ἐκ τῶν δεκαπέντε ἢ εἴκοσι χωρίων, τὰ ὁποῖα κεῖνται πέριξ τῶν ὀχυρωματικῶν ἔργων· ἐργάζονται ἐπὶ ὁλοκλήρους μῆνας, πολλοὶ τούτων ἐπὶ δύο, τρεῖς μῆνας, χωρὶς οὐδὲν νὰ λάβωσι...

§290Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Πληρώνονται.

§291Μ. ΤΣΟΥΤΣΑΝΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν μὲ διακόπτει, παρατηρῶν με ὅτι πληρώνονται. Θὰ ἀναφέρω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν πληροφορίαν, τὴν ὁποίαν μοὶ ἔδωκεν ἀξιωματικὸς τοῦ μηχανικοῦ, διοικητὴς ἔργων, ὅστις μοὶ εἶπεν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ὁμιλήσωμεν εἰς τὴν Βουλὴν περὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, διότι δὲν πληρώνονται, ἕνεκα τοῦ λόγου, ὅτι δὲν ὑπάρχουν χρήματα. Ἡμεῖς δὲν ζητοῦμεν τὴν πληρωμὴν τῶν ἐργατῶν τούτων, διότι γνωρίζομεν τὰς ἐπανειλημμένας δηλώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, κατὰ τὰς ὁποίας, τὰ θησαυροφυλάκια τοῦ Κράτους εἶναι κενά. Ζητοῦμεν ἡμεῖς νὰ μάθωμεν ἐν τίνι δικαιώματι σύρονται γυμνοὶ ἐργάται εἰς τὰ ὀχυρωματικὰ ἔργα καὶ ἐργάζονται ἐπὶ ὁλοκλήρους ὅλους μῆνας εἰς τὴν κατασκευὴν αὐτῶν, ἄνευ οὐδεμιᾶς πληρωμῆς. Ποία εἶναι ἡ ὑποχρέωσις, τὴν ὁποίαν ἔχουσιν οὗτοι πρὸς τοῦτο;

§292Χ. ΠΟΛΟΓΕΩΡΓΗΣ. Ἡ ἀσφάλεια τῆς Χώρας.

§293Μ. ΤΣΟΥΤΣΑΝΗΣ. Ἀναγνωρίζω τοῦτο ἐγὼ μάλιστα, ὁ ὁποῖος ζῶ εἰς τὴν ζώνην ἐκείνην, ἀναγνωρίζω μεγάλως τὴν ἀνάγκην τῆς ἀσφαλείας. Ἀναγνωρίζω τὴν ἀνάγκην τῆς κατασκευῆς τῶν ὀχυρωματικῶν ἔργων, ἀλλ’ ἐν τίνι δικαιώματι ἐξαναγκάζονται οὗτοι νὰ ἐργασθῶσιν ἐπὶ ὁλοκλήρους μῆνας, χωρὶς νὰ πληρωθῶσιν οὐδ’ ὀβολόν, στερούμενοι καὶ αὐτοῦ τοῦ ἄρτου, ὁ ὁποῖος δυνατὸν καὶ νὰ μὴ χορηγῆται τακτικῶς; Ἀναγνωρίζω, λέγω, τὴν ἀνάγκην, ἡ ὁποία ὑφίσταται κατασκευῆς τῶν ὀχυρωματικῶν ἔργων, γνωρίζων τοῦτο, διότι ζῶ εἰς τὴν ζώνην, ἡ ὁποία πρώτη θὰ κτυπηθῇ ἀπὸ τὸν ἐχθρόν, ἀλλὰ δὲν νομίζω, ὅτι διὰ τοιούτων μέσων πρέπει νὰ κατασκευάσωμεν τὰ ὀχυρωματικά μας ἔργα. Νομίζω, ὅτι μόνον εἰς μυθιστορήματα ἀναγινώσκονται τοιαῦτα πράγματα καὶ μόνον εἰς τὰ καταναγκαστικὰ ἔργα τῆς Σιβηρίας τὰ βλέπομεν. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον τοῦτο. Ἔχομεν καὶ τὸ ἄλλο ζήτημα τῆς ἐπιτάξεως τῶν κτηνῶν. Ἐκ τῶν χιλίων ζευγῶν ἀροτήρων, τὰ ὁποῖα ὑπῆρχον κατὰ τὸν Σεπτέμβριον εἰς τὴν ὑποδιοίκησιν Σαρῆ Σαμπάν, εὑρίσκονται σήμερον κατὰ τὴν ἀπογραφήν, τὴν ὁποίαν πρὸ μικροῦ ἐνήργησεν ὁ λοχαγὸς κ. Λαλαγιάννης, μετὰ τοῦ ἀστυνόμου Σαρῆ Σαμπάν, μόνον διακόσια ζεύγη. Δὲν θὰ ἤθελον νὰ ἐξετάσω τὸν νόμον ἐκεῖνον, διὰ τὸν ὁποῖον ἐνδιαφέρεται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας, τὸν 698. Δὲν θέλω νὰ εἴπω, ὅτι οἱ βόες παρανόμως ἐπιτάσσονται, ὅτι τὸ ἄρθρον 12 τοῦ νόμου ἀπαγορεύει τὴν ἐπίταξιν, θὰ εἴπω μόνον, ὅτι ὁ τρόπος, καθ’ ὃν γίνεται ἡ ἐπίταξις, δὲν εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἔπρεπε νὰ εἶναι. Θὰ ζητήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ τοῦ ἀναφέρωμεν ὀνόματα, διὰ νὰ εὕρωμεν τὸν ἔνοχον, ἀλλὰ ποῖος εἶναι ὁ ἔνοχος αὐτός; Οἱ πάντες εἶναι ἔνοχοι, ἡ ἀστυνομία, ἡ διοίκησις τῶν ἔργων, τὸ Κέντρον τοῦ Ἐφοδιασμοῦ Καβάλλας, αἱ Μεραρχίαι, τὸ Σῶμα, οἱ πάντες, κ. Ὑπουργέ.

§294Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Οἱ ἀστυνόμοι δὲν ἐπιτάσσουν, ἐπιτάσσουν κατὰ διαταγὴν τῆς ἁρμοδίας ἀρχῆς.

§295Μ. ΤΣΟΥΤΣΑΝΗΣ. Ἐπιτάσσουν ὅλαι αἱ ἄνω ἀρχαί. Φαντασθῆτε τὶ ἐπιτάσσουν εἰς ἄλλα μέρη, φαντασθῆτε τὴν Μεραρχίαν, ἡ ὁποία εὑρίσκεται εἰς τὴν Δράμαν, τοὺς διαφόρους σχηματισμούς, ἵνα εὕρητε ποῖος εἶναι ὁ ἔνοχος καὶ χαρακτηρίσητε σεῖς τὴν κατάστασιν αὐτήν. Ἐπὶ τοσοῦτον εἶναι τοῦτο ἀληθές, ὥστε ἀρκεῖ νὰ σᾶς εἴπω ἕν περιστατικόν, τὸ ὁποῖον συνέβη εἰς ἐμέ. Τὰς παραμονὰς τῆς ἀναχωρήσεώς μου, παρουσιάσθησαν πέντε γυναῖκες κλαίουσαι μίαν πρωΐαν εἰς τὸ γραφεῖόν μου καὶ μοὶ εἶπον νὰ ἀνεύρω τοὺς ἄνδρας των, τοὺς ὁποίους εἶχον ἁρπάσει ἐκ τῶν χωρίων μὲ τὰ ὑποζύγιά των. Τοῦτο δὲν μοὶ ἐφάνη παράδοξον, διότι ἐγνώριζον τὶ ἐγίνετο. Ἀνηρεύνησα ἐπὶ δύο ἡμέρας καὶ τὴν τελευταίαν ἡμέραν, ὅταν ἐπρόκειτο νὰ φύγω, κατώρθωσα νὰ πληροφορηθῶ, ὅτι τὸ Κέντρον Ἐφοδιασμοῦ ἐκεῖ τοὺς εἶχεν ἐπιτάξει. Θέλετε νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι δὲν δύνανται νὰ ἐξέλθουν οὔτε μὲ ἕν ζῶον, χωρὶς νὰ τρέχουν τὸν κίνδυνον νὰ ἐπιταχθοῦν; Σᾶς λέγω τὸ ἑξῆς: ὅταν πρὸ ἡμερῶν εὑρισκόμην εἰς τὴν Καβάλλαν καὶ ὁ κ. Νομάρχης Δράμας ἐτηλεφώνει περὶ τῆς ἀμέσου καὶ ἐπιτακτικῆς ἀνάγκης ἀποστολῆς ἀλεύρων εἰς Δράμαν, ὁ κ. Ὑποδιοικητὴς Καβάλλας ἐν τῇ μεγάλῃ ὁμολογουμένως μερίμνῃ αὐτοῦ, ὁμολογουμένῃ ὑπὸ πάντων, ἀνεῦρε μερικὰ ὑποζύγια, μερικοὺς ἀραμπάδες, τοὺς ὁποίους διέταξε τὴν ἑσπέραν νὰ φορτώσωσι καὶ νὰ ἀναχωρήσωσιν ἀμέσως εἰς τὴν Δράμαν, νὰ ὁδεύσωσιν ὁλόκληρον τὴν νύκτα, ἵνα φθάσωσι λίαν πρωΐ εἰς τὴν Δράμαν. Κατὰ τὴν 11½–12 τὰ μεσάνυκτα, ἐκτύπησαν τὴν πόρταν τοῦ Ὑποδιοικητοῦ κ. Μαρινάκη οἱ ἀγωγεῖς αὐτῶν τῶν ἀραμπάδων καὶ τί νομίζετε ἐζήτησαν; Ἐζήτησαν προστασίαν, διὰ νὰ ἀπολύσωσι τοὺς ἀραμπάδες αὐτοὺς, τοὺς ὁποίους, κατὰ τὴν ἔκφρασιν τῶν χωρικῶν, ἤθελον νὰ τοὺς ἁρπάσωσι στρατιῶται ἄγνωστοι διαφόρων Σωμάτων! Εὕρετε σεῖς, κ. Ὑπουργὲ τῶν Στρατιωτικῶν, τὸν ἔνοχον. Ὁ Ὑποδιοικητὴς Καβάλλας κ. Μαρινάκης ἐξύπνησεν, εἰδοποίησε τὸν ἀστυνομικὸν διευθυντὴν Καβάλλας καὶ κατώρθωσε νὰ λύσῃ τὴν ἐπίταξιν — ἂς τὴν εἴπωμεν οὕτω — τῶν ἀραμπάδων καὶ νὰ ἀποστείλῃ τὰ ἄλευρα εἰς τὴν Δράμαν. Ἐχρειάζοντο ὅμως καὶ διὰ τὴν ἑπομένην ἡμέραν ἄλευρα καὶ ὁ κ. Μαρινάκης τί νομίζετε, ὅτι ἐτηλεφώνησε πρὸς τὸν Νομάρχην Δράμας; «Ἂν θέλετε ἄλευρα, — ἤμην μέσα εἰς τὸ γραφεῖόν του τὴν στιγμὴν ἐκείνην, — καὶ διὰ τὴν αὔριον, νὰ ἀποστείλητε μὲ συνοδείαν χωροφυλάκων τοὺς ἀραμπάδες αὐτοὺς μέχρι Καβάλλας, διότι ἄλλως τρέχουν τὸν κίνδυνον νὰ ἐπιταχθῶσιν ἀπὸ Καβάλλας μέχρι Δράμας καὶ δὲν ἐγγυῶμαι διὰ τὴν ἔγκαιρον ἄφιξιν τῶν ἀλεύρων»! Τοιαύτη εἶναι ἡ κατάστασις, κ. Ὑπουργὲ τῶν Στρατιωτικῶν! Εἴπατέ μοι, σεῖς τώρα, ποῖος εἶναι ὁ ἔνοχος τῆς καταστάσεως· πῶς δύναμαι νὰ σᾶς καταγγείλω ὡρισμένα ὀνόματα, ὡρισμένα γεγονότα, ὡρισμένους ἐνόχους; Δὲν θέλω νὰ εἰσέλθω εἰς λεπτομερείας, διότι δὲν πρέπει ἴσως νὰ ἀκουσθῶσι καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου πολλά, τὰ ὁποῖα δὲν πρέπει νὰ ἀκουσθῶσι. Δὲν θέλω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἐγὼ ὁ ἴδιος ὑπέβαλον μήνυσιν κατ’ ἀξιωματικοῦ διὰ κλοπήν.

§296Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Εἰς τὸ Ὑπουργεῖον;

§297Μ. ΤΣΟΥΤΣΑΝΗΣ. Εἰς τὸ Σῶμα.

§298Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Ἐνηργήθησαν ἀνακρίσεις;

§299Μ. ΤΣΟΥΤΣΑΝΗΣ. Νομίζω, δὲν ἔγινε τίποτε ἀκόμη. Δὲν θέλω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἐγὼ ὡδήγησα εἰς τὴν Ἀστυνομίαν, πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν εὑρισκόμενος εἰς τὴν Καβάλλαν, πέντε χωρικούς, οἱ ὁποῖοι εἶχον τὸ θάρρος νὰ ἔλθουν καὶ νὰ τὸ καταγγείλουν ὑπευθύνως εἰς τὴν Ἀστυνομίαν, ὅτι οἱ στρατιῶται τῶν ὀχυρωματικῶν ἔργων Α, Β, Γ, ὡς γνωρίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἀπὸ πολλοῦ χρόνου, ἀπὸ μηνὸς ἴσως, συλλαμβάνουν τοὺς χωρικοὺς εἰσερχομένους εἰς τὴν Καβάλλαν καὶ τοὺς ληστεύουν, μὲ τὴν ἀπειλὴν τῆς ἐπιτάξεως. Ἡ σημείωσις αὕτη ἐστάλη εἰς τὸν διοικητὴν τῶν ὀχυρωματικῶν ἔργων ἀντισυνταγματάρχην κ. Σκοῦφον, τὸν ὁποῖον ἔχω πάντα λόγον νὰ ἐκτιμῶ, καὶ ἐλπίζω, ὅτι θὰ ἐβελτιώθη ἡ κατάστασις. Οὐδὲ θέλω νὰ σᾶς ἀναφέρω, ὅ,τι μοῦ εἶπεν ὁ κ. Ἀστυνόμος Καβάλλας, προκειμένου νὰ ἀναχωρήσω. Τὸν ἠρώτησα περὶ τῆς ἐπαρκείας ἢ μὴ τῆς ἀστυνομικῆς δυνάμεως εἰς χωροφύλακας καὶ μοὶ εἶπεν, ὅτι ἔχει 35 μόνον χωροφύλακας καὶ ὅτι οἱ 34, διότι τὸν ἕνα τὸν ἀπασχολεῖ εἰς τὸ γραφεῖον, διατίθενται, διατὶ νομίζετε; Δὲν θέλω νὰ τὸ εἴπω. Οὐδὲ θέλω νὰ ἀναφέρω ὅτι 65% τῆς ἐγκληματικότητος, τὴν ὁποίαν παρουσιάζει τὸ ἀστυνομικὸν δελτίον Καβάλλας, ἀνήκουν ὄχι εἰς πολίτας. Δὲν θέλω, Κύριοι, νὰ κατηγορήσω κανένα, ἀλλὰ θέλω τὴν διόρθωσιν τῆς καταστάσεως. Δὲν θέλω νὰ δώσω ἐγὼ τὸν χαρακτηρισμὸν τῆς καταστάσεως, θὰ ἀφήσω τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ τὸν δώσῃ, ἀλλὰ εἰς ἕνα διαβάτην, εἰς ἕνα ὁ ὁποῖος θὰ περάσῃ ἀπὸ τὴν χώραν αὐτήν, ἀσφαλῶς θὰ γεννηθῇ εἰς αὐτὸν ἡ σκέψις, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ ἐλευθέρας γωνίας, ἐλευθέρου Βασιλείου. (Χειροκροτήματα).

§300Ε. ΣΤΟΓΙΑΝΝΑΚΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἐν Μακεδονίᾳ, πρὸς βορρᾶν καὶ δυσμὰς τῆς Θεσσαλονίκης, ὑπάρχουν οἱ πληθυσμοὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εἰς χρόνους παρωχημένους, διὰ λόγους, τοὺς ὁποίους γνωρίζει εἰς ἡμᾶς ἡ Ἱστορία, ἀπώλεσαν τὴν μητρικὴν αὐτῶν γλῶσσαν καὶ ὁμιλοῦσι ξενικόν τι ἰδίωμα. Οἱ πληθυσμοὶ ὅμως αὐτοὶ κατώρθωσαν ἐν πολλοῖς νὰ διασώσωσι τὴν ἐθνικὴν αὐτῶν συνείδησιν καὶ παρέμειναν πιστοὶ καὶ ἀφωσιωμένοι εἰς τὰς πατρίους παραδόσεις καὶ τὴν ὀρθόδοξον Ἑλληνικὴν θρησκείαν. Διὰ τὸν λόγον τοῦτον, ἀκριβῶς, οἱ πληθυσμοὶ οὗτοι ἀπό τινων δεκαετηρίδων ὑπῆρξαν ὁ στόχος, κατὰ τοῦ ὁποίου ἔβαλλον διαρκῶς οἱ ἄσπονδοι τοῦ Ἑλληνισμοῦ ἐχθροί, ὑπῆρξαν τὸ ἀντικείμενον βιαιοτάτων ἐπιθέσεων παρὰ τῶν ὀργάνων τῶν ποικιλωνύμων προπαγανδιστικῶν ὀργανώσεων. Καὶ προηγουμένως μέν, ἰδίως ὅμως ἀπὸ τοῦ 1904, ἀδιήγητα εἶναι τὰ δεινά, εἰς τὰ ὁποῖα ὑπεβλήθησαν οἱ πληθυσμοὶ οὗτοι. Ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν ἐλῃστεύοντο, ἐξεβιάζοντο, ἐπυρπολοῦντο, ἐδολοφονοῦντο, ἐσφάζοντο, ἠκρωτηριάζοντο. Ἐν τούτοις οἱ πλεῖστοι ἔμειναν πιστοὶ εἰς τὴν Ἑλληνικὴν ἰδέαν, τινὲς μόνον ἐκάμφθησαν ἀπὸ τὰς ἀπειλὰς τοῦ ἐγχειριδίου καὶ τῆς βόμβας. Τοὺς πληθυσμοὺς τούτους, κ. Συνάδελφοι, τελείως ἐξηντλημένους οἰκονομικῶς, λόγῳ τῆς κρατησάσης ἐπὶ ἔτη ἀναρχίας καὶ τρομοκρατίας καὶ ὑποστάντας βαθύτατον κλονισμὸν εἰς τὴν ἐθνικὴν συνείδησιν, μετὰ τὴν ἐπ’ αἰσίοις οἰωνοῖς ἐπ’ ἐσχάτων τῶν χρόνων ἀπελευθέρωσιν καὶ ἐθνικὴν ἀποκατάστασιν αὐτῶν, εἴχομεν ἱερὰν ὑποχρέωσιν νὰ ἐγκολπωθῶμεν, εἴχομεν ἱερὸν καθῆκον νὰ περιποιηθῶμεν καὶ νὰ κολακεύσωμεν καὶ ἐκ λόγων ἐθνικῆς ἀνάγκης, καὶ ἐκ λόγων ἐθνικοῦ συμφέροντος καὶ ἐκ λόγων στοιχειώδους εὐγνωμοσύνης πρὸς τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς, οἱ ὁποῖοι, σφαζόμενοι καὶ δολοφονούμενοι καὶ μὴ ἔχοντες τοὺς συνεκτικοὺς δεσμοὺς πρὸς τὴν φυλὴν ὅλους, τοὺς ὁποίους οἱ ἄλλοι πληθυσμοὶ οἱ Ἑλληνικοὶ ἔχουσι, μὴ ἔχοντες τὴν γλῶσσαν, ἐνόουν νὰ μείνωσι πιστοὶ καὶ ἀφωσιωμένοι εἰς τὴν Ἑλληνικὴν ἰδέαν καὶ εἰς τὴν ὀρθόδοξον θρησκείαν. Εἴχομεν ὑποχρέωσιν ἱερὰν νὰ περιποιηθῶμεν τοὺς πληθυσμοὺς αὐτούς, ἵνα, προσελκύοντες αὐτούς, κατακτῶντες τὰς καρδίας αὐτῶν, δυνηθῶμεν νὰ ἐπιτύχωμεν ταχυτέραν, ἀσφαλεστέραν, τελειοτέραν τὴν ἀφομοίωσιν αὐτῶν τὴν γλωσσικὴν καὶ τὴν φρονηματικήν. Ἀλλὰ συνέβη τοῦτο; Δυστυχῶς, ὄχι. Πολλοὶ ἐκ τῶν ὑπαλλήλων τῆς Πολιτείας εἴτε πολιτικοί, οἰκονομικοὶ καὶ ἀστυνομικοί, εἴτε καὶ ἐκ τῶν ὀργάνων τῆς στρατιωτικῆς ἐξουσίας, τινά, δυστυχῶς, καὶ ὡς μὴ ὤφειλε, πρὸς τοὺς ἀστικοὺς αὐτοὺς καὶ ὑπαιθρίους πληθυσμοὺς ἐνόμισαν, ὅτι ἐδικαιοῦντο νὰ συμπεριφέρωνται μετά τινος τραχύτητος καὶ ὑπεροψίας, ὡσανεὶ ἐπρόκειτο περὶ Κάφρων καὶ Ζουλοὺ καὶ περὶ ἀνθρώπων κατωτέρας ἀνθρωπίνης ἀξίας. Εἶναι λυπηρόν, Κύριοι Συνάδελφοι, δι’ ἐμὲ νὰ παρέρχωνται ἐπὶ τὸ βῆμα τοῦτο καὶ νὰ καταγγέλλουν, ὅτι οἱ πλεῖστοι, δυστυχῶς, ὄχι ὅλοι, διότι ἔχομεν καὶ ἐπαινετὰ παραδείγματα, οἱ περισσότεροι τῶν ὑπαλλήλων, εἴτε πολιτικῶν εἴτε στρατιωτικῶν ἐφάνησαν ἀνάξιοι νὰ ὑπηρετήσωσι τὴν Πολιτείαν παρὰ τοῖς πληθυσμοῖς τούτοις. Ἐκ τούτου ἐπῆλθε μεγάλη δυσφορία, μεγάλη ἀπογοήτευσις εἰς τοὺς πληθυσμοὺς τούτους, ἐκ τῆς τοιαύτης δὲ δυσφορίας τῶν πληθυσμῶν τούτων, ἐπῆλθεν ἀνυπολόγιστος ἐθνικὴ ζημία. Ἐπῆλθεν εἰς ἐπίμετρον κατὰ τοὺς τελευταίους μῆνας καὶ αἱ παρεκτροπαὶ περὶ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου περὶ στρατιωτικῶν εἰσφορῶν. Ὁ νόμος ΑΦΜΓʹ, Κύριοι Συνάδελφοι, αὐστηρὸς κατὰ φύσιν, αὐστηρότερον δὲ καὶ ἀδεξιώτερον ἐφαρμοσθείς, παρὰ τινων ὀργάνων τῆς στρατιωτικῆς ἐξουσίας, ἐπέφερε μεγίστην συγκίνησιν καὶ δυσφορίαν, στυγνὴν μελαγχολίαν εἰς τοὺς κατοίκους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ πεντακόσια καὶ πλέον ἔτη ἀνέμενον τὴν γλυκεῖαν ἐκείνην καὶ ποθητὴν ἡμέραν, ἵνα, ἑνούμενοι μετὰ τῆς μητρὸς Ἑλλάδος, ἀπολαύσωσι καὶ αὐτοὶ τῶν ἀγαθῶν τοῦ ἐλευθέρου καὶ συνταγματικοῦ βίου. Ἐπειδὴ πολλὰ ἐλέχθησαν περὶ ὑπερβασιῶν κατὰ τὰς ἐπιτάξεις, διὰ νὰ μὴ καταπονήσω τὴν φιληκοΐαν ὑμῶν, θὰ ἀρκεσθῶ νὰ ἀναφέρω ὀλίγα τινὰ ἐκ τῶν συντελεσθέντων κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου περὶ στρατιωτικῶν εἰσφορῶν: (Ἀναγινώσκει) «Ἐν Ἐδέσσῃ ἄνδρες τῆς 14ης Μοίρας ὀρειβατικοῦ Πυροβολικοῦ καὶ τοῦ Συντάγματος τῆς προκαλύψεως ἔκοψαν μορεόδενδρα, ἵνα τὰ χρησιμοποιήσωσιν ὡς καύσιμον ὕλην, προξενήσαντες οὕτω ζημίαν εἴς τε τοὺς ἰδιώτας, ἀποζῶντας ἐκ τῆς μεταξοσκωληκοτροφίας καὶ εἰς τὸ Δημόσιον. Ἐπίσης, κατέστρεψαν τὸ παρὰ τὸ χωρίον Μεσημέριον ἐκκλησιαστικὸν δάσος, ἐνῷ ἠδύναντο νὰ ξυλευθῶσιν ἐκ τοῦ ὀλίγον ἀπωτέρω κειμένου δημοσίου δάσους, οὗ αἱ πρόσοδοι διετίθεντο πρὸς συντήρησιν τῶν σχολείων τοῦ χωρίου, τοῦ προωρισμένου διὰ τοιαύτας ἀνάγκας. Ἐν Βεστίτῃ τῆς ὑποδιοικήσεως Ἐδέσσης καὶ τοῖς περιχώροις ἐπετάχθησαν ἅπαντα τὰ γεννήματα καὶ χόρτα, μὴ καταβληθέντος τοῖς χωρικοῖς τοῦ ἀπαιτουμένου ποσοῦ πρὸς σπορὰν καὶ διατήρησιν τῶν ζώων των. Ἀροτριῶντα ζῷα ἐπετάχθησαν. Ἐξετιμήθησαν καὶ διετιμήθησαν τὰ ἐπιταχθέντα ἐσφαλμένως καὶ οὐχὶ ἀκριβοδικαίως. Οὕτω, μόσχοι, φερ’ εἰπεῖν, 100 ὀκ. βάρους, ἐξετιμήθησαν 40–60% ἐπὶ ἔλαττον, τὸ δὲ κρέας διετιμήθη πρὸς 0.80– 1 δρχ. κατ’ ὀκᾶν. Οἱ χωρικοὶ ἐν ἀπελπισμῷ διατελοῦσι, διότι ἐστερήθησαν τῆς σπορᾶς, ἀροτριώντων κτηνῶν, χόρτου πρὸς διατήρησιν τῶν ὑπολειφθέντων ζώων καὶ ἐκ τῆς ἐλαττώσεως τῆς σπορᾶς καὶ καλλιεργείας τῆς γῆς προμηνύεται ἐλάττωσις τῆς ἐσοδείας κατὰ τὸ ἐπιὸν ἔτος καὶ ἔλλειψις σίτου, μεγαλειτέρα τῆς τοῦ παρόντος ἔτους». Πρό τινων ἡμερῶν διεβιβάσθη πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰ τῶν κατοίκων τῆς Κοινότητος Πράχνης Ἐδέσσης, ἐν τῇ ὁποίᾳ ἀναφέρονται τὰ ἑξῆς: «Βαθυσεβάστως ἐξαιτούμεθα προστασίαν, ἱκετεύοντες· χθὲς πρωΐαν δύο στρατιῶται, ἀνήκοντες δυνάμεις διαμενούσας Βερτικότο, ἐπὶ κεφαλῆς ἔχοντες δεκανέα, ἦλθον καὶ ἐζήτησαν ἐπιτάξεις, ἐπιτάξαντες νέους ἀροτῆρας, πρὸ δεκαπενθημέρου ἐνεργηθείσης ἄλλης τοιαύτης. Διεμαρτυρήθημεν, ὅτι ἐπιτάξεις γίνονται παρ’ ἀξιωματικοῦ· τοῦτο ἀνεμείναμεν ἐλθόντα, διεμαρτυρήθημεν κατ’ ἐπιτάξεως ἀροτήρων ἐναντίον διαταγῆς Ὑπουργείου γινομένης, πλὴν οὗτος ἤρξατο ἀποκαλῶν ἡμᾶς Βουλγάρους· τὴν ὕβριν μὴ ἀνεχθέντες, — ὕβριν θεωροῦσι τὴν ἐπωνυμίαν ταύτην! — ἐν σώματι χωρικοὶ ἅπαντες μετὰ γυναικῶν μετέβημεν Ἔδεσσαν, διαμαρτυρηθέντες, πλὴν δεκανεὺς Καγελλόπουλος, σπεύσας ἐπετέθη καθ’ ἡμῶν μετὰ δύο στρατιωτῶν, ὅπως μᾶς ἐμποδίσωσι· λοχίας Νῖκος, ἀγνώστου ἐπωνύμου, ἐξήγαγε περίστροφον, εἷς στρατιώτης μάχαιραν ἐξήγαγεν, ἕτερος δὲ στρατιώτης ἐκτύπησε διὰ ξύλου Πέτρον Παραρέτσην, Χρῆστον Ἀντωνίου, εἰδικὸν πάρεδρον χωρίου μας Πράχνης, ἐπετέθησαν μαχαίρᾳ κατασχίσαντες ἐνδύματά του. Ὑποβάλλομεν εὐλαβῶς ἐρωτήματα ταῦτα: πάντα γίνονται πρὸς ἑνοποίησιν ἢ ἐκβουλγαρισμὸν χωρικῶν; Εἴμεθα ἐλεύθεροι πολῖται εὐνομούμενοι πολιτικῶς; Σώσατέ μας ἀδίκου μένους καὶ πιεζομένους. Εὐπειθέστατοι οἱ κάτοικοι χωρίου Πράχνης τῆς Ἐδέσσης. Ἐντολῇ εἰδικὸς πάρεδρος χωρίου Χρῆστος Παλάνος». Ἄλλος ἐκ Λαγκαδᾶ μοὶ γράφει: (Ἀναγινώσκει) «Ἀλέξανδρος Ρεύτης ἀνθυπολοχαγὸς 44ου Συντάγματος, 15ης Μεραρχίας, ἐκτὸς πολλῶν ἐκτρόπων, τὰ ὁποῖα διέπραξεν εἰς τὴν περιοχὴν Ἐγρὶ Μπουτζάκ τῆς ἐπαρχίας Λαγκαδᾶ, διέταξε τοὺς ὑπ’ αὐτὸν στρατιώτας καὶ ἀφῄρεσαν διακοσίας ὀκάδας φασόλια, χωρὶς νὰ τὰ πληρώσῃ, οὔτε ἀπόδειξιν ἐπιτάξεως νὰ δώσῃ, ἐκ τῆς ἀποθήκης τοῦ ἐνοικιαστοῦ φόρου δεκάτης τοῦ χωρίου Κοκκαλοῦ κ. Ἠλ. Θεολόγου. Ἐκ τῶν ὑπ’ αὐτοῦ ἐπιταχθέντων ἢ διαρπαγέντων εἰδῶν, καὶ δὴ τῶν φασολίων, ἐπώλησαν οἱ στρατιῶται τοῦ ῥηθέντος ἀξιωματικοῦ ὀγδοήκοντα ὀκάδας φασόλια εἰς τὸν Σερέφκαν, ἁλιέα εἰς θέσιν λουτρὰ Ἐγρὶ Μπουτζάκ. Ἐπίσης ἐπώλησαν καὶ εἰς Παῦλον Μπακάλην ἐν Ἐγρὶ Μπουτζάκ».

§301Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Νομίζετε, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀναγνώσητε ὅλας τὰς εἰδικὰς παρεκτροπὰς καὶ νὰ ἀναγάγητε αὐτὰς εἰς Ἐθνικὰ ζητήματα; Βεβαίως, ἔλαβον χώραν παρεκτροπαί, αἱ παρεκτροπαὶ εἶναι ἀξιόποινοι, αἱ παρεκτροπαὶ εἶναι καταδιώξιμοι, καὶ παρεκτροπαὶ θὰ καταδιωχθῶσι τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν εἴχετε τὴν καλωσύνην νὰ τὰς ἀνακοινώσητε εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ ὁποῖος θὰ λάβῃ πᾶν μέτρον καταδιώξεως.

§302Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Δὲν ἐνήργησα ἐγὼ ὅ,τι ἔπρεπε νὰ ἐνεργήσω;

§303Ε. ΣΤΟΓΙΑΝΝΑΚΗΣ. Μάλιστα.

§304Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Τότε διατὶ τὰ λέγετε;

§305Ε. ΣΤΟΓΙΑΝΝΑΚΗΣ. Κύριε Ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, θέλω νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Σεβαστῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῆς ζημίας τῆς Ἐθνικῆς, ἡ ὁποία προσγίνεται ἐν Μακεδονίᾳ, ἰδίως εἰς τοὺς ξενοφώνους πληθυσμούς. Ἐκεῖ δὲν πρέπει νὰ γίνωνται αὐταὶ αἱ παρεκτροπαί, διότι ἔχομεν ρευστὰς συνειδήσεις, διότι ἔχομεν πληθυσμόν, εἰς τὸν ὁποῖον δὲν ἐκαλλιεργήθη ἀκόμη τὸ Ἐθνικὸν φρόνημα καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ εἴμεθα πολὺ προσεκτικοὶ καὶ νὰ λάβωμεν αὐστηρότερα μέτρα, ἵνα ἐπανορθωθῇ τὸ κακὸν αὐτὸ καὶ νὰ ἐνισχυθοῦν οἱ κάτοικοι ἐκεῖνοι, οὕτως ὥστε νὰ παρουσιασθῇ ἡ Ἑλληνικὴ διοίκησις μὲ τὰ ὡραιότερα χρώματα ἐνώπιόν των.

§306Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Δὲν συμμερίζομαι τὴν γνώμην ὑμῶν περὶ ρευστότητος τῆς συνειδήσεως, διότι νομίζω, ὅτι ἡ Ἐθνικὴ συνείδησις εἶναι παντοῦ ἑδραία καὶ ἀναμφίβολος, καὶ ὅτι δὲν ἔχει ἀνάγκην ἡ Ἐθνικὴ συνείδησις εἰδικῆς περιθάλψεως, εἰδικῆς προνοίας εἰς τὸ Α ἢ Β μέρος. Ἡ ἐθνικὴ συνείδησις, ἡ Ἑλληνική, εἶναι παντοῦ στερεά, δὲν διατρέχει δὲ κίνδυνον ἀπὸ οἱανδήποτε ἀτομικὴν ὑπερβασίαν. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον νομίζω, καὶ ἡ Κυβέρνησις τὸ συμμερίζεται μέχρι τοῦ βάθους τῆς ψυχῆς της, εἶναι ὅτι, ἐὰν καὶ ὅπου συνετελέσθησαν ἀδικήματα — καὶ ἀναμφισβητήτως συνετελέσθησαν τοιαῦτα — πρέπει νὰ κολασθῶσι κατὰ τρόπον ἀμείλικτον, ὄχι ἀπὸ τῆς ἀπόψεως, διότι κινδυνεύει ἡ Ἐθνικὴ συνείδησις οἱωνδήποτε Ἑλληνικῶν πληθυσμῶν, ἀλλ’ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως, ὅτι τὸ ἀδίκημα, τὸ ὁποῖον ἐγένετο εἰς οἱονδήποτε καὶ ἂν ἐγένετο, πρέπει νὰ κολασθῇ ἀμειλίκτως, διότι τοῦτο εἶναι τὸ καθῆκον τοῦ Κράτους, καὶ τὸ καθῆκον τοῦτο ὀφείλει νὰ τὸ ἐπιτελέσῃ μὲ πᾶσαν τὴν δύναμιν καὶ μὲ πᾶσαν τὴν ἐπιβολὴν αὐτοῦ.

§307Ε. ΣΤΟΓΙΑΝΝΑΚΗΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, κ. Ὑπουργέ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, τὴν ὁποίαν συγκροτοῦσιν ἄνδρες ἐγνωσμένης ἀξίας καὶ ἐγνωσμένου ἐνδιαφέροντος ὑπὲρ τῶν ἐθνικῶν ζητημάτων, δὲν ὑπάρχει, λέγω, ἀμφιβολία, ὅτι θὰ φροντίσῃ περὶ τῆς διορθώσεως τῶν κακῶς ἐχόντων. Ἀλλὰ νομίζω ἐγώ, ὅτι δὲν πρέπει νὰ περιορισθῶμεν μόνον εἰς ἐγκυκλίους διαταγὰς καὶ εἰς ἐγκυκλίους συστάσεις πρὸς ἐπανόρθωσιν τῆς ζημίας, ἡ ὁποία ἐγένετο. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἀνατεθῇ εἰς μίαν ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία νὰ μεταβῇ νὰ μελετήσῃ ἐπὶ τόπου τὰ ζητήματα, καὶ τοιουτοτρόπως θὰ παρουσιασθῇ ἡ κεντρικὴ Κυβέρνησις εἰς τοὺς πληθυσμοὺς ἐκείνους, ὅτι πραγματικῶς δὲν τοὺς ἔχει ἐγκαταλείψῃ καὶ ὅτι ἐνδιαφέρεται δι’ αὐτοὺς καὶ διὰ τὰς ζημίας, τὰς ὁποίας ὑπέστησαν, καὶ ὅτι εἶναι πρόθυμος νὰ ἐπανορθώσῃ τὰς ζημίας αὐτάς. Τοιαύτη εἶναι ἡ γνώμη μου. Νομίζω, ὅτι μόνον κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον εἶναι δυνατὸν νὰ ἐνισχυθοῦν ἐκεῖνοι οἱ πληθυσμοί, διὰ νὰ τελειώσουν καὶ αὐτὰ τὰ διαρκῆ παράπονα.

§308Θ. ΛΥΜΠΡΙΤΗΣ. Μετὰ τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ εἶναι ἤδη πεπεισμένη, ὅτι οἱ λόγοι αὐτῆς εὗρον πλήρη ἠχὼ εἰς τὴν συνείδησιν αὐτοῦ. Οὔτε ἦτο δυνατὸν ἄλλως νὰ γίνῃ, προκειμένου περὶ Κυβερνήσεως, ἥτις ἀντιπροσωπεύει τὸ φρόνημα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, καὶ δὲν ἔχομεν καμμίαν ἀμφιβολίαν, ὅτι βαθύτατα ἔθιξαν τὴν συνείδησιν. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι μετὰ τὴν πεποίθησιν, ἥν πάντες ἐσχηματίσαμεν, ἡ ὑποβολή γνωμῶν τινων, πιθανόν, νὰ εἶναι χρήσιμος ἢ νὰ συντρέξῃ εἰς τὴν παρασκευὴν τῶν μέσων, διὰ τῶν ὁποίων θέλει ἔχει τὰ αἴσια ἐκεῖνα ἀποτελέσματα, διὰ τὰ ὁποῖα ὄχι μόνον αἱ Νέαι Χῶραι, ἀλλὰ πᾶσα ἡ Ἑλλάς θέλει εὐγνωμονεῖ τὴν Κυβέρνησιν. Διότι οὐδεὶς δύναται νά φαντασθῇ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἐν γνώσει τῶν συμβαινόντων, ἠνέχθη ταῦτα, οὐδὲ δύναμαι νὰ φαντασθῶ, ὅτι ὑπάρχει τις, ὅστις δύναται νὰ ἐπιρρίψῃ μομφὴν εἰς τριακοσίας χιλιάδας Ἑλλήνων, τὸ ἄνθος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὅτι αὐταὶ αἱ τριακόσιαι χιλιάδες Ἑλλήνων, εἶναι δυνατόν ποτε νὰ λησμονήσουν, ὅτι ἔχουν ὄπισθεν αὐτῶν συζύγους, τέκνα, μητέρας, αἵτινες δύνανται νὰ ὑφίστανται τὰ αὐτά. Ἀλλὰ πρέπει νὰ εἴμεθα δίκαιοι· ὑπῆρξαν λόγοι, οἱ ὁποῖοι ἦσαν ἀνώτεροι τῆς θελήσεως αὐτῶν. Κύριοι, δὲν ἠξεύρω ποῖοι ἐξ ὑμῶν εὑρέθητε εἰς περιστάσεις ὁμοίας, εἰς ἐμὲ συνέβη, ὥστε ἐπὶ ὀκτὼ ἡμέρας νὰ μὴ ἔχωμεν οὐδὲ κόκον τροφῆς καὶ ἐτρεφόμεθα μὲ «βαλίτας», ὡς τοὺς λέγομεν εἰς τὴν Κρήτην, ἤτοι εἶδος μανιταρίων, τὰ ὁποῖα φύονται εἰς τὰς ρίζας τῶν πεύκων, καὶ ἐπὶ τέλους κατωρθώσαμεν νὰ εὕρωμεν δύο αἶγας, τὰς ὁποίας ἐφονεύσαμεν, ἵνα τραφῶμεν. Ἐν τῇ στερήσει ταύτῃ εὑρισκόμενοι δύο ἢ τρεῖς ἐκ τῶν συντρόφων ἠθέλησαν νὰ κατέλθουν εἰς τὸ Τουρκικὸν στράτευμα καὶ νὰ παραδοθοῦν, ἀλλὰ τοὺς εἴπομεν, ὅτι τὴν ὥραν ποὺ θὰ διευθυνθῆτε πρὸς τὸ μέρος τοῦ Τουρκικοῦ στρατοῦ, θὰ συντρίψωμεν τὰς κεφαλάς σας. Τοιαῦται παρεκτροπαὶ συμβαίνουν, δυστυχῶς, ἀλλ’ ἡμεῖς, οἵτινες συναισθανόμεθα τὰ δεινά, ἅτινα ὑφίστανται οἱ ἄνδρες αὐτοί πρέπει νὰ εἴμεθα ἐπιεικεῖς, νὰ τοὺς συγχωρήσωμεν. Καὶ τοῦτο ζητῶ παρ’ ὑμῶν, οἵτινες συμπίπτει σήμερον, ὥστε αἱ Χῶραι ὑμῶν νὰ εὑρίσκωνται εἰς τὸ θέατρον τοῦ πολέμου. Κύριοι, τὸ καθῆκον ἡμῶν εἶναι νὰ ἀποδώσωμεν πρῶτον τὰ καθυστερούμενα ἐκ μέρους τοῦ Κράτους ἐκ τῶν ἐπιτάξεων, διὰ τῶν ὁποίων θέλουν σωθῇ οἰκογένειαι ἐκ τῆς πείνης. Πρὸς τοῦτο προτείνω τὸ ἑξῆς μέτρον καὶ παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ τὸ ἀκούσῃ: Νὰ διαταχθῶσιν αἱ ἀρχαὶ τοῦ Κράτους, οἱ κ. κ. Νομάρχαι, ὅπως προσκαλέσουν ἀμέσως τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν διὰ κηρύγματος ἀπὸ τῶν ἐκκλησιῶν, ἵνα προσέλθῃ πρὸς τὰς ἀρχὰς καὶ καταθέσῃ σημείωμα τῶν ὅσων ἔχει ἕκαστος λαμβάνειν, ἐντὸς δὲ μηνός πάντα ταῦτα νὰ σταλῶσιν ἐνταῦθα, ἡ δὲ ὑπηρεσία νὰ συντάξῃ τοὺς πίνακας περὶ τῶν καθυστερουμένων χρημάτων. Εἴμεθα δὲ ὑποχρεωμένοι νὰ λησμονήσωμεν τὸ «οὐκ ἂν λάβοις παρὰ τοῦ μὴ ἔχοντος» καὶ νὰ σπεύσωμεν διὰ δανείου νὰ διανείμωμεν μέρος τῶν ὀφειλομένων, τὸ δ’ ὑπόλοιπον διὰ γραμματίων, τὰ ὁποῖα νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ προσαχθῶσιν ἐνώπιον οἱουδήποτε ταμίου ἔναντι τῶν φόρων. Κύριοι, γνωρίζω, τὶ θὰ μοὶ ἀπαντήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι διὰ τοιούτου μέσου θὰ ἀποστερηθῶμεν ἀντίστοιχον ποσὸν ἐκ τοῦ δημοσίου ταμείου, ἀλλὰ δὲν νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τῆς Χώρας ἐξαρτᾶται ἐκ τῆς ὑπάρξεως μόνον τῶν χρημάτων, ἀλλὰ καὶ ἐκ τῆς ὑπάρξεως τῶν πολιτῶν. Δεύτερον, τὸ ὁποῖον θεωρῶ σπουδαιότερον εἶναι ἀνάγκη πρὸ παντὸς ἄλλου, οἱ διοικηταὶ Σωμάτων νὰ ἐξέλθωσι καὶ ἀκούσωσι τὰ παράπονα τῶν πολιτῶν.

§309Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Διετάχθησαν, ἵνα ἐνεργήσωσι προσωπικὴν ἐπιθεώρησιν καὶ νὰ ζητήσωσι νὰ ἀκούσωσι τὰ παράπονα ὅλων τῶν ἐχόντων τοιαῦτα.

§310Θ. ΛΥΜΠΡΙΤΗΣ. Διότι δύναμαι νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι εἰς τὰς ἀκοάς μου ἔφθασαν παρ’ ἀξιωματικοῦ πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἀναφέρω ἐνταῦθα, ἀλλὰ τὰ ὁποῖα εἶναι ἀνάγκη νὰ καταγγελθῶσιν ἰδιαιτέρως εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἀλλ’ ἐπιτρέψατέ μου νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἀπὸ τοῦ μηνὸς Ἰανουαρίου τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν δὲν τὸ ἐπεσκέφθην, διότι πῶς νὰ τὸ ἐπισκεφθῶ; Ὁ σκοπὸς θὰ προτείνῃ τὴν λόγχην.

§311ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Δὲν ὑπάρχει μία ὥρα νὰ πηγαίνουν οἱ Βουλευταί. Αὐτὸ εἶναι μία ἀδιακρισία ἀσυγχώρητος.

§312Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Ἄς ἀπαντήσῃ ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ εἰς τὸν κ. Βουλευτήν.

§313Θ. ΛΥΜΠΡΙΤΗΣ. Πρέπει νὰ ὑπάρχῃ μία ὡρισμένη ὥρα.

§314Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Ἔχει ὁρισθῆ δὶς τῆς ἑβδομάδος: Τετάρτην καὶ Παρασκευήν, ἀλλὰ καὶ αὐτὸ δὲν ἐτηρήθη, δέχομαι δὲ καθημερινῶς τοὺς ἀντιπροσώπους.

§315Θ. ΛΥΜΠΡΙΤΗΣ. Δὲν εἶμαι ρήτωρ, ἁπλῶς ὁμιλητής, καὶ δὲν ἔχω τὴν εὐχέρειαν νὰ συνεχίζω τὰς ἰδέας μου. Δι’ αὐτὸ σᾶς παρακαλῶ ἀφήσατε νὰ τελειώσω. Ὁ Βουλευτὴς εἶναι ὅ,τι ὁ δικηγόρος διὰ τὰς πολιτικὰς ὑποθέσεις. Δὲν εἶναι δυνατὸν ὁλόκληρος ὁ λαὸς ἀπὸ περάτων τῆς Χώρας νὰ ἔρχηται εἰς τὰς Ἀθήνας, ἵνα ὑποβάλλῃ τὰ παράπονά του. Ἡμεῖς ἔχομεν τὸ καθῆκον νὰ ἐκθέτωμεν τὰ παράπονα. Ἀλλὰ ποῦ νὰ τὰ ὑποβάλωμεν; Διὰ τοῦτο θὰ σᾶς παρακαλέσωμεν νὰ μὴ θεωρῆτε ἡμᾶς ὡς παραπονουμένους, ἀλλ’ ὡς ἐκείνους, οἵτινες εἶναι ἐντεταλμένοι πρὸς προστασίαν τῶν δικαιωμάτων τοῦ λαοῦ. Ὡς τοιούτους ἑρμηνευτὰς τῶν δικαίων τούτων, σᾶς παρακαλῶ νὰ μᾶς δέχησθε εὐκολώτερον. Δὲν διατυπῶ παράπονον, διότι ἐγὼ γίνομαι πάντοτε δεκτός, ἀλλὰ φίλους πολλοὺς ἤκουσα νὰ παραπονοῦνται. Ἐπιθυμῶ, λοιπόν, ὅπως ἐπιδιωχθῇ ἡ καταδίωξις τῶν πταισάντων καὶ ὅστις ἐξ ἡμῶν, Κύριοι Συνάδελφοι, ἔχει τοιαῦτα τινὰ παράπονα ἐν μικρῷ σημείῳ, εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν νὰ τὸ εἴπῃ. Ἐπίσης, ἐπιθυμῶ καὶ ἓν ἄλλο: ἡ ἐπίταξις γίνεται πολλάκις διὰ τοῦ νόμου τοιοῦτον— μὰ, πῶς νὰ εἴπω τὴν λέξιν — ἀνοήτως — μὲ συγχωρῆτε διὰ τὴν φράσιν — ὥστε κάθε ἄλλο εἶναι, παρὰ ἐπίταξις. Ἀκούσατε, Κύριοι, ἕν παράδειγμα. Εἰς τὴν Λάρισσαν, ἡ ὁποία εἶναι καὶ ὁ τόπος ὅπου ἐπολιτεύθη ἐπὶ μακρὸν χρόνον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἐπετάχθησαν ἁπλούστατα, Κύριοι, τὶ νομίζετε; Αἱ καρροσκευαί, τὰ χάμουρα, καὶ συλλαμβάνοντες καθ’ ὁδὸν τοὺς καρραγωγεῖς ἐκράτησαν αὐτούς, ἀφήρεσαν τὰ χάμουρα. Τὰ ἀποτελέσματα, Κύριοι· Ἵππος ἄχρηστος, ἅμαξα φορτηγὸς ἄχρηστος· ὁ δυστυχὴς καρραγωγεὺς καὶ ἰδιοκτήτης αὐτῶν μὲ ἐσταυρωμένας τὰς χεῖρας, ζευχθεὶς τὸ ἀμάξι του ἠναγκάσθη νὰ τὸ ὑπάγῃ ὁ ἴδιος εἰς τὸν οἶκόν του, διότι μὴ ἔχων καρροσκευάς, δὲν ἠδύνατο νὰ τὸ μεταφέρῃ ἄλλως. Εἴκοσι τοιούτων καρραγωγέων ἀφῃρέθησαν ἐκ τῶν ὑποζυγίων των αἱ καρροσκευαί. Καὶ ἐν τούτοις ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἡ Λάρισα εἶναι πόλις, εἰς τὴν ὁποίαν ἡ βιομηχανία τῶν καρροσκευῶν καὶ τῆς κατασκευῆς φορτηγῶν ἁμαξῶν, εἶναι, ἴσως, ἡ πρώτη πόλις τῆς Χώρας. Χιλιάδων κάρρων κατασκευάζει κατ’ ἔτος, καὶ χιλιάδας καρροσκευῶν. Καὶ τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἀφήρεσαν τὰς καρροσκευὰς αὐτάς, ὁλόκληρος ἡ ἀγορὰ ἦτο πλήρης καρροσκευῶν. Ἀλλ’ ἔχει ὀγδοήκοντα δραχμὰς ἑκάστη, καὶ ἑπομένως εἴκοσι καρροσκευαὶ ἔχουσι 1.600 δρχ. Ἐνόμισαν τὸ ταμεῖον τὸ στρατιωτικόν, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ τὸ πτωχεύσωσι κατὰ 1.600 δραχμὰς καὶ ἦτο προτιμότερον νὰ κατασκευάσωσιν εἴκοσιν ἀνθρώπους, εἴκοσιν ἵππους καὶ 20 ἁμάξας. Ἠξεύρετε ποῖον εἶναι τὸ ἡμερομίσθιον σήμερον τῆς φορτηγοῦ ἁμάξης; Μεταξὺ 10 καὶ 12 δραχμῶν· αὐταὶ ἀντιπροσωπεύουσι παραγωγὴν ἀνάλογον, ἐργασίαν ἀνάλογον καὶ αὐταὶ ἐκμηδενίζοντο διὰ νὰ μὴ ἐξέλθωσιν ἐκ τοῦ δημοσίου ταμείου αἱ 1.600 δραχμαί! (Αἴσθησις). Δὲν σᾶς ἀρνοῦμαι, ὅτι, λαβὼν τὸ τηλεγράφημα τοῦτο, ἐξεπλάγην καὶ ἀπέστειλα τοῦτο πρὸς τὸν ἐκεῖ Διοικητὴν τοῦ Σώμ. Στρατοῦ. Ἦτο ἀσθενὴς ὁ καλός μου φίλος καὶ ὁ πολύτιμος αὐτὸς ἀξιωματικός. Ὅταν ἀνέρρωσε, μοὶ ἔγραψε μίαν ἐπιστολὴν καὶ μοὶ ἀπήντησε: — «Δυστυχῶς, αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις»! Ἀλλὰ διατὶ νὰ εἶναι αὐτὴ ἡ κατάστασις; Διατὶ νὰ μὴ ἔχῃ τὴν κρίσιν ἡ ἐκτελοῦσα τὸν νόμον περὶ ἐπιτάξεως ὑπηρεσία, καὶ νὰ σκεφθῇ, ὅτι: —Τὶ πράττω; Δι’ ἓν ἀντικείμενον, τὸ ὁποῖον ἀντὶ 80 δρχ. δύναμαι νὰ τὸ πορισθῶ, ἀποφασίζω νὰ καταστήσω δυστυχῆ ἕνα ἄνθρωπον, μὴ ἔχοντα πῶς νὰ θρέψῃ τὴν οἰκογένειάν του, πῶς νὰ θρέψῃ τὸν ἵππον του, μὴ ἔχοντα τὶ νὰ κάμῃ τὸ κάρρόν του, τὸ ὁποῖον ἐζεύχθη διὰ νὰ τὸ ἀγάγῃ εἰς τὸ σπῆτί του; (Χειροκροτήματα). Κύριοι, ἐννοῶ καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ταύτης ἤκουσα μετὰ πολλῆς μου εὐχαριστήσεως διὰ πρώτην φοράν, ὅτι σκέψις γίνεται περὶ μεταρρυθμίσεως τοῦ νόμου τούτου. Εἶναι παρήγορος ἡ πληροφορία αὕτη· ἀλλά, μετὰ τὴν πληροφορίαν αὐτήν, θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ κάμω καὶ μίαν σύστασιν. Ἡ σύστασις, τὴν ὁποίαν ἔχω νὰ κάμω πρὸς τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς, εἶναι· ὁσάκις περὶ τοιούτων ζητημάτων ἀσχολοῦνται, τῶν ὁποίων ἡ δημιουργία, ἡ μελέτη, ἀφορᾷ τὸ Κράτος καὶ στενοχωρούμεθα καὶ ἀντιπαρερχόμενοι τὸ βῆμα, καθ’ ἑκάστην παραπονούμεθα διὰ τὴν ἐπίταξιν, νὰ μᾶς ἐγίνετο μία δήλωσις, αὐτή, τὴν ὁποίαν, ἀγαθῇ σύμπτωσις, τὴν ἑσπέραν ταύτην ἔκαμεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἔχομεν ἀνάγκην παρηγορίας τινός. Τὴν παρηγορίαν αὐτὴν νὰ μᾶς τὴν δίδητε ἐνίοτε, λέγοντες εἰς ἡμᾶς καὶ ἀνακοινοῦντες, ὅσα δὲν παραβλάπτουσι τὰ συμφέροντα τοῦ τόπου. (Χειροκροτήματα).

§316ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις ἐπὶ πέντε λεπτά.

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 10.15 μ. μ.)

§317ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις.

§318Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Δύο λέξεις, κ. Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§319ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχω ἐξηγήσεις τινὰς νὰ κάμω εἰς τὴν Βουλὴν καὶ κατόπιν ἔχετε τὸν λόγον. Κύριοι Βουλευταί, ὀφείλω νὰ δώσω μίαν ἐξήγησιν διὰ τὸ ἐπεισόδιον, τὸ ὁποῖον συνέβη καὶ διὰ τὸ ὁποῖον ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ἐν μέρει, ὅτι εἶμαι ὑπεύθυνος διὰ τὴν ἀπειρίαν, τήν ὁποίαν ἔχω ἀκόμη, ὅσον ἀφορᾷ τὰ ζητήματα τάξεως καὶ Κανονισμοῦ. Ἐνόμιζον, ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ ἀντικαταστήσῃ ἄλλος Βουλευτὴς ἕτερον Βουλευτήν. Ἐζητήσατε πρὶν τὸν λόγον, εἴχετε δὲ καὶ προηγούμενά τινα ἐν τούτῳ, διότι ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ὁ Κανονισμὸς ἐν τῇ Βουλῇ δὲν ἐφαρμόζεται πάντοτε ἀκριβῶς. Ἐνόμιζον, ὅτι ἠδυνάμην νὰ δώσω τὸν λόγον εἰς τὸν κ. Τσουκαλᾶν, πεισθεὶς ὅμως, ὅτι τὸ πρᾶγμα ἦτο παρὰ τὴν τάξιν, ζητῶ συγγνώμην ἀπὸ τὸν κ. Τσουκαλᾶν, διότι τὸν ἔφερον εἰς ταραχὴν καὶ ἀνησυχίαν καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ φανῇ ἐπιεικὴς διὰ τὴν ἀπειρίαν μου.

§320Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἴθισται καὶ ἐγίνετο πάντοτε, ὁσάκις εἷς Βουλευτὴς ἐπεθύμει, νὰ παραχωρῇ τὴν θέσιν του, τὸ ὁποῖον, κατὰ τὴν γνώμην μου, οὐδ’ ὑπὸ τοῦ Κανονισμοῦ ἀπαγορεύεται. Ἐζήτησα τὴν θέσιν τοῦ κ. Σλῆμαν, μοὶ παρεχώρησε τὴν θέσιν του ἠγέρθησαν κραυγαί εὐθύς ὡς ἠγέρθησαν κραυγαί, ἐγώ, ὁ πλειότερον παντὸς ἄλλου σεβόμενος τὸν Κανονισμόν, ἀκριβῶς ἐσκόπουν, ἐφ’ ὅσον ὑπῆρχον ἀντιρρήσεις, νὰ παρακαλέσω, — καὶ ἦτο ὀρθόν, — ἡ Βουλὴ νὰ ἑρμηνεύσῃ τὸ ζήτημα. Ἀτυχῶς, τινές κ. Βουλευταί, ἤρχισαν νὰ ρηγνύουν κραυγάς, διὰ νὰ μὴ ἐπιτρέψουν ἀκριβῶς νὰ δηλώσω εἰς τήν Βουλήν, ὅτι εὐλαβοῦμαι τὸν Κανονισμόν· ἀφήνω νὰ διαμαρτυρηθῶ κατὰ τῶν κ. Βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν μοὶ ἐπέτρεψαν, ἢ μᾶλλον διὰ θορύβου, προσεπάθησαν νὰ μὲ ἐμποδίσωσι. Δὲν ἐσκόπουν νὰ ὁμιλήσω, διότι, ἐπαναλαμβάνω, οὐδεὶς πλειότερον ἐμοῦ σέβεται καὶ εὐλαβεῖται τὸν Κανονισμόν. Ἀκριβῶς ἤθελον νὰ δηλώσω, ὅτι, ἐφ’ ὅσον εἶμαι ἐκτὸς τοῦ Κανονισμοῦ, θὰ κατέλθω τοῦ βήματος καὶ ὀφείλω νὰ διαμαρτυρηθῶ, διότι δὲν μὲ ἀφῆκαν νὰ προβῶ εἰς μίαν τοιαύτην δήλωσιν.

§321Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε...

§322ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἔληξε τὸ ζήτημα.

§323Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Δύο λέξεις κατευναστικὰς καὶ ὄχι ἐρεθιστικάς. Ἤθελον νὰ ἐπικαλεσθῶ ἀκριβῶς τὴν ἀντίληψιν τῆς Βουλῆς ἐπὶ τοῦ ἑξῆς γεγονότος, ὅτι, ἀφοῦ διεμαρτυρήθην κατὰ τῆς παρουσίας τοῦ κ. Τσουκαλᾶ ἐπὶ τοῦ βήματος, λέγω τοῦ ὅτι ἦτο ἀδύνατον νὰ γίνῃ ὑποκατάστασις· τὴν γνώμην δὲ ὑπεστήριξε καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ἐπροκάλεσε τὸν κ. Τσουκαλᾶν, ἐὰν ἔχῃ νὰ κάμῃ δήλωσιν περὶ τοῦ λόγου, διὰ τὸν ὁποῖον, κατὰ τὴν ἐξήγησιν τοῦ κ. Προέδρου, εὑρίσκετο εἰς τὸ βῆμα, τὸν ἐπροκάλεσα καὶ τὸν παρεκάλεσα νὰ προβῇ εἰς τὴν δήλωσιν. Ὁ κ. Τσουκαλᾶς, φαίνεται, ὅτι ἐκ τοῦ θορύβου δὲν ἀντελήφθη τὸ πρᾶγμα, καὶ δι’ αὐτὸ ἐπῆλθεν ὁ θόρυβος.

§324ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χατζηγεωργίου ἔχει τὸν λόγον.

§325Γ. ΧΑΤΖΗΓΕΩΡΓΙΟΥ. Ἐὰν ἐζήτησα τὸν λόγον, κ. Βουλευταί, νὰ ὁμιλήσω καὶ ἐγὼ ἐπὶ τοῦ προκειμένου ζητήματος, τὸ ἔπραξα ἐκ μεγάλης ἐκτιμήσεως καὶ ἐθνικῆς ὑπερηφανείας, μεθ’ ἧς παρηκολούθησα τὴν στάσιν τῶν τε κ. Ἀξιωματικῶν καὶ τοῦ στρατοῦ. Καὶ ἀκριβῶς, ἐξ ἐνδιαφέροντος πρὸς τὸ τετιμημένον αὐτὸ Σῶμα, ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα, ἀνῆλθον, διὰ νὰ χωρίσωμεν τὰ πράγματα. Ἐάν ποτέ παρεξετράπησαν ὡρισμένοι ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι δὲν σέβονται ἑαυτούς, δὲν σέβονται τὸ ἀξίωμά των, δὲν πταίει ὅλος ὁ στρατός, αὐτοὺς πρέπει νὰ πατάξωμεν, αὐτοὺς τοὺς μεμονωμένους. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος, ὁ ὁποῖος μὲ ἔφερεν ἐπὶ τὸ βῆμα, οὐδεὶς ἄλλος. Οἱ ἐν Μακεδονίᾳ συμπολῖταί μου, οἱ ὑπερήφανοι, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς στρατός, τώρα μάλιστα, ὅτε ἔχομεν καὶ ξένους στρατούς, εἶναι ὁ τελειώτατος ὑπὸ ἔποψιν πᾶσαν, ἀπὸ κάθε στρατὸν καὶ οἱ ἀξιωματικοὶ ὅλοι τιμοῦν τὸ Ἑλληνικὸν ὄνομα, τιμοῦν τήν σημαίαν των. Ἀκριβῶς αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος, ὁ ὁποῖος μᾶς κάμνει νὰ εἴμεθα αὐστηρότεροι τιμηταὶ μερικῶν κυρίων, οἱ ὁποῖοι δὲν δύνανται νὰ φαντασθῶσι πόσον μέγα κακὸν κάμνουν, ὅταν συμπεριφέρωνται, ὅπως συμπεριφέρονται. Μοὶ συνέβη Κύριοι τελευταίως, μετὰ τὰς διακοπὰς, νὰ συνταξειδεύσω μέ τινας κυρίους, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ ἀξιωματικοὶ μεμορφωμένοι, ὅπως πρέπει. Ὡμιλήσαμεν ἐπὶ διαφόρων ζητημάτων καὶ μὲ μεγάλην εὐχαρίστησιν εἶδον, ὅτι παρηκολούθουν καὶ ἐγνώριζον τὰ πράγματα. Εἶδον, ὅμως, καὶ ἀνθυπολοχαγίσκον τινά, ὁ ὁποῖος, φαίνεται, ἀπὸ στρατιώτης ἀνῆλθεν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀξιωματικοῦ, ἐξηπάσθη ὁ ἄνθρωπος καὶ εἶπε: «Πρέπει νὰ μὴ τὰ λέγητε αὐτὰ τὰ πράγματα, κ. Βουλευτά, διότι ἡμεῖς εἰς τὴν Μακεδονίαν μὲ τὸν βούρδουλαν θὰ διοικήσωμεν, διότι δὲν ἔχουν φθάσῃ ἀκόμη εἰς τὸ σημεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ εἶναι». Αὐτοὺς ἀκριβῶς τοὺς ἀξιωματικοὺς ἤθελον νὰ καταγγείλω καὶ αὐτοὶ νὰ τιμωρηθῶσιν. Ἀρκετὰ ἀπησχόλησαν τὴν Βουλὴν οἱ ἀξιότιμοι προλαλήσαντες, ἀρκετὰ εἶναι κουρασμένοι οἱ κ. Συνάδελφοι καὶ δὲν θέλω νὰ τοὺς κουράσω ἐπὶ πλέον. Ἐλάχιστα θὰ εἴπω, μερικὰ ὀνόματα θὰ ἀναφέρω, ἵνα καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου τοὺς στηλιτεύσωμεν, ἵνα τοὺς ἀποκηρύξωσιν, ἐὰν ἀποδειχθῇ, ὅτι ἔχονται ἀληθείας, καὶ οἱ συνάδελφοί των, διὰ νὰ φανῇ, ὅτι εἶναι δύο, ἢ τρεῖς ἢ πέντε, οἱ ὁποῖοι, ἐὰν εὑρίσκωνται εἰς τὸν Ἑλληνικὸν στρατόν, δὲν χάνει ὁ Ἑλληνικὸς στρατός. Μεταξὺ τῶν ἀξιωματικῶν τῶν ὀλίγων, εὐτυχῶς, οἱ ὁποῖοι διεκρίθησαν, οὐχὶ διὰ τὴν ἐπιτέλεσιν τοῦ καθήκοντός των, ἀλλὰ δι’ ὑπερβασίας, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔπρεπε νὰ γίνωσιν ἐκ μέρους Ἑλλήνων ἀξιωματικῶν...

§326Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Σᾶς παρακαλῶ, κ. Βουλευτά, καλὸν εἶναι τὸ σημείωμα αὐτὸ νὰ τὸ δώσητε εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν.

§327Γ. ΧΑΤΖΗΓΕΩΡΓΙΟΥ. Ὑποχωρῶ, εὐχαρίστως, διότι ὁ σκοπός μου δὲν εἶναι ἡ ἐπιτίμησις.

§328Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Διότι ὁπωσδήποτε ἠμπορεῖ νὰ εἶναι καὶ πεπλανημένη ἡ ἀντίληψις. Δὲν πρέπει δὲ νὰ διασύρωνται τὰ ὀνόματα τῶν ἀξιωματικῶν, νὰ κλονίζηται δὲ ἡ πεποίθησις ἐπὶ τήν πειθαρχίαν, ὅταν δὲν εἶναι βέβαιον, ὅτι ὑπάρχει μία ὑπερβασία.

§329Γ. ΧΑΤΖΗΓΕΩΡΓΙΟΥ. Ἂς παραδεχθῶμεν, ὅτι δὲν εἶναι βέβαιον. Ἐγώ ἔχω πεποίθησιν, ἀλλ’ ὑποχωρῶ. Θὰ ἔχῃ τὴν καλωσύνην ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ ὁποῖος πάντοτε μὲ ἀρκετὴν εὐγένειαν μὲ ἀκούει...

§330Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Καὶ ἐνεργεῖ, παρακαλῶ.

§331Γ. ΧΑΤΖΗΓΕΩΡΓΙΟΥ. Μάλιστα· ἔχω λόγους νὰ εἶμαι πολὺ εὐχαριστημένος. Ὥστε βλέπετε, ὁ σκοπός μου δὲν εἶναι νὰ ἐπιτιμήσω. Μόνον ἕν πρᾶγμα θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργόν: νὰ συστήσῃ εἰς μερικοὺς κυρίους ἀξιωματικούς, τῶν ὁποίων θὰ ἴδητε τὰ ὀνόματα ἀναγεγραμμένα ἐδῶ...

§332Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Τὰ εἶδον· εἶχε τὴν καλωσύνην ὁ κ. Γονατᾶς νὰ μοὶ τὰ δώσῃ· ὅλα τὰ ἀνέγνωσα.

§333ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λόντος.

§334Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Πολὺς λόγος ἐγένετο, κ. Βουλευταί, κατὰ τὴν ἑσπέραν ταύτην περὶ τῶν διαφόρων ἀτόπων, τὰ ὁποῖα συνέβησαν κατὰ τὰς ἐπιτάξεις εἰς ὁλόκληρον, σχεδόν, τὴν Μακεδονίαν· διότι παρῆλθον ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, Βουλευταὶ τῶν διαφόρων Νομῶν καὶ κατήγγειλαν ἀλλεπάλληλα γεγονότα, ἀποτελοῦντα μοναδικὰς ὑπερβασίας καὶ παρανομίας καθ’ ὅλην τὴν χώραν, τὴν σήμερον εὑρισκομένην πέραν τῶν παλαιῶν συνόρων. Δὲν θέλω νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλήν, ἐκθέτων καὶ ἐγὼ κατὰ μέρος περιστατικὰ καὶ ἀναγινώσκων ὅλον αὐτὸν τὸν μακρὸν κατάλογον, ὁ ὁποῖος περιέχει νέου εἴδους παρανομίας καὶ ὑπερβασίας ὁμοίας μὲ ἐκείνας, τὰς ὁποίας ἀξιότιμοι Συνάδελφοι ἀνέφερον. Κατέστη πλέον καταφανές, κατέστη πλέον πασιδήλως βέβαιον, ὅτι ἔνιοι τῶν κυρίων ἀξιωματικῶν ἢ ὑπαξιωματικῶν, ἢ στρατιωτῶν, παραγνωρίζοντες τὴν ἀποστολὴν τοῦ στρατεύματος, παραγνωρίζοντες τὸ ἔνδυμα, τὸ τίμιον, τὸ ὁποῖον φέρουν, παραγνωρίζοντες τὸ ὄνομά των ὡς Ἑλλήνων, διέπραξαν ἀσχημίας, ἵνα μεταχειρισθῶ τὴν μετριωτέραν φράσιν, μὲ τὴν ὁποίαν δύναμαι νὰ χαρακτηρίσω τὰς πράξεις αὐτῶν, διὰ τὰς ὁποίας ὁλόκληρος, βεβαίως, ὁ στρατὸς ἐξανέστη ὑπὲρ πάντας δὲ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ ὁποῖος εἶχε τὴν καλωσύνην καὶ τὴν προθυμίαν εἰς τὰς διαφόρους συστάσεις, τὰς ὁποίας κατ’ ἰδίαν τοῦ ἐκάμαμεν, νὰ διατάξῃ ἐπανειλημμένως, ὅπως κολασθῶσιν, αἱ τοιούτου εἴδους παρανομίαι καὶ ὑπερβασίαι. Ἐκεῖνο ὅμως, διὰ τὸ ὁποῖον ἠναγκάσθην καὶ ἐγὼ νὰ ἀνέλθω ἐπὶ τοῦ βήματος, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον μὲ ἠνάγκασε νὰ λάβω τὸν λόγον καὶ νὰ προσθέσω καὶ ἐγὼ ὀλίγας λέξεις εἰς τὰ τόσα λεχθέντα ἀπὸ τοὺς προλαλήσαντας, εἶναι τοῦτο: Ὅτι, Κύριοι, αἱ παρανομίαι αὗται, αἱ ὁποῖαι καταγγέλλονται, δὲν εἶναι πρώτη φορά, καθ’ ἣν καταγγέλλονται ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου καὶ δὲν λέγονται μόνον σήμερον πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἀλλ’ ἀπὸ μακροῦ, μακροτάτου, χρόνου, ὄχι ἴσως μόνον κατὰ τὴν περίοδον τῆς παρούσης Βουλῆς, ἀλλὰ καὶ κατὰ τὴν περίοδον τῆς παρελθούσης Βουλῆς, ἐλέχθησαν καὶ πλειστάκις ἐξήγειραν τὴν συνείδησιν ἡμῶν, διαμαρτυρομένων ὁμοφώνως διὰ τὰ πραττόμενα καὶ ἐπανειλημμένως ἐλέχθησαν καὶ ἐπανειλημμένως διεμαρτυρήθημεν, ἐπανειλημμένως δ’ ἐξεδόθησαν ἀλλεπάλληλοι διαταγαὶ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν πρὸς διόρθωσιν τοῦ κακοῦ. Οὐχ ἧττον τὸ κακὸν δὲν διορθοῦται, ἀλλ’ ἐξακολουθεῖ νὰ γιγαντοῦται καὶ νὰ γιγαντοῦται μέχρι σημείου, ὥστε τόσον νὰ ἀπασχολήσῃ τὴν ἑσπέραν ταύτην τὴν Βουλήν, μέχρι σημείου, τὸ ὁποῖον γεννᾷ εἰς ἐμὲ τὴν σκέψιν, τὴν λυπηράν, ὅτι ἴσως μεγαλειτέρου κακοῦ πρόξενος θὰ γίνῃ εἰς ὁλόκληρον τὴν Χώραν, Κύριοι, ἂν ἀφήσωμεν ἀθεράπευτον καὶ ἂν δὲν λάβωμεν δραστήρια μέσα... Καὶ ἤκουσα, Κύριοι, τοὺς ἀξιοτίμους κ. κ. Ὑπουργούς, ὄχι μόνον τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἀλλὰ καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, λέγοντας πρὸς τὴν Βουλήν: Θὰ ληφθῇ μέριμνα νομοθετική, μελετᾶται τὸ ζήτημα τῶν ἐπιτάξεων, διότι ὁ νόμος σήμερον δὲν ἐπαρκεῖ διὰ τὸν κολασμὸν καὶ τὴν κανονικὴν λειτουργίαν τοῦ πράγματος, καὶ ὅταν θὰ ἔλθῃ τὸ νομοθέτημα, τὰ πάντα θὰ βελτιωθῶσι, καὶ ἀντιτείνοντα καὶ ἀντιλέγοντα ἀξιότιμον Βουλευτήν, ὁμιλοῦντα ἐντεῦθεν, ὅστις εἶπεν, ὅτι χρειάζονται ἄτομα διὰ νὰ ἐπιβάλωσι τοὺς νόμους. Ἐγὼ θὰ ἔλεγον, Κύριοι, ὅτι δὲν πρόκειται μόνον περὶ νομοθετικῆς ἐλλείψεως, καὶ δὲν εἶναι μόνον ἡ ἔλλειψις ἡ νομοθετική, ἥτις παρουσίασεν ὅλα ἐκεῖνα, ἅτινα διεξετραγώδησαν ἐντεῦθεν οἱ κ. κ. Συνάδελφοι, ὑπάρχει ἄλλο τι καὶ ἐν τούτῳ κεῖται τὸ κακόν, δυνάμενον νὰ διορθωθῇ ἐκ μέτρων ἀσχέτων πρὸς τὴν ἐνέργειαν τοῦ Νομοθετικοῦ Σώματος, ἀλλὰ μέτρων σχετικῶν πρὸς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν. Λοιπόν, ἡ διοίκησις ἡ αὐστηρά, ἡ διοίκησις ἐκείνη, ἥτις δὲν καθιστᾷ τὸν νόμον ἐφαρμόσιμον καὶ δὲν καθιστᾷ σεβαστὴν τὴν ἰδιοκτησίαν τῶν πολιτῶν καὶ τὴν ἐλευθερίαν καὶ τὴν τιμήν τῶν πολιτῶν, δὲν καθιστᾷ σεβαστὸν τὸ ὄνομα τοῦ Ἑλληνικοῦ πολιτισμοῦ, τὸ ὁποῖον διασύρεται ἀπὸ ἐνίους τῶν πολιτῶν κατὰ τοιοῦτον τρόπον. Διότι, Κύριοι, καὶ ἐπὶ μακρὸν χρόνον ὑπηρέτησα εἰς τὸ στράτευμα, ἐπὶ ὁλόκληρον πενταετίαν, καὶ ἐπὶ ἐσχάτων μεταξὺ τοῦ χρονικοῦ διαστήματος τοῦ μεσολαβοῦντος ἀπὸ τῆς λήξεως τῆς πρώτης Βουλῆς καὶ τῆς ἐνάρξεως τῆς δευτέρας, εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὑπηρετήσω ὑπὸ τὰ ὅπλα παρὰ Συντάγματί τινι 20ῳ, τὸ ὁποῖον ἀνέφερον πρὸς τὴν τιμήν του, καὶ τοῦ ὁποίου ἡ διοίκησις, χάρις εἰς τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα λαμβάνονται — καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν ἀντίληψιν τῶν ἐκ Δράμας κ. Συναδέλφων, ἐὰν εἰς τὴν περιφέρειαν Μπραδίου, εἰς τὴν ὁποίαν ἑδρεύει τὸ Σύταγμα τοῦτο, εἰς τὸ ὁποῖον διευθύνει ἡ στιβαρὰ χεὶρ τοῦ διοικητοῦ του, ἥτις καταστέλλει πᾶσαν στάσιν καὶ ἀνταρσίαν ἐκ μέρους τῶν στρατιωτῶν καὶ οὐδὲν ἄτοπον συνέβη ποτὲ καὶ οὐδεμία διαμαρτυρία ἐκεῖθεν παρουσιάζεται...

§335ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖος εἶναι ὁ διοικητής του;

§336Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Ὁ κ. Δουμπιώτης. Τὸ ἀναφέρω πρὸς τιμήν του. Τὸ λέγω, Κύριοι, αὐτό, διὰ νὰ καταδείξω εἰς τὴν Βουλὴν σαφῶς, ὅτι δὲν πρόκειται μόνον περὶ τῆς ὑπάρξεως τῆς ἀνάγκης νόμου, ἀλλὰ πρόκειται περὶ τῆς ἀνάγκης τῆς ἐφαρμογῆς τῶν κειμένων νόμων καὶ πρόκειται περὶ τῆς ἀνάγκης τῆς λειτουργίας τοῦ τροχοῦ ἐκείνου, ὁ ὁποῖος, φαίνεται παραλύσας εἰς τὰς χώρας ἐκείνας, καὶ φαίνονται τὰ ἐκεῖ ὄργανα διαπνεόμενα ἀπὸ ἀντιλήψεις ξένας πρὸς τὸ ἡμέτερον φιλελεύθερον καὶ συνταγματικὸν πολίτευμα, τὸ ὁποῖον ἔχομεν. Πρέπει νὰ λειτουργήσῃ, λέγω, ὁ τροχὸς ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος καλεῖται διοίκησις καὶ ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται σήμερον ἐν παραλύσει, διότι, Κύριοι, δὲν γνωρίζω ποία νομοθεσία χρειάζεται, διὰ νὰ θεραπευθῇ τὸ κακόν, κατὰ τὸ ὁποῖον δέρονται πολῖται καὶ καταγγέλλεται ἡ πρᾶξις καὶ οὐδὲν μέτρον λαμβάνεται κατ’ ἐκείνου, ὁ ὁποῖος ἔδειρε τὸν πολίτην καὶ δὲν στέλλεται οὔτε εἰς τὰ ποινικὰ δικαστήρια ἀμέσως καὶ δὲν ἐφαρμόζεται ὁ νόμος, διὰ νὰ ἐπαναλαμβάνωνται καὶ πάλιν μετ’ ὀλίγον, νὰ δέρωνται καὶ ἄλλοι πολῖται καὶ νὰ ἐκτελῶνται καὶ πάλιν αἱ παρανομίαι. Εἶναι ἀρκετοὶ καὶ ἰσχυροὶ οἱ νόμοι, ὅπως ἐπιβάλλωσι τὴν τάξιν καὶ φέρωσι τὰ πράγματα εἰς τὴν κανονικήν των λειτουργίαν, ἐὰν μόνον θέλησις καὶ μόνον θέλησις ἐπιδειχθῇ ἐκ μέρους τῶν ἁρμοδίων. Θὰ ἀπήτουν ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, τοῦ ὁποίου, ἐπαναλαμβάνω, ἐξετίμησα τὰς προθέσεις, ὅπως κολάσῃ τὰ ἀνομήματα αὐτά, ὅπως ἀξιώσῃ ἀπὸ τοὺς κ. Διοικητὰς τῶν Σωμάτων Στρατοῦ, ἐκείνους, δηλαδή, οἵτινες εἶναι ἄμεσοι ἔφοροι τῶν κατωτέρων στρατιωτικῶν ὀργάνων, ὅπως ἀξιώσῃ παρὰ τούτων ἄγρυπνον τὴν ἐπιτήρησιν τῶν κατωτέρων αὐτῶν ὀργάνων, ὅπως ἀξιώσῃ παρὰ τούτων νὰ ἐκδώσωσιν αὐστηρὰς ἐγκυκλίους, ἀναφερομένας εἰς τὰ δικαιώματα, τὰ ὁποῖα ἔχουν οἱ διάφοροι στρατιωτικοὶ λειτουργοὶ καὶ καθορίσωσι τὴν συμπεριφορὰν αὐτῶν ἀπέναντι τῶν πολιτῶν, γνωρίσωσι δὲ πρὸς αὐτοὺς καὶ τὸν σκοπὸν καὶ τὴν ἀποστολὴν, τὴν ὁποίαν κέκληται νὰ ἐπιτελέσῃ πάντοτε μέν, ἰδίᾳ δὲ ὡς φορεὺς πολιτισμοῦ καὶ διδάσκαλος, τὸ Στράτευμα πρὸς τοὺς πολίτας — ἰδιαιτέρως δὲ πρὸς τοὺς πολίτας ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι μόλις ἔσχον τὴν εὐτυχίαν νὰ ἀποκτήσωσιν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπὶ δεκαετηρίδας ὠνειρεύοντο, δηλαδή, τὴν πολυπόθητον Ἑλληνικὴν ἐλευθερίαν— νὰ ἀξιώσῃ δὲ ἀπὸ τοὺς κ. Διοικητάς, νὰ ἀξιώσωσιν ἀπὸ τοὺς κατωτέρους ὁμοίας λεπτομερεστέρας ὁδηγίας νὰ συντάξωσιν ἐπίσης ἐπὶ τῇ βάσει τῶν γενικῶν ὁδηγιῶν, τὰς ὁποίας θὰ ἐξέδιδον οὗτοι, οὕτως ὥστε λεπτομερῶς νὰ καθορισθῶσι τὰ πράγματα. Ἐπὶ πλέον δὲ νὰ ἐπιτηροῦν ἐπὶ τῶν διαταγῶν των ἀγρύπνως· τότε, ἀσφαλῶς ἐγὼ πιστεύω, ἐγώ, ὅστις ἔζησα εἰς τὸν στρατιωτικὸν ὀργανισμόν, καὶ ὁ ὁποῖος ἔχω μακροτάτην πεῖραν, ὡς ἔχει καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν μείζονα, ἀσφαλῶς, θὰ ἀποκατασταθῇ ἡ τάξις. Διότι, Κύριοι, ἐὰν εἰς τὸν διοικητικὸν ὀργανισμὸν εἶναι ἴσως δύσκολον τὸ ἔργον νὰ μεταδίδωνται αἱ θελήσεις τοῦ κέντρου πρὸς τοὺς διαφόρους ὑπαλλήλους, εἰς τὸν στρατόν, ὅμως, ὅπου τάσσεται ὡς κορωνὶς ἡ πειθαρχία, ὅπου ἡ συνοχὴ καὶ ὁ ὀργανισμὸς εἶναι διάφορος καὶ ἡ θέλησις τοῦ ἀνωτάτου ἀρχηγοῦ δύναται εὐθὺς νὰ μεταδίδηται μέχρι τῶν κατωτάτων στρατιωτῶν καὶ ὑπάρχει τόση ἀναλογία θεσμῶν, ὥστε δύνανται νὰ καταστήσωσι σεβαστὴν τὴν θέλησιν τοῦ ἀρχηγοῦ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λέγῃ τις, ὅτι δι’ ἔλλειψιν νομοθεσίας δὲν κατωρθώσαμεν νὰ ἐπαναφέρωμεν τοὺς οὕτω πως παραβιάζοντας τοὺς ποινικοὺς καὶ ἠθικοὺς νόμους στρατιώτας καὶ ἐνίους ἐκ τῶν ἀνωτέρων βαθμοφόρων τοῦ Στρατεύματος. Ἐὰν, Κύριοι, δὲν ἠρκούμεθα μόνον εἰς ἁπλᾶς διαταγὰς, ἀλλὰ τὰς διαταγὰς ταύτας παρηκολουθοῦμεν — καὶ δὲν ὁμιλῶ περὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ ὁποῖος, κατάμεστος ἀπὸ παντὸς εἴδους ἐργασίας, δὲν δύναται νὰ παρακολουθῇ ἐπ’ ἄπειρον τὰς διδομένας διαταγὰς, — ἀλλὰ πρόκειται περὶ ἐκείνων τῶν ὀργάνων, τὰ ὁποῖα, ἀκριβῶς, κατέχουν τὴν ἀνωτάτην διοίκησιν τοῦ Στρατεύματος καὶ τὰ ὁποῖα, λαμβάνοντα τὰς διαταγὰς, ἀρκοῦνται εἰς τὴν ἁπλῆν διαβίβασιν τῶν διαταγῶν καὶ τὰς ἀναφορὰς εἰς τὰς Ἡμερησίας Διαταγὰς, καὶ μὲ τοῦτο νομίζουσιν, ὅτι ἐξετέλεσαν τὸ καθῆκόν των. Τοῦτο πρέπει νὰ καταδηλωθῇ εἰς αὐτοὺς καὶ τοῦτο ἀξιῶ ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ τὸν παρακαλῶ διὰ τοῦτο, δὲν πρόκειται μόνον νὰ ἐκτελῶσι χρέη διαβιβαστικὰ τῶν διαφόρων διαταγῶν, τὰς ὁποίας ἐκδίδει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἢ οἱ διάφοροι Διοικηταὶ τῶν Σωμάτων Στρατοῦ, δὲν πρόκειται νὰ ἀφήνωσιν εἰς τὴν κανονικὴν των τροχιὰν τὰς διαφόρους αὐτὰς διαταγὰς, διότι ὅπως εἶναι παρ’ ἡμῖν τὸ σύστημα τῆς γραφειοκρατίας, διὰ νὰ φθάσουν εἰς τὸν πρὸς ὃν ὅρον καὶ μόλις φθάσουν ἐκεῖ, θὰ παρέλθουν ὁλόκληροι μῆνες, ἵνα ληφθῇ ἀπάντησις καὶ νὰ γίνῃ ἐνέργεια καὶ διὰ τοῦτο εἶπον οἱ Συνάδελφοι, ὅτι τὰ παράπονά των, τὰ ὁποῖα πρὸ πολλοῦ ὑπεβλήθησαν, εὑρίσκονται ἀκόμη χωρὶς οὐδὲν ἀποτέλεσμα. Θέλω νὰ ἀξιώσω τοῦτο, ὅτι οἱ Διοικηταὶ τῶν Σωμάτων Στρατοῦ νὰ παρακολουθῶσι τὰς διαταγάς των ἀπὸ τοῦ Μεράρχου εἰς τὸν διοικητὴν Συντάγματος, ἀπὸ τὸν Ταγματάρχην καὶ εἰς τὸν λοχαγὸν ἔτι. Τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν τοιουτοτρόπως ὁλόκληρος ὀργανισμὸς τοῦ στρατεύματος θέλει νὰ λειτουργήσῃ καὶ θέλει νὰ ἐννοήσῃ, ὅτι δὲν εἶνε δυνατὸν, παρὰ ἐπὶ μεγίστῃ ἠθικῇ ζημίᾳ τοῦ στρατεύματος, διότι, ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν παρεξήγησε καὶ παρεννόησε Συνάδελφον, λέγοντα τὰ παράπονα, τὰ ὁποῖα εἶχε, μετὰ δριμύτητος, φαντασθῆτε τί γίνεται εἰς τὸν πολὺν κόσμον, διότι, ὅταν ταῦτα λέγωνται παρὰ πολιτῶν, διότι δὲν δύνασθε νὰ κλείσητε τὸ στόμα τῶν πολιτῶν, ὅταν τοιαῦτα διηγῶνται, καὶ ποίαν ἠθικὴν ζημίαν ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ὑφίσταται τὸ Στράτευμα, τὸ λατρευθὲν ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν καὶ ἀπὸ ἡμᾶς, τοὺς παρακαθημένους ἐνταῦθα. Ὅλοι, Κύριοι, ἐννοεῖτε τὴν ζημίαν, ἡ ὁποία προσγίγνεται εἰς τὸ Στράτευμα καὶ διὰ τῆς ἠθικῆς ζημίας, ἡ ὁποία προσγίγνεται εἰς τὸ Στράτευμα, τὴν ζημίαν, ἡ ὁποία προσγίγνεται εἰς τὴν διοίκησιν καὶ εἰς τὸν ὅλον διοικητικὸν ὀργανισμόν. Ἐπὶ τούτου ἤθελον νὰ φέρω τὸν λόγον. Εἴμεθα Κράτος, μόλις ἐξελθὸν ἀπὸ δύο νικηφόρους πολέμους καὶ τὸ ὁποῖον ηὐξήθη κατ’ ἔκτασιν εἰς τὸ διπλάσιον. Εἴμεθα Κράτος, ἑπομένως, τὸ ὁποῖον μόλις ἐδημιουργήθη καὶ ἔχει ἀνάγκην, διὰ νὰ στερεωθῇ καὶ διὰ νὰ συμπαγῇ, καλῆς διοικήσεως καὶ εὐνομίας. Ἐὰν δὲ πάντοτε τοῦτο ἔχῃ ἀξίαν, — καὶ εἶναι βεβαιωμένον, καὶ ἔχεται ἀληθείας,— βεβαίως, κατὰ τὰς παρούσας στιγμὰς, ὅπου ποικίλλοι ἄλλοι περισπασμοὶ ἐξωτερικοὶ, καθιστῶσιν ἐπισφαλεστέραν παντὸς Κράτους τὴν ζωήν, τὴν συντήρησιν καὶ ὑπόστασιν, περισσότερον δὲ ἡμῶν τῶν ἐν τῇ Βαλκανικῇ, βεβαίως, ἡ δημιουργία καὶ νέων ἐσωτερικῶν περισπασμῶν, σαλεύουσι τὴν ἠθικὴν ὑπόστασιν τοῦ Κράτους. Παρὰ τῇ μεγίστῃ πλειονοψηφίᾳ τῶν Νέων Χωρῶν γεννᾷ θλιβερὰν ἐντύπωσιν ἡ δημιουργία ἐσωτερικῶν περισπασμῶν ἐκ τῆς τοιαύτης συμπεριφορᾶς τῶν δημοσίων καὶ στρατιωτικῶν λειτουργῶν ἀπέναντι τῶν πολιτῶν, τῶν ὁποίων σφαγιάζουσι τὴν ἐλευθερίαν; σφαγιάζουσι τὴν τιμήν, σφαγιάζουσι τὴν ἐλευθερίαν. Ποίαν θέλετε ἀντίληψιν νὰ ποιῆται ἡ τοιαύτη συμπεριφορὰ τῶν δημοσίων λειτουργῶν παρὰ τῇ ἐλαχίστῃ μειοψηφίᾳ, ἡ ὁποία ἐκ λόγων ἱστορικῶν ὑφίσταται ἐντὸς τοῦ Κράτους μας; Ποίαν, λέγω, ἐντύπωσιν δημιουργεῖ εἰς τὴν μειοψηφίαν ταύτην ἡ τοιαύτη συμπεριφορὰ ἐνίων ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι, βεβαίως, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκπροσωπήσωσι τὴν ἀντίληψιν τοῦ ὅλου Ἑλληνικοῦ πολιτισμοῦ, τοῦ ὅλου Ἑλληνικοῦ Κράτους, τῆς ὅλης διοικήσεως; Ὅταν δέ, Κύριοι, εἰς τοιαύτας κρισίμους στιγμὰς εὑρίσκεται τὸ Κράτος ἀπὸ γενικῆς ἀπόψεως, ὅπως καὶ ὅλα τὰ Κράτη, τὰ εὑρισκόμενα ἐν τῇ Βαλκανικῇ, ὅταν ἡμεῖς σήμερον ἀκριβῶς εὑρισκόμεθα εἰς τοὺς χρόνους ἐκείνους, κατὰ τοὺς ὁποίους μετ’ ὀλίγον θέλει κριθῆ ἡ τύχη ἡμῶν ὡς Κράτους, θέλει, ἴσως, κληθῆ ὁλόκληρον τὸ Ἔθνος, διὰ μίαν εἰσέτι φοράν, νὰ ἀποδυθῇ εἰς ἀγῶνα, τόσον διὰ τὴν συντήρησιν τῶν σημερινῶν συνόρων, ὅσον καὶ διὰ τὴν εὔρυνσιν αὐτῶν, τὰ ὁποῖα πάντες ἡμεῖς δὲν ἐποθήσαμεν περιοριζόμενα μέχρι τοῦ σημείου ἐκείνου μέχρι τοῦ ὁποίου διακόπτωνται σήμερον, ὅταν, λέγω, τὸ Κράτος ἡμῶν τοιαύτην προώρισται ἀποστολὴν νὰ ἐπιτελέσῃ, κατὰ τὰς σημερινὰς περιστάσεις, βεβαίως, ἔχει μεγίστην σημασίαν ἡ τοιαύτη ἢ τοιαύτη συμπεριφορὰ τῶν δημοσίων λειτουργῶν εἰς τὰς χώρας ἐκείνας, εἰς τὰς ὁποίας ἐπιζῶσιν αἱ μειοψηφίαι, τὰς ὁποίας μειοψηφίας, ἀντὶ πάσης θυσίας, πρέπει νὰ κάμωμεν τοιαύτας, ὥστε μετ’ εὐαρεσκείας νὰ ἀποδέχωνται τὴν Ἑλληνικὴν διοίκησιν, ἡ ὁποία θέλει δικαίως νὰ ἐπαίρεται ἐπὶ πολιτισμῷ καὶ ἐκπροσωπήσει τῶν ἐλευθέρων ἀρχῶν πεπολιτισμένου Κράτους. Ἀπὸ τοιαύτης ἀπόψεως ἐθεώρησα σπουδαιοτάτην τὴν συζήτησιν, τὴν γενομένην ἀπόψε, καὶ διὰ τοῦτο, μολονότι πλεῖστοι τῶν Συναδέλφων ἔλαβον τὸν λόγον καὶ διεξετραγώδησαν μὲ τὰ μελανώτερα χρώματα τὴν κατάστασιν, ἔλαβον καὶ ἐγὼ τὸν λόγον, ἵνα προσθέσω ὀλίγας λέξεις καὶ τονίσω, ὅτι χρειάζεται νὰ τεθῇ εἰς ἐφαρμογὴν ταχυτέρα ἡ εὔρυθμος λειτουργία τῆς καλουμένης διοικήσεως, χρειάζεται, ὄχι ἡ μέχρι σήμερον ἐπιδειχθεῖσα αὐστηρότης, ἀλλ’ αὐστηρότης ὑπερβολική, συντριπτική, δύναμαι νὰ εἴπω, πρὸς ὅλους, οἵτινες προΐστανται τῶν διαφόρων ὑπηρεσιῶν τοῦ Κράτους, ὁσονδήποτε ὑψηλὰ καὶ ἂν ἵστανται, οἱοιδήποτε καὶ ἂν ὦσιν. Μόνον ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ ἔχωμεν ἀποτελέσματα, ὥστε νὰ δυνηθῶμεν νὰ συντηρήσωμεν τὰ κεκτημένα, ἀλλὰ καὶ νὰ βαδίσωμεν πρὸς εὐρύτερον ἐπίπεδον καὶ εὐρυτέρους ὁρίζοντας, πρὸς πλήρωσιν τῶν Ἐθνικῶν ἡμῶν βλέψεων. Ταῦτα, Κύριοι, εἶχον νὰ παρατηρήσω, δὲν θέλω πλέον νὰ κουράσω τὴν Βουλήν, βέβαιος ὤν, ὅτι ἡ Σεβαστὴ Κυβέρνησις θὰ λάβῃ τὰ προσήκοντα μέτρα. Εἰδικῶς ὅμως ἔχω νὰ συστήσω, τερματίζων τὸν λόγον μου, πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν διὰ τὰ ἤδη καταγγελλόμενα, τὰ ὁποῖα εἶναι πολυπληθέστατα καὶ τὰ ὁποῖα, ἐὰν ὅλα δοθῶσι πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν, θὰ ἀποτελέσωσιν ὁλόκληρον τόμον, νὰ θελήσῃ νὰ ἀποστείλῃ ἀνώτατον ἀξιωματικόν, ἵνα προσδοθῇ ἐξαιρετικὴ σημασία καὶ ὁ ὁποῖος νὰ ἐξετάσῃ τὰ ζητήματα μετὰ πάσης λεπτομερείας καὶ νὰ φερθῇ ὡς πατὴρ εἰς τὸν πληθυσμὸν ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος ἀρκετὰ ἀγωνιᾷ καὶ συγκλονίζεται ἐκ τῆς ὅλης καταστάσεως. Νὰ διατάξῃ δὲ τὸν ἀξιωματικὸν ἐκεῖνον νὰ προέλθῃ ταχὺς εἰς τὴν ἐξέτασιν τῶν διαφόρων παραπόνων καὶ νὰ ὑποδείξῃ τὰ ληπτέα μέτρα πρὸς ἐξαφανισμὸν μιᾶς καταστάσεως, ἡ ὁποία δυσφημίζει ἡμᾶς ὡς Κράτος, καλούμενον, ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω, ὄχι νὰ συντηρήσῃ τὰ κεκτημένα καὶ νὰ ἔχῃ μεταξὺ αὑτοῦ ἐν μειοψηφίᾳ ὑπάρχοντα πληθυσμόν, ἀλλὰ καὶ νέα ὅρια νὰ διαγράψῃ καὶ νέους πληθυσμοὺς νὰ περιλάβῃ καὶ τοὺς ὁποίους νὰ θέλῃ νὰ λέγῃ, ὅτι θέλει νὰ διοικήσῃ ὡς Κράτος πεπολιτισμένον.

§337Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Κύριοι Βουλευταί, μετὰ τὴν εὐρυτέραν ἀνάπτυξιν τοῦ ζητήματος καὶ μετὰ τὴν ἔκθεσιν τοσοῦτον λεπτομερῶς ὑπερβασιῶν τῶν διαφόρων ἀξιωματικῶν, εὐτυχῶς, ὄχι πολλῶν, νομίζω περιττὸν καὶ ἐγὼ νὰ ἐξακολουθήσω νὰ ἐκθέσω ὀνόματα, ἐπίσης δὲ νὰ δίδω καὶ σημασίαν τὸ πῶς πρέπει νὰ γίνῃ ἡ ἐξέλεγξις, εἴτε καὶ πῶς πρέπει νὰ περιορισθῇ τὸ κακόν. Μόνον μίαν παράκλησιν ἔχω νὰ ὑποβάλω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἵνα, εἰ δυνατόν, δοθῇ αὐστηροτάτη διαταγή, ὥστε αἱ καταγγελίαι, αἱ ὁποῖαι ὑποβάλλονται εἴτε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, εἴτε εἰς τὰ Σώματα, εἴτε εἰς τοὺς ἀρχηγοὺς τῶν Σωμάτων, νὰ ἐνεργῶνται ταχέως, διότι, δυστυχῶς, ἀκριβῶς αὐτὸ εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον κλονίζει τὴν πεποίθησιν τοῦ λαοῦ τοῦ νεωστὶ ἐλευθερωθέντος ἀπὸ τὸν βαρύτατον ζυγόν, αὐτό, λέγω, εἶναι ἀκριβῶς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον κλονίζει τὴν πεποίθησιν ἐπὶ τῶν ἐλευθερωτῶν του. Διότι, ὑπόθεσις, ἡ ὁποία ἀπὸ τὴν ἀρχὴν τοῦ Δεκεμβρίου κατηγγέλθη, ἐγένοντο ἀνακρίσεις ὑπὸ κατωτέρου ἀστυνομικοῦ ὀργάνου, κατόπιν δέ, μετὰ τὴν ἐκ μέρους μου αἴτησιν αὐτῆς τῆς δικογραφίας, ὑπέβαλον αὐτὴν ἐδῶ, εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, κατόπιν εἰς τὸ Εʹ Σῶμα Στρατοῦ, ἔπρεπε μέχρι τοῦδε νὰ ἔχῃ κάποιον ἀποτέλεσμα. Τείνει δὲ νὰ πεισθῇ ὁ κόσμος, ὅτι δὲν ὑπάρχει δικαιοσύνη. Δὲν πρόκειται δὲ περὶ μικροῦ ἀδικήματος, πρόκειται περὶ ἀδικήματος πρὸς πρόσωπον ἱερωμένον, πρὸς ἱερέα. Στρατιῶται ἔσυραν αὐτὸν ἀπὸ τὰ γένεια καὶ ἐκακοποίησαν αὐτόν, ἐφ’ ὅσον δὲ δὲν ἐπεμβαίνει ἡ ἀνάκρισις ἐπὶ τοιούτων ὑποθέσεων, θὰ ὑπάρχῃ πάντοτε ἔλλειψις ἐμπιστοσύνης πρὸς αὐτὴν τὴν δικαιοσύνην. Ἐπιθυμῶ νὰ συστήσω, ὅπως τὴν γραφειοκρατείαν αὐτήν, ὅσον τὸ δυνατόν, νὰ συντομεύσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δι’ αὐστηρᾶς διαταγῆς. Νομίζω, ὅτι, ἐὰν διεξήγοντο ἀνακρίσεις καὶ ἐξεδίδετο οἱαδήποτε ἀπόφασις, ἂν ὁ ἀξιωματικός, ὁ κατηγορούμενος, εἶχε πταίσῃ, νομίζω, ὅτι ὁ νόμος θὰ ἴσχυε καὶ ἐὰν ὑπῆρχον εἴτε στρατιωτικοὶ εἴτε διοικητικοὶ ὑπάλληλοι ἀδικοῦντες τοὺς πολίτας, πάντοτε θὰ ὑπῆρχε δικαιοσύνη, ἡ ὁποία θὰ ἔδιδεν εἰς αὐτοὺς τὸ δίκαιον. Ἐφ’ ὅσον ὅμως δὲν ὑπάρχει τοῦτο, πάντοτε ἡ πεποίθησις τοῦ λαοῦ κλονίζεται.

§338ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὶ ἀπέγινε μὲ τὸν ἱερέα;

§339Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Ἐζήτησα νεωτέρας πληροφορίας, ἀλλὰ δὲν μοὶ ἀπήντησαν. Θέλω νὰ συστήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως διὰ τοὺς ἀδικουμένους εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα ὑπὸ ἀξιωματικῶν σταλῇ ἐπιτροπὴ ἐξ ἑνὸς ἀνωτέρου ἀξιωματικοῦ, καὶ ἔστω καί τινος δικαστικοῦ, καὶ νὰ γίνῃ ἀνάκρισις, ἐὰν οἱ παραπονούμενοι ἔχουσι δίκαιον. Πρέπει νὰ γνωρίζητε, οἱ ἐκ τῆς Παλ. Ἑλλάδος, ὅτι οἱ ἐν ταῖς Νέαις Χώραις εἶναι φοβισμένοι ἀπὸ τὴν δουλείαν, δὲν ἔχουσι τὸ θάρρος, ὅταν βλέπωσι σπαθί, οὔτε νὰ ἀτενίσωσι τὸν φέροντα. Πρέπει νὰ δώσωμεν εἰς αὐτοὺς θάρρος, πρέπει νὰ φροντίσῃ ἡ Πολιτεία, ὅπως προστατευθοῦν οὗτοι, πρέπει νὰ σταλῇ ἐπιτροπή, ἡ ὁποία νὰ ἐξετάσῃ, ἂν πράγματι ἔχουσι δοθῇ εἴτε χόρτα, εἴτε ἄλλα τρόφιμα, καὶ νὰ ἀποζημιωθῶσι, διότι οἱ ἀνωτέρω ἐζήτησαν νὰ ἀποζημιωθοῦν, ἀλλὰ δὲν ἔλαβον ἀπάντησιν. Τὰς αἰτήσεις των περὶ ἀποζημιώσεως ἔφερον ἐνταῦθα, ἔλαβον δὲ αὐτὰς καὶ μετέβην εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν καὶ παρουσιάσθην εἰς τὸν Ἀρχηγὸν τῆς Ἐπιμελητείας, ἐπειδὴ, λέγω, δὲν ἤθελον νὰ ἔλθουν εἰς τὴν Βουλὴν τοιαῦτα ζητήματα, διὰ τοῦτο ἀπετάθην εἰς τὸ Ὑπουργεῖον. Ὁ δὲ Ἀρχηγὸς τῆς Ἐπιμελητείας μᾶς ἐρωτᾷ. «Ἔχετε ἀποδείξεις;». Ἐὰν εἶχον ἀποδείξεις, θὰ ἐπήγαιναν διὰ τῆς κανονικῆς ὁδοῦ, καὶ εἶπον τότε, ὅτι θὰ εὑρεθῶ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ὁμιλήσω εἰς τὴν Βουλήν, καὶ μοὶ ἀπήντησεν, ὅτι, ἐὰν ἔχετε δίκαιον νὰ ὁμιλήσητε εἰς τὴν Βουλήν. Ἐλυπήθην διὰ τὸν τρόπον, μεθ’ οὗ μοὶ ἀπήντησεν ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ἐπιμελητείας. Διὰ ταῦτα ἤθελον παρακαλέσῃ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν διὰ τὸ ζήτημα τῆς ταχύτητος, δεύτερον διὰ τοὺς μὴ ἔχοντας ἀποδείξεις, νὰ διαταχθῇ νὰ σχηματισθῇ ἐπιτροπή, ἥτις νὰ μεταβῇ ἐπὶ τόπου καὶ ἐξετάσῃ, ἄν ἔχωσι λαμβάνειν, νὰ ἀποζημιωθῶσιν ἂν ὄχι, νὰ μὴ σύρηται τὸ ὄνομα τοῦ Στρατοῦ. Μέσος ὅρος δὲν ὑπάρχει. Τρίτον, αὐστηρὰν τιμωρίαν τῶν παρεκτρεπομένων. Ἔχετε ἔγγραφα, ἔγγραφα περὶ τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ... διὰ τὰς αὐθαιρεσίας αὐτοῦ, καὶ ὅμως εὑρίσκεται ἀκόμη ἐκεῖ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι καταγγέλλονται, νὰ ἀπομακρύνωνται ἐκεῖθεν. Αὐτὰς τὰς παρακλήσεις ὑποβάλλω, κ. Ὑπουργὲ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν: πρῶτον ταχύτητα ἐνεργείας, δεύτερον αὐστηρὰν τιμωρίαν τῶν παρεκτρεπομένων, τρίτον νὰ ἀποσταλῇ ἐπιτροπή, διὰ νὰ ἐξετάσῃ ἐπιτοπίως τὰ πράγματα, καὶ ἐνθαρρύνῃ τὸν κόσμον, διότι ὁ κόσμος ἐκεῖ δυσπιστεῖ πρὸς τὸ κέντρον καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι τὰ πράγματα θὰ ἐπανέλθωσιν εἰς τὴν τάξιν.

§340ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πολυζόπουλος.

§341Α. ΠΟΛΥΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ἄνευ εἰσαγωγῆς καὶ προοιμίων, Κύριοι Βουλευταί, ἐσκόπουν, ἀνερχόμενος τὸ βῆμα, μὲ θλίψιν καὶ πόνον διὰ τὴν σκληρὰν θέσιν τῶν πληθυσμῶν ἐκείνων τῆς Μακεδονίας, νὰ διεκτραγωδήσω ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης διάφορα ἔκτροπα, ἐσκόπουν νὰ καταθέσω μερικὰ ἁπτὰ γεγονότα, διὰ τῶν ὁποίων θὰ κατεδεικνύετο πόσα παράνομα καὶ ἔκτροπα πραγματικῶς ἔλαβον χώραν κατὰ τὴν ἐπίταξιν, τὴν διενεργηθεῖσαν παρὰ τῶν στρατιωτικῶν καὶ μὲ ὁπόσον σκαιώδη τρόπον ἐγένετο αὕτη. Τοῦτο μόνον ἔχω νὰ εἴπω, ὅτι ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς τῆς ἀφίξεως ἡμῶν ἐνταῦθα, ἐλαμβάνομεν σωρείαν ἐπιστολῶν καὶ τηλεγραφημάτων διὰ τοιούτου εἴδους παραβάσεις. Ἡμεῖς ὅμως ἐθεωρήσαμεν σκόπιμον νὰ ἐκτυπώσωμεν εἰς χιλιάδες ἀντιτύπων τὸν νόμον περὶ ἐπιτάξεως μετὰ ὁδηγιῶν καὶ ἀπεστείλαμεν ταῦτα πρὸς τὰ διάφορα κέντρα τῆς Μακεδονίας, διὰ νὰ χρησιμεύσουν ὡς βάσις καὶ πρὸς ὁδηγίαν τῶν κατοίκων. Παρετηρήθη, ὅτι ἔκτοτε αἱ ἐπιστολαὶ ηὔξησαν καταπληκτικῶς, τοῦτο δὲ καταδεικνύει, ὅτι εἶναι νόμιμα τὰ παράπονα αὐτά. Θὰ παρέλιπον δὲ ὅλας τὰς ἀτομικὰς ἐπιστολάς, καὶ θὰ ἀνέφερον τὰς ἀναφορὰς καὶ ἐπιστολάς, αἱ ὁποῖαι προέρχονται ἀπὸ διαφόρους ὀργανώσεις τῆς Μακεδονίας, διὰ τῶν ὁποίων διεκτραγωδοῦν τὰ ἔκτροπα καὶ τὰς καταστροφὰς περιουσιῶν διαφόρων κατοίκων, τὰς ἀπειλὰς καὶ τοὺς δαρμοὺς διαφόρων πολιτῶν, τὴν παραβίασιν οἰκογενειακῶν ἀσύλων καὶ τὰ τοιαῦτα. Μετὰ τὰ λεχθέντα ὅμως ὑπὸ τῶν προλαλησάντων κ. κ. Συναδέλφων καὶ τῶν ἀξιοτίμων κ. κ. Ὑπουργῶν, παραλείπω νῦν ταῦτα. Θὰ τὰ διαβιβάσω ὅμως ἰδιαιτέρως πρὸς τὸν κ. Ὑπουργόν. Περιορίζομαι εἰς ἓν μόνον ζήτημα καὶ λέγω, ὅτι εἰς τὴν παροῦσαν ἐποχὴν προβάλλει τὸ ζήτημα τῆς μεταξοσκωλικοτροφίας, ἥτις ἀποτελεῖ σπουδαῖον πόρον ἐν Μακεδονίᾳ, εἶναι μία τῶν κυριωτέρων πλουτοπαραγωγικῶν δυνάμεων τοῦ τόπου. Ἡ δὲ ἐκκόλαψις τῶν μεταξοσκωλήκων γίνεται εἰς τὰ οἰκήματα, ἅτινα εἶναι ἐπιτεταγμένα τώρα καὶ εἶναι ἐστρατωνισμένος ὁ στρατός. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως διατάξῃ τὴν ἐκκένωσιν τῶν οἰκημάτων τούτων...

§342Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Γνωρίζετε ὅμως, ὅτι διέταξα νὰ ἐκκενωθῶσι τὰ οἰκήματα ταῦτα καὶ νὰ στρατωνισθῇ τὸ στράτευμα εἰς ἄλλα οἰκήματα.

§343Α. ΠΟΛΥΖΟΠΟΥΛΟΣ. Εὐχαριστῶ. Ἐπίσης, διερμηνεύω τὴν ἐπιθυμίαν διαφόρων ὀργανώσεων, αἱ ὁποῖαι ἐκφράζουσι τὴν εὐχὴν περὶ συστάσεως ἐπιτροπῆς πρὸς ἐξέτασιν τῶν διαφόρων τούτων παρανομιῶν, καὶ παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργόν ὅπως λάβῃ σύντονα μέτρα, ἄμεσα καὶ θετικὰ μέτρα, πρὸς περιστολὴν τῶν ὑπερβασιῶν κατὰ τὰς ἐπιτάξεις, ὥστε νὰ περισωθῇ ὁ πάσχων λαὸς καὶ μὴ ἐπέλθῃ τελεία ἐρήμωσις καὶ καταστροφὴ τῆς Χώρας μας.

§344Π. ΠΥΡΖΑΣ. Ἔχων ὑπ’ ὄψει μου, ὅτι τὸ παράδειγμα δύναται νὰ ὁμιλήσῃ καλλίτερον καὶ ἐναργέστερον παντὸς προφορικοῦ λόγου καὶ πάσης στατιστικῆς, καὶ μὴ ἐπιθυμῶν νὰ ἀπασχολήσω ἐπὶ πολὺ τὴν Βουλήν, θὰ ἀναφέρω ἐλάχιστα, ἀλλ’ ὡρισμένα παραδείγματα, δι’ ὧν θὰ καταδειχθῇ ὁ ἥκιστα ἀξιοπρεπὴς καὶ σκόπιμος τρόπος, καθ’ ὃν διενηργήθη ἡ ἐπίταξις καὶ εἰς ἄλλα τινα διαμερίσματα τῆς Μακεδονίας, περὶ ὧν μνείαν πρὸ ὀλίγου οἱ ἀξιότιμοι προλαλήσαντες ἐποιήσαντο, πρὸ παντὸς εἰς τὴν περιφέρειαν Φλωρίνης, ἥτις, ὡς γνωστὸν ὑμῖν τυγχάνει, κατοικεῖται, σχεδόν, ἵνα μὴ εἴπω γενικῶς, ἀπὸ ξενοφώνους πληθυσμοὺς, πρὸς τοὺς ὁποίους, δι’ ὃν λόγον οἱ πάντες γνωρίζομεν, λέγω, χάριν αὐτῆς ταύτης τῆς ἀξιοπρεπείας, χάριν αὐτοῦ τούτου τοῦ γοήτρου τοῦ Κράτους, ἔδει ὅλως ἀλλοία νὰ εἶναι ἡ συμπεριφορὰ ἡμῶν...

§345Γ. ΓΑΓΑΡΗΣ. Τὰ θὰ εἴπῃ ξενόφωνος;

§346ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ ἐγὼ θὰ παρακαλέσω τὸν κύριον ἀγορεύοντα νὰ μὴ κάμνῃ τοιαύτας διακρίσεις. Ὅλοι εἴμεθα Ἕλληνες.

§347Π. ΠΥΡΖΑΣ. Ὁ ἐνεργῶν τὴν ἐπίταξιν ἀξιωματικὸς τοῦ 33 Συντάγματος, τοῦ ἐν Φλωρίνῃ ἑδρεύοντος, μετέβη τὴν τρίτην ἀκριβῶς ἡμέραν τῶν Χριστουγέννων εἰς τι χωρίον ὀνομαζόμενον Πεσόσνιτσα, ἵνα ἐπιτάξῃ τρόφιμα. Μὴ ἔχων δὲ οὐδεμίαν ἐμπιστοσύνην εἰς τοὺς χωρικούς, τίς οἶδε διὰ ποίους λόγους, ἴσως, διότι ἦσαν περιβεβλημένοι πρόβεια δέρματα, συγκεντρώνει αὐτοὺς διὰ κωδωνοκρουσίας καὶ τοὺς περιορίζει ἐντὸς τοῦ σχολικοῦ οἰκήματος, ὁ ἴδιος δὲ μετὰ τοῦ Παρέδρου καὶ τοῦ διδασκάλου τοῦ χωρίου ἐπιτάσσει τὰ φασόλια, μὴ φεισθεὶς οὐδὲ τῶν πρὸς σπορὰν ἀναγκαίων. Ὁ αὐτὸς ἀξιωματικὸς ἐπέταξε μοσχάρια κάτω τῶν τριῶν μηνῶν καὶ ἀγελάδας κυοφορούσας. Ὁ ἴδιος κατέστρεψε μικρὰ ποίμνια τῶν χωρικῶν τοῦ κάμπου, διότι ἐπέταξε μόνον τὰ κρεάρια. Ὁ αὐτὸς ἀξιωματικὸς εἰς τὸ χωρίον Λιάσκοβα ἐπέταξε 13 ἀρνιὰ καὶ ἔδωκεν ἀπόδειξιν εἰς τὸν κάτοχον αὐτῶν χωρικόν, ὅτι ζυγισθέντα ταῦτα ἔδειξαν βάρος 33 ὀκάδων. Εἰς ἐρώτησιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Χατζητύπη, πῶς τοῦτο συνέβη, ἀπήντησεν, ὅτι ἔγινε λάθος· δηλαδή, ἐξακολουθεῖ διαιωνιζόμενον εἰς τὰς ἀτυχεῖς ἐκείνας χώρας τὸ εἰς ὁμοίας περιπτώσεις ὑπὸ τῶν Τουρκικῶν ἀρχῶν ἐφαρμοζόμενον λόγιον «Γιαγκλὶς ὀλδοῦ». Τούτων δ’ οὕτως γινομένων, πρόκειται ἤδη πρὸ ἡμῶν ἕτερον σπουδαῖον καὶ αὐτὸ τοῦτο ὑψίστου Ἐθνικοῦ ἐνδιαφέροντος ζήτημα. Δηλαδὴ δεδομένου, ὅτι τὸ Ἔθνος ἡμῶν, τὸ καθ’ ἅπαντας τοὺς αἰῶνας διὰ τὴν ἀφομοιωτικὴν αὐτοῦ δύναμιν διακριθὲν, ὀφείλει καὶ καθῆκον ἔχει, ὅπως σπεύσῃ εἰς τὴν ταχυτέραν ἀφομοίωσιν τοῦ πληθυσμοῦ ἐκείνου, γεννᾶται τὸ ἐρώτημα: «Δυνάμεθα διὰ τοιούτων μέτρων νὰ συντελέσωμεν εἰς τὴν ἀφομοίωσιν ἢ τὴν ἐξοικείωσιν τοῦ πληθυσμοῦ ἐκείνου πρὸς τήν ἐπελθοῦσαν μεταβολήν;». Ἐγώ, τοὐλάχιστον, καὶ πᾶς ὅστις καλῶς τὸν λαὸν ἐκεῖνον ἐμελέτησε, θὰ ἀπαντήσῃ, ἄν θέλῃ νὰ λέγῃ τὴν ἀλήθειαν, οὐ μόνον ἅπαξ, ἀλλὰ καὶ χιλιάκις, ὄχι.

§348Π. ΚΡΑΛΛΗΣ. Δὲν θὰ ἀναφέρω, κ. Βουλευταί, παραδείγματα, οὔτε λόγους, οὐδὲ γεγονότα, διότι ἀρκετὰ ἔχομεν ἤδη καταγγείλει ἐπανειλημμένως εἰς τὸν ἁρμόδιον κ. Ὑπουργόν. Ἐξ ὅλων αὐτῶν καταδείκνυται, ὅτι δὲν ὑφίσταται οὐδεμία ἁρμονία εἰς τὰς διενεργουμένας ἐπιτάξεις, δὲν λαμβάνεται ὑπ’ ὄψει διόλου ἡ πλουτοπαραγωγικὴ δύναμις τῆς Χώρας, ἑκάστη ἀρχὴ κάμνει ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον νομίζει, ὅτι τὴν συμφέρει, ἔστω καὶ προσκαίρως, ἔστω χωρὶς νὰ ἀναμετρηθῇ τὸ συμφέρον τῆς αὔριον, τὸ γενικὸν συμφέρον τῆς Χώρας. Ἀνέφερεν ὁ κ. Συνάδελφος, ὅτι ἐπετάχθησαν καὶ τὰ ἀροτριῶντα κτήνη καὶ ὁ σπόρος αὐτὸς, ἴσως, καὶ πολλὰ μέρη θὰ μείνουν ἀκαλλιέργητα. Ὅλα αὐτὰ εἶναι ζημία μεγίστη τῆς Χώρας, ὁ πλοῦτος αὐτῆς μειοῦται. Ἠδυνάμην νὰ σᾶς πείσω περὶ τούτου, ἀναγινώσκων καὶ ἐπιστολὰς, ἐξ ὧν καταφαίνεται, ὅτι πολλὰ περιβόλια τῆς Νιάουσας καὶ ἄλλων μερῶν δὲν ἔχουσι πλέον τὰ μωρεόδενδρα των καὶ οἱ δυστυχεῖς κάτοικοι ἀποροῦσι πῶς θὰ τραφῶσιν οἱ σκώληκες εἰς αὐτὴν τὴν ἐποχήν. Ἀλλ’ ἐτέθη τὸ ζήτημα καὶ ἄλλως. Αὐτὴ ἡ κατάστασις εἶναι πρὸ καιροῦ γνωστὴ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, εἰς γνῶσιν τῶν ἁρμοδίων, αἱ διαταγαὶ δίδονται, ὁ καιρὸς περνᾷ, ἀλλὰ δὲν ἐκτελοῦνται. Οἱ Βουλευταὶ ζητοῦν ἀποτελέσματα τῶν δοθεισῶν σημειώσεων καὶ οὐδεμίαν ἀπάντησιν λαμβάνουσιν. Ὑπάρχουσι γεγονότα τοιαύτης φύσεως, λαβόντα χώραν καὶ ἐν μέσῃ Θεσσαλονίκῃ.

§349Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Γνωρίζω αὐτό, τὸ ὁποῖον ὑπονοεῖτε. Πρόκειται περὶ τοῦ ὑπολοχαγοῦ Καρβούνη, ὁ ὁποῖος ἐκτύπησε κἄποιον. Ὁ ἀξιωματικὸς οὗτος κατηγγέλθη, ἐνεργήθη ἀνάκρισις, ἀπεδείχθη, ὅτι ἡ πρᾶξις ἔφερε χαρακτῆρα ἁπλοῦ πταίσματος καὶ ἐτιμωρήθη ὑπὸ τῆς στρατιωτικῆς ἀρχῆς.

§350Π. ΚΡΑΛΛΗΣ. ... καὶ σήμερον διῆλθον τοῦ Ὑπουργείου, ζητῶν τὴν ἀπάντησιν καὶ ὁ ἁρμόδιος ὑπασπιστὴς καὶ ὁ Προσωπάρχης μοὶ εἶπον, ὅτι οὐδὲν ἐγνώριζον, διότι τὸ Σῶμα δὲν ἀπήντησεν.

§351Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Σᾶς λέγω, ὅτι ἡ δικογραφία εὑρίσκεται εἰς τὸ γραφεῖον μου καὶ νὰ περάσητε νὰ τὴν ἴδητε.

§352Π. ΚΡΑΛΛΗΣ. Αὐτὸ εἶναι λίαν εὐχάριστον. Τὸ ζήτημα εἶναι, πῶς θὰ ἐφαρμοσθοῦν οἱ νόμοι καὶ ὅταν θὰ ἀπολεῖται ἡ ἐφαρμογὴ αὐτῶν, δὲν θὰ ἔχωμεν ἀνάγκην οὔτε διαβημάτων, οὔτε διαμαρτυριῶν. Τίνα σημασίαν ἐνέχει ἡ ἐφαρμογὴ αὐτῶν τῶν νόμων εἰς τὰς ἐπαρχίας τῆς Νέας Ἑλλάδος, ἰδίως εἰς τὰς ἐπαρχίας τῆς Μακεδονίας, δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ τονισθῇ ἔτι περισσότερον τὴν ἑσπέραν ταύτην. Ἡ σημασία εἶναι ἐκτὸς πάσης συζητήσεως καὶ πρέπει νὰ συναισθανώμεθα τὴν εὐθύνην, τήν ὁποίαν ὑπέχομεν, ἐν ὅσῳ ἀφήνομεν νὰ ἐξακολουθῇ ἡ κατάστασις. Τὴν ἑσπέραν ταύτην ἐλέχθησαν ἀρκετὰ ἐν τῇ Βουλῇ καὶ ἤκουσαν ταῦτα οἱ ἁρμόδιοι, θὰ ἀπεκόμισαν δὲ τὴν ἐντύπωσιν τῆς καταστάσεως, ὁποία αὕτη ὑπάρχει. Ἔχω τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ὑπενθυμίσω, ὅτι δὲν εἶναι μόνον σήμερον, ποὺ καταγγέλλομεν τοιαῦτα ἐκτροπὰς καὶ πρὸ ἔτους ἤδη εἴχομεν καταγγείλῃ, ἀλλὰ, δυστυχῶς, τὸ κακὸν δὲν ἔπαυσε νὰ ἐξακολουθῇ. Ἄς εὐχηθῶμεν, ὅτι, κατόπιν τῶν πολλῶν, τὰ ὁποῖα ἐλέχθησαν, καὶ τῶν σημειώσεων, αἵτινες ἐδόθησαν, ὅτι θὰ ἐκτελεσθῶσιν αἱ διαταγαὶ καὶ θὰ ἐφαρμοσθῶσιν αὐστηρότερον οἱ νόμοι, διότι πᾶσα παράλειψις τῆς ἐφαρμογῆς τῶν νόμων, θὰ συνεπιφέρῃ μεγαλειτέρας ζημίας.

§353Ι. ΑΔΑΜΙΔΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἡ τραγικὴ κατάστασις, εἰς τὴν ὁποίαν περιῆλθον οἱ κάτοικοι τοῦ Νομοῦ Θεσσαλονίκης καὶ τῶν ἄλλων τμημάτων τῆς Μακεδονίας, εἶναι ἀπερίγραπτος. Αὐτὰ, τὰ ὁποῖα ἤκουσεν ἡ Βουλὴ ταύτην τὴν ἑσπέραν παρὰ τῶν ἀξιοτίμων προλαλησάντων, εἶναι σταγὼν ἐν ὠκεανῷ. Εἶναι ἀδύνατον νὰ φαντασθῇ τις τὴν ἀπειρίαν τῶν παρανομιῶν, τῶν ὑπερβασιῶν, τῶν ἐγκλημάτων, οὐχὶ μόνον ὀργάνων τοῦ στρατοῦ, ἀλλὰ καὶ ὑπαλλήλων, λέγω δὲ πάντοτε ὑπαλλήλων περιωρισμένης τάξεως, διότι ὑπάρχουν καὶ ὑπάλληλοι, Κύριοι, οἱ ὁποῖοι τιμῶσι τὸ ὄνομά των καὶ τὴν ἀποστολήν των, ἐκεῖ ὅπου εὑρίσκονται. Εἶναι τοσαῦτα καὶ τοιαῦτα τὰ διαπραχθέντα εἰς τὰς Νέας Χώρας, ὥστε εἶναι ἀδύνατον νὰ κατανοήσῃ ἡ Βουλὴ εἰς ποῖον βαθμὸν ἔχει φθάσει τὸ κακὸν αὐτό. Δὲν πρόκειται δὲ περὶ κακοῦ ἀπὸ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ εἴπῃ τις, ὅτι εἶναι ὑπέρβασις τοῦ νόμου καὶ πρέπει νὰ τιμωρηθῇ κατὰ τὸν νόμον, εἶναι κἄτι τι ἄλλο σπουδαιότερον, εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θέλω νὰ εἴπω δι’ ἄλλου χαρακτηρισμοῦ καὶ νὰ κατανοηθῇ καλῶς ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ὅτι ἀκόμη δὲν ἀπεμακρύνθη ὁ τόπος ἐκεῖνος ἀπὸ τὴν ἐθνικὴν πολιτικὴν, τήν ὁποίαν εἴχομεν πρὸ τῆς μεταπολιτεύσεως. Εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ συλλαβώμεθα πολλὰ σημεῖα τῆς πολιτείας μας, καὶ τοῦτο, δυστυχῶς, δὲν κατενοήθη μέχρι τοῦδε, ὄχι μόνον παρὰ τῶν ὑπαλλήλων, ἀλλὰ καὶ παρὰ τῶν χρηματισάντων Γενικῶν Διοικητῶν τῆς Μακεδονίας. Δὲν κατενοήθη παρὰ τοῦ κ. Ρακτιβάν, ὅστις μὲ ὅλα τὰ φῶτα τῆς ὁμολογουμένης νομομαθείας του, ἦτο ἀνεπαρκέστατος νὰ κατανοήσῃ πῶς πρέπει νὰ διοικηθῇ ὁ τόπος, ὁ ὁποῖος ἦτο ὑπὸ δουλείαν καὶ ὑπὸ θεσμοὺς ἄλλους, τῶν ὁποίων ἔπρεπε νὰ εἶχε τὴν ἐλαχίστην πεῖραν. Δυστυχῶς, ἐνόμισεν, ὅτι μόνον μὲ τὴν νομομάθειάν του θὰ ἠδύνατο νὰ βελτιώσῃ τὴν κατάστασιν. Τὸ αὐτὸ ἔπαθε καὶ ὁ κ. Ρέπουλης, ὅστις ἐνόμισεν, ὅτι μόνον μὲ τὴν ἐφαρμογὴν Ἑλληνικῶν τινων νόμων θὰ ἐπήρχετο τὸ ἀποτέλεσμα. Ἐντεῦθεν πολλὰ τὰ δεινά, διότι, δυστυχῶς, θὰ καταλήξω εἰς τὴν παροιμίαν, ὅτι τὸ ψάρι βρωμᾷ ἀπὸ τὸ κεφάλι! Ἡ ἀρχὴ ἐκείνη εἶχε τὰς κακάς της συνεπείας. Φαίνεται, ὅτι οἱ ὑπάλληλοι δὲν ὡδηγήθησαν καταλλήλως καὶ ὑπέπεσαν εἰς τοιαύτας παρεκτροπάς, ὥστε ὁλόκληρος ὁ πληθυσμὸς τῆς Μακεδονίας στενάζει. Βεβαίως, ἡ δεινὴ κατάστασις, εἰς τήν ὁποίαν περιῆλθεν ὁ λαός, δὲν ὀφείλεται μόνον εἰς τὴν ἐπίταξιν, ὅπως διεξετραγώδησαν οἱ ἀξιότιμοι κ. κ. Ἀντιπρόσωποι τῶν Νέων Χωρῶν, ὀφείλεται καὶ εἰς μίαν τάξιν ὑπαλλήλων καὶ εἰς τὴν ἐγκαθίδρυσιν ἐν τῇ Χώρᾳ μας τῶν στρατοπέδων τῶν ξένων Κρατῶν. Ὅλα αὐτὰ ἐπέφερον, Κύριοι, τοιαύτην ἐντύπωσιν εἰς τὸν κόσμον, ὥστε σήμερον ἓν καὶ μόνον φάρμακον ὑποδεικνύεται, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀνέφερε προηγουμένως ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως ἀποσταλῇ ἐπιτροπή. Εἶναι, ὁμολογουμένως, ἓν μέσον, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ θεραπεύσῃ τὸ κακόν. Ἀλλ’ αἱ ὑπερβασίαι δὲν προέρχονται μόνον ἀπὸ τὴν ἐπίταξιν, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τάξιν τινὰ ὑπαλλήλων. Διὰ τὸν περιορισμὸν τῶν ὑπερβασιῶν τούτων, δὲν δύναται νὰ συντελέσῃ ὁ νόμος, ἀλλ’ οὔτε οἱαιδήποτε διαταγαί, ἐντεῦθεν διδόμεναι. Ἕν μόνον φάρμακον ὑπάρχει, ἂν ἡ Βουλὴ θέλῃ, νὰ δώσῃ προσοχὴν εἰς τὸ θέμα τοῦτο: νὰ ἀποσταλῇ ἐντεῦθεν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, ἀποτελουμένη ἀπὸ ὀλιγωτέρους Βουλευτὰς ἐκ τῶν μερῶν ἐκείνων, ἀπὸ περισσοτέρους δὲ ἐκ τῆς Παλ. Ἑλλάδος. Ἂν τοῦτο δὲν γίνῃ, ματαιοπονῆτε, Κύριοι, καὶ Βουλὴ καὶ Κυβέρνησις. Ἔχω ἀδιάσειστον περὶ τούτου πεποίθησιν καὶ τὸ τονίζω. Μόνον διὰ τῆς ἀποστολῆς Ἐπιτροπῆς θὰ ἀντιληφθῇ ἡ Βουλὴ ὁποῖα ἐγκλήματα διεπράχθησαν εἰς τὰς χώρας ἐκείνας. Διὰ τοῦτο ἐπιμένω εἰς τὸν σχηματισμὸν ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία νὰ μεταβῇ εἰς Θεσσαλονίκην καὶ ἐκεῖ νὰ κατανεμηθῇ εἰς δύο ἢ τρία τμήματα καὶ νὰ μεταβῇ εἰς διάφορα σημεῖα τοῦ ἐσωτερικοῦ, ὁπότε θὰ ἀντιληφθῇ τοιαῦτα καὶ τοσαῦτα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀδύνατον νὰ κατανοήσῃ ἡ Βουλὴ ἐντεῦθεν. Ὡς πρὸς τὰς ὑπερβασίας τῆς ἐπιτάξεως, θὰ σᾶς ἀναφέρω ἓν πρόσφατον γεγονός, καὶ θὰ παρακαλέσω, ὅπως προσέξῃ εἰς τοῦτο ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν κ. Ὑπουργός. Πρὸ 25 ἡμερῶν περίπου, διῆλθον ἐκ Λαγκαδᾶ, ὅπου ἤκουσα, ὅτι κατ’ ἐκείνας τὰς ἡμέρας εἶχε λάβει χώραν τὸ ἑξῆς φοβερὸν παράπτωμα: Ἀξιωματικός τις, τοῦ ὁποίου τὸ ὄνομα δὲν ἐνθυμοῦμαι, ἀλλ’ εἶναι γνωστὸν εἰς τὸ Ἀρχηγεῖον τῆς Χωροφυλακῆς Θεσσαλονίκης, ἀνεχώρησεν ἀπὸ τὸ σῶμα του καὶ μεταβὰς εἰς τὰ Ραβνᾶ, χωρίον τῆς Χαλκιδικῆς, ὑπαγόμενον εἰς τὴν περιφέρειαν τοῦ Λαγκαδᾶ, μεθ’ ἑνὸς λοχίου καὶ δύο ἢ τριῶν στρατιωτῶν, μετέβη πρὸς συνάντησιν τῶν διαφόρων ποιμένων, οἱ ὁποῖοι εἶχον ἐκεῖ πέριξ τὰ ποίμνιά των. Εἰς τὸν πρῶτον τὸν ὁποῖον συνήντησεν, εἶπε τὸ ἑξῆς: «Ἔχω ἐντολὴν ἀπὸ τὸ Σῶμα — νομίζω, κ. Ὑπουργὲ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι ἀνῆκεν εἰς τὸ Γʹ Σῶμα, — νὰ ἐπιτάξω ἀπὸ τὰ διακόσια πρόβατα τὰ 100, ἀλλ’ ἐγὼ παραιτοῦμαι ἀπὸ τὰ 100 καὶ θὰ ἐπιτάξω μόνον τὰ 50, ἄν μοῦ δώσῃς 50 λίρας». Ὁ ποιμήν, ὁ δυστυχής, ἐδέχθη. Τὸ ἴδιον ἔκαμε καὶ εἰς δεύτερον ποιμένα. Ὁ τρίτος ὅμως ποιμήν, τὸν ὁποῖον συνήντησε, μαθὼν τὶ διέπραξεν οὗτος κατὰ τῶν ἄλλων, ἐνόμισεν, ὅτι ἔπρεπε μόνος του νὰ ἀμυνθῇ κατὰ τῆς ἀδικίας καὶ προσεκάλεσε σύγκρουσιν, ἀρνηθεὶς νὰ δώσῃ χρήματα καὶ πρόβατα. Ἐκ τῆς συμπλοκῆς ἐτραυματίσθη ὁ μὲν ποιμὴν εἰς τὸν πόδα, εἷς δὲ τῶν στρατιωτῶν εἰς τὸν λαιμόν. Ὁ ὑποδιευθυντὴς τῆς Ἀστυνομίας Λαγκαδᾶ, μαθὼν τοῦτο μετέβη ἐπὶ τόπου νὰ ἐνεργήσῃ ἀνακρίσεις, ὁπότε, — καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ φρικῶδες, —παρουσιάζεται ὁ ἀξιωματικὸς καὶ λέγει εἰς τὸν ὑποδιευθυντὴν τῆς Ἀστυνομίας Λαγκαδᾶ: «ὅ,τι ἔγινεν, ἔγινεν, ἂς τὰ καλύψωμεν, ἐγὼ μὲν θὰ πείσω τὸν στρατιώτην νὰ μὴ καταγγείλῃ τὸν ποιμένα, σὺ δὲ νὰ πείσῃς τὸν ποιμένα νὰ μὴ καταγγείλῃ τὸν στρατιώτην». Ὁ ὑποδιευθυντής, ὁ ὁποῖος ἦτο ἀνθυπασπιστὴς ἐκ Κρήτης, ἐνόησεν ἐκ τούτου, ὅτι δὲν ἐπρόκειτο περὶ ἀποστολῆς πρὸς ἐπίταξιν, ἀλλὰ πρὸς ληστοπραξίαν καθαράν, ἀνεχώρησεν ἐκεῖθεν καὶ δι’ ἐκθέσεώς του ὑπέβαλε πάντα ταῦτα εἰς τὸν διευθυντὴν τῆς Ἀστυνομίας Θεσσαλονίκης καὶ εἰς τὸν Ἀρχηγὸν τῆς Χωροφυλακῆς. Αὐτὸ τὸ γεγονός, Κύριοι, εἶναι ἀρκετὸν διὰ νὰ πείσῃ ὑμᾶς, ὅτι ἡ δημιουργηθεῖσα κατάστασις εἶναι φοβερά! Δὲν γνωρίζω δὲ μετὰ ταῦτα τὶ ἀπέγινεν...

§354Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Νὰ σᾶς εἴπω ἐγὼ τὶ ἀπέγινε. Πράγματι ὁ διευθυντὴς τῆς Ἀστυνομίας ἐκεῖ ἀνέφερε ταῦτα εἰς τὴν διεύθυνσιν τῆς ἀστυνομίας τῆς Θεσσαλονίκης, ἡ δὲ διεύθυνσις μετεβίβασε ταύτην εἰς τὸ Στρατηγεῖον, ὁ δὲ διοικητής, ἀφοῦ τοὺς ἐφυλάκισε, τοὺς εἰσήγαγε καὶ εἰς δίκην καὶ θὰ λογοδοτήσουν ἐνώπιον τῆς δικαιοσύνης.

§355Γ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΣ. Μόνον περὶ τῶν πραγμάτων ἢ καὶ περὶ τῆς πράξεως;

§356Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Καὶ περὶ τῆς πράξεως.

§357Ι. ΑΔΑΜΙΔΗΣ. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι πρέπει νὰ συστηθῇ μία Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία νὰ μεταβῇ ἐπὶ τόπου καὶ νὰ ἴδῃ ποία εἶναι ἡ κατάστασις, ἡ δημιουργηθεῖσα, ἵνα οὕτω προληφθῶσι μέλλοντα κακά, οὐ μόνον κατὰ τῶν πληθυσμῶν ἐκείνων — διότι ἐκεῖνοι ὑπὸ ἔποψιν οἰκονομικὴν καὶ ὑπὸ πᾶσαν ἄλλην ἔποψιν, εἶναι κατεστραμμένοι — ἀλλά, διὰ νὰ προλάβωμεν δεινότερα ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα νὰ θίγωσι γενικώτερα συμφέροντα. Ταῦτα εἶχον νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλήν.

§358Γ. ΠΕΣΜΑΖΟΓΛΟΥ. Μετὰ πολλῆς προσοχῆς ἤκουσα, Κύριοι, τοὺς προλαλήσαντας ἐντίμους Συναδέλφους. Κατόπιν τῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τῶν ὁποίων ὑπέσχετο νὰ λάβῃ νομοθετικὸν μέτρον, δὲν θὰ ἀνηρχόμην τὸ βῆμα, ἐὰν δὲν ἐπρόκειτο νὰ διαφωνήσω ριζικῶς μὲ τὸν προλαλήσαντα ἀμέσως πρὸ ἐμοῦ ἔντιμον Συνάδελφον. Ὁ κ. Συνάδελφος εἶπεν, ὅτι πρέπει νὰ συστηθῇ πρὸς διόρθωσιν τοῦ κακοῦ, Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία νὰ μεταβῇ ἐπὶ τόπου νὰ μελετήσῃ τὸ πρᾶγμα καὶ ὅτι δὲν πταίει τόσον πολὺ ὁ νόμος. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι κυρίως ἔνοχος εἶναι ὁ νόμος...

§359Ι. ΑΔΑΜΙΔΗΣ. Δὲν ἐννοῶ μόνον τὸν νόμον περὶ ἐπιτάξεως, ἀλλ’ ἐκ τῆς ὅλης καταστάσεως. Δὲν λέγω, ὅτι τὰ δεινὰ αὐτὰ προέρχονται μόνον ἀπὸ τὸν ἐλλειπῆ νόμον περὶ ἐπιτάξεως· ἐγὼ λέγω, ὅτι αὐτὴ ἡ κατάστασις εἶναι δημιούργημα ἀντιλήψεων, ἀποφάσεων, ἀπόψεων στρεβλῶν καὶ κακῶν.

§360Γ. ΠΕΣΜΑΖΟΓΛΟΥ. Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι κυρίως ἔνοχος εἶναι ὁ νόμος. Ἐπιτρέψατέ μοι δὲ νὰ σᾶς εἴπω τὴν σκέψιν, ἡ ὁποία μὲ ἤγαγεν εἰς τὸ συμπέρασμα τοῦτο. Ὁ περὶ οὗ πρόκειται νόμος, μεταφρασθεὶς ἐκ τοῦ Γαλλικοῦ μετὰ πλήρους παρανοήσεως τοῦ κειμένου, δὲν προβλέπει περὶ οὐδεμιᾶς προσφυγῆς τοῦ ἀδικουμένου εἰς τὰ δικαστήρια, ἀλλὰ θεωρεῖ τελεσίδικον τὴν ἀπόφασιν τῆς ἀρχῆς, ἡ ὁποία ἐπιτάσσει καὶ ποιεῖται τὴν ἐκτίμησιν τοῦ ἐπιτασσομένου. Ὁ δυστυχὴς χωρικός, γνωρίζων, ὅτι, ἄν ἐπιταχθῇ καὶ δὲν ἐκτιμηθῇ — ὡς πάντοτε σχεδὸν συμβαίνει ὑπὸ τῶν στρατιωτικῶν ἀρχῶν, — εἰς τὴν πραγματικήν του ἀξίαν τὸ ἐπιτασσόμενον εἶδός του, δὲν ἔχει ἄλλο μέσον προσφυγῆς πρὸς ἐπανόρθωσιν τοῦ ἀδίκου, τὸ ὁποῖον προσγίγνεται εἰς αὐτόν. Τί κάμνει; Κρύπτει τοῦτο καὶ δὲν τὸ παρουσιάζει εἰς τὰς ἀρχὰς τῆς ἐπιτάξεως. Ἀφ’ ἑτέρου, ὁ ἐπιτάσσων ἀξιωματικός, συναισθανόμενος τὴν ἄμεσον ἀνάγκην ἥν ἔχει ὁ στρατὸς τὴν στιγμὴν ἐκείνην τοῦ ἐπιτασσομένου εἴδους, προβαίνει εἰς τὴν βιαίαν ἐπίταξιν τούτου, ἐκτιμῶν αὐτό, εἴτε ἐν ἀγνοίᾳ τῆς πραγματικῆς του ἀξίας, εἴτε ὑπὸ τὸ κράτος δικαίας ἀγανακτήσεως. Ἐξ αὐτοῦ, ὡς ἐπὶ τὸ πολύ, προέρχονται αἱ περισσότεραι ὑπερβασίαι. Ὁ νόμος ὁ Γαλλικὸς προβλέπει, ὅτι ἐκεῖνος, τοῦ ὁποίου θὰ ἐπετάσσετο τὸ εἶδος, ἠδύνατο νὰ προσφύγῃ εἰς τὰ δικαστήρια ἐντὸς ὡρισμένης προθεσμίας, ἐὰν ἐθεώρει ἄδικον τὴν ἀπόφασιν τῆς Ἐπιτροπῆς.

§361Σ. ΓΚΟΤΖΑΜΑΝΗΣ. Νομίζετε, ὅτι ἀπέκρυπτον ἐκεῖ τὰ εἴδη των καὶ διὰ τοῦτο λαμβάνουσι χώραν αἱ αὐθαιρεσίαι αὐταί; Ὄχι.

§362Γ. ΠΕΣΜΑΖΟΓΛΟΥ. Δὲν γνωρίζω τὶ γίνεται εἰς τὴν Μακεδονίαν, κ. Συνάδελφε, ἀλλὰ γνωρίζω τὶ γίνεται ἐδῶ, εἰς τὴν Ἀττικήν, εἰς τὰς χωριά μας, ὅπου, πράγματι, οἱ ἄνθρωποι, ἕνεκα τοῦ ὅτι δὲν δύνανται νὰ προσφύγωσιν εἰς τὰ δικαστήρια, ἵνα ἐπανορθώσωσι τὰς ἀδικίας, ἅς ὑφίστανται, κατὰ τὴν κρίσιν των, ἐκ μέρους τῶν στρατιωτικῶν ἀρχῶν, αἱ ὁποῖαι δὲν ἐκτιμῶσι δεόντως τὰ ἐπιτασσόμενα εἴδη, ἀναγκάζονται καὶ τὰ κρύπτουν. Ἰδού, Κύριοι Συνάδελφοι, ἡ αἰτία τοῦ κακοῦ, εἶναι ἡ ἀτέλεια τοῦ νόμου. Ὅταν θὰ διορθωθῇ οὗτος καὶ θὰ καταρτισθῇ εἰδικὴ ἐπιτροπή, ἡ ὁποία νὰ γνωρίζῃ τὴν ἀξίαν τῶν ἐπιτασσομένων καὶ θὰ δύνανται οἱ τυχὸν ἀδικούμενοι νὰ προσφεύγωσιν εἰς τὰ δικαστήρια, αἱ ὑπερβασίαι θὰ καταστοῦν σπανιώτεραι καὶ αἱ ζημίαι θὰ ἐκλείψωσιν ὁλοσχερῶς.

§363Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Ἀδικοῦν ἐκ προθέσεως ἐκεῖ.

§364Γ. ΠΕΣΜΑΖΟΓΛΟΥ. Δὲν θέλω νὰ ἀμφισβητήσω τοῦτο, τὸ ὁποῖον εἴπατε τόσοι, μὴ ἀποδίδετε ὅμως καὶ εἰς τὸ στράτευμα κακὴν πρόθεσιν, ὅταν πρόκειται περὶ ὀλίγων ἐξαιρέσεων μόνον.

§365Ι. ΑΔΑΜΙΔΗΣ. Δὲν ὑπάρχει νόμος, ὁ ὁποῖος τιμωρεῖ τὰς ἁρπαγὰς καὶ τὰς ληστείας;

§366Γ. ΠΕΣΜΑΖΟΓΛΟΥ. Μάλιστα, ὑπάρχει.

§367Ι. ΑΔΑΜΙΔΗΣ. Τοιαῦται γίνονται ἐκεῖ καθ’ ἑκάστην.

§368Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Οἱ ἀξιότιμοι Συνάδελφοι, οἱ σχόντες τὴν πρωτοβουλίαν νὰ εἰσαγάγωσι τὸ ζήτημα τὴν ἑσπέραν ταύτην, τὸ ὁποῖον μᾶς ἀπασχολεῖ μέχρις αὐτῆς τῆς στιγμῆς, μετὰ περισσῆς εὐφραδείας, ἀλλὰ καὶ μετὰ περισσοτέρας ἀκριβείας διετύπωσαν τὰς αἰτιάσεις, τὰς ἀληθῶς δικαίας, ἀπέναντι τῶν ὀργάνων τῶν διοικητικῶν, τὰ ὅποια ἐνετάλησαν νὰ ἐκτελέσωσι διαταγὰς, σχετιζομένας πρὸς τὴν ἐπίταξιν, εἴτε κτηνῶν, εἴτε ἄλλων ἀντικειμένων. Εἶναι ἀληθές, ὅτι πολλαὶ τῶν αἰτιάσεων ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι ἀπηυθύνθησαν κατὰ τῶν ὀργάνων αὐτῶν προέρχονται καὶ ἐκ τῆς πλημμελείας τοῦ νόμου περὶ ἐπιτάξεως, ἀλλὰ τὸ ζήτημ, κ. Βουλευταί, ἔχει ριζικωτέραν ἀφορμήν. Πρόκειται περὶ τῆς πλημμελοῦς ἀνατροφῆς καὶ διαπαιδαγωγήσεως πάντων τῶν ὑπαλλήλων μέχρι τοῦ τελευταίου δημοσίου ὀργάνου καὶ ἐφ’ ὅσον δὲν κατορθώνομεν νὰ ἔχωμεν τὰ ὄργανα τὰ διοικητικὰ διαπαιδαγωγημένα πραγματικῶς, βεβαίως τοιαῦται παρεκτροπαὶ θὰ παρουσιάζωνται. Δύνανται ὅμως αὗται νὰ περιστέλλωνται κατὰ πολύ, ἐὰν αἱ ἀνώτεραι ἀρχαί, αἱ προϊστάμεναι ἀρχαί, ἐφορεύωσιν ἐνδελεχῶς καὶ ἀδιαλείπτως ἐπὶ τῶν κατωτέρων ὀργάνων. Μετὰ τὰς δηλώσεις, τὰς ὁποίας ἔκαμεν ἡ Κυβέρνησις διὰ τῶν κ. κ. Ὑπουργῶν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Στρατιωτικῶν, φρονῶ, ὅτι ἐφεξῆς θὰ ληφθῶσι τὰ μέτρα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀπαραίτητα, ἵνα μὴ ἐπαναληφθῶσι τοιαῦται ὑπερβασίαι. Διότι, ἐὰν τοιαῦτα μέτρα δὲν ληφθῶσι, βεβαίως, θὰ ἔχωμεν ἑκάστοτε τὰ φαινόμενα ταῦτα. Οὐ μόνον εἰς τὴν Νέαν Ἑλλάδα, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν Παλαιὰν ἐγεννήθησαν τοιαῦτα ζητήματα, τοιαῦται αἰτιάσεις. Ἀλλά, πρὸ παντός, πρέπει νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν της ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ τῶν Νέων Χωρῶν, διότι εἰς τοὺς κατοίκους αὐτῶν πρέπει νὰ ἐμπνεύσωμεν τὴν ἐμπιστοσύνην, ὅτι τὸ Κράτος εἶναι φιλόστοργον, ὅτι μεριμνᾷ ἐξ ἴσου καὶ περὶ αὐτῶν, πρέπει δὲ νὰ τοὺς πείσωμεν περὶ τούτου διὰ γεγονότων, διὰ τῆς τιμωρίας τῆς ἀμειλίκτου ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι παρεξετράπησαν, διὰ τῆς πανηγυρικῆς, ἂν θέλετε, τιμωρίας αὐτῶν· διότι δὲν εἶναι τὸ ζήτημα, πῶς νὰ ἐπανορθώσωμεν μίαν ζημίαν, ἡ ὁποία ἐγένετο εἰς ἕνα ἰδιώτην, εἰς ἕνα πολίτην, δὲν εἶναι τὸ ζήτημα διοικητικόν, ἀλλ’ εἶναι ζήτημα κατ’ ἐξοχὴν πολιτικόν, ἐθνικόν, διότι, ἂν δυσμενεῖς συνθῆκαι παρουσιασθῶσι κατὰ τὴν ἐξέλιξιν τοιούτων διεθνῶν καὶ μεγάλων γεγονότων καὶ παραστῇ ἀνάγκη νὰ ζητήσωμεν τοὺς ἐπιτοπίους πληθυσμούς, πρέπει νὰ τοὺς εὕρωμεν προθύμους...

§369Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Ἐγὼ διαμαρτύρομαι.

§370Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Παρακαλῶ. Πρέπει νὰ προπαρασκευάσωμεν τὸ ἔδαφος, διότι ἐκτὸς τῆς πλειοψηφίας, ἔχομεν καὶ τὴν μειοψηφίαν, ἡ ὁποία πρέπει νὰ πεισθῇ, ὅτι ὅλοι εἶναι ἴσοι καὶ στεγάζονται φιλοστόργως ὑπὸ τὸν Ἑλληνικὸν πολιτισμόν.

§371ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀργυρός.

§372Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Εἰς ἡλικίαν, κ. Συνάδελφοι, ἀρκετὰ προβεβηκυῖαν δὲν ἐφανταζόμην, ὅτι μοὶ ἐπεφυλάσσετο τὴν ἑσπέραν ταύτην ἕν ἀληθῶς μέγα μάθημα, τὸ μάθημ, ὅτι ἐκ τῆς ἀντιλεχθείσης συζητήσεως καὶ τῶν ἀναπτυχθέντων γεγονότων, ἔφθασα εἰς τὸ συμπέρασμα καὶ εἰς τὴν ἔκπληξιν, λέγω, ὅτι, περισσότερον τοὐλάχιστον παρ’ ὅ,τι τὸ ἐφανταζόμην καὶ ἐγνώριζον, ἡ ἀνθρωπίνη φύσις διαφέρει μεγάλως κατὰ τόπους καὶ καθ’ ὁμάδας. Ὁ Νομὸς τῶν Σερρῶν, τὸν ὁποῖον ἔχω τὴν τιμὴν ἰδιαιτέρως νὰ ἀντιπροσωπεύω, βρίθει στρατιωτῶν. Ὁ Νομὸς τῶν Σερρῶν ὑποδιαιρεῖται εἰς τέσσαρας ὑποδιοικήσεις. Ἀπὸ οὐδεμιᾶς ἐκ τῶν τριῶν ὑποδιοικήσεων τῆς τῶν Σερρῶν, τοῦ Δεμίρισαρ καὶ τῆς Ζίχνης δὲν ἔσχον οὐδὲ τὸ ἐλάχιστον παράπονον, ὅσον ἀφορᾷ τὴν στάσιν τοῦ Στρατοῦ ἀπέναντι τῶν πολιτῶν. Δύνασθε νὰ εἶσθε βέβαιοι, ὅτι οὐδὲ οἱ ἀξιότιμοι Συνάδελφοί μου ἐκ Σερρῶν, οὐδὲ αὐτοὶ ἔχουσι λάβει παράπονα τοιαύτης φύσεως, διότι ἄλλως θὰ ἐγίνοντο ταῦτα καὶ εἰς ἐμὲ γνωστά, ἀφοῦ διατελοῦμεν ἐν ἐπικοινωνίᾳ ὡς πρὸς τὰ ἀφορῶντα τὸν Νομόν. Ἰδιαιτέρως προέρχομαι ἐκ τῆς τετάρτης ὑποδιοικήσεως τοῦ Νομοῦ Σερρῶν, ἐκ τῆς ὑποδιοικήσεως Νιγρίτης. Ἡ ὑποδιοίκησις Νιγρίτης, ὑποδιοίκησις, ἡ ὁποία εἶναι ἐκ τῶν τμημάτων ἐκείνων τῶν ἐλευθερωθεισῶν χωρῶν, τὰ ὁποῖα ἐδοκίμασαν βαρύτερον ὅλων τὰ δεινὰ τοῦ πολέμου, ἡ ὑποδιοίκησις τῆς Νιγρίτης ξενίζει ὁλόκληρον Σῶμα Στρατοῦ. Ἤμην ἐν Νιγρίτῃ, ἐν τῇ περιφερείᾳ της, καθ’ ἣν ἐποχὴν ὑπῆρχεν ἡ ἐπιστράτευσις. Ἓν εἶχον λάβει παράπονον ἀπὸ ἓν χωρίον, καὶ τὸ παράπονον ἦτο τοῦτο, ὅτι κατελαμβάνοντο ὑποζύγια πρὸς μεταφορὰν τροφίμων. Ἐπέστησα δὲ ἐπ’ αὐτῶν τὴν προσοχὴν τῶν ἁρμοδίων ἀρχῶν. Ὅταν ἔφθασα εἰς τὰς Ἀθήνας, δὲν ἔλαβον παράπονα ἐκ τοῦ χωρίου ἐκείνου, ἀλλὰ δύο τηλεγραφήματα ἐκ δύο ἄλλων χωρίων μοὶ ἔφερον τὸ αὐτὸ παράπονον, ὅτι τὰ ὑποζύγιά των τὰ ἔπαιρνον πρὸς μεταφορὰν τροφίμων. Τὸ κακὸν συνίστατο εἰς τοῦτο, ὅτι ἐχρησιμοποιοῦντο εἰς ζεῦξιν πρὸς μεταφορὰν ἀροτῆρες βόες, μὴ συνειθισμένοι εἰς τὸ ἔργον αὐτό, καὶ ἑπομένως, διακινδυνεύοντες νὰ ἀποθάνωσιν. Ἀντελήφθην ὅμως ἐκ τῶν παραπόνων τῶν δύο αὐτῶν χωρίων, ὅτι ἡ στρατιωτικὴ διοίκησις ἐκ τῶν ἐνόντων προσεπάθησε νὰ θεραπεύσῃ τὸ κακόν, μεταχειρισθεῖσα τὰ ζῷα ὁτὲ μὲν τοῦ ἑνός, ὁτὲ δὲ τοῦ ἄλλου χωρίου, διότι ὑπὲρ πᾶν ἄλλο συμφέρον κρατεῖ καὶ ἐκράτει τὸ συμφέρον τῆς συντηρήσεως τοῦ Στρατοῦ, καὶ ὁ κόσμος ἔπρεπε νὰ ἀνεχθῇ τὸ βάρος τῆς χρησιμοποιήσεως τῶν κτηνῶν πρὸς μεταφορὰν τροφίμων. Διὰ νὰ εἶμαι ἀκριβής, πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἔλαβον ἀπὸ ἓν χωρίον γράμμα, περὶ τοῦ ὁποίου θὰ κάμω λόγον εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, τὸ Ἀηδονοχῶρι, καὶ ἐν τῷ ὁποίῳ ἀναφέρονται μερικὰ παράπονα παρόμοια πρὸς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἠκούσθησαν τὴν ἑσπέραν ταύτην ἐνταῦθα. Ἀλλὰ θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ ὁμιλήσω ἰδιαιτέρως περὶ τῆς Νιγρίτης, ἀπὸ τὴν ὁποίαν, οὔτε ὅταν ἤμην ἐκεῖ, οὔτε ἐνταῦθα, ἔλαβον τὸ ἐλάχιστον παράπονον. Ἡ Νιγρίτα, κ. Ὑπουργὲ τῶν Στρατιωτικῶν, διατρέφει μεταξοσκώληκας, καὶ ἀφοῦ διατρέφει μεταξοσκώληκας, φυσικὰ ἔχει μωρεόδενδρα. Ὅταν εὑρισκόμην ἀκόμη εἰς τὴν Νιγρίταν, ἓν ἢ δύο στρέμματα μωρεοδένδρων εἶχον καταστραφῆ ἀπὸ κτήνη τῆς μεταγωγικῆς ὑπηρεσίας. Ἀνέφερον τὸ πρᾶγμα εἰς τὸν κ. Φρούραρχον καὶ ἀμέσως, ἐνῷ ἡ ὥρα ἦτο προκεχωρημένη, μετέβη οὗτος ἐπὶ τόπου, ἀπεδίωξεν ἐκεῖθεν τοὺς ἀγωγεῖς τῶν κτηνῶν, οἱ ὁποῖοι εἶχον δέσει ἐκεῖ τὰ κτήνη, καὶ συνέστησεν ἀμέσως ἐπιτροπήν, ἥτις νὰ καθορίσῃ τὰς βλάβας πρὸς ἀποζημίωσιν. Αὐτὰ καὶ μόνα τὰ παράπονα καταστροφῆς περιβολίων μοὶ ἐπανελήφθησαν κατὰ τὰς τελευταίας ἡμέρας. Δι’ αὐτὸ εἶπον, ὅτι τὴν ἑσπέραν ταύτην ἐκ τῆς συζητήσεως ἔλαβον ἓν μάθημα, ὅτι ἡ ἀνθρωπίνη φύσις κατὰ τόπους καὶ καθ’ ὁμάδας εἶναι διάφορος. Δὲν ἠξεύρω ἂν τὸ Σῶμα Στρατοῦ, τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται εἰς τὴν ὑποδιοίκησιν Νιγρίτης, φέρεται πολὺ διαφόρως παρ’ ὅ,τι τὰ ἄλλα Σώματα Στρατοῦ, ἢ, πρᾶγμα διὰ τὸ ὁποῖον μοὶ ἐπιτρέπεται νὰ ἀμφιβάλλω, οἱ κάτοικοι τῆς Νιγρίτης χαρίζονται εἰς ὑπερβασίας τυχόν, ἢ παρανομίας ὀργάνων τοῦ Στρατοῦ. Ἐνόμισα, ὅτι μετὰ τὰ διεκτραγῳδηθέντα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὤφειλον πρὸς τὴν Βουλήν, ὤφειλον πρὸς τὸ συναίσθημα τῆς φυλετικῆς καὶ ἐθνικῆς ὑπερηφανείας τῆς Χώρας, νὰ μνημονευθῇ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου τὸ γεγονός, ὅτι ὁ Νομὸς Σερρῶν, ὅτι ἰδιαιτέρως ἡ ὑποδιοίκησις Νιγρίτης, σχεδόν, οὐδὲν ἔχει δεδικαιολογημένον παράπονον διὰ τὴν συμπεριφορὰν τοῦ Στρατοῦ. Καὶ εἰς τὴν μνείαν αὐτοῦ τοῦ γεγονότος εἶμαι, δυστυχῶς, ὑποχρεωμένος νὰ προσθέσω κἄτι τι, ἐν σχέσει μάλιστα πρὸς τὴν ἀντίληψιν, ἐξ ἧς ἀφωρμῶντο οἱ πρῶτοι κυρίως τῶν ῥητόρων τῆς ἑσπέρας ταύτης, διότι, ἐὰν ὀρθῶς ἐξετίμησα τὴν ἀντίληψίν των, ἐλησμόνουν οὗτοι, ὅτι δὲν ἐπρόκειτο περὶ τῶν Νέων Χωρῶν, ἀλλ’ ὅτι ἐπρόκειτο περὶ τῶν παραμεθορίων ἐπαρχιῶν τοῦ Κράτους, ἤθελον νὰ μὴ μείνῃ εἰς τὴν Βουλὴν ἡ ἐντύπωσις, ἡ ὁποία καὶ κατ’ ἄλλον τρόπον, ὀλιγώτερον ἐπισήμως, ἐξεδηλώθη κατὰ τὴν ἑσπέραν ταύτην ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ· ἤθελον νὰ μὴ μείνῃ ἡ ἐντύπωσις, ὅτι οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν Νέων Χωρῶν ἔχουσι διάφορον τὴν ἀντίληψιν τῶν σχέσεων τοῦ συνόλου τοῦ Κράτους πρὸς τὰς Νέας Χώρας, καὶ μοὶ φαίνεται, ὅτι, ἐὰν ἀπὸ τοὺς ἀξιοτίμους Συναδέλφους δὲν διέφευγεν ἡ παρατήρησίς μου αὕτη, ὅτι ὡρισμέναι ἐκ τῶν Ν. Χωρῶν εἶναι ἀκριβῶς αἱ μεθόριοι ἐπαρχίαι τοῦ Κράτους, βεβαίως, ὁ τόνος τῶν παραπόνων, ἡ ὑφή, διὰ νὰ εἴπω οὕτω, τῶν παραπόνων, θὰ ἦτο πολὺ διάφορος καὶ θὰ ἠκούετο ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ἡ δικαία, ἡ ὀρθὴ παράστασις δικαίων παραπόνων καὶ ὑπερβασιῶν.

§373Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν;

§374Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Ὄχι, εἰς τὸ τέλος.

§375ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν σᾶς ἐννοοῦμεν.

§376Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Τέλος πάντων, διὰ τοὺς ἐννοῦντας Κύριοι Βουλευταί, εἶμαι ἐν τούτοις εὐχαριστημένος ἐκ τῆς διεξαχθείσης ἀπόψε συζητήσεως, διότι ἀληθῶς δὲν δύναταί τις νὰ ἀμφιβάλλῃ ἀπέναντι τοῦ πλήθους τῶν παρουσιασθέντων γεγονότων, ὅτι ὑπάρχει τι τὸ ἔκτροπον. Διότι, ἀληθῶς, ὑπάρχει τι τὸ ἐλαττωματικόν, διὰ τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ληφθῇ ἰδιαιτέρα πρόνοια. Ἐγνωρίζομεν ἤδη πρὸ τῆς συνεδριάσεως, καὶ τὸ ἔμαθεν ὁλόκληρος ἡ Βουλή, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δὲν ἔμειναν ἀδιάφοροι δι’ ὅ,τι συνέβαινεν.

§377ΕΠ. ΧΑΡΙΣΙΑΔΗΣ. Τὸ ἠξεύραμεν αὐτό. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ μᾶς τὸ εἴπητε. Συνεκινήθη μάλιστα.

§378Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Καὶ χαίρω περισσότερον ἀκόμη, διὰ τὴν γενομένην συζήτησιν, λόγῳ τῶν δηλώσεων, εἰς τὰς ὁποίας προέβησαν μέλη τῆς Κυβερνήσεως, δηλώσεων ἀναγνωρίσεως ἐλαττωμάτων τοῦ νόμου περὶ ἐπιτάξεων, λόγῳ τῶν δηλώσεων, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἑτοίμη νὰ φέρῃ ὑπὸ νέαν μορφὴν νόμου τὸν θεσμὸν τῆς ἐπιτάξεως. Εἰς τὴν ἄποψιν αὐτὴν τῆς συζητήσεως τῆς ἑσπέρας ταύτης, ἤθελον νὰ προσθέσω κἄτι τι. Ὅταν πρὸ ὀλίγου ἐμνημόνευον τὰ σποραδικὰ παράπονα κατοίκων τῆς ὑποδιοικήσεως Νιγρίτης, δὲν ἔδωκα τὸν χαρακτηρισμόν, καὶ ἰδίᾳ — διὰ νὰ εἴπω καλλίτερον — τὸν λόγον τῶν παραπόνων. Ὁ λόγος τῶν παραπόνων ἦτο ὁ ἑξῆς: ὄχι ἀπροθυμία εἰς εἰσφορὰν διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ Δημοσίου, ἀλλὰ τὸ ὅτι ἐζημιοῦτο ἐξόχως ἡ γεωργία. Ἦτο ἐποχὴ σπορᾶς καὶ τὰ ὄργανα τῆς καλλιεργείας δὲν ὑπῆρχον· ἀλλ’ ὁ λόγος αὐτὸς τῶν παραπόνων, εἶναι λόγος παραπόνων, εἰς τὸν ὁποῖον ὀφείλει κατ’ ἐξοχὴν νὰ προσέξῃ ἡ Βουλή, εἶναι λόγος παραπόνων, εἰς τὸν ὁποῖον ὀφείλει κατ’ ἐξοχὴν νὰ προσέξῃ ἡ Κυβέρνησις, εἶναι λόγος παραπόνων, ὁ ὁποῖος κατ’ ἐξοχὴν πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει, προκειμένου νὰ μεταρρυθμισθῇ ὁ νόμος περὶ ἐπιτάξεων. Θὰ προχωρήσω ὀλίγον περαιτέρω, διὰ νὰ εἰσέλθω περισσότερον εἰς τὰς ἰδέας μου περὶ ἐπικειμένης τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ ἐπιτάξεων. Ἡ ἐπίταξις δὲν ζημιοῖ ἁπλῶς τὴν γεωργίαν, καὶ ἑπομένως δὲν ἐπιβάλλεται μόνον πρόνοια ἐκ μέρους τοῦ νομοθέτου διὰ τὴν θεραπείαν τοῦ κακοῦ, τὸ ὁποῖον προσγίγνεται εἰς τὴν γεωργίαν, ὅταν λαμβάνῃ χώραν ἐπίταξις. Ἐν τῇ ἐπιτάξει συμβαίνει μία κράζουσα, βοῶσα ἀδικία — νὰ τὴν χαρακτηρίσω καλλίτερον— ἀνισότης, καὶ ἐκ τῆς ἀνισότητος ἡ ἀδικία. Ἡ ἐπίταξις εἶναι ἔργον ἀνάγκης, καὶ οἱ πληθυσμοὶ τῆς Χώρας, ἕνεκα τῆς ἀνάγκης, — καὶ πρόκειται περὶ ἀνάγκης σωτηρίας — ὀφείλουσι νὰ ὑπομένωσιν ἀγογγύστως τὴν εἰσφορὰν αὐτήν, τὴν πρὸς σωτηρίαν...

§379ΧΡ. ΧΑΤΖΗΛΑΖΑΡΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τούτου. Πρόκειται περὶ τοῦ τρόπου τῆς ἐπιτάξεως.

§380Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Ἀφήσατε. Διότι μέσα εἰς αὐτὸ θὰ εὕρω τὸ ἄδικον. Σεῖς διαμαρτύρεσθε ὑπὲρ αὐτοῦ καὶ ἐγὼ μέσα εἰς αὐτὸ θὰ εὕρω τὸ ἄδικον. Ἡ ἀνάγκη εἶναι γενική. Τὴν φέρει ὅμως μία μερίς, καὶ τὴν φέρει ἡ μᾶλλον ἀδύνατος μερὶς τῆς Χώρας. Ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω, κ. Βουλευταί, ὅτι εἶμαι τελείως ἀδαὴς τῶν λεπτομερειῶν τῆς ἐπιτάξεως, καὶ ἐπιτρέψατέ μοι τὴν ὁμολογίαν, ὅτι πρὸ δύο–τριῶν ἡμερῶν μόλις μετέβην εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, ἐπειδὴ μοῦ ἦλθον τὰ ὀλίγα παράπονα, περὶ ὧν ὡμίλησα, διὰ νὰ προμηθευθῶ τὸν περὶ ἐπιτάξεως νόμον καὶ δὲν ἐπρόλαβα νὰ ρίψω παρὰ μίαν ματιὰν εἰς τὸν νόμον. Εἶμαι πολὺ ἀδαὴς εἰς τὰ περὶ τῆς ἐπιτάξεως, ἀλλὰ μένει πολὺ βαθειὰ μέσα εἰς τὴν ψυχήν μου ἡ κυρία, ἡ κεντρικὴ ἰδέα τῆς ἐπιτάξεως. Ἡ ἐπίταξις πλήττει βαρέως μίαν ὡρισμένην τάξιν, καὶ ἐνῷ πλήττει αὐτήν, ἀφήνει σχεδὸν ἄθικτον, ἐντελῶς, μεγάλην ἄλλην μερίδα πληθυσμοῦ. Εἶναι περιττὸν νὰ εἴπω, ὅτι ἡ τάξις αὐτὴ εἶναι ἡ γεωργική, εἶναι ἡ κτηνοτροφική, εἶναι ἡ τάξις ἐκείνη, ἀπὸ τῆς ὁποίας, ἐὰν ἀφαιρέσητε τὰ κτήνη καὶ τὰ ἄλλα εἴδη τὰ χρήσιμα διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ στρατοῦ, ἀφαιρεῖτε ἀπὸ αὐτῆς αὐτὰ τὰ μέσα τῆς ὑπάρξεώς της, τὰ κεφάλαιά της, τὴν ὕπαρξίν της. Ποῖον τὸ μέγεθος τῆς ἀνισότητος, ὅταν διὰ τὸ κοινὸν συμφέρον τῆς Χώρας ἐξ ἑνιαίου λόγου ἀνάγκης ὁ μὲν πλήσσεται μέχρι καὶ τῆς ὑπάρξεώς του, ὁ δὲ μένει ἄθικτος ἐκ τοῦ εἰδικοῦ αὐτοῦ λόγου; Διότι φορολογοῦνται μὲν αἱ τάξεις αὐταί, οἱ ὁποῖαι δὲν θίγονται ἀπὸ τὸν νόμον τῆς ἐπιτάξεως, ἀλλὰ φορολογοῦνται καὶ ἐκεῖναι αἱ τάξεις, αἱ ὁποῖαι κατ’ ἐξοχήν θίγονται. Ποῖον εἶναι τὸ μέσον, ποῖον εἶναι τὸ ὄργανον, ποῖος εἶναι ὁ θεσμός, ποία εἶναι ἡ ἰδέα, ποία εἶναι ἡ σκέψις, ἡ ὁποία φέρει τὴν ἰσορροπίαν τῶν βαρῶν, τὰ ὁποῖα, ὡς ἐκ τῆς ἐπιτάξεως ἐπιπίπτουσιν ἐπὶ μιᾶς ὡρισμένης τάξεως, καὶ δὴ ἐκ τῶν ἀσθενεστέρων; Δὲν τὴν βλέπω πουθενά, ἐκτός, ἐὰν ἡ ἀβλεψία μου αὐτὴ ὀφείλεται εἰς τὸν λόγον ἐκεῖνον, τὸν ὁποῖον εἶπον πρὸ ὀλίγου, ὅτι εἶμαι ἀδαὴς περὶ τὸν νόμον τῆς ἐπιτάξεως. Ἡ νομοθεσία μας, τὸ φορολογικόν μας σύστημα, καὶ ἂν μὴ κατώρθωσε νὰ πραγματοποιήσῃ τὴν Συνταγματικὴν καὶ ἁπλῶς δικαίαν ἀρχὴν τῆς ἰσότητος τῆς φορολογικῆς, ἀγωνίζεται ὅμως φιλοτίμως νὰ τὸ πράξῃ. Ἀλλ’ ὅταν ἔρχεται ὁ τυφών, ἡ λαῖλαψ, ἡ ἐπίταξις συντρίβει καὶ καταστρέφει μίαν καὶ μόνην τάξιν τῆς Κοινωνίας, τὴν γεωργικήν.

§381Γ. ΠΩΠ. Ἔχει ἐξαιρέσεις, ὅμως.

§382Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Ποῦ εἶναι ἡ ἐξίσωσις μεταξὺ τῶν βαρῶν τῶν πολιτῶν; Ποία εἶναι ἡ ἀνακούφισις τῶν τάξεων ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι κατ’ ἐξοχὴν βαρύνονται ὑπὸ τῆς ἐπιτάξεως; Ὑπάρχουσι, λέγει ὁ ἔντιμος Συνάδελφος ἐκ Νέων Ψαρρῶν, ἐξαιρέσεις. Ἔχουσι φθάσει αἱ γνώσεις μου μέχρι τοῦ ὅτι ὑπάρχουσιν ἐξαιρέσεις· ἀλλὰ θέλω νὰ μάθω, κατὰ τίνα τρόπον ἐπιδιώκεται ἡ ἄρσις τῆς ἀνισότητος βαρῶν μεταξὺ τῶν διαφόρων κοινωνικῶν ὁμάδων, ὅταν ἡ γεωργική, λ.χ. τάξις στερεῖται τὴν χρῆσιν ἔστω καὶ ὡρισμένων ἀροτριώντων κτηνῶν, ἄλλαι δὲ τάξεις οὐδὲν εἰσφέρουσιν ὡς ἐκ τῆς ἐπιτάξεως; Θέλω νὰ μάθω, κατὰ τίνα τρόπον ἐπιδιώκεται ἡ ἐξίσωσις βαρῶν, ὅταν ὁ μὲν δυστυχὴς χωρικὸς πληθυσμὸς — καὶ ἐπιτρέψατέ μοι νὰ εἴπω, ὅταν ἡ Νιγρίτα, ἡ πυρπολουμένη, ἧς οἱ κάτοικοι ἔκτισαν ἕν, ἢ δύο καμαράκια, διὰ νὰ στεγασθοῦν, παρέχει τὴν χρῆσιν αὐτῶν τῶν στεγῶν εἰς πέντε χιλιάδας στρατιώτας — πῶς, λέγω, ἐπιδιώκεται ἐξίσωσις βαρῶν, ὅταν ὁ δυστυχὴς γεωργικὸς πληθυσμὸς ὡρισμένων ἐπαρχιῶν ὑφίσταται στέρησιν ἐν τῷ δικαιώματι τῆς ζωῆς του, ἐν τῷ δικαιώματι τῆς συντηρήσεώς του, ἐν τῷ δικαιώματι τῆς διαίτης του, ἐν τῷ δικαιώματι τῶν συνηθειῶν τῆς διαίτης του, ὁ δὲ καλὸς ἀστὸς, διὰ νὰ μὴ εἴπω ὁ καλὸς γεωργὸς τῆς Σπάρτης, ὅταν δὲν θίγεται ἡ Σπάρτη ἀπὸ τὴν ἐπίταξιν ὑπό τινα τοὐλάχιστον ἔποψιν, μένει ἐντελῶς ἀνενόχλητος ἐκ τῆς ἐπιτάξεως; Θέλω νὰ μάθω, πῶς δύναταί τις νὰ δεχθῇ κατὰ τοιοῦτον ἄνισον καὶ ἐπιβαρυντικὸν τρόπον νὰ θίξῃ ἡ ἐπίταξις ὡρισμένην τάξιν, καὶ δὴ τὴν παραγωγὴν τῶν γεωργῶν; Θέλω νὰ τελειώσω, θέλω νὰ τελειώσω, κάμνων σύστασιν, χωρὶς νὰ ἔχω ἀπόδειξιν περὶ τοῦ πρακτέου συγκεκριμένην, κάμνων σύστασιν, προκειμένου ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ τὴν πρωτοβουλίαν ἀνασυντάξεως, μεταρρυθμίσεως τοῦ νόμου περὶ ἐπιτάξεως. Ἂς φροντίσῃ νὰ μὴ τῆς διαφύγῃ ἡ ἀνισότης, ἡ ὁποία παρακολουθεῖ τὴν ἐπίταξιν καὶ ἂς φροντίσῃ νὰ εὕρῃ σαφέστερον νόμον, ἂς φροντίσῃ νὰ εὕρῃ τὸν τρόπον τῆς ἰσορροπήσεως τῶν βαρῶν, τὰ ὁποῖα εἰς ὡρισμένας τάξεις ἐπιβάλλει ἡ ἐπίταξις.

§383ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπούσιος.

§384Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Νομίζω, ὅτι τὸ θέμα ἐξηντλήθη. Ἐὰν ἐπρόκειτο μάλιστα νὰ διατυπώσῃ κανεὶς μίαν πρότασιν, σχετιζομένην πρὸς τὴν ὅλην διεξαχθεῖσαν συζήτησιν, θὰ ἦτο αὕτη μία ἔκφρασις λύπης μόνον ὑπὲρ τῶν δεινοπαθούντων πληθυσμῶν, περὶ τῶν ὁποίων ἐμνημόνευσαν οἱ προλαλήσαντες Συνάδελφοι, ἀλλὰ καὶ ὑπὲρ τοῦ ὅλου ἡμῶν Ἐθνικοῦ συστήματος, τὸ ὁποῖον ὑπέστη ἀπόψε ἕνα κλονισμὸν μὲ ὅσα κατηγγέλθησαν, καὶ ἂν ἐπρόκειτο νὰ ζητήσῃ τις τὴν τιμωρίαν τῶν ὀργάνων τῆς ἐξουσίας καὶ ἐκείνων τῶν ὡρισμένων ἀτόμων, τὰ ὁποῖα ἀνήκουσιν ἐπίσης εἰς τὸ ἔθνος, ἔστω καὶ ἂν ἔτυχε νὰ ἔχωσιν ἔνδυμα ὑπαλλήλου καὶ ἀξιωματικοῦ, θὰ ἔπρεπε νὰ ζητήσῃ τὴν παραδειγματικὴν αὐτῶν τιμωρίαν, ἀλλ’ ἀκριβῶς ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐπροκάλεσαν τὴν ἀποψινὴν συζήτησιν, ἡ ὁποία εἰς τὰς παρούσας περιστάσεις οὐδόλως εἶναι συμφέρουσα. Ἡ συζήτησις διεξήχθη ὑπὸ τύπον κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου, διότι εἶχεν ὅλα τὰ γνωρίσματα τῆς ἐπερωτήσεως, γνωρίζετε δὲ ὅλοι, καλλίτερον ἐμοῦ, ὅτι ὁ κοινοβουλευτικὸς ἔλεγχος ἔχει κἄποιον σκοπόν, διὰ νὰ γίνῃ· δὲν εἶναι ὑπὸ τύπον αἰτήσεως πληροφοριῶν καὶ συστάσεως πρὸς ἕνα Ὑπουργόν· ὁ κοινοβουλευτικὸς ἔλεγχος, ὑπὸ τύπον ἐπερωτήσεως γενόμενος, ἔχει ὡς σκοπὸν νὰ δείξῃ, ὅτι ὑπάρχει διαφωνία μεταξὺ τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἑνὸς τμήματος τῆς Βουλῆς. Τοιοῦτός τις ἔλεγχος δὲν διεξήχθη, διότι δὲν διεφώνησεν ἡ Κυβέρνησις.

§385Γ. ΠΩΠ. Διεφώνησαν ὅλοι.

§386Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ὥστε αἴρεται αὐτὸ τὸ ζήτημα. Ἔρχεται τὸ δεύτερον. Θὰ παραδεχθῶμεν, ὅτι, ἐπειδὴ δὲν διεφώνησεν ἡ Κυβέρνησις πρὸς τὰ γεγονότα, ἀλλ’ ὡμολόγησεν, ὅτι συμβαίνουν αὐτὰ τὰ καταγγελλόμενα, ὡς κακῶς ἔχοντα, ἄρα, ἐπέρχεται μείωσις τῆς Κυβερνήσεως, τὴν ὁποίαν μείωσιν οὐδεὶς τῶν διεξαγαγόντων τὴν ἐπερώτησιν εἶχεν ὑπ’ ὄψει του, οὔτε ὁ σκοπὸς τῆς ἐπερωτήσεως ἦτο αὐτός. Ἐφ’ ὅσον, λοιπόν, δὲν ὑπάρχει διαφωνία μεταξὺ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν ἐπερωτώντων, ἀλλὰ προβάλλεται γενικῶς ἡ εἰκὼν τῆς καταστάσεως, χωρὶς ἐπίσης ν’ ἀποβλέπῃ κανεὶς εἰς μείωσιν τοῦ κυβερνητικοῦ κύρους, τὸ ὁποῖον ἀπ’ ἐναντίας ἔχομεν ὅλην τὴν διάθεσιν καὶ εὑρισκόμεθα εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ τὸ τονώσωμεν, πρέπει νὰ ἀποβλέψωμεν εἰς τὸν ἀληθῆ σκοπὸν τοῦ ζητήματος καὶ νὰ ἐξαγάγωμεν ἕν πρακτικὸν ἀποτέλεσμα καὶ συμπέρασμα ἀπὸ ὅλην ταύτην τὴν συζήτησιν. Καὶ ἐγὼ νομίζω, ὅτι μεταξὺ τῆς προτάσεως, τὴν ὁποίαν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κορυτσᾶς Συνάδελφος ὑπέβαλε, τῆς ἀποστολῆς κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς πρὸς ἐπιτόπιον ἐξέτασιν τῶν πραγμάτων, καὶ τῆς προτάσεως, ἢ μᾶλλον τῆς ὑποσχέσεως, τὴν ὁποίαν ἔδωκεν ἡ Κυβέρνησις, ὅτι νομοθετικῶς θὰ λάβῃ μέριμναν περὶ διορθώσεως τῶν κακῶς ἐχόντων, πρέπει νὰ εὑρεθῇ μία μέση ὁδός. Ἡ ἀποστολὴ τῆς κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς, ἴσως, εἶναι ἓν μέτρον, τὸ ὁποῖον δὲν ἀνταποκρίνεται πρὸς τὸν σκοπόν, τὸν ὁποῖον εἶχεν ἡ ἐπερώτησις, διεξαχθεῖσα καθ’ ὃν τρόπον διεξήχθη ὑπὸ Βουλευτῶν, μὴ σκοπούντων νὰ μειώσωσι τὸ κῦρος τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ ὑπόσχεσις, τὴν ὁποίαν δίδει ἡ Κυβέρνησις, ὅτι νομοθετικῶς θὰ μεριμνήσῃ, εἶναι ὑπόσχεσις πολὺ ἀπωτάτη, ὑπόσχεσις, ἡ ὁποία δὲν δύναται νὰ φέρῃ ἄμεσα ἀποτελέσματα, ὡς πρὸς τὰ καταγγελθέντα καὶ ἴσως λαμβάνοντα χώραν καὶ αὐτὴν ἀκόμη τὴν στιγμὴν γεγονότα. Ἔχων ὑπ’ ὄψει τὸ τί ἐγίνετο εἰς αὐτὰς τὰς Ἑλληνικὰς χώρας μέχρι πρὸ τετραετίας, εἰς ὁμοίας περιστάσεις, θὰ διετύπωνον μίαν γνώμην, κἄπως πρωτότυπον διὰ τὸ πολίτευμα τῆς Χώρας ἡμῶν, νὰ ἐθεσπίζομεν τὴν ἀποστολὴν Κυβερνητικῶν ἐπιθεωρητῶν, ὁσάκις καταγγέλλονται τοιαῦτα γεγονότα· ἐπειδὴ δὲ πρόκειται ἀκριβῶς περὶ καταγγελιῶν εἰς βάρος ἀξιωματικῶν τοῦ στρατοῦ, θὰ συνίστων εἰς τὴν Κυβέρνησιν, καὶ πρὸ πάντων εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ στείλῃ δύο ἀνωτέρους ἀξιωματικούς, ἢ τρεῖς, ἂν θέλῃ, οἱ ὁποῖοι νὰ περιέλθωσι τὴν Μακεδονίαν, οἱ ὁποῖοι νὰ περιέλθουν καὶ τὴν Ἤπειρον καὶ οἱ ὁποῖοι νὰ συλλέξουν ὅλας τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας οἱ Βουλευταὶ ἔχουσιν ὑποβάλει μέχρι τοῦδε καὶ θὰ ὑποβάλουν εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον καὶ ἐξετάζοντες τὰ γεγονότα, συστήσωσιν εἰς τοὺς ἀξιωματικούς, τόσον τοὺς παρεκτραπέντας, ὅσον καὶ τοὺς μὴ παρεκτραπέντας, νὰ ἀνταποκριθῶσι πρὸς τὰς ἀπαιτήσεις τῶν περιστάσεων καὶ ἐπιφέρωσι μίαν τάξιν πραγμάτων ὁπωσδήποτε ἀνεκτήν, ἡ ὁποία νὰ μὴ μᾶς ἀναγκάζῃ νὰ φέρωμεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τοιαῦτα γεγονότα εἰς τοιαύτας περιστάσεις. Ἐὰν οὐδ’ αὐτὸ δὲν κάμῃ ἡ Κυβέρνησις, θὰ εὑρεθῇ πολὺ προσεχῶς ἐνώπιον καταστάσεως, ἡ ὁποία αὐτὴν πρώτην θὰ λυπήσῃ. Μὴ θέλων δὲ νὰ χωρίσω καὶ τὴν Βουλὴν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, λέγω, ὅτι καὶ ἡ Βουλὴ θὰ λυπηθῇ τότε περισσότερον, διότι, ὡς εἶπον καὶ πρότερον, ἡ Βουλὴ δὲν ἀποβλέπει εἰς τὴν μείωσιν τοῦ κύρους τῆς Κυβερνήσεως· ἡ Βουλὴ ἀποβλέπει ἴσως εἰς τὴν ἐνίσχυσιν τοῦ κύρους τῆς Κυβερνήσεως.

§387ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὄχι ἴσως.

§388Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Εἶπον τὸ «ἴσως», ὡς πρὸς τὴν ἀποψινὴν συζήτησιν, διότι καὶ ἡ ἀποψινὴ συζήτησις, ἐκ πρώτης ὄψεως, εἶναι μία ἐπερώτησις, εἶναι εἷς ἔλεγχος κυβερνητικός, ἀλλ’ ἐν τῷ ἐλέγχῳ αὐτῷ ὑπάρχει πάντοτε ἡ πρόθεσις, ὄχι νὰ μειωθῇ τὸ κῦρος τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλ’ ἀπεναντίας νὰ ἐνισχυθῇ τὸ κῦρος τῆς Κυβερνήσεως, ὑπὸ τὸν ἀπαράβατον ὅμως ὅρον, ἵνα ἡ Κυβέρνησις μὴ περιορισθῇ εἰς ἁπλᾶς ὑποσχέσεις καὶ εἰς ὑποβολὴν νομοθετικῶν μέτρων, τῶν ὁποίων δὲν εἴδομεν μέχρι τοῦδε τὰ ἄμεσα ἀποτελέσματα. Διὰ τοῦτο, θὰ ἐπιμείνω εἰς τήν πρότασίν μου, καὶ νομίζω, ὅτι θὰ εἶναι συντελεστικὴ εἰς τὸ νὰ φέρῃ ἀρκετὰ καλὰ ἀποτελέσματα ἡ ἀποστολὴ ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν τοῦ στρατοῦ, οἱ ὁποῖοι νὰ ἴδωσι μόνοι των τὴν κατάστασιν καὶ οἱ ὁποῖοι θὰ εἶναι εἰς θέσιν πιστεύω, ἀντιλαμβανόμενοι κἄπως εὐρύτερον τὴν ἀνάγκην τῶν σημερινῶν περιστάσεων, νὰ συστήσωσι τὴν διόρθωσιν τῶν κακῶς ἐχόντων.

§389ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γιολδάσης.

§390Κ. ΓΙΟΛΔΑΣΗΣ. Νομίζω, περιττόν, Κύριοι Βουλευταί, νὰ ἐπαναλάβω ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἠκούσατε ἀπὸ τοῦ βήματος περὶ τῶν λαβόντων χώραν ἐν Μακεδονίᾳ. Θὰ ἦτο περιττόν, ὅταν εἰς τὰ πρόθυρα ἐδῶ τῶν Ἀθηνῶν, εἰς τὰς Θήβας, εἰς τὴν Λεβάδειαν καὶ τὰ Μέγαρα, ἐγένοντο τοιαῦται παρεκτροπαί, τὰς ὁποίας ἐπανειλημμένως κατηγγείλαμεν πρὸς τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργόν. Εἶναι περιττὸν νὰ ἀναφέρω τὴν πληθώραν τῶν κακῶν, τὰ ὁποῖα ὑπέστησαν οἱ πτωχοὶ χωρικοὶ τῶν ὁποίων τὰ κτήνη ἐπετάχθησαν ἀπὸ τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν. Ἐνῷ, σᾶς τονίζω τοῦτο, ἐπετάχθησαν τὰ κτήνη των, κατόπιν, ἕνεκα τῆς πλημμελείας, μὲ τὴν ὁποίαν διεξήχθη ὅλη ἡ ὑπηρεσία αὐτή, οἱ χωρικοὶ ἐγκαλοῦνται σήμερον διὰ νὰ ἀποζημιώσουν κτήνη, τὰ ὁποῖα ἀπέκρυψαν κατὰ τὴν σοφὴν ὑπηρεσίαν, ἐνῷ τὰ κτήνη αὐτὰ, ἡ ὑπηρεσία τὰ παρέλαβε καὶ ἡ ὑπηρεσία τὰ μεταχειρίζεται. Καὶ οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ εἶναι ἤδη ἠναγκασμένοι νὰ τρέχωσιν εἰς δικηγόρους, εἰς πολιτευομένους, πανταχοῦ, ὅπου δύνανται νὰ εὕρωσι τὸ δίκαιόν των. Τὸ γεγονὸς τοῦτο, συνιστῶ εἰς τὸν ἁρμόδιον κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως λάβῃ τὰ κατάλληλα μέτρα, διότι εἶναι ἄδικον νὰ καταδιώκωνται, ἐν τοιαύτῃ ἐποχῇ, ἄνθρωποι τῶν ὁποίων τὰ κτήνη ἐπετάχθησαν καὶ πένονται σήμερον. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔχω νὰ συστήσω εἰς τὸν ἁρμόδιον κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, εἶναι νὰ παύσῃ ἡ ἐπίταξις, ἡ ὁποία κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον ἐξακολουθεῖ. Παράπονα καθ’ ἡμέραν λαμβάνομεν ἀπὸ τὰς Θήβας, τὴν Λεβάδειαν, ἀπὸ τὰς Θήβας κατ’ ἐξοχήν. Ἡ στρατιωτικὴ ὑπηρεσία ἐξέδωκε διαταγὴν καὶ δὲν ἐπιτρέπει τὴν ἐξαγωγὴν οὐδὲ σανοῦ, οὐδὲ κριθῆς, οὐδ’ ἄλλου τινὸς εἴδους. Καὶ τὸ εἶπον καὶ ἄλλοτε ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς, ἐνῷ ἡ ὑπηρεσία αὐτὴ δὲν ἐπέταξε τὰ εἴδη αὐτά, τὰ ὁποῖα ἀνέφερον, συγχρόνως ἀπαγορεύει τὴν ἐξαγωγήν. Καταφεύγομεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, παρακαλοῦντες, ὅπως ἐπιτραπῇ ἡ ἐξαγωγὴ καὶ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, φιλοτίμως ὅλως, ἐκδίδει μίαν ἐγκύκλιον διαταγὴν καὶ ὁρίζει τὸν τρόπον τῆς ἐξαγωγῆς τῶν εἰδῶν τούτων· ἀλλ’ ἡ διαταγὴ αὕτη δὲν ἐκτελεῖται καὶ ἀπευθυνόμεθα ἐκ νέου εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν μένει ἔκπληκτος καὶ ἀποστέλλει νέαν ἐγκύκλιον διαταγήν. Παρακαλῶ, λοιπόν, τὸν ἁρμόδιον κ. Ὑπουργόν, νὰ λάβῃ μέτρα διὰ τὴν κατάστασιν αὐτήν, ἡ ὁποία δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἐξακολουθήσῃ. Ἐάν, Κύριοι, ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀλληλοδιαδόχως εἶπον ἀπὸ τοῦ Βήματος τῆς Βουλῆς οἱ προαγορεύσαντες, μᾶς ἔδωκαν τὴν εἰκόνα μιᾶς οἰκτρᾶς καταστάσεως, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἐξακολουθήσῃ αὐτὴ ἡ κατάστασις εἰς τὰ πρόθυρα τῆς Πρωτευούσης. Δυστυχῶς, δὲν δυνάμεθα νὰ ἀνακοινώσωμεν ὅλας τὰς λεπτομερείας εἰς τοὺς κ. Ὑπουργούς, οἱ ὁποῖοι καὶ δὲν δύνανται νὰ μᾶς ἀκούουν, ἀπασχολούμενοι εἰς σπουδαιότερα ζητήματα. Τολμῶ νὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον, καὶ ἰδιαίτερον φίλον μου τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ εἶναι ὀλίγας ὥρας περισσότερον προσιτὸς εἰς τοὺς Βουλευτάς, διὰ νὰ τοῦ λέγωμεν, ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα λέγομεν ἐδῶ παριστάμενοι αἰωνίως, ὡς ἀντιπολιτευόμενοι.

§391Γ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ τὰ λέγωμεν καὶ ἐδῶ.

§392ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσαλλόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§393Δ. ΤΣΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, δὲν θέλω νὰ κουράσω ὑμᾶς, ἀπαριθμῶν διάφορα γεγονότα, τὰ ὁποῖα ἔλαβον χώραν καὶ ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Αἰκατερίνης, ὅπως ἔλαβον χώραν καὶ εἰς τὴν λοιπὴν Μακεδονίαν. Φαίνεται καὶ ἀποδεικνύεται ἐξ ὅλων τῶν γεγονότων, τὰ ὁποῖα κατετέθησαν ὑπὸ τῶν ἐντίμων Συναδέλφων, ὅτι, δυστυχῶς, τὸ αὐτὸ σύστημα τῆς ἐπιτάξεως, τὸ αὐτὸ σύστημα τῆς χρήσεως τῶν καταπιεστικῶν μέτρων, ὡς πρὸς τὴν ἐπίταξιν, ἐχρησιμοποιήθη πανταχοῦ ὑπὸ εὐαρίθμων ὀργάνων τοῦ στρατοῦ. Ἐκεῖνο, ὅμως, τὸ ὁποῖον ἔχω νὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, εἶναι, ὅπως θελήσῃ νὰ διατάξῃ τὴν ἐκκένωσιν τῶν οἰκημάτων, τῶν περισσοτέρων τοὐλάχιστον οἰκημάτων ἐν Λιτοχώρῳ· διότι τὸ Λιτόχωρον ἀριθμεῖ 800 οἰκήματα, στεγάζει στρατὸν 3.000 ἀνδρῶν, ἐκτὸς τῶν 4.000 κατοίκων καὶ ἑπομένως ὑπάρχει μέγας συνωστισμός, ὑποχρεωθέντων τῶν κατοίκων νὰ περιορισθῶσιν εἰς ὀλιγάριθμα οἰκήματα. Τόσος δὲ συνωστισμὸς ὑπάρχει, ὥστε κίνδυνος ὑπάρχει καὶ ἀσθενειῶν. Ἐξ ἄλλου θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως διατάξῃ τὴν ἐκκένωσιν τῶν σχολείων, διότι τὰ σχολεῖα εἰς τὸ Λιτόχωρον, ὡς καὶ εἰς ἄλλα πλησιόχωρα, εἶναι πλήρη στρατοῦ καὶ ἑπομένως ἀργοῦν ἀπὸ τοῦ μηνὸς Δεκεμβρίου. Ταῦτα καὶ μόνον ἔχω νὰ προσθέσω, ἴσως δὲ ἐλέχθησαν ἐκ μέρους τῶν προλαλησάντων.

§394ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γιουσοὺφ Χαγῆ.

§395ΓΙΟΥΣΟΥΦ ΧΑΚΗ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ λάβῃ τὰ κατάλληλα μέτρα περὶ ἐπιτάξεως, διότι οἱ πληθυσμοὶ τῆς Φλωρίνης δυστυχοῦν. Παρακαλῶ θερμῶς, τοὐλάχιστον, ὅπως μὴ ἐπιτάσσωνται τὰ ἀροτριῶντα ζῷα, διότι γεωργοί, χωρὶς ζῷα, εἶναι ὅπως στρατός, χωρὶς ὅπλα.

§396ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Νετζήμ–Δερβὶς Βέης.

§397ΝΕΤΖΗΜ ΔΕΡΒΙΣ ΒΕΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, κατόπιν τῶν ὑπὸ τῶν προλαλησάντων ἐντίμων Συναδέλφων λεχθέντων, θεωρῶ λήξασαν τὴν συζήτησιν, ἀλλὰ θέλω νὰ προσθέσω κἄτι τι, ἵνα δείξω πόθεν προέρχονται ὅλα αὐτὰ, ποὺ μᾶς ἔφερον τόσον μεγάλην ἐντύπωσιν ἐντὸς καὶ ἐκτὸς τῆς Βουλῆς Πρῶτον, μερικοὶ λοχίαι καὶ δεκανεῖς γυρίζουν τὰ χωριὰ καὶ τὰ σπίτια καὶ δίδοντες πρὸς αὐτοὺς ἀφορμήν, εἰσέρχονται εἰς τὰ σπίτια δι’ ἐπίταξιν κριθῆς καὶ σίτου. Δεύτερον, ἡ ἐπίταξις δὲν γίνεται καλὴ καὶ νόμιμος, διότι ἀπὸ τὸν χωρικόν, ποὺ ἐπῆραν ἓν ζῷον πηγαίνουν καὶ ξαναπαίρνουν ἄλλο ζῷον, ἐνῷ ἔπρεπε νὰ πάρουν τὸν σῖτον καὶ τὴν κριθὴν του ποὺ τοῦ περισσεύει, ἐὰν ἔχῃ περίσσευμα. Καὶ τρίτον, ὁ ἀξιωματικός, δὲν συμμορφοῦται πρὸς τὰς κρίσεις τοῦ συναδέλφου του ὅστις ἔκαμε τὴν πρώτην κρίσιν, ἀλλ’ ἐπιμένει εἰς τὴν ἐκτίμησίν του, καὶ κόπτει ἀπόδειξιν, διὰ μικράν, μικροτάτην ἀποζημίωσιν. Πρὸ ἑνὸς μηνὸς παρεπονέθην εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ εἶχον ἐκθέσει ταῦτα πάντα εἰς αὐτόν, εἶχε δὲ τὴν καλωσύνην νὰ μοὶ ὑποσχεθῇ ταχεῖαν μέριμναν καὶ νὰ συζητήσῃ εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον. Λοιπόν, αὐτὰ σᾶς παρακαλῶ, ὅπως ἔχητε τὴν καλωσύνην νὰ τὰ ἐξελέγξητε, αὐτὰ ποὺ δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ σᾶς τὰ ἐξηγήσω. Αὐτά, λοιπόν, δίδουν τόσην ἀφορμήν εἰς τὰς Νέας Χώρας καὶ δὲν ἀντέχει ὁ Ἑλληνομακεδονικὸς λαὸς νὰ δακρύζῃ πειὸ πολύ, ἂν καὶ αὐτὰ τὰ δάκρυα θὰ φέρουν εἰς τὸ μέλλον πλοῦτον καὶ εὐτυχίαν εἰς αὐτὸν τὸν κόσμον, ἀλλὰ θὰ γραφῇ εἰς τὴν Ἱστορίαν τὴν Ἑλληνικὴν, πρὸ πάντων, μία μελαγχολικὴ καὶ δυσάρεστος σελίς. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ἐγὼ νὰ λάβῃ μέτρα, ὅπως ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος, ἵνα μὴ παραπονῶνται οἱ ἄνθρωποι αὐτοί.

§398Α. ΧΑΤΖΗΤΥΠΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, πολὺ δικαίως οἱ πρόεδροι πολλῶν κοινοτήτων διαμαρτύρονται διὰ τὸν τρόπον, κατὰ τὸν ὁποῖον διενηργήθη καὶ διενεργεῖται ἡ ἐπίταξις ἐν Μακεδονίᾳ, καὶ δὴ εἰς τὴν ἐπαρχίαν Φλωρίνης, τρόπον, ὁ ὁποῖος ἐπέφερε τὴν καταστροφὴν τῆς γεωργίας καὶ κτηνοτροφίας. Ἀλλὰ τὴν καταστροφὴν ταύτην θέλομεν ἀργότερον αἰσθανθῇ. Ἐπετάχθησαν, Κύριοι Βουλευταί, μοσχάρια δύο μηνῶν καὶ ἀγελάδες κυοφοροῦσαι. Δὲν ἐφείσθησαν δὲ μηδ’ αὐτῶν τῶν καρπῶν, τῶν προωρισμένων διὰ τὴν σποράν, ὡς προηγουμένως ἐτόνισεν ὁ προλαλήσας ἀξιότιμος Συνάδελφος κ. Πύρζας, σχετικῶς πρὸς τὸ ζήτημα τοῦτο. Δὲν θέλω ὅμως νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν μὲ ἔργα, διαπραχθέντα, τὰ ὁποῖα δὲν δυνάμεθα νὰ ἐπανορθώσωμεν. Τὴν Βουλὴν θέλω νὰ ἀπασχολήσω μὲ ζητήματα, τὰ ὁποῖα εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπανορθώσωμεν. Καὶ πρῶτον μὲν τὸ πῶς ἐξετιμήθησαν τὰ ἐπιταχθέντα εἴδη καὶ πρὸ παντὸς τὰ σιτηρά. Διότι, ὡς ἐπληροφορήθην, κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργέ, ἐξετιμήθησαν εἰς ἐξηυτελισμένην τιμὴν καὶ μὲ διαφορὰν 10–20 λεπτῶν κατ’ ὀκᾶν ἀπὸ τὴν τότε πώλησιν ἐν τῇ ἀγορᾷ Φλωρίνης. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἐξετίμησε τὸν μὲν σῖτον πρὸς λεπτὰ 60 κατ’ ὀκᾶν, τὴν κριθὴν πρὸς λεπτὰ 35 κατ’ ὀκᾶν, τὰ φασόλια πρὸς λεπτὰ 65 κατ’ ὀκᾶν καὶ τὸ χόρτον πρὸς 15 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν, ἐνῷ κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἐν τῇ ἀγορᾷ τῆς Φλωρίνης καὶ τὰ πέριξ ἐπωλεῖτο ὁ μὲν σῖτος πρὸς λεπτὰ 75 κατ’ ὀκᾶν, ἡ κριθὴ πρὸς λεπτὰ 40–45 κατ’ ὀκᾶν, τὰ φασόλια πρὸς λεπτὰ 80–90 κατ’ ὀκᾶν, καὶ τὸ χόρτον πρὸς λεπτὰ 18–20 κατ’ ὀκᾶν. Ὡς βλέπετε, κ. Ὑπουργέ, ἡ διαφορὰ εἶναι μεγάλη καὶ βεβαίως πρὸς ζημίαν τῶν γεωργῶν σιτεμπόρων καὶ ἐνοικιαστῶν τῆς δεκάτης. Δι’ ὃ παρακαλῶ ὑμᾶς, ὅπως θεραπεύσητε τὸ ἀδίκημα τοῦτο, ἀποστέλλοντες ἐξεταστικὴν ἐπιτροπήν, ἵνα ἐπανορθώσῃ τὸ κακὸν καὶ ὁρίσῃ ἀκριβοδικαίαν τιμήν. Δεύτερον δὲ πρόκειται περὶ τῶν χωρίων Μπανίτσης, Γκορνιτσόβου καὶ Ἐξισοῦ. Γνωστὸν εἰς πάντας ὑμᾶς τυγχάνει, ὅτι κατὰ τὸν Βαλκανικὸν πόλεμον καὶ τὴν ὀπισθοχώρησιν τῆς Εʹ Μεραρχίας ἐκ Μπανίτσης τὰ χωρία ταῦτα ὑπέστησαν τὴν μεγαλειτέραν καταστροφὴν ἐκ μέρους τοῦ Τουρκικοῦ στρατεύματος, αἱ δὲ οἰκίαι αὐτῶν ἐπυρπολήθησαν. Μετὰ τὴν ἐγκατάστασιν ὅμως τῶν Ἑλληνικῶν ἀρχῶν, κατώρθωσαν νὰ ἐπισκευάσουν ἀπὸ ἓν ἢ δύο δωμάτια διὰ νὰ στεγάσουν τὰς οἰκογενείας των. Ἀπὸ τὸν παρελθόντα ὅμως Σεπτέμβριον ἔχουν κατασκηνώσει δύο συντάγματα τῆς 12ης Μεραρχίας εἰς τὰ ἐν λόγῳ χωρία, ἐπιτάξαντα τὰς οἰκίας αὐτῶν. Εἰς κάθε δὲ οἰκίαν κατοικοῦν 20, 30 καὶ 100 ἄνδρες ὁμοῦ μὲ τὰ γυναικόπαιδα. Ἐρωτῶ ὑμᾶς, κ. Βουλευταί, εἶναι δίκαιον νὰ κατοικοῦν στρατεύματα ὁμοῦ μὲ γυναικόπαιδα; Ἐπὶ ὀκτὼ μῆνας κατὰ συνέχειαν. Ἐὰν ἦτο δίκαιον, τὰ στρατεύματα τῶν Ἀθηνῶν ἔπρεπε νὰ εἶχον ἐπιτάξει τὰς ἐπαύλεις τῆς Κηφισιᾶς καὶ οὐχὶ νὰ στρατωνίζωνται εἰς τοὺς σταύλους τοῦ Πυροβολικοῦ Ἀθηνῶν. Δι’ ὃ παρακαλῶ τὸν κύριον ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργόν, ἀφοῦ πλέον εἰσήλθομεν εἰς τὴν ἄνοιξιν, νὰ εὕρῃ μέσον, ὅπως ἀπαλλάξῃ τὰς οἰκίας τῶν ἐν λόγῳ χωρίων ἐκ τῆς ἐπιτάξεως.

§399Ε. ΧΑΡΙΣΙΑΔΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, τὸ ζήτημα, τὸ θεωρῶ λῆξαν, οἱ προλαλήσαντες ἦσαν ἀρκετοί· ἀρκετὰ εἶπον καὶ ἀρκετὰς ἀποδείξεις ἔφεραν περὶ τῶν πραγματικῶν παρανομιῶν, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο εἰς τὰς Νέας Χώρας. Εἴμεθα βεβαιότατοι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, πεισθεῖσα περὶ τῶν παρανομιῶν καὶ πρὸ πάντων ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, θὰ μᾶς ἀνακοινώσῃ μετὰ πάροδον ὀλίγων ἡμερῶν ἢ ἑνὸς μηνός, τὶ ἔπραξεν, ὥστε νὰ ἀνέλθωμεν εἰς τὸ βῆμα ἵνα ἐκφράσωμεν τὰς εὐχαριστίας καὶ τὴν εὐγνωμοσύνην μας πρὸς αὐτὴν διὰ τὴν διόρθωσιν τοῦ κακοῦ. Θὰ ἐθεώρουν παράλειψιν καθήκοντος ὅμως, ὡς στρατιώτου, ὑπηρετήσαντος οὐχὶ μόνον εἰς τοὺς δύο ἐνδόξους πολέμους, ἀλλὰ καὶ εἰς τὸν πόλεμον τοῦ 1897, νὰ μὴ πλέξω τὸ ἐγκώμιον τῶν ἀξιωματικῶν, μετὰ τῶν ὁποίων συνέζησα ἐπὶ δύο ἔτη ὁλόκληρα καὶ νὰ εἴπω φανερὰ εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ὑπάρχουν ἀξιωματικοί, οἱ πλεῖστοι, σχεδὸν πάντες, οἱ ὁποῖοι τιμῶσιν ὄχι μόνον τὸν Ἑλληνικὸν στρατὸν, ἀλλὰ καὶ τὸ Ἔθνος ὁλόκληρον. Εἶμαι εἰς θέσιν καλλίτερον ἀπὸ πολλοὺς προλαλήσαντας νὰ εἴπω περὶ τῶν Ἑλλήνων ἀξιωματικῶν, ὅτι εἶναι οἱ ἄριστοι, ὅτι ἐμφοροῦνται οὐχὶ μόνον ἀπὸ πατριωτικὰ αἰσθήματα, ἀλλ’ ἔχουσι καὶ τὴν ἀπαιτουμένην ἀνατροφὴν καὶ λεπτότητα, καὶ ὡς μανθάνω ἐκ τῶν ἐκ Θεσσαλονίκης ἐρχομένων, οἱ ἀξιωματικοὶ καὶ οἱ στρατιῶται οἱ ἰδικοί μας εἶναι ἀνώτεροι καὶ αὐτῶν τῶν Εὐρωπαίων ἀξιωματικῶν.

§400Γ. ΤΖΕΤΖΟΣ. Ἐνεγράφην, κ. Βουλευταί, τελευταῖος, διότι τὰ ὀλίγα, τὰ ὁποῖα ἤθελον νὰ εἴπω, ἐθεώρησα καθῆκον νὰ χρησιμεύσωσιν ὡς κατακλεὶς τῆς συζητήσεως. Διαφωνῶ πρὸς τὸν ἰσχυρισμόν, τὸν ὁποῖον ὁ ἐκ Κοζάνης ἀξιότιμος Συνάδελφος ὑπέβαλεν ἐνώπιον ἡμῶν, ὅτι ἡ διατυπωθεῖσα ἐπερώτησις ἐνεῖχεν ἔλεγχον κατὰ τῆς Κυβερνήσεως. Ὅλοι γνωρίζετε ὅτι ἡ ἐπερώτησις διετυπώθη τὸ πρῶτον ὑπὸ τύπον ἀναφορᾶς, βραδύτερον δέ, ἕνεκα τῆς ἀξιώσεως, ἵνα ἡ συζήτησις γενικευθῇ καὶ προταχθῇ, περιεβλήθη τὸν τύπον τῆς ἐπερωτήσεως. Ἑπομένως, ἡ περιβολὴ τοῦ τύπου τῆς ἐπερωτήσεως, ἦτο μέσον ἐξυπηρετικὸν τῆς προτιμήσεως τῆς ἀναφορᾶς, οὐδέποτε δὲ οὐδ’ ἐπ’ ἐλάχιστον ἐνεῖχε τὴν ἔννοιαν ἐλέγχου ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ ἐπερώτησις αὕτη καίτοι εἰς μίαν στιγμὴν ἐνομίσθη, ὅτι σκοπεῖ νὰ φέρῃ ἐν τῷ περιβόλῳ τούτῳ παράπονα καὶ αἰτιάσεις μόνον, ἐν τούτοις βραδύτερον ἐξειλίχθη εἰς συζήτησιν τῆς περιωπῆς ἐκείνης, ἐκ τῆς ὁποίας πολλὰ τὰ ἀγαθὰ δύνανται νὰ προκύψωσι, διὰ τὸν λόγον, ὅτι αἱ ὑπερβασίαι, αἱ ὁποῖαι κατηγγέλθησαν δι’ ὡρισμένα κατώτερα ὄργανα, αἱ ὑπερβασίαι αὗται θὰ δώσωσι τὸ ἐνδόσιμον εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως μετὰ πυγμῆς, ἡ ὁποία ἄλλως τε διακρίνει τὴν μέχρι τοῦδε τακτικήν της, μετὰ πυγμῆς, λέγω, ἐξακολουθήσῃ ἐμπεδοῦσα τὸ κράτος τοῦ νόμου ἐν ταῖς Νέαις Χώραις. Ἡ ἀναστήλωσις τοῦ κράτους τοῦ νόμου πρέπει νὰ μὴ περιορισθῇ μόνον εἰς τὰ ζητήματα τὰ συναφῆ πρὸς τὰς ὑπερβασίας τῶν στρατιωτικῶν ὀργάνων, ἀλλὰ νὰ ἐπεκταθῇ καὶ πρὸς πᾶσαν ὑπερβασίαν παρ’ οἱουδήποτε ὑπαλλήλου διοικητικοῦ ἢ ἄλλου. Διὰ τοῦ μέσου τούτου, φρονῶ, ὅτι πρῶτον ἡ Κυβέρνησις θὰ ἀπαλλαγῇ ἀπὸ τὰς περαιτέρω ἐρωτήσεις, δεύτερον δὲ καὶ ἡμᾶς θὰ ἀπαλλάξῃ τῆς ὑποχρεώσεως τοῦ νὰ διατυπῶμεν ἑκάστοτε ἐρωτήσεις καὶ τρίτον, τὸ καὶ σπουδαιότερον, θὰ τερματίσῃ τὴν κατάστασιν αὐτὴν τῶν ἐπερωτήσεων, ἡ ὁποία, ὅσον καὶ ἂν εἶναι ἐξυπηρετικὴ τῆς λειτουργίας τῶν διαφόρων ὑπηρεσιῶν τοῦ Κράτους, τυγχάνει ἐπιζημία ἀπὸ ἄλλης ἀπόψεως. Ἀνῆλθον δὲ εἰς τὸ βῆμα ἀκριβῶς, ἵνα ἐξάρω τὴν τελευταίαν ταύτην ἄποψιν καὶ νὰ παρακαλέσω ἅπαντας ὑμᾶς, τοὺς ἐκ τῶν Νέων Χωρῶν, ἵνα τὰ ἑκάστοτε παράπονα ἀπ’ εὐθείας μεταβαίνοντες εἰς τὰ οἰκεῖα Ὑπουργεῖα, διατυπῶμεν, ἔχοντες ἀκράδαντον τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἡ στιβαρὰ χεὶρ τῆς ἐξουσίας θὰ θέσῃ τὰ πράγματα εἰς τὴν θέσιν των. Μὴ ἀνερχόμεθα δὲ εἰς τὸ βῆμα τῆς Βουλῆς νὰ φέρωμεν εἰκῇ καὶ ὡς ἔτυχε πᾶν ζήτημα πρὸς συζήτησιν. Τὸ τοιοῦτον δύναται νὰ εἶναι ἐξυπηρετικὸν ἔν τινι μέτρῳ, εἶναι ὅμως ἐπιζήμιον ὑπὸ πολλὰς καὶ ποικίλας ἄλλας ἀπόψεις. Ποιοῦμαι, λοιπόν, μίαν ἔκκλησιν εἰς τὸν πατριωτισμὸν ἡμῶν, τῶν ἐκ τῶν Νέων Χωρῶν, ὡς καὶ εἰς τὸν πατριωτισμὸν ὅλων, ἵνα ἐν τῷ μέλλοντι προσαρμόσωμεν τὴν τακτικήν μας πρὸς τὴν ἐπιβαλλομένην ἡμῖν ἐθνικὴν ταύτην ὑποχρέωσιν.

§401Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Κύριοι Βουλευταί, μετὰ μεγάλης προσοχῆς παρηκολούθησα τὴν διεξαχθεῖσαν ἀπόψε συζήτησιν. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ἡ συζήτησις αὕτη οὐδόλως μὲ ἐπηρέασε. Μὴ ἐκπλήττεσθε διὰ τὴν λέξιν «ἐπηρέασε», διότι ἤμην ἐπηρεασμένος πρὸ πολλοῦ, καὶ ἂν ἔχω παράπονον ἀπὸ τοὺς προαγορεύσαντας, εἶναι, ὅτι εἶχον τὴν ἀξίωσιν παρ’ αὐτῶν, ἵνα ὦσιν μετριώτεροι εἰς τὴν ἐξιστόρησιν τῶν γεγονότων τούτων, γεγονότων, τὰ ὁποῖα κατ’ ἐπανάληψιν ἔφερον εἰς γνῶσιν ἡμῶν. Γνωρίζουσι δὲ — ἂν δὲν γνωρίζωσι πάντες, τοὐλάχιστον οἱ πλεῖστοι — γνωρίζουσι τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα, ὡς Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἔλαβον πρὸς θεραπείαν καὶ πρὸς ἄρσιν τῶν ἀνωμαλιῶν τούτων, αἱ ὁποῖαι ὄντως ὑπάρχουσι. Τὸ ζήτημα τῶν ἐπιτάξεων, Κύριοι, δὲν εἶναι καινόν, δὲν εἶναι νέον. Καὶ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον ἴσως εὐρύτερον ἀνεπτύχθη τὸ ζήτημα τοῦτο καὶ εὐρύτερον διεξετραγωδήθη ἡ τότε κατάστασις, ἴσως, διότι ἦσαν περισσότερα τὰ γεγονότα. Καὶ τότε ἡ Κυβέρνησις, ἐμοῦ Ὑπουργοῦντος, ἐξεδήλωσε τὴν ἀγανάκτησιν καὶ ἀποδοκιμασίαν κατ’ ἐκείνων τῶν ὀργάνων, τὰ ὁποῖα, ἐπιλήσμονα τῶν ὑποχρεώσεων αὐτῶν, ἀλλὰ καὶ ἀγνοοῦντα, ἴσως, τὸν τρόπον τῆς ἐκτελέσεως τῶν διαταγῶν καὶ τῶν νόμων, προέβησαν εἰς τοιαύτας πράξεις. Ἡ συζήτησις ὅμως, κατὰ τὴν ἐμὴν ἀντίληψιν, δὲν περιωρίσθη ἐκεῖ ὅπου ἔπρεπε νὰ περιορισθῇ. Ἐπὶ συνόλου τριακοσίων χιλιάδων ἀνδρῶν, εὑρισκομένων καὶ διαιτωμένων καὶ διατρεφομένων καὶ στρατωνιζομένων, καθ’ ὃν τρόπον πάντες γνωρίζετε, καὶ πρέπει νὰ γνωρίζητε, ὡς ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, τὰς συνθήκας, ὑφ’ ἃς τὸ στράτευμα τελεῖ, ἐπὶ συνόλου, λέγω, τριακοσίων χιλιάδων ἀνδρῶν, εὑρέθησαν πέντε ἢ δέκα ἀξιωματικοὶ κατώτεροι, εὑρέθησαν πέντε ἢ δέκα ὑπαξιωματικοὶ ἢ καὶ 30 ἢ 100 στρατιῶται, οἱ ὁποῖοι ἐξετράπησαν εἰς οἵας ἀπόψε ἐκνόμους πράξεις ἠκούσαμεν. Καὶ τοῦτο ἀποτελεῖ θέμα, τὸ ὁποῖον μᾶς ἔχει μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης ἐνταῦθα ἀσχολουμένους, ἵνα καταδείξωμεν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶναι αὐταπόδεικτα καὶ εἰς ὑμᾶς καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ εἰς πάντας. Πληθυσμὸς ἀνθρώπων διαφόρου προελεύσεως, διαφόρου ἀνατροφῆς, διαφόρου ἀγωγῆς καὶ διαφόρου διανοητικῆς ἀντιλήψεως, εἰς τριακοσίας χιλιάδας ἀνδρῶν δὲν ἦτο δυνατὸν ἢ νὰ παρουσιάσῃ τὰ ἔκτροπα, τὰ ὁποῖα ἐξετέθησαν ἀπόψε ἐνταῦθα. Καὶ εἶναι ἀρκετὰ ταῦτα τὰ στοιχεῖα, Κύριοι, αὐτοὶ οἱ ἐλάχιστοι, ἵνα δώσωσι λαβήν, ἵνα διεκτραγωδηθῶσιν ὅσα διεξετραγῳδήθησαν τὴν ἑσπέραν ταύτην; Οὐ μὴν ἀλλὰ νὰ φθάσωσι μέχρι τοῦ σημείου νὰ παραχθῇ εἰς ἐκείνους, οἵτινες ἀκούουσι τὰ λεγόμενα ἐνταῦθα, ἢ εἰς ἐκείνους, οἵτινες, ἐκτὸς τῆς αἰθούσης ταύτης θὰ ἀναγνώσωσι ταῦτα εἰς τὰς ἐφημερίδας, νὰ παραχθῇ, λέγω, ἡ ἐντύπωσις, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς στρατὸς ἐκτρέπεται εἰς πράξεις τοιαύτας παρανόμους καὶ αὐθαιρέτους; Εἶναι εὐτύχημα, ὅτι κατέληξεν ἡ συζήτησις ἐκεῖ ὅπου κατέληξεν, ἵνα πεισθῇ καὶ ἡ Βουλὴ καὶ οἱ ἐκτὸς αὐτῆς, ὅτι εὐάριθμος ἀριθμὸς ἀξιωματικῶν κατωτέρων καὶ ὀργάνων κατωτέρων τῆς Ἐπιτελικῆς ὑπηρεσίας, ἐξετράπησαν εἰς οἵας πράξεις ἐξετράπησαν. Ὑπεδηλώθη κατὰ τὴν ἐξιστόρησιν τῶν γεγονότων τούτων, ὅτι ἀπαιτεῖται ἴσως αὐστηροτέρα καὶ ἰσχυροτέρα ἡ πυγμὴ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν ὅπως τὰ ἔκτροπα ταῦτα μὴ γίνωσιν. Κύριοι Βουλευταί, δὲν θὰ εἶναι ἴσως ἀνάγκη νὰ ἀναγνώσω πρὸς ὑμᾶς, ἵνα πεισθῆτε περὶ τοῦ τύπου, καθ’ ὃν αἱ διαταγαί, αἱ τοιαύτης φύσεως, ἐκδίδονται καὶ ἀπευθύνονται εἰς τὰς ὑφισταμένας ἀρχάς. Ἄς μοι ἐπιτραπῇ νὰ ἀναγνώσω τινὰς ἐκ τούτων: (Ἀναγινώσκει) «Κατηγγέλθη ἡμῖν, ὅτι πέντε στρατιῶται ἔνοπλοι... κλπ.». Θέλετε καὶ ἄλλον τύπον διαταγῆς; (Ἀναγινώσκει) «Ἐπληροφορήθην, ὅτι...κλπ.». Ἰδοὺ ἡ ἀντίληψις, τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ συμπάσχων καὶ συμπονῶν καὶ κατ’ ἐπανάληψιν ἐκδηλώσας τὴν δυσφορίαν του ἐπὶ τῷ ἀκούσματι τοιούτων παρανομιῶν. Δέν εἶναι δυνατόν, ἐγὼ προσωπικῶς, νὰ ἀσκήσω τὰ δικαιώματά μου, ἵνα ἴδητε κατὰ πόσον ἡ πυγμὴ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν εἶναι ἰσχυρά, ὅπως ἐπιβάλῃ τὸ κράτος τοῦ νόμου. Πολλὴν ἠσθάνθην τὴν δυσφορίαν, ὡς ἔλεγεν ὁ πρῶτος τῶν προλαλησάντων κ. Συναδέλφων, τὴν στιγμήν, καθ’ ἥν μοὶ κατηγγέλλοντο τοιαῦται ὑπερβασίαι, ἐγώ, ὁ πρῶτος στρατιώτης, ὅταν ἀνελογιζόμην, ὅτι ὑπ’ ἐμὲ στρατιῶται ἐξετρέποντο εἰς πράξεις, αἱ ὁποῖαι δὲν ἐτίμων αὐτούς. Ἐξακολουθῶ, Κύριοι Βουλευταί: (Ἀναγινώσκει) «Ἐπετάχθησαν... κλπ.». Ὑποθέτω, ὅτι περιττεύει ἡ ἀνάγνωσις τῶν ὑπὸ τὸν αὐτὸν τύπον καὶ τὸν αὐτὸν τόνον ἐκδοθεισῶν κατ’ ἐπανάληψιν διαταγῶν πρὸς τὰς ὑφισταμένας ἀρχάς. Καὶ ἴσως θὰ ἐρωτήσουν οἱ κ. Βουλευταί: ποῖα τὰ ἀποτελέσματα τῶν διαταγῶν αὐτῶν, κ. Ὑπουργέ; Καὶ πρὸς ποίους ἀπευθύνονται αἱ τοιαῦται διαταγαί; Πρὸς τοὺς διοικητὰς Σωμάτων Στρατοῦ καὶ πρὸς τοὺς διοικητὰς τῶν Συνταγμάτων, καὶ πρὸς τοὺς διοικητὰς ἐκείνων, οἵτινες καταγγέλλονται διὰ τοιαύτας πράξεις. Καὶ ποῖα τὰ ἀποτελέσματα; Βεβαιωθῆτε, Κύριοι, ὅτι, ὅσοι κατηγγέλθησαν, ἐτιμωρήθησαν, καὶ ἐτιμωρήθησαν λίαν αὐστηρῶς καὶ ἐπιφυλάσσομαι εἰς ἄλλην συνεδρίασιν νὰ προσκομίσω πρὸς ὑμᾶς τὴν ὀνομαστικὴν κατάστασιν τῶν τιμωρηθέντων ἀξιωματικῶν καὶ ὁπλιτῶν ἐκ μέρους τῶν διοικητῶν Σωμάτων. Καὶ ἴσως ἐρωτήσητε καὶ τί σημαίνει, ἐὰν πάντα ταῦτα συνετελέσθησαν, κ. Ὑπουργέ; Ἀλλ’ ἀκριβῶς δι’ αὐτό, ὀφείλω εὐγνωμοσύνην πρὸς τὴν Βουλήν, διότι ἔφερε τὸ ζήτημα πρὸς συζήτησιν, ὄχι διὰ νὰ ἐνισχύσῃ τὸν Ὑπουργὸν πρὸς ἐκτέλεσιν τοῦ καθήκοντός του, ἀλλά, διότι ἡ ἐντύπωσις, ἡ ὁποία θὰ παραχθῇ ἐντεῦθεν, θὰ ἀσκήσῃ τὴν ἐπιρροὴν της καὶ θὰ ἔχῃ τὸν ἀντίκτυπόν της ἐκεῖ ὅπου πρέπει. Δὲν ἔχει ἀνάγκην ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς ἐνισχύσεως τῆς Βουλῆς, ἵνα ἐκτελέσῃ τὸ καθῆκόν του. Διέταξα ὅ,τι ἔπρεπε νὰ διατάξω καὶ τὸ ἐπ’ ἐμοὶ ἔπραξα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὤφειλον νὰ πράξω. Δὲν ἠρκέσθην εἰς τοῦτο, ἀλλὰ καὶ ὅταν μετεκλήθησαν, διὰ λόγους ἄλλους ὑπηρεσιακοὺς οἱ διοικηταὶ τῶν δύο Σωμάτων Στρατοῦ, Δράμας καὶ Θεσσαλονίκης, μεταξὺ τῶν ἄλλων ἡ πρώτη ἀξίωσις, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον εἰς τοὺς κ. κ. Διοικητὰς ἦτο, ἅμα τῇ ἐπανόδῳ των εἰς τὰς ἕδρας τῶν Σωμάτων, νὰ περιέλθωσι τὰς ἐπαρχίας αὐτῶν, νὰ ἐξετάσωσι προσωπικῶς, νὰ ἐπικαλεσθῶσι τὴν παρέμβασιν ὅλων τῶν παρέδρων καὶ τῶν πολιτικῶν ἀρχῶν, ἵνα ἀνακαλύψωσι τοὺς πταίσαντας καὶ πατάξωσι διὰ μεγαλειτέρων ποινῶν πάντας ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἤθελον ἀποκαλυφθῇ παραβάται τοῦ καθήκοντός των. Ἰδοὺ τὰ μέτρα, ἅτινα ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν εἶχε καὶ ἔχει καὶ θὰ ἐξακολουθῇ νὰ λαμβάνῃ ἀπέναντι ὅλων αὐτῶν τῶν αὐθαιρεσιῶν, αἱ ὁποῖαι κατηγγέλθησαν ἐνταῦθα. Κύριοι Βουλευταί, ἔντιμος Συνάδελφος, ὁμιλῶν πρὸ μικροῦ, ἔλεγεν, ὅτι πρέπει νὰ εἴμεθα ἐπιεικεῖς ἀπέναντι τῶν ἀνδρῶν τοῦ στρατεύματος, οἱ ὁποῖοι τελοῦν ὑπὸ τὰς χειρίστας τῶν συνθηκῶν. Ἐγώ θὰ ἔλεγον, νὰ εἴμεθα μετριώτεροι εἰς τὰς φράσεις μας, ὅταν ὁμιλῶμεν ἐνταῦθα περὶ τοιούτων ζητημάτων. Ἐννοεῖτε κάλλιον ἐμοῦ ὑπὸ ποίας περιστάσεις εὑρίσκεται ταύτην τὴν στιγμὴν ὁ στρατὸς καὶ ποίας δυσκολίας δοκιμάζει. Καὶ ἔντιμος Συνάδελφος, ἄρτι κατελθὼν τοῦ βήματος, ἔλεγε πρὸς ἡμᾶς, ὅτι μετεχειρίσθησαν τοὺς ἀροτῆρας βόας. Διατί; Διὰ νὰ μεταφέρῃ τὰ τρόφιμα ἡ Εʹ Μεραρχία. Οἱ κύριοι, οἱ προερχόμενοι ἐκ τῶν χωρῶν ἐκείνων, γνωρίζουν κάλλιον ἡμῶν, ὁποίας δοκιμασίας ὑφίσταται ὁ στρατὸς, ὡς πρὸς τὴν συντήρησιν αὐτοῦ, καὶ ὑπὸ ποίας περιστάσεις εὑρίσκεται, ὥστε νὰ χρησιμοποιῇ καὶ τοὺς βόας, διότι, ἂν δὲν ἐχρησιμοποίῃ τούτους, ὁ στρατὸς δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ μείνῃ ἐκεῖ ὅπου εἶναι, διότι γνωρίζετε πολὺ καλῶς τὰ μέσα τῆς συγκοινωνίας. Τὸ θέμα εἶναι ἐξηντλημένον. Ὑποθέτω, ὅτι περιττεύει πᾶσα περαιτέρω ἀνάπτυξις. Τοῦτο, ἄς μοὶ ἐπιτραπῇ, νὰ δηλώσω πρὸς ὑμᾶς, ὅτι ἡ συγκίνησις καὶ ὁ πόνος ποὺ ἠσθάνθην ταύτην τὴν ἑσπέραν καὶ τὸν ὁποῖον ἠσθάνθην πάντοτε, ὁσάκις μοὶ ὑπεβλήθησαν τοιαῦτα παράπονα, ὑπῆρξε μέγας. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι πολλὰ ἐξ ὅσων ἐλέχθησαν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ παραλειφθῶσι, νὰ μοὶ ἀνακοινωθῶσι δὲ ἰδιαιτέρως. Καὶ τοῦτο τὸ παράπονον ἔχω, διότι μοὶ ἐνεπνεύσθη ἡ ἰδέα, ἐξ ὅσων ἤκουσα, ὅτι οἱ κ. κ. Βουλευταί, οἱ ὁμιλήσαντες ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, καίτοι ὑπέβαλον εἰς ἐμὲ τὰ παράπονα ταῦτα, καίτοι ἐφρόντισα, ὅσον τὸ ἐπ’ ἐμοί, πρὸς καταστολὴν τῶν ἐκτρόπων, ἐν τούτοις ἐνόμισαν, ὅτι ἔπρεπε διὰ κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου, οὕτως εἰπεῖν, πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ ἀσκηθῇ ἐπ’ αὐτοῦ ἐπίδρασις, ἵνα τὸν Ὑπουργὸν τοῦτον καταστήσωσι προθυμότερον εἰς τὸ ἔργον του. Τοῦτο εἶναι τὸ παράπονον καὶ διὰ τοῦτο θὰ σᾶς παρακαλέσω, Κύριοι, ὁσάκις πληροφορεῖσθε τοιαύτης φύσεως παρανόμους πράξεις ἐκ μέρους τῶν στρατιωτικῶν ἀρχῶν, νὰ ἀποτείνεσθε πρὸς ἐμέ. Δὲν εἶναι ἀκριβές, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν εἶναι κλειστόν. Γνωρίζετε κάλλιον ἐμοῦ, καὶ δὲν θὰ ὑπάρξῃ τις ὁ ἀμφισβητῶν τὴν ἀλήθειαν, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, καίτοι εἶναι βεβαρυμένον ἀπὸ ὄγκον, ἀπὸ βουνὰ ἐργασίας, ἀλλὰ καὶ εὐθύνης, δὲν ἔπαυσε τὰς θύρας αὐτοῦ νὰ τὰς ἔχει ἀνοικτάς, ἀλλ’ οὔτε ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ἔχῃ τὰ ὦτά του ἀνοιγμένα πρὸς τὰς αἰτήσεις τῶν κ.κ. Βουλευτῶν, διὰ τὰς τοιαύτης φύσεως αἰτήσεις. Ἀλλά, Κύριοι, μὴ ἔχητε τὴν ἀξίωσιν παρὰ τῶν τριακοσίων χιλιάδων ἀνδρῶν νὰ ἔχωσιν ὅλην τὴν αὐτὴν ἀνατροφὴν καὶ τὰς αὐτὰς ἀντιλήψεις. Οὕτω δὲν ὑποθέτω, ὅτι ὁ Μάκενσεν ἢ ἄλλος τις διέταξε νὰ γίνῃ ὁ τελευταῖος βομβαρδισμὸς καὶ τῆς Θεσσαλονίκης. Κἄποιος ἀνθυπολοχαγός, τίς οἶδε ποίας προελεύσεως καὶ ποίας ἀντιλήψεως, ἐπέρασεν ἀπὸ ἐπάνω ἀπὸ τὴν Θεσσαλονίκην, εἶπε μὲ τοὺς συντρόφους του: «Ρίπτομεν κἄμποσες βόμβες;». Καὶ ἔρριψαν τὰς βόμβας. Καθ’ ὅμοιον τρόπον ἀπόσπασμα μεταβαῖνον εἰς κἄποιον χωρίον, θὰ κατέλυσε τὴν νύκτα ἐκεῖ· θὰ ἐκάθησαν οἱ ἄνδρες εἰς τὸ μπακάλικο: «πίνομε λίγο κρασί;». «Πίνομε. Βρὲ παιδιά, ἂς μὴ πληρώσωμε, δὲν χάθηκε ὁ κόσμος», καὶ ἰδοὺ ἡ παρανομία. Οὕτω πως ἔχομεν πολλά, διότι ἤκουσα, ὅτι πολλοὶ τῶν κ. κ. Συναδέλφων ἐχρημάτισαν στρατιῶται καὶ ἔχουν ἄμεσον ἀντίληψιν τῶν τοιούτων ἐκτρόπων, τὰ ὁποῖα συμβαίνουν ἀπὸ τὰ κατώτερα ὄργανα, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν ἀκριβῆ ἀντίληψιν, ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐκπροσωποῦσι τὸν Ὑπουργόν, τὸν Βασιλέα, τὴν Πολιτείαν. Θὰ ἔλθῃ στιγμή, κατὰ τὴν ὁποίαν, βαθμηδόν, καὶ κατ’ ὀλίγον, ὅλα ταῦτα θὰ ἐκλείψωσι καὶ θὰ ἐκλείψωσιν, ὅταν εἰς ὅλους τούτους δοθῇ ἡ ἀνατροφή, ὥστε ἕκαστος νὰ ἔχῃ τὴν ἐπίγνωσιν τοῦ τὶ ὀφείλει νὰ πράξῃ. Ἐγὼ δίδω εἰς ὑμᾶς τὴν ὑπόσχεσιν, ὅτι θὰ ἐξακολουθήσω ἐργαζόμενος μετὰ τῆς αὐτῆς ἐπιμελείας καὶ τῆς αὐτῆς προθυμίας. Θὰ ἐξακολουθήσω ζητῶν εὐθύνας ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἀνήκουσιν εἰς τὰ Συντάγματα, διὰ τὰ ὁποῖα ὑπάρχουσι πληροφορίαι περὶ ὑπερβασιῶν. Βεβαιωθῆτε δέ, ὅτι ἔχω ἰδιαιτέραν σημείωσιν περὶ ὅλων τῶν καταγγελλομένων καὶ ὅτι δὲν εἶναι ἀκριβὲς τὸ λεχθὲν, ὅτι οἱ ὑπ’ ἐμοῦ ἐκδιδόμεναι διαταγαὶ δὲν ἐκτελοῦνται. Παρακολουθῶ τὴν διαταγὴν καὶ μέχρι τοιούτου σημείου, ὥστε ἀρκεῖ νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἔχω ἰδιαιτέραν ὑπηρεσίαν διὰ τὸ ζήτημα αὐτό, καὶ τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἔχω ἀπάντησιν σπεύδω ἀμέσως νὰ ἐρωτήσω καὶ διὰ τοῦτο ἴσως τὴν ἑσπέραν ταύτην μετά τινος ὑπερηφανείας ἔσπευδον νὰ δώσω πληροφορίας καὶ μετ’ ἐκπλήξεως ἤκουσαν οἱ κ. Βουλευταί, ὅτι εἰς πᾶσαν καταγγελίαν ἤμην ἕτοιμος νὰ ἐρωτῶ, μήπως πρόκειται περὶ τοῦ Α, περὶ τοῦ Β καὶ ἀπήντησα εἰς ὅλας τὰς ζητηθείσας πληροφορίας ὑπὸ τῶν κ. Συναδέλφων, διότι παρακολουθῶ πάσας τὰς τοιαύτας ὑποθέσεις, ὡς ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος ἔχει συνείδησιν πλήρη τοῦ καθήκοντός του.

§402ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περαιωμένη. Πρὸ πάσης ἄλλης ἐργασίας, ὀφείλω νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι εἰς τήν τελετὴν τῆς αὔριον, ἐπὶ τῇ ἐθνικῇ ἑορτῇ εἶναι κεκλημένοι ἅπαντες οἱ κ. κ. Βουλευταί, ἵνα προσέλθωσιν. Ἤδη λύεται ἡ συνεδρίασις, ἵνα ἐπαναληφθῇ τὸ Σάββατον ὥραν 5½ μ. μ. (Ὥρα 12.45′ μ. μ.)