1916.02.09

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ ΙΓʹ.

ΤΗΣ 9 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 1916

Προεδρία ἀντιπροέδρου κ. Α. Κατζουράκη.

Τρίτη. Ὥρα 5.40′ μ. μ.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Νὰ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίρρησις ἐπὶ τῶν πρακτικῶν; Τὰ πρακτικὰ κυροῦνται. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: —Οἱ ἐπίστρατοι μαθηταὶ τοῦ Διδασκαλείου Λαμίας παρακαλοῦσιν, ὅπως ἀποσπασθῶσιν εἰς τὸ Διδασκαλεῖον. —Οἱ δημοτικοὶ στρατολόγοι παρακαλοῦσιν, ὅπως αὐξηθῇ ἡ μισθοδοσία των, ὡς πολὺ γλίσχρος. —Οἱ ἁμαξηλάται καὶ καρραγωγεῖς Βόλου παρακαλοῦσιν, ὅπως πληρωθῶσι τὰ ἐπιταχθέντα κτήνη των. —Οἱ ἀλευροβιομήχανοι Λεβαδείας διαμαρτύρονται ἐναντίον τῆς παντελοῦς ἐλλείψεως σίτου καὶ ἀλεύρων. —Ἡ Ρωξάνη χήρα Λ. Ρήγου παρακαλεῖ, ὅπως ἀπολυθῇ ὁ εἷς ἐκ τῶν τριῶν υἱῶν της, Ἰωάν. Ρῆγος, λοχίας Ἐπιπέδου Ταξιαρχίας Ἱππικοῦ. —Οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου Σκληθιάνας τῶν Ἰωαννίνων παρακαλοῦσιν, ὅπως πληρωθῶσι διὰ τὰ ἐπιταχθέντα κτήνη των. —Οἱ ἐπίστρατοι διδάσκαλοι τοῦ 29ου Πεζικοῦ Συντάγματος παρακαλοῦσιν, ὅπως ἀποσπασθῶσιν εἰς τὰ σχολεῖα των. —Οἱ κάτοικοι Δυρραχίου διαμαρτύρονται διὰ τὴν ἄδικον ἀπόσπασιν τοῦ Σχολάρχου Θουρίας. —Οἱ ἐν τῷ Παλαμηδίῳ κρατούμενοι κατάδικοι διαμαρτύρονται ἐναντίον τῆς ἐλλείψεως συσσιτίου καὶ κουραμάνας. —Αἱ ἐκ Πατρῶν σύζυγοι καὶ μητέρες ἐπιστράτων, μονογεννῶν υἱῶν, παρακαλοῦσιν, ὅπως ἀπολυθῶσιν οὗτοι τῶν τάξεων τοῦ Στρατοῦ. —Οἱ ἄποροι ἐπίστρατοι τῆς Κοινότητος Ράχεων, τοῦ τέως Δήμου Σκυλλοῦντος, παρακαλοῦσιν, ὅπως ληφθῇ πρόνοια περὶ αὐτῶν. —Οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου Καρίτσης τῆς Αἰκατερίνης παρακαλοῦσιν, ὅπως τοῖς ἀποδοθῶσι τὰ φορτηγὰ ἁμάξιά των, τὰ ἐπιταχθέντα. —Αἱ ἐκ τοῦ χωρίου Ζωριάνου τῆς Δωρίδος σύζυγοι καὶ μητέρες τῶν ἐπιστράτων παρακαλοῦσιν, ὅπως ταῖς χορηγηθῇ βοήθημα ἐκ τῆς περιθάλψεως, διότι κινδυνεύουσι νὰ ἀποθάνωσιν ἐκ τῆς πείνης. —Ὁ Συνταγματάρχης Νικόλαος Σκυλλοδῆμος παρακαλεῖ, ὅπως ἀρθῇ τὸ εἰς αὐτὸν προσγενόμενον ἀδίκημα. —Οἱ γονεῖς καὶ ἀδελφοὶ τῶν ἐφέδρων, διαφόρων κατηγοριῶν παρακαλοῦσιν, ὅπως ἀποστρατευθῶσιν. —Οἱ κάτοικοι Ἁγίας Ἄννης παρακαλοῦσιν, ὅπως ἱδρυθῇ ἐκεῖ ἀστυνομικὸς σταθμός. —Ὁ Βουλευτὴς κ. Δ. Κ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 519 «περὶ τοῦ ἐν Τήνῳ Ναοῦ τῆς Εὐαγγελιστρίας». —Ὁ Βουλευτὴς κ. ΚΡΑΛΛΗΣ ὑποβάλλει ἔκθεσιν τῆς μειονοψηφίας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ συστάσεως ἐπιτροπῆς διὰ τὴν προμήθειαν γραφικῶν». —Ὁ Βουλευτὴς κ. ΑΛ. ΚΑΝΑΡΗΣ ὑποβάλλει πρότασιν νόμου: «περὶ προσθήκης εἰς τὸ ἄρθρ. 7 τοῦ νόμου 577 «περὶ αὐξήσεως μισθοῦ καὶ συντάξεων τῶν ἐν ταῖς Νέαις Χώραις λειτουργῶν τῆς Ἐκπαιδεύσεως». Ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ Προϋπολογισμοῦ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως Β. Δ., δι’ οὗ ἐχορηγήθησαν ἀναπληρωματικαὶ πιστώσεις ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν». Οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Κ. ΧΑΙΡΟΠΟΥΛΟΣ, Μ. ΣΤΕΦΑ-ΝΙΔΗΣ, ΜΙΧ. ΓΟΥΔΑΣ, ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 24 Δεκεμβρίου 1915 Νομ. Διατάγματος περὶ προσθήκης διατάξεων εἰς τὴν Στρατιωτικὴν Ποινικὴν Νομοθεσίαν». (Θέλουσιν ἐκτυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ). Ἡ ἐνισχυθεῖσα χθὲς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ἐπιτροπὴ διὰ τὸ Νομοσχέδιον περὶ αἰσχροκερδείας, ἐνισχύεται προσέτι διὰ τοῦ κ. ΒΑΛΑΛΑ, παρέχεται δ’ εἰς αὐτὴν προθεσμία 48ωρος πρὸς ὑποβολὴν τῆς ἐκθέσεώς της. Ἡ Ἐπιτροπὴ πρὸς μελέτην τοῦ ζητήματος τῆς φορολογίας τῶν Νέων Χωρῶν κατηρτίσθη ἐκ τῶν κ. κ.: Γρ. Εὐστρατιάδου, Δ. Ζαχαριάδη, Κ. Δοσίου, Τεφὴκ Μπὲν Τσέλο, Κ. Φούμη, Κ. Πλατήσουκα, Μ. Κουμουνδούρου, Κ. Καζατζῆ, Σ. Κοτζαμάνη, Γ. Παπαμαστοράκη, Ε. Λογιάδη, Ν. Βελέντζα, Α. Εὐταξίου, Γ. Μπουσίου, Μ. Τσελεπίδου, Γ. Μπουρνιᾶ, Θ. Ἀδαμίδη, Γ. Τζέτζου, Γ. Ἀναστασοπούλου, Γ. Μπαλτατζῆ, Ι. Βαλαλᾶ, Ν. Καλογεροπούλου, Ν. Γιαννουλάτου, Π. Πετροπουλάκη, Σ. Σταματιάδου, Ὄθ. Ρουσοπούλου, Ν. Βλιάμου καὶ Α. Κανελλοπούλου.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ, ὅτι, ὡς πρὸς τὴν Ἐπιτροπὴν ταύτην, ὑπεβλήθη πρότασις καθ’ ἥν: «Προτείνεται, ὅπως ἡ διὰ τῆς χθεσινῆς ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς ὁρισθεῖσα Ἐπιτροπή, ἀποτελεσθῇ ἐκ πέντε Τμημάτων, ἤτοι, Μακεδονίας, Ἠπείρου, Κρήτης, Σάμου καὶ Νήσων Αἰγαίου. Ἕκαστον τῶν Τμημάτων τούτων νὰ ἔχῃ τὸν Πρόεδρον καὶ Γραμματέα αὑτοῦ· ἅπαντα δὲ τὰ Τμήματα ὁμοῦ νὰ ἐκλέξωσιν ἕνα Πρόεδρον καὶ γραμματέα διὰ τὴν διεύθυνσιν τῆς ὅλης ἐργασίας. Εἰς ἕκαστον τῶν Τμημάτων τῆς Ἐπιτροπῆς ἀνατίθεται ἡ περισυλλογὴ πάντων τῶν στοιχείων τοῦ μέχρι τοῦδε ἰσχύοντος ἐν ἑκάστῃ τῶν Νέων Χωρῶν φορολογικοῦ καθεστῶτος, τοῦ δημοσιονομικοῦ χαρακτῆρος, τῆς ἀποδόσεως ἑκάστου φόρου κλπ., καὶ ἡ σύνταξις σχετικῶν ἐκθέσεων τῶν στοιχείων τῆς ὁριστικῆς γνωμοδοτήσεως τῆς ὅλης Ἐπιτροπῆς. Ἡ Ἐπιτροπὴ καὶ τὰ Τμήματα αὐτῆς δύνανται νὰ ἀναθέτωσι τὴν μελέτην ὡρισμένων θεμάτων καὶ εἰς εἰδικούς, μὴ βουλευτάς. Ἡ ἔκθεσις τῆς Ἐπιτροπῆς νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὴν Βουλήν, τὸ πολὺ μετὰ δύο μῆνας ἀπὸ σήμερον». Ἡ ἀπόφασις ἐπὶ τῆς προτάσεως ταύτης ἀναβάλλεται διὰ τὴν αὔριον.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων. Ὁ κ. Μοσχούλας ἐπὶ αἰτήσεως τῆς χήρας Μπουγουρδῆ.

§5Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ἡ αἴτησις ἐξεπληρώθη, διότι ἐπρόκειτο περὶ υἱοῦ της, ἀνήκοντος εἰς τὴν σειρὰν τῆς ἐφεδρείας τοῦ 1892 καὶ ἑπομένως δὲν πρόκειται περὶ αὐτῆς. Ἐπειδὴ ὅμως ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλήσω καὶ ἐπὶ σχετικῆς ἀναφορᾶς, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν τὴν τηλεγραφικὴν παράκλησιν τῶν ἐν Καλάμαις Σωματείων, ὅπως ἡ Κυβέρνησις σπεύσῃ καὶ ἀποστείλῃ ἄλευρα, διότι, ὅπως χαρακτηρίζεται ἐν τῷ τηλεγραφήματι ὁ λαὸς τῶν Καλαμῶν εὑρίσκεται ἐστερημένος ἀλεύρων. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, διότι δὲν παρηκολούθησα κατά τίνα τρόπον κατηρτίσθη ἡ Ἐπιτροπή, περὶ τῆς ὁποίας ὡμίλησε πρὸ ἡμερῶν καὶ ὑπέβαλε καὶ σχετικὸν νομοσχέδιον, ἐὰν εἶναι δυνατόν, νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, τίνα μέτρα πρόκειται νὰ λάβῃ περὶ ἀποστολῆς ἀλεύρων ἢ σίτου εἰς τὰς Καλάμας.

§6Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Θὰ σταλῇ ἀμέσως.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Γιαννόπουλος ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ ἐκ Πατρῶν Κ. Παπαγιαννοπούλου. Ἀπών. Ὁ κ. Δ. Μαλλιόπουλος ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν ἐκ Θεσσαλονίκης Ἀθ. Νούτση καὶ Ι. Μερτζάνη.

§8Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ παράπονα τῶν αἰτούντων εἶναι δικαιότατα. Δὲν ἔχω νὰ προσθέσω τίποτε, θὰ παρακαλέσω δὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως εὐαρεστηθῇ καὶ παραλάβῃ τὴν ἀναφορὰν αὐτήν.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Ι. Καλαντζόπουλος καὶ Σισμάνης, ὅπως καταθέσωσι καὶ ἀναπτύξωσιν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Ναυπακτίας, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν ἔλλειψιν σίτου καὶ ἀλεύρων καὶ ζητούντων τὴν ἀποστολὴν τοιούτων.

§10Ι. ΚΑΛΑΝΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω αἴτησιν τῶν συμπολιτῶν μου, ἀφορῶσαν τὸ γνωστὸν ζήτημα τῆς ἐλλείψεως σίτου, ἀλλὰ μὲ πολὺ διάφορον χαρακτῆρα τοῦ συνήθους. Ἡ Ναύπακτος, ὅπως πολὺ καλὰ γνωρίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, εἶναι οἱονεὶ συνοικία τῶν Πατρῶν. Ἐκεῖ ἐκπαιδεύεται, ἐκεῖ συναλλάσσεται, ἐκεῖθεν προμηθεύεται τὰ χρήσιμα πρὸς τὴν διαβίωσιν καὶ ἐκεῖ εἰσάγει ὅλα τὰ προϊόντα αὐτῆς, ἀλλ’ ἡ κεντρικὴ ἐπιτροπὴ τῶν Πατρῶν ἀπηγόρευσε τὴν ἐξαγωγὴν καὶ συνεπῶς καὶ τὴν ἐξαγωγὴν εἰς Ναύπακτον...

§11Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἐπῆγεν εἰς τὰς Πάτρας ὁλόκληρον ἀτμόπλοιον, ἀπὸ τὸ ὁποῖον θὰ σταλῇ καὶ εἰς τὴν Ναύπακτον.

§12Π. ΣΙΣΜΑΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὴν ἐμὴν γνώμην, ἀρκετὰ ἐλέχθησαν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ περὶ σίτου καὶ ἀλεύρων, ὥστε νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ διεξάγηται καθημερινῶς ἡ αὐτὴ συζήτησις, ἐφόσον ἡ Κυβέρνησις ἐνήργησε καὶ μεριμνᾷ διὰ τὸ ζήτημα τοῦτο. Ἐν τῇ μερίμνῃ αὐτῆς θὰ λάβῃ βεβαίως ὑπ’ ὄψιν καὶ τὴν Ναύπακτον, διότι ὄντως πάσχει ἀπὸ σῖτον.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χριστοδουλιᾶς, ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Νοστίμου, συνοικισμοῦ τῆς Κοινότητος Βουτύρου Εὐρυτανίας.

§14Ι. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΑΣ. Ἡ ἀναφορὰ αὕτη ἐκφράζει παράπονα τοῦ συνοικισμοῦ τούτου, ὅτι δὲν παρεσχέθη οὐδ’ ὀβολὸς ἐκ τῆς περιθάλψεως. Μεθ’ ὅσα ἐλέχθησαν, θεωρῶ περιττὸν νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλήν. Παρακαλῶ μόνον νὰ παραπεμφθῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸν ἁρμόδιον κ. Ὑπουργόν.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπούσιος ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν ἀπόρων φοιτητῶν Θεσσαλονίκης, Φλωρίνης καὶ Κοζάνης.

§16Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ἡ ἀναφορὰ αὕτη προέρχεται ἐκ μερικῶν ἀπόρων φοιτητῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν ζητοῦσι τίποτε ἄλλο, ἢ νὰ ἐπεκταθῇ καὶ ἐπ’ αὐτῶν τὸ μέτρον κἄποιου εὐεργετικοῦ νόμου, ὡς πρὸς τὰ δίδακτρα. Δὲν ἀμφιβάλλω, ὅτι ὁ ἁρμόδιος κ. Ὑπουργὸς θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὴν ἀναφοράν.

§17Α. ΜΙΧΕΛΙΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Ἡ ἀπαλλαγὴ ἀπὸ τῆς πληρωμῆς τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν δι’ ἐκείνους, τοὺς ὁποίους ἀνεφέρατε, ἐγένετο διὰ νόμου. Λοιπόν, πρέπει νὰ γίνῃ εἰδικὸς νόμος δι’ αὐτοὺς τοὺς ὁποίους προτείνετε.

§18Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλὴ δι’ αὐτὸ εἶναι ἐδῶ. Ὅσα πράγματα εἶναι ἀνάγκη νὰ λυθοῦν διὰ νόμου, νὰ κάμουν νόμον καὶ νὰ τὸν ἐφαρμόζωσιν.

§19Σ. ΚΟΤΖΑΜΑΝΗΣ. Ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς τῶν φοιτητῶν τῆς Θεσσαλονίκης, Φλωρίνης καὶ Κοζάνης, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀντέταξε νομικὸν κώλυμα, ἐνῷ πρόκειται περὶ φοιτητῶν, οἱ ὁποῖοι καὶ κατὰ τοὺς πολέμους ὑπέστησαν οἰκονομικὰς συμφορὰς, καὶ ἔκτοτε ἀπὸ τῶν πολέμων καὶ ἐντεῦθεν ὁ οἰκονομικὸς βίος ἐν Μακεδονίᾳ δὲν ἐξελείχθη ὁμαλῶς, καὶ γνωρίζομεν ὁποῖα πράγματα συμβαίνουσι σήμερον ἐν Μακεδονίᾳ, ὥστε αἱ οἰκογένειαι αὐτῶν νὰ μὴ δύνανται νὰ ἔρχωνται ἀρωγοὶ εἰς τοὺς φοιτητὰς υἱούς των. Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργόν, ἐὰν ὑπάρχῃ τὸ κώλυμα αὐτό, νὰ τὸ ἄρῃ δι’ ἑνὸς νέου νόμου, ὥστε νὰ συμπεριληφθῶσι καὶ αὐτοί. Σημειώσατε, κ. Ὑπουργέ, ὅτι μεταξὺ αὐτῶν τῶν φοιτητῶν, εἶναι καὶ πολλοὶ τοῦ Ἐθνικοῦ Οἰκοτροφείου, δηλαδὴ, εἶναι θύματα τῶν προπαγανδῶν τῆς Μακεδονίας, τὰ ὁποῖα ἡ Ἑλλὰς εἶχε περισυλλέξει τότε καὶ εἶχεν ἀναθέσει τὴν ἀνατροφὴν αὐτῶν εἰς τὸ Ἐθνικὸν Οἰκοτροφεῖον. Καὶ αὐτοὶ εὑρίσκονται εἰς τοιαύτην θέσιν καὶ θὰ ἀναγκασθῶσι νὰ ἐγκαταλείψωσι τὰς σπουδάς των, ἐὰν δὲν ληφθῇ τοιαύτη πρόνοια καὶ δι’ αὐτὸ θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ λάβητε αὐτὸ τὸ μέτρον.

§20Α. ΠΟΛΥΖΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ ἐπίσης ὑποστηρίζω, ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ πρόνοια νομοθετικὴ διὰ τοὺς ἀπόρους φοιτητὰς τῆς Δυτικῆς Μακεδονίας, διότι νομίζω, ὅτι εἶναι ὀρθὸν αὐτοὶ οἱ νέοι, οἱ διψῶντες μάθησιν, νὰ μὴ στερηθοῦν τῶν σπουδῶν των, λόγῳ χρηματικῶν δυσχερειῶν. Αἱ δυσχέρειαι, αἱ οἰκονομικαί, ἐν Μακεδονίᾳ εἶναι γνωσταί, συνεπείᾳ τῶν πολέμων καὶ τῆς ἀνωμάλου καταστάσεως. Συνεπῶς αἱ οἰκογένειαι τῶν φοιτητῶν εἶναι ζήτημα ἂν δύνανται νὰ ἐπαρκέσωσι σήμερον καὶ εἰς τὰ ἔξοδα τῆς διατροφῆς των, τὰ ὁποῖα εἶναι πολὺ ἐξωγκωμένα σήμερον, καὶ δι’ αὐτὸ βλέπω πολλοὺς φοιτητάς, ἠναγκασμένους νὰ διακόψωσι τὰς σπουδάς των, ἡ δὲ Μακεδονία ἔχει ἀπόλυτον ἀνάγκην ἐπιστημόνων καὶ ἀνθρώπων μὲ ἀνωτέραν μόρφωσιν, ἵνα δυνηθῇ νὰ συμβαδίσῃ εἰς τὴν ὁδὸν τῆς προόδου καὶ τῆς ἀναπτύξεως.

§21Ι. ΚΑΛΑΝΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι ἐκ τῶν συνήθων, ὅπως νομίζω, Κύριοι, ἡ αἴτησις τῆς εὐγενοῦς νεολαίας τῆς Μακεδονίας, καὶ δι’ αὐτὸ ἐνόμισα, ὅτι ὕψιστον καθῆκον, ὡς ἀντιπροσώπου τοῦ Ἔθνους, μοὶ ἐπέβαλεν, ὅπως λάβω καὶ ἐγὼ μέρος εἰς τὰς συστάσεις τῶν κ. Συναδέλφων καὶ προσθέσω καὶ τὴν ἰδικήν μου καὶ ἐπικαλεσθῶ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας καὶ τῆς Κυβερνήσεως ὁλοκλήρου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, πολὺ εὐλόγως, εἶπεν, ὅτι πρὸς τοῦτο ἀπαιτεῖται νομοθετικὴ ἔγκρισις, ἀλλ’ ἀκριβῶς τοῦτο ζητοῦμεν. Δὲν δυνάμεθα ἡμεῖς νὰ εἴμεθα εἰσηγηταὶ ἑνὸς τοιούτου μέτρου, διότι τοῦτο θὰ ἔχῃ οἰκονομικὴν ἄποψιν, καὶ μόνη ἁρμοδία διὰ τὰ τοιούτου εἴδους μέτρα εἶναι ἡ Κυβέρνησις. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι ἓν τοιοῦτον μέτρον πρέπει νὰ υἱοθετήσῃ ἡ Κυβέρνησις, διότι εἶναι γνωστὸν εἰς πάντας, οὐ μόνον λόγῳ τῶν Βαλκανικῶν πολέμων καὶ τῆς ἐπακολουθησάσης ἀνωμάλου καταστάσεως, ἀλλὰ καὶ λόγῳ τῶν πολυχρονίων ἡρωϊκῶν ἀγώνων τῶν Μακεδονομάχων, κατὰ τὰς ἡμέρας τῆς ζοφερᾶς δουλείας, ἐπῆλθε πανολεθρία εἰς τὰς περιουσίας αὐτῶν, καὶ εὐλόγως οἱ εὐγενεῖς βλαστοὶ ἔρχονται σήμερον καὶ ζητοῦσι παρὰ τῆς Ἀντιπροσωπείας τῆς Χώρας μίαν ἐλάφρυνσιν τῶν δαπανῶν αὐτῶν, ἵνα συνεχίσωσι τὰς σπουδάς των, αἱ ὁποῖαι δὲν θὰ ἐξυπηρετήσωσι μόνον τὰς ἐπαγγελματικὰς αὐτῶν βλέψεις, ἀλλὰ θὰ ἐξυπηρετήσωσι γενικώτερον τὸ ἐθνικὸν αὐτῶν φρόνημα πρὸς ἐμπέδωσιν καὶ διατήρησιν καὶ πολλαπλασιασμὸν τοῦ φρονήματος τοῦ λαοῦ τῆς Μακεδονίας. Δι’ αὐτό, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι εἶναι σοβαρώτατον τὸ ζήτημα τοῦτο.

§22ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, αἱ συστάσεις τῶν κ. Συναδέλφων ὑπὲρ τῶν ἀπόρων φοιτητῶν τῆς Μακεδονίας, ἔχω πεποίθησιν, ὅτι θὰ γίνωσιν ἀκουσταὶ παρὰ τοῦ Σεβαστοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Παιδείας, ὅστις γνωρίζει πολὺ καλὰ ποία εἶναι ἀκόμη ἡ ἐκπαιδευτικὴ κατάστασις ἐν ταῖς Νέαις Χώραις, καὶ ὅτι εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ ἐνισχυθῇ ἡ ἐκπαίδευσις ἐκεῖ δι’ ἀνδρῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ μεταδώσωσι τὸ φῶς ἐκ τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ προσαγάγῃ τὸ προσῆκον νομοσχέδιον, ἵνα ἀπαλλαγῶσιν οἱ νέοι οὗτοι τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν, καὶ οὕτω δυνηθῶσι νὰ ἐξακολουθήσωσι τὰς σπουδάς των εἰς τὸ Πανεπιστήμιον, ἐπ’ ἀγαθῷ τῆς Πατρίδος.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς Τούλας Νιανιάρα, συζύγου Γ. Βαγενᾶ, ὁ κ. Σκιαδαρέσης ἔχει τὸν λόγον. Ἀπών. Ἐπίσης ἀπουσιάζουν οἱ κ.κ. Βελλιαγίτης καὶ Βαλαωρίτης.

§24Ξ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν ταύτην, κ. Πρόεδρε, καὶ παρακαλῶ, ὅπως παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἁρμοδίαν στρατιωτικὴν ἐπιτροπήν.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Γ. Γεωργιάδου ὁ κ. Παπαμιχαλόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§26Κ. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ εὐαρεστηθῇ, νὰ ἀκούσῃ τὴν παράκλησιν, ἣν ὑποβάλλω μετὰ τοῦ κ. Βοζίκη, καὶ ἐλπίζω, ὅτι θὰ μορφώσῃ γνώμην, ὅτι, διὰ τῆς ἀναφορᾶς αὐτοῦ, ὁ ἀπόστρατος ἀντισυνταγματάρχης κ. Γ. Γεωργιάδης, ζητεῖ δίκαια καὶ πρέποντα. Οὗτος ὑπῆρξε συνταγματάρχης ἐν ἐνεργείᾳ τοῦ Τουρκικοῦ Στρατοῦ, ἀνελθὼν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ συνταγματάρχου δι’ ὅλης τῆς κλίμακος, μετὰ σπουδάς, ἃς διήνυσεν ἐν τῷ Στρατιωτικῷ Σχολείῳ τῆς Κωνσταντινουπόλεως. Ὁ βίος αὐτοῦ ἀποτελεῖ — ἄς μοὶ ἐπιτραπῇ ἡ λέξις, — ὁλόκληρον μυθιστόρημα πρὸς τιμὴν αὐτοῦ ὡς Ἕλληνος. Ἐπὶ τέλους, ἐγκαταλείψας τὸν Τουρκικὸν στρατόν, εἰς ὃν ἀνῆλθεν, ὡς εἶπον, εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ συνταγματάρχου ἐν ἐνεργείᾳ, ἦλθεν εἰς τὴν Ἑλλάδα πένης, πενέστατος. Ἴσως, Κύριε Ὑπουργέ, γνωρίζετε καὶ ὑμεῖς αὐτὸν ἐκ τῆς Λαρίσης, καθὼς καὶ ἄλλα μέλη τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, εἶμαι βέβαιος γνωρίζουσιν αὐτόν. Ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς, ἐλθὼν εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἐζήτησε νὰ λάβῃ τὸν βαθμὸν αὐτοῦ ἐν τῷ στρατῷ, ἀλλὰ δὲν κατώρθωσε τοῦτο, ἕνεκα διαφόρων δυσκολιῶν. Ἐπὶ τέλους διωρίσθη καθηγητὴς τῆς Τουρκικῆς γλώσσης ἐν τῇ Στρατιωτικῇ Σχολῇ. Ἀλλ’ ὁ πόλεμος τοῦ 1912 εὗρεν, ὅτι ὁ ἄξιος οὗτος ἄνθρωπος ἦτο χρήσιμος καὶ διηκόλυνε τὴν εἴσοδόν του εἰς τὸν στρατὸν μὲ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀντισυνταγματάρχου. Μετὰ δύο–τρία ὅμως ἔτη ἀπεστρατεύθη ὡς τοιοῦτος μὲ σύνταξιν ἀναξίαν λόγου δι’ ὁλόκληρον στάδιον στρατιωτικόν, τὸ ὁποῖον διήνυσε, μὲ σύνταξιν 160 δραχμῶν. Νομίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς, ἐπειδὴ βλέπω ἐν τῷ τύπῳ, ὅτι πρόκειται νὰ εἰσαγάγῃ νομοσχέδια σχετικὰ πρὸς τὰς στρατιωτικὰς συντάξεις, ἀναφερομένας εἰς τοὺς δύο πολέμους, θὰ θελήσῃ νὰ περιλάβῃ διάταξιν σχετικήν, ὥστε νὰ ἀποδώσῃ εἰς αὐτὸν τὴν πρέπουσαν σύνταξιν, καὶ νὰ ἀποδώσῃ οὕτω δικαιοσύνην. Ὁπωσδήποτε, ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ ἐλπίζω, ὅτι θὰ φθάσῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν.

§27Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ τὴν μελετήσῃ ὁ ἴδιος.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τρουλινὸς ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Νικ. Φωτάκη–Καπετανάκη.

§29Ν. ΤΡΟΥΛΛΙΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἀναφορὰ ἐπὶ τῆς ὁποίας ἐζήτησα τὸν λόγον, προέρχεται ἀπὸ ἕν λείψανον τῆς γιγαντομαχίας τοῦ 1866 τῆς Κρήτης, ὁ ὁποῖος ὁλόκληρον τὸν βίον αὐτοῦ ἀφιέρωσε διὰ τὴν Πατρίδα του, περιφρονήσας ὅλα τὰ ἀξιώματα, τὰ ὁποῖα τοῦ προσεφέρθησαν ἐν Κρήτῃ ὑπὸ τῆς Τουρκικῆς διοικήσεως, καὶ ἀφιερώσας ὁλόκληρον τὸν βίον αὐτοῦ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς Πατρίδος. Ἡ Κυβέρνησις τοῦ ἀειμνήστου Κουμουνδούρου εἶχε κατατάξει αὐτὸν εἰς τὴν τάξιν τῶν ἀγωνιστῶν καὶ παρεχώρησεν εἰς αὐτὸν βοήθημα, τὸ ὁποῖον μετετράπη εἰς σύνταξιν ὀγδοήκοντα δραχμῶν. Τοῦτο ἐλάμβανε μέχρι τοῦ 1895, ὁπότε ἡ Κρήτη ἐπανεστάτησε καὶ πάλιν, ἵνα ἀποσείσῃ ὁριστικῶς πλέον τὸν ζυγόν, καὶ ὅτε, κατελθὼν οὗτος, ὅπως λάβῃ μέρος εἰς τὸν ἀγῶνα, ἐστερήθη τοῦ βοηθήματος, ἐνῷ πάντες οἱ ἄλλοι Κρῆτες, οἱ ὁποῖοι ἔμειναν ἐδῶ καὶ δὲν ἐπολέμησαν, ἐλάμβανον τὴν σύνταξιν αὐτήν. Ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς σήμερον στερεῖται τῶν πάντων, ἀκόμη καὶ αὐτῆς τῆς δεκάρας. Εἶναι ἐκ τῶν πρώην τροφίμων τοῦ Πανεπιστημίου μας, ἐκ τῶν σωβινιστῶν δὲ πατριωτῶν· περιεφρόνησε τὰ πάντα, πλὴν τῆς Πατρίδος, καὶ οὕτω στερούμενος τοῦ ἄρτου, ζητεῖ διὰ τῆς ἀναφορᾶς του νὰ τοῦ ἐπαναφέρουν τὸ βοήθημα τῶν ὀγδοήκοντα δραχμῶν. Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ τοῦ ἐπαναφέρῃ τὸ βοήθημα αὐτό, ἢ ἂν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ ἐπαναφέρῃ ἄνευ νόμου, ὅπως εἰσηγηθῇ σχετικὸν σχέδιον νόμου, ὅπως παρασχεθῇ εἰς αὐτὸν ἡ σύνταξις ἥν ἐλάμβανεν. Ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Κυβέρνησις, διὰ τῆς ἀποφάσεως αὐτῆς περὶ ἐπαναφορᾶς τοῦ βοηθήματος, θέλει δείξει, ὅτι τιμᾷ ὄχι τοὺς ἀγῶνας τῶν Κρητῶν ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας τῆς Κρήτης, ἀλλὰ τοὺς Ἑλληνικοὺς ἀγῶνας ὑπὲρ τῆς ἀνεξαρτησίας τῆς φυλῆς.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γιολδάσης ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§31Κ. ΓΙΟΛΔΑΣΗΣ. Πρόκειται περὶ ἑνὸς ἐκ τῶν ἀγωνιστῶν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εἰς ἐπανειλημμένους ἀγῶνας τῆς Κρήτης, ὄχι μόνον μετέσχον, ἀλλὰ καὶ ἔδειξαν ἀπαράμιλλον ἡρωϊσμόν, καταστάντες ὑπόδειγμα, τόσον εἰς τοὺς ἑτέρους ἀγωνιστάς, ὅσον καὶ εἰς τοὺς μεταγενεστέρους. Πρόκειται, ἀξιότιμοι συνάδελφοι, περὶ ἑνὸς ἐκ τῶν ἀγωνιστῶν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι, διὰ τῶν ἐπανειλημμένων ἀγώνων αὐτῶν, ἐφρονιμάτισαν τὸν Ἑλληνισμὸν καὶ ὑπῆρξαν οἱ προάγγελοι τῶν δύο νικηφόρων μας πολέμων. Τολμῶ νὰ εἴπω, ὅτι εἶναι αἶσχος τοιούτους ἀγωνιστάς, ὑποβληθέντας εἰς τοιαύτας θυσίας, νὰ ἀφίνωμεν εἰς τὰς ὁδούς, στερουμένους τοῦ ἐπιουσίου ἄρτου. Ὑποθέτω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὴν ἐπιτακτικὴν ὑποχρέωσιν νὰ μεριμνήσῃ διὰ τὸν ἄνθρωπον αὐτόν. Εἶναι λείψανον τῶν μεγάλων ἀγώνων, οἱ ὁποῖοι ἐδόξασαν τὴν Ἑλλάδα, εἶναι λείψανον, τὸ ὁποῖον δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἀφίνωμεν ἐγκαταλελειμμένον ἀνὰ τὰς ρύμας καὶ τὰς ἀγυιάς. Παρακαλῶ θερμότατα τὴν Κυβέρνησιν, νὰ λάβῃ ὑπὸ σπουδαίαν ἔποψιν τὴν σύστασιν τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου ἐκ Κρήτης καὶ κομίσῃ τάχιστα νομοσχέδιον, ἵνα δοθῇ ἀμοιβὴ εἰς τὸν ἀγωνιστὴν αὐτὸν καὶ ἵνα ἐκ τῆς ἀμοιβῆς αὐτῆς παραδειγματισθῶσι καὶ οἱ νεώτεροι, ὅτι ἡ Πατρὶς δὲν ἐγκαταλείπει ἀστόργως τὰ τέκνα της ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐπολέμησαν καὶ ἠγωνίσθησαν διὰ τὴν Πατρίδα.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς ἀδελφότητος τῶν Κουρέων, Μυροπωλῶν καὶ Κομμωτῶν Ἀθηνῶν ὁ κ. Τσουκαλᾶς.

§33Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Τὸ σωματεῖον τῶν Κουρέων καὶ Μυροπωλῶν ὑποβάλλει ἀναφορὰν καὶ ζητεῖ, ὅπως αὐξηθῇ ὁ δασμὸς τῶν ξυριστικῶν μηχανῶν, τῶν ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς εἰσαγομένων. Νομίζω, ὅτι εἶναι εὔλογος ἡ ἀξίωσις αὐτῶν, διότι καὶ τὰ ἔσοδα τοῦ Κράτους θὰ αὐξηθῶσι καὶ ὁπωσδήποτε θὰ ὠφεληθῇ μία τάξις ἀνθρώπων, ἡ ὁποία προσέφερεν ὑπηρεσίας. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν ταύτην καὶ παρακαλῶ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς Χαρικλείας Δ. Χοϊδᾶ ὁ κ. Ἀναστασόπουλος.

§35Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ νὰ διαβιβασθῇ εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον μὲ τὰς συστάσεις μου.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν ἐν Ἑρμουπόλει Προέδρων τῶν ἐπαγγελματικῶν σωματείων, συνδέσμων καὶ συντεχνειῶν, ὁ κ. Βιτάλης.

§37ΑΝΤ. ΒΙΤΑΛΗΣ. Αἱ συντεχνεῖαι Ἑρμουπόλεως, κ. Πρόεδρε, διαμαρτύρονται, διότι ἡ Σῦρος στερεῖται ἀλεύρων καὶ σίτου καὶ τοῦτο προέρχεται, διότι δὲν ἀπεστάλη ἐκεῖ σῖτος. Ὁ σῖτος εἶναι ἀναγκαιότατος καὶ παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ μεριμνήσῃ ὥστε νὰ ἀποσταλῇ ἓν μέρος τοὐλάχιστον διὰ τὰς ἐπειγούσας ἀνάγκας. Εἰδικῶς ὅμως διὰ τὴν Σῦρον πρέπει ἐγκαίρως νὰ λαμβάνεται πρόνοια ἀποστολῆς σίτου, διότι ἐκεῖ ὑπάρχουν πολλοὶ ἐργάται καὶ οὕτω δημιουργεῖται ἐκεῖ ζήτημα ἐργατικὸν ἐξ αἰτίας τοῦ ἄρτου. Σᾶς παρακαλῶ νὰ διαβιβάσητε τὴν ἀναφορὰν εἰς τὸ σχετικὸν Ὑπουργεῖον, ἔχω δὲ τὴν πεποίθησιν, ὅτι θὰ ληφθῇ ἄμεσος πρόνοια.

§38Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐδόθη διαταγὴ νὰ σταλοῦν εἰς τὴν Σῦρον 1.000 τόννοι σίτου, οἱ ὁποῖοι δι’ ἕνα μῆνα θὰ ἐπαρκέσουν διὰ τὴν κατανάλωσιν τῆς Σύρου καὶ τῶν πέριξ νήσων.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν σιδηροδρομικῶν ὑπαλλήλων, ὁ κ. Ἀναστασόπουλος.

§40Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν ἀναφορὰν ταύτην θεωρῶ ἀξίαν ἰδιαιτέρας προσοχῆς καὶ ἀντιλήψεως ὑπὸ τοῦ Σώματος τῶν ἀντιπροσώπων καὶ τῆς Κυβ)σεως. Ἀπὸ 10ετίας ἡ κοινωνικὴ ὁρμὴ πρὸς πρόοδον καὶ πρὸς προστασίαν εἴτε ὁμαδικῶν, εἴτε ἀτομικῶν συμφερόντων, ἐγένετο ἀφορμὴ νὰ συσταθῶσι διάφορα σωματεῖα, πολυάριθμα καὶ ποικιλώνυμα. Εἶναι ἀληθές, ὅτι πολλὰ τῶν σωματείων τούτων ἐξετράπησαν τῆς ἀποστολῆς καὶ τοῦ προορισμοῦ των, καὶ ἀντὶ νὰ ἐξυπηρετήσωσι τὴν ἁρμονίαν μεταξὺ κεφαλαίου καὶ ἐργασίας, παρώξυναν τὰς διαφορὰς, καὶ διὰ διαφόρων ἐκτρόπων καὶ ἐκνόμων ἐνεργειῶν εἶναι ἀληθὲς, ὅτι διεσαλεύθη ἡ ἰδιωτικὴ οἰκονομία καὶ ἡ ἐθνικὴ οἰκονομία, ἀλλ’ ἐνίοτε καὶ ἡ δημοσία τάξις. Εἶμαι πεπεισμένος, ἐν τούτοις, ὅτι οἱ ὑπεύθυνοι τῶν ἐκτρόπων τούτων, δὲν εἶνε τὰ ἀγαθὰ μέλη τῶν σωματείων, ἀλλ’ οἱ παρείσακτοι ἐκμεταλλευταὶ αὐτῶν. Μεταξὺ ὅμως τῶν Σωματείων τούτων ὑπῆρξαν τινά, τὰ ὁποῖα ἐπετέλεσαν τὸν προορισμόν των ἐπ’ ἀγαθῷ ἑαυτῶν καὶ τοῦ σωματείου των, καὶ μεταξὺ τῶν σωματείων τούτων κρίνω τὸν Σύνδεσμον τῶν ὑπαλλήλων τῶν σιδηροδρόμων τῆς Ἑλλάδος. Ἐὰν εὐαρεστηθῆτε νὰ ἀναγνώσητε, κ. Πρόεδρε, τὴν ἀναφοράν, θέλετε ἀντιληφθῆ, ὡς καὶ ἡ Βουλή, τὸ νομοταγὲς πνεῦμα, τὸ ὁποῖον διαπνέει καὶ τὴν ἀναφορὰν αὐτήν, καὶ πάντας τοὺς ὑπαλλήλους. Οἱ σιδηροδρομικοὶ ὑπάλληλοι, κ. Βουλευταί, εἶναι συντελεσταὶ τῆς συγκοινωνίας, ἡ δὲ συγκοινωνία εἶναι ὁ σπουδαιότερος συντελεστὴς τῆς προόδου καὶ τοῦ πολιτισμοῦ, ἑνὸς λαοῦ καὶ οἱ σιδηροδρομικοὶ ὑπάλληλοι, ἀναφερόμενοι εἰς τὴν Βουλὴν τῶν Ἀντιπροσώπων, οὐδὲν ζητοῦσιν ἔκτροπον, οὔτε ἀπειλοῦσιν ἀπεργίας, ἀλλ’ ἀναφέρουσιν, ὅτι ὑπέβαλον ἔγγραφον πρὸς τὴν Ἐταιρείαν τῶν Σ.Π.Α.Π. περὶ προσκαίρου τινὸς ἀνακουφίσεως τοῦ προσωπικοῦ αὐτῆς, ἥτις ἐπιβάλλεται ἐκ τῆς γενικῆς, ὡς ἐκ τῶν περιστάσεων, ὑπερτιμήσεως τῶν τροφίμων, ἡ δὲ Ἑταιρεία αὕτη, ἀπαντῶσα, γνωρίζει εἰς αὐτούς, ὅτι μολονότι δεδικαιολογημένη ἡ αἴτησις αὕτη τοῦ προσωπικοῦ δὲν δύναται νὰ εἰσακουσθῇ. Καὶ ὄχι μόνον δὲν δύναται νὰ ἐκπληρώσῃ ἡ Ἑταιρεία τὰ αἰτήματα, ὄχι μόνον δὲν δύναται ἡ Ἑταιρεία νὰ προέλθῃ εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν δικαίων αἰτημάτων τῶν ὑπαλλήλων, ἀλλὰ δηλοῖ ἀπεριφράστως, ὅτι, λόγῳ τῆς αὐξήσεως τῶν δαπανῶν της ἐκ τῶν γαιανθράκων καὶ λοιπῶν ὑλικῶν, ἴσως προβῇ καὶ εἰς περικοπὴν τῶν κεκτημένων ἤδη μισθοδοσιῶν καὶ ἀπολαυῶν τοῦ προσωπικοῦ, ἵνα ἀποφύγῃ τὸν ἀπειλούμενον οἰκονομικὸν κίνδυνον τῆς Ἑταιρείας, ὅστις κίνδυνος θὰ εἶναι κίνδυνος τῆς συγκοινωνίας τοῦ Κράτους. Τοιοῦτον δὲ μέτρον πρόκειται νὰ λάβῃ ἡ Ἑταιρεία τῶν Σιδηροδρόμων Σ.Π.Α.Π., ἴσως δὲ καὶ τῶν ἄλλων Ἑλληνικῶν Σιδηροδρόμων, ἐὰν μὴ ληφθῶσι τὰ κατάλληλα μέτρα. Εἶναι δὲ ἐπισήμως γνωστόν, ὅτι τελευταίως αἱ ἐργασίαι αὐτῶν ηὐξήθησαν, τὸ δὲ προσωπικὸν πλειότερον καταπονεῖται καὶ ἔδει νὰ τύχῃ ποιᾶς τινος οἰκονομικῆς ἀνακουφίσεως. Τίνας δὲ ὑπηρεσίας προσήνεγκε καὶ προσφέρει εἰς τὴν κοινωνίαν καὶ εἰς τὸ Ἔθνος ὅτι ἡ σιδηροδρομικὴ συγκοινωνία εἶναι γνωστόν, καὶ δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ τὸ ἐξάρω. Οἱ Σιδηροδρομικοὶ ὑπάλληλοι ἀναγνωρίζουσι τὴν οἰκονομικὴν καχεξίαν καὶ ἀντὶ νὰ ἐξέλθωσιν εἰς τὰς ὁδοὺς καὶ ἀντὶ νὰ ἔλθωσιν εἰς τὴν Βουλὴν κατὰ νύκτας καὶ ἡμέρας, ἀντὶ νὰ ἀπειλήσωσιν ἀπεργίαν, εὐλαβῶς ἀναφέρονται εἰς τὸ Σῶμα τῶν Ἀντιπροσώπων, τὰ δὲ αἰτήματα αὐτῶν δὲν εἶναι δυνατὸν ἢ νὰ ἀναγνωρισθῶσιν, ἀλλὰ καὶ τὰ δίκαια τῶν Ἑταιρειῶν διὰ τῆς ἀναφορᾶς των ἀναγνωρίζουσι καὶ λέγουσιν, ὅτι αἱ Ἑταιρεῖαι, αἱ σιδηροδρομικαί, περιῆλθον εἰς οἰκονομικοὺς κινδύνους, ἕνεκα τῶν δυσχερειῶν πρὸς προμήθειαν ὑλικῶν καὶ γαιανθράκων, καὶ δὲν ζητοῦσιν ἄλλο τι, ἢ νὰ γίνεται ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον γίνεται εἰς τοιαύτας περιστάσεις. Ἰσχυρίζονται, ὅτι ἡ Πολιτεία δύναται ὁπωσδήποτε καὶ τούτους, καὶ τὴν Ἑταιρείαν νὰ ὠφελήσῃ, καὶ τὴν γενικὴν συγκοινωνίαν κατὰ τρόπον ἁπλούστατον καὶ μὴ ζημιοῦντα τὸ Κράτος καὶ τὸ Δημόσιον Ταμεῖον. Ὡς ἕν τῶν ληφθησομένων μέτρων, τῶν μᾶλλον δραστικῶν, προτείνεται ἡ προμήθεια ὑπὸ τοῦ Δημοσίου καὶ ἡ δι’ ἐπιτάκτων ἀτμοπλοίων μεταφορὰ τῆς ἀναγκαίας διὰ τὴν κίνησιν τῶν σιδηροδρόμων καυσίμου ὕλης ἐπὶ πληρωμῇ τῶν δικαίων ναύλων ὑπὸ τῶν Ἑταιρειῶν, οὕτως ὥστε ἡ τιμὴ τῶν γαιανθράκων, ἥτις ἀνῆλθε τόσον ὑψηλά, νὰ κατέλθῃ ἀναλόγως. Προσθέτουν τέλος καὶ προτείνουν καὶ ἄλλα μέτρα, ἄλλας λύσεις, τὰς ὁποίας ἀπόκειται εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀποφασίσῃ, ἂν δύναται νὰ τὰς δεχθῇ. Ἡ εὐκολία δὲ αὕτη, παρεχομένη εἰς τὴν Ἑταιρείαν, καὶ τὸν παρουσιαζόμενον οἰκονομικὸν κίνδυνον τῶν Ἑταιρειῶν τῶν Σιδηροδρόμων θὰ ἀποτρέψῃ καὶ τὴν οἰκονομικὴν θέσιν τῶν ὑπαλλήλων δύναται, ἔστω καὶ προσωρινῶς, κατά τι νὰ βελτιώσῃ διὰ τῆς ἱκανοποιήσεως τῶν αἰτημάτων αὐτῶν. Εἶμαι πεπεισμένος, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἰς τὰ δίκαια καὶ νομοταγῆ ταῦτα αἰτήματα τῶν σιδηροδρομικῶν ὑπαλλήλων θέλει δώσει προσοχήν, διότι θέλει τοιουτοτρόπως, ὄχι μόνον ἐξυπηρετήσῃ, ἀλλὰ καὶ θέλει παγιώσῃ τὴν ἁρμονίαν, τὴν ὀφειλομένην μεταξὺ τῶν ἐργοδοτίδων Ἑταιρειῶν καὶ τῶν ὑπαλλήλων. Θέλει οὕτω προσφέρει ὑπηρεσίαν εἰς τὰ δίκαια τῶν ὑπαλλήλων, θέλει προσφέρει ὑπηρεσίαν εἰς τὰ δίκαια ἐπίσης τῶν Ἑταιρειῶν, ἀλλὰ θὰ προσφέρει ὑπηρεσίαν καὶ εἰς τὴν κοινωνίαν, καὶ εἰς τὴν συγκοινωνίαν τοῦ Κράτους. Διὰ τοῦτο, παρακαλῶ, ἵνα ἡ ἀναφορὰ αὕτη διαβιβασθῇ μετὰ συστάσεως γενικωτέρας ἀπὸ τὴν Βουλὴν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τὸν ἁρμόδιον, ἵνα ἀποκαταστήσῃ πάντα τὰ δίκαια ταῦτα.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξαντληθείσης τῆς ὥρας ἐπὶ τῆς συζητήσεως τῶν ἀναφορῶν, ἀναβάλλεται καὶ ἡ ἐπὶ ταύτης καὶ ἡ ἐπὶ τῶν ἄλλων συζήτησις, διότι εἶναι καὶ ἄλλοι ἐγγεγραμμένοι.

§42Μ. ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Εἶναι καὶ ἄλλοι;

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι καὶ ἄλλοι. Ἄλλως τε ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας.

§44Μ. ΚΑΒΑΛΙΕΡΑΤΟΣ. Ἀποκλείεται οὕτως ἡ ἐλευθερία τῆς συζητήσεως.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἀποκλείεται. Θὰ ὑποβληθῇ πρότασις καὶ θὰ μελετηθῇ ὑπὸ τῆς ἁρμοδίας ἐπιτροπῆς.

§46Μ. ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Αὐτὸ ποὺ γίνεται εἶναι ἀντικανονικόν.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι. Δὲν ὑπάρχει ἀπαγορευτικὴ διάταξις τοῦ Κανονισμοῦ, ἀπαγορεύουσα τὸ τοιοῦτον καὶ ἑπομένως ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς πληροῖ τὴν ἀνάγκην. Ἀλλ’ ἡ ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ ἐπιτροπή, ἂς τὸ μελετήσῃ καὶ τὸ ζήτημα τοῦτο. Ὁ κ. Ντολιόπουλος ἔχει τὸν λόγον. Ἀπών. Διαγράφεται. Ὁ κ. Μισυρλῆς ἔχει τὸν λόγον.

§48ΑΓ. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μετὰ τὰς γενομένας ἀνακοινώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, παραιτούμεθα.

§49Γ. ΓΑΓΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ πρόκειται νὰ ὑποβληθῇ καὶ ἀνάλογον νομοσχέδιον, παραιτούμεθα, διότι θὰ λάβωμεν τὸν λόγον, ὅταν συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ἀγγελόπουλος.

§51Α. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Παραιτοῦμαι.

§52Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δίδω τὴν πληροφορίαν, ὅτι ἔδωκα ἐντολὴν εἰς τὴν Τράπεζαν νὰ παραγγείλῃ θειϊκὸν χαλκὸν εἰς Ἀμερικὴν καὶ πᾶσα οἱαδήποτε προσφορὰ νὰ διαβιβασθῇ εἰς τὴν Τράπεζαν, ἵνα ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν καὶ θὰ διακανονισθῇ, εἰ δυνατόν, τὸ ταχύτερον ἡ ἀγορά.

§53Κ. ΓΙΟΛΔΑΣΗΣ. Ἔλλειψις θειϊκοῦ χαλκοῦ ὑπάρχει καὶ εἰς τὴν Γαλλίαν.

§54ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καὶ ἐδῶ.

§55Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἀναπληροῦται ἐδῶ, διὰ τῶν λιπασμάτων.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσουκαλᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§57Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἔλαβον τὸν λόγον καὶ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς ἐπιτάξεως, καὶ ἰδίως ἐπὶ τῆς ἐπιτάξεως τῶν κτηνῶν, διότι ὅλοι οἱ γεωργικοὶ πληθυσμοὶ κατεστράφησαν ἐκ τῆς ἐπιτάξεως τῶν ζώων των, διότι ὡρίσθη τιμὴ ἐπιτάξεως περίπου τὸ ἥμισυ τῆς ἀξίας των καὶ ἐν τούτοις οὐδὲ λεπτὸν ἔλαβον, παρὰ μόνον τοὺς δίδωσι τεμάχια μικρὰ χάρτινα, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουσιν οὐδεμίαν ἀξίαν. Οἴκοθεν δὲ ἐννοεῖται, ὅτι οἱ ἄνθρωποι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὕρωσι χρήματα διὰ νὰ ἀντικαταστήσωσι ταῦτα. Φαντασθῆτε, οἰκογενείας ὁλοκλήρων τῶν ὁποίων οἱ ἄρρενες εἶνε ἐπίστρατοι, οἰκογενείας ἐγκαταλελειμμένας, αἱ ὁποῖαι δὲν λαμβάνουσι τὴν περίθαλψιν, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶπεν «οὐκ ἂν λάβοις παρὰ τοῦ μὴ ἔχοντος», αἱ ὁποῖαι δὲν ἔχουσι περιουσίαν καὶ οὐδὲν λαμβάνουσιν. Ὀφείλω νὰ διαμαρτυρηθῶ, διότι ἡ πρᾶξις αὕτη εἶναι ἀντισυνταγματική. Τὸ Σύνταγμα ρητῶς ὁρίζει, ὅτι «οἱ Ἕλληνες εἶναι ἴσοι ἀπέναντι τοῦ νόμου, καὶ συνεισφέρουσιν ἀδιακρίτως εἰς τὰ δημόσια βάρη, ἀναλόγως τῶν δυνάμεών των». Ἐρωτῶ: πάντες οἱ Ἕλληνες συνεισφέρουσιν ὅλην τὴν περιουσίαν αὑτῶν; Διατὶ ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ λαμβάνωμεν ἕνα χωρικὸν καὶ νὰ ἐπιτάσσωμεν ὅλην τὴν περιουσίαν του, νὰ κατάσχωμεν ὅλην τὴν περιουσίαν του, τὴν στιγμήν, καθ’ ἣν ὅλοι οἱ ἑκατομμυριοῦχοι οὐδὲ ὀβολὸν εἰσφέρουσιν; Ἤθελον νὰ ἀκούσω τὴν γνώμην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐν τίνι δικαιώματι οἱ χωρικοὶ εἶναι δυνατὸν νὰ συνεισφέρωσιν ὁλόκληρον αὑτῶν τὴν περιουσίαν, ἐνῷ οἱ ἑκατομμυριοῦχοι καὶ οἱ πλούσιοι δὲν δίδουσι τίποτε.

§58Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔπρεπε νὰ ἐπιταχθῶσιν.

§59Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Βεβαίως, νὰ ἐπιταχθῶσιν...

§60ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὰ ταμεῖα των.

§61Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Βεβαίως. Ποῖον εἶναι τὸ δίκαιον; Εἷς χωρικὸς ἔχει ἕν ζῷον ἀξίας 1000 δρχ. Δύναται τὸ Κράτος νὰ τοῦ εἴπῃ: Θὰ εἰσπράξῃς τὸ ἕν δέκατον; Ὅλοι οἱ πολῖται πρέπει νὰ συνεισφέρουν καὶ ὄχι οἱ χωρικοί, διότι εἶνε παράβασις ρητὴ τοῦ Συντάγματος, ὅπερ λέγει, ὅτι «οἱ Ἕλληνες εἶναι ἴσοι ἐνώπιον τοῦ νόμου καὶ συνεισφέρουσιν ἀδιακρίτως εἰς τὰ δημόσια βάρη, ἀναλόγως τῶν δυνάμεών των». Καὶ ὁ νόμος ἐπιβάλλει τὴν πληρωμὴν καὶ τὸ Σύνταγμα ἐπιβάλλει τὴν ἄμεσον πληρωμήν, λέγει δὲ τὸ Σύνταγμα ρητῶς: «οὐδεὶς στερεῖται τῆς ἰδιοκτησίας αὐτοῦ, εἰ μὴ διὰ δημοσίαν ὠφέλειαν προσηκόντως ἀποδεδειγμένην, ὅτε καὶ ὅπως ὁ νόμος διατάσσει, πάντοτε δὲ διὰ προηγουμένης ἀποζημιώσεως». Ἔχομεν δύο παραβάσεις τοῦ Συντάγματος, ἔχομεν καὶ παράβασιν τοῦ περὶ στρατιωτικῆς εἰσφορᾶς νόμου, διότι τὸ ἄρθ. 59 ὁρίζει, ὅτι οἱ δήμαρχοι ὀφείλουσι νὰ δηλώσωσι τὰ ἐπιταχθέντα διὰ νὰ δοθῇ ἡ προσήκουσα ἀποζημίωσις. Τὶ ἐγένοντο αὐτὰ τὰ πράγματα; Καὶ πάρα κάτω ἄλλο ἄρθρον ὁρίζει προθεσμίαν, ἐντὸς τῆς ὁποίας ὀφείλει νὰ ἐκδοθῇ τὸ χρηματικὸν ἔνταλμα. Ἐν ἄρθρῳ 25 ὁρίζει, ὅτι ἐντὸς πέντε ἡμερῶν τὸ ἐλεγκτήριον ἐκδίδει τὸ ἀναγκαῖον χρηματικὸν ἔνταλμα ἐπ’ ὀνόματι τῶν δικαιουμένων.

§62ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἶναι δύσκολον.

§63Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Δὲν ἐκδίδεται.

§64ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἡ ἀπόδειξις;

§65Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Πρόκειται περὶ ἐντάλματος. Εἰς αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους γίνεται καταφόρως ἀδίκημα παραβάσεως τοῦ Συντάγματος καὶ τῶν νόμων. Δὲν δυνάμεθα, ἐπαναλαμβάνω, νὰ δικαιολογηθῶμεν μὲ τὴν δικαιολογίαν τοῦ «οὐκ ἂν λάβοις παρὰ τοῦ μὴ ἔχοντος», διότι αὐτὸ ἤρχισεν ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς ἐπιστρατεύσεως.

§66ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Νὰ ταχθῇ προθεσμία.

§67Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Δὲν γνωρίζω. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ συμμορφωθῇ πρὸς τὰς διατάξεις τοῦ Συντάγματος καὶ τῶν νόμων, καὶ δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ λαμβάνῃ τῶν πτωχῶν τὴν περιουσίαν, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ ἑκατομμυριοῦχοι δὲν δίδουσιν οὔτε ἕν λεπτόν. (ζωηρὰ χειροκροτήματα).

§68ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Κύριε Πρόεδρε, τὴν ἐπίταξιν δὲν ἐνήργησεν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Τὴν ἐπίταξιν ἐνήργησεν ἡ ἀρχὴ ἡ διοικητική, τὸ ἔνταλμα θὰ ἐκδοθῇ ὑπὸ τῆς ἀρχῆς αὐτῆς, ἥτις προέβη εἰς τὴν ἐπίταξιν, καὶ θὰ ἔλθῃ εἰς τὸ Ταμεῖον, ὅπως πληρωθῇ διὰ χρήματος, τὸ ὁποῖον ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν πρέπει νὰ φροντίσῃ νὰ θέση εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ Ταμείου, ὅπως ὁ ταμίας εὑρεθῇ εἰς θέσιν νὰ πληρώσῃ. Τὸ ἁμάρτημα τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν εἶναι, ὅτι δὲν κατώρθωσε νὰ ἔχῃ μέχρι τῆς ὥρας αὐτῆς τοσοῦτον χρῆμα συσσωρευμένον εἰς τὸ ταμεῖον· δὲν εὗρεν ὅμως συνεσωρευμένον καὶ δὲν κατώρθωσε νὰ προμηθευθῇ. Ἐκ τούτου τοῦ λόγου δὲν εἶναι εἰς θέσιν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ πληρώσῃ. Ἄν ἐξεδίδοντο, ὑποθέτω, ἐντάλματα ἀπὸ τὴν ἀρχὴν τὴν ἁρμοδίαν, τοῦτο θὰ ἔφερε κάποιαν τάξιν, θὰ ἐξεδίδοντο ἀπὸ τὴν ἀρχὴν τὰ ἐντάλματα καὶ τοῦτο θὰ ἔφερε τακτοποίησιν, ἀλλὰ τὸ ὄφελος θὰ ἦτο μικρόν, διότι καὶ ἂν ἐξεδίδοντο τὰ ἐντάλματα καὶ ἤρχοντο εἰς τὸ ταμεῖον, τοῦτο δυστυχῶς δὲν θὰ ἦτο ταύτην τὴν ὥραν εἰς θέσιν νὰ ἐξοφλήσῃ αὐτά. Ἡ Τράπεζα οὐδὲ λεπτὸν χορηγεῖ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, διότι ἴσως δὲν ἔχει, καὶ δὲν ἔχει, ὡς φαίνεται, ἀρκετὰς δυνάμεις, ὥστε νὰ προσθέσῃ καὶ νέας ἐπικουρίας εἰς τὰς ἤδη δοθείσας. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια. Ἐὰν κατορθώσητε νὰ εὕρητε τρόπον νὰ μεταβάλητε τὸν κοινὸν χάρτην καὶ ἑπομένως καὶ τὰ ἐντάλματα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν εἰς χρυσόν, παρακαλῶ νὰ ὑποδείξητε αὐτὸν καὶ θέλω φροντίσῃ περὶ τούτου.

§69Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἐνεγράφην ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει τῶν ἐπερωτήσεων διὰ νὰ ὑποδείξω, ὅτι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον λέγετε, δὲν εἶναι ἀκριβές...

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ.

§71Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Τί εἶπον; Δὲν εἶναι ἀκριβὲς εἶπον. Εἴπατέ μου, σᾶς παρακαλῶ, διατὶ εἰς στιγμὴν καθ’ ἣν τὸ ταμεῖον ἐπαρκεῖ δι’ ἄλλα, δὲν ἐπαρκεῖ δι’ αὐτούς, καὶ καθυστεροῦνται ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς ἐπιστρατεύσεως αἱ ἀποζημιώσεις ἐξ ἐπιτάξεων καὶ τὰ βοηθήματα; Οὔτε πρέπει νὰ λέγηται ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τὸ «οὐκ ἂν λάβοις παρὰ τοῦ μὴ ἔχοντος».

§72ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ἐπιστρατεύσεως ἡ παροῦσα Κυβέρνησις δὲν ἦτο εἰς τὰ πράγματα καὶ ἡ ἐπίταξις, ἔχουσα τὴν ἀφετηρίαν ἀπὸ τῆς ἡμέρας ἐκείνης διήρκεσεν ἕως σήμερον. Ἐὰν δὲν ἐπληρώνοντο οἱ δικαιούμενοι, τοῦτο δὲν ἐγένετο ἐκ πταίσματος τῆς Κυβερνήσεως· ἐξακολουθεῖ ἡ στενοχωρία καὶ τὸ Κράτος δὲν δύναται, ἐκπροσωπούμενον ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, νὰ πληρώσῃ οὐδὲ τὴν περίθαλψιν. Εἶπον προχθὲς εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι κατὰ διμηνίαν ἔχομεν ἀνάγκην ἑβδομήκοντα ἑκατομμυρίων διὰ τὰς δαπάνας αὐτὰς τὰς ἐκτάκτους. Καὶ εἶπον προχθές, ὅτι προαγγέλλεται ἔλλειμμα 306.000.000. Ἑπομένως παρακαλῶ νὰ μοὶ εἴπητε κατὰ τίνα τρόπον, οἱασδήποτε καταλαμβάνων τὴν θέσιν ταύτην, τὴν ὁποίαν εἶμαι ἕτοιμος νὰ παραδώσω εἰς αὐτόν, θὰ δυνηθῇ νὰ ἀντιμετωπίσῃ...

§73Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Δι’ αὐστηροτάτων οἰκονομιῶν.

§74ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Τὰς αὐστηροτάτας οἰκονομίας, ἐὰν ἠθέλατε, θὰ τὰς ἐβλέπατε, ἐρχομένας πρὸς ὑμᾶς. Θὰ ἔλθωσιν αἱ οἰκονομίαι καὶ ὑμεῖς θὰ τὰς ἀποφασίσητε, καὶ ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι θὰ ἔχετε τὸ θάρρος νὰ τὰς ἐκτελέσητε, ὡς ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι θὰ ἔχετε τὸ θάρρος, ὅταν θὰ ἔλθῃ ἡ σωρεία τῶν φορολογικῶν ἀποφάσεων, τὰς ὁποίας ἡ Κυβέρνησις θὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν κρίσιν ὑμῶν, νὰ τὰς ψηφίσητε...

§75Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Παρακαλῶ μίαν λέξιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργόν.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τριτολογεῖτε, κ. Τσουκαλᾶ.

§77Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Δὲν ἔχει σημασίαν, ἐφόσον ὁ κ. Ὑπουργὸς στέργει. Ἐπεθύμουν νὰ σᾶς ἐρωτήσω, κ. Ὑπουργέ: προέβητε εἰς δαπάνας κατὰ παράβασιν τῶν νόμων καὶ τοῦ Συντάγματος, διὰ Β. Διαταγμάτων, καὶ δὲν ἔχετε τὸ θάρρος νὰ φέρητε τὰ Διατάγματα ταῦτα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς;

§78ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ποῖα εἶναι;

§79Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ποῖα εἶναι; Τὸ περὶ ἐπιδόματος τῶν ἀξιωματικῶν.

§80Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Θὰ ἔλθῃ.

§81Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Παρῆλθεν εἷς μὴν ἀπὸ τῆς συγκλήσεως τῆς Βουλῆς καὶ δαπανᾶτε 2.000.000 κατὰ μῆνα, κατὰ παράβασιν τῶν νόμων καὶ τοῦ Συντάγματος, καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν λέγει, ὅτι δὲν ἔχομεν χρήματα. Πῶς ἔχετε δι’ αὐτὰς τὰς δαπάνας; Ἀλλ’ ὑπάρχει ἰσότης ἐν τῇ διανομῇ τῶν εἰσφορῶν πρὸς τὸ Κράτος; Ποῖος κεφαλαιοῦχος ἐπλήρωσεν ἐκ τῆς περιουσίας αὐτοῦ; Ὑπεβάλατε τὸ κεφάλαιον εἰς καμμίαν φορολογίαν;

§82ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Περιμένετε.

§83Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἀπὸ μηνῶν διαφημίζετε, ὅτι θὰ ἐπιβάλετε φορολογίαν ἐπὶ τῶν ἐφοπλιστῶν. Ποῦ εἶνε τὸ νομοσχέδιον, κ. Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν; Ἀναμένετε νὰ λήξουν αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς, διὰ νὰ μὴ τὸ φέρητε. Ἰδού, λοιπόν, ὅτι ἀνίσως διοικεῖτε, ἀνίσως ἐπιβάλλετε τὰ βάρη καὶ αὐτὸ ἀκριβῶς θέλω ἐγὼ νὰ τονίσω.

§84ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Τὸ νομοσχέδιον περὶ φορολογίας τῶν ἐφοπλιστῶν καὶ ἄλλων κεφαλαιούχων, εἶναι ἕτοιμον.

§85Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Πότε θὰ τὸ φέρετε;

§86ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Παρακαλῶ νὰ ἔχητε ὑπομονήν. Θὰ ἔλθῃ.

§87Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ὠφείλατε νὰ τὸ ἔχητε ἤδη φέρει, κ. Ὑπουργέ.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπουρνιᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§89Γ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν τῶν Νέων Χωρῶν, ἡ Κυβέρνησις, ἡ τότε διαχειριζομένη τὰ κοινά, ἐζήτησε τὴν ἐπιστράτευσιν αὐτῶν ἐκ τῶν ἐνόντων ἐγένετο ἀπογραφὴ τῶν κατοίκων, ἀλλ’ ἡ σύνταξις τῶν στρατιωτικῶν καταλόγων, εἶναι πλημμελεστάτη. Διὰ τοῦτο, ἕνεκα τῆς ἐγέρσεως πολλῶν παραπόνων πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, καὶ ἰδίᾳ πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσισεν, ἵνα ἐν τῷ νόμῳ περὶ στρατολογίας περιλάβῃ προσωρινὴν διάταξιν καὶ ἐν τῷ ἄρθρῳ 165 τοῦ νόμου περὶ στρατολογίας ἐναγράφεται, ὅτι ὁ ἔλεγχος τῆς ἡλικίας τῶν στρατευσίμων τῶν Νέων Χωρῶν, τῶν ὑπηρετησάντων, τῶν ὑπηρετούντων καὶ τῶν μελλόντων νὰ ὑπηρετήσωσι, θὰ γίνεται ὑπὸ οἰκείας ἐπιτροπῆς, Μεραρχιακῆς. Ἡ περιφέρεια, ἐν τῇ ὁποίᾳ ἀνήκει τὸ Σύνταγμα τῆς Χίου, εἶναι ἡ τῆς 15ης Μεραρχίας. Οἱ στρατεύσιμοι, οἱ ὑπηρετοῦντες εἰς τὸ 42ον Σύνταγμα καὶ ἀνήκοντες εἰς τὴν 15ην Μεραρχίαν, δὲν ἀποστέλλονται εἰς τὴν Μεραρχιακὴν ἐπιτροπὴν τῆς 15ης Μεραρχίας, ἀλλ’ ἀποστέλλονται εἰς τὴν 10ην Μεραρχίαν, εἰς τὴν Βέρροιαν, τουτέστιν, παρὰ τὸν νόμον, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως διατάξῃ, ἵνα οἱ στρατεύσιμοι, οἱ ὑπαγόμενοι εἰς τὴν 15ην Μεραρχίαν, ἐξελέγχωνται ὡς πρὸς τὴν ἡλικίαν αὐτῶν ὑπὸ τῆς οἰκείας ἐπιτροπῆς τῆς 15ης Μεραρχίας.

§90Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐπιτρέπεται νὰ μάθω, ὁ κ. Βουλευτὴς ποίαν ἐπαρχίαν ἀντιπροσωπεύει;

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὴν Χίον.

§92Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω εἰς ἀπάντησιν τοῦ παραπόνου τοῦ κ. Βουλευτοῦ, ὅτι οἱ κάτοικοι Χίου καὶ Λέσβου ὑπάγονται στρατολογικῶς εἰς τὴν 15ην Μεραρχίαν καὶ οὐχὶ εἰς τὴν 10ην. Ἑπομένως ὀρθῶς ἐνεργεῖ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν. Ἄν δὲ ἐνίοτε παραπέμπει τούτους εἰς τὴν 10ην Μεραρχίαν, ἐνεργεῖ ἐξ ἐπιεικείας, διὰ τὸ σύντομον.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπουρνιᾶς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν.

§94Γ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὡς πρὸς τὴν πρώτην ἐρώτησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, δὲν ἔχω νὰ προσθέσω τίποτε, ἐφ’ ὅσον ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισε χθὲς νὰ παραπέμψῃ τὸ ζήτημα τῆς φορολογίας τῶν Νέων Χωρῶν εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπήν. Ἔχω ὅμως νὰ ὑποδείξω καὶ νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὴν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Χίου ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς ἰχθυαλιείας. Κύριοι Βουλευταί, ἐκ τῆς νήσου Χίου εἰσπράττει τὸ Δημόσιον 20 χιλ. δραχ. ἐκ τοῦ φόρου τῶν ἰχθύων, καὶ ὅμως οἱ ἐργολάβοι, οἱ ὁποῖοι ἀνέλαβον νὰ εἰσπράττωσι τὸν φόρον τοῦτον, εἰσπράττουσι σήμερον 200.000 δραχμὰς εἰς βάρος τοῦ λαοῦ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως, λαμβάνων ὑπ’ ὄψει του τὴν ἀναφορὰν τοῦ Νομάρχου Χίου, ἀποφασίσῃ καὶ καταργήσῃ τὸ συμβόλαιον πρὸς τοὺς ἐργολάβους καὶ ἀναλάβῃ αὐτὸ τὸ Δημόσιον τὴν εἴσπραξιν τοῦ φόρου.

§95ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ αἴτημα εἶναι ἄξιον πάσης προσοχῆς καὶ θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Βουλευτὴν Χίου νὰ λάβῃ τὸν κόπον μίαν τῶν προσεχῶν ἡμερῶν, νὰ διέλθῃ ἐκ τοῦ Ὑπουργείου, ὅπως συνομιλήσωμεν ἐπ’ αὐτοῦ καὶ συμπληρώσω τὰς γνώσεις ἅς ἔχω ἐπὶ τοῦ θέματος καὶ δυνηθῶ τὸ ταχύτερον νὰ σκεφθῶ περὶ ἐξευρέσεως λύσεως τοῦ ζητήματος.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δερλερὲς ἔχει τὸν λόγον.

§97Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Πόσα λεπτά, κ. Πρόεδρε;

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πέντε λεπτὰ μόνον. Περιορισθῆτε εἰς μίαν μόνον ἐρώτησιν.

§99Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Αἱ ἐρωτήσεις, τὰς ὁποίας ἀπηύθυνα πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐσκόπουν τὴν ἐξακρίβωσιν τοῦ τρόπου, κατὰ τὸν ὁποῖον ἐγένετο ἡ διαχείρισις τῶν διατεθέντων ὑπὸ τοῦ Κράτους χρηματικῶν ποσῶν πρὸς περίθαλψιν τῶν θυμάτων τοῦ πολέμου. Τὸ Γραφεῖον δὲ τῆς Ἐπιτροπῆς Περιθάλψεως, λαβὸν γνῶσιν, ἐκ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως τῆς Βουλῆς, τῆς ἐπερωτήσεώς μου, ὑπέβαλε μακροσκελὲς ὑπόμνημα, ἢ μᾶλλον σημείωμα καὶ στελέχη βιβλίου διπλοτύπων ἀποδείξεων πρὸς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐκ τῆς μελέτης τοῦ ὁποίου, καὶ μάλιστα ἐκ τοῦ ἐλέγχου τῶν στελεχῶν τῶν βιβλίων τῶν διπλοτύπων ἀποδείξεων, ἡ ἐγερθεῖσα ἐν ἐμοὶ ὑπόνοια, ἡ στηριχθεῖσα ἐπὶ τῶν πληροφοριῶν, αἱ ὁποῖαι ἡ μία ἐντονωτέρα τῆς ἄλλης μοὶ ἐδίδοντο ἔξωθεν, ὅτι ἐλάμβανον χώραν ποικίλαι καταχρήσεις κατὰ τὴν διαχείρισιν τῶν χρημάτων τούτων, ἡ ὑπόνοια, λέγω, αὕτη μετεμορφώθη εἰς πεποίθησιν, ὅτι οὐδεμία κατάχρησις ἔλαβε χώραν. Ἴσως ὑπῆρξαν ἀνωμαλίαι τινὲς κατὰ τὴν ἐγγραφὴν τῶν περιθαλψιούχων. Ἴσως ἀταξίαι τινὲς κατὰ τὴν διανομὴν τῶν βοηθημάτων, αἱ ὁποῖαι μᾶλλον πρέπει ν’ ἀποδοθῶσιν, ἢ εἰς τὴν ὑποβολὴν ἀθρόων αἰτήσεων πρὸς παροχὴν περιθάλψεως, ἢ εἰς τὴν ἀνεπάρκειαν τοῦ προσωπικοῦ τῶν γραφείων. Ὁπωσδήποτε κατάχρησις δὲν προκύπτει καμμία καὶ διὰ τοῦτο θεωρῶ περιττὸν ν’ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου. Θὰ παρακαλέσω ἤδη τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ μοὶ δώσῃ μίαν ἀπάντησιν ἐπὶ τοῦ πρώτου ἐρωτήματός μου, τουτέστιν, ἂν διατελεῖ ἐν γνώσει, ὅτι ἔλαβον χώραν καταχρήσεις τινὲς εἰς τὴν Φρουρὰν τῆς Ἀνατολ. Μακεδονίας, καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, τί ἐνήργησεν ἐπ’ αὐτῶν. Ἐπίσης θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ μοὶ δώσῃ καὶ ἄλλην ἀπάντησιν ἐπὶ τοῦ ἐρωτήματός μου, ὅσον ἀφορᾷ τὸ σημεῖον, εἰς ὃ εὑρίσκονται αἱ ἀνακρίσεις, αἱ ἐνεργούμεναι κατὰ τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ἐπιμελητείας.

§100Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Διὰ νὰ εἶμαι ἐν ἀκριβολογίᾳ, θὰ δηλώσω εἰς τὴν Βουλὴν, ἔτι αἱ ἐνεργούμεναι ἤδη ἀνακρίσεις γίνονται, τῇ αἰτήσει αὐτοῦ τούτου τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ἐπιμελητείας. Ὡς πρὸς τὸ σημεῖον εἰς ὅ εὑρίσκονται αἱ ἀνακρίσεις αὗται, αἱ σχέσιν ἔχουσαι πρὸς ἄλλοτε καταγγελθείσας καταχρήσεις διὰ προμηθείας, ὀφείλω νὰ δηλώσω, ὅτι, ὡς πρὸς τὸ πρῶτον σημεῖον, τουτέστι διὰ τὴν προμήθειαν 100.000 ἀρβυλῶν τὴν ἐξ Ἀμερικῆς γενομένην, ἡ ἀνάκρισις ἐπερατώθη, τὸ δὲ ἀποτέλεσμα ὑπεβλήθη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ὑπὸ τοῦ ἐνεργήσαντος τὰς ἀνακρίσεις ταύτας, ὑποστρατήγου κ. Παπαδήμα. Τὸ πόρισμα τῶν ἀνακρίσεων, ὑποθέτω, ὅτι τὴν στιγμὴν αὐτὴν εὑρίσκεται εἰς χεῖρας τοῦ κ. Βουλευτοῦ Ἀττικοβοιωτίας.

§101Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Μάλιστα.

§102Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὡς πρὸς τὰ ἕτερα σημεῖα, τὴν στιγμὴν ταύτην δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ παράσχω πληροφορίας σχετικὰς εἰς τὸν κ. Βουλευτήν, διότι ὁ ἐνεργῶν τὴν προανάκρισιν, καίτοι διετάχθη νὰ τὴν ἐπισπεύσῃ, ἀκόμη δὲν ὑπέβαλε τὸ πόρισμα.

§103Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Ἤκουσα, κ. Βουλευταί, τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, βεβαιοῦντος τὴν Βουλήν, ὅτι αἱ ἐνεργούμεναι ἀνακρίσεις κατὰ τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ἐπιμελητείας ἐνεργοῦνται τῇ αἰτήσει αὐτοῦ τούτου. Τοῦτο νὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ τὸν διαβεβαιώσω, ὅτι δὲν εἶναι ἀκριβές...

§104Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Χαίρω πολύ.

§105Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Αἰσθάνομαι, Κύριοι, τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ὑπομνήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι ἡ ὑπόθεσις τῶν καταχρήσεων τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ἐπιμελητείας εἶχεν ἐξεγείρει, πρὸ ἑνὸς ἀκριβῶς ἔτους, τὴν φωνὴν τοῦ τύπου τῆς Πρωτευούσης, εἰς τὴν φωνὴν δὲ ταύτην εἶχεν ἑνωθῆ καὶ ἡ διαμαρτυρία, ἢ ἡ κραυγὴ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, καὶ ἡ δυσφορία, ἵνα μὴ εἴπω ἡ εὔγλωττος σιγὴ συμμετοχῆς εἰς τὴν κραυγὴν τοῦ λαοῦ, τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατεύματος. Ἀσυγκίνητος, δι’ ἐμέ, πρὸ τῆς ὑποθέσεως ταύτης ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, κ. Βενιζέλος, ὁ ὁποῖος ἔκρινεν ἀναξίαν τοῦ ἰδιαιτέρου αὐτοῦ ἐνδιαφέροντος τὴν ὑπόθεσιν ταύτην, καίτοι εἶχε λάβει μορφὴν σκανδάλου, περιωρίσθη εἰς τὴν ἔκδοσιν ἑνὸς ψευδολόγου ἀνακοινωθέντος, τοῦ ὁποίου σκοπὸς ἦτο ἡ παραπλάνησις τῆς δημοσίας γνώμης. Ἔκτοτε, Κύριοι, παρῆλθεν ἐν σιγῇ ἱκανὸς χρόνος μέχρις οὗ τὴν διεύθυνσιν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν ἀνέλαβεν ἀνώτατος ἀξιωματικὸς τοῦ Στρατεύματος, ὁ ὁποῖος, ἔχων πλήρη τὴν ἐπίγνωσιν τῶν ὑποχρεώσεων αὐτοῦ πρὸς τὸ Στράτευμα, ἐκάλεσε τὸν Ἀρχηγὸν τῆς Ἐπιμελητείας παρ’ αὐτῷ καὶ προέβη εἰς μέτρα, τὰ ὁποῖα δὲν μοὶ ἐπιτρέπεται νὰ καταστήσω γνωστὰ εἰς τὴν Βουλήν, διότι ἀφορῶσι ζήτημα προσωπικὸν μεταξὺ αὐτοῦ καὶ τοῦ κατηγορουμένου Ἀρχηγοῦ τῆς Ἐπιμελητείας, τὴν δὲ ὑπόθεσιν ταύτην παρέπεμψεν εἰς τὴν ἀνάκρισιν. Ἀληθὲς ἄρα δὲν εἶναι, ὅτι κατ’ αἴτησιν τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ἐπιμελητείας διετάχθησαν ἀνακρίσεις, ἀλλ’ ὅτι ἐκλήθη οὗτος ἐνώπιον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅστις ὑπέδειξεν εἰς αὐτὸν τί εἶναι ὑποχρεωμένος, ὡς ἀξιωματικός, νὰ πράξῃ, παραπέμψας καὶ τὴν ὑπόθεσιν τῶν καταχρήσεων εἰς ἀνάκρισιν. Ἐφόσον δὲ, Κύριοι, ἡ ὑπόθεσις εἶναι ὑπὸ ἀνάκρισιν, δὲν ἐπιτρέπεται οὐδεμία νὰ γίνῃ ἐπ’ αὐτῆς συζήτησις. Πρέπει πρωτίστως νὰ ἐξαχθῇ τὸ συμπέρασμα τῆς ἀνακρίσεως. Ἀλλ’ ἤκουσα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, βεβαιοῦντος τὴν Βουλήν, ὅτι ὁ ἐνεργῶν τὴν ἀνάκρισιν, ἐπὶ ποικίλων καὶ πολλαπλῶν κατηγοριῶν κατὰ τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ἐπιμελητείας, ὑπέβαλε πόρισμα διὰ μίαν ἐκ τῶν κατηγοριῶν τούτων. Καὶ ἐρωτῶ τοὺς νομομαθεῖς, τοὺς συμπαρεδρεύοντας εἰς τὸ Ἐθνικὸν τοῦτο Συνέδριον: Εἶναι νόμιμον ἢ καὶ σύνηθες, ὅταν διατάσσεται ἀνάκρισις διὰ σειράν κατηγοριῶν, νὰ ἀποκόπτεται μία ἀπ’ αὐτῶν καὶ νὰ ὑποβάλεται μονομερῶς ἐπ’ αὐτῆς πόρισμα; Ἐκτὸς τῶν ἄλλων μέτρων, τὰ ὁποῖα ἔλαβεν, ἐπαναλαμβάνω, ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, παρέπεμψε καὶ τὴν ὑπόθεσιν εἰς ἀνάκρισιν, καὶ ἐφόσον, ὡς εἶπον καὶ πρότερον, ἡ ἀνάκρισις ἐνεργεῖται, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ γίνεται συζήτησις ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης. Ἐπειδὴ ὅμως, Κύριοι, κατὰ τὴν ἡμέραν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐγὼ ὑπεβαλόμην εἰς ἐξέτασιν, ὑπέπεσαν εἰς τὴν ἀντίληψίν μου γεγονότα...

§106Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Δὲν εἶμαι ἐγὼ ὁ παραπέμψας...

§107Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. ... τῶν ὁποίων ἀδυνατῶ νὰ δώσω τὴν ἐξήγησιν, τὰ γεγονότα ταῦτα, τὰ ὁποῖα, ἐπαναλαμβάνω, ὑπέπεσαν εἰς τὴν ἐμὴν ἀντίληψιν, θὰ τὰ ὑποβάλω ὑπὸ τὴν ἀνωτέραν ἀντίληψιν καὶ τὴν δικαίαν καὶ πεφωτισμένην κρίσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, διὰ νὰ λάβῃ ἐπ’ αὐτῶν τὰ προσήκοντα μέτρα. Καὶ τὰ γεγονότα ταῦτα εἶναι τὰ ἑξῆς. Καθ’ ἣν στιγμὴν κατωνόμαζον τοὺς ἀξιωματικούς, ἐπὶ ταῖς πληροφορίαις τῶν ὁποίων ἐστήριξα τὴν καταγγελίαν διὰ τὴν προμήθειαν τῶν 100.000 ζευγῶν ἀρβυλῶν ἐξ Ἀμερικῆς, ὁ ἐνεργῶν τὴν ἀνάκρισιν, οἴκοθεν μὲ ἐβεβαίου, ὅτι ὁ κατηγορούμενος Χρυσανθόπουλος δὲν ἦτο Ἀρχηγὸς τῆς Ἐπιμελητείας, ὅτε ἐνηργήθη ἡ προμήθεια αὕτη, ἀλλ’ ἦτο τοιοῦτος ὁ Συν)ρχης Γεωργιάδης. Δὲν παρήρχοντο δὲ, Κύριοι, παρὰ ὀλίγαι μόνον ἡμέραι καὶ εἶδον ἐπισήμους διαταγὰς καὶ τηλεγραφήματα, εἰς τὸν τύπον τῆς Πρωτευούσης δημοσιευόμεναι, ἐκ τῶν ὁποίων προέκυπτεν, ὅτι ὁ Χρυσανθόπουλος, ὡς Ἀρχηγὸς τῆς Ἐπιμελητείας, διέταξε τηλεγραφικῶς κάποιον Πρόξενον ἐν Ἀμερικῇ νὰ προβῇ εἰς τὴν παραλαβὴν τῶν ἀρβυλῶν, κατὰ παράβασιν ῥητοῦ ὅρου τῆς συμβάσεως, ἡ ὁποία συνετάχθη μεταξὺ τοῦ χορηγητοῦ καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Ὁ ἐνεργῶν, ἐπαναλαμβάνω, κ. Ὑπουργέ, τὴν ἀνάκρισιν, μὲ ἐβεβαίου, ὅτι δὲν ἦτο ὁ κατηγορούμενος Χρυσανθόπουλος Ἀρχηγὸς τῆς Ἐπιμελητείας, ὅτε ἐγίνετο ἡ προμήθεια τῶν ἀρβυλῶν, καὶ ἐν τούτοις ἐδημοσιεύοντο τηλεγραφήματα, φέροντα τὴν ὑπογραφὴν αὐτοῦ, παραγγέλλοντος νὰ γίνῃ ἡ παραλαβὴ, κατὰ παράβασιν οὐσιώδους τῆς συμβάσεως ὅρου, ὁ ὁποῖος ἐπέβαλλεν εἰς τὸν προμηθευτὴν νὰ παραδώσῃ τὰ ζεύγη τῶν ἀρβυλῶν, ἐπὶ παρουσίᾳ μελῶν τοῦ Ἐμπορ. Ἐπιμελητηρίου τῆς Ν. Ὑόρκης, καὶ οὐχὶ παρουσίᾳ προσώπων ὑπὸ τοῦ προμηθευτοῦ ὁριζομένων, ὡς ἐπέτρεψεν ὁ κατηγορούμενος Ἀρχηγὸς τῆς Ἐπιμελητείας διὰ τηλεγραφικῆς αὐτοῦ ἐντολῆς πρὸς τὸν Πρόξενον Βασαρδάνην. Ἄλλο γεγονὸς εἶναι τὸ ἑξῆς. Καθ’ ἣν ὥραν ἐξέθετον γεγονότα τινά, σχέσιν ἔχοντα πρὸς πρᾶξιν, χαρακτηριζομένην ὡς ὑπεξαίρεσιν δημοσίων πραγμάτων, ὁ ἐνεργῶν τὴν ἀνάκρισιν ἐμειδία, ἐγὼ δὲ ἐθεώρησα ἐπιβαλλόμενον, μετὰ τὸ πέρας τῆς ἐξετάσεώς μου νὰ τὸν ἐρωτήσω, διατὶ ἐμειδία. Προεκλήθη δὲ τότε διαλογικὴ συζήτησις μεταξὺ ἐμοῦ καὶ ἐκείνου, ἐξ ἧς συνήγαγον τὴν πεποίθησιν, ὅτι οὗτος δὲν τηρεῖ ἐν μετεώρῳ τὴν ἑαυτοῦ συνείδησιν καὶ ἑπομένως δὲν συλλέγει μετὰ τοῦ αὐτοῦ ἐνδιαφέροντος καὶ τὰ ὑπὲρ καὶ τὰ κατὰ τοῦ κατηγορουμένου στοιχεῖα, ἵνα τὰ προσκομίσῃ ἄρτια ἐνώπιον τῆς ἁρμοδίας ἀρχῆς πρὸς ἔκδοσιν δικαίας ἀποφάσεως. Τρίτον γεγονὸς εἶναι, ὅτι, μετὰ τὸ πέρας τῆς ἐξετάσεώς μου, ἐνεφανίσθη ἐν τῇ αἰθούσῃ τῆς ἀνακρίσεως κύριός τις Στρούμζας ὀνομαζόμενος, ἐκ Θεσσαλονίκης δὲ καταγόμενος, καὶ ἐζήτησεν οἴκοθεν νὰ ὑποβληθῇ εἰς ἀνάκρισιν, δὲν ἠγέρθη δὲ ἡ περιέργεια τοῦ ἐνεργοῦντος τὴν ἀνάκρισιν νὰ τὸν ἐρωτήσῃ πῶς ἐκ Θεσσαλονίκης εὑρέθη εἰς τὸ γραφεῖον αὐτοῦ· διότι, ἂν εἶχε τὴν περιέργειαν νὰ τὸν ἐρωτήσῃ, θὰ ἐμάνθανεν, ὅτι ὁ Στρούμζας αὐτὸς εἶχε λαμβάνειν ἀπὸ τὸ Ταμεῖον 200,000 δραχμῶν καὶ εἶχε καταφύγει εἰς τὰ γραφεῖα τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ἐπιμελητείας Χρυσανθοπούλου καὶ ἐζήτησε τὴν συνδρομὴν αὐτοῦ, ἵνα λάβῃ τὰ χρήματά του ἐκ τοῦ Δημοσίου Ταμείου, ἐκεῖθεν δὲ μετέβη εἰς τὸν ἀνακριτήν, μεταμορφωθεὶς ἀπὸ μάρτυρος κατηγορίας εἰς μάρτυρα ὑπερασπίσεως, καὶ οὐ μόνον τοῦτο, ἀλλὰ καὶ διέψευσε τὴν κατάθεσιν τοῦ συνταγματάρχου ἐκείνου, παρ’ οὗ ἐζήτει προστασίαν τῶν συμφερόντων αὐτοῦ πρότερον. Κύριε Ὑπουργέ, εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐξετάσητε τὰ γεγονότα ταῦτα, διότι εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἐνεργεῖται ἤδη ἀνάκρισις, κατὰ τρόπον τείνοντα νὰ καλύψῃ τοὺς ἐνόχους σκανδάλων, τὰ ὁποῖα θὰ ἀπασχολήσωσιν ἐπὶ πολὺ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν.

§108Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Εὔχομαι καὶ ἐλπίζω νὰ μᾶς ἀπασχολήσωσιν ἐπὶ πολὺ τὰ σκάνδαλα, τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ ἄρτι ἀπὸ τοῦ βήματος κατελθὼν κ. Βουλευτής. Εὔχομαι, λέγω, καὶ πέπεισμαι, διότι ἔχομεν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐλέγξωμεν μὲ τὸν αὐστηρότερον τρόπον καὶ τὴν αὐστηροτέραν ἀνατομίαν, μὲ τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἐνεργήσωμεν ἀνάκρισιν ἐπὶ πάντων τῶν σκανδάλων, τὰ ὁποῖα ὁμολογουμένως, ἀναγραφόμενα εἰς τὰς ἐφημερίδας, συγκλονίζουν οὐ μόνον τὸν πολιτικόν, ἀλλὰ καὶ τὸν στρατιωτικὸν κόσμον, διότι ἦσαν σκάνδαλα τοιαύτης φύσεως, ὥστε νὰ αἰσθάνεται ἀηδίαν πᾶς ὁ ἀναγινώσκων περὶ αὐτῶν. Ὀφείλω ὅμως νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. Βουλευτήν, ὅτι αἱ πληροφορίαι του, ὡς πρὸς τὸ ἀκριβὲς ἢ μή, ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἀνεκοίνωσεν εἰς τὴν Βουλήν, καθ’ ἃς ἐγὼ ἔχω πληροφορίας, δὲν μοὶ φαίνονται βάσιμοι. Ταῦτα πάντα, περὶ ὧν ὡμίλησεν ὁ κ. Βουλευτής, βεβαίως δὲν διενηργήθησαν ἐπὶ τῆς ὑπουργίας μου. Εἰς τοῦτο συμφωνεῖ ὁ κ. Βουλευτής. Καθ’ ἃ ὅμως ἐνθυμοῦμαι, ὅταν ἐνηργοῦντο ἀνακρίσεις, εἰς τὸν Ἀρχηγὸν τῆς Ἐπιμελητείας ἀπεδόθησαν αἱ γνωσταὶ αἰτιάσεις καὶ ὑπόνοιαι καὶ κατηγορίαι. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἐπιμελητείας, εἴτε πιεσθείς, εἴτε ἐξ οἱωνδήποτε ἄλλων λόγων, ἦτο ὑποχρεωμένος νὰ ζητήσῃ καὶ ἐζήτησε καὶ διετάχθη ἡ συγκρότησις συμβουλίου ἐνώπιον τοῦ ὁποίου παρεπέμφθη οὗτος. Τίνα ἀπόφασιν ἐξέδωκε τὸ συμβούλιον, δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζω, διότι δὲν ἤμην ἐγὼ Ὑπουργός, οὐδὲ δύναμαι νὰ ἐξαγάγω τι ἐξ εἰδικῆς ἀλληλογραφίας, εἰς τὴν ὁποίαν θὰ περιελαμβάνοντο τὰ τῆς ὑποθέσεως. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Βουλευτὴς νὰ ἐξακολουθήσω ἐπιμένων εἰς τὴν πληροφορίαν, τὴν ὁποίαν ἔχω, ὅτι ἡ αἰτίασίς του κατὰ τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ἐπιμελητείας δὲν εἶναι βάσιμος. Ἐὰν ὁ ἐνεργῶν τὴν ἀνάκρισιν, διὰ τὴν ὁποίαν ὁ κ. Βουλευτὴς ἔρριψεν ὑπαινιγμόν, μὴ ἀμερολήπτου ἐνεργείας, ἐὰν ὁ κ. Ὑποστράτηγος, ἐνεργήσας, ὡς ἐνήργησεν, ὑπέβαλε κεχωρισμένως τὸ ἀποτέλεσμα ἐπὶ μιᾶς ὑποθέσεως καὶ κατὰ πόσον τὸ ἀποτέλεσμα τοῦτο εἶναι σύμφωνον πρὸς τὰς πληροφορίας, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἴπω. Τοῦτο εἶναι ζήτημα τοῦ ἐνεργοῦντος τὴν ἀνάκρισιν, ἴσως δὲ καὶ ὑμῶν, τῶν μᾶλλον εἰδικῶν, κατὰ πόσον ἐδικαιοῦτο νὰ ὑποβάλῃ τὸ ἀποτέλεσμα τοιουτοτρόπως. Τοῦτο, οὔτε ἐγὼ δὲν εἶμαι ἁρμόδιος νὰ κρίνω. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔχω νὰ εἴπω πρὸς τὴν Βουλήν, εἶναι, ὅτι ὁ ὑποστράτηγος κ. Παπαδήμας, εἶναι ἀνώτερος ὅλων τῶν ὑπονοιῶν. Εἶναι γνωστὸς ἀπὸ τὸ παρελθόν. Ὑποθέτω δέ, ὅτι καὶ ὁ κ. Βουλευτὴς θὰ περιέπεσεν, ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ τὴν ἔκφρασιν, εἰς πεπλανημένην ἐκτίμησιν περὶ τῆς στάσεως τοῦ κ. Παπαδήμα καὶ τῆς παρ’ αὐτοῦ κακῆς ἐκτιμήσεως τῶν πραγμάτων, ὡς ὁ κ. Βουλευτὴς τὰ ἀντελήφθη. Τοιαύτην ἔχω πεποίθησιν. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ δὲ ὁ κ. Βουλευτὴς καὶ θὰ παρακαλέσω καὶ τὴν Βουλὴν νὰ μοὶ τὸ ἐπιτρέψῃ, νὰ ἐξακολουθήσω ἐπιμένων εἰς τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν ἔχω, διότι ὁ κ. Παπαδήμας, εἶναι ἀνώτερος τῶν ὑπονοιῶν, αἱ ὁποῖαι ἤθελον τῷ ἀποδοθῇ. Ἐπιφυλάσσομαι δὲ εὐθὺς ὡς ὑποβληθῇ τὸ πόρισμα, ἐπὶ ὅλων τῶν αἰτιάσεων, αἱ ὁποῖαι ἀποδίδονται εἰς τὸν Ἀρχηγὸν τῆς Ἐπιμελητείας νὰ φέρω τοῦτο ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Θὰ παρακαλέσω δὲ τοὺς κ. Βουλευτὰς τότε νὰ κατηγορήσωσιν, ἐὰν τοῦτο κρίνωσιν εὔλογον, δὲν ἠξεύρω δὲ, ἐὰν ὁ κ. Βουλευτὴς εἶναι κατήγορος ἤδη, διότι ἔχομεν τὴν ὑποχρέωσιν, κ. Βουλευταί, ὡς ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, καὶ ἐγώ, ὡς Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ μὴ ἀφήσωμεν ἀκαταδίωκτα σκάνδαλα τοιαῦτα. Θὰ σᾶς παρακαλέσω, λοιπόν, ἵνα ἐξονυχίσητε καὶ ἐν πάσῃ λεπτομερείᾳ ἐρευνήσητε τὴν ὑπόθεσιν, διότι δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ ὑπάρχῃ ἡ Ἐπιμελητεία, τὸ κυριώτερον ὄργανον τῆς κινητοποιήσεως τοῦ Στρατεύματος, ἔχουσα ἐπὶ κεφαλῆς τοιοῦτον ἀξιωματικόν. Ἐλπίζω καὶ πέπεισμαι, ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ πράξῃ ὅ,τι ἐπιβάλλεται, συνηγοροῦσα, ἐὰν εἶναι ἀνάγκη νὰ συνηγορήσῃ, ἢ κατηγοροῦσα, ἐὰν εἶναι ἀνάγκη νὰ κατηγορήσῃ.

§109Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Δὲν ἐπιτρέπω νὰ τίθενται ἐν ἀμφιβόλῳ αἱ διαβεβαιώσεις μου, ἔστω καὶ ἄν πρόκειται περὶ ἀξιωματικοῦ...

§110Κ. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν δύνασθε τὴν ὑπόληψιν ἑνὸς τοιούτου ἀξιωματικοῦ νὰ θέσητε ἐν ἀμφιβόλῳ. Δὲν σᾶς ἐπιτρέπεται.

§111Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Σεῖς δὲν θὰ μοῦ τὸ ἐπιτρέψητε;

§112Κ. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μετὰ τὴν διαβεβαίωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν...

§113Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Ὁ κ. Συνάδελφος ἀνέλαβε τὴν ὑπεράσπισιν τοῦ κ. Παπαδήμα;

§114Κ. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι.

§115Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Ὁ κ. Παπαδήμας δὲν ἔχει ἀνάγκην ὑπερασπίσεως.

§116Κ. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Οὕτως ὀφείλουσι νὰ ὁμιλῶσιν οἱ ἔντιμοι ἄνθρωποι περὶ τῶν ἐντίμων ἀνθρώπων.

§117Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Δὲν ἔχει ἀνάγκην, ὡς εἶπον, ὑπερασπίσεως οὐδενὸς ὁ κ. Παπαδήμας. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔπρεπε νὰ εἴπῃ ὅ,τι εἶπεν εἰς τὴν Βουλὴν περὶ αὐτοῦ. Ἐγὼ δὲ αἰσθάνομαι τὴν ὑποχρέωσιν, νὰ ὁμολογήσω, ὅτι, ἀποστρατευόμενος ὁ Παπαδήμας, ἀφῆκεν εἰς τὸ Στράτευμα καλὰς ἀναμνήσεις, ὡς ἀξιωματικὸς ἔντιμος καὶ καλὸς στρατιώτης, τοῦτο ὅμως δὲν σημαίνει, ὅτι εἶναι καὶ καλὸς ἀνακριτής. Ἐὰν δὲν ἠσχολήθη ποτὲ εἰς ἔργα ἀνακριτικά, πῶς ἔχει τὴν ἀξίωσιν ὁ κ. Συνάδελφος, νὰ εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ περαιώσῃ τόσον πολύπλοκον ἀνάκρισιν, ἡ ὁποία θὰ ἀπῄτει ἕνα τῶν καλλιτέρων ἀνακριτῶν; Ναί. Ὁ κ. Παπαδήμας δὲν ἠσχολήθη ποτὲ εἰς ἔργα ἀνακριτοῦ. Ἦτο πάντοτε ἀξιωματικὸς μάχιμος, ἀσκῶν τὴν διοίκησιν τοῦ βαθμοῦ του, μέχρις οὗ ἀπεστρατεύθη. Ἤδη τῷ ἀνετέθη μία ἀνάκρισις πολυπλόκου ὑποθέσεως καὶ ἀσχέτου πρὸς τὰς γνώσεις αὐτοῦ, τὰς εἰδικάς. Θέλω τοῦτο, τέλος, νὰ τονίσω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὅτι τὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα ὑπέπεσαν εἰς τὴν ἀντίληψίν μου κατὰ τὴν ἐξέτασίν μου, τὰ ἐξέθηκα ἐν λεπτομερείᾳ πρὸ αὐτῆς, καὶ ὅτι παρακαλῶ νὰ ληφθῶσιν ἐπ’ αὐτῶν τὰ προσήκοντα μέτρα ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Λοιπόν, περὶ τῶν γεγονότων αὐτῶν δὲν ἐπιτρέπω καμμίαν ἀμφισβήτησιν, διότι ἐξακολουθῶ νὰ δηλῶ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὅτι εἶναι γεγονότα, τὰ ὁποῖα ἐγὼ αὐτὸς ἀντελήφθην, καὶ τὰ μετέδωκα εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως ἔλαβον χώραν. Εἶπον πρὸς τούτοις, Κύριοι, ὅτι δὲν ἠθέλησα νὰ ἐκθέσω ἐνώπιον ὑμῶν τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἔλαβεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν κατὰ τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ἐπιμελητείας, καὶ ἐδήλωσα, ὅτι δὲν μοὶ εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ ἐκθέσω ταῦτα, διότι ἀποτελοῦσι προσωπικὸν ζήτημα μεταξὺ ἐμοῦ καὶ αὐτοῦ. Ἀλλ’ ἀφοῦ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἔκρινε καλὸν νὰ θίξῃ καὶ τὸ ζήτημα τοῦτο, πρέπον θεωρῶ νὰ καταστήσω γνωστὸν εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἐκλήθη ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ἐπιμελητείας ἐκ μέρους τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ἀντιστρατήγου κ. Δαγκλῆ, καὶ ὑπεδείχθη εἰς αὐτὸν νὰ κανονίσῃ τὴν θέσιν του ἀπέναντι ἐμοῦ, ὅστις διὰ τοῦ τύπου ἐδημοσίευσα ὅτι τὰς ἐπωμίδας καὶ τὴν σπάθην, τὰς ὁποίας φέρει, κατεζόφωσε, διότι ἄλλως δὲν δύναται νὰ εἶναι ἀξιωματικός. Ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ἐπιμελητείας εἰς ἀπάντησιν εἶπεν, ὅτι θὰ παραπέμψῃ τὴν ὑπόθεσιν εἰς συμβούλιον τιμῆς, ὀχυρούμενος ὄπισθεν τοῦ Διατάγματος, τὸ ὁποῖον κανονίζει τὰ προσωπικὰ ζητήματα τῶν ἀξιωματικῶν, καὶ κατὰ τὸ ὁποῖον δὲν ἐπιτρέπεται ἡ μονομαχία, ἵνα οὕτω ἀποφύγῃ ταύτην. Κατηρτίσθη οὕτω, μονομερὲς συμβούλιον, τὸ ὁποῖον, δεσμευόμενον ὑπὸ τοῦ σχετικοῦ Διατάγματος, ἠναγκάσθη νὰ ὑποδείξῃ εἰς αὐτόν, ὅτι δύναται καὶ νὰ μὲ μηνύσῃ ἐπὶ συκοφαντίᾳ, ἐννοοῦν, ὅτι τῷ ἐπεβάλλετο μᾶλλον νὰ μονομαχήσῃ. Οὗτος ὅμως, ἵνα μὴ κτυπηθῇ μαζί μου, μὲ κατήγγειλεν ἐπὶ συκοφαντίᾳ. Οὕτως ἔχει ἀκριβῶς τὸ ζήτημα, τὸ προσωπικόν, τὸ ὁποῖον πρῶτος ἔθιξεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἀλλὰ τὰ προσωπικὰ ζητήματα δὲν ἔχουσιν ἐδῶ καμμίαν θέσιν. Τελευτῶν, κ. Βουλευταί, βεβαιῶ, ὅτι τὰς ἀνακρίσεις τὰς ἐνεργεῖ ὁ κ. Παπαδήμας, συνεπείᾳ διαταγῆς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, οἴκοθεν διατάξαντος αὐτάς, καὶ οὐχὶ τῇ αἰτήσει τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ἐπιμελητείας, ὡς εἶπε πρὸ μικροῦ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς κεκανονισμένης ὥρας, ἀναβάλλεται ἡ συζήτησις τῶν λοιπῶν ἐρωτήσεων διὰ τὴν αὔριον. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας.

§119Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλήν, μετὰ τοῦ συναδέλφου μου κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, σχέδιον νόμου «περὶ αὐξήσεως τῆς παγίας προκαταβολῆς τῆς Χωροφυλακῆς καὶ προσωρινῆς αὐξήσεως ταύτης ἐν περιπτώσει ἐπιστρατεύσεως». Παρακαλῶ νὰ τυπωθῇ καὶ νὰ διανεμηθῇ.

§120ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐπιτρέψατε νὰ ὑποβάλω καὶ ἐγὼ σχέδιον νόμου μετ’ αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νόμου ΓΧΟΘʹ ὡς ἐτροποποιήθη διὰ τοῦ νόμου 506 καὶ τῶν ἄρθρων 4 καὶ 6 τοῦ νόμου 604». Ἀφορᾷ τὰς ὀργανικὰς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρῶτον ἀντικείμενον τῆς Νομοθετικῆς Ἡμερησίας Διατάξεως εἶναι ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς τροποποιήσεως τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, ἀλλ’ ἡ Βουλὴ προχθὲς ἀπεφάσισεν, ὅπως συζητηθῇ κατεπειγόντως καὶ ὡς πρῶτον, τὸ νομοσχέδιον «περὶ συστάσεως ἐπιτροπῆς διὰ τὴν προμήθειαν καὶ διανομὴν τροφίμων καὶ ἄλλων εἰδῶν καταναλώσεως». Ἑπομένως, παρακαλῶ τὴν Βουλήν, νὰ δηλώσῃ, ἐὰν δέχεται νὰ γίνῃ συζήτησις αὐτοῦ, διότι ἡ ἔκθεσις δὲν προσήχθη ἀκόμη, ἡ δὲ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς ἦτο νὰ προβῇ εἰς τὴν συζήτησιν καὶ ἐὰν ἀκόμη ἡ ἔκθεσις δὲν προσήγετο μέχρι σήμερον.

§122Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Κατετέθη ἡ ἔκθεσις.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα, ἀλλ’ εἶναι ὀγκωδεστάτη καὶ δὲν ἐτυπώθη ἀκόμη.

§124Κ. ΓΙΟΛΔΑΣΗΣ. Ἡ Βουλή, ἀπὸ τῆς ὑποβολῆς τοῦ νομοσχεδίου, ἀνεγνώρισε τὴν σπουδαιότητα καὶ τὸ ἐπεῖγον αὐτοῦ καὶ κατ’ ἀκολουθίαν τούτου ἀπεφάσισεν, ὅπως προταχθῇ ἐν τῇ σημερινῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει. Δὲν βλέπω, λοιπόν, τὸν λόγον, διατὶ σήμερον συζητοῦμεν, ἐὰν πρέπῃ νὰ ἐπιληφθῶμεν τῆς συζητήσεως ἢ νὰ ἀναβάλωμεν δι’ αὔριον. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς, ὁ κ. Πρόεδρος θὰ παράσχῃ εἰς τὴν Βουλὴν πληροφορίας ἐν γενικαῖς γραμμαῖς, ἵνα ἐπιληφθῶμεν τῆς συζητήσεως. Παρακαλῶ νὰ ἀρχίσῃ ἡ συζήτησις, διότι, ἐὰν τὸ ἀναβάλωμεν δι’ ἄλλην συνεδρίασιν, θὰ μεσολαβήσουν πολλαὶ ἡμέραι.

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίρρησις, ὅπως προταχθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου;

§126Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἐβεβαιώσατε, ὅτι ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς κατετέθη εἰς τὰ γραφεῖα τῆς Βουλῆς χθὲς τὸ ἑσπέρας· παρακαλῶ, ἐὰν εἶναι δυνατόν, νὰ ἀναγνωσθῇ παρά τινος τῶν γραμματέων.

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐστάλη εἰς τὸ τυπογραφεῖον.

§128Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἴσως μετὰ δύο ὥρας νὰ εἶναι τυπωμένη. Δυνάμεθα, συνεπῶς, νὰ ἀναβάλωμεν δι’ αὔριον. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι τόσον ἐπεῖγον διὰ μίαν ἡμέραν.

§129Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισεν ἤδη δὶς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου καθ’ ὡρισμένην ἡμέραν εἴτε προσαχθῇ, εἴτε δὲν προσαχθῇ ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς. Πρόκειται περὶ τῆς κατ’ ἀρχὴν συζητήσεως. Θὰ ἐνομίζεν, χωρὶς νὰ φρονῶ ὅτι καὶ ἡ Βουλή δὲν δύναται νὰ λάβῃ καὶ ἄλλην ἀπόφασιν, προκειμένου περὶ ἑνὸς νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον εἶναι πράγματι λίαν ἐπεῖγον, καὶ τοῦ ὁποίου ἡ κατ’ ἀρχὴν συζήτησις δὲν πρόκειται νὰ διαφωτισθῇ ὑπὸ τῆς ἐκθέσεως τῆς ἐπιτροπῆς, θὰ ἐνόμιζον, λέγω, ὅτι ὀρθὸν θὰ ἦτο νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν συζήτησιν. Λέγω δὲ τοῦτο, διότι ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου εἶναι διπλῆ. Ἡ μία ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου εἶναι: ὑπάρχει ἀνάγκη ὀργανώσεως ὑπηρεσίας τινὸς διὰ τὴν διαχείρισιν τοῦ τοιούτου ἔργου, εἰς τὸ ὁποῖον, ὡς ἐκ τῶν περιστάσεων, ὑπεβλήθη τὸ Κράτος; Ναί, ἢ ὄχι; Ἐὰν ὑπάρχωσιν οἱ φρονοῦντες, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη ὀργανώσεως ὑπηρεσίας τινός, θὰ γίνῃ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν μὲν ὑποστηριζόντων, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη, τῶν δὲ ὑποστηριζόντων, ὅτι ὑπάρχει τοιαύτη. Ὁ τρόπος τῆς ὀργανώσεως καὶ αἱ λεπτομέρειαι, ἀνάγονται εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου. Δευτέρα ἀρχὴ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ὑπάρχουσα, λίαν σοβαρά, εἶναι καὶ ἡ ὑπηρεσία δι’ ἣν συνιστᾶται. Δηλαδή, ἂν αἱ ὑπηρεσίαι αὗται παρέχουσι τὰς ἐξουσίας ἐκείνας, τὰς ὁποίας αἱ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ἀναγραφόμεναι ποινικαὶ διατάξεις καθορίζουσιν. Αὗται εἶναι αἱ δύο ἀρχαί, περὶ τῶν ὁποίων εἰς τὴν κατ’ ἀρχὴν συζήτησιν θὰ γίνῃ λόγος. Ἐπὶ τούτων θὰ ἦτο δυνατὸν ὁ Εἰσηγητὴς τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ ὁ Πρόεδρος αὐτῆς νὰ ἐκθέσωσι τὰς γνώμας των. Ἐν τῷ μεταξὺ θὰ διανεμηθῇ τὸ νομοσχέδιον, καὶ αὔριον, εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν, θὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει μας καὶ τὴν ἔκθεσιν τῆς Ἐπιτροπῆς. Ἐὰν ἡ Βουλὴ νομίζῃ ὀρθὸν νὰ προχωρήσῃ κατὰ τὴν διαδικασίαν ταύτην, νομίζω, ὅτι ἡ ἔκθεσις τῆς Ἐπιτροπῆς δύναται προσωρινῶς νὰ ἀντικατασταθῇ διὰ τῆς προφορικῆς ἐκθέσεως τοῦ κ. Εἰσηγητοῦ.

§130Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ἐζήτησα τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, διότι εἶμαι κατὰ τῆς ἀρχῆς, ἀλλὰ προηγουμένως ἤθελον νὰ ἴδω τὶ λέγει ἐπὶ τῆς ἀρχῆς ἡ Ἐπιτροπή. Δὲν πιστεύω, ὅτι ἔγινεν ἡ παραπομπὴ τοῦ νομοσχεδίου εἰς τὴν Ἐπιτροπήν τυπικῶς, ἀλλὰ διὰ νὰ ἴδωμεν ἐκ τῆς μελέτης αὐτῆς, ἄν ὑπάρχῃ τι, τὸ ὁποῖον νὰ πείθῃ ἡμᾶς, τοὺς κατὰ τῆς ἀρχῆς, ἄν πρέπῃ νὰ εἴμεθα κατὰ τῆς ἀρχῆς ἢ ὄχι. Σᾶς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν πολὺ ὀρθῶς, ὅτι τὴν ἔκθεσιν τῆς Ἐπιτροπῆς δύναται νὰ τὴν ἀναπληρώσῃ προφορικὴ ἀνακοίνωσις τοῦ Εἰσηγητοῦ, καὶ τοῦτο παρακαλοῦμεν νὰ γίνῃ, ἀλλ’ ἐγὼ εἶμαι ἕτοιμος νὰ λάβω τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς.

§131Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Πάντες κατανοοῦμεν τὸ κατεπεῖγον τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου, ὅπως καὶ χθὲς κατενοήσαμεν τὴν σπουδαιότητα καὶ τὸ κατεπεῖγον τοῦ νομοσχεδίου κατὰ τῆς αἰσχροκερδείας. Ἡ παραπομπὴ ὅμως αὐτοῦ εἰς τὰς ἐπιτροπὰς ἔχει καὶ τοῦτον τὸν λόγον, ὅτι καθιστᾷ συντομωτέραν καὶ εὐχερεστέραν τὴν συζήτησιν τῶν νομοσχεδίων. Ἴσως δὲ ἡ μὴ κατάθεσις τῆς ἐκθέσεως τῆς Ἐπιτροπῆς καταναλώσῃ πλείονα χρόνον ἢ ἐὰν ἡ συζήτησις ἀνεβάλλετο. Ἐν τούτοις δὲν εἶμαι ὑπὲρ τῆς ἀναβολῆς τοῦ νομοσχεδίου. Ἐὰν, ὡς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, εἶναι δυνατὸν ὁ κ. Εἰσηγητὴς, ὅστις θὰ εἶναι ἐντριβέστατος περὶ τὸ θέμα, νὰ ποιήσηται ἀνακοινώσεις τῶν κυριωτέρων γνωμῶν τῆς ἐπιτροπῆς, ὡς πρὸς τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, βεβαίως, τὸ πρᾶγμα διορθοῦται. Παρακαλῶ, λοιπόν, ἐπειδή, βεβαίως εἶναι φυσικῶς ἀδύνατον νὰ ἀναγνωσθῇ ἡ ἔκθεσις ἀπόψε, ἀφοῦ εὑρίσκεται εἰς τὸ Τυπογραφεῖον, νὰ ἀνέλθῃ ὁ κ. Εἰσηγητὴς εἰς τὸ βῆμα, καὶ νὰ ἐκθέσῃ τὰς γενικὰς ἀρχὰς τοῦ νομοσχεδίου, τὰ ἐπιχειρήματα, δι’ ὧν ὑποστηρίζεται ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου, ὥστε, πεφωτισμένη ἡ Βουλή, νὰ δυνηθῇ νὰ συζητήσῃ.

§132Χ. ΠΟΛΟΓΕΩΡΓΗΣ. Εἶμαι κατὰ τῆς ἀναβολῆς, διότι ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισεν, ὅτι τὸ νομοσχέδιον πρέπει ὁπωσδήποτε νὰ συζητηθῇ, ἔστω καὶ ἄνευ τῆς ἐκθέσεως τῆς ἐπιτροπῆς. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι αἱ ἀποφάσεις αὗται πρέπει νὰ μᾶς χρησιμεύσωσιν ὡς ἕν χρήσιμον προηγούμενον, ὅτι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀποφασίζει ἡ Βουλή, νὰ γίνεται. Ἄλλως τε ἡ Ἐπιτροπὴ εἶχε τὸν ἀπαιτούμενον χρόνον νὰ συντάξῃ τὴν ἔκθεσίν της καὶ νὰ τὴν τυπώσῃ, πάντες δὲ οἱ κ. κ. Βουλευταὶ ἔχουν ὑπ’ ὄψει τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ συζητήσωμεν. Πολὺ δὲ ὀρθῶς εἶπεν ὁ κ. Λεβίδης, ὅτι δύναται νὰ ἀκούσῃ ἡ Βουλὴ ἐκ στόματος τοῦ κ. Εἰσηγητοῦ ποῖαι εἶναι αἱ γνῶμαι τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου.

§133Κ. ΔΟΣΙΟΣ. Κύριοι Βουλευταί,...

§134Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἐπὶ τίνος θέματος ὁμιλεῖτε;

§135Κ. ΔΟΣΙΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔθεσε τὸ ζήτημα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἐφ’ οὗ πᾶς τις δικαιοῦται νὰ λάβῃ τὸν λόγον.

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει πρότασις νὰ προταχθῇ τὸ βʹ ἀντικείμενον τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§137Κ. ΔΟΣΙΟΣ. Οὐδεὶς ἐξ ὑμῶν, ὑποθέτω, ἀμφισβητεῖ, ὅτι αἱ περιστάσεις, ὑπὸ τὰς ὁποίας διατελοῦμεν, ἐπιβάλλουσι τὴν λῆψιν μέτρων ἐξαιρετικῶν, καὶ οὐδεὶς θὰ ἔχῃ διάφορον γνώμην ἐπὶ τοῦ ὅτι τὰ μέτρα ταῦτα πρέπει συντόμως νὰ ληφθῶσιν. Ἀλλ’ ἀκριβῶς ἡ σοβαρότης τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ ληφθοῦν, νομίζω, ὅτι ἐπιβάλλει τὴν κάπως προσεκτικωτέραν μελέτην τοῦ ζητήματος. Πρὸ 3 ἡμερῶν ἀνετέθη ἡ ἐπεξεργασία τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐπιτροπῆς διανομῆς τροφίμων εἰς τὴν ἐπὶ τοῦτο συσταθεῖσαν ἐπιτροπὴν καὶ πρέπει νὰ ὁμολογήσωμεν πάντες οἱ λαβόντες μέρος εἰς τὴν ἐπιτροπὴν αὐτήν, ὅτι ἐπράξαμεν πᾶν τὸ κατὰ δύναμιν, ὅπως ταχέως φέρωμεν εἰς πέρας τὸ ἔργον. Παρ’ ὅλην ὅμως τὴν θερμὴν ἡμῶν ἐπιθυμίαν, ὅπως ἀνταποκριθῶμεν εἰς τὰς προσδοκίας τῆς Βουλῆς, πρέπει νὰ ὁμολογήσωμεν, ὅτι τὸ ἔργον τοῦτο, βεβαίως, μακρὰν ἀπέχει ἀπὸ τοῦ νὰ φέρῃ τὰ προσδοκώμενα ἀποτελέσματα. Τοῦτο εἶναι τόσον ἀληθές, ὥστε ἠναγκάσθημεν χθὲς ἐπιτροχάδην νὰ ὑπογράψωμεν τὴν κατὰ τεκμήριον ἀξιόλογον ἔκθεσιν, τήν συνταχθεῖσαν ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου εἰσηγητοῦ καὶ βουλευτοῦ Θεσσαλονίκης, οἱ πλεῖστοι χωρὶς νὰ τὴν ἀναγνώσωμεν. Νομίζω ὅμως καθῆκόν μου, νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς εἰς τὸ ἄτοπον τῆς σπουδῆς ταύτης, προκειμένου νὰ ψηφισθῶσι τόσον σπουδαῖα νομοθετικὰ μέτρα, βασιζόμενος, ἀκριβῶς, ἐπί τινος γεγονότος, τὸ ὁποῖον ἔχω πρόχειρον, τοῦ ὅτι ἔχομεν ἐνταῦθα ὑποβληθέντα καὶ ἀναγνωρισθέντα ὡς κατεπείγοντα δύο νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ἔχουσι διατάξεις περὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος προνοούσας καὶ ἀλλήλας ἀντιστρατευομένας. Ἔχομεν νομοσχέδιον περὶ συστάσεως ἐπιτροπῆς διὰ τὴν προμήθειαν καὶ διανομὴν τροφίμων καὶ ἄλλων εἰδῶν καταναλώσεως καὶ ἔχομεν καὶ νομοσχέδιον περὶ πλεονεξίας καὶ αἰσχροκερδείας ἐπὶ τῶν τιμῶν τῶν τροφίμων, καὶ ἄλλων ἀντικειμένων ἐν καιρῷ ἐπιστρατείας. Ἀμφότερα τὰ νομοσχέδια ταῦτα καλύπτουσι τὸ ἕν τὸ ἕτερον, καθόσον ἀφορᾷ τὴν οὐσίαν. Καὶ ἐν παραδείγματι σᾶς ἀναφέρω τὸ ἄρθρον 9 τοῦ πρώτου νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ὁρίζει, ὅτι «μὲ χρηματικὴν ποινὴν μέχρι χιλίων δραχμῶν, ἢ μὲ φυλάκισιν μέχρι τριῶν μηνῶν τιμωρεῖται...

§138Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Μὴ συζητῆτε τὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου, διότι αὐτὸ, τὸ ὁποῖον κάμνετε τώρα, νὰ παραβάλητε τὸ ἕν ἄρθρον τοῦ ἑνὸς νομοσχεδίου μὲ ἄρθρον τοῦ ἑτέρου νομοσχεδίου, καὶ ἄλλο ἄρθρον τοῦ ἑνὸς μὲ ἄλλο ἄρθρον τοῦ ἄλλου, εἶναι συζήτησις κατ’ ἄρθρον. Σᾶς βεβαιῶ δέ, ὅτι, ὅταν συζητηθῶσι τὰ ἄρθρα, θὰ γίνωσιν αἱ διορθώσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ κριθῶσιν ἀναγκαῖαι, καὶ δι’ αὐτὸ μάλιστα θὰ γίνωσι τρεῖς συζητήσεις· σήμερον θὰ γίνῃ μόνον ἡ κατ’ ἀρχὴν συζήτησις, εἰς ἄλλην ἡμέραν θὰ γίνῃ ἡ κατ’ ἄρθρον συζήτησις καὶ εἰς τρίτην ἡμέραν θὰ γίνῃ δευτέρα κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον συζήτησις. Θὰ συζητηθῶσι, λοιπὸν, τὰ ἄρθρα ἐν ἐκτάσει ἀμφοτέρων τῶν νομοσχεδίων, ἑπομένως δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ζητῆτε νὰ ἀναβάλωμεν τὴν συζήτησιν τῆς ἀρχῆς, ἡ ὁποία συζήτησις τῆς ἀρχῆς δὲν ἔχει νὰ κάμῃ τίποτε μὲ τὰ ἄρθρα, τὰ ὁποῖα σεῖς ἀναλαμβάνετε νὰ παραβάλητε.

§139Κ. ΔΟΣΙΟΣ. Ὅταν, κ. Ὑπουργέ, ἐκάματε τὴν εἰσήγησιν περὶ τῆς ἀνάγκης, ὅπως συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ τροφίμων, ἐφέρατε ἀκριβῶς, ὡς λόγον, τὸ ἐπεῖγον τῶν εἰδικῶν αὐτοῦ διατάξεων. Προκειμένου ὅμως περὶ ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου, ἐὰν εἶχε τοῦτο ψηφισθῆ ἐπειγόντως, θὰ εἶχον τὴν γνώμην, ὅτι ἡ ψήφισις τοῦ χθὲς ὑποβληθέντος δὲν ἔχει κανένα λόγον.

§140Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ὅταν συζητηθῶσι τὰ ἄρθρα τῶν νομοσχεδίων αὐτῶν, θὰ ἴδητε, ὅτι δὲν ἔχετε δίκαιον. Φαντάζεσθε, ὅτι δύο νομικοὶ, ὡς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης καὶ ἐγώ, θὰ περιεπίπταμεν εἰς τοιοῦτον λάθος;

§141Κ. ΔΟΣΙΟΣ. Ἡ αἰτιολογία αὕτη εἶναι βεβαίως ἰσχυρὸν τεκμήριον, οὐχὶ ὅμως καὶ ἀπόδειξις. Ἡ πεποίθησίς μου εἶναι, ὅτι τὰ δύο αὐτὰ νομοσχέδια ἔχουσι πολλὰς διατάξεις, ἀλληλοσυγκρουομένας καὶ ὅτι ἐν πολλοῖς καλύπτουσιν ἄλληλα.

§142Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἡ Βουλή, κ. Πρόεδρε, ἀπεφάσισε προχθές, ὅπως σήμερον ψηφίσωμεν κατ’ ἀρχὴν τὸ νομοσχέδιον...

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Δέχεται ἡ Βουλή, ὅπως συζητηθῇ πρῶτον τὸ νομοσχέδιον περὶ συστάσεως ἐπιτροπῆς διὰ τὴν προμήθειαν καὶ διανομὴν τροφίμων καὶ ἄλλων εἰδῶν καταναλώσεως;

§144ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, Μάλιστα.

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ὁ κ. Ρουσόπουλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς.

§146ΟΘ. ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι Συνάδελφοι, ἐν πρώτοις θὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν ἐπιείκειάν σας, διότι δὲν ἔχω ρητορικὴν στωμυλίαν καὶ δεινότητα λόγου, ἀλλά, παρακολουθήσας ἐπὶ μακρὸν τὸ ζήτημα αὐτό, προσεκόμισα στοιχεῖα καὶ πληροφορίας, τὰς ὁποίας, ἐλπίζω, ὅτι, ἐκθέτων ὑμῖν, ἔστω καὶ δι’ ἀπερίττων καὶ ἀτέχνων λόγων, θέλω κατορθώσῃ νὰ σᾶς πείσω περὶ τοῦ ὀρθοῦ τῶν λεγομένων μου. Ὁλοψύχως συγχαίρω τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας κ. Ὑπουργὸν διὰ τὴν ἰδέαν, ἥν ἔσχεν ὑποβαλὼν τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον. Τὸν συγχαίρω ὡσαύτως, διότι δὲν τὸ ἔθεσεν ὡς ζήτημα ἐμπιστοσύνης καὶ οὕτως ἐπέτρεψεν εἰς τοὺς μᾶλλον συντηρητικοὺς τῶν κ. Βουλευτῶν νὰ τὸ κρίνωσι καὶ νὰ πολεμήσωσιν αὐτό, εἰς ὅ,τι δὲν εἶναι ὀρθόν. Θὰ ηὐχόμην δὲ ὅλαι αἱ Κυβερνήσεις νὰ ἐσκέπτοντο κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον διὰ τὰ ὑποβαλλόμενα ὑπ’ αὐτῶν νομοσχέδια, ὅπως γίνεται καὶ ἐν Γερμανίᾳ· οὕτω θὰ ἀποφεύγομεν τὰς πληγάς, τὰς ἐκ τῆς πολυνομίας προερχομένας. Σᾶς ὁμολογῶ δέ, κ. Συνάδελφοι, ὅτι ὁ ἐνθουσιασμός μου ὑπὲρ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου εἶναι μέγιστος, ἔχω δὲ καὶ κάποιον ἐγωϊστικὸν λόγον νὰ εἶμαι ἐνθουσιασμένος, διότι ἡ ἰδέα συστάσεως μιᾶς τοιαύτης ὀργανώσεως ἦτο ἀνέκαθεν ἕν τῶν ἰδανικῶν μου. Ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν τοῦ πρώην Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, κ. Ἀθαν. Εὐταξία, πολυτίμου φίλου μου, ὁ ὁποῖος μοὶ ἔκαμε τὴν τιμὴν νὰ μὲ θεωρήσῃ κατάλληλον διὰ τὴν θέσιν τοῦ Γενικοῦ Γραμματέως τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἐπικαλοῦμαι, λέγω, τὴν μαρτυρίαν αὐτοῦ, ὅτι κατὰ τὸν Ἰούλιον τοῦ παρελθόντος ἔτους ὑπέβαλον εἰς αὐτὸν τὴν ἰδέαν τῆς συστάσεως τοιαύτης ὀργανώσεως, ὁ δὲ κ. Ὑπουργός, ἐν τῇ διακρινούσῃ αὐτὸν ὀξυδερκείᾳ, ἐνόησε τὴν σημασίαν τοῦ πράγματος καὶ τὸ ἠσπάσθη, μοὶ εἶπε δὲ μόνον νὰ ἀναμείνωμεν νὰ παρέλθῃ ἡ πολιτικὴ κρίσις καὶ τότε νὰ προβῶμεν. Ἀτυχῶς ὅμως ἡ πολιτικὴ κρίσις κατέληξεν εἰς τὴν παραίτησιν τῆς Κυβερνήσεως, τῆς προεδρευομένης ὑπὸ τοῦ κ. Γούναρη, καὶ ἀπῆλθεν ὁ κ. Εὐταξίας τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ σὺν αὐτῷ καὶ ὁ Γενικὸς Γραμματεὺς αὐτοῦ καὶ οὕτω τὸ ζήτημα ἐματαιώθη. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, θὰ ἤμην ἀντίθετος νὰ ψηφίσωμεν αὐτό, καὶ μόνον, λόγῳ τῆς ἀνάγκης τῆς κοινωνικῆς. Θὰ ἐδεχόμην νὰ τὸ ψηφίσωμεν ὡς μέτρον προσωρινόν, ἀλλὰ συγχρόνως φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ προβῶμεν εἰς τὴν μελέτην παγίου συστήματος διὰ τὸ ζήτημα τῆς ὀργανώσεως ταύτης. Εὐτυχῶς ἐκράτησα ἀντίγραφον μιᾶς συντόμου ἐκθέσεως, τὴν ὁποίαν ἔδωσα εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, καὶ τὴν ὁποίαν θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀναγνώσω, ἵνα ἴδητε πόσας εὐρείας βάσεις καὶ πόσον μεγάλον ὁρίζοντα ἠθελήσαμεν νὰ δώσωμεν εἰς αὐτὸν τὸν ὀργανισμόν. (Ἀναγινώσκει). «Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῆς Οἰκονομικῆς ἐπαρκείας τῆς Χώρας 1) Θὰ ὑποδείξῃ τὰ μέτρα καὶ θὰ ἀναλάβῃ τὴν φροντίδα διὰ τὴν οἰκονομικὴν ἐπάρκειαν τῆς Χώρας, ἰδίως ὡς πρὸς τὰ τρόφιμα καὶ τὰ εἴδη τῆς κοινῆς χρήσεως καὶ ὡς πρὸς τὴν μὴ ὑπερτίμησιν αὐτῶν. 2) Θὰ καταλήξῃ εἰς τὸ νὰ ἀποτελέσῃ, οὕτως εἰπεῖν, «τὸ οἰκονομικὸν ἐπιτελεῖον», μὲ ἐξουσίαν μεγίστην, ἐντὸς τῆς δικαιοδοσίας του, ἰδίως ἐν καιρῷ πολέμου ἢ ἀποκλεισμοῦ. 3) Θὰ γίνῃ ἀφορμὴ εἰσαγωγῆς νέων καλλιεργειῶν καὶ ἐγκαταστάσεων νέων βιομηχανιῶν σόδας, ὑψικαμίνων, ναυπηγείων, χημικῶν προϊόντων, φαρμακευτικῶν προϊόντων, ἐκρηκτικῶν ὑλῶν καὶ ἄλλων παρεπομένων ἢ μικροτέρων. 4) Θὰ εἶναι ὁ σπουδαιότατος μοχλὸς τῆς στρατιωτικῆς καὶ ναυτικῆς ἐπιμελητείας, καθόσον, σὺν τοῖς ἄλλοις, καὶ αἱ ῥηθεῖσαι βιομηχανίαι συνδέονται ἀρρήκτως μὲ τὴν στρατιωτικὴν καὶ ναυτικὴν ἐπάρκειαν τῆς Χώρας. 5) Θὰ προλάβῃ ἀπροσδοκήτους ἴσως, ἀλλ’ ἀναποφεύκτους ἀνωμαλίας, τοῦ κοινωνικοῦ ὀργανισμοῦ καὶ τοῦ πολιτειακοῦ μηχανισμοῦ». Αὐτὴ ἡ σημείωσις φέρει χρονολογίαν 29 Ἰουλίου 1915». Συγχρόνως ἐδημοσιεύθη καὶ μία σχετικὴ πραγματεία εἰς τὸ Δελτίον τοῦ Αὐγούστου τῆς Βιομηχανικῆς καὶ Ἐμπορικῆς Ἀκαδημίας, ὑπὸ τὸν τίτλον «Οἰκονομικὸν Ἐπιτελεῖον», τὸ ὁποῖον θέτω εἰς τὴν διάθεσιν τῶν ἐνδιαφερομένων. Καθὼς σᾶς προεῖπον, κ. Συνάδελφοι, φρονῶ, ὅτι δὲν ἀρκοῦσιν ἡμίμετρα, ἀλλ’ ἔχομεν ἀνάγκην ἑνὸς ὀργανισμοῦ μονίμου, σταθεροῦ, ὁ ὁποῖος νὰ εἶναι διαρκής, οὐχὶ ἑνὸς μηνός, ἀλλὰ διαρκείας πολλῶν ἐτῶν. Εἰς αὐτὸ δὲ διαφωνῶ μὲ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, καθὼς καὶ εἰς τὰ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα ἔφερε διὰ νὰ μᾶς πείσῃ περὶ τῆς βραχείας διαρκείας προθεσμίας, καθ’ ἥν θὰ ἔχωμεν ἀνάγκην τοῦ νόμου αὐτοῦ. Σᾶς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι ἡ κατάστασις θὰ διαρκέσῃ μῆνας τινὰς ἢ ἔτος. Κατὰ τὴν ἐμήν, ταπεινωτάτην, γνώμην, δὲν ἔχουσιν οὕτω τὰ πράγματα. Μοὶ φαίνεται, ὅτι θὰ εἶναι πολὺ μακρὰ ἡ ἀνώμαλος κατάστασις. Δὲν σᾶς φέρω ὡς ἐπιχείρημα τὸν Θουκυδίδην, ὁ ὁποῖος, κρίνων περὶ τοῦ Πελοποννησιακοῦ πολέμου, εἶπεν, ὅτι θὰ ἦτο μικρός, τεκμαιρόμενος ὅτι «ἀκμάζοντές τε ἦσαν εἰς αὐτὸν ἀμφότεροι παρασκευῇ τῇ πάσῃ καὶ τὸ ἄλλο Ἑλληνικὸν ὁρῶν ξυνιστάμενον καὶ βαρβάρους ἔτι», ἀλλὰ θὰ ἐπικαλεσθῶ δύο μάρτυρας ἐκ τῶν ἀντιμαχομένων ὁμάδων, ἐκ τῶν σπουδαιοτάτων, μίαν ἐκ τῆς Ἀντὰντ καὶ μίαν ἐκ τῶν Κεντρικῶν Αὐτοκρατοριῶν. Ἐκ τῆς πρώτης ὁμάδος, ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν τοῦ Λόρδου Κίτσενερ, ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι τυχαῖος ἄνθρωπος, ὥστε νὰ λέγῃ λόγους ἑώλους. Ὁ Λόρδος Κίτσενερ, ὁ ὁποῖος κατετρόπωσε τὸν Μαγδῆν, τὸν νικητὴν τοῦ Γόρδωνος, καὶ ἀνύψωσε τὸ γόητρον τῆς Ἀγγλίας, ἐρωτηθεὶς περὶ τῆς διαρκείας τοῦ πολέμου, εἶπεν ἀπεριφράστως καὶ ἀπροκαλύπτως, ὅτι ὁ πόλεμος δὲν ἤρχισεν ἀκόμη. Θὰ ἀρχίσῃ τὴν ἄνοιξιν καὶ θὰ διαρκέσῃ ἐπὶ πολύ, οὐδέποτε ὀλιγώτερον τῶν δύο ἐτῶν. Θὰ μοὶ εἴπητε, ὅτι ἀνήκει εἰς τὴν ὁμάδα, ἡ ὁποία στηρίζεται εἰς τὴν διὰ τῆς ἐξαντλήσεως τῶν ἀντιθέτων νίκην. Ἀλλὰ σᾶς φέρω μίαν ἄλλην μαρτυρίαν, ἐκ τῆς ἄλλης ὁμάδος, τὸν Ἐμβὲρ Πασσᾶν, ὁ ὁποῖος, ὑποδεχόμενος τοὺς Αὐστριακοὺς δημοσιογράφους, οἱ ὁποῖοι διὰ τοῦ πρώτου τραίνου κατῆλθον εἰς τὴν Κωνσταντινούπολιν, προσεφώνησε τούτους δι’ ὡραίας προσλαλιᾶς καὶ ὑπεστήριξε τὴν μακρὰν διάρκειαν τοῦ πολέμου, καταλήξας δέ, εἶπεν, ὅτι: «Οὐδεὶς δύναται νὰ προΐδῃ πότε θὰ λήξῃ ὁ πόλεμος». Καὶ ὅταν ἡ γνώμη τῶν διαμαχομένων εἶναι αὐτή, ὀφείλουσι τὰ Ἔθνη, ὀφείλουσι τὰ ἄτομα, ὀφείλουσιν αἱ Κυβερνήσεις, νὰ κάμουν τὸν λογαριασμόν των μὲ αὐτὴν τὴν προοπτικήν. Ὅτι ἡ κατάστασις θὰ εἶναι μακρά, καὶ νὰ προέλθουν εἰς περισυλλογήν, εἰς οἰκονομίαν, εἰς πρόνοιαν. Ἡ πρόνοια εἶνε τὸ χαρακτηριστικὸν τῆς καλῆς Κυβερνήσεως, διότι «κυβερνᾶν ἐστὶ προνοεῖν», οὐχὶ δὲ προφητεύειν ὡς κάποτε ὑπεστηρίχθη ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Προφῆται δὲν ὑπάρχουν πλέον, μετὰ τὴν ἔλευσιν τοῦ Σωτῆρος: Εἰς δὲ τὰς προμαντεύσεις οὐδεὶς πιστεύει σήμερον. Ὀφείλει, λοιπόν, ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ πρόνοιαν, ἡ δὲ πρόνοια δὲν γίνεται διὰ προσωρινῶν μέτρων. Θὰ προνοήσῃ διὰ κατάστασιν, ἡ ὁποία εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι πολὺ μακρά, καὶ θὰ προβῇ εἰς αὐτὴν τὴν ὀργάνωσιν τῆς οἰκονομικῆς ἐπαρκείας, ἡ ὁποία σήμερον ἀπεδείχθη ἀπαραίτητος.

§147Μ. ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Ὥστε φρονεῖτε, ὅτι θὰ διαρκέσῃ ὁ πόλεμος ἐπὶ πολλὰ ἔτη;

§148ΟΘ. ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι δύναται νὰ εἶναι μακρὸς ὁ πόλεμος, καὶ ὅτι τὸ ζήτημα εἶναι ποῖος θὰ ἀνθέξῃ περισσότερον. Καὶ διὰ τοῦτο προκύπτει ἡ ἀνάγκη ὀργανώσεως, καὶ διὰ τοὺς ἐμπολέμους, καὶ διὰ τοὺς οὐδετέρους. Ἐὰν ἡ Γερμανία ἀντέχῃ, καὶ ὄχι μόνον ἀντέχει, ἀλλὰ καὶ ἐπικρατεῖ μέχρι τοῦδε, τοῦτο συμβαίνει, διότι ἔχει τοιαύτην ὀργάνωσιν, ἡ ὁποία μάλιστα δὲν συνεπληρώθη ἀκόμη, διότι, λέγω, ἔχει προνοήσει περὶ ὅλων. Νῦν δὲ ἀναγνωρίζει τὴν ἐπείγουσαν ἀνάγκην τῆς δημιουργίας τοιούτων ὀργανισμῶν. Ὑπάρχει μία οἰκονομικὴ Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία ὅμως φροντίζει διὰ τὴν συνομολόγησιν τῶν ἐμπορικῶν συμβάσεων. Ὁ πατὴρ τῶν ἰδεῶν τούτων, εἶναι ὁ καθηγητὴς Ρίτσερ, διδάκτωρ καὶ πρόεδρος τοῦ Ἀνσεατικοῦ Συνδέσμου, καθὼς καὶ τῆς Ἑνώσεως τῶν Γερμανῶν Τραπεζιτῶν. Ἔχει εἰς ἕν φύλλον τῆς ἐν Βερολίνῳ ἐφημερίδος «Ἡμέρα» τοῦ παρελθόντος μηνὸς Ἰανουαρίου, μίαν πραγματείαν περὶ τῶν ἰδεῶν τούτων, μὲ ἐπικεφαλίδα «Οἰκονομικὸν Ἐπιτελεῖον». Ἐὰν σᾶς ἐνδιαφέρῃ, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ἀκούσητε.

§149Κ. ΓΙΟΛΔΑΣΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ νὰ ἀναμείνητε νὰ ἔλθῃ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι παρὼν ταύτην τὴν στιγμήν.

§150ΟΘ. ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀναγινώσκει). «Ὁ παρὼν πόλεμος ἀπέδειξε τὴν ἐπιτακτικωτάτην ἀνάγκην τῆς δημιουργίας ἑνὸς Οἰκονομικοῦ Ἐπιτελείου. Τὸ ἐπιτελεῖον αὐτό, — ἀδιάφορον πῶς θὰ ὀνομασθῇ, — τὸ ἐκάλεσα «Οἰκονομικόν», χάριν συντομίας, δὲν πρόκειται ὅμως ν’ ἀσχοληθῇ μὲ μεμονωμένα, συγκεκριμένα ζητήματα. Ἑπομένως, ἡ ἐργασία του δὲν θὰ ἠμπορεῖ νὰ διεκπεραιοῦται ἐν παρόδῳ καὶ παραπλεύρως ὑπὸ τῆς ὑφισταμένης Οἰκονομικῆς Ἐπιτροπῆς, τῆς ὁποίας τὸ εὐρύτατον πεδίον δράσεως, ἤτοι ἡ προετοιμασία μελλουσῶν ἐμπορικῶν συνθηκῶν καὶ ἐμποροπολιτικῶν συνομολογήσεων, τὴν ἀπασχολεῖ πλήρως, καὶ τῆς ὁποίας τὰ μέλη ἐκλέγονται, συμφώνως πρὸς τὴν ἄποψιν ταύτην. Τὸ Οἰκονομικὸν Ἐπιτελεῖον πρέπει μᾶλλον νὰ εἶναι μία ἰδιαιτέρα καὶ διαρκὴς ἐπιτροπή, ἥτις θὰ συνέρχεται καὶ ἐν καιρῷ εἰρήνης συχνά, θὰ ἔχῃ δὲ τὸ δικαίωμα νὰ ἐξετάζῃ μάρτυρας καὶ πραγματογνώμονας, θὰ συνίσταται δέ, πλὴν τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, τοῦ Ἐπιτελείου καὶ τῶν λοιπῶν εἰδικῶν ὑπαλλήλων, τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργείων, ἑτέρων ἀρχῶν καὶ δημοσίων Τραπεζῶν, ἀπὸ πραγματογνώμονας, οἵτινες θὰ στρατολογοῦνται ἐκ τῶν τάξεων τῆς Γεωργίας, τῆς Βιομηχανίας, τῆς Ἐμπορίας — καὶ τῆς σιτεμπορίας — τῆς Ναυτιλίας καὶ τῆς Βιοτεχνίας, καὶ δὲν θὰ ἔχουν μόνον συμβουλευτικὴν ψῆφον». Δίδω σημασίαν εἰς αὐτό, διότι εἰς ἡμᾶς ὑπάρχει τάσις νὰ ἐπικρατήσῃ εἰς αὐτὰς τὰς ὀργανώσεις, αἱ ὁποῖαι θέλουν ταχύτητα πτερόποδος Ἑρμοῦ, νὰ ἐπικρατήσῃ ἡ ὑπαλληλικὴ ἀντίληψις, ἡ ὁποία δὲν συμβιβάζεται μὲ αὐτὰς τὰς ὀργανώσεις. (Ἀναγινώσκει). «Τὸ Οἰκονομικὸν Ἐπιτελεῖον πρέπει, ἕνεκα ἐπιτακτικῶν πρακτικῶν λόγων, νὰ προσαρτηθῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ἢ εἰς τὸ Πολεμικὸν Ἐπιτελεῖον. Ἡ δρᾶσίς του θὰ συνίσταται εἰς τὸ νὰ παρασκευάζῃ τὴν Χώραν ὀργανικῶς, ὥστε νὰ εἶναι ἑτοίμη εἰς πόλεμον, ἐπιστράτευσιν, κινητοποίησιν καὶ διὰ τὴν διεξαγωγὴν τῶν πολεμικῶν ἐπιχειρήσεων, καὶ δὴ μὲ τοιαῦτα μέσα, τὰ ὁποῖα, ὡς λόγου χάριν ἡ ἀναγκαιοῦσα ἀποταμίευσις ἢ καὶ ἄλλη ἐξασφάλισις πρὸς ἄμεσον παραλαβὴν τροφῶν, φορβῆς, καὶ ἄλλων βιομηχανικῶν πρώτων ὑλῶν, ὡς καὶ ἡ ἐπεξεργασία σπουδαίων κανονισμῶν καὶ ἐγκυκλίων, θὰ διεξάγωνται ἤδη ἐν καιρῷ εἰρήνης. Ἕν τοιοῦτον πρόγραμμα ἐργασίας, ἤτοι ἕν ὀργανικόν, οἰκονομικὸν σχέδιον προπαρασκευαστικῆς, κινητοποιητικῆς καὶ πολεμικῆς ἑτοιμασίας, θὰ προλαμβάνῃ ἰδίως ὅλας τὰς μέχρι τῶν τελευταίων λεπτομερειῶν φθανούσας προπαρασκευάς, ὅλων τῶν μέτρων, ὀργάνων, ἐγκαταστάσεων, τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦνται καὶ εἶναι πιθανά, πρὸ καὶ διαρκοῦντος τοῦ πολέμου, εἰδικῶς εἰς τὸ πεδίον τῆς παραγωγῆς τῶν εἰδῶν πρώτης ἀνάγκης καὶ τῆς διανομῆς τῶν τροφῶν, τῆς φορβῆς καὶ βιομηχανικῶν ὑλῶν, ἐπίσης θὰ προλαμβάνῃ τὴν ὀργάνωσιν τῆς ἀγορᾶς, τῆς ἐργασίας, τῆς συγκοινωνίας, τῶν πολεμικῶν χορηγιῶν, εἴς τινας δὲ περιστάσεις καὶ τὴν οἰκονομικὴν, τὴν χρηματικὴν ἐπάρκειαν τῆς Χώρας. Τὸ Οἰκονομικὸν αὐτὸ Ἐπιτελεῖον θὰ ἔχῃ ἕνα ἰδιαίτερον πολὺ μὲν εὐρὺ, ἀλλὰ καὶ αὐστηρῶς κεχωρισμένον κύκλον δράσεως, τοῦ ὁποίου τὰ ἐπαγγελματικὰ μέλη, ἤτοι οἱ ἔμποροι, βιομήχανοι, ἀγρονόμοι καὶ βιοτέχναι ὀφείλουν νὰ ἀνταποκρίνωνται καὶ εἰς ὡρισμένας ἀπαιτήσεις, καὶ ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ ὁποίου θὰ ἵσταται ἴσως ἀνώτερος ἀξιωματικός, δὲν πρέπει δὲ νὰ συγχέεται μὲ τὴν ἤδη τόσον ἐπιζητουμένην ἐπιτροπήν, οἰκονομικῆς ἐπαρκείας. Μετὰ τὸ Οἰκονομικὸν Ἐπιτελεῖον, ἔρχεται ἡ οἰκονομικὴ ἐπιτροπὴ τῆς ἐπαρκείας τῆς Χώρας: (ἀναγινώσκει). «Ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη θὰ ἔχῃ τὴν ἐντολὴν νὰ ἐπεξεργάζηται ὅλα τὰ οἰκονομικο—κοινωνικὰ— καὶ ἐμποροπολιτικὰ μέτρα, τὰ ἀπαιτούμενα διὰ τὴν Γεωργίαν, Βιομηχανίαν, Ναυτιλίαν καὶ Ἐμπόριον. Εἰδικῶς τὴν ὀργάνωσιν μιᾶς ὅσον ἔνεστι ἑνιαίας συγκοινωνίας, ἰδίως τῶν σιδηροδρόμων, θὰ ἔχῃ δηλαδὴ νὰ λύῃ τὸν ὄγκον τῶν προπαρασκευαστικῶν οἰκονομικῶν ζητημάτων, ἀνεξαρτήτως τοῦ πολέμου, καὶ φυσικῷ τῷ λόγῳ δὲν θὰ προσκολλᾶται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ἢ εἰς τὸ Ἐπιτελεῖον, ἀλλ’ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, ἢ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας (μὲ ἕνα Ὑφυπουργὸν ἐπὶ κεφαλῆς) ἐν ᾗ περιπτώσει δὲν χαρακτηρισθῇ ὡς αὐτοκέφαλος ἀρχὴ ἢ Ὑπουργεῖον. Ἡ ἀνάγκη μιᾶς τοιαύτης πολιτικῆς πρέπει ἀκόμη νὰ ἐξετασθῇ, ἀλλ’ ἡ ἀνάγκη τοῦ οἰκονομικοῦ ἐπιτελείου ἔφθασεν εἰς σημεῖον μὴ ἐπιδεχόμενον ἀναβολήν. Τοῦτο πρέπει νὰ δημιουργηθῇ καὶ θὰ δημιουργηθῇ». Τοιαύτας ὀργανώσεις σχεδιάζουν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι μᾶς ἔδειξαν πῶς δύναται νὰ ἀγωνισθῇ κανεὶς καὶ κατὰ ἰσχυροτέρου ἀντιπάλου· ἄν δὲ ἀντέχουν, ἀντέχουν, διότι κατώρθωσαν νὰ ἔχουν, ὄχι μόνην οἰκονομικὴν ἐπάρκειαν τῆς Χώρας, ἀλλὰ καὶ αὐτάρκειαν. Τὰ πορίζονται ὅλα ἐκ τῆς Χώρας των. Ἂν ἡ Ἀγγλία ἐξάγῃ εἰς τὴν Ἀμερικὴν 1.800.000.000 μηνιαίως διὰ παρασκευάς, ἡ Γερμανία δὲν ἐξάγει τίποτε, διότι τὰ πορίζεται ὅλα ἀπὸ τὸ ἐσωτερικόν της. Ἂς μιμηθῶμεν τοὺς Γερμανούς, Κύριοι, ἂν δὲν θέλωμεν νὰ μιμηθῶμεν τοὺς Γερμανούς, ἂς μιμηθῶμεν τοὺς Σέρβους. Καθὼς μὲ ἐβεβαίωσεν ὁ Σέρβος συνάδελφος κ. Ἀγαθόνοβιτς, πρὸ τῆς καταστροφῆς, ἡ Σκουψίνα ἐψήφισε τοιοῦτον ὀργανισμόν. Ἂν δὲν θέλετε τοὺς Σέρβους, μιμηθῆτε τοὺς Ὀλλανδούς. Εἰς τὴν Ὀλλανδίαν λειτουργεῖ τοιοῦτος ὀργανισμός, διῃρημένος εἰς δύο τμήματα, εἰς τὸ τμῆμα τῆς προμηθείας καὶ εἰς τὸ τμῆμα τῆς κατανομῆς τῶν εἰδῶν.

§151Λ. ΚΑΝΑΡΗΣ. Αὐτὰ εἶναι τοῦ μέλλοντος, τὸ ἐνεστὼς πῶς θὰ τὸ θεραπεύσωμεν;

§152ΟΘ. ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τὰς ὑπαρχούσας ἀνάγκας, θὰ σᾶς προτείνωμεν νὰ δεχθῆτε τὸ νομοσχέδιον μὲ τὰς τροπολογίας, τὰς ὁποίας ἐμελέτησεν ἡ ἐπιτροπή, καὶ ὅσας ἄλλας θὰ σᾶς ὑποδείξωσιν ἕτεροι συνάδελφοι, καθὼς ὁ κ. Πολογεώργης καὶ ἐγώ, διότι διεφώνησα ἐπί τινων θεμάτων πρὸς τὴν ἐπιτροπήν, καὶ αὐτὸ θὰ εἶναι τὸ ὅλως προσωρινὸν μέτρον. Πρέπει ὅμως νὰ ἐπιληφθῶμεν τῆς εὐκαιρίας, νὰ κάμωμεν καὶ κἄτι τι μονιμώτερον.

§153ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ὅλα αὐτὰ ἀνήκουν εἰς τὴν πρώτην συζήτησιν.

§154Λ. ΚΑΝΑΡΗΣ. Δὲν εἶναι ἐπὶ τῆς ἀρχῆς.

§155ΟΘ. ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ὡς πρὸς τὴν ἀρχήν, καὶ ἡ ἐπιτροπὴ καὶ οἱ μειοψηφίσαντες συνιστῶσι τὴν παραδοχὴν τοῦ νομοσχεδίου. Ὡς πρὸς τὰς λεπτομερείας, ὑπάρχουσι διαφωνίαι, τῶν ὁποίων θὰ λάβητε γνῶσιν, θὰ ἐπιφυλαχθῶ δὲ κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν νὰ συμπληρώσω μερικὰς πληροφορίας, ἂν ἡ Βουλὴ θὰ ἔχῃ ὄρεξιν νὰ τὰς ἀκούσῃ. Ἤδη καταθέτω μίαν πρότασιν περὶ συστάσεως μονίμου ὀργανισμοῦ, μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, καὶ μίαν ἄλλην περὶ τροποποιήσεως τοῦ πρώτου ἄρθρου. Λοιπόν, περαίνων τὸν λόγον, συνιστῶ καὶ πάλιν τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, μὲ τὴν ἐπιφύλαξιν, ὅτι θὰ εἶναι ἐντελῶς προσωρινὸν μέτρον, μὰ πολὺ προσωρινόν, καὶ ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν, ὅτι θὰ ἐπιληφθῶμεν τῆς δημιουργίας ἑνὸς ὀργανισμοῦ μονίμου, ἰδίως δὲ ρυθμιστικοῦ τοῦ ἐμπορίου, οὐχὶ δὲ μεταβάλλοντος τὸ Κράτος εἰς ἔμπορον, διότι τοῦτο εὑρίσκει πολλοὺς ἀντιθέτους καὶ εἶναι πολὺ δύσκολον ζήτημα. Καταλαμβάνει κανέναν ζάλη, ὅταν συλλογίζηται ὅλας τὰς συνεπείας, τὰς ὁποίας προκαλεῖ μία τοιαύτη μεταβολή. (χειροκροτήματα).

§156Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Ἔναυλοι, κ. Βουλευταί, εἶναι ἀκόμη εἰς τὰ ὦτα πάντων ἡμῶν αἱ διαμαρτυρίαι, αἱ ἀκουόμεναι καθ’ ἑκάστην ἀπὸ σύμπασαν τὴν Ἑλλάδα, ἀπὸ τὰ πέρατα τῆς Χώρας, περὶ τῶν δυσχερειῶν, αἵτινες ἐδημιουργήθησαν διὰ τὴν ἐπάρκειαν εἰς τρόφιμα καὶ ἐν γένει εἰς εἴδη καταναλώσεως, τὰ ὁποῖα ἀπαιτεῖ ἡ κατανάλωσις εἰς πάντα τόπον, εἰς πᾶν χωρίον τῆς Ἑλλάδος. Ὅλος ὁ πληθυσμὸς τῆς Ἑλλάδος διεμαρτυρήθη καὶ διεμαρτυρήθημεν καὶ ἡμεῖς ἐπανειλημμένως, διότι οὗτος ἐστερεῖτο, ὄχι τόσον τῶν ἄλλων τροφίμων, ὄχι τόσον τῶν ἄλλων εἰδῶν, ἀλλὰ καὶ αὐτοῦ ἀκόμη τοῦ ἄρτου. Ἐσχάτως, λόγῳ τῶν δημιουργηθεισῶν μεγίστων δυσχερειῶν καὶ μεγίστων πιέσεων, λόγῳ τῶν παρεμβαλλομένων ἐμποδίων ἐν τῷ ἐλευθέρῳ ἐμπορίῳ, ὑπῆρξεν ἀδύνατον, ὥστε ἡ Χώρα νὰ ἐφοδιάζηται τελείως, πλήρως εἰς πάντα τὰ μέρη αὐτῆς, καὶ ὑπῆρξεν ἀδύνατον καὶ τὰ τρόφιμα νὰ πωλῶνται, ὡς καὶ ὅλα τὰ εἴδη τῆς καταναλώσεως εἰς τὰς τιμὰς ἐκείνας, τὰς ὁποίας δικαίως θὰ ἀπῄτει ἡ δυσχερὴς οἰκονομικὴ κατάστασις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἐπεβάλλετο, κατ’ ἀνάγκην, ὅπως ἐξευρεθῇ τρόπος, διὰ τοῦ ὁποίου αἱ δυσχέρειαι αὗται, αἱ παρουσιαζόμεναι ὡς ἐκ τῆς καταστάσεως, νὰ θεραπευθῶσι, καὶ ἐπεβάλλετο Κυβερνητικὴ μέριμνα, ὅπως ἀρθῶσιν αἱ δυσχέρειαι αὗται. Ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία, ἡ Κυβέρνησις τῆς σήμερον, ἔπραξε πᾶν ὅ,τι ἠδύνατο, ὅπως ἐξέθεσεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, διὰ νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς παρουσιαζομένας δυσχερείας καὶ νὰ ἄρῃ τὰ παρουσιαζόμενα ἐμπόδια, διὰ τὸν πλήρη ἀνεφοδιασμὸν τοῦ τόπου καὶ διὰ τὴν μείωσιν τῶν διαφόρων τιμῶν τῶν διαφόρων ἐμπορευμάτων. Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός, ἰδίως ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς σιταρκείας τῆς χώρας, καὶ τῆς ἐπαρκείας εἰς ἄλευρα, ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης, ὅτι: Δυστυχῶς, μεθ’ ὅλα τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν, μέχρι τῆς στιγμῆς παρὰ τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας, δὲν κατωρθώθη νὰ ἀνταποκριθῶμεν πλήρως εἰς τὰς ἀπαιτήσεις τῆς χώρας, καὶ τοῦτο, διότι δὲν διαθέτει τὸ Κράτος ἁρμόδιον διοικητικὸν ὀργανισμόν, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἠδύνατο νὰ ὑψωθῇ εἰς δύναμιν ἐπιβολῆς τοιαύτης, καὶ διὰ τοῦτο δὲν κατωρθώθη νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς ἀνάγκας. Καὶ δικαιολογῶν τὴν ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον κατ’ ἀρχὴν σήμερον συζητοῦμεν, εἶπεν, ὅτι, ἀκριβῶς, ἀφ’ ἑνὸς διὰ τὴν δημιουργίαν τοιούτου διοικητικοῦ ὀργανισμοῦ, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἠδύνατο τὸ Κράτος νὰ ὑψωθῇ εἰς δύναμιν ἐπιβολῆς τοιαύτην καὶ εἰς τὴν ἐξεύρεσιν μέσων τοιούτων, ὥστε νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὸν τρόπον, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ κατώρθου ἀπὸ τοῦ κέντρου νὰ ἐξαπολύσῃ πρὸς ὅλα τὰ πέρατα τῆς χώρας, τὰς ἀναγκαίας ποσότητας τῶν τροφίμων, οὕτως ὥστε οἱ κάτοικοι νὰ μὴ πάσχωσιν ἐλλείψει τούτων, ἀφ’ ἑτέρου δὲ νὰ κατορθώσῃ συγχρόνως, πλήττων τὴν ἀναφυεῖσαν κατὰ τὰς δυσχερεῖς ταύτας στιγμὰς κερδοσκοπίαν, νὰ ἐπιτύχῃ τὴν εὐθήνιαν τῶν τιμῶν, διὰ τοὺς λόγους τούτους, εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι ὑπέβαλε τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον. Εἶναι, Κύριοι, γνωστόν, ὅτι ἔπαυσε πρὸ πολλοῦ νὰ ἰσχύῃ τὸ παλαιὸν οἰκονομικὸν δόγμα καὶ ἀξίωμα, ὅτι ἡ ἐλευθερία τῶν συναλλαγῶν δέον νὰ εἶναι ἀπολύτως ἐλευθέρα. Πρὸ πολλοῦ ἐκράτησεν εἰς τὴν συνείδησιν τῶν ἐπιστημόνων τῶν ξένων Κρατῶν, καὶ εἰς τὴν συνείδησιν τῶν πολιτικῶν τῶν Εὐρωπαϊκῶν Κρατῶν, τὸ δόγμα, ὅτι τὸ Κράτος εἶχε δικαίωμα, ἐκεῖ ὅπου ἡ ἐλευθέρα συναλλαγὴ ἦτο δυνατὸν νὰ πλήξῃ τὰ συμφέροντα τῶν μεγάλων κοινωνικῶν ὁμάδων καὶ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὰ κέρδη ὑπὲρ ὀλίγων ἀτόμων, εἶχε δικαίωμα, λέγομεν, τὸ Κράτος νὰ ἐπεμβαίνῃ καὶ νὰ ἀναστέλλῃ τὴν πλήρη ἐλευθερίαν τῆς συναλλαγῆς, ἐπ’ ὠφελείᾳ τῶν μεγάλων καὶ πενεστέρων κοινωνικῶν ὁμάδων. Εἶναι ἕν γενικὸν ἀξίωμα, τὸ ὁποῖον σήμερον κρατεῖ εἰς ἅπαντα τὰ πεπολιτισμένα Κράτη. Δὲν εἶναι πλέον αὐστηρὸν δόγμα, δὲν εἶναι ἀπόλυτον δόγμα, ὅτι δὲν ἔχει δικαίωμα τὸ Κράτος νὰ ἐπεμβαίνῃ εἰς τὴν ρύθμισιν τῆς ἐλευθέρας συναλλαγῆς.

§157Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Εἶναι τὸ δόγμα τῶν ἰδεολόγων!

§158Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Διὰ τοῦτο βλέπομεν, ὅτι καὶ εἰς τὰ Εὐρωπαϊκὰ Κράτη ἐλήφθησαν ἐσχάτως, καὶ ἐν καιρῷ εἰρήνης μάλιστα, μέτρα, διὰ τῶν ὁποίων τὸ Κράτος ἐπενέβη καὶ περιώρισε τὰς κερδοσκοπικὰς τάσεις ἀτόμων, τὰ ὁποῖα ἤθελον νὰ θησαυρίζουν εἰς βάρος τῶν πολλῶν. Ἀλλ’ ἀνεξαρτήτως, Κύριοι, τῶν γενικῶν τούτων ἀρχῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ συνηγόρουν εἰς τὴν παραδοχὴν ἀπὸ γενικῆς, τρόπον τινά, ἀπόψεως τοῦ νομοσχεδίου τούτου, καὶ εἰδικώτερον ἔχομεν σήμερον τὰς δημιουργηθείσας συνθήκας, αἱ ὁποῖαι πολὺ περισσότερον ἀνατρέψασαι σύμπασαν τὴν συναλλακτικὴν μηχανήν, ἀνατρέψασαι ὅλους τοὺς ὅρους συνήθους πολιτικῆς, κοινωνικῆς καὶ οἰκονομικῆς ζωῆς, ἐπιβάλλουν τολμηρότερα μέτρα καὶ καλοῦν ἄμεσον τὴν ἐπέμβασιν τοῦ Κράτους, διὰ νὰ μὴ ἐπέλθουν τοιαῦτα ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα θὰ ἦγον εἰς μεγίστην δυσχέρειαν τῆς ἐξευρέσεως τῶν πρὸς τὸ ζῆν ἀναγκαίων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, καὶ ἑπομένως εἰς ἐξέγερσιν ἴσως, ἢ καὶ εἰς ἀνατροπὴν τῆς πολιτειακῆς μηχανῆς. Ταῦτα ἀνεγνώρισαν ἤδη τὰ ἐμπόλεμα Κράτη, τὰ ὁποῖα ἔσπευσαν, σχεδὸν νὰ καταργήσωσι πλήρως τὴν ἐλευθερίαν τοῦ ἐμπορίου, πάντων δὲ τούτων περισσότερον ἡ Γερμανία, ἡ ὁποία διὰ τοῦ νόμου τῆς 28ης Ἰουνίου 1915, ἔδωκε τὸ δικαίωμα εἰς τὸ Κεντρικὸν Συμβούλιον διὰ νομοτελεστικοῦ διατάγματος νὰ ρυθμίζῃ τὸν τρόπον, κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ ἐξησφαλίζετο ἡ σιτάρκεια καὶ ἡ ἐπάρκεια εἰς τρόφιμα καὶ ἄλευρα τοῦ Κράτους. Διὰ τοῦ Διατάγματος τούτου, δύναταί τις νὰ εἴπῃ, ὅτι τελείως ἀφαιρεῖ πᾶσαν ἐλευθερίαν ἀπὸ τὸ ἐμπόριον. Ὅλα τὰ τρόφιμα, ὅλα τὰ εἴδη τῆς καταναλώσεως, εἶναι ἀπολύτως εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ Κράτους, τὸ ὁποῖον δύναται εἰς πᾶσαν στιγμὴν νὰ τὰ διαθέτῃ ὡς αἱ ἀνάγκαι αὐτοῦ ἤθελον ἐπιβάλῃ. Καὶ ἤθελέ τις ἴσως ἀντιλέξῃ, ὅτι τὰ Κράτη τὰ ἐμπόλεμα εὑρίσκονται εἰς δυσχερεῖς συνθήκας, καὶ ὅτι τὰ Κράτη τὰ ἐμπόλεμα εὑρίσκονται ὑπὸ διαφόρους ὅρους ἢ ἡ Ἑλλάς, διότι ἡ Ἑλλὰς δὲν εἶναι Κράτος ἐμπόλεμον, ἀλλ’ εἶναι Κράτος οὐδέτερον. Εἰς τοὺς τοιαῦτα λέγοντας, ἔχομεν νὰ ἀντείπωμεν, ὅτι σήμερον ἡ οὐδετερότης ἐνίοτε, ὅπως συμβαίνει μὲ τὴν Ἑλλάδα, εἶνε ἀκανθωδεστέρα μιᾶς ἐμπολέμου καταστάσεως, ὅτι ἡ οὐδετερότης εἰς χώραν, ἡ ὁποία δέν εἶναι αὐτάρκης, ἀλλ’ ἐξαρτᾶται ἐκ ξένων ἀγορῶν, αἱ ὁποῖαι πολλάκις τῆς φράσσονται, ὅπως ἐφράχθησαν αἱ ἀγοραὶ ἀπὸ τοὺς ἰσχυροὺς τῆς γῆς, εἶναι περισσότερον, ἐπαναλαμβάνομεν, ἀκανθώδεις, ἀπὸ ὅ,τι εἶναι εἰς τὰ ἐμπόλεμα Κράτη αὐτὴ ἡ κατάστασις τῶν πραγμάτων. Καὶ ἔχω ὑποχρέωσιν τὴν στιγμὴν ταύτην εἰς τοῦτο τὸ σημεῖον τοῦ λόγου μου γενόμενος, νὰ ἐκφράσω τὴν διαμαρτυρίαν μου, διαμαρτυρίαν, ἡ ὁποία ἴσως ἀναδύεται ἀπὸ τῆς ψυχῆς ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὅτι Κράτη πεπολιτισμένα, Κράτη, τὰ ὁποῖα πάντοτε ὑπερεμάχησαν καὶ λέγουσιν ὅτι καὶ νῦν ὑπερμαχοῦσι τῆς ἐλευθερίας καὶ τοῦ δικαίου, περιώρισαν καὶ μετῆλθον τοιαῦτα περιοριστικὰ μέτρα κατὰ λαοῦ, ὅστις πάντοτε ἐφέρθη εὐγνωμόνως πρὸς αὐτά, οὕτως ὥστε νὰ ἐπιφέρωσι μεγαλειτέρας δυσχερείας τὰς ἄλλως τε, λόγῳ τῆς διεθνοῦς καταστάσεως, ὑπαρχούσας τοιαύτας, καὶ νὰ ἐπιβάλωσι, λέγω, τοιαῦτα περιοριστικὰ μέτρα εἰς τὸ Κράτος τοῦτο, οὕτως ὥστε νὰ ἀποφασίζῃ τὴν λῆψιν μέτρων, ἀναλόγων πρὸ τὸ σήμερον συζητούμενον, τὸ ὁποῖον ἴσως καταλύει τὴν ἐλευθερίαν τοῦ ἐμπορίου, πλήσσει ὡρισμένα συμφέροντα καὶ κοινωνικὰς ὁμάδας, διὰ νὰ κατορθώσῃ νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς γενικὰς αὐτοῦ ἀνάγκας. Ἔχω ὑποχρέωσιν, ἐπαναλαμβάνω, νὰ διαμαρτυρηθῶ εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τοῦ λόγου μου γενόμενος, ὡς εἰσηγητὴς τῆς ἐπιτροπῆς. Ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ταύτης, Κύριοι, τοῦ διπλοῦ λόγου, εἶναι βέβαιον, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἢ νὰ διαμαρτυρηθῶμεν καὶ νὰ καταλήξωμεν ὅμως εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι δέον νὰ δεχθῶμεν κατ’ ἀρχὴν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἔρχεται νὰ ρυθμίσῃ τὴν συναλλαγὴν ἐν γένει καὶ κανονίσῃ τὸν τρόπον, καθ’ ὃν θὰ λειτουργήσῃ ἡ συναλλακτικὴ μηχανή, καὶ τοιουτοτρόπως νὰ κατορθωθῇ, ὥστε πάντες οἱ κάτοικοι νὰ ἐξασφαλίσωσι τὰ τρόφιμα καὶ τὰ εἰς αὐτοὺς ἀναγκαιοῦντα εἴδη καταναλώσεως, νὰ μὴ πίπτωσι δὲ θύματα τῆς κερδοσκοπίας ἐκείνης, τὴν ὁποίαν τοσοῦτον εὐφραδῶς καὶ τοσοῦτον αὐστηρῶς ἐκαυτηρίασεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, εἰσηγούμενος τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Ἵνα καταλήξῃ ὅμως τις εἰς τὸ συμπέρασμα νὰ δεχθῇ κατ’ ἀρχὴν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, δέον νὰ γνωρίζῃ πληρέστερον ἐπὶ ποίων βάσεων ἐρείδεται, ἵνα ἴδῃ μήπως ἀντὶ τοῦ καλοῦ, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ ἀναμείνωμεν παρ’ αὐτοῦ, ἤθελε πλήξει τοιαῦτα συμφέροντα, ὥστε νὰ καταστρέψῃ τὸν ὅλον οἰκονομικὸν ὀργανισμόν. Παρετηρήθη, εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι ὑπῆρξεν ἀνεπάρκεια τῶν διοικητικῶν ὀργάνων τοιαύτη, ὥστε νὰ μὴ δύναται τὸ Κράτος νὰ ἀρθῇ εἰς τὸ ὕψος τῶν ἐπιβαλλομένων μέτρων καὶ νὰ κατορθώσῃ νὰ ἐπιτύχῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πάντες ἐπιθυμοῦμεν, τὴν ἐξασφάλισιν δηλαδὴ τῆς σιταρκείας τῆς χώρας. Τὸ ναμοσχέδιον περὶ τούτου προνοεῖ, καθιστᾷ ἕνα κεντρικὸν νοῦν, ὁ ὁποῖος θέλει νὰ ὑπεισέλθῃ εἰς τὸ δύσκολον ὄντως ἔργον τοῦ νὰ ἀντικαταστήσῃ ὁλόκληρον τὴν κίνησιν τὴν ἐμπορικήν, ἡ ὁποία ἐγίνετο καὶ δι’ ἧς ἐτροφοδοτεῖτο σύμπασα ἡ χώρα καὶ ὡς νοῦς κεντρικός, νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν τὴν κίνησιν τὴν συναλλακτικὴν ἀνὰ πᾶσαν τὴν ἐπικράτειαν, νὰ ὑπεισέρχηται καὶ νὰ κατορθώνῃ νὰ ἀνταποκρίνηται καὶ νὰ πληροῖ πάσας τὰς ἀναφερομένας ἐλλείψεις. Καθιστᾶται μία κεντρικὴ ἐπιτροπὴ εἰς τὸ Κράτος, ἡ ὁποία ἀπαρτίζεται ἀπὸ ἀνωτάτους λειτουργοὺς τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν, οἱ ὁποῖοι προσλαμβάνουν ὡς μέλη καὶ τρεῖς ἰδιώτας...

§159Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὄχι προσλαμβάνουν, ἡ ἐπιτροπὴ ἀποτελεῖται ἀπὸ τόσα πρόσωπα, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ τρεῖς ἰδιῶται.

§160Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Μάλιστα, καὶ ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη ἀποφασίζει νὰ ἐκτελέσῃ τὸ δύσκολον ἔργον τῆς ἀντικαταστάσεως ὁλοκλήρου τῆς συναλλακτικῆς μηχανῆς. Τὸ ἔργον εἶναι δυσχερέστατον, διότι πρέπει νὰ καθορίσῃ τὰς ἐλλείψεις καὶ τὰς ἀνάγκας, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν εἰς τὴν χώραν καὶ νὰ ἐξεύρῃ τὰ μέσα, δι’ ὧν θὰ ἱκανοποιήσῃ τὰς ἀνάγκας ταύτας, καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ καὶ νὰ κατορθώσῃ νὰ ἐπιτύχῃ καὶ τιμὰς εὐθηνάς. Εἶναι ἔργον τεράστιον, τὸ ὁποῖον ἀπαιτεῖ γνῶσιν προσώπων καὶ πραγμάτων. Διὰ τοῦτο ἔχω νὰ παρατηρήσω τὴν στιγμὴν ταύτην, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ δὲν εἶναι ἐπαρκὴς ὡς καταρτίζεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου. Ἡ ἐπεξεργασθεῖσα τὸ νομοσχέδιον ἐπιτροπή, ἔκρινε, διατυπωθείσης καὶ μειονοψηφίας, ὅτι ἔπρεπε τὰ μέλη, τὰ ἐξ ἰδιωτῶν, νὰ αὐξηθοῦν, διότι ἐθεώρησεν, ὅτι ἔπρεπεν ὅλαι αἱ λαϊκαὶ τάξεις, αἵτινες θίγονται, νὰ μετέχωσι τῆς ἐπιτροπῆς ταύτης. Ἄλλο ζήτημα εἶναι τὸ πῶς θὰ καθωρίζετο ἡ λειτουργία καὶ ὁ ἐσωτερικὸς ὀργανισμὸς τῆς ἐπιτροπῆς. Ἔκρινεν ἐπίσης, ὅτι εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ταύτην ἔπρεπε νὰ ἀντιπροσωπεύηται ἡ εὐρεῖα μᾶζα τῶν καταναλωτῶν, ὁ πολὺς Ἑλληνικὸς λαός, ὁ ὁποῖος ὑπὲρ πάντα ἄλλον ἔχει τὸ δικαίωμα εἰς στιγμὴν ποὺ πρόκειται περὶ τοῦ ἄρτου αὐτοῦ, νὰ ἀντιπροσωπεύηται εἰς τὸ κέντρον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θὰ ἐξασφαλίζῃ αὐτόν...

§161Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Πῶς ἐννοεῖτε νὰ ἀντιπροσωπεύηται;

§162Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Ἐπειδὴ μὲ προκαλεῖτε, ἀπαντῶ: δι’ ἀντιπροσώπων, οὓς θὰ ὑπεδείκνυον αἱ ὀργανικαὶ αὐτοῦ κοινωνικαὶ ὁμάδες. Ἂς μὴ διαμαρτύρωνται οἱ συντηρητικοί, διότι ὁ πολὺς λαὸς ἔρχεται νὰ ἀξιώσῃ δικαιώματα ἀπαράγραπτα καί, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν θέλουν νὰ τοῦ τὰ ἀφαιρέσουν, διαμαρτύρεται καὶ ἐξανίσταται. Ἔχει δικαίωμα ὑπὲρ πάντα ἄλλον ἡ εὐρεῖα καταναλωτικὴ μᾶζα νὰ ζητήσῃ καὶ αὐτὴ νὰ μετέχῃ εἰς τὸν τρόπον τῆς διανομῆς τῶν ἀγαθῶν. Εἶμαι εὐτυχὴς τὴν στιγμὴν ταύτην, διότι μοὶ δίδεται εὐκαιρία διὰ παρεκβάσεως νὰ ἐπιληφθῶ τοῦ ζητήματος. Οἱ ἔχοντες ἀντίρρησιν, δύνανται, μετά, εἰς τὸ τέλος τῆς ὁμιλίας μου, νὰ ἀναπτύξωσι ταύτας. Ὑπάρχει τρόπος, καθ’ ὃν διεξάγονται αἱ συζητήσεις τῆς Βουλῆς, καὶ τὸν τρόπον τοῦτον παρακαλῶ νὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ νὰ ἀξιώσω ὑπὲρ ἐμοῦ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐκθέσω καὶ τὰς γνώμας τῶν μέν, καὶ τὰς γνώμας τῶν δέ, αἱ ὁποῖαι ἠκούσθησαν.

§163Ν. ΓΑΤΣΟΣ. Αἱ γνῶμαι αὗται εἶναι καὶ τῆς Ἐπιτροπῆς;

§164Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Εἶπον, ὅτι ἡ πλειοψηφία ἀπεφάνθη νὰ μὴ ἀντιπροσωπεύωνται αἱ κεντρικαὶ αὗται ὁμάδες εἰς τὴν ἐπιτροπήν· προσέθηκε μάλιστα ὡς δικαιολογίαν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθῇ τοῦτο, τὴν δικαιολογίαν ἀκριβῶς ἐκείνην, τὴν ὁποίαν προέβαλον ὡς ἐρώτημα συνάδελφοί τινες τὴν στιγμὴν αὐτήν· ἀπήντησα ὅμως ἐγώ, ὅτι ὑπάρχουσιν ὀργανώσεις, αἵτινες καλοῦνται μεταξὺ τῶν μελῶν των νὰ ὑποδείξωσιν ἀνθρώπους, ὡς εἶναι τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐργασίας εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, καὶ θὰ ἠδύναντο νὰ ἀντιπροσωπευθῶσι καὶ νὰ ὑποδείξωσιν ἕνα ἄνθρωπον. Δὲν πρόκειται δέ, Κύριοι, νὰ ὑποδείξωσιν ἀνθρώπους ἐξ αὐτῶν τῶν ἰδίων τάξεων προερχομένους, διότι ἴσως μοῦ προεβάλετο ἡ ἀντίρρησις, ὅτι δὲν θὰ ἦσαν ἱκανοὶ νὰ παρακολουθήσωσι τὸ ἔργον τῆς ἐπιτροπῆς. Ἤρκει νὰ ὑποδείξωσιν ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐτύγχανον τῆς πλήρους ἐμπιστοσύνης των. Καὶ ἐπειδὴ εἰς τοῦτο τὸ σημεῖον τοῦ λόγου ἐγενόμην, ἔχω νὰ ἀπαντήσω πρὸς ὑμᾶς, συζητουμένου τοῦ θέματος τούτου, ὅτι διὰ νὰ εὐχερανθῇ τὸ ἔργον τῆς ἐπιτροπῆς, τὴν ὁποίαν συνιστῶμεν, πρὸ παντὸς ἀπαιτεῖται ἡ ἐπιτροπὴ νὰ καταστῇ τοιαύτη, ὥστε νὰ ἔχῃ τὴν δύναμιν τῆς ἐπιβολῆς καὶ τὸ γόητρον τῆς ἐπιβολῆς ἀπέναντι τοῦ λαοῦ. Εἶναι λόγοι καθαρῶς πολιτικοί, δύναμαι νὰ σᾶς βεβαιώσω, οἵτινες ὑπαγορεύουσι τὴν ἀνάγκην ἡ ἐπιτροπὴ νὰ συστηθῇ κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ ἐμπνέῃ ἐμπιστοσύνην εἰς σύμπαντα τὸν Ἑλληνικὸν κόσμον, προκειμένου νὰ ἔχῃ νὰ ἐπιτελέσῃ δυσκολώτατον ἔργον, καὶ ὄχι μόνον δυσκολώτατον, ἀλλὰ καὶ εἰς δυσχερεστάτας στιγμάς. Αὔριον θὰ λείψῃ ἴσως ὁ ἄρτος ὁ ἐπιούσιος τοῦ λαοῦ καὶ αὔριον ἴσως — τὸ ἀπεύχομαι καὶ ἐλπίζω νὰ μὴ γίνῃ — εἴς τινας ἐπαρχίας, εἴς τινας τόπους δὲν θὰ ὑπάρχῃ ὁ ἐπιούσιος ἄρτος — διότι καὶ αὐτὸ ἴσως τὸ ζήτημα θὰ γεννηθῇ — καὶ ὁ ὁ λαὸς ἴσως θὰ ἐξεγερθῇ καὶ ὁ λαὸς θὰ διαμαρτυρηθῇ, καὶ θὰ διαμαρτυρηθῇ ἐντονώτερον, τὴν στιγμὴν ἐκείνην, καθ’ ἣν δὲν θὰ ἔχῃ ἐμπιστοσύνην πλήρη εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Ἐὰν ἡ Ἐπιτροπὴ εἶναι τοιαύτης συνθέσεως καὶ τοιαύτης ἐπιβολῆς, ἴσως θὰ εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ τὴν μεταχειρισθῶμεν ὡς δικαιολογίαν πρὸς τὸν λαόν, διὰ νὰ τοῦ εἴπωμεν: Πράττομεν πᾶν ὅ,τι δυνάμεθα διὰ νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὸν ἄρτον σου, συνεθέσαμεν τὴν ἐπιτροπήν, ὅπως ἦτο δυνατὸν νὰ τὴν συνθέσωμεν, καὶ κατὰ τὴν ἐπιθυμίαν σου καὶ ἡ ἐπιτροπὴ αὐτὴ οὕτως ἔκρινε. Λοιπόν, τὴν στιγμὴν ταύτην ἴσως θὰ εἴχωμεν μεγαλείτερον τὸ δικαίωμα νὰ αἰτησώμεθα μεγαλειτέραν ὑπομονὴν καὶ θυσίας ἀπὸ τὸν λαόν. Αὐτοὶ εἶναι οἱ λόγοι, Κύριοι διὰ τοὺς ὁποίους καὶ ἐγώ, συντασσόμενος μετὰ τῆς μειοψηφίας ἐν τῇ Ἐπιτροπῇ, νομίζω ὅτι εἶναι ἐπιβεβλημένον νὰ παραχωρήσωμεν μίαν ἄκραν τῆς πολυμελοῦς τραπέζης, τὴν ὁποίαν θὰ ἔχωμεν ἡμεῖς εἰς τὴν διοίκησιν καὶ τὸν τρόπον τοῦ ρυθμίζειν τὰ οἰκονομικά μας πράγματα, μίαν ἄκραν καὶ εἰς τὸν λαόν, διὰ τοὺς λόγους αὐτούς, τοὺς ὁποίους πρὸ ὀλίγου ἀνέπτυξα. (Διαμαρτυρίαι). Εἶναι εἰς τὸν τρόπον τῆς ἀντιλήψεως, κ. Συνάδελφοι. Εἶναι εἰς τὰς λεπτομερείας. Ὁ λαὸς ἐν τῷ συνόλῳ του φυσικὰ ἀντιπροσωπεύεται ἀπὸ ἡμᾶς, οἱ ὁποῖοι ψηφίζομεν καὶ λαμβάνομεν μέτρα· ἀκριβῶς δὲ καὶ ἐγώ, ἐν τῇ Ἀντιπροσωπεία τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ λέγω τὰς γνώμας μου, ὅπως σεῖς ἔχετε τὰς γνώμας σας. Ἡ ἐπιτροπή, Κύριοι, διὰ νὰ συμπεράνω, κατέληξεν ἐπὶ τοῦ θεμελιώδους τούτου ζητήματος νὰ θελήσῃ τὴν αὔξησιν τῶν μελῶν, τῶν ἐξ ἰδιωτῶν ὑπαρχόντων, μὴ ἀποδεχθεῖσα νὰ μετέχωσι καὶ αἱ λαϊκαὶ τάξεις καὶ κατέληξεν εἰς τὸ νὰ καθορίσῃ δωδεκαμελῆ τὴν ἐπιτροπὴν ταύτην, ἐξ ὧν ἡμίσεις θὰ ἦσαν ἰδιῶται, μεταξὺ δὲ τῶν ἰδιωτῶν θὰ συμπεριελαμβάνοντο καὶ εἷς ἢ δύο τραπεζητικοὶ ὑπάλληλοι. Καὶ εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο ἐμειοψήφισα, διότι ἐθεώρησα καλὸν καὶ σκόπιμον νὰ ἀφεθῇ εὐρύτης τις εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν, ὡς πρὸς τὸν καθορισμὸν τῶν μελῶν, ἥτις ἐγγύτερον παρακολουθεῖ τὰ πράγματα καὶ εἶναι εἰς θέσιν ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν νὰ τὰ ρυθμίζῃ καὶ νὰ κανονίζῃ κατὰ τρόπον καλλίτερον. Ἐθεώρησα δηλαδὴ σκόπιμον νὰ παραμείνῃ ἡ διάταξις ὡς ἔχει ἐν τῷ ἄρθρῳ ἐκείνῳ, ἀφιεμένου εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον τοῦ δικαιώματος νὰ κανονίσῃ τὸν ἀριθμὸν τῶν μελῶν, συμφωνήσας μὲ τὴν πλειονοψηφίαν, ὥστε νὰ εἶναι εἷς ἢ δύο ἰδιῶται. Ὁ κεντρικὸς οὗτος νοῦς, Κύριοι, ἔχει νὰ ἐπιτελέσῃ τριπλοῦν, κατὰ τὴν ἀντίληψιν τῆς ἐπιτροπῆς, ἔργον καὶ τοῦτο ἔπρεπε νὰ ἐξετάσωμεν, ἵνα παραδεχθῶμεν κατ’ ἀρχὴν τὸ νομοσχέδιον, ἂν ἐξεπληροῦτο ὁ σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου, δηλ. νὰ ἴδωμεν, ὡς φανταζόμεθα νὰ λειτουργήσῃ ἡ ὑπηρεσία αὐτή, ἂν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐξασφαλίζετο διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἡ ἀκριβὴς περισυλλογὴ ὅλων ἐκείνων τῶν πληροφοριῶν, οὕτως ὥστε ἀνὰ πᾶσαν στιγμήν, ὡς ἐν κατόπτρῳ, ἡ ἐπιτροπὴ νὰ ἀπεικονίζῃ καὶ νὰ βλέπῃ ὁλόκληρον τὴν κατάστασιν τῆς χώρας, καὶ νὰ παρακολουθῇ μέχρι καὶ τῆς τελευταίας λεπτομερείας τὴν κίνησιν τῶν διαφόρων εἰδῶν, τῶν διαφόρων τροφίμων, τῶν διαφόρων καταναλώσεων. Διότι τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ Κράτος, ὁ κεντρικὸς οὗτος ὀφθαλμὸς τοῦ Κράτους, δὲν θὰ ἦτο εἰς θέσιν καὶ δὲν ἐξησφαλίζετο τὸ ἀπτέλεσμα νὰ παρακολουθῇ μέχρι τῆς τελευταίας λεπτομερείας ὅλην τὴν κίνησιν τῶν διαφόρων τροφίμων καὶ τῶν διαφόρων εἰδῶν τῆς καταναλώσεως, καὶ τῶν διαφόρων τοπικῶν ἀναγκῶν συμπάσης τῆς χώρας, δὲν ἦτο δυνατὸν ὁ ὀργανισμὸς αὐτὸς νὰ προβῇ εἰς τὴν θεραπείαν τοῦ κακοῦ. Ἡ το τὸ πρῶτον ἔργον, τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ ἴδωμεν ἂν ἐξασφαλίζῃ τὸ νομοσχέδιον. Ὄντως, Κύριοι, ἀφ’ ἑνὸς διὰ τῶν ποινῶν, αἵτινες ἐπιβάλλονται, ἀφ’ ἑτέρου διὰ τῶν διατάξεων, αἱ ὁποῖαι ὁμιλοῦσι περὶ τοπικῶν ἐπιτροπῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ ἱδρυθῶσιν ἀνὰ σύμπασαν τὴν Ἐπικράτειαν καὶ τὰς ὁποίας ἡμεῖς ἠθελήσαμεν διὰ τοῦτον ἀκριβῶς τὸν λόγον νὰ καταστήσωμεν ὑποχρεωτικάς, καὶ διὰ τοῦ τρόπου καθ’ ὃν καταρτίζεται ὅλη αὐτὴ ἡ ὑπηρεσία, δύναταί τις νὰ εἴπῃ καὶ νὰ ἐλπίσῃ, ὅτι θὰ ἀνταποκριθῇ πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον.

§165Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἐδέχθη ἡ ἐπιτροπὴ τὰς συστάσεις σας;

§166Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Ὄχι μόνον ἐδέχθη, ἀλλά, ἐνῷ τὸ νομοσχέδιον λέγει, ὅτι «δύναται», ἡ ἐπιτροπὴ λέγει, ὅτι «ὁριστικῶς» καταρτίζονται αἱ τοιαῦται ἐπιτροπαί, αἱ τοπικαί. Τοῦτο τὸ ἀφῆκε νὰ τὸ κανονίσῃ ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία καὶ νὰ τὸ τροποποιῇ ἐν ἀνάγκῃ, ἐὰν παρουσιάζωντο δυσχέρειαι, διότι εἶχεν ἐν νῷ, ὅτι εἰς στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἀφήνετο τὸ δικαίωμα τοῦτο, θὰ εἶχε τὴν ἀνάγκην τῆς ψηφίσεως νέου νόμου καὶ τοιουτοτρόπως δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ διορθωθῶσι τὰ πράγματα.

§167Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Θὰ ἀμείβωνται αἱ ἐπιτροπαί;

§168Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ὁλόκληρον τὸ προσωπικόν, ὡς περιλαμβάνεται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, ἀποτελεῖται ἀπὸ δημοσίους ὑπαλλήλους, ἀπὸ διάφορα Ὑπουργεῖα, ἀποσπωμένους, ἀποτελεῖται δὲ καὶ ἀπὸ ὑπαλλήλους, οὓς ἤθελεν ἀποδεχθῇ ἡ Τράπεζα νὰ θέσῃ εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ ὀργανισμοῦ. Δύναμαι δὲ νὰ σᾶς διαβεβαιώσω ὅτι θὰ λαμβάνουν πρόσθετόν τινα ἀμοιβήν, καὶ ὅτι ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψει καὶ αἱ μικραὶ λεπτομέρειαι, αἱ καθοριζόμεναι ἐν τῷ νομοσχεδίῳ. Δὲν δύναται δὲ νὰ προσληφθῇ οὐδεὶς νέος ὑπάλληλος. Πολλάκις πολλὰ ὑπονοοῦνται, ὑπάρχουσι καὶ ὑπόνοιαι περισσότεραι ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα ἐπιτρέπεται νὰ ὑπονοοῦνται.

§169Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Διὰ τὴν μεγαλειτέραν ἐπάρκειαν εἰς τὰ ζητήματα ταῦτα τῆς κεντρικῆς ἐπιτροπῆς, ἔκρινεν ὀρθὸν ἡ ἐπεξεργασθεῖσα τὸ νομοσχέδιον Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, νὰ τὸ παραδεχθῇ ἐν τῷ συνόλῳ, διότι, ἐὰν δὲν ἐγένοντο αἱ λεπτομέρειαι δεκταί, ἴσως ἤθελον θιγῶσι μεγάλα συμφέροντα, ἐκτὸς τοῦ ὅτι αἱ ἐπιτροπαὶ ἐπρόκειτο νὰ καταστραφῶσιν. Ἔπρεπε δὲ συγχρόνως, προκειμένου περὶ συλλογῆς τῶν πληροφοριῶν, πῶς θὰ γίνωνται καλλίτερα αἱ προμήθειαι διὰ τὴν ἐπάρκειαν τῆς χώρας, καὶ πῶς θὰ εἶναι αἱ τιμαὶ καλαί, ἀλλὰ περὶ τῶν λεπτομερειῶν τούτων θὰ ὁμιλήσω ἄλλοτε, σήμερον θὰ εἴπω μόνον γενικά τινα, ἔπρεπε νὰ ἐγκατασταθῶσιν ἐπιτροπαὶ καὶ ἐνταῦθα, ὡς ἐν Ἀμερικῇ, εἰς τὸν τόπον ὅπου σήμερον εἶναι τὸ κέντρον τῶν ἀγορῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ συλλέγουν πληροφορίας περὶ τῶν συναλλαγῶν, ἵνα ἐνισχυθῶσιν αἱ Πρεσβεῖαι δι’ ἐμπορικῶν ἀκολούθων. Ἐπίσης νὰ θεσπισθῶσι ποιναὶ αὐστηραί, ὄχι διὰ τοὺς ἐμπόρους ἢ διὰ τοὺς βιομηχάνους, οἱ ὁποῖοι θὰ παρεμβάλλουν ἐμπόδια εἰς τὴν λειτουργίαν τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλὰ διὰ τοὺς ὑπαλλήλους τοῦ Ὑπουργείου, οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ ἐξετέλουν τὸ καθῆκόν των τὸ ταχύτερον καὶ ἀναλόγως τῆς σπουδαιότητος τῆς καταστάσεως...

§170Χ. ΠΟΛΟΓΕΩΡΓΗΣ. Περὶ αὐτῶν προβλέπουσιν οἱ ὀργανικοὶ νόμοι καὶ ὄχι αἱ διατάξεις τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νόμου.

§171Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Ἔχομεν ἀνάγκην ἰδιαιτέρων διατάξεων. Παρατηροῦμεν ὅμως, ἐπειδὴ ἐπεκαλέσθητε τοὺς ὀργανικοὺς νόμους, εἰς τὸ ἔργον τῆς ἐπιτροπῆς, ὅτι ἐκ τῶν ἀστυνόμων, πρὸς τοὺς ὁποίους καθ’ ἑκάστην ἀπευθύνονται ἔγγραφα: (ἀναγινώσκει). Καίτοι ὑπάρχουν ποιναὶ καὶ ὀργανικοὶ νόμοι, προβλέποντες περὶ τούτων, διὰ τῶν νόμων δὲν κατορθοῦται νὰ ἔχωσι τὴν συνείδησίν των...

§172Χ. ΠΟΛΟΓΕΩΡΓΗΣ. Λείπει ἡ ἐφαρμογὴ τῶν νόμων, καὶ ὄχι οἱ νόμοι.

§173Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Ταχύτατα ἐπιβάλλεται ἡ αὐστηρότης τῶν νόμων, καὶ ἴσως θὰ κάμῃ τοὺς ὑπαλλήλους, θὰ κάμῃ τοὺς κυρίους αὐτούς, νὰ ὑποβοηθῶσι τὸ ἔργον. Ἡ ἐπιτροπή, ἀκριβῶς διὰ τὴν καλλιτέραν ρύθμισιν τῶν πραγμάτων, τῶν ἐνεργειῶν τῆς ἐπιτροπῆς, ἔκρινεν, ὅτι ἔπρεπε—καὶ εἰς τοῦτο ἐμειοψήφισα— ὅτι ἔδει νὰ μετάσχωσι τῆς ἐπιτροπῆς, ὡς μέλη καὶ πέντε βουλευταί.

§174Χ. ΠΟΛΟΓΕΩΡΓΗΣ. Αὐτὸ ἐπέρασεν ἀπὸ τὴν ἐπιτροπήν;

§175Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Ἐλέχθη, ὅτι ἦτο ἀνάγκη, διὰ νὰ ὑπάρχῃ συνεχὴς καὶ ἀδιάλειπτος ἔλεγχος ἐπὶ τοῦ τρόπου τοῦ ἔργου τῆς Ἐπιτροπῆς, ὅτι ἔπρεπε καὶ 5 ἀντιπρόσωποι τῆς Βουλῆς νὰ ἔχωσι τὸ δικαίωμα νὰ παρίστανται εἰς τὰς συνεδριάσεις μὲ συμβουλευτικὴν ψῆφον. Αὐτὸ ἐγένετο κατὰ πλειοψηφίαν δεκτὸν καὶ ἐμειοψήφισα, διότι ἐθεώρησα, ὅτι εἶναι ἀσυμβίβαστον νὰ εἶναί τις ἐλέγχων καὶ ἐλεγχόμενος....

§176Χ. ΠΟΛΟΓΕΩΡΓΗΣ. Αὐτοὶ οἱ βουλευταί, ἐὰν δώσωσι κακὴν συμβουλήν, θὰ τιμωροῦνται σύμφωνα μὲ τὸν νόμον;

§177Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Ὄχι Ἐμειοψήφισα, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναί τις ἐλέγχων καὶ ἐλεγχόμενος. Ἐμειοψήφισα, διότι ἡ ἐπιτροπὴ ὑπάγεται εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ θὰ ἦτο περίεργον κατασκεύασμα οἱ βουλευταὶ νὰ ὑπάγωνται εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ Ὑπουργοῦ...

§178ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Οἱ βουλευταὶ δὲν θὰ ὑπήγοντο εἰς τὴν ἐπιτροπήν;

§179Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Θὰ εἶναι πέντε μέλη καὶ θὰ ἔχωσι συμβουλευτικὴν ψῆφον, διότι λέγουν, ὅτι διαρκῶς οἱ βουλευταὶ θὰ κάμουν ἔλεγχον, ἀναγινώσκω δὲ καὶ τὸ σχετικὸν κείμενον τοῦ ἄρθρου, ἐὰν θέλετε νὰ γνωρίζητε πῶς διατυποῦται: «κατὰ τὰς συνεδριάσεις τῆς ἐπιτροπῆς θὰ παρίστανται...κλπ.». (ἀναγινώσκει). Ἐμειοψήφισα καὶ διὰ λόγους ἄλλους, τοὺς ὁποίους θὰ εἴπω, καὶ ἀκόμη, διότι οἱ βουλευταί, ὑποκείμενοι εἰς τὰς πιέσεις καὶ ἰδιαιτέρως εἰς τὰς πιέσεις τῶν διαφόρων συμφερόντων, δὲν ἦτο δυνατὸν παρὰ νὰ μὴ συντελέσωσι εἰς τὴν εὐόδωσιν τοῦ σκοποῦ τῆς ἐπιτροπῆς. Ἕτερον μέτρον, τὸ ὁποῖον ἐκρίθη ἀναγκαῖον, ὅπως συμπληρώσῃ τὴν ἐπιτροπὴν ταύτην καὶ τὴν καταστήσῃ ἱκανωτέραν εἰς τὴν διαχείρισιν τοῦ ἔργου της, ἦτο, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀποκατασταθῇ ἁρμονία καὶ ἑνότης. Εἰς ὅλην αὐτὴν τὴν ἐργασίαν παρουσιάζεται, Κύριοι, καὶ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ παρουσιασθῇ σύγκρουσις εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων τῆς ἐπιτροπῆς διὰ τῆς ἀναμίξεως ἀρχῶν, αἱ ὁποῖαι, ἤδη, διὰ τοῦ κειμένου νόμου, ἔχουσι καθήκοντα σχετικὰ πρὸς τὰ δικαιώματα τῆς ἐπιτροπῆς, ἦσαν δὲ τοιαῦται αἱ στρατιωτικαὶ ἀρχαί. Αἱ στρατιωτικαὶ ἀρχαί, ἐν ἐπιστρατεύσει, ὡς γνωρίζετε πάντες, ἔχουσι δικαιώματα, διὰ νὰ κατορθώσουν νὰ ἀνταποκριθῶσιν εἰς τὴν ἐπάρκειαν καὶ τροφοδοσίαν τοῦ στρατοῦ, νὰ προβαίνωσιν εἰς ἐπίταξιν καὶ ἀπαγόρευσιν μεταφορῶν ἀπὸ τόπου εἰς τόπον. Ἐὰν δὲν ἀπεκαθίστατο ἑνότης ἐργασίας, ἐὰν δὲν ἀπεκαθίστατο ἑνότης ὁλοκλήρου τοῦ ἔργου, τὸ ὁποῖον θὰ συνετελεῖτο, θὰ συνέβαινον πράξεις καὶ μέτρα, τὰ ὁποῖα θὰ ἐλαμβάνοντο ἀπὸ μίαν ἀρχήν, διὰ νὰ ματαιῶνται ἐκ τῆς ἐνεργείας τῆς ἄλλης καὶ τἀνάπαλιν. Διὰ τοῦτο ἐλήφθη εἰδικὴ μέριμνα, ὥστε νὰ συμβιβασθῶσι τὰ διεστῶτα, καὶ ἐπὶ τῶν λεπτομερειῶν αὐτῶν θὰ συζητήσωμεν, ὅταν θὰ ἔλθῃ εἰς συζήτησιν τὸ σχετικὸν ἄρθρον. Ἀλλ’ ἐάν περὶ τοῦ καθόλου τρόπου, περὶ τῆς λειτουργίας τῆς ὑπηρεσίας ταύτης ἐλήφθησαν τὰ μέτρα ταῦτα, ἐλήφθησαν καὶ μέτρα διὰ τὴν προστασίαν τῆς καταναλώσεως, τοῦ ἐμπορίου, τῆς βιομηχανίας καὶ τῆς ναυτιλίας. Ἐλήφθησαν μέτρα διὰ τὴν προστασίαν τῆς καταναλώσεως καὶ τοῦ ἐμπορίου, διὰ τῶν τροποποιήσεων, εἰς τὰς ὁποίας προέβη ἡ ἐπιτροπή, ἡ ἐπεξεργασθεῖσα τὰ διάφορα ἄρθρα, κατὰ τὰ ὁποῖα ἐπιβάλλεται αἴφνης ἡ δημοσίευσις τῶν προμηθειῶν καὶ τῶν γενομένων πράξεων πρὸς προμήθειαν εἰδῶν καταναλώσεως, οὕτως ὥστε νὰ κατορθοῦται καὶ νὰ ἐπιτυγχάνεται ὁ δημόσιος ἔλεγχος, καὶ μὲ ἄγρυπνον ὄμμα ἡ κοινωνία καὶ ὁ κόσμος νὰ παρακολουθῇ τὰς πράξεις τῶν ἐπιχειρηματιῶν. Ἐλήφθη ἄλλο μέτρον, ὅπως εἶναι τὸ μέτρον τὸ προταθὲν ὑπὸ τοῦ κυρίου ἐκ Μεσσηνίας βουλευτοῦ κ. Κουμουνδούρου, νὰ κανονισθῇ, ὥστε διὰ τῶν πλησιεστέρων λιμένων τὰ ἐμπορεύματα νὰ μεταφέρωνται εἰς τοὺς τόπους τῆς καταναλώσεως, καὶ τοιουτοτρόπως νὰ ἐπιτυγχάνεται οἰκονομία εἰς τὰ ἔξοδα τῆς μεταφορᾶς καὶ ἐν γένει διὰ τὸ ἐμπόριον καὶ διὰ τὴν βιομηχανίαν. Καὶ ἐν γένει διὰ τὸ ἐμπόριον, τὴν βιομηχανίαν καὶ τὴν ναυτιλίαν ἐλήφθησαν μέτρα τοιαῦτα, τὰ ὁποῖα θὰ συζητήσωμεν καθ’ ἕκαστον ἄρθρον, οὕτως ὥστε, δύναταί τις νὰ εἴπῃ, ὅτι μετὰ τὰς ἀρχάς, τὰς ὁποίας κατὰ τὴν ἀρχὴν τοῦ λόγου μου ἀνέφερον, καὶ αἱ ὁποῖαι συνηγοροῦν ὑπὲρ τῆς κατ’ ἀρχὴν παραδοχῆς τοῦ μέτρου τούτου, καὶ τὰ μέτρα ταῦτα ἔτι περισσότερον ἐξασφαλίζουν τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ σκοποῦ, διὰ τὸν ὁποῖον ἱδρύεται ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη, συνηγοροῦν εἰς τὸ νὰ παραδεχθῶμεν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο κατ’ ἀρχήν. Αὐτὰ, Κύριοι, ἦτο δυνατὸν νὰ εἴπῃ τις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου. Δὲν θέλω νὰ κουράσω περισσότερον τὴν Βουλήν, συζητουμένης τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, θὰ ἐπιφυλαχθῶ ὅμως, εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν, καὶ ὅταν μετ’ ὀλίγον εὑρίσκεται εἰς χεῖρας ὑμῶν ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς τῆς Βουλῆς, νὰ συζητήσω λεπτομερέστερον ἐπ’ αὐτοῦ κατ’ ἄρθρον. Τὸ ἔργον, ὅπερ ἀναλαμβάνει τὸ Κράτος, εἶναι ὄντως βαρύ, βαρύτατον, ὡς τὸ ἐξέθεσεν ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργός. Εἶναι περισσότερον βαρύ, διότι εἰς τὴν Ἑλλάδα δυστυχῶς δὲν ὑπάρχει εὐρεῖα διοικητικὴ ὀργάνωσις, ἡ ὀργάνωσις ἐκείνη, ἡ ὁποία εἶναι ἀναγκαία εἰς πᾶν Κράτος, διὰ νὰ ἐπιτυγχάνῃ τοῦτο τοῦ σκοποῦ του. Εἶναι βαρύτερον ἀκόμη, διότι ὁ θεσμὸς οὗτος, κατὰ πρώτην φορὰν εἰσάγεται ἐν Ἑλλάδι. Διὰ τοῦτο ἀκριβῶς πρὸς τὰ ταπεινὰ φῶτα, τὰ ὁποῖα προσέφερεν ἡ ἐπιτροπή, εἰς τόσον μάλιστα χρονικὸν διάστημα ἐπεξεργασθεῖσα τὸ νομοσχέδιον, εἶναι ἀναγκαία, κατὰ τὴν ἐμὴν γνώμην, καὶ ἡ πεφωτισμένη πεῖρα, καὶ ἡ πεφωτισμένη σκέψις τῆς Βουλῆς, προκειμένου περὶ τόσον σοβαροῦ μέτρου, ἵνα ἐπενεχθῶσιν αἱ τροποποιήσεις ἐκεῖναι, διὰ τῶν ὁποίων εἰς τὰς δυσχερεῖς στιγμάς, κατὰ τὰς ὁποίας ὅλος ὁ Ἑλληνικὸς κόσμος ἀρκετὰ πάσχει καὶ ὑποφέρει καὶ καθ’ ἃς αἱ οἰκονομικαὶ συνθῆκαι εἶναι τόσον κρίσιμοι, ἐξασφαλισθῇ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὁ ὁποῖος τόσον ἀγογγύστως ὑφίσταται τὰ πάντα, τοὐλάχιστον ὁ ἐπιούσιος αὐτοῦ ἄρτος. (χειροκροτήματα).

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Βοκοτόπουλος.

§181Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἐπιτροπή, ὡς ἠκούσατε, κ. Βουλευταί, ὑπὸ τὸν κατελθόντα τοῦ βήματος ἀξιότιμον Εἰσηγητὴν τῆς Ἐπιτροπῆς, δὲν διεφώνησεν ὡς πρὸς τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου μὲ τὴν Κυβέρνησιν. Ὑπολαμβάνω ὅμως, ὅτι ἐσφαλμένως ἡ Κυβέρνησις, καὶ κατ’ ἀκολουθίαν καὶ ἡ ἐπιτροπή, ἐνόμισεν, ὅτι ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ἡ ἀνάγκη, ὅπως εἶπε πρὸ μικροῦ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, περὶ τῆς προνοίας τοῦ Κράτους διὰ τὴν προμήθειαν καὶ τὴν διάθεσιν τῶν τροφίμων.

§182Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Εἶπον, ὅτι ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου εἶναι, ὄχι ἡ ἀνάγκη τῆς Πολιτείας, ἀλλ’ ἡ ἀνάγκη τῆς ὀργανώσεως τῆς Πολιτείας.

§183Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Λοιπόν, τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον ἐπιδιώκει ἡ Κυβέρνησις νὰ ψηφισθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς, ὅπως προικισθῇ ἡ παρ’ αὐτοῦ δημιουργουμένη ἐπιτροπή, διὰ τῶν ἀναγκαίων δυνάμεων πρὸς ἐκτέλεσιν τοῦ μεγάλου ἀληθῶς καὶ βαρέως αὐτοῦ ἔργου, τὸ μέτρον τοῦτο νομίζω, ὅτι εἶναι ἀστοχώτατον. Δὲν ἀμφισβητῶ τὴν ἀνάγκην. Βεβαίως, ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἰδίως, πρέπει νὰ ὁπλισθῶσι νομοθετικῶς διὰ παντὸς μέσου, ὅπως ἐπιτύχωσι τοῦ σκοποῦ, τὸν ὁποῖον πρέπει ἀληθῶς νὰ ἐπιτύχῃ τὸ Κράτος, συντρεχούσης καὶ τῆς Βουλῆς διὰ τῆς ψηφίσεως τῶν ἀναγκαίων μέτρων. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου, λοιπόν, τίθεται ἡ ἀρχή, ὅτι δημιουργεῖται ἐπιτροπή, ἔχουσα τὴν δύναμιν, ὑπὸ τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ λαμβάνῃ τὰ κατὰ τὸ νομοσχέδιον μέτρα, ὅπως προμηθευθῇ τὰ τρόφιμα καὶ πάντα τὰ ἀναγκαῖα ἄλλα εἴδη, τῶν ὁποίων ἔχει ἀνάγκην τὸ Κράτος. Ἡ δημιουργουμένη ἐπιτροπὴ εἶνε νέον τι, καὶ δὲν θὰ εἶχον νὰ πολεμήσω τὸ μέτρον, ἐὰν ἐπρόκειτο μόνον περὶ ἐφευρέσεως περὶ τῆς δημιουργίας αὐτῆς ὡς κἄτι τι νέου. Ἀλλ’ εἶμαι βέβαιος καὶ θὰ προσπαθήσω νὰ μεταδώσω τὴν πεποίθησίν μου αὐτὴν καὶ εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι θ’ ἀστοχήσῃ τοῦ σκοποῦ τὸ μέτρον, τὸ προτεινόμενον, ὡς πρὸς ἐκεῖνο, ὅπερ ἀληθῶς πρέπει νὰ ἐπιτύχωμεν, τὴν προστασίαν τοῦ Κράτους καὶ τῆς κοινωνίας ἀπὸ τῆς αἰσχροκερδείας, τῆς ἐκμεταλλεύσεως καὶ πάντων τῶν ἄλλων σχετικῶν...

§184Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Πρὸ παντὸς, ἀποβλέπομεν εἰς τὸν ἐφοδιασμὸν τῆς χώρας.

§185Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα, εἰς αὐτὰς τὰς περιστάσεις, εἰς τὰς ὁποίας τὸ Κράτος εὑρίσκεται εἰς ἐφοδιασμούς, νὰ ζητῆται ἴδιον κέρδος ἐπὶ βλάβῃ τοῦ κοινοῦ συμφέροντος, δὲν εἶνε ὀρθόν. Τὸ μέτρον εὑρίσκω, ὅτι δὲν παρέχει οὐδὲ τὴν εὐχέρειαν, οὐδὲ τὴν ἑνότητα τῆς ἐνεργείας. Ἰδίως δὲ καὶ κυριώτερον εἶνε ἡ δημιουργία μιᾶς ἐπιτροπῆς, δημιουργία μιᾶς ἀρχῆς, ὡς ἐν τῷ νομοσχεδίῳ φέρεται, ἡ ὁποία θὰ ἔχῃ τὴν δύναμιν νὰ διαθέτῃ τὴν περιουσίαν τῶν πολιτῶν. Καὶ ἡ ἀρχὴ αὐτὴ εἶναι ἀνεύθυνος. Δι’ ὅ,τι πλημμελὲς ἐνήργησεν ἡ ἐπιτροπή, δι’ ὅ,τι ἐπιζήμιον ἐνήργησεν ἡ ἐπιτροπή, ἢ δι’ ὅ,τι ἐπιζήμιον καὶ ἐπιβλαβὲς παρέλειψεν, δὲν ἔχετε κανένα ὑπεύθυνον. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν ἔχει παρὰ μόνον νὰ προστατεύῃ διὰ τῆς σκιᾶς του τὴν Ἐπιτροπήν. Οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ἢ τῶν Οἰκονομικῶν θὰ δίδουν μόνον τὴν εὐχήν των, ἐγκρίνοντες ὅ,τι ὑποβάλλει εἰς αὐτοὺς ἡ Ἐπιτροπή. Καὶ διαφέρει ἡ εὐθύνη τῆς λήψεως τῆς ἀποφάσεως ἀπὸ τὴν εὐθύνην τῆς ἐγκρίσεως τῆς ληφθείσης ἀποφάσεως. Διὰ τὴν λῆψιν ἀποφάσεως δὲν ἔχετε κανένα ὑπεύθυνον. Καὶ ἐπαναλαμβάνω, δὲν ἔχετε ὑπεύθυνον περὶ πράξεων διαθρέψεως καὶ ἐνίοτε δεσμεύσεως τῆς προσωπικῆς ἐλευθερίας καὶ τῆς περιουσίας τῶν πολιτῶν...

§186Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Τῇ ἐγκρίσει τῶν ἰδίων προβαίνει ἡ Ἐπιτροπή;

§187Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ὅλον ἔργον, κατ’ ἐμέ, πρέπει νὰ ἀναλάβῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν. Τὸν βαρὺν αὐτὸν σταυρὸν τῆς μεγάλης ἀληθῶς ἐπιχειρήσεως, διότι εἶναι ἐπιχείρησις, δὲν πρέπει νὰ τὸν φορτώσῃ εἰς τὴν ἐπιτροπήν, ὡς εἰς Σίμωνα Κυρηναῖον τινά.

§188Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἐπιτρέπετε, παρακαλῶ;

§189Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁρίστε.

§190Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον λέγει εἰς τὸ ἄρθρον 3, ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ προβαίνει εἰς τὰς ἐργασίας αὐτῆς καὶ τῇ ἐγκρίσει τῶν ὡς ἄνω Ὑπουργείων — ἴσως θὰ ἔπρεπεν Ὑπουργῶν. — Δὲν νομίζετε, ὅτι τοιουτοτρόπως ὑπάρχει ἡ εὐθύνη;

§191Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Μόνον ἡ εὐθύνη διὰ τὴν ἔγκρισιν ὑπάρχει, ἀλλὰ δὲν ὑπάρχει διὰ τὴν λῆψιν τῆς ἀποφάσεως.

§192Χ. ΠΟΛΟΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ ἔγκρισις, θὰ ὑπάρχῃ ἀπόφασις; Θὰ ἐκτελεσθῇ;

§193Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ τὸ ἴδητε ἀμέσως. Ἡ ἐπιτροπή, ὅπως εἶναι διατυπωμένη ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, εἶναι μία ἀρχή, ἡ ὁποία δύναται νὰ ἔχῃ τὴν μορφὴν ἑνὸς ὑφυπουργείου τῶν τριῶν Ὑπουργείων. Διότι δὲν ἐνεργεῖ μόνον ἐξ ἰδίας πρωτοβουλίας· ἡ ἐπιτροπή, ὡς δημιουργεῖται, ἐνεργεῖ ἐκ τε ἰδίας πρωτοβουλίας καὶ ἐξ ἐντολῆς τῆς Κυβερνήσεως.

§194ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐξ ἐγκρίσεως.

§195Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀσχέτως πρὸς τὴν ἔγκρισιν. Λοιπόν, ἀποτελεῖ ἕνα κοινὸν τῶν τριῶν Ὑπουργείων Ὑφυπουργεῖον καὶ τοῦτο εἶναι, κατ’ ἐμέ, θεμελιώδης βλάβη τοῦ νομοσχεδίου, διότι δὲν δύναται νὰ λειτουργῇ τοιαύτη ἀρχή, ὅπως ἐν τῷ νομοσχεδίῳ φέρεται. Ἀπὸ πόσους ἀποτελεῖται ἡ Ἐπιτροπὴ αὐτή; Ἀπὸ ὀκτώ, δέκα, δώδεκα, καὶ ὅπως εἶπεν ὁ κ. Εἰσηγητὴς, καὶ ἀπὸ ὅσους προσθέσῃ ἡ Βουλή, καὶ οὕτω φθάνομεν αἰσίως εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν δέκα ἑπτά.

§196Χ. ΠΟΛΟΓΕΩΡΓΗΣ. Οἱ πέντε θὰ εἶναι σύμβουλοι.

§197Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κατελήφθην, ὁμολογῶ, ἀπὸ φρίκην, ὁμολογῶ, ὅτι μὲ ἔκπληξίν μου ἤκουσα αὐτὸ τὸ τερατῶδες. Κατ’ ἐπέμβασιν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, νὰ κηδεμονεύεται ἡ Ἐκτελεστικὴ καὶ νά λέγῃ: θὰ σοῦ διορίσω ἐπιτροπὴν ἐγώ, ἡ ὁποία νὰ σὲ συμβουλεύῃ. Λοιπόν, θὰ εἶναι δώδεκα, ἀπὸ αὐτοὺς ποίους θὰ ἔχητε ὑπευθύνους; Θὰ ἔχητε μόνον τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους.

§198Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Διατὶ ὄχι καὶ τοὺς ἄλλους;

§199Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δυνάμει τίνος νόμου θὰ ζητήσητε λόγον ἀπὸ τὸν ὑπάλληλον τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, εἴτε ἄλλον ὑπάλληλον ἄλλης Τραπέζης, εἴτε ἀπὸ τὸν ἰδιώτην, κατὰ τίνα νόμον ἢ δίκαιον θὰ εἴπητε: ἔλα νὰ μοὶ λογοδοτήσῃς, διότι σὲ διώρισα ἐπιτροπήν;

§200Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὑπάρχει ἐν παντὶ δικαίῳ μία γενικὴ ἀρχὴ: πᾶς διαχειριζόμενος μίαν ἐντολήν, εἴτε ἰδιωτικοῦ, εἴτε δημοσίου δικαίου, ὀφείλει νὰ λογοδοτήσῃ διὰ τοῦτο.

§201Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τοῦ ἀστικοῦ ἀναμφισβητήτως.

§202Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Καὶ τοῦ Δημοσίου.

§203Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι.

§204Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐκεῖνος, εἰς ὃν ἀνατίθεται ἡ διαχείρισις οἱουδήποτε δημοσίου συμφέροντος, ὑπέχει εὐθύνην διὰ τὴν διαχείρισιν καὶ δίδει λόγον δι’ αὐτό.

§205Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχουν καὶ οἱ ποινικοὶ νόμοι.

§206Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τοὺς ὑπαλλήλους μόνον.

§207Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Σᾶς παρακαλῶ. Ἐπὶ πλέον λέγει ῥητῶς ὁ νόμος οὗτος, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ λογοδοτεῖ πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ φέρει εὐθύνην διὰ πᾶν ὅ,τι πράττει.

§208Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ σᾶς φέρω ἓν παράδειγμα ἐπὶ τοῦ ἐπιχειρήματος, τὸ ὁποῖον φέρετε. Ἡ Ἐπιτροπὴ δύναται νὰ σᾶς εἴπῃ, ὅτι ἔκαμε αὐτὴν τὴν προμήθειαν ἢ παράλειψιν. Πρόκειται περὶ πράξεως ἢ παραλείψεως, ἢ ὁποία εἶχεν ὡς ἀποτέλεσμα βλαβερὰς συνεπείας. Τί θὰ κάμετε;

§209Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐὰν αὐτὴν τὴν ὑπηρεσίαν, ἀντὶ νὰ τὴν ἀναθέσω εἰς τὴν συγκροτουμένην ἐπιτροπήν, τὴν ἀνέθετον εἰς ἕν τμῆμα τοῦ Ὑπουργείου, τί θὰ ἔκαμον;

§210Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ εἴχατε δημοσίους ὑπαλλήλους ὑπευθύνους.

§211Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Καὶ τώρα θὰ ἔχω ὑπευθύνους αὐτούς.

§212Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν δύνασθε νὰ τοὺς ἔχετε.

§213Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Διατί;

§214Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δυνάμει ποίου νόμου;

§215Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Δυνάμει αὐτοῦ καὶ δυνάμει τῶν γενικῶν ἀρχῶν.

§216Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔχουν κἂν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ προσέλθωσιν εἰς τὴν συνεδρίασιν, δὲν τὸν τιμωρεῖτε διὰ τοῦ νομοσχεδίου, ἐὰν δὲν προσέλθῃ, δὲν τὸ ἐλέγχετε κἄν.

§217Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Συζητεῖτε ἐπὶ τῶν λεπτομερειῶν.

§218Κ. ΚΥΡΙΤΣΗΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ προεῖδε περὶ αὐτῶν.

§219Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ἔχει τὸ νομοσχέδιον «κατ’ ἐντολήν». Τοῦτο μόνον καθιστᾷ τὴν ἐγγύησιν, τὴν εὐθύνην· εἶναι ἱκανὴ ἡ εὐθύνη τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐστερικῶν.

§220Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τὴν ἐντολήν, ὄχι διὰ τὴν ἐνέργειαν.

§221Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἔχομεν καὶ ἄλλην διάταξιν: «ἡ ἐπιτροπὴ ἀποτελεῖ ἰδίαν ἀρχήν, ὑπαγομένην εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν». Ὁ Ὑπουργὸς προΐσταται, καὶ φρονεῖτε, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ αὐτὴ δὲν δίδει λόγον, δὲν ἔχει εὐθύνας; Δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω.

§222Γ. ΠΩΠ. Τοὺς ὁρκίζετε, ὡς ὑπαλλήλους;

§223Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Οἱ ὑπάλληλοι ἔχουν ὁρκισθῆ. Τοὺς ἄλλους δυνάμεθα νὰ τοὺς ὁρκίσωμεν.

§224Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Θὰ περιβληθοῦν ὁπωσδήποτε τὴν ἰδιότητα τοῦ ὑπαλλήλου.

§225Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, πολὺ καλά· δὲν περιείχετο ὅμως αὐτὸ εἰς τὸ νομοσχέδιον καὶ εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ κάμω τὰς παρατηρήσεις αὐτάς. Ἔστω, λοιπόν, ἡ ἐπιτροπὴ διὰ νόμου θὰ γίνῃ ὑπεύθυνος εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν. Τώρα πῶς θὰ ἐνεργῇ; Θὰ κάμῃ κανονισμὸν ἰδιαίτερον; Θὰ λαμβάνῃ ἀποφάσεις; Αὐταὶ πρέπει νὰ ἐκτελεσθοῦν τῇ ἐγκρίσει τοῦ Ὑπουργοῦ. Ἐπεθύμουν νὰ ἀκούσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, πῶς νομίζει, ὅτι αὐτὴ ἡ ἔγκρισις θὰ δίδετε ὑπηρεσιακῶς, διότι δὲν εἶναι ζητήματα μόνον τοῦ ἐσωτερικοῦ κανονισμοῦ, μ’ ὅλα ταῦτα. Θὰ λαμβάνῃ ἡ ἐπιτροπὴ μίαν ἀπόφασιν, θὰ πηγαίνῃ ὁ ὑπάλληλος τῆς ἐπιτροπῆς, θὰ λαμβάνῃ ὑπὸ μάλλης τὰ ἔγγραφα καὶ τὰ πρωτόκολλα καὶ θὰ πηγαίνῃ εἰς ἀναζήτησιν ἑνὸς ἑκάστου τῶν τριῶν Ὑπουργῶν, καὶ ἐὰν θὰ συμφωνήσουν οἱ Ὑπουργοί, θὰ ὑπάρχῃ ἔγκρισις· ἐὰν δὲν συμφωνήσουν;

§226Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἡ ὑπηρεσία τῶν προμηθειῶν λειτουργεῖ τῇ συμπράξει δύο Ὑπουργῶν.

§227Γ. ΠΩΠ. Νὰ θέσωμεν τὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ οὕτω ἐπὶ τοῦ παρόντος δὲν θὰ φοβούμεθα διαφωνίαν (γέλωτες).

§228Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Σήμερον ἡ ὑπηρεσία λειτουργεῖ τῇ συμπράξει δύο Ὑπουργείων. Ἡ Τράπεζα λαμβάνει διαταγήν, λαμβάνει ἐντολήν, ὅπως θὰ λαμβάνῃ καὶ ἡ ἐπιτροπή. «Φροντίσατε νὰ ἀγοράσητε στάρι, λέγει τὸ Κράτος πρὸς τὴν Τράπεζαν. Ποῖος τὸ λέγει; Οἱ κ. Ὑπουργοὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας.

§229Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πρόκειται περὶ ἰδίων πράξεων ὑμῶν καὶ ὄχι τῆς ἐπιτροπῆς.

§230Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ὅπως δίδομεν ἐντολὴν εἰς τὴν Τράπεζαν, ὁμοίως δυνάμεθα νὰ δώσωμεν καὶ εἰς τὴν ἐπιτροπήν. Ὅταν ἡ ἐπιτροπή νομίζει, ὅτι πρέπει νὰ προβῶμεν εἰς μίαν ἀγοράν, θὰ μᾶς κάμῃ ἔγγραφον, ὅπως μᾶς ἔκαμνεν ἡ Τράπεζα. Θὰ μᾶς κάμῃ ἔγγραφον ἐξ ἰδίας πρωτοβουλίας της, καὶ θὰ μᾶς λέγῃ, ὅτι τὸ ποσὸν διὰ τὸ ὁποῖον ἐδώσατε ἐντολὴν δὲν φθάνει, ἀλλ’ εἶναι ἀναγκαῖον τόσον ποσόν. Δώσατε τὴν σχετικὴν ἐντολήν.

§231Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὶ θὰ γίνῃ σᾶς ἠρώτησα, ἐν περιπτώσει διαφωνίας τῶν Ὑπουργῶν;

§232Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ὅ,τι γίνεται ἐπὶ τοιαύτης διαφωνίας. Εἷς τῶν Ὑπουργῶν θὰ παραιτηθῇ.

§233Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν πιστεύω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις παραγνωρίζει τὴν ἀγαθωτάτην πρόθεσίν μου νὰ γίνῃ νόμος τὸ νομοσχέδιον. Θὰ φθάσῃ μία τοιαύτη διαφωνία τῶν Ὑπουργῶν μέχρι παραιτήσεως τοῦ ἑνός;

§234Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Διετέλεσατε ἐπὶ μακρὰ ἔτη Ὑπουργὸς καὶ εἴδατε, ὅτι, προκειμένου περὶ μηδαμινῆς περιπτώσεως, δὲν φθάνει τὸ ζήτημα μέχρι παραιτήσεως, διότι ὑποχωρεῖ ὁ εἷς Ὑπουργός. Μόνον ἂν πρόκειται περὶ σπουδαίας διαφωνίας, ἐξ ἧς ἐξαρτῶνται σπουδαῖα συμφέροντα τοῦ Κράτους, θὰ φύγῃ ὁ εἷς Ὑπουργός.

§235Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἔχω ὑπ’ ὄψει μου, ὅτι πρόκειται περὶ πράξεως τρίτων, τῆς ἐπιτροπῆς·

§236Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἡ ἔγκρισις εἶναι πρᾶξις τῆς Κυβερνήσεως. Ἐκεῖ θὰ διαφωνήσωμεν.

§237Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁμολογῶ καὶ δέχομαι θεωρητικῶς τὴν ἀνάγκην, ἣν προβλέπει ἡ Κυβέρνησις καὶ δεικνύω, οὐδὲ φαντάζομαι κἄν νὰ ἀντιπολιτευθῶ τὸ μέτρον τῆς Κυβερνήσεως. Ἔχω ὅμως τὴν ὑποχρέωσιν νὰ εἴπω πρὸς τὴν Βουλὴν τὶ νομίζω, ὅτι δέον νὰ γίνῃ, ἀφοῦ ἀναγνωρίζω τὴν ἀνάγκην. Δὲν θέλω ἐπιτροπήν, τὴν εὑρίσκω ἐπικίνδυνον καὶ ἐξακολουθῶ νὰ τὴν νομίζω ἐπικίνδυνον καὶ μετὰ τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης προέτεινε καὶ ἐγένετο δεκτή.

§238Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ἑρμηνείαν καὶ ὄχι τροπολογίαν.

§239Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Διασάφισιν, ὅπως θέλετε. Βεβαίως τὸ ἔργον εἶναι μέγιστον καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν εἷς καὶ μόνος, ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅσον καὶ ἄν εἶναι πολυγνώστης, ὅσον καὶ ἄν εἶναι ἔμπειρος ὅλων τῶν κλάδων...

§240Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἀδυνατὸν νὰ κάμνῃ τὸν ἔμπορον καὶ νὰ ἀγοράζῃ ὅλα αὐτὰ τὰ πράγματα.

§241Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅσον καὶ ἂν εἶναι πολυγνώστης τῆς ἐμπορικῆς κινήσεως καὶ ναυτικῆς, ὅλα αὐτὰ τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀπαραίτητα νὰ εἶναι παρὰ τῇ ἐπιτροπῇ γνωστά καὶ παραδεδεγμένα καὶ ἀναμφισβήτητα, ὅσον καὶ ἂν εἶναι πολυγνώστης τῶν πραγμάτων αὐτῶν ὁ Ὑπουργός, δὲν δύναται νὰ ἐπαρκέσῃ διὰ τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ σκοποῦ καὶ ἔχει ἀνάγκην πολλῶν φώτων, ἐμπειρίας καὶ πρακτικότητος, διότι ἔχει τὴν προμήθειαν, ἔχει τὴν διάθεσιν, ἔχει τὴν ναύλωσιν, ἔχει τὴν ἐπίταξιν, ἔχει τόσα ἄλλα θέματα, τὰ ὁποῖα εἶναι αὐτὰ ταῦτα τὰ κεντρικὰ στοιχεῖα τῆς ἐμπορικῆς καὶ ναυτικῆς κινήσεως ἐν γένει καὶ πανταχοῦ. Βεβαίως διὰ μίαν ναύλωσιν ἔχει ἀνάγκην ὁ Ὑπουργὸς νὰ γνωρίζῃ πόσον εἶνε οἱ ναῦλοι ἐν Εὐρώπῃ καὶ πόσον εἶναι οἱ ναῦλοι ἐν Ἀμερικῇ· ἔχει ἀνάγκην νὰ γνωρίζῃ τὰς παρακαταθήκας τῶν ἐμπορευμάτων καὶ ἐν τῇ Εὐρώπῃ καὶ ἐν τῇ Ἀμερικῇ, ἔχει ἀνάγκην πολλῶν στοιχείων ἐμπορικῶν καὶ πρακτικότητος. Αὐτὰ τὰ στοιχεῖα, ἀντὶ νὰ τὰ ἔχῃ ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν τὰ ἔχουσιν, ἀπὸ τοὺς ὑπαλλήλους τῶν Τραπεζῶν, νὰ τὰ πάρῃ ἀπὸ τὸν κόσμον, νὰ τὰ πάρῃ ἀπὸ τὴν κοινωνίαν αὐτήν, ἀπὸ τὰ ἀναμφισβητήτως μᾶλλον δρῶντα ἐμπορικὰ στοιχεῖα τῆς τε Πρωτευούσης, τοῦ Πειραιῶς καὶ τῶν ἐπαρχιῶν. Δι’ αὐτῶν νὰ συγκροτήσητε ἐπιτροπὴν συμβουλευτικήν, νὰ ἔχετε τὴν εὐθύνην τῆς ἐκτελέσεως ὑμεῖς καὶ τῆς συλλήψεως τῆς ἰδέας καὶ νὰ ἔχητε ἥσυχον τὴν συνείδησιν, ὅτι ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἀπεφασίσατε εἶναι σύμφωνα μὲ τὰς ἀνάγκας τῆς κοινωνίας, χωρὶς νὰ ἀδικήσητε κανένα ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θὰ θιχθῶσιν ἢ θὰ βλαβῶσιν ἀπὸ τὰς ἀποφάσεις, τὰς ὁποίας θὰ ἐλαμβάνατε, χωρὶς τὰ φῶτα τῶν ἐμπείρων. Τί θὰ σᾶς χρησιμεύσωσιν εἰς τὴν ἀπόλυτον ἀνάγκην τῆς γνώσεως καὶ τῆς ἐμπειρίας οἱ ὑπάλληλοι τῶν Τραπεζῶν; Ἔχετε ἀνάγκην τῆς λογιστικῆς συνδρομῆς;

§242Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Οὐδεμίαν.

§243Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν ἔχετε ἀνάγκην προσώπων λογιστικῆς πείρας, ἑνὸς ἢ δύο ἢ τριῶν, νὰ συμβληθῆτε μετ’ αὐτῶν καὶ νὰ τοὺς πάρετε ὑπαλλήλους, ἀμείβοντες αὐτούς. Ἀλλὰ νὰ μὴ θεμελιώσητε τὰς μεγάλας εὐθύνας, τὰς ὁποίας ἔχει ἡ ἐκτέλεσις τῆς ἐπιχειρήσεως ταύτης, τὰς μεγάλας εὐθύνας τῆς ἐπιτυχίας τοῦ σκοποῦ νὰ τὰς ἄρητε ἀφ’ ὑμῶν αὐτῶν καὶ νὰ τὰς δώσητε εἰς ἐπιτροπήν. Αὐτὸ δὲν τὸ νομίζω ἐγώ, ὅτι εἶναι λυσιτελές. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι θὰ βλάψῃ τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ σκοποῦ, καὶ θὰ τὴν βλάψῃ καὶ ἐν ᾗ περιπτώσει ἀκόμη δὲν ἐμφανισθῇ περίστασις κατὰ τὴν ὁποίαν νὰ εἴπητε, ὅτι ἐζημιώθη τὸ Κράτος, ὅτι ἐζημιώθη ἡ κοινωνία, ἐβλάβη τὸ ἐμπόριον, ἐβλάβη ἡ ναυτιλία. Ποῖος εἶναι ὑπεύθυνος; Νὰ μᾶς εἴπητε. Κανείς.

§244Π. ΚΡΑΛΛΗΣ. Ἐτέθη πρὸ ἡμερῶν ζήτημα ἂν πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἐπιτροπὴ διὰ τὴν προμήθειαν καὶ διανομὴν τῶν τροφίμων ἢ ὄχι, ἢ μᾶλλον ἂν πρέπει νὰ ὀργανωθῇ ἡ ὑπάρχουσα ἐπιτροπὴ ἢ ὄχι. Τὸ ζήτημα αὐτὸ ἀνετέθη εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπήν, νὰ τὸ μελετήσῃ. Εὐτυχῶς, ὅλα τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς ἀπεφάνθησαν, ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρξῃ ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη καὶ νὰ ὀργανωθῇ ὅσον τὸ δυνατὸν καλύτερον. Μεταξὺ τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς εὑρέθησαν διάφοροι ἀντιλήψεις, ἀλλ’ αἱ ἀντιλήψεις ἐκεῖναι ἀφεώρον ἰδίως τὰ κατὰ τὸν σχηματισμὸν τῆς ἐπιτροπῆς καὶ τὰς λεπτομερείας αὐτῆς. Δὲν εὑρέθη οὐδεὶς νὰ διαμφισβητήσῃ ἐὰν πρέπει νὰ ὑπάρξῃ καὶ διοργανωθῇ ἡ ὑπηρεσία αὕτη ἢ ὄχι. Ἄλλως τε τὸ ζήτημα ἔχει καταστεῖ σοβαρόν. Ἀπὸ καιροῦ ὁ λαὸς τὸ ζητεῖ καὶ ἐπιμένει εἰς τὴν ἐφαρμογήν του. Ἐὰν μέχρι σήμερον δὲν ἐφηρμόσθη καὶ ποῖοι λόγοι ὑπηγόρευσαν νὰ μὴ ὀργανωθῇ ἡ ὑπηρεσία κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ εἶναι μία ἰδιαιτέρα ἀρχὴ διὰ νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς ὅλας τὰς ἀνάγκας τῆς χώρας, αὐτὸ εἶναι ἄλλο ζήτημα. Ὀφείλω ὅμως νὰ εἴπω σήμερον, ὅτι αἱ ὠργανωμέναι τάξεις τῆς Θεσσαλονίκης ἀπὸ μηνῶν ἐζήτησαν τὸ τοιοῦτον. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου ὑπόμνημα, τὸ ὁποῖον ἐστάλει πρὸς τὴν Βουλήν, τὴν Κυβέρνησιν καὶ πρὸς ὅλους τοὺς Ἀρχηγοὺς τῶν Κομμάτων, τὴν 12ην Ὀκτωβρίου λήξαντος ἔτους ἐκ Θεσσαλονίκης. Ἐν τῷ ὑπομνήματι τούτο ζητοῦσιν αἱ ὀργανώσεις Θεσσαλονίκης διὰ τῆς 3ης παραγράφου, νὰ ἐγκρίνῃ ἡ Βουλὴ τὴν ἵδρυσιν εἰς τὰς κυριωτέρας πόλεις ἐπιτροπῶν κοινωνικῆς ἀμύνης. Ἐφθάσαμεν εἰς ἕν ἀποτέλεσμα, κατόπιν μελέτης πολλῶν μηνῶν, καὶ τὸ ἀποτέλεσμα τοῦτο ὑπῆρξεν, ὅτι ὁ λαός, αἱ τάξεις ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι ὑποφέρουσιν, ἔχουν ἀνάγκην νὰ ἀμυνθῶσι. Δυστυχῶς εἰς ὅλα τὰ ζητήματα λαμβάνομεν πρώτην τὴν ἀτομικὴν ἄποψιν καὶ ἀφήνομεν κατὰ μέρος τὴν ἄποψιν, ἡ ὁποία ἐνδιαφέρει τὰς ὠργανωμένας τάξεις, τὰς κοινωνικὰς τάξεις, αὐτὸν τὸν λαόν...

§245Κ. ΑΙΓΙΑΛΕΙΔΗΣ. Αἱ ὠργανωμέναι τάξεις ἀποτελοῦσι τὸν λαόν, τὸν πάσχοντα;

§246Π. ΚΡΑΛΛΗΣ. Εἰς κάθε περίπτωσιν κάμνομεν χρῆσιν τῆς λέξεως ταύτης, ὅτι ὅλοι ἐνδιαφερόμεθα διὰ τὸν λαόν, ἐν τούτοις, ὅταν παρουσιάζωνται τὰ ζητήματα καὶ τίθενται τοσοῦτον καθωρισμένα καὶ συγκεκριμένα, τότε παρουσιάζονται τὰ συμφέροντα ἑνὸς ἑκάστου καὶ ὁ καθεὶς πολεμᾷ ὡρισμένην παράγραφον τοῦ νομοσχεδίου, διότι ἀντίκεται εἰς τὰ ἰδιαίτερα συμφέροντα αὐτοῦ καὶ ἀδιαφορεῖ διὰ τὸ κοινὸν συμφέρον. Εἰς τὰς λεπτομερείας δὲν θὰ εἰσέλθω σήμερον, διότι θὰ συζητηθῶσιν εἰς τὰς κατ’ ἄρθρον συζητήσεις. Σήμερον τίθενται ὡρισμένα ζητήματα, ἐφ’ ὧν θὰ βασίζεται ἡ ὕπαρξις τῆς ἐπιτροπῆς. Τὸ πρῶτον εἶναι, ἂν πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἐπιτροπὴ ἢ ὄχι καὶ τὸ δεύτερον εἶναι, ἐὰν ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη ἔχει δικαίωμα νὰ ἐπιβάλῃ ποινάς.

§247Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ὄχι δὲν δύναται νὰ ἐπιβάλῃ ποινάς, ἁπλῶς θὰ καταγγέλῃ.

§248Π. ΚΡΑΛΛΗΣ. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ἐμείναμεν σύμφωνοι πάντες. Ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον πρέπει νὰ ἀποβλέψῃ εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν ὡρισμένων συμφερόντων τῶν τάξεων, αἱ ὁποῖαι κερδίζουν, ἢ πρέπει νὰ ἀποβλέψῃ εἰς ἐξυπηρέτησιν συμφερόντων τῶν τάξεων, αἱ ὁποῖαι πληρώνουσι τὸν φόρον τοῦ κέρδους; Ὑπάρχουσι σήμερον τάξεις, αἱ ὁποῖαι κερδίζουσι καὶ τάξεις αἱ ὁποῖαι πληρώνουσι τὸν φόρον τοῦ κέρδους. Ποῖαι τάξεις ζητοῦσι τὴν σύστασιν τῆς ἐπιτροπῆς; Αἱ κερδίζουσαι ἢ αἱ πληρώνουσαι τὸν φόρον τοῦ κέρδους; Βεβαίως, αἱ πληρώνουσαι τὸν φόρον τοῦ κέρδους, ὥστε αὐταὶ πρέπει νὰ προστατευθῶσι. Κατόπιν τίθεται ἕτερον ζήτημα: ἡ ἐπιτροπὴ αὐτὴ θὰ εἶναι προσωρινὸν μέτρον, μέτρον, τὸ ὁποῖον θὰ κανονίζῃ τὰ ζητήματα ἐπὶ μῆνας ἢ ἐπὶ ἕν ἔτος, ἢ θὰ τεθῶσι βάσεις, ὥστε ἀργότερον νὰ καταστῇ μία ὑπηρεσία τοῦ δημοσίου, ἡ ὁποία θὰ κανονίζῃ πολὺ καλύτερον καὶ πολὺ τελειότερον τὰ ζητήματα τοιαύτης φύσεως; Ἔχουσι πολλοὶ τὴν γνώμην, ὅτι πρέπει νὰ εἶναι ὑπηρεσία προσωρινή, τὸ πολὺ–πολὺ ὑπηρεσία ἑνὸς ἔτους, καὶ δι’ αὐτὸ μάλιστα ἐπιμένουσι πολλοὶ νὰ μὴ ἀναφέρῃ τι ἡ σχετικὴ διάταξις τοῦ νομοσχεδίου, ὅτι δύναται νὰ ὑπάρχῃ καὶ διὰ τὸ ἐπιὸν ἔτος. Ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου εἴχομεν ἀντίθετον γνώμην, διότι μία τοιαύτη ὑπηρεσία δὲν δύναται νὰ διορθώσῃ εἰς ἕν ἔτος τὰ κακῶς ἔχοντα, οὔτε εἶναι δυνατὸν μία τοιαύτη ὑπηρεσία νὰ ἀρκεσθῇ εἰς τὸ νὰ εἰσαγάγῃ μερικὰ τρόφιμα, ἵνα ἐπαρκέσουν διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς χώρας ἐπί τινα χρόνον καὶ κατόπιν νὰ σταματήσῃ. Ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου εὑρέθημεν σύμφωνοι καὶ μὲ τὸν γενικὸν εἰσηγητήν, εὐτυχῶς δὲ σήμερον καὶ ὁ ἕτερος εἰσηγητὴς ἐφάνη συμφωνῶν μὲ τὴν γνώμην ἐμοῦ εἰς ὅλα τὰ σημεῖα. Ἂς ἐξετάσωμεν τὴν ἄλλην ἄποψιν τοῦ ζητήματος. Ἀφοῦ παραδεχόμεθα, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ πρέπει νὰ ὑπάρχῃ, ὅτι πρέπει νὰ ἐξυπηρετοῦνται συμφέροντα τῶν τάξεων ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι ἀδικοῦνται, πρέπει νὰ βασισθῶμεν εἰς τὴν ἐργασίαν ὅλων τῶν τάξεων ἢ ὄχι; Πρέπει νὰ ἀντλήσῃ ἀπὸ ὅλας τὰς τάξεις δικαιώματα καὶ φῶτα καὶ συνεργασίαν καὶ πληροφορίας, ἢ ὄχι; Ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου ἡ πλειοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς ἀπεφάνθη, οὐχὶ εὐνοϊκῶς ὑπὲρ τῶν λαϊκῶν τάξεων.

§249Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐδικαιολόγησε τὴν γνώμην της ἡ ἐπιτροπή, εἰποῦσα, ὅτι εὐχῆς ἔργον θὰ ἦτο εἰς τὴν ἐπιτροπὴν νὰ ἀντεπροσωπεύοντο ὅλαι αἱ κοινωνικαὶ τάξεις καὶ τὰ σωματεῖα, ἀλλ’ ἐπίσης ἔχει ἡ ἐπιτροπὴ τὴν γνώμην, ὅτι ὅσον ὀλιγομελεστέρα εἶναι ἡ ἐπιτροπή, τόσον ἡ συνεννόησις θὰ εἶναι ἀποτελεσματικωτέρα, διότι, ἐὰν εἶναι περισσότερα πρόσωπα, δὲν θὰ φθάνωσι ποτὲ εἰς ἀποτέλεσμα. Ἔχουσα λοιπὸν τὴν γνώμην, ὅτι πρέπει νὰ εἶναι μικροτέρα ἡ ἐπιτροπή, δι’ αὐτὸ ἤθελε νὰ ἀποκλεισθῶσιν ὡρισμέναι τάξεις, εἰποῦσα, ὅτι πρέπει νὰ λάβωσι μέρος ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι διὰ τῆς εἰδικότητος τοῦ ἐπαγγέλματος δύνανται νὰ προσφέρωσιν ὑπηρεσίαν, δηλαδὴ ὁ ἐφοπλιστής, ὁ ἔμπορος, ὁ ἀλευροβιομήχανος καὶ λοιποί. Δι’ αὐτὸ εἴπομεν νὰ εἶναι τὰ ἄτομα ὀλίγα καὶ εἰδικά, ἵνα ἡ συνεννόησις γίνῃ καλυτέρα καὶ ταχυτέρα.

§250Π. ΚΡΑΛΛΗΣ. Τὰς ἐξηγήσεις ταύτας, κ. Βουλευταί, ἠκούσαμεν ἐπανειλημμένως κατὰ τὰς ἰδιαιτέρας συνεδριάσεις τῆς ἐπιτροπῆς. Καὶ κατὰ τὰς συνεδριάσεις ἐκείνας εἶχον ἀντίθετον γνώμην καὶ ἐξακολουθῶ νὰ ἔχω τοιαύτην. Τὸ νομοσχέδιον προέβλεπε καὶ περὶ ἐπιτροπῆς μέχρι δεκαπέντε μελῶν, ὅταν δὲ ἡ πλειοψηφία τῆς ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου ἐπιτροπῆς ἀπεφάσιζε νὰ συμπαρακάθηνται καὶ νὰ συναποφασίζωσι δώδεκα μέλη, δὲν σημαίνει, ὅτι, ἐὰν ἐκάθηντο δέκα πέντε, θὰ κατεστρέφετο τὸ ἔργον τῆς ἐπιτροπῆς. Οὐδεὶς εἶπε διατὶ νὰ μὴ παρακάθηται ὁ ἐφοπλιστὴς ἢ ὁ βιομήχανος, ἢ ὁ ἔμπορος· ἀλλ’ ὅταν αἱ τάξεις, αἱ ὁποῖαι κερδίζουσι, θέλουσι νὰ ἔχωσι τρεῖς καὶ τέσσαρας ἀντιπροσώπους, αἱ τάξεις, αἱ ὁποῖαι πληρώνουσι τὸν φόρον αὐτόν, νὰ μὴ ἔχωσι τοὺς ἀντιπροσώπους των;

§251ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὅλοι πληρώνουσιν.

§252Π. ΚΡΑΛΛΗΣ. Αὐτὸ εἶναι δικαιολογία τετριμμένη, τὴν ὁποίαν μεταχειριζόμεθα πάντοτε, ὁσάκις θέλομεν νὰ συγκαλύψωμεν τὰ πράγματα. Ἐσυνειθίσαμεν νὰ λέγωμεν, ὅτι ὅλοι εἴμεθα λαὸς καὶ ὅτι ὅλοι ἐνδιαφερόμεθα ἐξ ἴσου δι’ ὅλα τὰ ζητήματα καὶ δι’ ὅλας τὰς ἀνάγκας καὶ ὅτι ὅλοι ὑποφέρομεν ἐξ ἴσου ἀπὸ τὴν σημερινὴν δυσχερῆ κατάστασιν. Ἐν τούτοις, ἄς μοι ἐπιτραπῇ νὰ ἔχω τὴν ἀντίθετον γνώμην. Δὲν ὑποφέρομεν ὅλοι ἐξ ἴσου καὶ δὲν βαστάζομεν ἀναλόγως τὰ βάρη. Ἀλλ’ εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν δὲν βλέπω κατὰ τὶ θὰ βλάψῃ ἡ συμμετοχὴ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν αὐτὴν καὶ ἀντιπροσώπων τῶν ὠργανωμένων λαϊκῶν τάξεων, ἐννοῶ τὰς βιοτεχνικάς, τὰς ἐργατικὰς καὶ τὰς ἀγροτικάς.

§253Κ. ΑΙΓΙΑΛΕΙΔΗΣ. Εἰς ὑπάρχοντας νόμους ἐπιτρέπεται διὰ τὴν ἐφαρμογὴν αὐτῶν, νὰ ἀντιπροσωπεύωνται οἱ ὠργανωμέναι τάξεις, λόγου χάριν εἰς τὸν προσδιορισμὸν τῆς φορολογίας τῶν ἐπιτηδευμάτων. Ἐρωτᾶται: κατὰ τίνα τρόπον ἐφαρμόζεται αὐτὸ καὶ ἐὰν ποτὲ ἠθέλησαν νὰ ἀντιπροσωπευθοῦν.

§254Π. ΚΡΑΛΛΗΣ. Συζητοῦμεν ἐπὶ ὡρισμένου νομοσχεδίου καὶ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ πρέπει νὰ περιορισθῶμεν. Ἀναφέρω τὸ εὐχάριστον γεγονός, ὅτι ὁ πρῶτος τῆς τακτικῆς κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ Ἐμπορίου, Γεωργίας καὶ Βιομηχανίας εἰσηγητής, καὶ ὁ δεύτερος, ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ τῆς πλειοψηφίας τῆς σημερινῆς ἐπιτροπῆς, ἀπεφάσισαν νὰ συνταχθῶσι μὲ τὴν γνώμην τῆς μειοψηφίας. Τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν Κράτη σιτοπαραγωγὰ κατήργησαν τὸν δασμὸν ἐπὶ τῶν ἀλεύρων, ἡμεῖς ἀρνούμεθα τὸ δικαίωμα νὰ συζητήσουν ἐπὶ τοῦ ζητήματος ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι πληρώνουσι τὸν φόρον αὐτόν. Ὁ λαὸς δὲν γνωρίζει συνήθως τὶ γίνεται, καὶ πολλάκις ἀδίκως παραπονεῖται. Ὅταν θὰ ἔχῃ τοὺς ἀντιπροσώπους ἐν τῇ ἐπιτροπῇ, θὰ παραπονεῖται ὀλιγώτερον. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ζοῦν μὲ τὸ ἡμερομίσθιόν των καὶ μόλις συντηροῦνται, σήμερον δὲ μὲ τὴν αὔξησιν τῶν τιμῶν ὑποφέρουν πραγματικῶς. Ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας εἶπεν, ὅτι εἶναι ἀντίθετος πρὸς τὸν σχηματισμὸν τῆς ἐπιτροπῆς, δὲν εὗρεν ὅμως λόγους νὰ ἀντικρούσῃ τὴν βάσιν τῆς ἐπιτροπῆς, εὗρε μίαν δικαιολογίαν εἰς τὰς λεπτομερείας, τὰς ὁποίας θὰ ἴδωμεν κατὰ τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. Ὅλα τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς ἀνεγνώρισαν τὴν ἐπιτακτικὴν ἀνάγκην τοῦ σχηματισμοῦ τοιαύτης ἐπιτροπῆς. Ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ἀναφέρεται καὶ ἕτερόν τι, ὅτι λαμβάνεται πρόνοια περὶ τῆς παραγωγῆς, καὶ τὸ σημεῖον αὐτὸ ἀκριβῶς ἐνόμισαμεν, ὅτι εἶναι ἐπιβεβλημένον ὑπὸ τῶν περιστάσεων. Εἶναι σοβαρώτατον τὸ σημεῖον τῆς παραγωγῆς τῆς χώρας, διότι ἴσως οἱ περισσότεροι νομίζομεν, ὅτι ἡ χώρα μας εἶναι πτωχὴ καὶ ὅτι εἴμεθα ἠναγκασμένοι νὰ εἰσάγωμεν διαρκῶς τὰ ἀναγκαῖα εἴδη ἔξωθεν, ἀλλ’ ὑπάρχουν καὶ οἱ νομίζοντες, ὅτι εἴμεθα χώρα αὐτάρκης, ἀρκεῖ νὰ μὴ μείνῃ γωνία τῆς χώρας μας ἀκαλλιέργητος. Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω, ἐπὶ τῶν λεπτομερειῶν δὲ ἐπανέλθωμεν εἰς τὰς κατ’ ἄρθρον συζητήσεις.

§255Χ. ΠΟΛΟΓΕΩΡΓΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν ἡ Βουλὴ ἐπιθυμῇ νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον τώρα, ἐγὼ ζητῶ νὰ μὲ ἔχητε ἐγγεγραμμένον δι’ αὔριον πρῶτον, ὁπότε θὰ ὁμιλήσω καὶ γενικώτερον.

§256Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Πρέπει νὰ δοθῇ μία ἐξήγησις, ὅτι ἡ ἐπιψήφισις τῆς ἀρχῆς δὲν ἀποκλείει τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλήσῃ τις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς αὔριον κατὰ τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν, ὁπότε θὰ ἔχῃ καὶ τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ πλέον καὶ ἐπὶ τῶν λεπτομερειῶν.

§257ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πολογεώργης ἔχει τὸν λόγον.

§258Χ. ΠΟΛΟΓΕΩΡΓΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ παρῆλθεν ἡ ὥρα, παραιτοῦμαι τοῦ λόγου ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, ἐπιφυλάττομαι δὲ αὔριον κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν ἄρθρων νὰ ὁμιλήσω καὶ ἐπὶ τῆς ἀρχῆς.

§259ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ψιλογαλάνης.

§260Ι. ΨΗΛΟΓΑΛΑΝΗΣ. Καὶ ἐγώ, κ. Πρόεδρε, παραιτοῦμαι, ἀφοῦ ἔχω δικαίωμα κατὰ τὴν ἐπὶ τῶν ἄρθρων συζήτησιν νὰ ὁμιλήσω καὶ ἐπὶ τῆς ἀρχῆς.

§261ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα αὐτό.

§262ΕΤΕΡΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Βεβαίως ἔχει τὸ δικαίωμα ὁ κ. Βουλευτής, ὁμιλῶν ἐπὶ τῶν ἄρθρων, νὰ ἐπεκταθῇ καὶ ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου.

§263Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Βεβαίως. Βεβαίως.

§264ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Αἰγιαλείδης.

§265Κ. ΑΙΓΙΑΛΕΙΔΗΣ. Καὶ ἐγὼ παραιτοῦμαι ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, ἐπιφυλασσόμενος νὰ ὁμιλήσω κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν ἄρθρων. Παρακαλῶ τοὺς κ. Ὑπουργοὺς νὰ μοὶ δώσωσι τὰς πληροφορίας, ἃς ἐζήτησα διὰ τοῦ σημειώματός μου.

§266ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὥστε καὶ οἱ λοιποὶ ἐγγεγραμμένοι παραιτοῦνται τοῦ λόγου ἐπὶ τῆς ἀρχῆς.

§267ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§268ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδεὶς ζητεῖ τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς. Ἐρωτῶ τὴν Βουλήν: δέχεται τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου περὶ συστάσεως ἐπιτροπῆς διὰ τὴν προμήθειαν καὶ διανομὴν τροφίμων καὶ ἄλλων εἰδῶν καταναλώσεως;

§269ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§270ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη κατ’ ἀρχὴν τὸ νομοσχέδιον. Λύεται ἡ συνεδρίασις, ἵνα ἐπαναληφθῇ αὔριον τὴν 5ην μετὰ μεσημβρίαν. (Ὥρα 9 καὶ 30′ μ. μ.)