1916.02.02

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ Ζʹ.

ΤΗΣ 2 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 1916

Προεδρία κ. Α. ΚΑΤΖΟΥΡΑΚΗ (Ἀντιπροέδρου)

(Ὥρα 5. 25′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Νὰ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως)

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλεῖται ὁ Βουλευτὴς Λέσβου καὶ Κυκλάδων κ. Καλαμάρης, ὅπως δηλώσῃ τίνα τῶν δύο βουλευτικῶν ἑδρῶν προτιμᾷ.

§3Ι. ΚΑΛΑΜΑΡΗΣ. Δὲν ἐπέστη εἰσέτι καιρὸς νὰ δηλώσω, διότι δὲν ἔλαβον ἀκόμη εὐκαιρίαν νὰ ὑπάγω εἰς Μυτιλήνην.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρέπει νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα, διὰ νὰ γνωρίζωμεν καὶ πῶς θὰ ψηφίζετε, ὡς βουλευτὴς Λέσβου ἢ Κυκλάδων καὶ διότι ἡ Κυβέρνησις, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἐκλογῆς ὑμῶν, θὰ κανονίσῃ τὸ ζήτημα τῆς ἀναπληρωματικῆς ἐκλογῆς διὰ τὴν χειρεύουσαν θέσιν.

§5Ι. ΚΑΛΑΜΑΡΗΣ. Ὁπωσδήποτε ἐντὸς ὀλίγου χρονικοῦ διαστήματος θά δηλώσω.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω ἐντὸς τῆς ἑπομένης συνεδριάσεως.

§7Ι. ΚΑΛΑΜΑΡΗΣ. Ὄχι τόσον ἐνωρίς. Ὁπωσδήποτε, ὁσάκις ἐψήφισα μέχρι τοῦδε, ἐψήφισα κατὰ τὴν σειρὰν τοῦ καταλόγου, ὅπου προηγοῦνται αἱ Κυκλάδες. Ἄλλωστε ὁ νόμος δὲν ὑποχρεοῖ τὸν βουλευτὴν εἰς ὡρισμένην χρονικὴν περίοδον νὰ κάμῃ τοιαύτην δήλωσιν.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ μείνῃ ἐπ’ ἀόριστον χρόνον ἐκκρεμὴς τοιαύτη ὑπόθεσις.

§9Ι. ΚΑΛΑΜΑΡΗΣ. Ὄχι βεβαίως, ἀλλὰ νὰ ἔχω τὸν καιρόν, νὰ κάμω τὴν σχετικὴν ἐκτίμησιν τῶν πραγμάτων.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: — Ὁ Σύλλογος Σελήνου «ἡ Ἀναγέννησις» παρακαλεῖ ὅπως ληφθῇ πρόνοια περὶ παροχῆς αὐτῷ χρηματικοῦ βοηθήματος 25.000 δραχμῶν. — Ὁ ἐκ Καλαμῶν Παναγ. Σκαλτσοδῆμος παρακαλεῖ, ὅπως τῷ χορηγηθῇ βοήθημά τι. Ἡ ἐπὶ τῶν ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ αὐξήσεως ἀριθμοῦ εἰσακτέων εἰς τὸ Στρατιωτικὸν Σχολεῖον Εὐελπίδων κλπ.». Ἡ αὐτὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 24 Δεκεμβρίου 1915 Νομοθετικοῦ Β. Διατάγματος «περὶ προσθήκης διατάξεων εἰς τὴν Στρατιωτικὴν Ποινικὴν Νομοθεσίαν». Ἡ αὐτὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 21 Δεκεμβρίου 1915 Νομοθετικοῦ Β. Διατάγματος «περὶ μεταθέσεως τῆς ἕδρας παντὸς Διαρκοῦς Στρατοδικείου ἐν καιρῷ ἐπιστρατεύσεως». Ἡ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου 671 κλπ.» κατηρτίσθη ἐκ τῶν βουλευτῶν κ. κ. Ι. Δελλίου. Ν. Ἀπέργη, Λ. Λυωνάκη, Ι. Καλαμάρη καὶ Α. Πολεμίδη. — Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Κ. ΔΟΣΙΟΣ ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου ΔΝΖʹ, ΔΡΙΖʹ, 293 καὶ 641 «περὶ συστάσεως Δήμων καὶ Κοινοτήτων, ἐφόσον διαρκεῖ ἡ ἐπιστράτευσις». — Ὁ βουλευτὴς Κυκλάδων κ. Α. ΒΙΤΑΛΗΣ ὑποβάλλει προσθήκην ἐπὶ τῆς ἐκθέσεως τῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ δὴ ἐπὶ τῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ εἰσακτέου ἀριθμοῦ ὑποψηφίων μαθητῶν διὰ τὴν Σχολὴν τῶν Εὐελπίδων». — Ἡ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ διανομῆς τροφίμων κλπ.» Ἐπιτροπὴ ἐνισχύεται ἐπὶ πλέον διὰ τῶν βουλευτῶν κ. κ. Περ. Κράλη, Θ. Σάκκη, Ι. Λόγγου, Ι. Δραγούμη, Γ. Μπουσίου, Α. Πολυζοπούλου, Σ. Κουμουνδούρου, Ἀγγ. Κανελλοπούλου, Μ. Τσελεπίδη, Γ. Δούμα, Γ. Μερκούρη, Π. Κυρίτση, Β. Κούρεντα, Κ. Δοσίου, Δ. Καλιμασιώτη, Θ. Θεοδοσοπούλου, Λ. Σταματιάδου, Ν. Γκανίλα, Ε. Βάρκα καὶ Γ. Πεσματζόγλου. Ἡ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ἐπὶ τοῦ ΕΜΠΟΡΙΟΥ, ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ κλπ. ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 23 Δεκεμβρίου 1915 Νομοθετικοῦ Διατάγματος περὶ τῶν ὅρων τῆς ἀναθέσεως εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν ἢ ἄλλο νομικὸν πρόσωπον τῆς προμηθείας καὶ πωλήσεως θείου καὶ θειϊκοῦ χαλκοῦ διὰ λογαριασμὸν τοῦ Κράτους». Ὁ κ. Α. ΜΙΧΕΛΙΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ὑποβάλλει τὰ κάτωθι σχέδια νόμου: 1) «Περὶ προσωρινῆς πληρώσεως κενῶν θέσεων ἐν τοῖς Δημοτικοῖς Σχολείοις». καὶ 2) «περὶ προκαταρκτικῶν καὶ συμπληρωματικῶν μαθημάτων τῶν δημοτικῶν σχολείων». Ἐρωτῶ ἤδη τὴν Βουλήν, ἂν δέχεται, ὅπως καταρτισθῇ εἰδικὴ ἐπιτροπὴ πρὸς ἐξέτασιν τῆς προτάσεως νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ νόμου 671», ἡ ὁποία παρεπέμφθη προχθὲς εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπήν, μὴ καταρτισθεῖσαν.

§11ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ ΤΙΝΕΣ. Περὶ τίνος πρόκειται;

§12Μ. ΤΣΕΛΕΠΙΔΗΣ. Ὑπάρχει εἷς νόμος, κατὰ τὸν ὁποῖον, τὴν ἐφορίαν τῆς Ἐμπορικῆς Σχολῆς τῆς Χίου, τὴν ἐκλέγουν οἱ ἐν Λονδίνῳ καὶ ἐν Ἀθήναις εὑρισκόμενοι Χῖοι, ἐστερήθημεν δὲ ἡμεῖς, οἱ κάτοικοι τῆς νήσου, τοῦ δικαιώματος νὰ ἐκλέγωμεν τοὺς ἐπόπτας τῆς Ἐμπορικῆς μας Σχολῆς. Τούτου τοῦ ἀτόπου τὴν διόρθωσιν ζητοῦμεν. Ἀφορᾷ τὴν ἄρσιν μιᾶς ἀδικίας.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλω καταρτίσει τὴν εἰδικὴν ταύτην ἐπιτροπὴν καὶ θέλω τὴν ἀνακοινώσει.

§14Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Παρακαλῶ νὰ παραπεμφθῇ καὶ ἡ πρότασις νόμου «περὶ ὀνομασίας ἐφέδρων ἀνθυπιάτρων» εἰς τὴν τακτικὴν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ἐπιτροπήν.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Παραπέμπεται.

§16Θ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὅλοι οἱ βουλευταὶ Κεφαλληνίας ὑπεβάλομεν ἀπὸ κοινοῦ πρότασιν νόμου παρομοίαν «περὶ διοικήσεως τῶν φιλανθρωπικῶν καταστημάτων Κεφαλληνίας». Τὸ ζήτημα εἶναι τοπικόν, ὅλοι δὲ οἱ βουλευταὶ Κεφαλληνίας εἴμεθα σύμφωνοι, καὶ διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ θεωρηθῇ ἐπείγουσα, διὰ νὰ μὴ παραπεμφθῇ εἰς Ἐπιτροπὴν καὶ καθυστερήσῃ, ἡ ἐπιψήφισίς της, ἀφοῦ εἴμεθα, ἐπαναλαμβάνω, ὅλοι σύμφωνοι.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρέπει νὰ ὑποβάλητε πρότασιν περὶ κατεπείγοντος, διὰ νὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλήν. Δὲν δύναμαι νὰ τὴν ἐρωτήσω ἐπὶ ἀντικειμένου τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως.

§18Α. ΜΙΧΕΛΙΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἔχω νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν ὀλίγα τινὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ὅμως εἶναι ἀναγκαιότατα, διότι ἀποβλέπουν εἰς τὸν ἐπιούσιον πνευματικὸν ἄρτον τῶν παίδων. Γνωρίζετε, Κύριοι Βουλευταί, ὅτι, ὡς ἐκ τῆς ἐπιστρατεύσεως, πολλὰ σχολεῖα ἠκρωτηριάσθησαν, πολλὰ δὲ ἐπίσης ἐκλείσθησαν. Τοῦτο τὸ γνωρίζετε, διότι καθ’ ἑκάστην εἰς τὸ Ὑπουργεῖον μοῦ γίνονται παραστάσεις, ἵνα ἀναπληρώσωμεν τὰς ἐλλείψεις καὶ ἀποκαταστήσωμεν διδασκάλους εἰς ἐκεῖνα τὰ σχολεῖα, τὰ ὁποῖα ἐκλείσθησαν. Λαμβάνομεν τὸ ἑξῆς μέτρον. Τελειόφοιτοι τοῦ Γυμνασίου, διανύσαντες τὰ μαθήματα τοῦ Γυμνασίου, ἢ τελειόφοιτοι τῶν Ἑλληνικῶν Σχολείων, ἢ ἀπολυθέντες ἀπὸ τὰς τάξεις τοῦ Γυμνασίου, πρώτην, δευτέραν, τρίτην, ἢ τετάρτην, αὐτοί, κατὰ τὸν νόμον, δικαιοῦνται νὰ διορίζωνται δημοδιδάσκαλοι, ἐὰν ἔχωσι πεῖραν διετῆ. Τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἰσάγω εἰς τὴν Βουλὴν, ἐπιτρέπει τὸν διορισμὸν τούτων ὡς διδασκάλων, ἄνευ τῆς ὑποχρεώσεως τῆς διετοῦς πεῖρας, ἵνα οὗτοι προσωρινῶς ἀντικαταστήσωσιν ἐκείνους τοὺς διδασκάλους, οἱ ὁποῖοι ἐπεστρατεύθησαν. Θεωρῶ, ὅτι τοῦτο εἶναι ἀναγκαιότατον καὶ θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ τὸ θεωρήσῃ κατεπεῖγον.

§19Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἐὰν μετὰ τοῦ συναδέλφου σας κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν προήρχεσθε εἰς μίαν συνεννόησιν περὶ τῶν ὑπηρετούντων ἐν τῷ στρατῷ δημοδιδασκάλων, νομίζω, ὅτι τὸ ζήτημα θὰ ἐλύετο. Εἶναι πλεῖστα σχολεῖα κλειστά. Πρόκειται περὶ 900 ἕως 1.000 δημοδιδασκάλων, οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦσιν εἰς τὸν στρατόν. Πανταχόθεν ἔχομεν παράπονα καὶ διαμαρτυρίας, καὶ σᾶς βεβαιῶ, ὅτι ἐν τῷ Ὑπουργείῳ σας διαγκωνιζόμεθα, ποῖος θὰ ἐξεύρῃ ἕνα διδάσκαλον διὰ τὴν ἐπαρχίαν του. Τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον λαμβάνεται, θὰ προσκρούσῃ εἰς τὸ ἑξῆς. Οἱ πλεῖστοι τούτων ὑπηρετοῦσιν ἤδη. Πόθεν θὰ ἀντλήσητε τὸ προσωπικόν, τὸ ὁποῖον ζητεῖτε; Καὶ διατὶ δὲν ἀποσπῶμεν τοὺς στρατευθέντας δημοδιδασκάλους;

§20Α. ΜΙΧΕΛΙΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Ἐπίσης, ὑποβάλλω καὶ ἕτερον νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου οἱ παῖδες ἀπὸ τεσσάρων ἕως ἕξ ἐτῶν, θὰ διδάσκωνται εἰς νηπιαγωγεῖα, ἅτινα θὰ ἱδρυθῶσιν εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα, ὅπου ἡ ἀνάγκη τὸ ἀπαιτεῖ. (χειροκροτήματα). Παρακαλῶ καὶ αὐτὸ νὰ κηρυχθῇ κατεπεῖγον.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλή, ὅπως κηρυχθῶσι τὰ δύο ταῦτα νομοσχέδια, τὰ ὑποβληθέντα ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας, ὡς κατεπείγοντα;

§22ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων. Ὁ κ. Παπακωνσταντίνου ἐπὶ ἀναφορᾶς ἰατροῦ κ. Ἀλεβιζάτου, διὰ τὴν Ἀστυκλινικὴν τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν.

§24Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ὑπόμνημα τοῦτο ὑποβάλλεται παρ’ ἐπιστήμονος, γνωστοῦ καὶ διακεκριμένου, καὶ ἐπειδὴ ἅπτεται σπουδαίων ζητημάτων ἐπιστημονικῶν καὶ οἰκονομικῶν, ἤθελον παρακαλέσει, ὅπως ἀποσταλῇ τοῦτο εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τῶν Ἀναφορῶν, ἵνα αὕτη ταχέως ὑποβάλῃ τὸ πόρισμά της, διὰ νὰ φωτισθῶμεν, ἐὰν πρόκειται πράγματι νὰ γίνουν τόσαι δαπάναι περιτταί, εἰς περιστάσεις, καθ’ ἅς αἱ οἰκογένειαι τῶν ἐπιστράτων στεροῦνται τοῦ ἐπιδόματός των.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραπέμπεται εἰς τὴν ἐπὶ τῶν Ἀναφορῶν Ἐπιτροπήν. Ὁ κ. Γούδας ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Δοξάτου.

§26Μ. ΓΟΥΔΑΣ. Πρόκειται περὶ τοῦ χωρίου, τὸ ὁποῖον ὑπέστη τὰς ἐκ τῶν δύο πολέμων συνεπείας. Κατ’ ἀκολουθίαν, δὲν θὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν ἐπὶ μακρόν. Θὰ παρακαλέσω μόνον τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, καίτοι μοὶ ἐδήλωσε χθὲς ὅτι διὰ διαταγῆς του ἀνεστάλη ἡ εἴσπραξις τῶν φόρων καθ’ ὅλην τὴν Ἀνατολ. Μακεδονίαν, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του τὴν ἀναφορὰν ταύτην, δι’ ἧς οἱ κάτοικοι ἐξαιτοῦνται τὴν ἀπαλλαγήν των ἐκ τοῦ κτηματικοῦ φόρου ἐπὶ μίαν πενταετίαν. Πρόκειται περὶ κωμοπόλεως, ἐν τῇ ὁποίᾳ ἡ κτηματικὴ περιουσία κατεστράφη τελείως, διότι ἐπὶ τῶν τριακοσίων οἰκιῶν, μία μόνον ὑπάρχει, ἔχουσα στέγην.

§27ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Θὰ ἐξετάσωμεν τὸ ζήτημα.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καραμαλίκης ἐπὶ τῆς αὐτῆς ὡς ἄνω ἀναφορᾶς.

§29Ι. ΚΑΡΑΜΑΛΙΚΗΣ. Εἶναι γνωσταὶ αἱ καταστροφαί, ἅς ὑπέστησαν οἱ κάτοικοι αὐτοὶ κατὰ τὸ 1913, ὁπότε ὁ ἐχθρὸς κατέστρεψε τὸ πᾶν. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ τὴν ἀναφορὰν ταύτην, ἥτις εἶναι δικαιοτάτη.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ δύο ἑπόμεναι ἀναβάλλονται, μέχρις οὗ ἔλθῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν. Ὁ κ. Καρρᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Γκερλῆ.

§31Χ. ΚΑΡΡΑΣ. Οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου αὐτοῦ ἐξαιτοῦνται ὅπως ἀποζημιωθῶσι διὰ τὰ ἐπιταχθέντα ζῷα. Πολλὰ ἐξ αὐτῶν ἦσαν ἀροτριῶντα, οἱ δὲ κάτοχοι αὐτῶν, μὴ ἔχοντες χρήματα νὰ ἀγοράσωσιν ἄλλο, ἀφήνουσιν ἀκαλλιεργήτους καὶ τοὺς ἀγρούς των. Παρακαλῶ ἑπομένως τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ λάβῃ κάποιον μέτρον, ὥστε νὰ ἀποζημιωθῶσιν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ καὶ δυνηθῶσιν οὕτω νὰ ἀγοράσωσιν ἄλλα ζῷα.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπούσιος ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων τῶν ὀρεινῶν χωρίων Γρεβενῶν, Σαμαρίνα κλπ.

§33Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Τὸ τηλεγράφημα, ὅπερ ἀπηυθύνθη πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν καὶ πρὸς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς, ἔχει ὡς ἑξῆς: (ἀναγινώσκει): «Μάτην ἀναμένομεν κλπ.» Ὅλα τὰ ζητήματα, τὰ ὁποῖα βλέπει τις εἰς τὰς ἀναφοράς, ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον, καταλήγουσιν εἰς τὸ αὐτὸ θέμα, εἴτε ζήτημα ἐπιτάξεως εἶναι, εἴτε ζήτημα ἐπιδομάτων, εἴτε περιθάλψεως. Ὅλα τὰ ζητήματα αὐτὰ καταλήγουσιν εἰς τὸ συμπέρασμα τῆς ἀνεπαρκείας τοῦ Δημοσίου Ταμείου. Βεβαίως ἐγὼ δὲν περιέμενον νὰ ἔλθῃ ἡ ἀναφορὰ αὕτη εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ ἐξ αὐτῆς λαμβάνων ἀφορμήν, νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ἵνα μεριμνήσῃ καὶ περὶ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος, ὅπως καὶ διὰ τὰ ἄλλα. Ἀπετάθην καὶ ἄλλοτε εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ μοὶ ἀπήντησεν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατόν, κατ’ ἀρχήν, νὰ προβῇ εἰς μονομερῆ πληρωμὴν ἐπιταχθέντων κτηνῶν εἰς ἓν τμῆμα μόνον τοῦ Κράτους, ἐφόσον δὲν λάβῃ γενικὴν ἀπόφασιν, ἡ ὁποία θὰ ἐξαρτηθῇ ἀπὸ γενικὰς προβλέψεις χρηματικάς. Δὲν θὰ δυσκολευθῶ νὰ ἀναπτύξω εἰς τὴν Βουλὴν καὶ σᾶς πείσω ὅτι διὰ κάθε τμῆμα τοῦ Κράτους, καὶ διὰ κάθε παραπονουμένην τάξιν, ὑπάρχει πάντοτε καὶ μία εἰδικὴ περίπτωσις, ἡ ὁποία συνηγορεῖ ὑπὲρ τῆς τάξεως ταύτης. Καὶ διὰ τὴν τάξιν περὶ ἧς ὡμίλησε πρότερον ὁ ἀξιότιμος κ. Συνάδελφος ἐκ Τρικκάλων, ἀνέπτυξε μίαν ἀνάγκην τῶν γεωργῶν, τῶν ὁποίων τὰ ἀροτριῶντα κτήνη ἐπετάχθησαν καὶ οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀνάγκην, χάριν τῆς γεωργίας, νὰ ἀντικαταστήσουν τὰ ἐπιταχθέντα κτήνη δι’ ἄλλων. Παρομοίως θὰ σᾶς εἴπω, ὅτι καὶ αὐτοί, τῶν ὁποίων ἀνέγνωσα τὸ τηλεγράφημα, εἶναι, ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον, ἀγωγιάται, χρησιμοποιοῦντες τὰ ἐπιταχθέντα κτήνη ὡς ὑποζύγια, διότι ἐλλείπουν εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα σιδηρόδρομοι, ἅμαξαι, κάρρα καὶ κάθε ἄλλο μέσον συγκοινωνίας, καὶ γνωρίζετε, ὅτι τὰ μόνα μέσα συγκοινωνίας εἶναι αὐτὰ τὰ ὑποζύγια. Ἐκτὸς δὲ τούτου, ὅλοι οἱ κάτοικοι ὑποφέρουν ἐκ τῆς ἐλλείψεως τῆς συγκοινωνίας, μετὰ τὴν γενομένην ἐπίταξιν. Οἱ κάτοχοι κυρίως τῶν ὑποζυγίων ὑποφέρουν πολὺ περισσότερον, διότι δι’ αὐτοὺς ἄμπελος καὶ χωράφιον καὶ μοναδικὸν βιοποριστικὸν ἐπάγγελμα, ἦσαν αὐτὰ τὰ ὑποζύγια, μὲ τὰ ὁποῖα ἐπηγγέλλοντο τὸν ἀγωγιάτην, καὶ ἐτρέφοντο. Δὲν δύνασθε νὰ φαντασθῆτε τὴν ἀπελπιστικὴν θέσιν τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων. Θὰ μοῦ εἴπητε, ἀρκεῖ νὰ ὁμιλήσῃ ἕκαστος ἐξ ἡμῶν ἀπ’ ἐδῶ καὶ νὰ ἀναπτύξωμεν αὐτὰς τὰς ἀνάγκας, χωρὶς νὰ καταλήξωμεν εἰς συμπέρασμα; Ὄχι. Τὸ Κράτος, λέγει, ὅτι δὲν ἔχει σήμερον τὰς δυνάμεις, διὰ νὰ πληρώσῃ τὴν ἀξίαν τῶν ἐπιταχθέντων κτηνῶν· ἑπομένως ὑπάρχει ἀνεπάρκεια διὰ τὴν ἀποζημίωσιν τῆς τάξεως ταύτης. Ἀλλὰ καὶ οὐδὲν ἐνδιαφέρον ἐπέδειξε τὸ Κράτος πρὸς ἐκπλήρωσιν τῆς ὑποχρεώσεώς του ταύτης, ἐνῷ ἐξ ἀντιθέτου εἰς ὅλας τὰς ἄλλας ὑποχρεώσεις του, ἐκ τῶν ἐνόντων ἀνταποκρίνεται, ἔστω καὶ μερικῶς. Διατὶ νὰ καταδικάζωμεν ὡρισμένας τάξεις ἀνθρώπων, ὅπως μόνοι αὐτοὶ ὑφίστανται ὅλας τὰς συνεπείας τῆς οἰκονομικῆς μας ἀνεπαρκείας, καὶ ἄλλαι τάξεις νὰ μὴ ὑφίστανται κατ’ ἀναλογίαν, τὰς αὐτὰς συνεπείας; Δὲν δικαιοῦνται ἄρα αὐτοὶ οἱ κάτοικοι νὰ εἴπωσι: — διατὶ οἱ ὑπάλληλοι νὰ λαμβάνωσι τακτικὰ τὸν μισθόν των κάθε μῆνα; Διατὶ νὰ πληρώνωνται τὸ ἀντίτιμον τῶν ἐπιταχθέντων ἐμπορευμάτων των οἱ ἔμποροι; Διατὶ τὸ Κράτος νὰ ἀνταποκρίνεται εἰς ἄλλας τόσας ἐσωτερικὰς ὑποχρεώσεις, καὶ μόνον αὐτὴ, ἡ τάξις, ἡ ὁποία εὑρέθη νὰ ἔχῃ ἀπὸ ἕν ὑποζύγιον, τὸ ὁποῖον ἐχρησιμοποίει, ἄλλος μὲν διὰ τὰ ἀγώγια, ὅπως οἱ ἰδικοί μου συμπατριῶται, ἄλλος εἰς τὴν γεωργίαν, καὶ ἄλλος δι’ ἄλλους σκοπούς, διατί, λέγω, αὐτὴ μόνον ἡ τάξις νὰ ὑποφέρῃ; Διατί, ἐὰν χρειάζωνται 25–30 ἑκατομμύρια δι’ αὐτὴν τὴν ὑποχρέωσιν, δὲν λαμβάνει τὸ Κράτος μίαν μέριμναν γενικὴν περικοπῆς ὅλων τῶν ἄλλων δαπανῶν καὶ κατ’ ἀναλογίαν ἐπεκτάσεως τῶν πληρωμῶν εἰς ὅλας τὰς ἀνάγκας, ἀλλὰ περιορίζεται εἰς τὰς συνήθεις πληρωμάς, τὰς ὁποίας συνέπεσε νὰ διεξάγῃ τακτικῶς, καὶ λέγει, ὅτι τὰ ἐπιταχθέντα κτήνη δὲν θὰ τὰ πληρώσω τώρα; Ἀφ’ ἑτέρου δέ, ὅλοι αὐτοὶ εἶναι φορολογούμενοι, ὅλοι ὑπόκεινται εἰς πληρωμὰς φόρων. Τὶ νὰ παραδεχθῶ; Νὰ παραδεχθῶ μὴ ἐπαρκῆ ἀντίληψιν τοῦ θέματος ἐκ μέρους τῶν προσώπων, τῶν ἀποτελούντων τὴν Κυβέρνησιν; Βεβαίως ἤθελον προσκρούσει καὶ εἰς τὴν ἰδικήν μου ἀντίληψιν, διότι, οὐ μόνον προσωπικὸν ἔχω σέβας, ἀλλὰ καὶ πολιτικὴν, ὅπως ὅλοι, ἐμπιστοσύνην ἀπέναντι τῶν προσώπων, τῶν ἀπαρτιζόντων τὴν Κυβέρνησιν. Τί ἄλλο νὰ παραδεχθῶ; Διατί ἡ Κυβέρνησις δὲν μετέρχεται αὐτὸ τὸ μέτρον, τὸ γενικὸν δι’ ὅλους, καὶ δὲν κανονίζει τὰς πληρωμὰς κατὰ τρόπον, ὥστε νὰ ὑπάρχῃ ἀναλογία πληρωμῶν, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἐπαρκείας τοῦ ταμείου; Ἐὰν εἶναι ἀνεπαρκὲς τὸ ταμεῖον, νὰ εἶναι δι’ ὅλας τὰς τάξεις τῶν πολιτῶν, τὰς ἐκ τοῦ ταμείου πληρωνομένας. Νὰ μὴ εἶναι ἀνεπαρκὲς διὰ μίαν τάξιν ἀνθρώπων, καὶ ἐπαρκέστατον δι’ ἄλλην. Ὑπάρχουσι πλεῖστα ὅσα τοιαῦτα παραδείγματα. Ὑπάρχει ἕν παράδειγμα προμηθευτοῦ ἐγχωρίων εἰδῶν διὰ τὸν στρατόν, ὁ ὁποῖος δὲν πληρώνεται, καὶ μὲ τὸ ἀντίτιμον τοῦ μὴ πληρωνομένου αὐτοῦ ἐγχωρίου προϊόντος, πρόκειται νὰ ἔλθῃ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ ἄλλο εἶδος, τὸ ὁποῖον θὰ χρησιμεύσῃ πάλιν διὰ τὸν στρατόν. Καὶ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα καθόλου δὲν ἐδίστασε νὰ τὸ ὁμολογήσῃ αὐτὸς οὗτος ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ἐπιμελητείας πρὸς τὸν παραπονεθέντα ἐργοστασιάρχην, δὲν ἐδίστασε νὰ τῷ εἴπῃ: — Διατί νὰ σοῦ δώσω ἐσὲ ἥμισυ ἑκατομμύριον δραχμῶν καὶ νὰ μὴ μεταχειρισθῶ τὰ χρήματα ταῦτα διὰ νὰ φέρω ἀπὸ τὴν Ἀγγλίαν ὅμοιον πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον μοῦ χρειάζεται διὰ τὸν στρατόν; Ὥστε, οὐ μόνον δὲν ὑπάρχει ἀναλογία πληρωμῶν, ἀλλὰ τὸ χρῆμα, τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ πληρωθῇ πρὸ τεσσάρων ἕως πέντε μηνῶν εἰς τὸν δικαιοῦχον, χρησιμοποιεῖται εἰς ἄλλας ἀνάγκας τοῦ Κράτους καὶ ἐκεῖνος μένει εἰς πλήρη νέκρωσιν καὶ τῆς παραγωγῆς του, καὶ τῆς συντηρήσεως τῆς οἰκογενείας του, ἀναλόγως τῆς κοινωνικῆς του θέσεως. Αὐτὴ ἡ περίπτωσις ὑπάρχει καὶ εἰς τοὺς ἀναφερομένους πρὸς τὴν Βουλὴν ἀγωγιάτας τῶν ὀρεινῶν χωρίων τῶν Γρεβενῶν, οἵτινες ἔχουσιν ὡς μόνον καὶ ἀποκλειστικὸν πόρον ζωῆς τὸ ἀγώγιον, δύο ἕως τρεῖς δραχμὰς τὴν ἡμέραν, τὸ ὁποῖον θὰ ἐλάμβανον ἀπὸ ἕκαστον ὑποζύγιόν των. Τὸ ὑποζύγιον ἐπετάχθη καὶ γνωρίζετε πολὺ καλὰ πῶς ἔγιναν αἱ ἐπιτάξεις· ἔγιναν κατὰ ἕνα τρόπον πολὺ ἄδικον, διὰ νὰ μὴ εἴπω ἄλλην βαρυτέραν λέξιν· ἐπετάχθησαν εἰς τὸ ἥμισυ τῆς ἀξίας των, ἔγιναν δὲ καὶ τοπικῶς πολλαὶ ἀδικίαι, διότι μερικῶν ἐπαρχιῶν, μερικῶν χωρίων, ἐπετάχθησαν ὅλα τὰ ζῷα, μερικῶν ἐπαρχιῶν, μερικῶν χωρίων, δὲν ἐπετάχθη κανὲν ζῷον· ἀφήνω τὴν μεγάλη ἀδικίαν, ἡ ὁποία ἔγινεν εἰς βάρος τοῦ Κράτους, διότι καὶ τῶν ἐπιταχθέντων ζώων ἔγινε τόση κακὴ περιποίησις, ὥστε τὰ ἡμίση, ἴσως καὶ περισσότερα τοῦ ἡμίσεος, τῶν ζώων ἐχάθησαν, διότι δὲν ἔγινεν, οὔτε ἡ ἐπίταξις, οὔτε ἡ περιποίησις τῶν ἐπιταχθέντων ζώων, ὡς ἔπρεπεν. Αὐτὰ εἶναι θέματα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ μᾶς ἀπασχολήσωσιν εἰδικῶς, εἰς τὸν νόμον τῶν στρατιωτικῶν εἰσφορῶν, τῶν ἐπιτάξεων λεγομένων. Ἀλλὰ τώρα ἔχομεν τὸ ζήτημα τῶν πληρωμῶν καὶ ἐξ αὐτοῦ τοῦ θέματος λαμβάνων ἀφορμήν, ἐγενίκευσα κάπως τὸ ζήτημα καὶ λέγω, ὅτι πρέπει τὸ Κράτος νὰ κανονίσῃ μίαν ταμειακὴν πολιτικήν, ἀνάλογον πρὸς ὅλας τὰς ὑποχρεώσεις του. Ἐὰν ἀναγκάζεται νὰ μὴ πληρώσῃ ἕν ὡρισμένον ποσὸν χρημάτων, νὰ μὴ τὸ πληρώσῃ γενικῶς δι’ ὅλας τὰς ὑποχρεώσεις του νὰ ὑποφέρωσι καὶ οἱ ὑπάλληλοι μέχρι τινός, μέχρι τῆς ἀντοχῆς των, διότι ὀφείλουσι καὶ οὗτοι νὰ βοηθήσωσι τὸ Κράτος, νὰ ὑποφέρωσι καὶ οἱ βουλευταὶ ἀκόμη. Ὅλα αὐτὰ τὰ πράγματα πρέπει νὰ μᾶς διδάξουν, ὅτι, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ αὐτὴ ἡ ἀνισότης, χωρὶς σοβαρὰς συνεπείας, αὐτὰς δὲ τὰς συνεπείας δὲν ἔχομεν, παρὰ μόνοι μας νὰ τὰς ἀποφύγωμεν μὲ μίαν τοιαύτην τακτοποίησιν τῶν πληρωμῶν. Δι’ αὐτὸ θὰ παρακαλέσω καὶ ἰδιαιτέρως τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Τὸ πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον ζητοῦμεν, δὲν εἶναι ἀνώτερον τῶν δυνάμεων τῆς Κυβερνήσεως· Δὲν λέγω νὰ δημιουργήσῃ πόρους. Τὴν ὑπάρχουσαν ἐπάρκειαν νὰ τὴν κανονίσῃ κατὰ τρόπον, ἀνταποκρινόμενον εἰς ὅλας τὰς ὑποχρεώσεις τοῦ Κράτους.

§34ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὴν ἀνεπάρκειαν.

§35Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Τὴν ὑπάρχουσαν ἐπάρκειαν. Διότι γίνονται τακτικὰ πληρωμαί, κ. Ὑπουργέ. Καθ’ ἡμέραν γίνονται. Ὑπάρχει ἡ μικρὰ ἐπάρκεια. Αὐτὴ ἡ μικρὰ ἐπάρκεια, ἡ ὁποία εἶναι ἀρκετὴ διὰ μερικὰς τάξεις ἀνθρώπων, νὰ γίνῃ κατ’ ἀναλογίαν ἀρκετὴ καὶ δι’ ὅλας τὰς ὑποχρεώσεις τοῦ Κράτους. Εἰς αὐτὸ τὸ ζήτημα θέλω νὰ καταλήξω καὶ ἐπ’ αὐτοῦ ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τερτίπης ἔχει τὸν λόγον, ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφοράν.

§37Κ. ΤΕΡΤΙΠΗΣ. Καταθέτω εἰς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς ἀναφορὰν εἴκοσι δύο χωρίων τοῦ Δήμου Ἀργιθέας, μὲ πληθυσμὸν δώδεκα χιλιάδας κατοίκων περίπου, διὰ τῆς ποίας παρακαλοῦσιν οὗτοι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, ὅπως, ἐκτιμῶν δεόντως τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους ἀναφέρουσιν ἐν τῇ αἰτήσει των, οἱ ἐν λόγῳ συμπολῖται μου, εὐαρεστηθῇ οὗτος καὶ διατάξῃ τὴν ἀποκατάστασιν τηλεφωνικῆς γραμμῆς ἀπὸ Μουζακίου μέχρι Κουμπουριανῶν, πρωτευούσης τοῦ Δήμου Ἀργιθέας, διότι, λόγῳ τοῦ ὀρεινοῦ τοῦ μέρους, τῆς μεγάλης ἀποστάσεως ἀπὸ τῆς πρωτευούσης τῆς ἐπαρχίας Καρδίτσης,—25ωρον περίπου ἀπέχοντος,— καὶ τῆς ἐλλείψεως παντὸς μέσου συγκοινωνίας, οὔτε βατῆς κἂν ὁδοῦ, οὔτε γεφύρας τινὸς ὑπαρχούσης, διὰ τῆς ὁποίας νὰ δύνανται νὰ συγκοινωνῶσιν οὗτοι, ἐξ ἄλλου δὲ καὶ λόγῳ τοῦ ὕψους τῶν ὀροσειρῶν τῆς Πίνδου, ἐπὶ τῶν ὁποίων κατοικοῦσιν οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, ἀποκλείονται ἀπὸ τοῦ Νοεμβρίου μέχρι τοῦ Ἀπριλίου, πάσης συγκοινωνίας, ὡς ἐκ τῶν ἀφθόνων χιόνων, αἱ ὁποῖαι καταπίπτουσιν τὴν ἐποχὴν ταύτην. Περιέρχονται, ἕνεκα τούτου, εἰς τοιοῦτο σημεῖον ἀποκλεισμοῦ κατὰ τὴν ἐποχὴν τοῦ χειμῶνος, ὥστε πολλάκις νὰ ἀγνοῶσι καὶ αὐτὰ τὰ σοβαρώτερα γεγονότα, τὰ συμβαίνοντα εἰς τὸ Κράτος μας. Ἐκηρύχθη ἡ ἐπιστράτευσις καὶ αὐτοὶ μετὰ πολλὰς ἡμέρας ἐπληροφοροῦντο τοῦτο, ἐνῷ οἱ συνάδελφοί των εἶχον ἤδη προσέλθει καὶ καταταγῆ εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ. Ἐκηρύχθη ὁ πόλεμος, ἐξῆλθεν ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς εἰς τὰ Μακεδονικὰ πεδία καὶ αὐτοὶ ἠγνόουν, ὅτι εἶχε προχωρήσει οὗτος μέχρις Ἐλασσόνος. Τούτων δὲ οὕτως ἐχόντων, φρονῶ, ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ ληφθῇ ἡ δέουσα πρόνοια ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας, ὥστε νὰ κατασκευασθῇ ἡ ὡς εἴρηται τηλεφωνικὴ γραμμὴ ἀπὸ Μουζακίου μέχρι Κουμπουριανῶν, οὖσα ἀπαραίτητος, τόσον πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν ἀναγκῶν τῶν δυστυχῶν αὐτῶν ἀνθρώπων, ὅσον καὶ πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν πολλαπλῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Κράτους. Ἡ δὲ πρὸς τοῦτο ἀπαιτηθησομένη δαπάνη θὰ εἶναι εὐτυχῶς μικρά, καθόσον μόνον ἡ δαπάνη πρὸς ἀγορὰν σύρματος θὰ ἐπιβαρύνῃ τὸ Δημόσιον, διότι ἀπὸ Μουζακίου μέχρι Κουμπουριανῶν, ἅπασα ἡ ἔκτασις, ἐφ’ ἧς θὰ διέλθῃ ἡ γραμμὴ εἶναι κατάφυτος ἀπὸ διάφορα πανύψηλα δένδρα καὶ συνεπῶς δὲν θὰ ἐπιβαρυνθῇ τὸ Δημόσιον μὲ τὴν δαπάνην ἀγορᾶς καὶ τοποθετήσεως στύλων.

§38ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Νὰ σταλῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἡ ἀναφορά.

§39Κ. ΤΕΡΤΙΠΗΣ. Εὐχαριστῶ πολύ.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Γάτσος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ ἐκ Βόλου Κ. Χριστοδούλου.

§41Ν. ΓΑΤΣΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἵνα μελετήσῃ καὶ υἱοθετήσῃ μετὰ τῆς διακρινούσης αὐτὸν προθυμίας τὴν ἀναφορὰν βιοπαλαιστοῦ συμπολίτου μου. Πρόκειται περὶ ἑνὸς συμπολίτου μου, ὁ ὁποῖος πρὸ τεσσάρων ἐτῶν ἐστερήθη μιᾶς περιουσίας, ἀποτελουμένης ἐκ δύο φορτηγίδων, διὰ τὴν στέρησιν δὲ τῆς περιουσίας αὐτῆς ἔχει ἀποφάσεις τοῦ εἰδικοῦ δικαστηρίου τῶν Ναυτικῶν Ἐπιτάξεων, ἀμφοτέρων τῶν βαθμῶν καὶ ἐν τούτοις ἡ ἀναγκαία πίστωσις δὲν ἀναγράφεται ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ. Σημειώσατε, κ. Ὑπουργέ, ὡς γνωρίζετε κάλλιον ἐμοῦ, ὅτι διατρέχει τὸν μέγα κίνδυνον νὰ ὑποστῇ τὰς συνεπείας τῆς πενταετοῦς παραγραφῆς τοῦ λογιστικοῦ νόμου.

§42ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἶναι καθωρισμένη;

§43Ν. ΓΑΤΣΟΣ. Μάλιστα. Ὑπάρχει τελεσίδικος ἀπόφασις.

§44ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Νὰ εἰδοποιήσῃ τὸ Ὑπουργεῖον.

§45Ν. ΓΑΤΣΟΣ. Ὑπέβαλε πλείστας ἀναφορὰς ἐπὶ τοῦ προκειμένου σας.....

§46ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Νὰ τὴν ἀποστείλητε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον. Ὁ κ. Κοντογιάννης ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ ἐκ Φτέρης τοῦ Δήμου Σπερχιάδος Παπαγεωργίου Σακελλάρη.

§48Ε. ΚΟΝΤΟΓΙΑΝΝΗΣ. Νὰ ἀναβληθῇ.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Σκιαδαρέσης, ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφοράν.

§50Α. ΣΚΙΑΔΑΡΕΣΗΣ. Νὰ ἀναβληθῇ.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Μοσχούλας ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς Χρυσάνθης Μπαγουρδῆ.

§52Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν· ὅταν θὰ ἔλθῃ, τότε μάλιστα.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Μοσχούλας ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Ζαχάρως.

§54Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ὑπεβλήθη πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰ τῶν κατοίκων Ζαχάρως τῆς ἐπαρχίας Ὀλυμπίας, σχετικὴ πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν. Τουτέστιν, οἱ ἀναφερόμενοι ζητοῦσιν, ἵνα αἱ ἀποδείξεις, αἱ δοθεῖσαι πρὸς αὐτοὺς δι’ ἐπίταξιν τῶν ζώων κατορθωθῇ νὰ δοθῶσιν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος καὶ ἀναληφθῇ ἴσον ποσὸν πρὸς ἑκάστην ἀπόδειξιν, ἵνα ἀγοράσωσιν τὰ κτήνη, τὰ ὁποῖα θὰ χρησιμοποιηθῶσι διὰ τὴν ὄψιμον καλλιέργειαν. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ἡ ἐπίταξις τῶν ζώων, καθ’ ὃν τρόπον ἐγένετο, ἀποτελεῖ μίαν δευτέραν ἐπιστράτευσιν, τῆς ὁποίας τὰς συνεπείας, ἐὰν δὲν ἠσθάνθημεν ἤδη, θὰ αἰσθανθῶσιν ὑπὸ ἔποψιν ἀποδόσεως αἱ παραγωγικαὶ δυνάμεις τῆς Χώρας, ἀλλὰ καὶ τὸ Δημόσιον καὶ ἡ ἰδιωτικὴ οἰκονομία. Νομίζω, ὅτι ἔργον προνοίας εἶναι νὰ σκεφθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἢ μᾶλλον ἡ Κυβέρνησις, ὅτι, ἐὰν εἶναι δυνατή τις οἰκονομία ἐν τῷ προκειμένῳ μέτρῳ, δέον αὕτη νὰ γίνῃ, οὐχὶ μόνον εἰς βάρος τῶν συμπολιτῶν μου, ὡς εἶπον, ἀλλὰ καὶ ὅπως ὁ κ. ἐκ Κοζάνης Συνάδελφος ἀνέπτυξε πρότερον. Ἐὰν εἶναι δυνατή τις οἰκονομία ἐν τῇ ἐφαρμογῇ τοῦ μέτρου τούτου, νομίζω, ὅτι πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ σκεφθῇ σοβαρῶς, διότι, ἐὰν τὸ ποσὸν ἤθελε παρασχεθῇ ἀπὸ τὴν Τράπεζαν, δὲν εἶναι τόσον μέγα, προκειμένου μάλιστα περὶ ὀρεινῶν Δήμων τῆς ἐπαρχίας μου, διότι δὲν πρέπει νὰ λησμονηθῇ, ὅτι ἡ καλλιέργεια καθυστέρησε πολύ, ὥστε ἡ ἀπόδοσις ἐν τῷ μέλλοντι, ὑπὸ ἔποψιν παραγωγῆς, νὰ εἶναι πολὺ ἐλάσσων τῆς ἀναμενομένης, ἢ τῆς ἀρχικῆς. Δὲν γνωρίζω τί σκέπτεται ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἡ Κυβέρνησις, νομίζω ὅμως, ὅτι εἶναι ζήτημα ἀνάγκης, εἶναι ζήτημα, οὕτως εἰπεῖν, ἐθνικῆς ἀνάγκης, ἡ σκέψις, ἐὰν μὴ ἡ ἀπόφασις περὶ λήψεως ἑνὸς τοιούτου μέτρου. Ὑπάρχει καὶ ἑτέρα ἀναφορὰ τῶν κατοίκων Βερβίτσης, Ὀλυμπίας, σχετικὴ μὲ τὴν ἐκ μέρους τῶν δημοσίων Ἀρχῶν εἴσπραξιν τῶν φόρων τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν, λόγῳ τῶν δύο ἐνδόξων πολέμων μας. Ἡ αἴτησις αὕτη τῶν κατοίκων Βερβίτσης ἀφορᾷ ἀκριβῶς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν. Πρόκειται περὶ εἰσπράξεως τοῦ φόρου τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν τοῦ 1915. Οἱ ἀναφερόμενοι ἰσχυρίζονται, ὅτι καταδιώκονται διὰ τὴν πληρωμὴν τοῦ φόρου τοῦ 1913 καὶ 1914. Εἶναι γνωστόν, ὅτι τὸ πλεῖστον τῶν ἐργασίμων χειρῶν τῶν κατοίκων τῆς Ἑλλάδος, κατὰ τὰ ἔτη ταῦτα, ἢ μᾶλλον κατὰ τὸ 1912 καὶ 1913, ἦτο ὑπὸ τὰς σημαίας, ὅτι ἐπίσης σήμερον ὁλόκληρος πληθυσμός, καὶ ἰδίως ὁ ἐργατικός, διατελεῖ ὑπὸ τὰς σημαίας, ὅτι, δυστυχῶς διὰ τὴν ἐπαρχίαν Ὀλυμπίας, δὲν παρεσχέθη οὐδὲν βοήθημα, ἐνῷ παρεσχέθη εἰς ἄλλας ἐπαρχίας καὶ περὶ τούτου ἐλπίζω, ὅτι τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον θὰ σκεφθῇ, ἵνα τουλάχιστον καὶ ἑνὸς μηνὸς ἐπίδομα δοθῇ εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν ἐπιστράτων τῆς ἐπαρχίας Ὀλυμπίας. Ἐνδιαφέρομαι διὰ τὴν ἐπαρχίαν Ὀλυμπίας, διότι εἰδικῶς ἡ ἐπαρχία αὕτη ἠδικήθη. Ἐὰν δὲν ἐψηφίζετο νόμος καὶ δὲν ἐλαμβάνετο μέτρον γενικόν, καὶ δὲν ἐδίδοντο ἐλπίδες εἰς τὰς δυστυχεῖς οἰκογενείας, δὲν θὰ εἶχον δικαίωμα, οὔτε νὰ παραπονεθῶ, οὔτε νὰ διαμαρτυρηθῶ, ἀλλά, δυστυχῶς, δὲν θέλω νὰ ἀποδώσω μομφήν, πολλοῦ γε καὶ δή, οὔτε εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον....

§55Γ. ΠΩΠ. Θὰ πταίωσιν οἱ ἐπίστρατοι.

§56Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Κύριε Συνάδελφε, τὸ ζήτημα τοῦτο ἀνεπτύχθη καὶ προχθὲς καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἶπεν, ὅτι, ὅπου ὑπῆρχεν ἐπάρκεια ἐν τοῖς Ταμείοις, τὸ ἐπίδομα ἐδόθη, ὅπου δὲν ὑπῆρχεν ἐπάρκεια, δὲν ἐδόθη. Ἀλλ’ εἰδικῶς ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ, ἀπὸ τὴν ὁποίαν κατάγομαι, συμβαίνει τὸ ἑξῆς παράδοξον: ἐνῷ ὑπάρχει ἀνεπάρκεια ἐν τῷ Ταμείῳ Ὀλυμπίας, διετάχθη παρὰ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν ἢ τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου νὰ σταλῇ ποσὸν 60.000 δραχμῶν εἰς τὸ Ταμεῖον Μαντινείας, ὅπερ καὶ ἐστάλη, δὲν ἐπληρώθη ὅμως τοῦτο εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν ὑπὸ τὰ ὅπλα ὑπηρετούντων ἐπιστράτων. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ τοῦ μέτρου τούτου σήμερον. Ἔχω τὴν ἐλπίδα, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, μὲ ὅλην τὴν ἀνεπαρκῆ ἐπάρκειαν τοῦ Ταμείου τοῦ Δημοσίου, θὰ θελήσῃ νὰ σκεφθῇ, διότι, ὡς εἶπον καὶ προχθές, ἡ πεῖνα εἶναι κάκιστος σύμβουλος, ὅταν μάλιστα ἡ πεῖνα ἁλίσκῃ τὰς γυναῖκας καὶ τὰ τέκνα τῶν ἐπιστράτων, καὶ τί ἀντίκτυπος θὰ εἶναι, ἂς μὴ δώσω τὴν ὀνομασίαν, δι’ ἐκείνους ποὺ θὰ ἀναγνώσωσιν εἰς τὰς ἐφημερίδας, ὅτι, ἐνῷ ἐκλήθησαν ὑπὸ τὰς σημαίας καὶ προσῆλθον, διὰ νὰ ὑπηρετήσωσι τὴν Πατρίδα, αἱ οἰκογένειαι αὐτῶν πένονται. Βεβαίως δύνασθε πάντες ὑμεῖς νὰ ἐννοήσητε ποῖος θὰ εἶναι ὁ ἀντίκτυπος εἰς τὰς ψυχὰς αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων. Ἔχω τὴν ἐλπίδα, ὅτι τὸ ἐπίδομα τοῦ Ὀκτωβρίου τοὐλάχιστον θὰ δοθῇ εἰς τὰς ἀπόρους οἰκογενείας τῆς ἐπαρχίας, ἐξ ἧς κατάγομαι, καὶ διὰ τοῦτον τὸν λόγον θὰ ἐξακολουθήσω ὁμιλῶν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου. Προκειμένου περὶ τοῦ ζητήματος τῆς εἰσπράξεως τῶν φόρων τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν τῶν ἐτῶν 1913 καὶ 1914. Ἔχω τὴν ἐλπίδα, ὅτι θὰ εὐαρεστηθῇ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μοὶ δώσῃ μίαν ἀπάντησιν, διά νά γνωρίζω, προκειμένου περὶ τῆς καταδιώξεως τῶν ὀφειλετῶν τοῦ Δημοσίου διὰ τοὺς φόρους αὐτούς. Ὑποθέτω, ὅτι ἐλάβατε μέτρον, ἢ ὅπως πρότερον ἀπαντῶντες εἰς ἀξιότιμον συνάδελφον, εἴπετε, ὅτι πρόκειται νὰ λάβητε μέτρον περὶ τούτου; Ἐὰν σκέπτεται ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ μέτρον, παρακαλῶ νὰ μοὶ ἀπαντήσῃ.

§57ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Εἶπον ἤδη, ὅτι πᾶσαι αἱ διώξεις διὰ καθυστερούμενα χρέη ἀναστέλλονται, ὅσον εἶναι δυνατόν, δι’ ἐπανειλημμένων παραγγελιῶν νὰ μὴ ἐπισπεύδωνται ἀπέναντι τῆς ἀτυχίας τῆς σημερινῆς. Τὸ νομοσχέδιον δέ, τὸ ὁποῖον εἶναι ὑπὸ συζήτησιν, σᾶς ἀποδεικνύει, ὅτι ἐλήφθη πρόνοια, ὥστε νὰ μὴ ἐπιβαρυνθῶσι διὰ προσθέτων τελῶν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι καθυστεροῦν γενικῶς χρήματα ἐκ φόρων εἰς τὸ Δημόσιον. Τὸ νομοσχέδιον κατετέθη ἤδη καὶ νομίζω, ὅτι καὶ κατ’ ἀρχὴν ἐψηφίσθη, μένει δὲ σήμερον νὰ ψηφισθῇ εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν καὶ πάντα τὰ ἀνακουφιστικὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ὑπαγορεύει ἡ ἁπλουστάτη σκέψις, ὅτι, ὑπὸ τὰς παρούσας ἀνωμαλίας, δὲν εἶναι εὔκολον εἰς τοὺς φορολογουμένους νὰ πληρώνωσι τὰ ὀφειλόμενα, πάντα παραχωροῦνται, ἐφόσον ἐμφανίζεται περίστασις νὰ σκεφθῶμεν περὶ ἐπιεικείας.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσουκαλᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν ἀνικάνων συνταξιούχων Ἑλλήνων τραυματιῶν πολέμου 1912 –1913.

§59ΛΥΚ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἄς ἀναβληθῇ.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Κούνδουρος, ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν ἐργοληπτῶν Δημοσίων Ἔργων Κρήτης, ὡς καὶ τοιαύτης τῶν κατοίκων Περιβολίων Ρεθύμνης.

§61Μ. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρετήρησα, ὅτι, κατὰ τὰς πρώτας ἡμέρας τῆς Βουλῆς, κατὰ τὰς πρώτας συνεδριάσεις, ὑπεβλήθησαν εἰς αὐτὴν ἐκ μέρους Κρητῶν δύο ἀναφοραί· ἡ πρώτη ἐξ αὐτῶν ὑπεβλήθη ὑπὸ ὁμίλου ἐργολάβων, ζητούντων τὴν κατάργησιν ἑνὸς φόρου, εἰσπραττομένου ἐν Κρήτῃ. Δὲν νομίζω τὴν ἀξίωσίν των δεδικαιολογημένην· καὶ πρῶτον βλέπω, ὅτι ὁ νόμος, τὸν ὁποῖον ἀναφέρουν, δὲν εἶναι ὁ νόμος ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἐπέβαλε τὸν φόρον αὐτόν. Ὁ νόμος ΔΡΛΔʹ εἶναι ὁ νόμος ἐκεῖνος, διὰ τοῦ ὁποίου συνεστήθησαν αἱ Γενικαὶ Διοικήσεις καὶ ὁ φόρος ἐπεβλήθη διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθμὸν 32 ψηφίσματος τῆς Συνελεύσεως τῶν Κρητῶν. Ὁ νόμος δὲ ἐκεῖνος λέγει, ὅτι, ὅταν ὁ ἐργολάβος θέλῃ νὰ ἀναλάβῃ διὰ δημοπρασίας τὴν κατασκευὴν κοινοτικῶν ἢ δημοτικῶν ἢ μοναστηριακῶν ἔργων, ἢ ἔργων τοῦ Δημοσίου, ὁδοποιΐας ἢ οἰκοδομῶν, θὰ ὑποβάλληται εἰς τὴν πληρωμὴν ἑνὸς φόρου 1% ἐπὶ τῆς ἀξίας τοῦ ἔργου, ἐπὶ τοῦ ποσοῦ τῆς ἐργολαβίας. Λοιπόν, ὅταν ὁ ἐργολάβος προσέρχεται νὰ μειοδοτήσῃ, ἔχει ὑπ’ ὄψιν του τὴν ὑποχρέωσίν του αὐτήν. Ὥστε, ὅταν κάμνει τὴν μειοδοτικὴν ἔκπτωσιν καὶ ὁρίζει τὴν τιμήν, εἰς τὴν ὁποίαν θὰ ἀναλάβῃ τὸ ἔργον, προσθέτει καὶ τὸν φόρον αὐτόν, ἑπομένως ὁ φόρος δὲν βαρύνει τοὺς ἐργολάβους, ἀλλὰ κυρίως καὶ πραγματικῶς βαρύνει τοὺς ἰδιοκτήτας. Δι’ αὐτό, ὡς εἶπον, δὲν βλέπω δεδικαιολογημένην τὴν ἀξίωσιν τῶν ἐργολάβων. Ἀλλ’ εἰς τὸ ζήτημα αὐτὸ συμβαίνει καὶ κἄτι τι ἄλλο. Ὁ φόρος ἐπεβλήθη κατὰ τὸ 1910. Τότε ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλὴ τῆς Κρήτης ἐνόμισεν ἀναγκαῖον νὰ ἱδρύσῃ Ταμεῖον Ἀμύνης καὶ ἡ μὲν Κυβέρνησις κατέθηκεν, ἴσως, ὡς ἐνθυμεῖσθε καὶ σεῖς, Πρόεδρε, 500.000 δραχμῶν, ὡς πρώτην εἰσφορὰν τοῦ Δημοσίου Κρήτης εἰς τὸ Ταμεῖον αὐτό. Παρέδωκε δὲ ἐπίσης εἰς τὸ Ταμεῖον 500.000 γραμματοσήμων παλαιῶν χρήσεων, ὅπως πωληθῶσι διὰ λογαριασμὸν τοῦ Ταμείου. Βραδύτερον κατεβλήθησαν εἰς αὐτὸ καὶ ἰδιωτικαὶ εἰσφοραί. Ἐψήφισε δὲ τὸν φόρον αὐτὸν, περὶ τοῦ ὁποίου πρόκειται, ὅπως χρησιμεύσῃ ὡς φόρος τοῦ Ταμείου Ἀμύνης Κρήτης. Τὰ χρήματα ταῦτα ἐδαπανήθησαν πρὸς ἀγορὰν ὅπλων, τὰ ὁποῖα ἡ Κρήτη ἐχρησιμοποίησεν, ὅταν κατῆλθε καὶ αὐτὴ εἰς τὸν Βαλκανικὸν πόλεμον, ἀποστείλασα τὴν πολιτοφυλακὴν αὐτῆς, ἀποτελουμένην ἐκ δέκα ἢ ἕνδεκα χιλιάδων ἀνδρῶν καὶ ἰσαρίθμων ἐθελοντῶν, εἰς τὰ πεδία τοῦ πολέμου. Ἔκτοτε ὁ φόρος αὐτὸς εἰσπράττεται, ἀλλὰ πραγματικὴν ἀνάγκην δὲν ἐξυπηρετεῖ ἐν Κρήτῃ, διότι τὸ Ταμεῖον τοῦτο πλέον δὲν παρουσιάζεται ἀνάγκη νὰ λειτουργῇ ἐκεῖ. Ἐξέλιπεν ἡ τοπικὴ ἀνάγκη. Ὁ τοπικὸς ὅμως φόρος εἰσπράττεται. Δι’ αὐτὸ κατέθεσα πρότασιν, ὅπως ὁ φόρος αὐτὸς χρησιμεύσῃ ἐφεξῆς ὡς πόρος τοῦ εἰδικοῦ ταμείου τῶν δημοσίων ἔργων Κρήτης. Συνεπῶς, νὰ μὴ καταργηθῇ, ἀλλὰ νὰ διατεθῇ δι’ ἄλλας σπουδαίας ἀνάγκας. Πρέπει νὰ γνωρίσῃ ἡ Βουλή, ὅτι ἡ Κρήτη ἔχει εἰδικὸν ταμεῖον δημοσίων ἔργων. Τὸ Ταμεῖον τῆς Κρήτης τῶν δημοσίων ἔργων δὲν ἔχει περουσίαν, εἶναι ἰσχνόν, διότι αἱ πηγαί, ἐξ ὧν ἐτροφοδοτεῖτο, διετίθεντο πρὸς ἀποζημίωσιν τῶν καταστροφῶν τῶν ἐπαναστάσεων, αἵτινες ἐβράδυνον νὰ ἐξοφληθῶσι, τοῦ ποσοῦ αὐτῶν ἀνελθόντος τότε εἰς 5.000.000. Λοιπόν, τὸ Ταμεῖον αὐτὸ ἔχει ἀνάγκην πηγῶν, καὶ εἶναι μία αὐτή, ἥτις δύναται νὰ διατεθῇ. Δι’ αὐτὸ κατέθεσα, ὡς εἶπον, πρότασιν νόμου, καὶ παρακαλῶ νὰ ἀναγνωσθῇ. Παρακαλῶ δὲ ἐπίσης τὴν Βουλήν, ὅπως ἀποδεχθῇ νὰ ψηφισθῇ εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν καὶ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπήν, ὑποβληθῇ δὲ εἰς τὰς διατυπώσεις τοῦ Κανονισμοῦ, ἵνα καταστῇ νόμος τοῦ Κράτους. Ὡς πρὸς τὴν πρώτην ἀναφοράν, πρόκειται περὶ κατασκευῆς ἔργου, τὸ ὁποῖον δὲν πρέπει νὰ ἀναβάλλεται. Ἡ ὁδὸς, περὶ ἧς ἡ ἀναφορὰ κάμνει λόγον, θὰ διέλθῃ διὰ μέσου ἑνὸς χωρίου καὶ κατὰ συνέπειαν θὰ προξενήσῃ ζημίας. Πρέπει νὰ ἀποζημιωθοῦν οἱ ἰδιοκτῆται τῶν καταλαμβανομένων οἰκιῶν καὶ μαγαζείων. Διότι ἡ νέα ὁδὸς ἀκολουθεῖ τὴν παλαιάν, ἀλλ’ ἡ παλαιὰ εἶχε πλάτος τριῶν μέτρων, ἐνῷ ἡ νέα ἔχει ἕξ. Εἶναι δὲ ἀναγκαῖον τὸ ἔργον, διότι ἀπὸ τοῦ μέρους αὐτοῦ ἀναχωροῦσιν αἱ ὁδοὶ διὰ τὰς ἐπαρχίας καὶ εἶναι παράδοξον νὰ βλέπῃ τις τμήματα ὁδῶν ἀκατασκεύαστα, εἰς τὸ μέρος ὁπόθεν αὗται ἀναχωροῦσιν, ὥστε νὰ εἶναι ἀδύνατον ἐκεῖθεν καὶ ἅμαξαι καὶ ὁ ὁδοστρωτὴρ αὐτὸς νὰ διέλθωσι. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ φροντίσῃ διὰ τὴν πληρωμὴν τῆς ἀποζημιώσεως τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν. Δὲν ὑποθέτω, ὅτι θὰ ὑπάρχῃ ἀνάγκη εἰδικῆς πιστώσεως, διότι ὑπάρχει γενικὴ πίστωσις εἰς τὸν Προϋπολογισμόν, ἐκ τῆς ὁποίας δύναται νὰ πληρωθῇ τὸ ποσὸν τῶν ἀποζημιώσεων. Δύναται νὰ ἐκδοθῇ τὸ σχετικὸν ἔνταλμα ἐπὶ τοῦ Ταμείου Ρεθύμνης, ὥστε οἱ δικαιούμενοι νὰ λάβωσι τὴν ἀποζημίωσίν των, ἔστω καὶ τμηματικῶς.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τοῦ κ. Πετροπουλάκη, διαγραφεῖσα, θὰ ἐγγραφῇ αὔριον. Ὑπάρχει πρότασις δέκα βουλευτῶν, ὅπως προτιμηθῇ ἡ ὑπ’ ἀριθμὸν 25 ἀναφορὰ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, τῶν συλλόγων καὶ συντεχνιῶν Κερκύρας. Οἱ δεχόμενοι τὴν πρόταξιν, κ. Βουλευταί, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ὁ κ. Σοκόλης.

§64Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ἀπὸ χθὲς ἐγένετο ἡ ἐπίσημος ἀνακοίνωσις, ὅτι τὸ ἔδαφος τῆς Κερκύρας κατεπάτησαν καὶ οἱ Ἰταλοί. Τὸ γεγονὸς αὐτὸ καὶ μόνον ἐπιφέρει τελείαν ἀλλοίωσιν τῆς ἐξωτερικῆς καταστάσεως, ἡ ὁποία μέχρι χθὲς ὑπῆρχε, διότι οἱ Σύμμαχοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐγγυηταὶ τῆς ἑλληνικῆς ἐλευθερίας, οἱ Σύμμαχοι, πρὸς τοὺς ὁποίους ἐδώκαμεν πάντοτε ὅλην ἐκείνην τὴν ἐλευθερίαν ἐνεργείας, τὴν ὁποίαν ἐζήτησαν ἀπὸ ἡμᾶς, μὲ τὴν εὐμενῆ οὐδετερότητα, οἱ Σύμμαχοι, οἱ ὁποῖοι θὰ ἠπείλουν τὴν ἑνότητα καὶ τὴν ὕπαρξιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους, τὴν ὁποίαν αὐτοὶ ἠγγυήθησαν δὲν εἶναι οἱ μόνοι, οἱ ὁποῖοι πατῶσιν τὸ ἑλληνικὸν ἔδαφος. Δὲν κωλύομαι, Κύριοι, ἀναφανδὸν νὰ δηλώσω, διότι εἶναι πασίγνωστον εἰς ὅλον τὸν ἑλληνικὸν λαόν, ὅτι ὁ Ἰταλὸς δὲν εἶναι ὁ σύμμαχος, οὔτε ὁ φίλος. Εἶναι ὁ ἐχθρός, ὁ ἀποβλέπων εἰς τὴν Κέρκυραν, ἀφ’ ἧς στιγμῆς τὸ Γαλλικὸν αἷμα ἐχύθη, ἵνα κάμῃ τὴν Ἰταλικὴν ἑνότητα, καὶ τὴν δώσῃ εἰς τὸν λαὸν ἐκεῖνον, τὸν ἀνάξιον ἐλευθερίας, τόν...

§65ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι. Ὄχι.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Βουλευτά, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ ἐκφράζεσθε κατὰ τοιοῦτον δριμύτατον τρόπον ἐναντίον ἑνὸς ὁλοκλήρου φίλου λαοῦ.

§67Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Εἰς οἱονδήποτε ἄλλον ἐπετρέπετο διαμαρτυρία, οὐδέποτε ὅμως εἰς τέκνον τῆς ἡρωϊκῆς Κρήτης. Μὴ λησμονῆτε, ὅτι εἶσθε Κρής....

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἐνθυμοῦμαι πολὺ καλά.

§69Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ἐὰν ἡ διπλωματία, τὴν ὁποίαν εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ τηρῇ ἡ Κυβέρνησις, τὴν ἀναγκάζῃ νὰ διαμαρτύρηται, σεῖς, ὡς Κρής, πρέπει νὰ δέχεσθε τὴν διαμαρτυρίαν, τὴν ὁποίαν κάμνω ἐγώ.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κάμετε τὴν διαμαρτυρίαν σας, χωρὶς νὰ τὰ βάλετε μὲ ἕνα ὁλόκληρον λαὸν καὶ μὲ τὸν διακεκριμένον Βασιλέα αὐτοῦ.

§71Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Σεῖς τὰ ἐβάλατε μὲ ἐμέ.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σεῖς θέλετε νὰ μὲ διδάξητε, τὰ καθήκοντα καὶ δικαιώματά μου;

§73Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Δὲν ἔχω τοιαύτην πρόθεσιν.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἐντὸς τοῦ θέματος.

§75Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ἀφ’ ἧς ἐγένετο τὸ Ἰταλικὸν Βασίλειον, ἐγένοντο ἀρκετά, ὥστε νὰ δώσωσιν ὑπονοίας, ὅτι ἔχει κατακτητικοὺς σκοποὺς ἐπὶ τῆς κλειδὸς ταύτης τοῦ Ἰονίου πελάγους. Οὐδέποτε ἔλειψεν ἡ περίστασις ἀπὸ τοῦ νὰ μὴ καταδείξῃ τὰς διαθέσεις αὐτῆς, καὶ σήμερον ἔτι, διότι δυστυχῶς, καὶ ἴσως πάλιν προκαλέσω διαμαρτυρίας τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς, δυστυχῶς, εἰς πᾶσαν ἐποποιίαν ἐμφανίζεται καὶ ὁ Θερσίτης, ὅστις σήμερον ἐπωφελεῖται τοῦ ἀγῶνος δύο κολοσσιαίων ὁμάδων, τοῦ ἀγῶνος δυνάμεων, αἱ ὁποῖαι χύνουσι ἀφειδῶς τὸ αἷμα τῶν ἡρωϊκῶν τέκνων των, ἵνα ἐπιτύχωσιν ἑκάστη τοὺς σκοπούς της, ἐπωφελοῦνται τοῦ ἀγῶνος τούτου καὶ οἱ Ἰταλοί, οἱ ὁποῖοι τὴν στιγμήν, καθ’ ἥν ὁ κόσμος ὁλόκληρος κατασκευάζει ὅπλα καὶ πυρομαχικά, ἐνασχολοῦνται εἰς τὴν κατασκευὴν καὶ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ὀμβρελλοποιΐας, αὐτοί, οἱ ὁποῖοι, τὴν στιγμήν, καθ’ ἥν οἱ ἐχθροί των κατακεραυνοβολοῦσι τὰς πόλεις των μὲ βόμβας καὶ μύδρους, ἀρκοῦνται νὰ στέλλωσιν ἕνα ποιητήν, ἵνα κεραυνοβολῇ τὴν Τεργέστην μὲ ποιήματα. (χειροκροτήματα) ...αὐτοί, οἱ ὁποῖοι, ἐνῷ ἀπὸ ἀπόψεως ναυτικῆς εἶναι πολὺ ὑπέρτεροι τῶν ἀντιπάλων των, δὲν τολμοῦν νὰ στείλωσι τὰ πολεμικά των πλοῖα, ἵνα διασώσωσι τὰς θαλασσίας ὁδοὺς καὶ τὰ παράλιά των, τὰ ὁποῖα εἶναι ἕρμαιον τῶν διαθέσεων τοῦ ἐχθροῦ, αὐτοί, οἱ ὁποῖοι, φυγάδες ἐν Ἀλβανίᾳ, τὴν ὁποίαν δὲν τολμῶσι νὰ ὑπερασπίσωσιν, ἔρχονται νὰ κάμωσιν ἐν Κερκύρᾳ τὸν κατακτητήν. Πράγματι χρειάζεται μεγάλη θρασύτης, μεγάλη ἔλλειψις παντὸς συναισθήματος, ἵνα εἶναι δυνατὸν εἰς ἕν Κράτος νὰ ἐμφανίζηται ὑπὸ τὴν πολιτικὴν αὐτὴν μορφήν, ὑπὸ τὴν ὁποίαν ἐμφανίζεται ὁ ἀσπονδότερος ἐχθρὸς τῆς Ἑλλάδος. Δὲν πρέπει, Κύριοι, νὰ λησμονῶμεν τὰ γεγονότα αὐτά. Ἐχύσαμεν τὸ αἷμά μας ἐπὶ δεκάδας αἰώνων, ἔχοντες τὴν τιμὴν νὰ ἀποτελῶμεν μέλη τῆς μεγάλης ἡμῶν Αὐτοκρατορείας. Ἐχύσαμεν τὸ αἷμά μας διὰ τὴν κατασκευὴν τῆς πορφύρας τοῦ Ἰουστινιανοῦ, τοῦ Ἡρακλείου, τῶν Ἰσαύρων, τῶν Παλαιολόγων τῶν Κομνηνῶν· ἐχύσαμεν τὸ αἷμά μας διὰ τὴν πορφύραν τοῦ μεγάλου ἡμῶν Κωνσταντίνου, τοῦ νῦν Βασιλέως... (χειροκροτήματα) ...καὶ δὲν θὰ δεχθῶμεν, οὔτε εἴμεθα διατεθειμένοι νὰ ἐπιτρέψωμεν, ὅπως ἡ τοιαύτη πορφύρα, εἰς τὴν βαφὴν τῆς ὁποίας ἡμεῖς, διὰ τοῦ τιμίου ἡμῶν αἵματος, συνετελέσαμεν, δὲν θὰ δεχθῶμεν νὰ φύγῃ ἢ κἄν νὰ παύσῃ περικαλύπτουσα ἡμᾶς διὰ τοῦ ἱεροῦ, διὰ τοῦ μεγάλου αὐτῆς πέπλου. Δὲν θὰ ἀντικαταστήσωμεν ποτέ, οὔτε εἴμεθα διατεθειμένοι, ἔστω κἄν νὰ τὸ δεχθῶμεν, προτιμῶντες νὰ μεταβάλωμεν τὴν νῆσον μας εἰς τέφραν ἐξ ὁλοκλήρου, παρὰ νὰ φύγωμεν ἀπὸ τὴν ἑλληνικὴν πατρίδα, νὰ φύγωμεν ἀπὸ τὴν σκέπην τοῦ μεγάλου Βασιλέως μας, διὰ νὰ τεθῶμεν ὑπὸ τὴν προστασίαν ἑνὸς Βασιλέως ξένου, καὶ νὰ συμμετέχωμεν εἰς τοὺς στρατοὺς καὶ στόλους ἑνὸς λαοῦ, τὸν ὁποῖον δὲν θὰ χαρακτηρίσω. Ἡ ἱστορία βρίθει ἡρωϊκῶν πράξεων. Αὐτοί, οἱ ὁποῖοι ἐλησμόνησαν, ὅτι ἐκ τῆς πεδιάδος τῆς Λομβαρδίας, ὅτι εἰς τὴν Μαγένταν καὶ Σολφερῖνον, ἐχύθη τὸ Γαλλικὸν αἷμα διὰ νὰ τοὺς κάμῃ ἐλευθέρους....

§76Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Καὶ τὸ ἑλληνικόν.

§77Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. ... πέρυσιν εἰς τὰς ἀναμνηστικὰς ἑορτὰς τοῦ Βασιλείου τῆς Ἰταλίας, οὔτε κἄν ἐγένετο μνεία περὶ τοῦ χυθέντος ἡρωϊκοῦ αἵματος τῆς Γαλλίας. Δὲν ἀναφέρω τοὺς Ἕλληνας, διότι δὲν πρόκειται περὶ ἡμῶν ἐγωϊστικῶς νὰ ὁμιλήσωμεν. Τὰς ναυμαχίας τῆς Λύσσης καὶ τὰς μάχας τῆς Κουστόζας, ὅλας ἐκείνας τὰς μεγάλας ἀνδραγαθίας, ἃς τελείως ἐπέστεψαν, μὲ τὴν σύλληψιν καὶ τὴν ἀπαγωγὴν ἐν θριάμβῳ ἐν Ἰταλίᾳ ὀλίγων σκαφῶν, τὰ ὁποῖα μετέφερον πατάτας εἰς τὸν Αὐλῶνα. Ὅλαι αὐταὶ αἱ σειραὶ τῶν ἡρωϊκῶν πράξεων, μὲ τὰς ὁποίας ἐμφανίζεται ὁ μέγας κατακτητής, δὲν εἶναι βεβαίως τοιαῦται, ὥστε νὰ ἐνέχωσι τὸν κίνδυνον καὶ τὴν βίαν νὰ μᾶς προσελκύσωσιν εἰς τὸ Κράτος ἐκεῖνο, ἵνα ἀφήσωμεν, τί, Κύριοι; Νὰ ἀφήσωμεν τὸν μαργαρίτην τοῦ Ἰονίου, νὰ ἀφήσωμεν τὴν Κέρκυράν μας, τὴν δυστυχισμένην Κέρκυραν, νὰ φύγῃ ἀπὸ τὴν μεγάλην ἑλληνικὴν πατρίδα. Καὶ ποία καρδία....

§78ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ποτέ! Ποτέ!

§79Χ. ΠΟΛΟΓΕΩΡΓΗΣ. Ποῖος τὰ λέγει αὐτά;

§80Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ἐν τούτοις ἡ Ἰταλία, τῆς ὁποίας τὰ κατορθώματα, κατὰ τὸν νῦν πόλεμον, εἶναι πασίγνωστα, ἐθεωρήθη παρὰ τῆς Κυβερνήσεως, ὡς Δύναμις Μεγάλη. Εἶναι ἴσως ἐπιτετραμμένον εἰς ἡμᾶς νὰ δεχώμεθα τοὺς συμμάχους, ἀλλ’ οὐδέποτε θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ φαντασθῶμεν, ὅτι θὰ ἐπετρέπετο ἀπόβασις Ἰταλῶν ἐπὶ ἑλληνικοῦ ἐδάφους. Εἴχομεν καθῆκον νὰ τοὺς κτυπήσωμεν, εἴχομεν καθῆκον νὰ τοὺς ἀπαγορεύσωμεν τὴν ἀποβίβασίν των. Τὸ τὶ θὰ ἐγίνετο, ἐὰν ἐπενέβαινον οἱ ἰσχυροί, αὐτὸ δὲν εἶναι ζήτημα ἰδικόν μας, ἀλλά, προκειμένου περὶ τῶν Ἰταλῶν, προκειμένου περὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι μᾶς ἔδειξαν, ὅτι δὲν γνωρίζουσι νὰ νικῶσι, τοὐλάχιστον αὐτὸ διδάσκει ἡ ἱστορία, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δυνηθῶσιν οἱ νικηταὶ τοῦ Κιλκὶς καὶ Μπιζανίου, ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔχυσαν τὸ αἷμά των κατὰ τοὺς μεγάλους πολέμους, καὶ νικηταὶ καὶ τροπαιοῦχοι ἐπανῆλθον εἰς τὴν Κέρκυραν, ἡ ὁποία δίδει εἰς τὸν ἑλληνικὸν στρατὸν ὑπὲρ τὰς δέκα χιλιάδας ἀνδρῶν, δὲν εἶναι δυνατὸν οἱ ἄνδρες ἐκεῖνοι νὰ ταπεινωθῶσι καὶ νὰ ἐξευτελίζωνται ἀπὸ τοὺς Συμμάχους καὶ ἀπὸ ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι δὲν γνωρίζουσι τὶ ἐστὶ ἡρωϊσμὸς καὶ τὶ νίκη. Εἶναι πολὺ ἀληθές, ὅτι τιμῶμεν τοὺς ἡρωϊκοὺς Γάλλους, εἶναι ἀληθές, ὅτι τιμῶμεν τοὺς λαοὺς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι γνωρίζουσι νὰ φέρωνται, ὅπως φέρονται. Δὲν δυνάμεθα νὰ τοὺς ἀρνηθῶμεν τὸ ἀρήϊον αἴσθημα, νὰ τοὺς ἀρνηθῶμεν τὴν τόλμην, ἀλλὰ πρὸς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραβληθῶσι πρὸς ἡμᾶς, οὐδέποτε θὰ ἐπιτρέψωμεν νὰ μᾶς καταπατῶσιν καί, ὅπως εἶναι πολὺ πιθανόν ὅτι θὰ πράξωσιν ἐκεῖνοι οἱ ὀλίγοι Καραβινιέροι, οἱ ὁποῖοι μετετέθησαν νὰ μολύνωσι τὸ ἱερὸν τῆς Κερκύρας ἔδαφος. Μὴ λησμονῶμεν, τὴν πολιτικὴν τὴν Μακιαβελλικὴν τοῦ Κράτους ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ἔρχεται καὶ καταλαμβάνει τὴν Κέρκυραν. Ἐνῷ ἐξ ἄλλου σημείου, μᾶς προκαλεῖ νὰ προασπίσωμεν τὰς κατακτήσεις του ἐν Ἀλβανίᾳ. Εἰς τοιοῦτο σημεῖον εὑρίσκεται, εἰς τοιαύτην θέσιν εὑρίσκεται καὶ ἐπαγγέλλεται τὸν κατακτητήν, καίτοι ἡμεῖς τὴν δεχόμεθα καὶ δὲν τὴν κτυπῶμεν. Δὲν εἶναι μεγάλη Δύναμις ἡ Ἰταλία.....

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξηντλήθησαν τὰ πέντε λεπτά.

§82ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ ἐξακολουθήσῃ.

§83Χ. ΠΟΛΟΓΕΩΡΓΗΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι σοβαρόν.

§84Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Πρέπει νὰ τελειώσῃ ὁ ῥήτωρ.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τότε, ὁρίστε.

§86Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Νομίζω, ὅτι ἀξίζει ἡ τύχη τῆς Κερκύρας πλέον τῶν πέντε λεπτῶν τῆς ὥρας.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω, ὅτι δὲν δύναται, οὔτε πρέπει ὁ ἀγὼν νὰ ἐντοπισθῇ εἰς τὴν Κέρκυραν, διότι, ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ τοιούτου σύσσωμον τὸ Κράτος καὶ τὸ Ἔθνος θὰ τὴν ὑπερήσπιζον, ἀλλὰ καὶ δὲν ἐπιτρέπεται, μετὰ τοιαύτης δριμύτητος γλώσσης νὰ καταφέρεσθε ἐναντίον ἑνὸς φίλου λαοῦ καὶ τοῦ διακεκριμένου ἡγεμόνος του. Σᾶς παρακαλῶ δέ, ὅπως ἀνακαλέσητε τὰ λεχθέντα. (Χειροκροτήματα).

§88Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι ὀρθόν, προκειμένου περὶ τοιούτου ζητήματος, νὰ προσέχωμεν εἰς τοὺς τύπους. Τί νὰ εἴπω, Κύριοι, ἀφοῦ ὁ κ. Πρόεδρος διαμαρτύρεται; Λοιπόν, Κύριοι, σημειώσατε ὅτι εἶναι γνωστόν, ὅτι ὁ Αὐστριακὸς στρατός, προχωρῶν ἐν Ἀλβανίᾳ, θὰ κατέλθῃ πρὸς τὰ κάτω. Εἶναι γνωστόν, ὅτι οἱ κατακτηταὶ τῆς Κερκύρας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μείνωσιν ἐκεῖ, διότι τὸ τηλεβόλον δὲν ἀπέχει πολύ, τὸ γνωρίζει δὲ κάλλιστα ἡ Ἰταλία, διότι πέρυσιν εἶχον ἀνακινήσει τὸ ζήτημα τῶν στενῶν τῆς Κερκύρας, ἀπὸ τὰ ὁποῖα ἐξαρτᾶται τὸ μέλλον της καὶ ἡ ὕπαρξίς της. Τὸ τηλεβόλον, τὸ ἐχθρικόν, θὰ φθάσῃ ἐγγύτατα εἰς τὴν Κέρκυραν καὶ θὰ εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ φύγῃ. Εἶναι δίκαιον, ἡ ὡραία μας Κέρκυρα νὰ καταστραφῇ, διότι θέλει νὰ ἱκανοποιήσῃ, δὲν ἠξεύρω ποίου εἴδους φιλοδοξίας ἡ Κυβέρνησις αὐτῆς; Νομίζετε ὅτι πρέπει νὰ ἀρκούμεθα εἰς τὴν τυπικὴν διαμαρτυρίαν, εἰς τὴν ὁποίαν προέβη ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἀπέναντι τῶν ἰσχυρῶν συμμάχων, τῶν ἰσχυρῶν τῆς γῆς, οἱ ὁποῖοι εἶναι καὶ ἐγγυηταὶ τῆς ἑλληνικῆς ἐλευθερίας; Καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ θέσωμεν εἰς ἴσην μοῖραν τοὺς ἰσχυροὺς μὲ τοὺς παρεισάκτους, οἱ ὁποῖοι ἐπωφελοῦνται τῆς περιφρονήσεως τοῦ πλησίον των, ἵνα φανῶσιν, ὅτι καὶ αὐτοὶ οὗτοι συνεισφέρουσι; Νομίζετε ὅτι εἶναι δίκαιον καὶ ὀρθόν; Θὰ περιέμενον ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀρκεσθῇ εἰς μίαν τοιαύτην ἁπλῆν διαμαρτυρίαν ἀπέναντι αὐτῆς τῆς καταστάσεως. Ἤθελον γενικώτερα καὶ ριζικώτερα μέτρα. Ἤθελον νὰ κτυπηθῶσιν, καὶ μόνον πρὸ τῆς ἀνωτέρας βίας, νὰ ὑπεκύπτομεν. Ἀνωτέρα δὲ βία, δὲν εἶναι ἡ βία, ἡ Γαλλική, εἶναι ἐκείνη, τὴν ὁποίαν γνωρίζομεν ὅλοι μας, διότι τὴν ἐσεβάσθημεν καὶ θὰ τὴν σεβασθῶμεν. Ἀλλὰ μεταξὺ τοῦ ἑνὸς καὶ τοῦ ἄλλου ὑπάρχει μεγάλη διαφορά. Ἀποτείνομαι πρὸς τὰ εὐγενῆ αἰσθήματα τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ Ἔθνους, ἀποτείνομαι πρὸς τὸν ἑλληνικὸν λαόν, ἀποτείνομαι πρὸς τὴν Α.Μ. τὸν Βασιλέα, διὰ τὸν ὁποῖον ἡ Ἑλλὰς ἔχυσε τὸ αἷμά της, ὅπως μὴ ἀρκεσθῶμεν εἰς τὰ μέτρα, εἰς τὰ ὁποῖα μέχρι σήμερον ἠρκέσθημεν. Ἔχομεν καθῆκον νὰ προβῶμεν εἰς τὰ ἔσχατα, ἔχομεν καθῆκον νὰ ἐπιφέρωμεν καὶ ἀλλοίωσιν, ἔστω, τῆς ἐξωτερικῆς ἡμῶν πολιτικῆς, ἀλλὰ πρέπει πρὸ παντὸς νὰ ὑποδειχθῇ, ὅτι τὸ ἑλληνικὸν ἔδαφος δὲν εἶναι ποτὲ δυνατὸν νὰ γίνῃ κατάκτησις τῶν φυγάδων, νὰ γίνῃ κατάκτησις τῶν γνωριζόντων μόνον νὰ ἡττῶνται. (χειροκροτήματα).

§89ΣΤ. ΣΚΟΥΛΟΥΔΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ Κυβέρνησις νομίζει, ὅτι ἔχει καθῆκον νὰ ἀνασκευάσῃ τινὰ ἐκ τῶν λεχθέντων ὑπὸ τοῦ ἐντίμου προλαλήσαντος, τὰ ὁποῖα θεωρεῖ ὡς μὴ ἀκριβῆ. Καὶ πρῶτον, δὲν εἶναι ἀκριβές, ὅτι ἡ Κυβέρνησις συνήνεσεν εἰς τὴν ἀποβίβασιν Ἰταλικοῦ στρατοῦ εἰς Κέρκυραν. Εἰς τὴν ἀναγγελίαν περὶ τούτου, ἥτις ἐγένετο αὐτῇ, ἡ Κυβέρνησις ἐδήλωσεν, ὅτι οὐδόλως συναινεῖ εἰς τὴν ἀποβίβασιν Ἰταλικοῦ στρατοῦ. Ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀπεφάσισε νὰ ἀντιτάξῃ βίαν, διότι οἱ σύμμαχοι τῆς Ἰταλίας ἐδήλωσαν, ὅτι θεωροῦν αὐτὴν ὁμότιμον. Τί σημαίνει τοῦτο, ἡ Βουλὴ εὐκόλως ἐννοεῖ. Ἐκάμφθημεν πρὸ τῆς βίας, χωρὶς, ἐννοεῖται, νὰ φθάσωμεν καὶ μέχρι συρράξεως, ἥτις ἀτυχῶς θὰ ἦτο ἀνωφελής. Ἔχομεν διαβεβαιώσεις ἐπανειλημμένας ἐκ μέρους ἀκριβῶς τῶν Δυνάμεων ἐκείνων, περὶ τῶν ὁποίων ὁ ἔντιμος προλαλήσας τόσον εὐφήμως ὡμίλησε, ἔχομεν ἐπανειλημμένας διαβεβαιώσεις, ὅτι ἡ ἀκεραιότης τοῦ Κράτους θὰ μείνῃ σεβαστή, διότι εὐθὺς ὡς λήξει ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ἠναγκάσθησαν νὰ μεταβῶσιν εἰς Κέρκυραν οἱ Σύμμαχοι, ἡ Κέρκυρα θέλει ἀποδοθῇ, εἰς οἵαν κατάστασιν παρέλαβον αὐτὴν τώρα. Δύναμαι, φρονῶ, νὰ καθησυχάσω τοὺς φόβους, οἱ ὁποῖοι ἠγέρθησαν εἰς τὴν ψυχὴν τοῦ ἀξιοτίμου προλαλήσαντος, περὶ τῆς τύχης τῆς ὡραίας πατρίδος του.

§90ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καὶ ὅλης τῆς Βουλῆς.

§91ΣΤ. ΣΚΟΥΛΟΥΔΗΣ (Πρωθυπουργός). Καὶ ὁλοκλήρου τοῦ Ἔθνους. Εἶπον, ὅτι ἡ στρατιωτικὴ δύναμις, τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ πέμψῃ ἡ Ἰταλία εἰς Κέρκυραν, ἔχομεν ἐπισήμους διαβεβαιώσεις, ὅτι δὲν θέλει ὑπερβῆ τοὺς πεντήκοντα καραβινιέρους. Δὲν φρονῶ, ὅτι ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας αἰσθάνεται τὸν ἐλάχιστον φόβον ὅτι ἡ μικρὰ αὕτη δύναμις, ἡ ὁποία μεταβαίνει εἰς Κέρκυραν ἁπλῶς καὶ μόνον, ὅπως φανῇ ὅτι ἡ Ἰταλία μετέχει καθ’ ὅλα τῶν ἐπιχειρήσεων τῶν Συμμάχων, δὲν φρονῶ, ὅτι ἡ μικρὰ αὕτη δύναμις θὰ ἐμβάλῃ τὸν φόβον ὅτι κινδυνεύει ἡ Κέρκυρα.

§92Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Ἰταλικὴ Κυβέρνησις τίνα δήλωσιν ἔκαμε διὰ τὴν ἀποβίβασιν αὐτήν;

§93ΣΤ. ΣΚΟΥΛΟΥΔΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ Ἰταλικὴ Κυβέρνησις ἀνεκοίνωσεν ὅτι, συμφώνως πρὸς μίαν διακοίνωσιν, ἡ ὁποία μᾶς ἐγένετο κατὰ τὴν 10ην Ἰανουαρίου (ν.ἡ.) ὑπὸ τῶν τεσσάρων συμμάχων, ὅτι σκοποῦσιν οὗτοι νὰ μεταφέρωσιν εἰς Κέρκυραν τὸν Σερβικὸν στρατόν, ὅπως σωθῇ ἐκ τῆς πείνης καὶ τῆς κακουχίας,—εἶναι λέξεις, αἱ ὁποῖαι ἐτέθησαν ἐν τῇ ἀνακοινώσει ταύτῃ,—ἡ Ἰταλικὴ Κυβέρνησις πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἀνεκοίνωσεν ὅτι, ἐν τῷ πνεύματι τῆς εἰρημένης ἀνακοινώσεως, θέλει στείλει καὶ αὕτη στρατόν, ὅπως συνοδεύσῃ τὸν Μαυροβουνιωτικόν, διὰ τὸν αὐτὸν λόγον, ὃν ἀνέφερον οἱ τέσσαρες σύμμαχοι εἰς τὴν ἀνακοίνωσίν των. Ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις προέβη, ὄχι μόνον εἰς διαμαρτυρίαν, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν δήλωσιν, τὴν σαφῆ καὶ κατηγορηματικήν, ὅτι οὐδέποτε θέλει συναινέσει εἰς τὴν ἀποβίβασιν Ἰταλικοῦ στρατοῦ εἰς τὴν Κέρκυραν (χειροκροτήματα). Χθὲς ἐπληροφορήθη ἡ Κυβέρνησις, ὅτι προχθὲς ἀπεβιβάσθησαν εἰς Κέρκυραν εἴκοσι καραβινοφόροι μετὰ ἀξιωματικοῦ, ὅστις ἄλλοτε εἶχε χρηματίσει ἐν Ἀθήναις ὡς στρατιωτικὸς ἀκόλουθος τῆς Ἰταλικῆς Πρεσβείας. Ἄγνωστον ἂν ὁ ἀριθμὸς τῶν στρατιωτῶν θέλει ἀνέλθει εἰς τοὺς πεντήκοντα, οὓς ἐδέχθη ἡ Ἰταλικὴ Κυβέρνησις νὰ ἀποστείλῃ. Δὲν εἶναι ἀπίθανον, ἀλλὰ δὲν τὸ διαβεβαιῶ, νὰ περιορισθοῦν εἰς τοὺς εἴκοσιν, οἱ ὁποῖοι ἀφίχθησαν εἰς τὴν Κέρκυραν.

§94Γ. ΠΩΠ. Δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν ὁ ἀριθμός...

§95ΣΤ. ΣΚΟΥΛΟΥΔΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι αἱ διαβεβαιώσεις, τὰς ὁποίας αἱ σύμμαχοι Δυνάμεις ἔκαμον, εἶναι κατηγορηματικαὶ καὶ σαφέσταται, ὅτι καὶ οἱ σύμμαχοι, οἱ νῦν εὑρισκόμενοι ἐπὶ τῆς Κερκύρας, εὐθὺς ὡς λήξῃ ὁ λόγος, δι’ ὃν μετέβησαν ἐκεῖ, θέλουν ἐν ταὐτῷ ἀποχωρήσει πάντες.

§96Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ ἀπευθύνω μίαν ἐρώτησιν, ἀφοῦ μοναδικὸς σκοπός, διὰ τὸν ὁποῖον πρόκειται νὰ ἀποσταλῇ μικρὰ δύναμις στρατοῦ εἰς Κέρκυραν, εἶναι ἡ ἔνδειξις τῆς συμμετοχῆς αὐτοῦ εἰς πάσας τὰς ἐπιχειρήσεις τοῦ Βαλκανικοῦ πολέμου μετὰ τῶν ἄλλων συμμάχων, μοὶ γεννᾶται ἡ ἀπορία, διατὶ δὲν ἀπεστάλη τοιαύτη δύναμις καὶ εἰς τὴν Μακεδονίαν;

§97Χ. ΜΗΤΣΟΠΟΥΛΟΣ. Αἱ δηλώσεις τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ μεταστρέφουν τὸ ζήτημα εἰς καθαρῶς πολιτικὸν καὶ ἔχω δικαίωμα νὰ λάβω τὸν λόγον.

§98Δ. ΚΟΛΛΑΣ. Δύο λέξεις ἔχω νὰ προσθέσω εἰς ὅσα εἶπεν ὁ κ. Σοκόλης. Δηλῶ, ὅτι ἡ προπαγάνδα, ἡ Ἰταλική, ἐν Κερκύρᾳ, ὑπούλως καὶ ἰησουϊτικῶς ἐργάζεται ἀπὸ τοῦ 1870. Δὲν σημαίνει, ἂν ἐπῆγαν εἴκοσιν ἢ χίλιοι ἢ δέκα χιλιάδες. Ἐκεῖνο, εἰς τὸ ὁποῖον παρακαλῶ νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν της ἡ Κυβέρνησις, εἶναι, ὅτι οἱ Ἰταλοὶ ἔρχονται ἐκεῖ ὡς προκλητικοὶ πράκτορες. Αὐτὸ εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον φοβοῦμαι, διότι ἔχομεν δείγματα, ὅτι οἱ Ἰταλοὶ ἐν Κερκύρᾳ προκαλοῦν καὶ διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ τὰ κατάλληλα μέτρα.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας, ἀναβάλλεται ἡ συζήτησις τῶν λοιπῶν δι’ αὔριον.

§100Χ. ΜΗΤΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐζήτησα τὸν λόγον καὶ ἀνέφερα, ὅτι αἱ δηλώσεις τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ μεταστρέφουν τὸ ζήτημα εἰς πολιτικόν, καὶ ἑπομένως δὲν δύνασθε νὰ ἀπαγορεύσητε τὸν λόγον, οὔτε εἰς ἐμέ, οὔτε εἰς κανένα.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβάλατε πρότασιν περὶ γενικεύσεως τῆς συζητήσεως;

§102Χ. ΜΗΤΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι. Ἔχω δικαίωμα νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τοῦ πολιτικοῦ ζητήματος. Ἡ πρακτικὴ τῆς Βουλῆς αὐτὸ τὸ καθεστὼς καθιέρωσε. Ὅταν, κ. Πρόεδρε, τὸ ζήτημα μετατρέπεται εἰς πολιτικόν, δικαιοῦται πᾶς τις νὰ ὁμιλήσῃ. Καὶ τὸ ζήτημα κατέστησαν πασιφανῶς πολιτικὸν αἱ δηλώσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν δικαιοῦσθε συνεπῶς νὰ μοὶ ἀρνηθῆτε τὸν λόγον.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἀπαντῶν εἰς τὴν σύστασιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ Κερκύρας, ἔκαμε τὴν δήλωσιν, ὅτι λαμβάνει τὸν λόγον, ὅπως ἐπεξηγήσῃ εἰς αὐτὸν σκοτεινά τινα σημεῖα....

§104Χ. ΜΗΤΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ πρακτικὴ τοῦ Κοινοβουλίου, ἡ μεγίστη σπουδαιότης τοῦ θέματος, μοὶ δίδουσι τὸ δικαίωμα, ἐπαναλαμβάνω, νὰ θεωρήσω τὸ ζήτημα πολιτικὸν καὶ νὰ ὁμιλήσω. Οὐδέποτε, ἀπὸ τῆς ὑπάρξεως τῆς Βουλῆς, ἐστερήθη τις τοῦ λόγου ἐπὶ πολιτικοῦ ζητήματος. Ἐπικαλοῦμαι τὴν γνώμην, ὅσων ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ δύνανται νὰ εἴπωσιν ὅτι ἔχουσι τὴν πεῖραν τοῦ Κοινοβουλίου... (Θόρυβος) ...καὶ διαμαρτύρομαι δι’ ὅλων μου τῶν δυνάμεων. Πρόκειται περὶ ζητημάτων, τὰ ὁποῖα συνταράσσουσι τὴν ἑλληνικὴν ψυχήν. Ζητῶ τὸν λόγον ἐπὶ ζητήματος, τὸ ὁποῖον κατέστη πολιτικόν. Σεῖς τὰ κατεστήσατε. Διατὶ ἀναβάλλετε; Διατὶ ἀρνεῖσθε; Τὶ ὁμιλεῖτε περὶ ἀπαντήσεώς τινος, τὴν ὁποίαν δίδει ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἢ μέλος τι τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου πρὸς βουλευτὴν ἐρωτῶντα: Πρόκειται, ἐπαναλαμβάνω, περὶ ὑποθέσεως ἐθνικῆς, ταραχώδους, περὶ πολιτικοῦ ζητήματος, ὑψίστης σημασίας. Ὁ κ. Βουλευτὴς Κερκύρας ἔθεσε κατηγορηματικὸν ζήτημα. Διὰ τῶν χειλέων αὐτοῦ ἤχησεν ὁ κώδων τοῦ κινδύνου, ἀφοῦ δὲ ὁ κίνδυνος ἐνεφανίσθη, εἶναι ἀνάγκη, ὅπως λάβωσι τὸν λόγον ὅσοι αἰσθάνονται τὴν καρδίαν των πάλλουσαν καὶ μὴ γηράσασαν, ὅσοι αἰσθάνονται ἱκανότητα νὰ λαλήσωσιν. (Θόρυβος). Διαμαρτύρομαι... Ὑπὸ τοὺς τύπους ζητήματος Κανονισμοῦ δεκάτης τάξεως, πνίγετε ὑπόθεσιν κατ’ ἐξοχὴν κλασικήν, ὑπερτάτης ἐθνικῆς σημασίας Τὸ Ἑλληνικὸν Κοινοβούλιον ἔχει ἄλλας, ὑπεροχῆς ἀξιώσεις ... (Θόρυβος) ... καὶ ἄλλας παραδόσεις.

§105ΜΙΧ. ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Αἱ δηλώσεις, εἰς τὰς ὁποίας προέβη ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἐξ ἀφορμῆς τῶν λεχθέντων ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ Κερκύρας, δὲν ἀποτελοῦσιν ἀντικείμενον ἀναγεγραμμένον εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων. Ἑπομένως δὲν δύναται οὔτε νὰ γενικευθῇ ἡ συζήτησις ἐπ’ αὐτοῦ, ἐκτὸς ἂν ἡ Κυβέρνησις θέλῃ νὰ θέσῃ ζήτημα πολιτικόν. Οὐδὲν ἄρθρον τοῦ Κανονισμοῦ ἐπιτρέπει γενίκευσιν τῆς συζητήσεως.

§106Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον βουλευτὴν νὰ ἐγκαταλείψῃ τὴν θέσιν τοῦ βήματος διότι εἶναι ἐκτὸς τοῦ Κανονισμοῦ. Προεβλήθη ἐρώτημα ἐκ μέρους ὡρισμένων βουλευτῶν καὶ τὸ ἐρώτημα τοῦτο τὸ ἀνέπτυξεν ὁ πρῶτος ἐκ τῶν ἀγορευσάντων ἀξιοτίμων βουλευτῶν Κερκύρας, λαλήσας ἀπὸ τοῦ βήματος. Μετὰ τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ ἐρωτήματος ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ Κερκύρας, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐν τῷ δικαιώματι, τὸ ὁποῖον ἀναγράφει ὁ Κανονισμὸς καὶ τὸ Σύνταγμα, ἔλαβε τὸν λόγον, διότι ἐθεώρησεν, ὅτι εἶχε καθῆκον νὰ ἀνασκευάσῃ τινὰ ἐκ τῶν λεχθέντων παρὰ τοῦ πρώτου λαλήσαντος, τὰ ὁποῖα δὲν ἦσαν ἀκριβῆ. Κατόπιν ἐζήτησαν ἄλλοι τὸν λόγον, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ ὁ ἀξιότιμος συμπολίτης μου κ. Μητσόπουλος. Ἀλλά, διὰ νὰ λάβωσι τὸν λόγον καὶ ἄλλοι, ἀναγκαίως πρέπει νὰ ὑπάρχῃ πρότασις περὶ γενικεύσεως τῆς συζητήσεως. Ἐφόσον δὲν ὑπάρχει πρότασις, ἀναμφισβητήτως δὲν δικαιοῦται οὐδεὶς ἕτερος βουλευτής, ἐκτὸς ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι διετύπωσαν τὸ ἐρώτημα. Ὁ ἀξιότιμος συμπολίτης μου θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ τοῦ δώσω μίαν συμβουλήν. Θὰ τὸν παρακαλέσω, ἄν νομίζῃ ὅτι τὸ ζήτημα πρέπει νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν Βουλήν, νὰ διατυπώσῃ ἐκ νέου τὸ ἐρώτημα καὶ οὕτω, εὑρισκόμενος ἐντὸς τοῦ Κανονισμοῦ, θὰ δυνηθῇ νὰ ἀναπτύξῃ τὴν γνώμην του, χωρὶς νὰ ἔχῃ ἀνάγκην νὰ διαμαρτυρηθῇ.

§107ΧΡ. ΜΗΤΣΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι αὕτη συμβουλὴ πράγματι νέα, ἡ ὁποία ἐκπλήττει μετ’ ἐμοῦ καὶ τοὺς ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, εἰς τὴν πρακτικὴν ἐλευθερωτέρου καθεστῶτος εἰθισθέντας.

§108Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἴσως ὁ ἀξιότιμος κ. Βουλευτής, ἐνθυμεῖται τὸν Κανονισμόν, τὸν προγενέστερον. Ὁ Κανονισμὸς αὐτὸς ἔχει μεταβληθῆ ῥιζικῶς. Ἐὰν ἐλάμβανε τὸν κόπον νὰ μελετήσῃ τὸν ἰσχύοντα Κανονισμόν, θὰ ἐπείθετο, ὅτι εὑρίσκομαι ἐν τῇ ἀληθείᾳ καὶ ὅτι ἡ ἐπιμονή του δὲν εἶναι δεδικαιολογημένη. Ἐὰν νομίζῃ ὁ ἀξιότιμος βουλευτής, ὅτι τὰ αἰσθήματα ταῦτα δὲν ἐμπνέουσι καὶ τοὺς ἄλλους βουλευτὰς ἐνταῦθα, σχετικῶς μὲ τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον διετυπώθη πρὸ ὀλίγου ἀπὸ τοῦ βήματος, βεβαίως πλανᾶται, πλανᾶται δὲ κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ θεωρῇ, ὅτι ἡμεῖς οἱ ἄλλοι ἔχομεν σκοπὸν νὰ παρεμποδίσωμεν τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου. Θὰ εἴμεθα εὐτυχεῖς, ἂν ἠκούομεν τὰς γνώμας πάντων, ἐφόσον ἡ συζήτησις ἐγίγνετο ἐντὸς τοῦ Κανονισμοῦ.

§109ΧΡ. ΜΗΤΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης τόσον ὀλιγώτερον δύναται νὰ λέγῃ ὅτι πλανῶμαι, ὅσον, ἀποφεύγων νὰ ὁμιλήσῃ περὶ τῆς δεινοτάτης θέσεως τῆς Πατρίδος μου, δὲν δύναται νὰ γνωρίζῃ κἂν τί φρονῶ. Ὅσα ἐὰν εἴπῃ καὶ ὅσους ἑώλους τύπους ἂν μοὶ προβάλῃ, ἡ ἀλήθεια εἶναι ἀνωτέρα τῆς γνώμης αὐτοῦ. Καὶ ἐπὶ τῆς ἀληθείας αὐτῆς ἑδράζομαι, ἵνα διαμαρτυρηθῶ καὶ πάλιν ὅτι καταπνίγεται ἐν τῇ Βουλῇ ταύτῃ, ὑπὸ ζήτημα τελευταίας τάξεως, ὑπόθεσις κολοσσιαίας ἐθνικῆς σημασίας καὶ παρεμποδίζεται ἡ διαφώτισις τοῦ τεταραγμένου ἑλληνικοῦ λαοῦ. (μέγας θόρυβος).

§110Κ. ΚΑΖΑΝΤΖΗΣ. Νομίζω, ὅτι ἐξακολουθοῦσι μερικὰ προηγούμενα, εἰς τὰ ὁποῖα ἡ Βουλὴ κατατρίβει τὸν χρόνον, εἴτε διὰ τῆς ὑπερβασίας μερικῶν βουλευτῶν, εἴτε διὰ τῆς ἀνοχῆς τῆς Βουλῆς. Καταλύονται αἱ διατάξεις τοῦ Κανονισμοῦ καὶ διὰ τοῦτο πρέπει νὰ ἐπιμείνωμεν ἀποκλειστικῶς εἰς τὴν τήρησιν τῶν ἄρθρων τοῦ Κανονισμοῦ, διότι ἄλλως ὁ χρόνος θὰ κατατρίβεται εἰς μάτην.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας, αἱ λοιπαὶ ἀναφοραὶ καὶ ἐρωτήσεις ἀναβάλλονται διὰ τὴν αὔριον. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ συστάσεως Ἐπιτροπῆς διὰ τὴν προμήθειαν καὶ διανομὴν τρεφίμων καὶ ἄλλων εἰδῶν καταναλώσεως».

§112Κ. ΚΑΖΑΝΤΖΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον ἔχει παραπεμφθῆ εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδὲν κωλύει τὴν Βουλήν, κατὰ ῥητὴν διάταξιν τοῦ Συντάγματος καὶ τοῦ Κανονισμοῦ, νὰ γίνῃ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, μολονότι παρεπέμφθη.

§114Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Θὰ παρακαλέσω, εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν νὰ περιληφθῶσιν ὅσοι ἐκ τῶν ἀξιοτίμων κ. Συναδέλφων θέλουσι νὰ συντελέσωσιν εἰς τὴν βελτίωσιν τοῦ νομοσχεδίου, νὰ παρακληθῇ δὲ ἡ Ἐπιτροπὴ νὰ φέρῃ τὴν ἔκθεσίν της μέχρι τῆς προσεχοῦς Παρασκευῆς. Σήμερον, νομίζω, ὅτι δύναται νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις, μέχρις ὅτου ὑποβάλῃ ἡ ἐπιτροπὴ τὴν ἔκθεσίν της.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ ὑπαρχούσης ἀντιρρήσεως, ἀναβάλλεται ἡ συζήτησις. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου. «Περὶ μεταρρυθμίσεως διατάξεων τοῦ περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν ΧΜΠʹ νόμου τοῦ 1877 καὶ τῶν σχετικῶν αὐτῷ μεταγενεστέρων νόμων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ ὁρισμοῦ ἐκλογικῶν τμημάτων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου: 1) «Περὶ ἐκπτώσεως μέρους ἐκ τοῦ ἐνοικίου δημοτικῶν ἢ κοινοτικῶν προσόδων τοῦ ἔτους 1915». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γούναρης ἔχει τὸν λόγον.

§119Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Εἰς τὸ νομοσχέδιον ὑπάρχει τυπογραφικὸν λάθος· λείπει ἀπὸ τὸ ἄρθρον 2 τὸ ποσοστὸν μέχρι τοῦ ὁποίου ἐπιτρέπεται ἡ ἔκπτωσις. Παρακαλῶ νὰ προστεθῇ μέχρις 1) 8.

§120Κ. ΔΟΣΙΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον αὐτό, εἶναι πολλῆς σπουδαιότητος καὶ καλὸν εἶναι νὰ παραπεμφθῇ εἰς ἐπιτροπὴν πρὸς συζήτησιν, ἢ ἂν δὲν παραπεμφθῇ, νὰ ἀναβληθῇ σήμερον ἡ συζήτησις.

§121Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Δὲν εἶναι τόσης πολλῆς σπουδαιότητος. Εἶναι νομοσχέδιον περὶ ἐφαρμογῆς νόμου, ὁ ὁποῖος ἐψηφίσθη κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος· Ἐφέτος ἡ ἐνοικίασις ἐγένετο διαρκοῦντος τοῦ εὐρωπαϊκοῦ πολέμου, ὁ ὁποῖος δὲν ἀποτελεῖ λόγον ἐκπτώσεως, ἐπῆλθεν ὅμως ἡ ἑλληνικὴ ἐπιστράτευσις, ἕνεκα τῆς ὁποίας εἶναι ἀνάγκη νὰ γίνῃ ἔκπτωσις εἰς τοὺς ἐνοικιαστάς, οἱ ὁποῖοι δὲν εἰσέπραξαν, ὡς ἐκ τῆς ἐπιστρατεύσεως, ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἦτο φυσικὸν νὰ εἰσπράξωσιν. Ἡ διαδικασία καὶ ἡ ἐξακρίβωσις, ἡ ὁποία ἐγένετο κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, δύναμαι νὰ σᾶς βεβαιώσω, ὅτι ἐπέτυχε, νομίζω δέ, ὅτι καὶ ἐφέτος, ἐφαρμοζομένης τῆς ἰδίας διαδικασίας, θὰ ἐπέλθῃ τὸ ἴδιον ἀποτέλεσμα, ἂν δὲ ἀποδειχθῇ, ὅτι ἐνοικιασταί τινες ὑπέστησαν, λόγῳ τῆς ἐπιστρατεύσεως, ζημίαν, θὰ ἐξακριβωθῇ, ὁποία ἦτο ἡ ἐπελθοῦσα ζημία καὶ θὰ γίνῃ μία σχετικὴ ἔκπτωσις. Ἐπειδὴ ἐφέτος ἡ ἔκπτωσις θὰ ἀφορᾷ τοὺς 3¼ τελευταίους μῆνας, δι’ αὐτὸ ὡρίσθη τὸ ποσοστὸν εἰς 1) 8, διότι ὑπελογίσθη ὅτι οἱ μῆνες εἶναι ὀλιγώτεροι καὶ ἑπομένως ἡ ζημία θὰ εἶναι μικροτέρα. Εἶναι νόμος, πέρυσιν ἐφαρμοσθείς, τοῦ ὁποίου πρόκειται νὰ γίνῃ ἐφαρμογὴ καὶ ἐφέτος.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῶν νόμων ΔΝΖʹ, ΔΡΙΖʹ 293 καὶ 641 περὶ συστάσεως Δήμων καὶ Κοινοτήτων, ἐφόσον διαρκεῖ ἡ ἐπιστράτευσις». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 21 Δεκεμβρίου 1915 Νομοθ. Β. Διατάγματος περὶ μεταθέσεως τῆς ἕδρας παντὸς Στρατοδικείου ἐν καιρῷ ἐπιστρατεύσεως ἢ πολέμου». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 24 Δεκεμβρίου 1915 Νομοθ. Β. Διατάγματος περὶ προσθήκης διατάξεων εἰς τὴν Στρατ. Ποινικὴν Νομοθεσίαν». Ὁ κ. Πετροπουλάκης.

§127Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ὀφείλω νὰ ὑποστηρίξω τὴν ἑξῆς τροπολογίαν. Διὰ τοῦ Βασιλικοῦ τούτου Διατάγματος, τοῦ ὁποίου ζητεῖται ἡ κύρωσις, ἐλήφθη πρόνοια περὶ τῶν ἀντεισηγητῶν καὶ ἀντεπιτρόπων. Ἀλλ’ ἤθελον νὰ προσλαμβάνωνται καὶ ὡς γραμματεῖς οἱ ὑπογραμματεῖς, οἱ ὑπηρετοῦντες ἤδη καὶ ἔχοντες δίπλωμα τῆς Νομικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου. Διότι, ἀντὶ νὰ ἀνατρέχωμεν ἐκτὸς τῆς ὑπηρεσίας, νὰ ζητήσωμεν διπλωματούχους τῆς Νομικῆς Σχολῆς, διατὶ νὰ μὴ προσλάβωμεν ἐκεῖθεν αὐτούς, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι καὶ κεκτημένην πεῖραν;

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ αὐξήσεως ἀριθμοῦ εἰσακτέων εἰς τὸ Στρατ. Σχολεῖον Εὐελπίδων καὶ κατατακτέων εἰς τὸν λόχον ὑποψηφίων Εὐελπίδων ὡς καὶ περὶ καθορισμοῦ διαρκείας σχολικοῦ ἔτους». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ χορηγίας εἰς ἰδιώτας ὑλικοῦ τοῦ Πολ. Ναυτικοῦ». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου: 4) «Περὶ κυρώσεως Συμβάσεως μετὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος «περὶ παροχῆς δανείου δρχ. 1.650, 000».

§132Γ. ΠΩΠ. Δὲν πρόκειται νὰ ἀναλυθῇ εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς ἡ σημασία καὶ ἡ ἔννοια τῆς συμβάσεως ταύτης. Ἀλλὰ φρονῶ, ὅτι δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰς ἡμᾶς νὰ ἀποδεχθῶμεν τὴν ψήφισιν νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ κύρωσιν συμβάσεως δανείου μεταξὺ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος καὶ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, δανείου γενομένου διὰ τὴν ὑπόθεσιν τοῦ σίτου, δανείου, τὸ ὁποῖον παρέχεται πρὸς τὸ Δημόσιον, ἵνα παραμείνῃ εἰς τὰ ταμεῖα τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, καὶ τοῦτο πρὸς κάλυψιν ζημιῶν, προελθουσῶν ἐκ τῆς προμηθείας ἀλεύρων. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως θελήσῃ νὰ ἀποσύρῃ τὴν κατ’ ἀρχὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου, μέχρι τῆς προσκομίσεως πληροφοριῶν τινων, ἐκ τῶν ὁποίων θὰ καταστῇ γνωστὸν τῇ Βουλῇ ποῖον εἶναι τὸ ποσὸν τῶν ἀλεύρων, τῶν ὁποίων ἐγένετο ἡ ἀγορά, καὶ ἐκ τῶν ὁποίων ἐπῆλθε ζημία, ἀνερχομένη εἰς 1.650.000 δραχμάς, ποῖαι εἶναι αἱ τιμαὶ τῶν ναύλων τοῦ συνόλου ποσοῦ, τοῦ ἐξ Ἀμερικῆς μεταφρεθέντος εἰς Ἑλλάδα ποσοῦ τῶν ἀλεύρων, συγχρόνως δὲ ποῖαι εἶναι τυχὸν αἱ δαπάναι ἐκεῖναι...

§133Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Περυσινὰ ἄλευρα εἶναι.

§134Γ. ΠΩΠ. Μήπως ἀμφιβάλλω ἐγώ, ὅτι εἶναι περυσινά; Ἀκριβῶς ἡ διακοπὴ αὕτη τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν μὲ κάμνει νὰ τοῦ ὑπομνήσω τοῦτο, ὅτι τὸ νομοσχέδιον, καίτοι περυσινόν, καίτοι δὲ περυσινὸς καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, περυσινὸς Ὑπουργὸς καὶ Πρωθυπουργός, περυσινὸς ὅμως καὶ ἐγὼ βουλευτὴς ἐν τῇ Βουλῇ ταύτῃ, ἐγνωρίζομεν ἀμφότεροι, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ὑπεβλήθη, ἐγνωρίζομεν συγχρόνως, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, οὐ μόνον ὑπεβλήθη, ἀλλὰ καὶ ἐτίθετο εἰς τὴν κορυφὴν τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, ἀλλ’ ἐγὼ γνωρίζω συγχρόνως, ὅτι, ὁσάκις ἀπὸ τοῦ σημείου ἐκείνου ἢ ἐκείνου ἔνθα ἐκαθήμην, ὑπεβάλλετο αἴτησίς τις περὶ ἀναβολῆς τοῦ νομοσχεδίου μέχρι τῆς ὑποβολῆς ὡρισμένων σημειωμάτων, τὰ ὁποῖα ἐζητήσαμεν, τὸ νομοσχέδιον τοῦτο κατήρχετο, κατήρχετο καὶ ἔφθασεν εἰς τὸν βυθὸν τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Τὸ μυστήριον δὲ τοῦτο τῆς βαρύτητος τοῦ νομοσχεδίου, ὥστε νὰ καταπίπτῃ εἰς τὸ πρῶτον φύσημα ἀντιρρήσεως, θὰ ἐλύετο μόνον διὰ τῆς ὑποβολῆς ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τῶν σημειωμάτων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἔκτοτε ἐζητήσαμεν.

§135Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Τὰ ἔχει ἔκτοτε καταθέσει ὁ κ. Ὑπουργός.

§136Γ. ΠΩΠ. Ἔκτοτε οὐδὲν κατετέθη. Ἔκτοτε τὰ ἐζήτησα ἐπανειλημμένως, ἀπὸ τῆς χθὲς δὲ ἤδη καὶ διὰ τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ἀλλὰ καὶ διὰ τοῦ Γραφείου τῆς Βουλῆς, ἠθέλησα νὰ ἀνερευνήσω σημειώματά μου πάλιν, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐζήτησα πληροφορίας, καὶ οὐδεμία εἶχεν ἔλθῃ μέχρι τῶν Γραφείων τῆς Βουλῆς ἀπάντησις. Τοῦτο δὲ χρονολογεῖται ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς Βουλῆς ἐκείνης καὶ καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῆς παρατάσεως αὐτῆς, μέχρι τοῦ τέρματός της. Παρακαλῶ, συνεπῶς, τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως εὐαρεστηθῇ, διὰ μίαν φορὰν ἀκόμη, νὰ μεταθέσῃ ἐκ τῆς κορυφῆς εἰς τὸν βυθὸν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, μέχρι τῆς προσκομίσεως τῶν λεπτομερειῶν ἐκείνων, διὰ τῶν ὁποίων θὰ μάθωμεν ὅτι ὄντως ζημίαι ἐγένοντο, καθόσον δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰς ἡμᾶς, εἰς ἐποχήν, κατὰ τὴν ὁποίαν περὶ οἰκονομιῶν γίνεται λόγος, τὴν ἐποχὴν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἔχει τόσας τραγικότητας ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἐξαγγείλει διὰ τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον, νὰ ἔλθωμεν ἡμεῖς καὶ νὰ κυρώσωμεν πράξεις, αἱ ὁποῖαι, κατὰ τὰς ὑπονοίας— —βλέπετε, ὅτι περὶ ὑπονοιῶν μόνον ὁμιλῶ,— αἱ ὁποῖαι, λέγω, αὐταὶ καθ’ ἑαυτὰς παρέχουσι τὴν ὑπόνοιαν, καθ’ ὃν τρόπον εἰσήχθησαν εἰς τὴν Βουλήν, κρυπτόμεναι καὶ αἰφνιδιαστικῶς ἀναφαινόμεναι τὴν ἑσπέραν ταύτην,— καὶ εἶμαι εὐτυχὴς ὅτι παρίσταμαι εἰς τὴν συνεδρίαν— πρὶν ἢ κατατεθοῦν αἱ σχετικαὶ πληροφορίαι, ὁπότε ἐλπίζω ὅτι θὰ ἀποσοβηθῇ ἡ δωρεὰ αὕτη πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν.

§137ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Πιστεύω, ὅτι δὲν ἦτο ἀνάγκη νὰ ἀνέλθῃ εἰς τὸ βῆμα ὁ κ. Βουλευτής, διὰ νὰ κατατεθῶσιν αἱ ζητούμεναι πληροφορίαι, καὶ ἀπόδειξις ὅτι τὰς καταθέτω ἐγγράφως καὶ λεπτομερῶς. Πρόκειται περὶ πράξεως, ἥτις ἐτελέσθη, περὶ ὑποθέσεως, διεξαχθείσης ὑπὸ 2 Φεβρουαρίου μέχρι τέλους Ἀπριλίου τοῦ 1915, καθ’ ὃν χρόνον οὐδὲ κἄν ἐπολιτευόμην. Ὅτε κατόπιν, εἰσελθόντος ἐμοῦ εἰς τὴν ὑπὸ τὴν πρώτην αὐτῆς μορφὴν Κυβέρνησιν, ὅτε προήδρευεν αὐτὸς ὁ κ. Ζαΐμης, ἦλθεν ἡ ἀναγεγραμμένη εἰς τὴν σημερινὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν ὑπόθεσις αὕτη, τὸ σχέδιον τοῦτο νόμου· τὸ περὶ 1.650.000, εὗρον ἀναγεγραμμένον εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν καὶ προέβημεν περὶ τὸ τέλος ἐκείνης τῆς Συνόδου εἰς ἀπόφασιν νὰ συζητήσωμεν ἐπὶ τοῦ θέματος, ἀλλ’ ἠγέρθη ἀντίρρησις ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς ἑτέρας· ἠγέρθη ἀντίρρησις κυρίως τοῦ τότε βουλευτοῦ κ. Νεγρεπόντη, προέδρου τῆς ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ ἐπιτροπῆς, καὶ ἄλλων.

§138Γ. ΠΩΠ. Καὶ ἐμοῦ.

§139ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Καὶ ὑμῶν. Καὶ ἐννοεῖται, ὅτι, ἀπέναντι τῆς ἀντιρρήσεως, ἐπειδὴ δὲν ἐπήρκουν αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας εἶχον, ἀπέσυρα τὸ νομοσχέδιον. Ἐφρόντισα, ἐξακολουθήσας τὴν ἐργασίαν καὶ ἐπικειμένης τῆς ἐνάρξεως τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς ταύτης, νὰ ζητήσω πληροφορίας, ὥστε ἕτοιμος νὰ δυνηθῶ νὰ καταθέσω αὐτὰς σήμερον. Αἱ πληροφορίαι τότε εἶχον ζητηθῆ ὑπὸ τοῦ Προέδρου τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Προϋπολογισμοῦ κ. Μιλ. Νεγρεπόντη. Ἡ ἐξέτασις, ἥτις ἐνηργήθη σήμερον, ἔφερεν εἰς φῶς ἀποτελέσματα τοιαῦτα, ὥστε νὰ φαίνεται κατά τι μειωμένη ἡ ζημία, περὶ ἧς ἐπρόκειτο, ἀλλὰ τὸ ποσὸν τῶν διαφορῶν δὲν εἶναι τόσον ἄξιον λόγου. Καταθέτω ἐνταῦθα, πρῶτον, πίνακα, περιέχοντα τὸν λογαριασμὸν τῶν ἀλεύρων, δεύτερον, πίνακα, περιέχοντα προσωρινὸν λογαριασμὸν ἀγορῶν καὶ πωλήσεως ἀλεύρων, διὰ λογαριασμὸν τοῦ Δημοσίου παρὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἀντίγραφον, ληφθὲν παρὰ τῆς Τραπέζης τὴν 12ην Ὀκτωβρίου καὶ περίληψιν τοῦ κατὰ τὴν 12ην Ὀκτωβρίου ληφθέντος παρὰ τῆς Τραπέζης λογαριασμοῦ προμηθείας ἀλεύρων. Ὑπάρχει δὲ καὶ σημείωμα περὶ τῆς ζημίας, ἀντίγραφον, λέγον τὰ ἑξῆς: (ἀναγινώσκει) «ζημία ἀλεύρων...602.429, ἔλλειμμα, λόγῳ κλοπῆς καὶ φθορᾶς».

§140Γ. ΠΩΠ. Ἐκ κλοπῆς πόσον εἶναι τὸ ἔλλειμμα;

§141ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὅλον ὁμοῦ ἀναγράφεται, ἀλλὰ πᾶσαν πληροφορίαν, ἥτις θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ προσαχθῇ, θὰ τὴν προσκομίσω.

§142ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τίνος Κυβερνήσεως ἐγένετο;

§143Γ. ΠΩΠ. Ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς Κυβερνήσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν.

§144Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Παρακαλῶ, ὁ κ. Βουλευτής, ὁ ὁποῖος ἀνέλαβε νὰ δώσῃ τὴν πληροφορίαν, δὲν διατελεῖ ἐν γνώσει τοῦ πράγματος, καίτοι μετὰ τόσης προθυμίας ἀνέλαβε νὰ δώσῃ αὐτήν. Τὰ ἄλευρα εἶχον ἀγορασθῇ ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως τῆς προηγηθείσης ἐμοῦ, δὲν δύναμαι δὲ νὰ καθορίσω ἐάν, κατὰ τὴν ἐποχὴν καθ’ ἣν ἀνελάβομεν ἡμεῖς τὴν Κυβέρνησιν, εἶχον τινὰ ἐξ αὐτῶν ἀφιχθῇ ἢ πάντα.

§145Γ. ΠΩΠ. Ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σημείου εἴμεθα σύμφωνοι, πάρα κάτω διαφωνοῦμεν.

§146Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Οὕτως ἠγοράσθησαν καὶ οὕτως ἀφίχθησαν· τὰ περαιτέρω θὰ ἐκτεθῶσι κατὰ τὴν συζήτησιν.

§147ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ ὅλον εἶναι 21.086.832, περιλαμβανομένου τοῦ 1) ἐλλείμματος. Ἐὰν ὑποτεθῇ, λέγει τὸ σημείωμα, ὅτι τὸ ἀπόθεμα 316.680 ἐπωλήθη εἰς τὸν στρατόν, τὸ δὲ ἀπόθεμα 518.856 εἰς τὸ ἐμπόριον, ἔχομεν σύνολον πωληθέντος εἰς τὸ ἐμπόριον 12.898.276 ὀκάδας πρὸς 58 λεπτά, ἀντὶ τῆς τιμῆς τῶν 67 λεπτῶν, ἤτοι ἔχομεν ζημίαν 12.897.276 ἐπὶ 9 λεπτῶν κατ’ ὀκᾶν, ἴσον 1.650.000 δραχμῶν. Ἐκ τοῦ ποσοῦ τούτου πρέπει νὰ ἀφαιρέσωμεν τὸ ἐπὶ πλέον εἰσπραχθὲν ἐκ τοῦ δασμοῦ τῶν ἀλεύρων πεντάλεπτον κατ’ ὀκᾶν, τοῦ δασμοῦ τοῦ σίτου, ἤτοι 11 λεπτά, τῶν δὲ ἀλεύρων 12 λεπτά· τὸ ἐπὶ πλέον τοῦτο εἰσεπράχθη ἐπὶ τῶν 12.897.296 ἐπὶ 5 λεπτά, ἴσον 644.900, μένει ἑπομένως ζημία 515.931,4. Ἔχομεν συνεπῶς ἐν συνόλῳ ζημίαν 913.291.4.

§148Γ. ΠΩΠ. Δὲν ὑπάρχει σημείωμα περὶ δαπανῶν τινων, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο δι’ ἐνοικιάσεις ἀποθηκῶν καὶ διὰ πληρωμὴν φυλάκων;

§149ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐγὼ καταθέτω τοὺς πίνακας, ἐξ ὧν ἐμφαίνονται ὅλαι αἱ λεπτομέρειαι.

§150Γ. ΠΩΠ. Θὰ ἀποσύρητε τὴν κατ’ ἀρχὴν ψήφισιν;

§151ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν ἔχω καμμίαν δυσκολίαν, αὐτὰ θὰ ἀνατυπωθῶσι καὶ θὰ διανεμηθῶσι καὶ ὅταν θὰ εἴμεθα ἕτοιμοι, θὰ συζητήσωμεν.

§152Γ. ΠΩΠ. Κάμνω πρὸς τούτοις αὐτὴν τὴν δήλωσιν, διὰ νὰ μὴ παρεξηγηθῶ, οὔτε ἀπὸ τὸν διακόψαντά με συνάδελφον, οὔτε ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν. Αἱ προμήθειαι τῶν ἀλεύρων, καθ’ ἃς πληροφορίας ἔχω, ἐγένοντο ἀναμφισβητήτως ἐπὶ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως, ἀλλ’ αἱ 680.000 δρχ., ἡ ζημία αὐτή, ἡ προελθοῦσα ἐκ κλοπῆς καὶ φθορᾶς, ἐγένετο, κατὰ τὴν βεβαίωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἀπὸ τοῦ Φεβρουαρίου 1915 μέχρι τῆς ἡμέρας, καθ’ ἥν, ἀποκαλυφθείσης τῆς κλοπῆς, ἐφευρέθη ἡ μέθοδος τῆς εὑρέσεως δανείου, πρὸς κάλυψιν τῶν ὑπευθύνων.

§153Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Γνωρίζω τὴν ὑπόθεσιν, καὶ ὅλα αὐτά, τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ κ. Βουλευτής, εἶναι ἀνακριβῆ.

§154Γ. ΠΩΠ. Κύριε Πρόεδρε, διαμαρτύρομαι. Ἀνεβλήθη.

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς ἀναβολῆς. Δὲν ἀπηγγέλθη ἡ ἀναβολή.

§156ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). (Πρὸς τὸν κ. Πὼπ). Εἴπετε, ὅτι πρέπει νὰ ἀναβληθῇ, ἀλλ’ ὑμεῖς ἠθέλετε νὰ παρατηρήσητε καὶ ἐξηκολουθήσατε. Δὲν βλέπω διατὶ θέλετε ἀπαγορεύσει....

§157Γ. ΠΩΠ. Δὲν ἔπραξα τοῦτο.

§158Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἐζήτησε τὸν λόγον ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης ἐπὶ τῆς ἀναβολῆς, κ. Πρόεδρε; (Θόρυβος).

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, Κύριοι.

§160Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ἔχω τὸν λόγον;

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς ἔγραψα.

§162Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κατηγορούμεθα.

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς ἀναβολῆς, ἔχει τὸν λόγον ὁ κ. Μπούσιος.

§164Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Δὲν ἔχω νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τῆς ἀναβολῆς. Κατηγορήθημεν αὐτὴν τὴν στιγμήν, ὅτι ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως ἡμῶν ἐγένετο κατάχρησις.

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Βουλευτά, δὲν ἔχετε σειράν, παρακαλῶ.

§166Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ σειρᾶς. Ἀπηγγέλθη μία κατηγορία ἐναντίον μας. Ἤμην μέλος τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης καὶ ὀφείλω διὰ δύο λέξεων ἁπλῶς νὰ φέρω τὰ πράγματα εἰς τὴν θέσιν των. Ὁ ἐκ Ψαρῶν κ. Βουλευτὴς ἐξηγέρθη καὶ εἶπε: Προσέξατε εἰς μίαν δήλωσιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, διότι εἶπεν, ὅτι αἱ 600 τόσαι χιλιάδες ὀκάδες, αἱ ὁποῖαι ἐλλείπουσι, λόγῳ φθορᾶς καὶ κλοπῆς. Αὐτὸ ἔγινεν ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ κ. Γούναρη. Εἶναι αὐτό, ὅπερ εἴπετε ἢ ὄχι: Λοιπόν, σᾶς λέγω: Κύριοι, οὐδεμία κλοπὴ ἐγένετο ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ κ. Γούναρη ἐπὶ τῶν ἀλεύρων αὐτῶν· Τὰ ἄλευρα αὐτὰ ἦλθον ὅλα καὶ ἐξεφορτώθησαν ἐπὶ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως. Τί δὲ συνέβη; Ἕν ἔλλειμμα. Τὸ ἔλλειμμα αὐτὸ προέρχεται πραγματικῶς ἐκ τοῦ ἐλλείμματος τῆς παραδόσεως. Ὁμιλεῖ περὶ κλοπῆς. Ἔθεσε τὴν λέξιν ἐκείνην «κλοπή» ἡ Τράπεζα, ἴσως διότι — καὶ δὲν βλέπω τὸν κ. Τριανταφυλλᾶκον, ὁ ὁποῖος εἶχεν αὐτὰ εἰς τὴν δικαιοδοσίαν του μαζὺ μὲ ἐμέ, — ἐθέσαμεν πραγματικῶς φύλακας, διότι παρηγγέλθησαν αὐτὰ τὰ ἄλευρα καὶ ἦλθον εἰς τὴν προκυμαίαν Πειραιῶς, διότι ἦτο ἀδύνατον νὰ ὑπάρξῃ θέσις νὰ τοποθετηθῶσι τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, καὶ ἦλθον τὸ πρωῒ καὶ ἔλεγον εἰς τὸν συνάδελφόν μου κ. Τριανταφυλλᾶκον καὶ ἐμέ, ὅτι εὕρομεν ἕνα σάκκον ἐσχισμένον ἐκεῖ, ἀπὸ τὸν ὁποῖον ἀφῄρεσαν δύο τρεῖς ὀκάδες ἀλεύρων. Ἀπὸ αὐτὸ ἠμπορεῖ νὰ ἔλειψαν 100–200–300–500 ὀκάδες. Αὐτὴ ἦτο ἡ κλοπή, ἡ γενομένη ἐπὶ τόπου. Ὅλον τὸ ἄλλο ἔλλειμμα προέρχεται ἐκ τοῦ ἐλλείμματος τῆς παραδόσεως πραγματικῶς τῶν ἀλεύρων αὐτῶν, τὰ ὁποῖα τὰ εὕρομεν πραγματικῶς ξεφορτωμένα εἰς τὰς ἀποθήκας τοῦ Πειραιῶς.

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπούσιος ἔχει τὸν λόγον.

§168Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Δύο λέξεις.

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, ἐὰν δὲν ἐπιτρέψητε εἰς ἐμὲ νὰ διευθύνω τὴν συζήτησιν, ἀλλάσσει τὸ πρᾶγμα.

§170Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Κύριε Πρόδερε, ἐπὶ τῆς ὁμιλίας τοῦ κ. Πὼπ, γεννησάσης τὸ ζήτημα, γίνεται ἡ συζήτησις;

§171Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Εἶναι προσωπικὸν ζήτημα. Διατὶ ἀφαιρεῖτε τὸν λόγον; Προηγοῦνται οἱ ὑπεύθυνοι.

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τριανταφυλλᾶκος.

§173Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἔχω πεποίθησιν, ὅτι ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Ψαρῶν, ὅσα εἶπε, βεβαίως δὲν τὰ εἶπεν ὑπὸ ἔννοιαν μομφῆς κατὰ τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης, τῆς ὁποίας καὶ ἐγὼ μετεῖχον, καὶ μάλιστα ἤμην ὁ ἁρμοδιώτερος ὅλων, διότι ἤμην Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀλλ’ εἶμαι ὑποχρεωμένος, ἐπειδὴ ἐγένετο λόγος, νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις, ὅπως καθορίσω τὰ πράγματα πῶς ἀκριβῶς συνέβησαν. Ὅτε ἡμεῖς ἀνελάβομεν τὴν Ἀρχήν, κατὰ τὴν κρίσιμον ἐκείνην ἐποχήν, μεταξὺ τῶν ἄλλων ζητημάτων, τὰ ὁποῖα ἦσαν ἐκκρεμῆ καὶ τὰ ὁποῖα ἴσως ἦσαν πολὺ σπουδαιότερα, σᾶς ὁμολογῶ, ὅτι ἕν τῶν σπουδαιοτέρων θεμάτων, ἦτο τὸ ζήτημα τῶν ἀλεύρων, διότι ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις, πιεζομένη, ὅπως συνήθως πιέζονται αἱ Κυβερνήσεις, ὅταν τόσον εἶναι ἔκρυθμοι αἱ περιστάσεις, καὶ τὰς πιέσεις τὰς ἀντιλαμβανόμεθα ἀκριβῶς σήμερον, εἰς τὰ ζητήματα τοῦ σίτου καὶ τῶν ἀλεύρων, εἶχεν ὑποχωρήσει, κακῶς ποιοῦσα, εἰς μίαν ἀξίωσιν τῶν ἐνταῦθα ἀρτοποιῶν, καὶ παρὰ τὴν τάξιν, τὴν ὁποίαν ἔθηκε μετὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ὅπως προμηθεύηται ἐξ Ἀμερικῆς σῖτον, καὶ μόνον σῖτον, διότι ὁ σῖτος οὔτε καταστρέφεται, οὔτε πάσχει τὰς διαφόρους νόσους, τὰς ὁποίας εἶναι δυνατὸν νὰ πάσχωσι τὰ ἄλευρα, ὅταν καλῶς δὲν περιποιηθῶσι, παραδόξως λοιπόν, εὑρέθησαν, ὅτε ἀνελάβομεν τὴν Ἀρχήν, ἐκφορτωμένοι εἰς ὅλην τὴν προκυμαίαν τοῦ Πειραιῶς εἴκοσιν ἑκατομμύρια ὀκάδων περίπου ἄλευρα. Κατῆλθον τότε ἀμέσως εἰς Πειραιᾶ, διότι — ἐνθυμεῖσθε ἦτο Φεβρουάριος — μοὶ παρεστάθη παρὰ τῶν ἁρμοδίων ὅτι, ἐὰν μείνωσιν ἐκτεθειμένα εἰς τὴν βροχὴν τὰ ἄλευρα, εἶναι κατεστραμμένα μετ’ ὀλίγον. Ἐπεκαλέσθην τὴν συνδρομὴν πάντων ἐν Πειραιεῖ, διότι εἴχομεν ἀφθονίαν τότε σίτου, εἴχομεν περὶ τὰ 15–20 ἑκατομμύρια εἰς τὰς ἀποθήκας, ὥστε πᾶσα ἀποθήκη τοῦ Δημοσίου καὶ πᾶσα ἰδιωτικὴ ἦτο πεπληρωμένη ὑπὸ σίτου. Κατ’ ἀνάγκην λοιπόν, ὅλη αὐτὴ ἡ ὕλη τῶν ἀλεύρων, ἡ ὁποία ἐτιμᾶτο ὑπὲρ τὰ δέκα τέσσαρα ἑκατομμύρια περίπου, ἦτο ἐκτεθειμένη ἴσως καὶ εἰς διαρπαγήν, πρὸ πάντων δὲ εἰς καταστροφὴν ἐκ τῶν βροχῶν. Ἔπραξα ὅ,τι ἦτο δυνατὸν νὰ πράξω καὶ τὸ ἥμισυ ἴσως τοῦ ποσοῦ τούτου ἐτέθη ὑπὸ φύλαξιν εἰς τὰς ἀποθήκας. Ἀλλ’ ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἡμερῶν, ἴσως ἐπὶ ἑβδομάδας ὅλας, μέγα μέρος τοῦ ποσοῦ τούτου εὑρίσκετο ἐκτεθειμένον εἰς τὴν προκυμαίαν, ὅπως δὲ γνωρίζετε κάλλιστα σεῖς, οἱ ὁποῖοι εἶσθε πεπειραμένοι ἄνθρωποι, τὸ ἐμπόρευμα τοῦτο εἶναι καὶ τοσοῦτον μέγα κακόν, ὥστε ἡ μετακίνησις εἶναι καὶ δαπανηρὰ καὶ οὐχὶ τόσον εὔκολος. Οὕτως εἶχον τὰ πράγματα, ὅτε ἐσκεπτόμεθα τὶ νὰ πράξωμεν καὶ πῶς νὰ ἀπαλλαγῶμεν ἀπὸ τῶν ἀλεύρων αὐτῶν, τὰ ὁποῖα, ὡς προεῖπον, ἦσαν ἐκτεθειμένα εἰς καταστροφήν, ἦσαν δὲ ἐκτεθειμένα συγχρόνως καὶ εἰς οὐχὶ μικρὰν ἄλλην ζημίαν. Προσεπαθήσαμεν νὰ δώσωμεν τὰ ἄλευρα ταῦτα εἰς τὴν κατανάλωσιν. Ἀλλὰ τότε ἐγεννήθη ἕν ζήτημα συμφεροντολογικόν, τὸ ὁποῖον καὶ σήμερον ἀπασχολεῖ τὴν Κυβέρνησιν, διότι τὰ ἄλευρα ἐκεῖνα ἐτιμῶντο, δὲν ἐνθυμοῦμαι ἀκριβῶς πόσον κατ’ ὀκᾶν, ἀλλ’ ἦτο τὸ γεγονὸς ὅτι τὰ ἄλευρα ἐκεῖνα, προστιθεμένου καὶ τοῦ δασμοῦ τῆς εἰσαγωγῆς τῶν ἀλεύρων, ἔκαμον μίαν διαφορὰν μεταξὺ τῶν ἀλεύρων, τὰ ὁποῖα παρῆγον οἱ ἀτμόμυλοι ἐν Πειραιεῖ καὶ τοῦ σίτου, τὸν ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ἔφερε, μίαν διαφορὰν 7–10 λεπτῶν κατ’ ὀκᾶν. Ἑπομένως ὅλοι ἀπέφευγον νὰ ἀγοράσωσι τὰ ἄλευρα ἀκριβῶς διὰ τὸν λόγον τοῦτον, διότι θὰ ἐζημιοῦντο ὀκτὼ λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν. Ἡ Κυβέρνησις συγχρόνως εὑρίσκετο εἰς τὸ δείλημμα: νὰ ὑποστῇ ζημίαν, ἢ νὰ μὴ ὑποστῇ μέν ζημίαν, ἀλλὰ νὰ συντελέσῃ, ὅπως ὁ ἄρτος τοῦ λαοῦ εἰς τοιαύτας κρισίμους στιγμὰς ὑψωθῇ κατὰ δέκα λεπτὰ ὁλόκληρα. Ἐπιεζόμεθα πανταχόθεν, ἐκ τῆς καταστροφῆς τῶν ἀλεύρων ἐκτεθειμένων, ἔφθασεν ἡ ἐποχὴ τοῦ θέρους, ἦτο Μάϊος περίπου ἢ Ἀπρίλιος. Τότε οἱ κίνδυνοι ἤρχισαν νὰ γίνωνται ἐκ τοῦ καύσωνος. Ἐφθάσαμεν λοιπὸν εἰς τὴν ἀπόφασιν καὶ ἀνελάβομεν τὴν εὐθύνην, νὰ πωληθῶσι τὰ ἄλευρα εἰς τὴν αὐτὴν τιμήν, εἰς τὴν ὁποίαν ἐπωλοῦντο καὶ τὰ ἐκ τοῦ σίτου παραγόμενα καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἐδώσαμεν εἰς τὴν κατανάλωσιν τὸ ποσὸν τοῦτο.

§174Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ποία ὑπηρεσία παρέλαβε τὰ ἄλευρα εἰς τὸ ὕπαιθρον;

§175Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα. Κατ’ ἐντολὴν τῆς Κυβερνήσεως. Ἀπεδείχθη ὅμως τοῦτο, Κύριοι.......

§176Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἶχον ἀγορασθῆ διὰ τῆς Τραπέζης, ἢ ἀπευθείας ὑπὸ τοῦ Κράτους;

§177Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Ἀπευθείας. Ἦτο Ὑπουργὸς τότε, ὁ κ. Ρέπουλης.

§178Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Εἶχον ἀγορασθῆ ἀπευθείας ὑπὸ τοῦ Κράτους.

§179Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Δὲν γνωρίζω ἐπακριβῶς. Δὲν ἐνθυμοῦμαι. Ὅτε ὅμως ἤρχισαν, κ. Συνάδελφοι, νὰ πωλῶνται τὰ ἄλευρα, τότε ἀνεκαλύφθη καὶ ἑτέρα πλημμέλεια. Ἤρχισαν νὰ διαμαρτύρωνται οἱ ἀρτοποιοὶ καὶ οἱ ἀγοράζοντες ἄλευρα, ὅτι οἱ σάκκοι καὶ αὐτοί, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐφαίνοντο διερρηγμένοι, καὶ αὐτοί, οἱ ἀκριβῶς ἄθικτοι, ὅτι δὲν περιεῖχον τὴν ποσότητα ἀκριβῶς τῶν δέκα ὀκάδων, ἀλλ’ ἔλειπον πέντε, ἢ δύο, ἢ τρεῖς, παρεπονοῦντο οἱ ἀρτοποιοὶ καὶ ἠναγκάσθη ἡ Κυβέρνησις τότε, διότι εὕρισκεν ὅτι εἶναι ἐν τῷ δικαίῳ οἱ ἄνθρωποι, ἠναγκάσθη τότε, διαμαρτυρομένης τῆς Τραπέζης, — ἡ Τράπεζα ἐγνώριζεν, ὅτι ἂν δοθῶσι τὰ ἄλευρα οὐχὶ κατὰ σάκκους, ἀλλὰ κατὰ ζύγιον θὰ προκύψῃ μία διαφορά.

§180Χ. ΠΟΛΟΓΕΩΡΓΗΣ. Πῶς τὸ ἐγνώριζεν;

§181Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Διότι φαίνεται διεμαρτυρήθη. Ἠναγκάσθημεν τότε, Κύριοι, νὰ ἀποδεχθῶμεν τὰ δίκαια παράπονα τῶν ἀρτοποιῶν καὶ τῶν συναλλασσομένων μὲ τὴν ἀγοράν, καίτοι παρεδίδοντο κατὰ μέγα μέρος κατὰ ζύγιον. Ἐντεῦθεν ἀπεδείχθη, ὅτι μέγα μέρος τῶν σάκκων εἶχον καὶ αὐτὴν τὴν ἔλλειψιν. Ἴσως λοιπὸν ἐκ τούτων τῶν ἐλλείψεων ἐπῆλθε μία ζημία, ἀφ’ ἑνὸς διότι ἐπωλήσαμεν εἰς εὐθηνοτέραν τιμήν, ἐξ ἑτέρου, διότι δὲν ἦτο ἡ παράδοσις ἀκριβής.

§182ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν ἐζητήθη λόγος, διότι δὲν ἦσαν ἀκριβῆ;

§183Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Βεβαίως ἐζητήθη. Αὐτὴ ἦτο ἡ ἐξήγησις τῶν ἀλεύρων. Ἐπῆλθεν εἰς τὸ Κράτος ἀρκετή, σημαντικὴ οἰκονομία, διὰ νὰ διδάξῃ ἡμᾶς διὰ τὸ μέλλον, ὅτι πᾶν ἄλλο πρέπει νὰ ἀγοράσωμεν πρὸς σιτάρκειαν τῆς Χώρας, παρὰ ἄλευρα, προτιμότερον σῖτον, διότι αὐτὸς δὲν βλάπτεται καὶ εὐκολώτερον παραλαμβάνεται καὶ συντηρεῖται.

§184ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖος εἶχεν ἀναλάβει τὴν φύλαξιν;

§185Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα. Ἡ Κυβέρνησις εἶχε τάξει φρουρούς τινας, ἡ ἀστυνομία Πειραιῶς ἐπετήρει, κλοπὴ ὅμως δὲν ἐγένετο ἀπολύτως οὐδεμία.

§186ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὸ ἔλλειμμα πόσον ἦτο;

§187Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Δὲν ἐνθυμοῦμαι. Αὐτὸ θὰ γνωσθῇ ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργόν.

§188ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπούσιος.

§189Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ἤθελον νὰ παρατηρήσω τὸ ἑξῆς. Καὶ ἐγὼ παρηκολούθησα τὸ ζήτημα ἀπὸ τὴν παρελθοῦσαν Βουλήν, ὅπως εἶπε καὶ ὁ ἀξιότιμος ἐκ Νέων Ψαρῶν Βουλευτής, ἀλλὰ τότε τὸ ζήτημα, ἂν ἦτο ἀναγεγραμμένον ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει καὶ ἂν ἀνεβοκατέβαινεν ἐν αὐτῇ ὡς ὑδράργυρος βαρομέτρου, ὁ λόγος ἦτο διότι εἶχε παραπεμφθῆ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ Προϋπολογισμοῦ καὶ ἐκεῖ ἦτο ὅταν διελύθη ἡ Βουλή. Φρονῶ, ὅτι καὶ τώρα δὲν ἔπρεπε νὰ ἀναγραφῇ εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν, πρὶν ἢ περάσῃ ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ὅπου ἔπρεπε νὰ ὑποβληθοῦν καὶ οἱ πίνακες ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως γίνεται τώρα, καὶ ὅπου ἔπρεπε νὰ δοθῶσιν ἐκ μέρους τῶν προλαλησάντων συναδέλφων αἱ σχετικαὶ πληροφορίαι, ἡ δὲ Ἐπιτροπὴ τοῦ Προϋπολογισμοῦ θὰ συνέταττε τὴν ἔκθεσίν της, θὰ ἤρχετο ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ θὰ ἐγίνετο συζήτησις ἐπὶ θέματος καθωρισμένου. Διὰ τοῦτο, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ Προϋπολογισμοῦ καὶ νὰ μὴ ἀναγράφωνται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν, θέματα μὴ ἐπείγοντα, ἐφόσον δὲν παραπέμπονται εἰς τὰς οἰκείας ἐπιτροπὰς. Νὰ παραπεμφθῇ λοιπὸν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ Προϋπολογισμοῦ καὶ ἀπὸ ἐκεῖ νὰ ὑποβληθῇ μαζὺ μὲ τὴν ἔκθεσιν εἰς τὴν Βουλήν.

§190ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσουκαλᾶς.

§191ΛΥΚ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Κύριοι Βουλευταί, τὴν παρελθοῦσαν Παρασκευήν, ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, εἰσηγούμενος τὸ νομοσχέδιον περὶ συστάσεως ἐπιτροπῆς, ὡμίλησε περὶ αἰσχροκερδίας. Σήμερον, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὁμιλεῖ περὶ κλοπῆς, περὶ σπατάλης, περὶ ἀπωλείας ἑκατομμυρίων τοῦ Κράτους. Παριστάμεθα πάντες μάρτυρες καὶ θεαταί, ὑπάρχουσι δὲ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ὑπεισῆλθον εἰς τὰς ἐνεργείας ταύτας καὶ ἐπλούτισαν εἰς βάρος τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ. Πανταχόθεν καταγγέλλονται τοιαῦτα γεγονότα. Χθὲς ἀνέγνωσα ἀναφορὰν ἀπὸ ἐπαρχίαν περὶ κερδοσκοπίας κλπ. Εἰς ἐμὲ αὐτὸν παρουσιάσθησαν δύο βουλευταὶ ἐκ Μυτιλήνης, ἦτο μάλιστα καὶ ὁ κ. Σάκκης, μᾶς κατήγγειλαν πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἠγόρασαν ἀπὸ τὴν Τράπεζαν ποσότητα σίτου, πρὸς 48 λεπτά, καὶ τὴν μετεπώλησαν πρὸς 56 λεπτά. Ἕτεροι μοὶ κατήγγειλαν ἄλλα πρὸ ἡμερῶν, μετέβην δὲ καὶ κατήγγειλα αὐτὰ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, τοῦ ὁποίου ἡ παρέμβασις ἔσωσε. Πρόκειται περὶ μιᾶς καταστάσεως ἀνωμάλου.

§192Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Βεβαίως ἀνωμάλου καταστάσεως.

§193ΛΥΚ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, εἶναι δυνατὸν νὰ παραμένῃ ἡ Βουλὴ ψηφίζουσα νομοσχέδια, ζητοῦσα ἄφεσιν ἁμαρτιῶν καὶ ἀφίνουσα τὰς καταχρήσεις;

§194ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐπὶ τῆς οὐσίας ὁμιλεῖτε; Νὰ μὲ ἐγγράψητε καὶ ἐμέ, κ. Πρόεδρε.

§195ΛΥΚ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Δὲν εἰσέρχομαι εἰς τὴν οὐσίαν. Ἕτερος ἐκ Μυτιλήνης βουλευτὴς μοὶ κατήγγειλεν, ὅτι ὄργανα δημοσίας ἀσφαλείας προέβησαν εἰς κλοπάς. Εἶναι ἀληθὲς ἢ ὄχι;

§196ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ (ἐκ Μυτιλήνης). Μάλιστα.

§197ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Κύριε Βουλευτά, ὅταν ὁμιλοῦμεν ἀπὸ τοῦ βήματος, πρέπει νὰ κατονομάζωμεν καὶ τὰ πρόσωπα, διὰ νὰ γνωρίζωμεν ποῦ εὑρισκόμεθα. Δὲν πρέπει νὰ λέγωμεν, ὁ κύριος τάδε καὶ ὁ κύριος τάδε.

§198ΛΥΚ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Δὲν ὀνομάζω οὐδὲν πρόσωπον. Ἐν Ἰταλίᾳ αὐτὴν τὴν στιγμὴν συνέστη ἐπιτροπή, ἡ ὁποία συλλαμβάνει δημοσίους ὑπαλλήλους, τοὺς ὁποίους παραπέμπει εἰς τὰ Δικαστήρια. Νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ καθῆκον ἔχει νὰ ἐξακριβώσῃ παρὰ ποίων ἐτελέσθησαν αἱ καταχρήσεις καὶ νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος περὶ καταδιώξεως ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐνοσφίσθησαν χρήματα, εἴτε ἰδιῶται εἶναι οὗτοι, εἴτε δημόσιοι ὑπάλληλοι, διὰ νὰ μάθῃ ὁ κόσμος καὶ νὰ δοθῇ παράδειγμα, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παρέρχωνται τοιαῦτα ζητήματα ἀπὸ τὴν Βουλήν. Κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον τῆς Βουλῆς, εἶχον ὑποβάλει γνώμην, ὡς καὶ ὁ ἀξιότιμος ἐκ Ψαρῶν βουλευτής, νὰ συσταθῇ ἐξεταστικὴ τῶν πραγμάτων ἐπιτροπή, παρὰ τῆς Βουλῆς, ἡ ὁποία νὰ διαφωτίσῃ τὸ Ἔθνος καὶ νὰ τιμωρήσῃ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἤθελον τυχὸν ἀποδειχθεῖ ὅτι ἐνέχονται εἰς τοιαύτας καταχρήσεις. Δὲν νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ παρίδωμεν τοιοῦτον καθῆκον καὶ ὅτι πρέπει νὰ ψηφίζωμεν νόμους καὶ νὰ ἐφαρμόζωμεν ἕν σύστημα, τὸ ὁποῖον ἐναυάγησεν ἀπὸ τὸν ἄλλον Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ὅτι πρέπει νὰ μεταβληθῇ τὸ σύστημα αὐτό, τὸ ὁποῖον ἐναυάγησεν ἀπὸ τὸν τάδε Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν. Εἶμαι δὲ πεπεισμένος, ὅτι, ἐὰν δὲν πράξωμεν αὐτὸ καὶ αὐτὸ τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον προτείνει ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς τὴν Βουλήν, θὰ ναυαγήσῃ. Προτείνω λοιπὸν νὰ συσταθῇ ἐξεταστικὴ τῶν πραγμάτων ἐπιτροπὴ ἀπὸ βουλευτάς, διὰ νὰ ἴδῃ ὁ ἑλληνικὸς λαὸς τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν, ἐὰν δὲ διεπράχθησαν ἀδικήματα, οἱ διαπράξαντες αὐτὰ νὰ τιμωρηθῶσιν, ἐὰν δὲ δὲν διέπραξαν, νὰ μὴ συκοφαντῶνται καὶ διασύρεται ἡ ὑπόληψις αὐτῶν.

§199ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν.

§200Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὅτι ἡ κατάστασις εἶναι ἀνώμαλος οὐδένα διαφεύγει, ἥκιστα δὲ πάντων διαφεύγει τὴν Κυβέρνησιν καὶ δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη ὑπομνήσεως ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. Βουλευτὴν Ἀττικοβοιωτίας, ἵνα ἡ Κυβέρνησις αἰσθανθῇ πλήρως τὴν ἀνωμαλίαν τῆς καταστάσεως. Καὶ δὲν ἦτο δυνατόν, παρὰ νὰ εἶναι ἀνώμαλος ἡ κατάστασις, κατὰ τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἔλαβε τὴν μορφήν, τὴν ὁποίαν σήμερον ἔχει. Καὶ ὅταν ὁμιλῶ περὶ τῆς μορφῆς τῶν πραγμάτων, παρακαλῶ ὑμᾶς πάντας νὰ στρέψητε τὴν προσοχήν σας, ὄχι μόνον εἰς τὴν Χώραν τὴν ἡμετέραν, ἀλλ’ εἰς ἅπασαν τὴν περὶ ἡμᾶς παρέχουσαν, πωλοῦσαν καὶ καταναλίσκουσαν πεπολιτισμένην ἀνθρωπότητα. Εἶναι γνωστόν, Κύριοι, ὅτι, κατὰ τὰς στιγμὰς, τὰς ἀνωμάλους, κατὰ τὰς ὁποίας ἡ διοχέτευσις τῶν προϊόντων ἀπὸ τὸν παραγωγὸν μέχρι τοῦ καταναλωτοῦ δυσχεραίνεται, κατὰ τὰς στιγμὰς ἐκείνας, κατὰ τὰς ὁποίας ἡ μηχανή, διὰ τῆς ὁποίας συντελεῖται τὸ ἀνταλλακτικὸν σύστημα τῆς κοινωνίας, ὑφίσταται οἱανδήποτε χαλάρωσιν, ἢ οἱανδήποτε συντριβὴν ἐλατηρίου τινός, εἶναι γνωστόν, λέγω, ὅτι, κατὰ τὴν στιγμὴν ἐκείνην ἀναπηδᾷ ἀκάθεκτος ἡ κερδοσκοπία, ἡ ἀκάθεκτος ἐπιθυμία παντὸς ἀτόμου, παντὸς ἰδιώτου, ἵνα πορισθῇ κέρδος, τὸ δὲ κέρδος θὰ τὸ πορισθῇ διὰ τῆς καταπιέσεως τοῦ λαοῦ, ἵνα μεῖζον καταβάλῃ ἀντάλλαγμα δι’ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα διὰ τὰς ἀνάγκας αὐτοῦ εἶναι ἀπαραίτητα. Ἡ κερδοσκοπία, ἡ ὁποία ὑπὸ τὰς συνήθεις περιστάσεις εὑρίσκει τὴν καταστολήν της ἐν τῷ ἀμειλίκτῳ νόμῳ τῆς προσφορᾶς καὶ τῆς ζητήσεως, τὸν νόμον ἐκεῖνον, καθ’ ὃν στρέφεται εἰς βάρος τοῦ παραγωγοῦ καὶ εἰς βάρος τοῦ καταναλωτοῦ τἀνάπαλιν, ἡ κερδοσκοπία, ἡ ὁποία σταματᾷ μέχρι τινός ὁρίου ἐκ τοῦ ἑτέρου νόμου τῆς ἀνάγκης τῆς καλύψεως τῶν παραγωγικῶν δαπανῶν, ἡ κερδοσκοπία, ἡ ὁποία εὑρίσκει τὸ ὅριον αὐτῆς καὶ προστατεύεται ἐξ ὑπερβολικῶν καταπιέσεων τῶν καταναλωτῶν καὶ ἐξ ὑπερβολικῶν καταπιέσεων τῶν παραγωγῶν, διὰ τοῦ νόμου τοῦ ἑτέρου, τὸν ὁποῖον ἔθιξα, ἡ κερδοσκοπία, κατὰ τὰς ἀνωμάλους περιστάσεις, ἡ ἐμφωλεύουσα εἰς τὴν ψυχὴν πάντων τῶν συναλλασσομένων, ἀναπηδᾷ ἀκάθεκτος πρὸς τὸ θῦμα καὶ τὸ θῦμα εἶναι ὁ καταναλωτὴς εἰς τὰς περιστάσεις τὰς ἀνωμάλους. Αὐτή, κ. Βουλευτὰ ἐξ Ἀττικῆς, εἶναι ἡ ἀνωμαλία καὶ κατὰ ταύτης τῆς ἀνωμαλίας, ἀναλαβόντες τὸν ἀγῶνα ἡμεῖς, τὸν ἀγῶνα, ἵνα διὰ τῆς δυνάμεως τοῦ Κράτους, προστατεύσωμεν ἐκείνους, τοὺς ὁποίους ἡ φύσις τῶν πραγμάτων παραδίδει δεσμίους, εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θέλουσι νὰ ἐκμεταλλευθῶσιν αὐτούς, ἀναλαβόντες τὸν ἀγῶνα, ἔχομεν τὴν συνείδησιν, ὅτι πράττομεν ἔργον ἐπιβεβλημένον ὑπὸ τοῦ καθήκοντος ἡμῶν, ὡς κυβερνητῶν τῆς Χώρας, ἔργον, εἰς συντέλεσιν τοῦ ὁποίου ζητοῦμεν πάντων τὴν ἀρωγήν. Ἔχομεν τὴν συνείδησιν, ὅτι ἀνελάβομεν ἔργον δυσχερέστατον, ἔργον διὰ τὴν πραγματοποίησιν τοῦ ὁποίου, ὄχι μόνον μέχρι τοῦ ὁρίου τοῦ δικαίου, τὸ ὁποῖον ἡ συνείδησις ζητεῖ, τοῦ δικαίου τοῦ ὁποίου καταθλίβεται, ἀλλὰ μέχρι τοῦ ἀνθρωπίνως δυνατοῦ, ἔργον, διὰ τὴν συντέλεσιν τοῦ ὁποίου ἔχομεν ἀνάγκην πάντων, καὶ τῆς Δικαιοσύνης, καὶ τῆς Νομοθεσίας, ἀλλὰ καὶ τῶν ἁπλῶν πολιτῶν, διὰ τὴν συντέλεσιν τοῦ ἔργου τούτου ζητοῦμεν νὰ καταδιώξωμεν ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι, διαπράττοντες τὴν ἐκμετάλλευσιν αὐτήν, δὲν κολάζονται ὑπὸ τῶν νόμων, τῶν σήμερον κειμένων. Τοῦτο ζητοῦμεν. Ζητοῦμεν νὰ δώσωμεν τὴν δύναμιν εἰς τὴν Πολιτείαν νὰ καταδιώξῃ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι, κερδοσκοποῦντες, ὑπερέβησαν πᾶν ὅριον καὶ τὸ ὑπερέβησαν, διότι ἡ ἀνώμαλος τῶν πραγμάτων κατάστασις ἐπέτρεψεν εἰς αὐτοὺς τοῦτο, ζητοῦμεν νὰ μᾶς δόσητε τὴν δύναμιν, νὰ καταστείλωμεν τὴν κερδοσκοπίαν ταύτην, κατὰ τὸ δυνατόν. Διότι, ἂς μὴ πλανώμεθα, διότι ἡ ἀνθρωπίνη διάνοια, ὅταν ὑπὸ τοῦ κέρδους ἐλαύνεται, ἐπινοητικωτέρα καθίσταται καὶ δύναται νὰ διαφεύγῃ οἱανδήποτε ἐπίβλεψιν καὶ νὰ ἀντιδράσῃ καθ’ οἱασδήποτε ἐπιβολῆς. Θὰ προσπαθήσωμεν, θὰ ἀγωνισθῶμεν καὶ ζητοῦμεν τὴν συνδρομήν σας. Ἄν χαρακτηρίζετε τὴν τοιαύτην ἐκμετάλλευσιν ὡς κατάχρησιν, εἶμαι σύμφωνος μὲ ὑμᾶς, καὶ κατὰ τῆς καταχρήσεως δὲν θὰ χρησιμεύσῃ ἡ ἐξεταστικὴ τῶν πραγμάτων ἐπιτροπή. Χρησιμεύουν οἱ νόμοι, αἱ ποιναὶ τῶν δικαστηρίων καὶ οἱ πολῖται, οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ βοηθήσουν, ἵνα τοὺς νόμους τούτους ἐφαρμόσωμεν. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα). Καὶ εἶμαι διατεθειμένος τὴν στιγμήν, καθ’ ἥν θὰ ψηφισθῶσιν οἱ νόμοι, νὰ ποιήσωμαι ἔκκλησιν πρὸς τοὺς πολίτας, νὰ βοηθήσωσι τὰς Ἀρχάς, ἵνα καταστείλωσι τὴν ἀκάθεκτον ταύτην κερδοσκοπίαν, εἶμαι, λέγω, διατεθειμένος νὰ ποιήσωμαι ἔκκλησιν πρὸς πάντας τοὺς πολίτας, νὰ βοηθήσωσι τὰς Ἀρχάς, νὰ παράσχωσι πληροφορίας καὶ τὴν ἀντίστασίν των εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θέλουσι νὰ τοὺς ἐκμεταλλευθῶσι, διὰ νὰ δυνηθοῦν ἐκεῖνοι, οἵτινες εἶναι διατεθειμένοι νὰ τιμωρήσωσι, νὰ πατάξωσι τοὺς κερδοσκόπους. Ἐὰν περὶ τοιούτων καταχρήσεων ὡμιλεῖτε, βεβαίως, ἐγένοντο, καὶ ἦσαν φυσικαί, ἀλλὰ μὴ θελήσητε, ὅπως καὶ ἡ Βουλή, καὶ ὑμεῖς, προκαλέσητε ἀντίδρασίν τινα. Πέρα τούτου τί ἐγένετο; Πέρα τῶν τοιούτων καταχρήσεων, τί ἐγένετο; Τί κατηγγέλθη; Οἱ διαχειριζόμενοι τὰ τῆς Πολιτείας ἔπραξάν τι, τὸ ὁποῖον νὰ ἀποτελῇ κατάχρησιν; Τὸ ὁποῖον νὰ ἀποτελῇ ἔγκλημα; Κύριοι, σᾶς παρακαλῶ, κατὰ τὰς κρισίμους στιγμὰς, κατὰ τὰς στιγμάς, κατὰ τὰς ὁποίας πρόκειται νὰ διεξαγάγωμεν τὴν πάλην κατ’ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐκπροσωποῦσι τὴν τοιαύτην κερδοσκοπίαν, καὶ εἶναι πάμπολλοι, ἐστὲ ἐφεκτικοί, ὡς πρὸς τὰς κρίσεις ὑμῶν, περὶ ἐκείνων, οἵτινες ἀποτελοῦσι τὰ ὄργανα, διὰ τῶν ὁποίων ἐνεργοῦμεν καὶ θὰ ἐνεργήσωμεν. Ἐκεῖνοι εἶναι εἰς τὴν πρώτην γραμμὴν τοῦ ἀγῶνος, μὴ νομίζετε, ὅτι θέλω νὰ δικαιολογήσω οὐδένα, δὲν ὑπεραμύνομαι οὐδενός· ποιοῦμαι μόνον ἑνὸς γεγονότος παρατήρησιν, ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι τὰ ὄργανα ἡμῶν καὶ κατ’ ἐκείνων τὸ πρῶτον θὰ κατευθυνθῶσι τὰ βέλη τῆς ἀντιπάλου στρατιᾶς, τῆς στρατιᾶς τῶν κερδοσκόπων, κατὰ τῶν ὁποίων πρόκειται νὰ ἐνεργηθῇ ὁ πόλεμος. Φυλαχθῆτε, μὴ τυχὸν γίνετε θύματα τῶν βουλῶν ἐκείνων καὶ ἐξασθενήσητε τοὺς ὑπὲρ ἡμῶν μαχομένους. Μὴ εἶσθε πρόθυμοι, ὥστε νὰ ἀποδέχεσθε πᾶν ὅ,τι ἐκεῖθεν ἐκτοξεύεται· ἐστὲ αὐστηροὶ πρὸς αὐτοὺς ὅταν ἀνακαλύψητε ἔστω καὶ παραβαίνοντας τὸ καθῆκον αὐτῶν, ἀλλὰ μὴ εἶσθε εὐπρόσδεκτοι, εἰς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα κατ’ αὐτῶν ἐκτοξεύουσιν οἱ ἀντίθετοι, διότι θὰ διατρέξητε τὸν κίνδυνον νὰ μείνετε ἄνευ ὀργάνων, διότι δὲν θὰ μείνετε μόνον ἄνευ ὀργάνων, ὅταν τοὺς θέσητε εἰς τὰς φυλακάς, ἀλλὰ καὶ ὅταν ἡ ἀπήχησις τοιούτων διαδόσεων, φερομένων οὕτω δημοσίᾳ, ὡς μομφὴ κατ’ ἐκείνων τῶν ὁποίων διευθύνονται, θὰ μαράνῃ τὸν ζῆλον τῶν ἀγωνιζομένων, διότι, ὄχι μόνον εἰς τὴν προσωπικήν των ἐλευθερίαν θὰ τοὺς πλήξωμεν, ὅταν ἀποδειχθῶσιν ἔνοχοι, ὄχι μόνον εἰς τὴν ὑπόληψιν, ἀλλ’ ἐὰν εἶναι ἀθῷοι καὶ εἰς τὴν ψυχικὴν διάθεσιν ἐν τῷ ἀγῶνι τὸν ὁποῖον ἐπιχειροῦσι. Παρακαλῶ τοὺς κ. Βουλευτάς, ἐὰν ἔχωσιν οἱανδήποτε καταγγελίαν καθ’ οἱουδήποτε δημοσίου λειτουργοῦ, νὰ τὴν ἀπευθύνωσι πρὸς τὸν προϊστάμενον αὐτοῦ. Καὶ παρέχω τὴν διαβεβαίωσιν, ὅτι θὰ ἐπιχειρήσω αὐστηροτάτην ἔρευναν ἐπὶ τῆς καταγγελθησομένης πράξεως, ἐὰν δὲ ἤθελον ἀνακαλύψει οἱανδήποτε παράβασιν καθήκοντος, θὰ ἐνεργήσω κατὰ τρόπον ἀμείλικτον, ἀλλὰ θὰ παρασχεθῇ διὰ τοῦ τρόπου, ὅτι, τὴν στιγμὴν καθ’ ἥν γίνεται ἡ ἀνακριτικὴ ἐνέργεια, δὲν θὰ μαραίνεται ὁ ζῆλος, τὴν στιγμὴν δὲ καθ’ ἣν θὰ γίνεται ἡ καταδιωκτικὴ ἐνέργεια, εὑρισκόμεθα πλέον ἀπέναντι ἐγκληματίου, παρακωλύοντος τὸ ἔργον, ἀξίου νὰ τιμωρηθῇ σκληρῶς, ἀξίου νὰ ἐξοβελισθῇ, ἀξίου νὰ ὑποστῇ τὰς νενομισμένας συνεπείας τῆς παραβάσεως καθήκοντος, διακινδυνεύει ἔργον, τὸ ὁποῖον αἱ περιστάσεις καθιστῶσιν ὕψιστον διὰ τὴν Χώραν. (Χειροκροτήματα παρατεταμένα καὶ παταγώδη).

§201Κ. ΓΙΟΛΔΑΣΗΣ. Ἐζήτησα τὸν λόγον, κ. Βουλευταί, διὰ νὰ τονίσω δύο τινά. Πρῶτον, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ καταχρήσεων καὶ ὅτι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐξ ὑπερβολικοῦ ζήλου, ὁ βουλευτὴς Ἀττικῆς κ. Τσουκαλᾶς εἶπεν ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς, δὲν ἔχουσι τὴν θέσιν των, ἐφόσον δὲν κατήγγειλεν ὡρισμένα πρόσωπα, συγχρόνως δὲ νὰ τονίσω τοῦτο, ὅτι ἐξ ἀβλεψίας τῆς Κυβερνήσεως Βενιζέλου προῆλθεν ἡ ζημία, περὶ τῆς ὁποίας ἐγένετο λόγος. Διότι, ἐὰν, ὅτε παρήγγειλε τόσην μεγάλην ποσότητα ἀλεύρων, ἐλαμβάνοντο τὰ κατάλληλα μέτρα, βεβαίως δὲν θὰ ἐγίνετο ἡ ζημία, περὶ τῆς ὁποίας ἐγένετο λόγος.

§202Γ. ΠΩΠ. Τὰ θέματα εἶναι ἁπλᾶ. Δὲν ἀνέρχονται οὔτε εἰς τὰ αἰθέρια ὕψη τῆς πολιτικολογίας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, οὔτε ἐπὶ τοῦ θέματος, τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ κ. Βουλευτὴς Ἀττικῆς. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἀφορᾷ ἄλλο θέμα, ἀφορᾷ εἰς τὴν κάλυψιν τῆς κλοπῆς. Τοῦτο, λοιπόν, παραπέμπεται εἰς ἐπιτροπὴν ἢ οὔ; Ἀναβάλλεται ἢ οὔ; Τὰ ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν λεχθέντα, ἀνάγονται εἰς τὸ νομοσχέδιον, τοῦ ὁποίου ἐζήτησεν ὁ ἴδιος τὴν ἀναβολήν.

§203Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὁ κ. Ὑπουργὸς ὡμίλησεν ἐν σχέσει πρὸς τὰ ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ Ἀττικῆς λεχθέντα.

§204ΛΥΚ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Διαφωνῶ πλήρως πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν. Ὁ ὑπάρχων νόμος ὑφίσταται καὶ ἐπιβάλλει ποινὰς κατὰ τῶν ὀργάνων τῆς δημοσίας τάξεως, κατὰ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι ἐνήργησαν πράξεις ἔξω τῶν καθηκόντων των. Προφανῶς καὶ ἀναμφισβητήτως δύναται νὰ διαπραχθῇ κερδοσκοπία ἀπὸ μέρους αὐτῶν, ἀλλὰ πρέπει νὰ ὑφίστανται καὶ οἱ συνένοχοι, οἱ συναυτουργοὶ καὶ συνεργοὶ πρὸς τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους. Ἀνέφερον γεγονότα, τὰ ὁποῖα κατηγγέλθησαν εἰς ἐμέ, καὶ ἐπαναλαμβάνω, εἶναι γεγονός, τὸ ὁποῖον κατηγγέλθη εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ γεγονός, τὸ ὁποῖον μοὶ κατήγγειλεν ὁ...... καὶ τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ ὑπαλλήλους τοῦ Κράτους.....

§205Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Κατονομάσατέ τους εἰς ἐμέ.

§206ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλή, ὅπως ἀναβληθῇ ἡ κατ’ ἀρχὴν συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου τούτου καὶ παραπεμφθῇ εἰς ἐπιτροπήν;

§207ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα. (Τὸ νομοσχέδιον παραπέμπεται εἰς ἐπιτροπήν)

§208ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ χορηγήσεως προθεσμίας πρὸς ἀνανέωσιν ἢ προεξόφλησιν παλαιῶν χρεῶν πρὸς τὸ Δημόσιον». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§209ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρότασις νόμου «περὶ ὀνομασίας καὶ προαγωγῆς ἐφέδρων ἰατρῶν» ἀναβάλλεται, ἀπουσιάζοντος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὰς 5 μ. μ. αὔριον. (Ὥρα 8 καὶ 20′ μ. μ.)