1915.10.17

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 22

Σάββατον 17 Ὀκτωβρίου 1915

Προεδρία κ. Κ. Ζαβιτσιάνου

(Ὥρα 5.5′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ Συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσιν τὰ θεωρεῖα. Γνωρίζω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι: — Ἡ κοινότης Λειβαδίου διαμαρτύρεται διὰ τὴν ὑπὸ τοῦ Οἰκονομικοῦ Ἐφόρου ἐκμίσθωσιν τοῦ ἐκεῖ βοσκησίμου χώρου. — Ὁ Δημήτριος Κοντόπαγος ἐκ Τρικκάλων παρακαλεῖ ὅπως ἡ ὑποβληθεῖσα τροπολογία ἐν τῷ νόμῳ περὶ στρατολογίας περὶ ἀπαλλαγῆς ἀδελφοῦ φονευθέντος ἐν πολέμῳ ἐπεκταθῇ καὶ ἐπὶ τοῦ γυναικαδέλφου. — Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Πετρακάκος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ παροχῆς προθεσμιῶν πρὸς ὑποβολὴν αἰτήσεων κανονισμοῦ συντάξεως τραυματιῶν, χηρῶν καὶ ὀρφανῶν τῶν πολέμων 1912–1913». — Ὁ βουλευτὴς κ. Χ. Χατζηπέτρος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προβιβασμοῦ μονίμων ὑπαξιωματικῶν καὶ μονίμων ἀνθυπασπιστῶν ἐν πολέμῳ. — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Λαμπρινόπουλος καὶ Α. Παπαναστασίου ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῶν νόμων ͵ΔΝΖʹ, ͵ΔΡΙΖʹ, 293 καὶ 641 «περὶ συστάσεως δήμων καὶ κοινοτήτων» ἐφόσον διαρκεῖ ἡ ἐπιστράτευσις». — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Π. Βαρβιτσιώτης καὶ Π. Κοσονάκος ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1ου τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 358 νόμου τῆς 6ης Νοεμβρίου 1914 περὶ διαλύσεως τῶν σωμάτων Οἰκονομικοῦ καὶ Φαρμακευτικοῦ». — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ν. Βελέντζας, Δ. Γκλαβᾶς, Ν. Γαρδικιώτης κλπ. ὑποβάλλουσι τροπολογίαν εἰς τὸ ἄρθρον 1 τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 358 νόμου τῆς 6ης Νοεμβρίου 1914 περὶ διαλύσεως τῶν σωμάτων Οἰκονομικοῦ καὶ Φαρμακευτικοῦ». — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ἀντ. Γαρουφαλιᾶς καὶ Κ. Οἰκονομίδης ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ ὑπαγωγῆς τῆς ἐπαρχίας Φιλιππιάδος κλπ. εἰς τὸ Δασαρχεῖον Ἄρτης». — Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Μπουρνιᾶς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ἀπονομῆς συντάξεως εἰς παραιτηθέντας ἀξιωματικούς». — Ἡ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις αὑτῆς. 1) Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τῆς Στρατιωτικῆς Ποινικῆς Νομοθεσίας» καὶ 2) Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. ΡΟΗʹ «περὶ καταστάσεως ἀξιωματικῶν» νόμου τῆς 7 Μαρτίου 1851». — Ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ προαγωγῆς τῶν ἀνθυπασπιστῶν καὶ ἐνωμοταρχῶν τῆς Χωροφυλακῆς εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπομοιράρχου» ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της. — Ὁ Εἰσαγγελεὺς τῶν ἐν Λαρίσσῃ Ἐφετῶν αἰτεῖται τὴν ἄδειαν τῆς Βουλῆς πρὸς καταδίωξιν τοῦ βουλευτοῦ Λαρίσσης κ. Μ. Δεληγιάννη. — Ὁ Εἰσαγγελεὺς τῶν ἐν Ἀθήναις Πρωτοδικῶν αἰτεῖται τὴν ἄδειαν τῆς Βουλῆς πρὸς καταδίωξιν τοῦ βουλευτοῦ Ἀττικοβοιωτίας κ. Λ. Τσουκαλᾶ. Παραπέμπονται εἰς τὴν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης ἐπιτροπήν. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ Πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς Συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται τὰ Πρακτικὰ τῆς προηγουμένης Συνεδριάσεως). — Ὑπάρχει ἀντίρρησις κατὰ τῶν Πρακτικῶν;

§2Α. ΧΗΝΙΑΔΗΣ. Εἰς τὴν γʹ σελίδα τῶν Πρακτικῶν ἀνεγράφη ἐσφαλμένως ὅτι: «Διατὶ νὰ μὴ ἀποσπάσητε ἀπὸ τοῦ στρατοῦ, καταλληλοτάτους διὰ τὸ ἔργον τοῦτο τοὺς δικηγόρους;» Παρακαλῶ νὰ διορθωθῇ ὡς ἑξῆς: «Διατὶ νὰ μὴ ἀποσπάσητε ἀπὸ τοῦ στρατοῦ, καταλληλοτάτους διὰ τὸ ἔργον τοῦτο, τοὺς δικηγόρους ὡς ἀξιωματικοὺς καὶ ὑπαξιωματικοὺς τῆς χωροφυλακῆς;»

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§4Α. ΠΑΠΑΠΟΣΤΟΛΟΥ. Παρακαλῶ ὅπως ἀντὶ τῆς περικοπῆς: «Ὁ κ. Παπαποστόλου προτείνει νὰ προστεθῇ ἡ φράσις: ἢ ἐκ τῶν διακατεχομένων ὑπὸ τῶν κοινοτήτων μετὰ τὴν φράσιν ἐκ κοινοτικῶν δασῶν». Νὰ τεθῇ ἡ φράσις: «Ὁ κ. Παπαποστόλου περιορίζει τὴν τροπολογίαν του ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου 3 ἐδ. 4 εἰς τὴν προσθήκην τῆς φράσεως: «ἢ ἐκ τῶν διακατεχομένων τοιούτων ὑπὸ τῶν κοινοτήτων» μετὰ τὴν φράσιν: «ἐκ τῶν κοινοτικῶν δασῶν». Παρακαλεῖ ἐπίσης ἵνα ἐν τῇ σελίδι 7 ἀντὶ τῆς φράσεως: «Ὁ κ. Φίλιος ζητεῖ νὰ μειωθῇ ὁ ἀριθμὸς τῆς ἀπαιτουμένης ἐν τῷ ἄρθρῳ ὁμάδος εἰς τρεῖς». Τεθῇ ἡ φράσις: «Ὁ κ. Φίλιος ζητεῖ ὅπως εἷς ἕκαστος ὑπὸ προσωπικήν του εὐθύνην κλπ.», καθὼς καὶ «Ὁ κ. Παπαποστόλου ζητεῖ νὰ μειωθῇ ὁ ἀριθμὸς τῆς ἀπαιτουμένης ἐν τῷ ἄρθρῳ ὁμάδος εἰς τρεῖς».

§5Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Παρεκάλεσα τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας χθὲς νὰ δηλώσῃ ἐὰν καταργῇ τὸν φόρον τῶν προϊόντων κεραμοποιΐας, πλινθοποιΐας καὶ ἀγγειοπλαστικῆς. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν ὅτι ἔχει τὴν ἔννοιαν αὐτήν.

§6Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Καὶ ἐγὼ συνηγόρησα ὑπὲρ τῆς προτάσεως τοῦ κ. Φίλιου· οὕτω πως ἀναφέρηται ἐν τοῖς πρακτικοῖς ἐνῶ ἐγὼ τοὐναντίον ἀπέκρουσα.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Θὰ διορθωθῇ οὕτω.

§8Α. ΚΟΡΑΚΑΣ. Ἐγὼ ὑπέβαλον πρότασιν νόμου «περὶ προσθήκης παραγράφου εἰς τὸ ἄρθρον 148 τῆς 26 Δεκεμβρίου 1915,» Δὲν ἀναφέρεται εἰς τὰ πρακτικά.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὰ Πρακτικά;

§10Α. ΚΟΡΑΚΑΣ. Μάλιστα.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ Πρακτικά ἐπικυροῦνται ἐπὶ τῇ βάσει τῶν γενομένων ὑποδείξεων. — Ὁ κ. Κόρακας ὅπως ὑποβάλῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Λειβαδίου Ἐλασσῶνος.

§12Α. ΚΟΡΑΚΑΣ. Οἱ κάτοικοι τῆς κοινότητος Λειβαδίου τῆς Ἐλασσῶνος διὰ τῆς ἀναφορᾶς αὐτῶν ἀναφέρονται πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν καὶ παραπονοῦνται ὅτι ὁ Οἰκονομικὸς Ἔφορος Ἐλασσῶνος χαρακτηρίσας ἕν τμῆμα τῆς κοινοτικῆς βοσκῆς ὡς περίσσευμα ἐξεμίσθωσε τοῦτο εἰς τρίτους ἐπὶ τῇ βάσει γενικῆς διαταγῆς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν περὶ ἐκμισθώσεως ὑπὲρ τοῦ δημοσίου ταμείου τῶν περισσευμάτων τῶν κοινοτικῶν βοσκῶν. Τὸ περίσσευμα τοῦτο, τὸ χαρακτηρισθὲν μᾶλλον ὡς περίσσευμα βοσκῆς, εἶναι ἕν τμῆμα τῆς ὅλης περιφερείας τῆς κοινότητος Λειβαδίου, τὸ ὁποῖον ἀνέκαθεν ἐξεμισθοῦτο ὑπὸ τῆς κοινότητος πρὸς θεραπείαν διαφόρων αὐτῆς ἀναγκῶν καὶ ἰδίως σχολικῶν. Γνωρίζων κάλλιον παντὸς ἄλλου ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι αἱ διάφοροι κοινότητες στερούμεναι παντὸς πόρου πρὸς συντήρησιν τῶν σχολείων κατέφευγον εἰς ἐράνους, εἰς τὴν ἐκμίσθωσιν τῆς κοινοτικῆς περιουσίας καὶ τελευταῖον κατέφευγον εἰς τὴν μονοπωλιακὴν πώλησιν τοῦ κηροῦ, ὅπως τὸ ἔσοδον διατεθῇ ὑπὲρ τῶν σχολικῶν ἀναγκῶν. Τοῦτο ἔκαμε καὶ ἡ κοινότης Λειβαδίου, ἐξεμίσθωσε τὸ τμῆμα ἐκεῖνο καὶ μάλιστα ἐξεμίσθωσε τὰς ἰδίας ἀμπέλους καὶ τὰς μεταξὺ τῶν ἀμπέλων εὑρισκομένας ἀκαλλιεργήτους ἐκτάσεις. Ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου φαίνεται ὅτι ἀπέβλεψεν εἰς ἕνα μόνον ἐξωτερικὸν τύπον καὶ ἐχαρακτήρισεν τὴν ἐκμισθωθεῖσαν αὐτὴν περιφέρειαν ὡς περίσσευμα στηριχθεῖσα εἰς τὸ γεγονός, ὅτι ἐξεμισθώθη εἰς τρίτους. Αὐτὸ τὸ γεγονὸς δὲν εἶναι ἀρκετόν. Ἐὰν ἡ ὑπηρεσία ἐνήργει εὐρυτέραν ἀνάκρισιν θὰ ἐπείθετο, ὅτι οἱ κάτοικοι τῆς κοινότητος Λειβαδίου ὄχι μόνον δὲν ἔχουσι περίσσευμα, ἀλλὰ μισθοῦσι καὶ ξένα λειβάδια, δηλαδὴ μεταφέρουσι κατὰ τὸν χειμῶνα τὰ ποίμνιά των εἰς ξένα λειβάδια καὶ οὕτω θυσιάζουσι τὰ ἴδια αὐτῶν συμφέροντα διὰ νὰ ἐξυπηρετήσωσι τὰς σχολικὰς αὐτῶν ἀνάγκας. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ λάβῃ ταῦτα ὑπ’ ὄψει καὶ διατάξῃ τὰ δέοντα.

§13Σ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Παρακαλῶ νὰ μοῦ σταλῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον διὰ νὰ δώσῃ τὰς ἀπαιτουμένας ὁδηγίας.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀποστέλλεται εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον. — Ὁ κ. Β. Κυρέλλος ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν τῶν οἰκογενειῶν τῶν ἐπιστρατευθέντων ὁπλιτῶν τῆς τελωνειακῆς ἀστυνομίας.

§15Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί. Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω ὑπόμνημα τῶν οἰκογενειῶν τῶν ἐπιστράτων ὁπλιτῶν τῆς τελωνειακῆς ἀστυνομίας, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὸν σεβαστὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, οὗτινος καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν εὐμενῆ προσοχήν. Οἱ ἐπιστρατευθέντες ὁπλῖται τῆς τελωνειακῆς ἀστυνομίας παραπονοῦνται ὅτι διετάχθησαν ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν νὰ καταταχθῶσιν εἰς τὰ σώματα, εἰς τὰ ὁποῖα ἀνῆκον προτοῦ περιληφθῶσιν εἰς τὴν δύναμιν τῆς τελωνειακῆς ἀστυνομίας. Παραπονοῦνται ἀκόμη ὅτι ἐδόθη παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ πρὸς τοὺς ταμίας τοῦ Κράτους διαταγὴ νὰ καταβάλλωσι τοὺς μισθοὺς αὐτῶν μόνον μέχρι τῆς ἡμέρας τῆς ἐπιστρατεύσεως καὶ συνεπῶς νὰ παύσωσι τοῦ λοιποῦ καταβάλλοντες μισθὸν εἰς αὐτούς. Ἀναμφισβητήτως ἡ διαταγὴ αὐτὴ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ εἶναι προϊὸν πλάνης, ἄς μοι ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω, ὅτι εἶναι προϊὸν ἀγνοίας ἑνὸς πραγματικοῦ περιστατικοῦ, τὸ ὁποῖον, ἐὰν εἶχε λάβῃ ὑπ’ ὄψει ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία, εἶμαι βέβαιος ἀπολύτως, ὅτι δὲν ἤθελεν ἐκδώσει τὴν διαταγὴν αὐτήν, διότι ἡ διαταγὴ αὐτή, ὡς φαίνεται, ἐκ τοῦ κειμένου αὐτῆς ἕν δικαιολογητικὸν ἔχει, ὅτι ἔληξεν ἡ θητεία, ἡ τριετὴς τῶν κληθέντων ἐπιστράτων ὁπλιτῶν τῆς τελωνειακῆς ἀστυνομίας καὶ ἐφ’ ὅσον ἔληξεν ἡ θητεία αὐτῶν ἔπαυσαν οὗτοι νὰ ἀνήκωσιν εἰς τὸ σῶμα τῆς τελωνειακῆς ἀστυνομίας. Τοῦτο, Κύριε Ὑπουργέ, δὲν εἶναι ἀληθές, διότι οἱ περὶ ὧν πρόκειται ὁπλῖται τῆς τελωνειακῆς ἀστυνομίας προτοῦ λήξῃ ἡ τριετὴς θητεία αὐτῶν, ἡ ἐν τῷ νόμῳ ἀναγραφομένη, ἔκαμον χρῆσιν τοῦ δικαιώματος, τὸ ὁποῖον παρέχει εἰς αὐτοὺς ὁ νόμος, τοῦ νὰ ζητήσωσιν ἀνακατάταξιν εἰς τὸ σῶμα τῆς τελωνοφυλακῆς. Ὑπέβαλον τὰς αἰτήσεις των περὶ ἀνακατατάξεως ἐντὸς τῆς ὑπὸ τοῦ νόμου ὡρισμένης προθεσμίας καὶ αἱ αἰτήσεις των εὑρίσκονται ἤδη εἰς τὸ σχετικὸν τμῆμα, ἀλλὰ φαίνεται ὅτι δὲν περιῆλθον εἰς γνῶσιν τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, ἡ ὁποία ἐξέδωκε τὴν διαταγὴν περὶ τῆς στρατιωτικῆς κατατάξεως αὐτῶν. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν ἐζήτησαν ἀνακατάταξιν καὶ ἐφ’ ὅσον ἐκ τοῦ νόμου εἶναι ὑπόχρεως ὁ Ὑπουργὸς νὰ ἀνακατατάξῃ αὐτούς, πλὴν ἐκείνων, τοὺς ὁποίους ἡ ἐξεταστικὴ ἐπιτροπὴ ἤθελεν εὕρῃ ἀκαταλλήλους καὶ ἀνικάνους πρὸς ἀνακατάταξιν, νομίζω, ὅτι δικαίως ἀξιοῦν νὰ ἀνήκωσιν εἰς τὴν δύναμιν τῆς τελωνειακῆς ὑπηρεσίας. Ἐφ’ ὅσον δὲ εἶναι δικαία καὶ νόμιμος ἡ ἀξίωσίς των αὕτη, ἐφ’ ὅσον κατὰ νόμον, ἀνήκουν εἰσέτι εἰς τὸ σῶμα τῆς τελωνειακῆς ἀστυνομίας, πρέπει νὰ πληρωθῇ ὁ μισθὸς αὐτῶν κατὰ τὸν γενικὸν τηρούμενον κανόνα καταβολῆς τοῦ μισθοῦ εἰς τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους καὶ ἐφ’ ὅσον στρατεύωνται, ἀφοῦ καὶ οὗτοι δὲν ἔπαυσαν νὰ εἶναι ὑπάλληλοι τοῦ Δημοσίου. Νομίζω ὅτι τὸ πρᾶγμα εἶναι ἀπολύτως δίκαιον, ὡς λεπτομερῶς ἐκτίθεται καὶ εἰς τὸ ὑπόμνημά των ὅπερ καὶ καταθέτω. Δὲν ἔχω δὲ ἀμφιβολίαν ὅτι ἡ ὑπηρεσία θ’ ἀναγνωρίσῃ τὸ δίκαιόν των καὶ θὰ χρησιμοποιήσῃ αὐτοὺς κατὰ τὸν χρόνον τῆς ἐπιστρατεύσεως καθὼς χρησιμοποιεῖ τοὺς ἐκ τοῦ σώματος τούτου προερχομένους. Ἐν πάσῃ δὲ περιπτώσει δὲν θὰ ἀποβάλῃ αὐτοὺς ἐκ τοῦ σώματος τῆς τελωνειακῆς ἀστυνομίας, ἀφοῦ δὲν διελύθη τὸ σῶμα τῆς τελωνοφυλακῆς καὶ ἀφοῦ ἡ διάλυσις τοῦ σώματος πρέπει νὰ γίνῃ διὰ νόμου, ὁ ὁποῖος ὀφείλει νὰ προβλέψῃ περὶ τῆς τύχης αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι στηριζόμενοι ἐπὶ νόμου ὀργανικοῦ τοῦ Κράτους, συνεταύτισαν τὴν τύχην των μὲ τὸ στάδιον τοῦτο καὶ εἶνε ἐντελῶς ἀνήθικον νὰ ῥιφθῶσιν εἰς τοὺς δρόμους.

§16Σ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Οὗτοι κληθέντες εἰς ἐπιστράτευσιν δὲν δικαιοῦνται τοῦ μισθοῦ, ὡς ἄνδρες τῆς τελωνοφυλακῆς, ἀφοῦ ἔχει λήξει ἡ θητεία των. Αὐτὴ εἶνε ἡ σημείωσις τῆς ὑπηρεσίας.

§17Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Ἔχουσι ζητήσει τὴν ἀνακατάταξίν των ἐντὸς τῆς προθεσμίας, τῆς ὑπὸ τοῦ νόμου προβλεπομένης. Εἶναι ὑποχρεωτικὴ διὰ τὸν Ὑπουργὸν ἡ ἀνακατάταξις αὐτῶν, πλὴν μόνον ἐκείνων, τοὺς ὁποίους ἡ ἐπιτροπὴ ἤθελεν εὕρει ἀκαταλλήλους καὶ ἀνικάνους.

§18Σ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Θὰ ἐξετάσω.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γκλαβᾶς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν καταδίκων τῶν φυλακῶν Συγγροῦ.

§20Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Δὲν γνωρίζομεν κατὰ πόσον οἱ συνάδελφοι τῆς Νέας Ἑλλάδος, οὐχ ἧττον καὶ οἱ τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος γνωρίζουσι τὰ εὐεργετικὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα ἐπέφερεν ὁ νόμος περὶ ἀναστολῆς τῶν ποινῶν. Δὲν πρόκειται περὶ τοῦ σωφρονισμοῦ τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐγκλημάτισαν καὶ τοῖς ἐδόθη τὸ εὐεργέτημα τῆς ἀναστολῆς τοῦ ἑνὸς τετάρτου τῆς ποινῆς, ἀλλὰ πρόκειται περὶ τῶν εὐεργετημάτων τῶν ὁποίων ἀπολαμβάνει ἡ κοινωνία. Ἐψηφίσθη κατὰ τὴν Βʹ Ἀναθεωρητικὴν Βουλὴν νόμος, ὁ ὁποῖος παρέχει, ὡς γνωστόν, εἰς τοὺς καταδικασθέντας πρὸ τοῦ Ἰουνίου τοῦ 1911 ἀναστολὴν τοῦ εὐεργετήματος τῆς ποινῆς κατὰ τὸ ¼, ἐφόσον δὲν ἐγκλημάτισαν ποτέ. Ὁ Ἄρειος Πάγος κατόπιν ἡρμήνευσε τὸν νόμον αὐτὸν καὶ εἶπεν ὅτι ὄχι μόνον οἱ πρὸ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ Συντάγματος καταδικασθέντες δικαιοῦνται τοῦ εὐεργετήματος αὐτοῦ, ἀλλὰ δικαιοῦνται τοιούτου καὶ ἐκεῖνοι, οἵτινες ἐγκλημάτησαν πρὸ τοῦ 1911, ἀλλ’ ἡ δίκη αὐτῶν δὲν εἶχε γίνει. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται ἐδῶ περὶ τούτου. Κατόπιν κατὰ τὸν Μάρτιον τοῦ 1914 πάλιν τὸ νομοθετικὸν σῶμα ἐψήφισε νόμον, διὰ τοῦ ὁποίου παρείχετο, εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν ἀπερρίπτετο παρὰ τοῦ πρωτοβαθμίου δικαστηρίου ἡ αἴτησις περὶ ἀναστολῆς τῆς ποινῆς, τὸ δικαίωμα τῆς ἐφέσεως. Εἶναι ἀληθές, Κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἂν ὑπῆρξεν ἀγαθὴ ἡ ἔμπνευσις τοῦ νομοθέτου, δυστυχῶς ὅμως οἱ ἐκτελεσταὶ τοῦ νόμου δὲν ὑπῆρξαν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔπρεπε διὰ νὰ ἐμπνευσθῶσιν ἀπὸ τὰς σκέψεις τοῦ νομοθέτου διὰ νὰ ἐφαρμόσωσι τὸν νόμον. Διότι ὁ νόμος αὐτὸς ὡς προϋπόθεσιν εἶχεν ἵνα εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν κατεδικάσθησαν δι’ ἄλλο πλὴν τοῦ ἐγκλήματος διὰ τοῦ ὁποίου κρατοῦνται, παρασχεθῇ ἀκωλύτως τὸ εὐεργέτημα τοῦ ¼. Δυστυχῶς τὰ δικαστήρια, ἂν αὐτοὶ ἔχουσι καταδικασθῇ πολύ, σοῦ λέγουν: ὑπῆρξεν ἀγρία ἡ πρᾶξις καὶ δὲν πρέπει νὰ ἀπολυθῇ. Ἂν ἐδικάσθησαν ὀλίγον, τοὺς λέγουν ὅτι ἀρκετὰ ἐπιεικῶς ἐκρίθης καὶ δὲν πρέπει νὰ ἀπολαύσῃς περαιτέρω ἐπιεικείας. Τοῦτο προέρχεται ἐκ τοῦ ὅτι ὑπάρχει χάσμα ἀγεφύρωτον μεταξὺ τῆς κοινωνίας καὶ τῆς δικαστικῆς ἀρχῆς.

§21Κ. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Ὁ Νόμος πταίει.

§22Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον καὶ θὰ ἦτο εὐεργέτημα διὰ τὴν κοινωνίαν, διότι τὰ ἀποτελέσματα ὑπῆρξαν τόσον εὐεργετικὰ δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐξῆλθον τῶν φυλακῶν, διότι εἶναι βεβαιωμένον, ὅτι ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἀπήλαυσαν τοῦ εὐεργετήματος τῆς ἀναστολῆς τοῦ ¼ δὲν ὑπῆρξεν οὐδὲ μοναδικὸν παράδειγμα ὅτι ὑπέπεσεν εἰς παράπτωμα νέον, θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον νὰ παραπεμφθῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ ἁρμόδιον Τμῆμα τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης καὶ ἀφοῦ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν τὰ ἀγαθὰ ἀποτελέσματα εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ νομοθετηθῇ ἀπολύτως, ὅτι, ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχουσι καταδικασθῇ οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ πρέπει νὰ ἀπολαύσωσι τοῦ εὐεργετήματος, τὸ ὁποῖον ἡμεῖς αὐτοὶ ἐψηφίσαμεν. Ταῦτα εἶχον νὰ εἴπω, Κύριε Πρόεδρε, καὶ παρακαλῶ τὴν ἀναφορὰν ταύτην νὰ τὴν παραπέμψητε εἰς τὸ ἁρμόδιον τμῆμα τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης μὲ τὴν πεποίθησιν ὅτι θὰ ἐνεργήσῃ τὰ δέοντα.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς ὁ κ. Θανόπουλος.

§24Α. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργὲ τῆς Δικαιοσύνης, τὴν ὑπὸ τῶν φυλακισμένων ὑποβληθεῖσαν ἀναφορὰν καὶ τὰ δίκαια αὐτῶν παράπονα ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ συστήσωμεν προκειμένου περὶ τῆς ἀναστολῆς τῆς ποινῆς ὡς πρὸς τὸ ¼. Κατὰ τὸν νόμον ὡς γνωστὸν ἡ ποινὴ ἀναστέλλεται ὑφ’ ὡρισμένας διακρίσεις καὶ εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις, ἡ ἐκτίμησις τῶν ὁποίων ἀφέθη πάντοτε εἰς τὴν κρίσιν τῶν δικαστῶν, ἵνα κρίνωσιν ἀναλόγως τοῦ ἐγκλήματος, τὸ ὁποῖον εἶχε διαπραχθῇ, κατὰ πόσον ἦτο δίκαιον ἡ ἀναστολὴ ὑπὲρ τοῦ ἑνὸς καὶ τοῦ ἄλλου καταδίκου. Οἱ φυλακισμένοι διὰ τῆς ἀναφορᾶς των ζητοῦσι ὅπως τὸ μέτρον αὐτὸ καταστῇ διὰ νόμου ὀργανικοῦ μέτρον γενικὸν δι’ ὅλους τοὺς φυλακισμένους.

§25Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Ὑποχρεωτικὸν νὰ καταστῇ.

§26Α. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ καταστῇ ἡ ἐφαρμογή του ὑποχρεωτικὴ διὰ τοὺς δικαστάς, διότι ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου ἐδείχθη εὐεργετικωτάτη καὶ ἔδωκεν ἄριστα ἀποτελέσματα, διότι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ὄχι μόνον δὲν ὑπέπεσαν ἐκ δευτέρου εἰς παράπτωμα, ἀλλὰ τοὐναντίον ἔγιναν χρηστοὶ πολῖται.

§27Δ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Πρέπει νὰ ἀφήσωμεν τὴν ἐλαστικότητα, διότι ἡ ἐλαστικότης δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἀποδώσῃ τὸ δικαίωμα εἰς τὰ δικαστήρια νὰ κρίνωσι κατὰ πόσον ὑπάρχει περίπτωσις τῆς ἀναστολῆς. Ὁπωσδήποτε παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ μοῦ ἀποστείλῃ τὴν αἴτησιν.

§28Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ νόμος περὶ ἀναστολῆς τῆς ποινῆς ἔδωκεν ἀφορμὴν εἰς ἐμὲ νὰ παρατηρήσω ὅτι πράγματι ἐπῆλθε μία βελτίωσις εἰς τὴν κατάστασιν τῶν καταδίκων, οἱ ὁποῖοι ἀναμένουν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου αὐτοῦ τὴν βελτίωσιν τῆς τύχης των. Ἀποτελεῖ δὲ ὁ νόμος αὐτὸς μίαν ἐξέλιξιν, οὕτως εἰπεῖν, τῆς περὶ ποινῆς θεωρίας, διότι ἀποβλέπει εἰς τὴν βελτίωσιν τοῦ ἀτόμου, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἐθεωρεῖτο πρὸ καιροῦ, ὅτι δύναται νὰ ἀποτελέσῃ βάσιν τῆς περὶ ποινῆς θεωρίας. Ἡ ἐξέλιξις ὅμως τῶν πραγμάτων ἀποδεικνύει ὅτι τοῦτο εἶναι ἀκριβῶς ἀληθές, ἐφ’ ὅσον ἐκ τῆς διαγωγῆς τῶν καταδίκων ἐξαρτᾶται ἡ ἀπόδοσις τῆς ἐλευθερίας αὐτῶν καὶ ὁ χαρισμὸς τοῦ τετάρτου τῆς ποινῆς. Ἑπομένως φρονῶ ὅτι δὲν πρέπει νὰ μείνῃ ἀπόλυτον τὸ δικαίωμα τοῦ δικαστοῦ εἰς τὴν ἐξέτασιν κατὰ πόσον ἡ ποινὴ δικαίως ἢ ἀδίκως ἐπεβλήθη, ἀλλὰ νὰ περιορισθῇ ἡ δικαστικὴ ἐξέτασις μόνον κατὰ πόσον καὶ ὑπὸ ποίας περιστάσεις καὶ ὑπὸ ποίους ὅρους καὶ συνθήκας διῆλθε τὸν χρόνον τῆς φυλακῆς ὁ κατάδικος καὶ ἂν μὲν ὁ κατάδικος ἔδειξε καλὴν διαγωγὴν ὑποχρεωτικῶς νὰ ἀπολύηται ἂν δὲ ἔδειξε κακὴν διαγωγὴν νὰ μὴ τοῦ χαρίζεται.

§29Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸν ἀκριβῶς τὸν σκοπὸν ἔχει ὁ νόμος. Φρονῶ ὅτι ἀπ’ αὐτῆς τῆς ἀπόψεως πρέπει νὰ γίνῃ πάγιος ὁ νόμος, διότι, ἄν ἀφήσωμεν εἰς τὴν ἀπόλυτον κρίσιν τοῦ δικαστοῦ, θὰ φθάσωμεν εἰς τὰ ἄτοπα, εἰς τὰ ὁποῖα ἐφθάσαμεν, ἂν δὲ ἀπολύτως χαρίσωμεν τὴν ποινὴν ἴσως φθάσωμεν εἰς ἄλλα ἄτοπα. Φρονῶ ὅτι ἐφ’ ὅσον ὁ κατάδικος εἶναι φρόνιμος καὶ διέρχεται καλῶς ἐν τῇ φυλακῇ τότε μόνον νὰ ὑποχρεοῦται ὁ δικαστὴς νὰ παράσχῃ τὴν ἀναστολήν, ἄλλως νὰ μὴ ὑποχρεοῦται, διότι ἡ ἐξέλιξις τοῦ πραγματικοῦ περιστατικοῦ ἐνέπνευσε εἰς τοὺς καταδίκους τὴν ἰδέαν ὅτι ἡ ἐν τῇ φυλακῇ σώφρων διαγωγὴ ὠφελεῖ αὐτούς. Φρονῶ ὅτι ἡ τοιαύτη λύσις θὰ ἦτο δικαία καὶ ὀρθὴ καὶ πρέπει ν’ ἀποτελέσῃ τὸ ἀντικείμενον τοῦ νόμου.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραπέμπεται εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης. — Ὁ κ. Μπουρνιᾶς ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφοράν.

§31Ι. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ἔχω ὑποβάλει καὶ ἐγγράψει ἐρώτησιν διὰ τῆς ὁποίας ζητῶ νὰ καταθέσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας διάφορα ἔγγραφα ἀφορῶντα τὸν ἐπιθεωρητὴν τῆς Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως Καρυστίας.

§32Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἔδωσα ἐντολὴν καὶ ἐλπίζω ὅτι εἰς προσεχῆ συνεδρίασιν θὰ εἶμαι εἰς θέσιν νὰ τὰ προσκομίσω.

§33Ι. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ν’ ἀναβληθῇ, Κύριε Πρόεδρε.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. — Ὁ κ. Χηνιάδης παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ γνωρίσῃ καὶ τὴν Βουλὴν ποῖα μέτρα σκοπεῖ νὰ λάβῃ πρὸς συμπλήρωσιν τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Γυμνασίου Δημητσάνης, εἰς τὴν ὁποίαν καὶ κατὰ τὸ παρελθὸν σχολικὸν ἔτος καὶ κατὰ τὸ ἀρξάμενον δὲν ἐτοποθετήθη ὁ ἀπαιτούμενος ἀριθμὸς καθηγητῶν καὶ οὕτω προσκόπτει ἡ κανονικὴ λειτουργεία πρὸς μεγίστην ζημίαν τῶν σπουδαζόντων.

§35Α. ΧΗΝΙΑΔΗΣ. Παρακαλῶ ὅπως ἀποσταλῶσι ἐγκαίρως οἱ καθηγηταί.

§36Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἐπὶ τοῦ παρόντος δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ σᾶς δώσω ὁριστικὴν ἀπάντησιν. Σᾶς ὑπόσχομαι ὅμως νὰ μεριμνήσω.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Κ. Καζαντζῆς, Δ. Χρυσοστάλης, Α. Χριστόπουλος, Ι. Ξηρός, Χαρ. Πλουμιδάκης, Δ. Γκλαβᾶς, Ν. Βλαχλείδης, Ε. Χατζῆς, Α. Παπαγεωργίου, Γ. Καλδῆς, Α. Μητρέλιας, Γρ. Βαμβούρης καὶ ἄλλοι ἐξαιτοῦνται ὅπως ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ καὶ προταχθῇ ἡ ὑπ’ ἀριθμὸν 52 τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως ἀναφορά, καθ’ ἣν ὁ κ. Βασιλακάκης ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν· 1) ἂν εἶναι διατεθειμένος πρὸς ἀποφυγὴν σοβαρῶν παρεξηγήσεων, ὅπως συστήσῃ τὸ ταχύτερον εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῆς προμηθείας σίτου, ἵνα εἰς τὰς προκηρύξεις της ὁρίζῃ ἀκριβῶς τὰς ποσότητας, ὧν ἔχει ἀνάγκην δι’ ἄμεσον παράδοσιν καὶ ἐκείνας, ὧν ἔχει ἀνάγκην ἐπὶ προθεσμίᾳ· καὶ ποίᾳ καὶ 2) ἅμα τῇ κατακυρώσει δημοσιεύῃ ἡ ἐπιτροπὴ τὰς τιμὰς εἰς τὰς ὁποίας κατεκυρώθησαν, ὡς καὶ τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἐμειοδότησαν, ἵνα γνωρίζουν οἱ συναγωνισταί των ἀφ’ ἑνός, ὅτι δικαίως ἐνήργησεν ἡ ἐπιτροπὴ καὶ ἵνα καὶ ὁ λαὸς γνωρίζῃ τὰς τιμὰς τοῦ σίτου, ὅν ἀγοράζει. Ἐρωτῶ τὴν Βουλήν, ἂν συναινῇ νὰ προταχθῇ ἡ ἀναφορά.

§38ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. — Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Βασιλακάκης.

§40Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἂν εἶναι διατεθειμένος, πρὸς ἀποφυγὴν σοβαρῶν παρεξηγήσεων, ὅπως συστήσῃ τὸ ταχύτερον εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῆς προμηθείας σίτου, ἵνα εἰς τὰς προκηρύξεις της ὁρίζῃ ἀκριβῶς τὰς ποσότητας, τῶν ὁποίων ἔχει ἀνάγκην δι’ ἄμεσον παράδοσιν καὶ ἐκείνας τῶν ὁποίων ἔχει ἀνάγκην ἐπὶ προθεσμίᾳ καὶ ποίᾳ προθεσμίᾳ.

§41Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Μάλιστα, εἶμαι διατεθειμένος.

§42Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Ἀλλὰ θὰ ἤθελα νὰ ἐξηγήσω διατί πρέπει ἐκ τῶν προτέρων νὰ ὁρίζωνται ἀκριβῶς καὶ τὰ ποσὰ καὶ αἱ φορτώσεις καὶ διατὶ νὰ μὴν ἔχῃ τὸ δικαίωμα ἡ Ἐπιτροπὴ νὰ πέρνῃ περισσότερα ἀπὸ τὰ ὡρισμένα ποσὰ δι’ ἑκάστην φόρτωσιν.

§43Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Αἱ ἀνάγκαι, αἱ ὁποῖαι παρουσιάζονται εἶναι ἀπεριόριστοι καὶ συνεπῶς ἀφοῦ ἔχωμεν ἀνάγκας ἀπεριορίστους πῶς θὰ ὁρισθῇ ἐκ τῶν προτέρων; Μᾶς λέγουν: «τόσα προσφέρομεν». Λέγομεν καὶ ἡμεῖς: «Αὐτὰ τὰ πέρνομεν».

§44Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Ὄχι, διότι τότε πηγαίνομεν εἰς ἄτοπα πολλά. Ἡ ἐπιτροπὴ ὀφείλει νὰ γνωρίζῃ τὰς ἀνάγκας μας διὰ νὰ μὴ δέχεται προσφορὰς ἐκτὸς ἐκείνων τὰς ὁποίας ὀφείλει νὰ ζητῇ δημοσίᾳ. Ἐπίσης ὀρθὸν εἶναι ἅμα τῇ κατακυρώσει νὰ δημοσιεύῃ ἡ Ἐπιτροπὴ τὰς τιμάς, εἰς τὰς ὁποίας κατεκυρώθησαν, ὡς καὶ τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἐμειοδότησαν, ἵνα γνωρίζουν οἱ συναγωνισταί των ἀφ’ ἑνὸς ὅτι δικαίως ἐνήργησεν ἡ Ἐπιτροπὴ καὶ ἀφ’ ἑτέρου γνωρίζῃ καὶ ὁ λαὸς τὰς τιμὰς τοῦ σίτου, τὸν ὁποῖον πρόκειται νὰ φάγῃ. Διότι ἐφ’ ὅσον δὲν γνωρίζω ἐγώ, σεῖς, ὁ ἄλλος, διότι δὲν δημοσιεύονται τὴν ἄλλην ἡμέραν αἱ τιμαί, δὲν θὰ ἠξεύρω πῶς νὰ ἐνεργήσω ἵνα εἶμαι ἕτοιμος καὶ συναγωνισθῶ εἰς πρώτην εὐκαιρίαν.

§45Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Τὸ προέχον συμφέρον εἶναι νὰ εὑρεθῇ τρόπος ὥστε νὰ ὑπάρχῃ ἐπάρκεια εἰς τὴν προμήθειαν. Δὲν δυνάμεθα ἐν τοιαύτῃ καταστάσει νὰ λαμβάνωμεν ὑπ’ ὄψιν τὸ συμφέρον τῶν προσφερόντων.

§46Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Δὲν εἶναι συμφέρον τῶν προσφερόντων ἀλλὰ τοῦ Κράτους τὸ συμφέρον, τὸ ὁποῖον θὰ προέλθῃ ἐκ τοῦ συναγωνισμοῦ. Ὅταν ἐμποδίζηται ὁ συναγωνισμὸς ὅμως; Καὶ διὰ τοῦτο πρέπει καὶ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα νὰ ὑποχρεωθῇ νὰ ἐνισχύσῃ τὸν συναγωνισμὸν καὶ ὄχι μόνον τοῦτο ἀλλὰ καὶ νὰ τὸν ὑποβοηθήσῃ μὲ τὸ νὰ δίδῃ προκαταβολὰς γενναίας ἐπὶ φορτίων σίτου Διότι τὸ ἐμπόριον τοῦ σίτου εἶναι βαθυτάτη ἐπιστήμη καὶ τέχνη. Εἶναι εἶδος ποῦ τὸ διαπραγματεύονται εἰς τὰ Χρηματιστήρια Νέας Ὑόρκης, Λονδίνου, κ. λ. π., ὅπου ὑπάρχουσι μεγάλοι ἐμπορικοὶ οἶκοι εἰδικοί, οἱ ὁποῖοι δαπανοῦν μάλιστα μεγάλα ποσὰ νὰ συνεννοῶνται καὶ παρακολουθοῦν τὴν πορείαν τοῦ εἴδους μετ’ ἰδιαζούσης σπουδαιότητος, εἰς τρόπον ὥστε ἡ ἐπιτροπὴ ποῦ ἐπεφορτίσατε μὴ ἔχουσα καμμίαν εἰδικότητα ἀλλ’ οὔτε τὸν ἀπαιτούμενον χρόνον νὰ εἶνε εὔκολον νὰ πίπτῃ θῦμα πλείστων κόλπων. Τὸ ἐρώτημά μου τοῦτο θὰ ἠδύνατο ν’ ἀποτελέσῃ καὶ ἀντικείμενον συστάσεως ἢ καὶ ἐπερωτήσεως ἀκόμη, ἂν δὲν ἐφοβούμην μήπως παρεξηγηθῶ ἐκ μέρους τῶν ἐνδιαφερομένων. Διότι ἐδῶ ὁ ἔλεγχος παρεξηγεῖται θεωρούμενος ὡς μομφὴ διὰ τὸν ἐλεγχόμενον, ἐνῷ εἶναι ἀσφάλεια τῆς τιμῆς του κατὰ πάσης συκοφαντίας καὶ κακοβουλίας. Ὡς σᾶς εἶπα τὸ ἐμπόριον τοῦ σίτου εἶναι ἐπιστήμη καὶ τέχνη καὶ ἔχομεν ἀνάγκην εἰδικῶν προσώπων ἀναλόγων μὲ τοὺς σιτεμπόρους τῶν μεγαλοπόλεων, ὅπου γίνεται μεγάλη ἐργασία εἰς τὰ χρηματιστήρια αὐτῶν καὶ διὰ τοὺς λόγους τούτους ἤθελον παρακαλέσει νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς συστήσω νὰ ἐνισχύσητε τὴν ἐπιτροπὴν διὰ προσώπων εἰδικῶν εἰς τρόπον ὥστε νὰ τὴν ἐξασφαλίσητε ἀπὸ κάθε λάθος ἢ καὶ συκοφαντίαν.

§47Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Παρακαλῶ, ὑποβάλατε τὰς σκέψεις σας εἰς εἰδικὸν ὑπόμνημα ἵνα τὸ μελετήσω μὲ τὴν ἐπιτροπὴν καὶ προβῶ εἰς τὰς σχετικὰς μεταρρυθμίσεις.

§48Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Ὑπάρχουν καὶ ἄλλοι συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι διὰ τῆς συνεργασίας των δύνανται νὰ διευκολύνουν τὰ μέγιστα τὸ ζήτημα ὡς π. χ. ὁ κ. Σιφναῖος καὶ ἄλλοι.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μερλόπουλος παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἄν, συμφώνως πρὸς τὸν νόμον 115 τῆς 30 Δεκεμβρίου 1913, συνῆλθε κατὰ τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1914 τὸ Συμβούλιον τῶν Ἀντιστρατήγων πρὸς σύνταξιν τῶν πινάκων, περὶ ὧν προνοεῖ ὁ ῥηθεὶς νόμος, ἂν συνέταξε πίνακα Βʹ....

§50Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Παρακαλῶ, Κύριε Πρόεδρε, ν’ ἀναβληθῇ, διὰ ἄλλην συνεδρίασιν, ὁπότε ἐλπίζω ὅτι θὰ εἶμαι εἰς θέσιν νὰ παράσχω σχετικὰς πληροφορίας.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. — Οἱ κ. κ. Κ. Σταμούλης, Δ. Μαλλιόπουλος καὶ Γ. Καντιάνης, ἐρωτῶσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν διατὶ δικηγόρος φοιτήσας ἐπὶ τὸν νενομισμένον χρόνον εἰς τὴν Σχολὴν τῶν Ἐφέδρων ἀξιωματικῶν καὶ διδαχθεὶς ἄρα τὰ στρατιωτικὰ μαθήματα, ἐξελθὼν ἐν τούτοις ἐκ τῆς Σχολῆς ὁπλίτης δὲν προήχθη μέχρι τοῦδε εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἐφέδρου ἀξιωματικοῦ καίτοι ἔλαβε μέρος εἰς ὅλας τὰς μάχας τῶν δύο τελευταίων πολέμων ὡς ὑπαξιωματικός, ἐτραυματίσθη καὶ εἶχεν ὑπὲρ αὐτοῦ τιμητικὰς ἐκθέσεις, καθ’ ἣν περίπτωσιν ἐγένοντο ἀξιωματικοὶ ὁπλῖταί τινες στερούμενοι ἀτυχῶς καὶ στρατιωτικῆς καὶ κοινωνικῆς μορφώσεως, νομίζουσιν δὲ ὅτι ἀσχέτως τοῦ ὅλου περὶ ὁπλιτῶν δικηγόρων ζητήματος ἐν τῇ προκειμένῃ περιπτώσει ἐπιβάλλεται ἡ ἄμεσος διόρθωσις ἀδικήματος.

§52Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Πρόκειται, Κύριε Ὑπουργέ, περὶ ὑπαξιωματικῶν ἐξελθόντων ἐκ τῆς προπαρασκευαστικῆς Σχολῆς Κερκύρας πρὸ πολλῶν ἐτῶν, εἶναι δὲ δικηγόροι. Οἱ ὑπαξιωματικοὶ οὗτοι ἐξῆλθον κατὰ τὸ 1896 καὶ 1897 καὶ ὑπηρέτησαν ὡς ὑπαξιωματικοὶ κατὰ τὸν πόλεμον τοῦ 1897 καὶ κατὰ τοὺς δύο τελευταίους πολέμους, ἤδη δὲ ἐπεστρατεύθησαν καὶ ὑπηρετοῦν καὶ σήμερον ἀκόμη μὲ τὸν βαθμὸν τοῦ λοχίου. Εἶναι δίκαιον ἀφοῦ ἐξῆλθον τοῦ σχολείου καὶ ἀφοῦ ὑπηρέτησαν εἰς 3 πολέμους νὰ γίνωσιν καὶ αὐτοὶ ἀξιωματικοί. Πρόκειται περὶ 4 ἕως 5 ἐν ὅλῳ ὑπαξιωματικῶν.

§53Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. Καλά. Θὰ τὸ λάβω ὑπ’ ὄψει.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Ι. Γιαμούζης, Α. Κόρακας καὶ Π. Ἀγγελίδης ὅπως καταθέσωσι καὶ ἀναπτύξωσιν ἀναφορὰν τηλεγραφικὴν ἀφορῶσαν παράβασιν νόμου ἐπιτάξεως ὑπὸ προέδρου ἐπιτροπῆς ἀνθυπασπιστοῦ Ἀνθίμου.

§55Ι. ΓΙΑΜΟΥΖΗΣ. Κύριοι βουλευταί, λόγῳ τῆς προχθεσινῆς ἀπουσίας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν ἀναγκάζομαι ἵνα ἐπανέλθω καὶ πάλιν ἐπὶ τῶν ὑπερβασιῶν τῶν διαπραχθεισῶν ὑπὸ τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ Ἀνθίμου εἰς τὴν ἐπαρχίαν Ἐλασσῶνος, προέδρου τῆς ἐπιτροπῆς τῆς ἐπιτάξεως ζώων. Ἰδοὺ τί καταγγέλλουσι αἱ διάφοροι κοινότητες τῆς ἐπαρχίας Ἐλασσῶνος: (Ἀναγινώσκει) «Παρακαλῶ διαμαρτυρηθῆτε ἐντόνως κλπ.». Αὐτὸ εἶναι τῆς κοινότητος Λειβαδίου. Ἀκούσατε τώρα καὶ τὰς διαμαρτυρίας τῆς κοινότητος Ἁγίου Δημητρίου: (Ἀναγινώσκει). «Παρακαλῶ ὑψώσατε φωνήν κλπ.» Βεβαίως, Κύριοι, τοιαῦται ὑπερβασίαι κατηγγέλθησαν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου οὐκ ὀλίγαι, ἀλλὰ παρόμοιαι πρὸς τὰς διαπραχθείσας ὑπὸ τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ Ἀνθίμου δὲν κατηγγέλθησαν παρ’ οὐδενός. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ὅπως προβῇ εἰς τὴν ἄμεσον τιμωρίαν αὐτοῦ καὶ τὸν παραπέμψῃ εἰς συμβούλιον. Ὡσαύτως θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ὅπως λάβῃ σύντονα μέτρα πρὸς ἐπανόρθωσιν τοῦ γενομένου ἀδικήματος εἰς τοὺς δυστυχήσαντας ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι προσέφερον αὐθορμήτως τὸ ζῷον των, ἵνα ἐξυπηρετήσουν τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους.

§56Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. Θέλω ἐξετάσει τὸ πρᾶγμα, καὶ θέλω φανῆ τόσον αὐστηρός, ἐὰν ἀληθεύουσιν πάντα ταῦτα, ὥστε δὲν θὰ διστάσω νὰ φθάσω μέχρις ἀπολύσεως.

§57Α. ΚΟΡΑΚΑΣ. Ἐπίσης ὁ αὐτὸς ἀξιωματικὸς ὡς πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς μεθ’ ἑνὸς ἑτέρου ἐπέταξεν καὶ τσαρούχια ἀκόμη.

§58Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. Εἰς τὸ ἴδιον μέρος;

§59Α. ΚΟΡΑΚΑΣ. Ναί.

§60Π. ΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, καὶ ἐγὼ ἔλαβον μίαν ἀναφορὰν παρὰ τῶν κατοίκων Ἐλασσῶνος, δι’ ἧς παραπονοῦνται ἐναντίον τοῦ ἰδίου ἀξιωματικοῦ καὶ τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία ζῷα τὰ ὁποῖα εἶχον ἀξίαν 600 καὶ 1000 δραχμῶν τὰ ἐξετίμησαν ἀντὶ δρ. 100 καὶ 40. Τὸ πρᾶγμα εἶναι τόσον ἁπλοῦν, διότι δὲν νομίζω νὰ ὑπάρχῃ κανεὶς ὁ πιστεύων, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχωσι ζῷα ἀξίας 40 καὶ 100 δρ. Καὶ εἰς ἄλλα μέρη ἐγένοντο ἐκτιμήσεις ζῴων κάτω τῆς ἀξίας αὐτῶν, ἀλλ’ ὁπωσδήποτε εἶχον κἄποιαν λογικότητα. Παρακαλῶ ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ διατάξητε τὴν διόρθωσιν τοῦ σφάλματος αὐτοῦ τῆς ἐπιτροπῆς.

§61Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. Θὰ φροντίσω ὅσον δύναμαι.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Γ. Ἀργυρόπουλος καὶ Δ. Γκλαβᾶς ἐρωτῶσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν τίνα μέτρα σκέπτεται νὰ λάβῃ διὰ τὴν ἐνεργουμένην ἐν Πάτραις ἀναθεώρησιν τῶν ἀπολυομένων κλάσεων βοηθητικῶν 1900– 1907, ἐν τῇ ὁποίᾳ παρατηρεῖται τὸ ἄτοπον ὅτι ἀναθεωροῦνται ἐκ τῶν ἀπολυομένων οἱ κριθέντες βοηθητικοὶ κατὰ τὴν περυσινὴν ἀναθεώρησιν καὶ ἡ ἐφετεινὴ ἀναθεώρησις γίνεται ὑπὸ κατωτέρων βαθμοφόρων ἰατρῶν, ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον ἐφέδρων, ἐνῷ ἡ πέρυσι γενομένη ἐνηργήθη ὑπὸ ἀνωτέρας ἐπιτροπῆς, ἀπαρτιζομένης ἐκ δύο ἀρχιάτρων, τοῦ μεράρχου, τοῦ προϊσταμένου τῆς στρατολογίας κλπ., ἤτοι παρεῖχε μεγαλύτερα ἐχέγγυα τῶν ἐφέδρων ἰατρῶν. Ἐπίσης ἄν ἡ τοιαύτη ἀναθεώρησις ἐνηργήθη καὶ ἀλλαχοῦ τοῦ Κράτους, ἤτοι εἰς τὰ ἄλλα Σώματα στρατοῦ.

§63Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. Τὸ νόμον τὸν γνωρίζετε κάλλιον ἐμοῦ. Τὸ ἄρθρον 5 τὸ ὁρίζει: Οἱ παρουσιαζόμενοι εἰς τὸν λόχον των ὡς ἀναθεωρηθέντες καὶ κριθέντες ἱκανοὶ ὑπὸ τῆς ὁρισθείσεις ἀναθεωρητικῆς ἐπιτροπῆς, ἀναθεωροῦνται καὶ πάλιν, χωρὶς νὰ τεκμαίρεται ἀπὸ τὸν νόμον ὅτι ὑποχρεοῦνται εἰς νέαν ἐπιθεώρησιν. Ἐδῶ βεβαίως παρουσιάζεται κἄποια ἀνωμαλία, τοῦτο ὅμως εἶναι σφάλμα τοῦ νόμου.

§64Γ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ διορθωθῇ ὁ νόμος.

§65Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔγινεν εἰς τὸ Σῶμα Στρατοῦ Πατρῶν, δὲν συνέβη εἰς τὰ ἄλλα Σώματα, ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ ἐφελκύσῃ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, εἶνε ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ κρατοῦνται ὑπὸ τὰς σημαίας ἀπὸ τοῦ 1908, δὲν ἔχουν ῥοῦχα, ἔχουν ἕνα ὑποκάμισον, τὸ ὁποῖον φέρουν ἀπὸ τῆς 12ης Σεπτεμβρίου. Δικαιοῦνται λοιπὸν οἱ ἄνθρωποι κἄποιας ἀνακουφίσεως. Ἐπὶ πλέον τὶ συμβαίνει; καὶ παρακαλῶ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ τὸ ἐξακριβώσῃ. Σᾶς λέγω ἐπὶ πλέον δυστυχῶς ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ δέρονται.

§66Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. Ἀναμεταξύ τους;

§67Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Δέρονται ἀπὸ τοὺς ἀξιωματικοὺς αὐτῶν. Ἀλλ’ ἐπὶ πλέον, Κύριε Ὑπουργέ, σᾶς λέγω τοῦτο, τὸ ὁποῖον ἔμαθον ἐξ ὅσων μοῦ γράφει συμπολίτης μου ἐκ Θεσσαλονίκης ἀνήκων εἰς τὸν 3ον λόχον τῶν βοηθητικῶν. Ἄνδρες τοῦ λόχου τούτου πρὸ ἡμερῶν ἐκοιμῶντο εἰς ὑπόγειον, τὴν νύκτα δὲ εἷς ἀξιωματικὸς ἦλθε μ’ ἕνα μαστίγιον καὶ τοὺς ἔδειρε, συνέβη δὲ κἄποια ἀνατροπὴ καὶ ἐφονεύθησαν δύο.

§68Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Δὲν εἶναι ἀληθῆ αὐτά.

§69Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Ἐγὼ ἐμπιστεύομαι εἰς τὰς πληροφορίας τῶν συμπολιτῶν μου.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἰατροῦ ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἐὰν ἐμελέτησε τὸν τρόπον ἐκ τοῦ ὁποίου θὰ ἐπέλθῃ ἀποκατάστασις τῆς γενομένης ἀδικίας εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας κτηνῶν, τὰ ὁποῖα ἐπετάχθησαν ὑπὸ τοῦ Δημοσίου καὶ τῶν ὁποίων ἡ τιμὴ τῆς ἐπιτάξεως ἦτο εὐτελής, τοῦ ἁρμοδίου ὑπαλλήλου περιορίσαντος, ὡς τοὐλάχιστον δύναταί τις νὰ εἰκάσῃ, τὴν πραγματικὴν τιμὴν ἐπὶ ἀναλόγῳ προστίμῳ καὶ οὕτω παρεβιάσθη ὁ νόμος περὶ ἐπιτάξεως τοῦ 1909, διαγράφων ῥητῶς τὸν τρόπον τῆς εἰσπράξεως τοιούτων προστίμων».

§71Ζ. ΙΑΤΡΟΥ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ μοῦ ἀπαντήσῃ εἰς τὴν ἐρώτησίν μου ταύτην. Ἤθελον νὰ σᾶς παρακαλέσω καὶ διὰ τὸ ἑξῆς: Ἐσχηματίσθη ἐπιτροπή, ἡ ὁποία ἀνέλαβε τὸν καταρτισμὸν σχεδίου περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ ἐπιτάξεως ἰδίως τῶν ζώων. Ἐπειδὴ ἡ ἐπιτροπὴ πρόκειται νὰ θίξῃ μερικὰ ζητήματα, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ θεωρηθῶσι γενικοῦ συμφέροντος, ἤθελον σᾶς παρακαλέσει, ὅπως σήμερον, ὅτε εἶναι νωπὴ ἀκόμη ἡ ἀντίληψις ἐπὶ τῶν ὑπερβασιῶν τῶν συμβασῶν κατὰ τὴν ἐπίταξιν, νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν καὶ τὰ ἑξῆς: νὰ μὴ νομίσητε ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ προβαίνει εἰς ἐπιτάξεις συμφώνως πρὸς τὰ συμφέροντα τῶν πολιτῶν. Ἡ ἐπιτροπὴ κατεστρατήγησε τὸν νόμον ἔχω δὲ νὰ σᾶς καταγγείλω τὰ ἑξῆς: Ὁ ἐπὶ τῆς ἐπιτάξεως ἀξιωματικὸς ἐν Χαλκίδι δὲν γνωρίζει ἐπὶ τίνος νόμου στηριχθεὶς καὶ τίνα νόμον ἑρμηνεύων δι’ ἰδίας πρωτοβουλίας ἀφαιρεῖ ἀπὸ τὰς ἀποδείξεις τῶν δικαιούχων τὰ πρόστιμα, τὰ ὁποῖα ἐπέβαλεν αὐθαιρέτως καὶ ἐν ᾧ δι’ ἕνα ἡμίονον κανονίζει ἀξίαν ἑκατὸν δραχμῶν γράφει ἕνα Π ἐπάνω δηλαδὴ πρόστιμον· δηλαδὴ ἀφαιρεῖ ἐκ τῆς ἀξίας τῶν ζώων ἓν πρόστιμον. Κατὰ τὸν νόμον ͵ΓΛΓʹ τοῦ 1909 ὁρίζονται αἱ περιπτώσεις τῶν προστίμων καὶ πῶς ταῦτα εἰσπράττονται, ἀλλ’ ὁ ἐπὶ τῆς ἐπιτάξεως ὑπάλληλος ἠθέλησε νὰ προεξοφλῇ τὸ δικαίωμα αὐτὸ τοῦ νόμου καὶ αὐτὸς νὰ γίνῃ δικαστὴς καὶ εἰσπράκτωρ, ἀνατρέπων τὰς ἀποφάσεις τῆς Ἐπιτροπῆς. Ἐπίσης θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ δηλώσῃ ἂν θὰ ἀποδώσῃ τὰ ζῷα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα θεωρῶνται ἤδη ὡς ἄχρηστα διὰ τὸν σκοπὸν τῆς ἐπιτάξεως; Καὶ δεύτερον ἐκεῖνα τὰ ζῷα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἔγκυα καὶ δὲν δύνανται νά εἶναι ἐπιτάξιμα, θὰ τὰ ἀποδώσετε καὶ αὐτά;

§72Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Σιραιωτικῶν). Νομίζω ὅτι ἔλαβον καὶ ἄλλοτε ἀφορμὴν νὰ δηλώσω πρὸς τὴν Βουλὴν τὰς ἀτελείας, τὰς ὁποίας παρουσιάζει ὁ Νόμος. Περὶ τῶν ἀτελειῶν τούτων ἡ Βουλὴ ἔλαβε τὴν πρόνοιαν νὰ καταρτίσῃ τὴν ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία θὰ φροντίσῃ. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἔγκυα, δὲν δύναμαι νὰ τὰ ἀποδώσω, διότι ὡς γνωρίζετε, ὁ νόμος λέγει ὅτι ταῦτα ἐκποιοῦνται.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Κ. Ἀλαβάνος, Δ. Κατσίνας καὶ Γ. Σταμάτης, ἐρωτῶσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν τίνα μέτρα σκοπεῖ νὰ λάβῃ διὰ τοὺς ὡς διαχειριστὰς ἀποσπασθέντας διὰ Β. Δ. ὁπλίτας, ὑποψηφίους τοῦ ἀναβληθέντος διαγωνισμοῦ διαχειριστῶν καὶ τῶν ὁποίων ἡ θέσις καθίσταται δυσχερὴς λόγῳ τῆς παραμονῆς αὐτῶν μὲ τὸν βαθμὸν τοῦ ὁπλίτου. Διατὶ δηλαδὴ δὲν προάγει αὐτοὺς εἰς ἐφέδρους διαχειριστάς, δεδομένου ὄντος ὅτι ὁπλῖται ὄντες ἐκτελοῦσιν ὑπηρεσίαν ἀνευθύνως.

§74Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. Σᾶς πληροφορῶ ὅτι κατετέθη νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλὴν προνοοῦν περὶ τοῦ ζητήματος.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καβαλλιεράτος παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν διὰ τίνα λόγον δὲν προήχθη εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ ὁ ἐπιλοχίας τοῦ 6 Συντάγματος τοῦ πεζικοῦ Δρόσος Χαράλαμπος, ἐνῷ καὶ τῶν δύο τελευταίων πολέμων μετέσχε καὶ κατ’ αὐτοὺς ἐτραυματίσθη καὶ εὐφήμων ἐκθέσεων ἔτυχε καὶ πρότασις πρὸς προαγωγήν του ὑπεβλήθη ὑπὸ τῆς διοικήσεως τοῦ 17 συντάγματος τοῦ πεζικοῦ, ἐν ᾧ τότε ὑπηρέτει, καὶ ἐνῷ ἐπὶ πλέον, συνάδελφοί του καὶ προήχθησαν καὶ ἐμονιμοποιήθησαν χωρὶς νὰ παρουσιάσωσι τοιαῦτα προσόντα καὶ διπλώματα.

§76Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. Δὲν προήχθη, διότι δὲν προετάθη ἡ προαγωγή του.

§77Α. ΤΥΠΑΛΔΟΣ ΜΠΑΣΙΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, παρακαλῶ καὶ ἐγὼ ὅπως ἐξετάσητε τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν, ὅπως ἀποδοθῇ τὸ δίκαιον εἰς τὸν λαμπρὸν αὐτὸν ὑπαξιωματικόν.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Ν. Βελέντζας, Ν. Ξηρὸς καὶ Μ. Κολώνιας ἐρωτῶσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν καὶ παρακαλοῦσιν αὐτὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἂν ἔλαβε μέτρον τι πρὸς πληρωμὴν τῶν παντοπωλῶν, κρεοπωλῶν καὶ τροφοδοτῶν ἄρτου πολιτῶν τῆς πόλεως Λαμίας, εἰς οὕς ὀφείλονται μεγάλα χρηματικὰ ποσὰ παρὰ τοῦ 5ου εὐζωνικοῦ συντάγματος.

§79Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. Ἡ πληρωμὴ γίνεται ἐκ τοῦ ταμείου τοῦ ἁρμοδίου σώματος. Θὰ ἐξετάσω καὶ θὰ σᾶς ἀπαντήσω.

§80Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Τὸ Σύνταγμα τῆς Λαμίας δὲν εἶχε χρήματα διὰ τὸ συσσίτιον τῶν στρατιωτῶν ἐπρομηθεύθη δὲ ἀπὸ τὴν ἀγορὰν τῆς Λαμίας διάφορα τρόφιμα ἐπὶ πιστώσει, χρεωστεῖ 80.000 δραχ. Ἔκαμαν οἱ ἄνθρωποι ἐπανειλημμένως ἀναφορὰς εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ ἐστάλησαν τὰ χρήματα, ἀλλὰ τώρα μὲ τὴν ἐπιστράτευσιν τὰ ἐχρειάσθησαν τὰ χρήματα καὶ δὲν τοὺς τὰ ἐπλήρωσαν. Τὶ θὰ γίνῃ τέλος πάντων;

§81Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. Θὰ ἐξετάσω.

§82Κ. ΤΕΡΤΙΠΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ. Τὸ αὐτὸ συμβαίνει καὶ εἰς τὴν Καρδίτσαν ὅπου καθυστεροῦνται ἀρκετὰ ποσά. Σᾶς παρακαλῶ, νὰ διατάξητε τὴν ὅσον τὸ δυνατὸν ταχυτέραν πληρωμήν των.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Βελέντζας ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν καὶ παρακαλεῖ αὐτὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, ἂν ὄντως παρελείφθη ἐκ τῶν προβιβασμῶν ὁ ἔφεδρος ἀνθυπασπιστὴς Δημ. Ποδάρος, ἀφοῦ μάλιστα ὑπάρχουσι συστάσεις ὑπὲρ αὐτοῦ δι’ ἐκθέσεων τῶν σωματαρχῶν του.

§84Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ μόνον τοῦ προσώπου. Εἶναι πολλοὶ ἔφεδροι, οἱ ὁποῖοι ἐπροτάθησαν διὰ τὸν βαθμὸν τοῦ ἐφέδρου ἀνθυπασπιστοῦ καὶ ἐν τούτοις παρελείφθησαν. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅπως λάβῃ κάποιο γενικὸν μέτρον πρὸς ἐπανόρθωσιν ὅλων αὐτῶν τῶν ἀδικημάτων, τὰ ὁποῖα δὲν γενοῦν καλὴν ἐντύπωσιν εἰς τὸν στρατόν.

§85Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Περὶ ὅλων τούτων, τοὺς ὁποίους ἀφορᾷ ἡ ἐρώτησις τοῦ κ. βουλευτοῦ, ἐγένοντο ἐκθέσεις, αἱ ὁποῖαι παρεπέμφθησαν εἰς ἁρμοδίαν ἐπιτροπήν, ἡ ἐπιτροπὴ προέβη εἰς τὴν ἐξέλεγξιν αὐτῶν καὶ προήχθησαν οἱ θεωρηθέντες ἱκανοί. Ἤδη δὲν δυνάμεθα νὰ ἐπανέλθωμεν ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Θὰ παρακάλουν ὅμως τοὺς κ. κ. βουλευτάς, ἐὰν θέλουν νὰ ἀναθεωρηθῶσι οἱ κατάλογοι αὐτοί, νὰ φέρουν μίαν πρότασιν νόμου καὶ ἐγὼ θὰ ὑποκύψω ἀπέναντι τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ τὸ νὰ γεννῶνται καθημερινῶς τοιαύτης φύσεως ζητήματα, ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς δηλώσω ὑπὸ τὴν ἰδιότητά μου ὅτι εὑρισκόμεθα ἐν ἐπιστρατεύσει, φαντασθῆτε δὲ τὸν ἀντίκτυπον, ὁ ὁποῖος παράγεται ἐντεῦθεν καὶ δὴ εἰς τὰ αἰσθήματα ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦν εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ καὶ εἰς τὸν ἐνθουσιασμὸν καὶ τὴν φιλοτιμίαν αὐτῶν. Πάντα ταῦτα τὰ παράπονα γεννοῦν κλονισμὸν τῆς πειθαρχίας, ἡ ὁποία εἶναι ἀπαραίτητον νὰ ὑπάρχῃ ἀκλόνητος σήμερον. Ταύτας τὰς συστάσεις ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς κάμω καὶ νὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὴ μὲ παρεξηγήσητε. Ἀφήσατε τὸ στράτευμα, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐντεταλμένον ὑπὲρ τῶν συμφερόντων τοῦ Κράτους, νὰ μείνῃ εἰς τὴν ἐκπλήρωσιν τοῦ καθήκοντός του.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Συριόπουλος, παρακαλεῖ τὸν κ. κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ γνωρίσῃ εἰς τὴν Βουλὴν ἂν ἐπὶ πολὺν χρόνον θὰ βραδύνῃ ἡ πληρωμὴ τῆς ἀξίας τῶν ἐπιταχθέντων κτηνῶν καὶ τίνα μέτρα σκοπεῖ νὰ λάβῃ πρὸς ταχυτέραν πληρωμὴν τῆς ἀξίας αὐτῶν. Καθ’ ὅσον οἱ ἰδιοκτῆται αὐτῶν στεροῦνται τοῦ ἄρτου καὶ τῶν μέσων πρὸς καλλιέργειαν τῶν ἀγρῶν των.

§87ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Αἱ περιστάσεις εἶνε τοιαῦται, ὥστε φοβοῦμαι πολὺ ὅτι θὰ βραδύνῃ ἡ πληρωμή.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Β. Κυρέλλος, Δ. Κατσίνας καὶ Γ. Σταμάτης ἐρωτῶσι τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ἂν ἔλαβε γνῶσιν τῆς ἀναφορᾶς τοῦ Ν. Πασπάτη, ἐνοικιαστοῦ τοῦ φόρου τῶν ὠνίων καὶ ἐμπορευμάτων τοῦ δήμου Θηβαίων, καὶ ἂν διέταξε τὸν ταμίαν Θηβῶν νὰ παράσχῃ ἀναστολήν τινα καταδιώξεως διὰ τὴν πληρωμὴν τῶν δόσεων τῶν μηνῶν Σεπτεμβρίου καὶ Ὀκτωβρίου δεδομένου ὅτι ἡ ἐπιστράτευσις ἐπέφερεν, ὡς ἦτο ἑπόμενον, καταπληκτικὴν μείωσιν τῶν εἰσπράξεων τοῦ φόρου τούτου.

§89ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Δὲν ἔχομεν ἡμεῖς ἁρμοδιότητα.

§90Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἀπευθύνομαι πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὴν αἴτησιν ταύτην, ἡ ὁποία εἶναι τόσον δικαία.

§91Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Δὲν ἔχω νὰ προσθέσω περισσότερα, ἀλλὰ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ δοθῇ ἡ ἀναστολή.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν τίνες λόγοι συνηγοροῦσιν ἤδη ὅπως μὴ ἐπιτρέπηται εἰς τὸ κοινὸν ἡ χρῆσις τῆς τηλεφωνικῆς γραμμῆς Ἀθηνῶν–Πατρῶν, ἀφοῦ αἱ στρατιωτικαὶ κινήσεις συνεπληρώθησαν.

§93Δ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἔχει ἀπόλυτον ἀνάγκην ἡ δημοσία ὑπηρεσία.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Σοκόλης ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν τί ἐνήργησεν ἐπὶ τῆς κατακρατήσεως παρὰ τῶν ἰταλικῶν ἀρχῶν τοῦ ἱστιοφόρου τοῦ ἀνήκοντος εἰς τοὺς ἐξ Ἐρρικούσας τῆς Κερκύρας ἀδελφοὺς Μάνεση, συλληφθέντος ὑπὸ τοῦ στόλου, τοῦ Ἰταλικοῦ.

§95Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ἔχω καθῆκον, Κύριοι Βουλευταί, νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλὴν ὅτι ὁ ἡρωϊκότατος στόλος ἑνὸς ἡρωϊκοῦ κράτους ἐμπολέμου κατήρξατο τῶν ἡρωϊκωτάτων αὐτοῦ πολεμικῶν ἐπιχειρήσεων διὰ τῆς συλλήψεως ὀλίγων πλοίων, τὰ ὁποῖα θὰ ἐπιδειχθῶσιν ἴσως εἰς τὸν θρίαμβον, τὸν ὁποῖον πρόκειται νὰ κάμουν, ὅταν ὁ πόλεμος θὰ τελειώσῃ.

§96Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν ἐπιτρέπονται αὐτά.

§97Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Διατί, Κύριε συνάδελφε; Ἴσως ὁ κ. συνάδελφος νομίζει ὅτι εἰρωνεύομαι. Ἀποκαλῶ ἡρωϊκώτατον ἕνα στόλον, διὰ τὸν ὁποῖον δὲν ἔχετε παρὰ νὰ διαβάσητε τὰς ἐπισήμους ἐκθέσεις.

§98Λ. ΝΑΚΟΣ. Κατὰ τοῦ κυβερνήτου δύνασθε νὰ ἔχετε παράπονα, ὄχι κατὰ τῶν στόλων.

§99Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ἐγὼ ἀναφέρω γεγονότα ἐξ ἐπισήμων ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα σᾶς ὁμιλοῦν περὶ σειρᾶς ἡρωϊκῶν κατορθωμάτων. Νομίζετε ὅτι μοὶ ἐπιτρέπεται νὰ τὰ ἀμφισβητήσω; Λοιπόν κύριοι ὁ ἡρωϊκότατος αὐτὸς στόλος μεταξὺ τῶν λαφύρων, τὰ ὁποῖα συνέλεξε, περιέλαβε μερικὰ πλοιάρια ἀνήκοντα ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον εἰς μικράς τινας νήσους παρακειμένας εἰς τὴν Κέρκυραν, τὰ ὁποῖα μεταφέρουσι προϊόντα ἀπὸ τὴν Κέρκυραν εἰς διάφορα μέρη τῆς Ἠπείρου. Τὰ πλοιάρια αὐτὰ ἔλαβον τὰ ναυτιλιακά των ἔγγραφα ἐν πλήρει τάξει, τὰ ὁποῖα καὶ ἐπιθεωρήθησαν παρὰ τοῦ οἰκείου προξενείου, ἀλλ’ ὅταν ἐξῆλθον ἵνα ἐκτελέσωσι τὸ μικρὸν αὐτῶν ἐμπόριον συνελήφθησαν παρὰ τῶν σκαφῶν τοῦ παραπλέοντος ἡρωϊκωτάτου στόλου καὶ ἤχθησαν δέσμια εἰς λιμένα τοῦ Κράτους αὐτοῦ, ὅπου ἐξακολουθοῦσιν νὰ μένωσιν δεδεμένα. Λοιπὸν ἐρωτᾶται ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, ὑπήκοοι τῆς ὁποίας ἐζημιώθησαν, καίτοι διατελοῦντες ἐν πλήρει τάξει, τί ἐνήργησεν ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς, εὑρίσκονται τὰ πλοιάρια αὐτὰ ἀποτελοῦντα τὴν μόνην περιουσίαν αὐτῶν δεδεμένα, καὶ τὰ ὁποῖα σημειώσατε εἶναι τόσον πολὺ μεγάλα ὥστε δύνανται ἐπὶ κάρρου ἀκόμη νὰ μεταφερθῶσι καὶ δι’ αὐτὸ ἴσως συνελήφθησαν, καὶ οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ στεροῦνται τῆς ἰδιοκτησίας των, στεροῦνται τοῦ μόνου πόρου, τὸν ὁποῖον ἔχουν πρὸς τὸ ζῆν, ἴσως διότι χρειάζονται αὐτὰ τὰ πλοιάρια εἰς τὴν ἐπίδειξιν τοῦ θριάμβου αὐτοῦ τοῦ Κράτους. Ἐννοεῖται ὅτι ὁ θρίαμβος εἶναι δουλειὰ δική του, ἡμᾶς δὲν μᾶς ἐνδιαφέρει, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει ἡμᾶς εἶναι τοῦτο: διατὶ νὰ ζημιώνωνται αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι καὶ διατὶ αὐτὰ τὰ πλοῖα νὰ κατακρατῶνται καὶ ἐνῷ ἡ ἱστορία αὐτὴ εἶναι πρὸ πολλῶν μηνῶν ἐκκρεμὴς οὐδεμία ἐνέργεια ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως ἐγνώσθη. Καὶ ἐπειδὴ οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ καταστρέφονται ἐθεώρησα καθῆκόν μου νὰ ζητήσω πληροφορίας ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τί ἔκαμε ἢ τί σκοπεῖ νὰ κάμῃ, διότι ἡ ὑπηρεσία μᾶς ἀπαντᾷ, ὅτι οὐδὲν δύναται νὰ πράξῃ, διότι τὰ πλοῖα αὐτὰ ἀπετέλεσαν λαθρεμπόριον πολέμου. Ἐννοεῖται ὅτι ἂν λαθρεμπόριον πολέμου δύναται νὰ ἀποτελέσῃ ἓν μικρὸν σκάφος, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ χωρέσῃ μερικὰς ὀκάδας πατάτας, ἐγὼ δὲν τὸ ἀμφισβητῶ, ἀλλὰ βεβαίως δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ κατακρατῶνται ἐκεῖ ὅπου κατακρατῶνται διὰ νὰ μὴ ἐπαναλάβω τὰς λέξεις, αἱ ὁποῖαι ἐσκανδάλισαν τὸν κ. Συνάδελφον. Ἐρωτᾶται διὰ τίνα λόγον κατακρατῶνται τὰ πλοιάρια αὐτά, διὰ τίνα λόγον συνελήφθησαν καὶ ἀφοῦ συνελήφθησαν ἂν ἔφαγαν ταῖς πατάταις, ἂς ἀφήσουν τὰ πλοῖα.

§100ΑΛ. ΖΑΪΜΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν εὗρον σημείωμα, διὰ τοῦ ὁποίου ἐδίδετο ἀπάντησις εἰς τὴν ἐπερώτησιν τοῦ κυρίου Βουλευτοῦ, τὴν ὁποίαν κατὰ μῆνα Αὔγουστον εἶχεν ἀποτείνει εἰς τὴν Βουλὴν ἕτερος βουλευτής. Ἐπειδὴ ὅμως τὸ σημείωμα ἐκεῖνο ἦτον ὀλίγον παλαιὸν παρεκάλεσα νὰ καταρτισθῇ νέον, τὸ ὁποῖον θὰ εἶναι ἕτοιμον τὴν Δευτέραν καὶ τότε θὰ τὸ καταθέσω. Βεβαίως ὁ κύριος Βουλευτὴς ἔχει δικαίωμα καὶ καθῆκον νὰ μεριμνᾷ περὶ τῶν συμπολιτῶν του, νομίζω ὅμως ὅτι, ὡς Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ἔχω καθῆκον νὰ παρατηρήσω, ὅτι ὁ τρόπος κατὰ τὸν ὁποῖον ὑπέβαλε τὴν ἐπερώτησίν του, καὶ τὰ σχόλια, τὰ ὁποῖα ἐποιήσατο σχετικῶς μὲ τὸν στόλον φίλης δυνάμεως δὲν ἦτο ὁ προσήκων. (Χειροκροτήματα ἐν τῇ αἰθούσῃ)

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σπηλιόπουλος ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ἄν εἶνε ἀληθές, ὅτι διετάχθη ἡ τιμωρία τῶν ἐφέδρων μετὰ μίαν ἢ δύο τὸ βραδύτερον ἡμερῶν ἀπὸ τῆς λήξεως τῆς ὁριζομένης προθεσμίας πρὸς προσέλευσιν προσελθόντων ἐπιστράτων, χωρὶς ποσῶς νὰ ἐξετασθῇ ἡ αἰτία τῆς βραδύτητος, ἥτις ἐν πολλοῖς εἶναι δικαιολογημένη.

§102Γ. ΣΠΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλοῦμεν, Κύριε Ὑπουργέ, ὅπως ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν αἱ ἀποστάσεις καὶ τὰ ἄλλα ἀνυπέρβλητα ἐμπόδια.

§103Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Αἱ ἐπιβληθεῖσαι ποιναὶ πρέπει νὰ γνωρίζετε ὅτι ἦσαν δίκαιαι.

§104Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Ὑπάρχουσι μάλιστα καὶ πολλοὶ οἱ ὁποῖοι μόλις μετὰ τὸ 24ον προσῆλθον.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ λοιπαὶ ἐρωτήσεις ἀναβάλλονται δι’ αὔριον. — Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας. — Ὁ κ. Λόντος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§106Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Ὑπεβλήθη, Κύριε Πρόεδρε, καὶ κατετέθη χθὲς νομοσχέδιον ἀφορῶν τοὺς διδάκτορας τῆς νομικῆς, καὶ ὁρίζον ὅπως ἐκεῖνοι μὲν οἵτινες ἔχουσι τὸν βαθμὸν τοῦ λοχίου καὶ ἐπιλοχίου προαχθῶσιν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ, ἐκεῖνοι δὲ οἵτινες εἶναι ἁπλοῖ ὁπλῖται εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἐνωμοτάρχου. Ταύτην τὴν πρότασιν δὲν βλέπω ἀναγεγραμμένην εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Θὰ παρακαλέσω νὰ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ ὥστε νὰ ἀναγραφῇ τουλάχιστον τὴν Δευτέραν, διότι ὑπάρχει καὶ σχετικὴ πρότασις ὑπογεγραμμένη παρ’ ἑκατὸν συναδέλφων.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἠδύνατο οὔτε σήμερον οὔτε τὴν Δευτέραν νὰ ἀναγραφῇ, διότι δὲν ἐξετυπώθη ἀκόμη, ἀλλὰ καὶ ἐκτυπουμένη δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναγραφῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν πρὶν ἢ ἡ ἐπιτροπὴ εἰς τὴν ὁποίαν θὰ παραπεμφθῇ περαιώσῃ τὴν ἐργασίαν της.

§108ΙΩ. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ἐγὼ ὑπέβαλον πρότασιν νόμου, τὴν ὁποίαν θεωρῶ ἐπείγουσαν, σκοποῦσαν νὰ παρασχεθῇ ἀτέλεια εἰς τὰ ζῷα μικρὰ καὶ μεγάλα, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ εἰσέρχωνται εἰς τὴν Ἑλλάδα.

§109ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἶδον τὴν πρότασίν σας, ἀτυχῶς ὅμως λόγοι σχετιζόμενοι μὲ τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου δὲν ἐπιτρέπουν νὰ γίνῃ αὕτη δεκτή. Εἶναι ὅμως δυνατὸν νὰ γίνῃ τι ἄλλο, τὸ ὁποῖον θὰ ἐπιτρέψῃ ἀσφαλῶς νὰ εἰσάγωνται αἱ θήλυκι ἵπποι ἐκ τῆς Σερβίας.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 30 Ἀπριλίου 1915 Β. Διατάγματος «περὶ παρατάσεως τῆς προθεσμίας πρὸς προσαγωγὴν τίτλων, ἀποδεικτικῶν κυριότητος κ.λ.π. ἐπὶ ἀκινήτων κτημάτων ἐν ταῖς Νέαις Χώραις», καὶ παρατάσεως ἐκ νέου τῆς αὐτῆς ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 9 τοῦ νόμου 262, τῆς 10ης Μαΐου 1914 τασσομένης προθεσμίας. Ἄρθρον 1. (Ἀναγινώσκεται). — Ὁ κ. Βενιζέλος ἔχει τὸν λόγον.

§111ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἡ προταθεῖσα ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης τροπολογία, διὰ τῆς προσθήκης τοῦ ἄρθρου 3 νομίζω ὅτι ἀνταποκρίνεται ἐντελῶς πρὸς τὰς ἰδέας, αἱ ὁποῖαι ἐξετέθησαν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἑπομένως διὰ τῆς τροπολογίας αὐτῆς δὲν μένει πλέον ὑφιστάμενον κανὲν ζήτημα ἐκκρεμές.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 2 (Ἀναγινώσκεται). Ὁ κ. Μπούσιος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2.

§113Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Κατά τινα προηγουμένην συνεδρίασιν ἐγένετο βραχὺς λόγος ἐν σχέσει πρὸς τὸ προκείμενον νομοσχέδιον καὶ τότε εἶχον λάβει τὴν τιμὴν νὰ εἴπω πρὸς τὴν Βουλὴν ὅτι ἡ σύνταξις καὶ ἐπιψήφισις τοῦ σχετικοῦ νόμου τοῦ περιλαμβάνοντος τὸ ἐν λόγῳ 9 ἄρθρον, ἦτο μέτρον, τὸ ὁποῖον δὲν εἶχε καμμίαν σχέσιν, ὅπως ἄλλως ὡμολόγησε καὶ ὁ ἀξιότιμος ἡγέτης τῶν φιλελευθέρων, πρὸς τὸ νεώτερον μέτρον τὸ κυβερνητικόν, τὸ ὁποῖον ἐγένετο κατὰ τὸν Σεπτέμβριον τοῦ αὐτοῦ ἔτους, δηλαδὴ τὸ τῆς ἀμέσου καὶ πρὸ τῆς λήξεως τῆς σχετικῆς προθεσμίας ἐπιθέσεως χειρὸς ἐκ μέρους τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ κτημάτων ἐγκαταλειφθέντων. Τὸ ἄρθρον ἐκεῖνο προέβλεπε περὶ μέτρου καθαρῶς ἐσωτερικῆς φύσεως καὶ ἀπέβλεπεν εἰς μίαν διαρρύθμισιν τῶν πραγμάτων τῶν κτηματολογικῶν τῆς Μακεδονίας, τὰ ὁποῖα ἦσαν ὁμολογουμένως εἰς χειρίστην κατάστασιν καὶ ἀπὸ καθαρᾶς ἐσωτερικῆς ἀπόψεως. Ὑποθέτω ὅτι, μολονότι κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην δὲν ὑπῆρχον ἀκόμη ἡ ὑπερέντασις τῶν διωγμῶν, ἡ ὁποία βραδύτερον ἐγένετο, ἐφαίνοντο ὅμως πάντοτε σποραδικῶς καὶ περιοδικῶς κρούσματα τοιούτων τάσεων, ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία κατὰ τὸν Μάϊον 1914 ἐδημοσίευσε τὸν νόμον αὐτόν, τὸν ὁποῖον εἶχεν ὑποβάλει ἤδη προηγουμένως ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς, δὲν εἶχεν ὑπ’ ὄψιν της νὰ ἐφαρμόσῃ τὸ μέτρον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον βραδύτερον ἐφήρμοσεν. Εἰς τὸ ἄρθρον ὅμως ἐκεῖνο ὑπῆρχον τοιαῦται ἀοριστίαι, ὥστε νὰ δίδηται ἀφορμὴ εἰς μεγάλας ἀδικίας, ἀδικίας εἰς βάρος τοῦ Ἔθνους καὶ τοῦ Κράτους ὁλοκλήρου, ἀδικίας εἰς βάρος ἀτόμων ἀνηκόντων εἰς τὸ Κράτος, τὸ Ἑλληνικόν, καίτοι ἀλλοεθνῶν, ὑπὲρ τῶν ὁποίων ὅμως εἶχεν ἐφαρμοσθῆ ἀνέκαθεν μία πολιτικὴ τῆς τότε Κυβερνήσεως ἀποβλέπουσα εἰς τὴν κατὰ τὸ μέτρον τοῦ δυνατοῦ ἀπονομὴν δικαιοσύνης, εὐνομίας καὶ ἰσονομίας πρὸς τοὺς νέους αὐτοὺς πολίτας τοῦ Κράτους μας, πάντοτε ἐπὶ σκοπῷ προαγωγῆς τῶν γενικῶν ἐξωτερικῶν καὶ ἐσωτερικῶν ἡμῶν συμφερόντων. Ἔλαβον ἤδη κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν τὴν τιμὴν νὰ σᾶς εἴπω ὅτι κατὰ τὸ ἄρθρον τοῦ νόμου ἐκείνου δὲν γίνεται καμμία διάκρισις μεταξὺ τῶν ἀπελθόντων καὶ ἐγκαταλειψάντων τὰ κτήματα αὐτῶν ἀπὸ ἀπόψεως ποιοῦ καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἐποχῆς· διότι δὲν λέγει μέχρι τίνος ἐποχῆς ἀπελθόντες καὶ μέχρι τίνος ἐποχῆς ἐγκαταλείψαντες τὰ κτήματα· δὲν γίνεται διάκρισις ποιοῦ διότι δὲν ἀναφέρει ποῖα πρόσωπα θὰ ἦναι αὐτά, τὰ ὁποῖα θὰ ἔχωσι τὸ δικαίωμα νὰ ἐπιστρέψωσιν εἰς τὸ Κράτος καὶ ἐπανακτήσωσι τὰ κτήματά των καὶ πωλήσωσιν αὐτὰ καὶ ἐνθυλακώσωσι τὴν ἀξίαν των καὶ ἐπιστρέψωσιν εἰς τὸ ἄλλο Κράτος, ὅπου καὶ πρὶν ἔλθωσιν ἐδῶ ἔκαμον ὄργια εἰς βάρος τῶν ὁμογενῶν μας καὶ μετὰ τὴν ἐπάνοδόν των θὰ ἐξακολουθήσωσιν αὐτὸ τὸ ἔργον των, τὸ ἀπαίσιον. Τὸ ἄρθρον αὐτὸ λοιπὸν ἀνοίγει θύραν εἰς δύο τοιαῦτα μεγάλα ἀδικήματα. Θὰ ἦτο δυνατόν, ὡς σᾶς εἶπον καὶ προχθές, Μουσουλμάνοι συμπολῖται μας, τέως τῆς Μακεδονίας, δηλαδὴ ἀπελθόντες εὐθὺς μετὰ τὰς ἐχθροπραξίας εἰς Κωνσταντινούπολιν, Θράκην καὶ Μικρὰν Ἀσίαν καὶ πρωτοστατήσαντες εἰς τὰς σφαγὰς καὶ δῃώσεις τῶν ὁμογενῶν μας νὰ ἐπανέλθωσιν ἐντὸς τῆς ταχθείσης προθεσμίας δυνάμει τοῦ νόμου τούτου, ὅπως καὶ ἐπανῆλθον, καὶ νὰ ἐπανέλθωσιν ἀρκετὰ ἐγκαίρως, πρὸ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νέου μέτρου, τοῦ κυβερνητικοῦ, τὸ ὁποῖον κατέστησε τὸ ἄρθρον τοῦτο πολὺ προώρως ληξιπρόθεσμον, νὰ ἐπανέλθωσιν, νὰ παρουσιάσωσι τοὺς τίτλους των, τοὺς ὁποίους δὲν ἔχουσι καμμίαν δυσκολίαν νὰ παρουσιάσωσι, διότι αὐτοὶ τοὺς εἶχον ἤδη ἢ ἠδύναντο νὰ λάβωσι τὰ ἀντίτυπα ἀπὸ τὸ αὐτοκρατορικὸν κτηματολόγιον τῆς Κωνσταντινουπόλεως, ὅπου φυλάσσονται οἱ τίτλοι, νὰ πάρωσι τὰ κτήματά των, νὰ πωλήσωσι τὰ ἀστικὰ κτήματα τῶν ὁποίων εἶχεν ἀρθῆ ἐν τῷ μεταξὺ ἡ ἀπαγόρευσις τῆς πωλήσεως, νὰ ἐνθυλακώσωσιν τὰ χρήματα καὶ νὰ μεταβῶσιν εἰς Κωνσταντινούπολιν καὶ τὰς ἄλλας ὀθωμανικὰς χώρας καὶ ἐξακολουθήσωσι τὸ ἔργον των. Ἔγιναν πολλὰ τοιαῦτα πράγματα κατὰ τὸ διάστημα αὐτῆς τῆς προθεσμίας. Ἦτο δὲ δυνατόν, λέγω, νὰ γίνῃ καὶ μία ἀδικία εἰς βάρος μερικῶν προσώπων διότι πολλὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα εἶχον ἀπέλθει ἐκ τῆς Μακεδονίας καὶ τῶν ἄλλων νέων χωρῶν πρὸ τοῦ πολέμου ἢ ὀλίγας ἡμέρας μετὰ τὸν πόλεμον καὶ μετέβησαν κατ’ ἀνάγκην εἰς τὴν Τουρκίαν, δὲν διέπραξαν δὲ τίποτε εἰς βάρος τοῦ ὁμογενοῦς στοιχείου κατὰ τὸ διάστημα τῆς ἐκεῖ διαμονῆς των, ἐπανερχόμενα ἕνα μῆνα πρὸ τῆς λήξεως τῆς προθεσμίας αὐτῆς νὰ εὑρεθῶσι πρὸ τετελεσμένου γεγονότος καὶ νὰ μὴ δύνανται νὰ ζητήσωσι τὴν περιουσίαν των καὶ ἑπομένως νὰ διαπράξωμεν ἡμεῖς ἓν ἀδίκημα εἰς βάρος ἀθώων συμπολιτῶν μας, οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ διέφερον τίποτε ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔμειναν καὶ θὰ ἐξακολουθήσωσι νὰ μένωσιν μαζύ μας διάγοντες ἐν εὐνομίᾳ μετὰ πάντων τῶν δικαιωμάτων τοῦ πολίτου, τῶν ὁποίων ἀπολαύομεν καὶ ἡμεῖς, νὰ ἔχωσι τοὺς βουλευτάς των, νὰ ἔχωσι καὶ ἰσονομίαν εἰς ὅλα τὰ πράγματα, νὰ ἔχωσι δὲ καὶ μερικὰ προνόμια περισσότερα ἀπὸ ἡμᾶς, διότι αὐτοὶ δὲν στρατεύονται καὶ διότι μὴ στρατευόμενοι ἐν τῷ μεταξὺ αὐξάνονται καὶ πληθύνονται καὶ καταγίνονται εἰς τὰ εἰρηνικὰ ἔργα περισσότερον ἀπὸ τοὺς στρατευομένους Ἕλληνας καὶ τοιουτοτρόπως ἀποκτῶσι μίαν προνομιακὴν θέσιν, τὴν ὁποίαν διατηροῦσι καὶ ὡς πρὸς ἄλλα ζητήματα τῆς κοινωνικῆς ὑποστάσεώς των, ὅσον ἀφορᾷ τὴν θρησκευτικήν των ἐλευθερίαν, ὅσον ἀφορᾷ τὴν κοινοτικήν των ὀργάνωσιν, τὰ ὁποῖα δὲν τὰ ἔχουν δυστυχῶς οἱ ὁμογενεῖς ἡμῶν ἐν τῷ Κράτει, τῷ Ὀθωμανικῷ. Ἀπ’ αὐτῆς λοιπὸν τῆς ἀπόψεως δὲν βλέπω πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ συγκριθῶσι καὶ συμπτυχθῶσι τὰ δύο πράγματα, τὰ ὁποῖα εἶναι ὅλως διόλου χωριστά, ὅπως ὡμολόγησε πολὺ σαφῶς καὶ ὁ ἀξιότιμος ἡγέτης τῶν φιλελευθέρων κατὰ τὴν πρώτην γενομένην ἐνταῦθα συζήτησιν ἐπ’ ἀφορμῇ τῆς ἐπερωτήσεως ἑνὸς Μουσουλμάνου συναδέλφου μας. Λέγω ὅτι δὲν ὑπάρχει καμμία σχέσις μεταξὺ τοῦ νόμου αὐτοῦ, ὁ ὁποῖος ἀπέβλεπεν εἰς ἄλλον σκοπὸν καὶ μεταξὺ τοῦ μέτρου, τοῦ κυβερνητικοῦ, τὸ ὁποῖον ἐλήφθη κατὰ τὸν Σεπτέμβριον ὡς ἀντίποινα ἐφαρμοσθέντα ἐναντίον τοῦ Κράτους ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ἤρξατο πρῶτον χειρῶν ἀδίκων καὶ προέβη εἰς ἐγκλήματα εἰς βάρος τῶν ἐκεῖ ὁμογενῶν μας. Καὶ βλέπω τώρα ὅτι διὰ τῆς προσθήκης, τὴν ὁποίαν ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης θέλει νὰ ἐπιφέρῃ ἐν τῷ ἄρθρῳ 3 τοῦ παρόντος νόμου καθορίζεται ὁ ὅρος τῆς ἀμοιβαιότητος. Ὁ ὅρος τῆς ἀμοιβαιότητος δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο ἢ ἡ συνέχεια τῶν ἀντιποίνων· διότι αὐτὸ θὰ εἰπῇ ἀμοιβαιότης. Τὰ ἀντίποινα εἶναι ἐπὶ κακῷ, ἡ ἀμοιβαιότης εἶναι ἐπὶ καλῷ. Ὅταν δὲν ὑπάρχῃ ἀμοιβαιότης ἐπὶ καλῷ, θὰ ὑπάρχῃ ἀμοιβαιότης ἐπὶ κακῷ δηλαδὴ θὰ ὑπάρχωσι τὰ ἀντίποινα. Ποῖα εἶναι τὰ ἀντίποινα, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ ἐπιβληθῶσιν ἀπὸ ἀπόψεως διεθνοῦς δικαίου εἰς παρομοίας περιστάσεις; Τὰ ἀντίποινα εἶναι πολλῶν εἰδῶν. Ἀπὸ τὰ πολλὰ εἴδη τῶν ἀντιποίνων, τὰ ὁποῖα ἀναφέρουν οἱ σχετικοὶ συγγραφεῖς ἡμεῖς δὲν εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ ἐφαρμόσωμεν κανέν, διότι εἶναι ὅλως διόλου ἐξαιρετικαὶ αἱ σχέσεις τῶν δύο Κρατῶν Ἑλλάδος καὶ Τουρκίας. Τὰ ἀντίποινα ἐφαρμόζονται συνήθως μεταξὺ Κρατῶν, τὰ ὁποῖα ἔχουν τοὺς ἐν ἑκάστῳ Κράτει ὑπηκόους καθαρῶς σχεδὸν ὁμοεθνεῖς καὶ πᾶν ἀντίποινον ἐφαρμοζόμενον εἰς βάρος ἀτόμων ἀνηκόντων εἰς ἄλλο Κράτος ἐπιβαρύνει κατὰ τὸ μᾶλλον ἢ ἧττον αὐτὸ τὸ ἀντίπαλον Κράτος. Νομίζετε ὅτι τὸ Τουρκικὸν Κράτος, ὅπως εἶναι συγκεκροτημένον ἐξ ἀρχῆς τῆς συστάσεώς του καὶ μέχρι σήμερον, ὅπως κυβερνᾶται σήμερον ἀπὸ τὴν γνωστὴν φατρίαν τῶν Νεοτούρκων, νομίζετε ὅτι θὰ συναισθανθῇ τὴν πίεσιν, τὴν ὁποίαν ἡμεῖς θὰ ἐξασκήσωμεν εἰς βάρος ἀθώων Μουσουλμάνων συμπολιτῶν μας καὶ θὰ θελήσῃ νὰ μετριάσῃ τὰς κακὰς προθέσεις, τὰς ὁποίας ἔχει ἢ καὶ θὰ ἔχῃ, ὅπως τὰς ἔχει πάντοτε, εἰς βάρος τῶν ἐκεῖ ὁμοεθνῶν μας; Δὲν πρέπει νὰ ἀπατώμεθα. Εἶμαι βέβαιος, καὶ τολμῶ νὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὲ πιστεύσητε εἰς αὐτὸ τὸ ἀντικείμενον, ὅπως καὶ ἐγὼ εἶμαι πρόθυμος νὰ σᾶς πιστεύσω εἰς ἄλλα, περὶ τῶν ὁποίων ὑμεῖς ἔχετε μεγαλυτέραν πεῖραν. (Διαμαρτυρίαι).

§114Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀμοιβαιότης!

§115Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Πρόκειται περὶ τῶν ἀντιποίνων, τὰ ὁποῖα ἤδη ἐφηρμόσαμεν καὶ τὰ ὁποῖα θὰ ἐφαρμόσωμεν καὶ πάλιν ἐὰν λείψῃ ἡ ἀμοιβαιότης. Ἀφ’ οὗ θέτομεν τὴν ἀρχὴν τῆς ἀμοιβαιότητος καὶ ἀφοῦ δὲν θὰ ἴδωμεν τὴν ἀμοιβαιότητα — αὐτήν τὴν ἐλπίδα νὰ τὴν βγάλετε — δὲν θὰ τὴν ἴδωμεν τὴν ἀμοιβαιότητα ἐπὶ καλῷ, ἀλλὰ θὰ ἴδωμεν τὴν ἀμοιβαιότητα ἐπὶ κακῷ, τί θὰ κάμωμεν τότε ἡμεῖς; θὰ ἐξακολουθήσωμεν νὰ εἴμεθα ἀνόητοι ἢ θὰ προβῶμεν καὶ ἡμεῖς εἰς ἀντίποινα; Ἐὰν λοιπὸν πάρωμεν τὰ γενόμενα ἤδη μέχρι τοῦδε καὶ τὰ συγκρίνωμεν κατὰ τὴν στατιστικὴν, τὴν ὁποίαν ὁ ἡγέτης τῶν φιλελευθέρων ἀνέπτυξε προχθὲς ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς, ἡ ὁποία νομίζω ὅτι εἶναι μετρία μὲν ὅσον ἀφορᾷ τὴν ζημίαν, τὴν ὑπολογισθεῖσαν διὰ τοὺς ὁμοεθνεῖς μας ἐν Τουρκίᾳ, ὑπερβολικὴ δὲ διὰ τὰς περιουσίας, τὰς ὁποίας τὸ Κράτος τὸ Ἑλληνικὸν κατέλαβε τῶν Μουσουλμάνων συμπολιτῶν μας, εἶναι δεκαπλασία τοὐλάχιστον ἡ ζημία, τὴν ὁποίαν ὑπέστη τὸ Ἑλληνικὸν Ἔθνος ἀπέναντι τῆς ἀνταποδόσεως τῆς περιουσίας, τὴν ὁποίαν εὑρίσκομεν ἐντὸς τῶν ὁρίων τοῦ σημερινοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους διὰ νὰ ἐφαρμόσωμεν τὰ ἀντίποινα. Καὶ αὐτὴ ἡ δεκαπλασία ζημία εἶναι ἡ γινομένη ἀντιληπτή, δηλ. ζημία συνισταμένη εἰς ἀκίνητον περιουσίαν καὶ μέχρι τινὸς ὁρίου καὶ κινητήν.

§116Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Ἡ φαινομενική.

§117Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ἀντιληπτὴ ἐκ πρώτης ὄψεως. Γνωρίζετε δὲ ὅτι τὸ στοιχεῖον τὸ Ἑλληνικὸν ἐν τῇ Ὀθωμανικῇ Αὐτοκρατορίᾳ δὲν διακρίνεται κυρίως ἐπὶ κτηματικῇ περιουσίᾳ οὔτε καὶ ἐπὶ κινητῇ περιουσίᾳ δὲν εἶναι δηλ. μόνον κτηνοτρόφοι ἢ ποιμνιοτρόφοι, ὥστε νὰ ἔχωσι πράγματα, τὰ ὁποῖα νὰ δύνανται νὰ ἐκτιμῶνται ἐκ πρώτης ὄψεως, οὔτε δὲ εἶναι τόσον μεγάλοι γαιοκτήμονες ὅπως οἱ Μουσουλμᾶνοι συμπολῖταί μας, οἱ ὁποῖοι ἀπῆλθον εἰς Τουρκίαν, ὥστε νὰ φανῇ ἡ ἀμοιβαιότης καὶ ἐπὶ τῶν ἰδιοκτησιῶν. Κυρίως ἡ ἐπίδοσις τῶν ἐν Τουρκίᾳ ὁμοεθνῶν μας εἶναι βιομηχανική, ἐμπορική, τραπεζιτική, ἐπιχειρηματικὴ ἐν γένει, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον εἶναι ἀδύνατον νὰ ὑπολογισθῇ; ἡ δὲ ζημία τὴν ὁποίαν ὑπελογήσαμεν εἰς 700 ἑκατομμύρια, θὰ διπλασιασθῇ καὶ τριπλασιασθῇ ἐὰν ὑπολογίσωμεν καὶ τὴν ζημίαν, τὴν ὁποίαν θὰ ἔχῃ ὁ ἐκριζωθεὶς ἐκεῖθεν ἑλληνισμός, ὁ ὁποῖος κατώρθωνεν ἄνευ κεφαλαίων καὶ ἄνευ περιουσίας κτηματικῆς νὰ κερδίζῃ καὶ νὰ θησαυρίζῃ καὶ νὰ δύναται νὰ συντρέχῃ ἀνέκαθεν εἰς ὅλας τὰς ἐθνικὰς ἀνάγκας καὶ τοῦ ἐκεῖ καὶ τοῦ ἐδῶ Ἑλληνισμοῦ. Νομίζετε λοιπὸν ὅτι ἂν θέσωμεν αὐτὴν τὴν βάσιν τῶν ἀντιποίνων, ἡ ὁποία διὰ τῆς προσθήκης ἀκριβῶς τοῦ ὅρου τῆς ἀμοιβαιότητος καθιεροῦται, νομίζετε ὅτι θὰ ἔχωμεν συμφέρον ἡμεῖς νὰ ἐφαρμόζωμεν αὐτὰ τὰ ἀντίποινα, ἐν ᾗ περιπτώσει δὲν ὑπάρξῃ ἡ ἀμοιβαιότης ἀπὸ καλῆς ἀπόψεως; Καὶ μέχρι τίνος σημείου θὰ δυνηθῶμεν νὰ ἐφαρμόσωμεν αὐτὰ τὰ ἀντίποινα, ὥστε νὰ ἔχωμεν ἡμεῖς τὸν τρόπον νὰ ἰσοφαρίσωμεν ἀπὸ τὰς περιουσίας, τὰς ὁποίας ἔχουσιν ἐν τῷ Κράτει ἡμῶν οἱ Μουσουλμᾶνοι συμπολῖταί μας; Κατέσχομεν 100 ἑκατομμυρίων περιουσίας ἀπέναντι κατασχέσεως ἐκ μέρους τοῦ Τουρκικοῦ Κράτους 1.000 ἑκατομμυρίων περιουσίας· θὰ εὕρητε νὰ κατάσχητε περιουσίας ἑτέρων 100 ἑκατομμυρίων ἀπέναντι 1.000 ἑτέρων ἑκατομμυρίων, τὰ ὁποῖα δύναται νὰ κατάσχῃ ἀκόμη τὸ Τουρκικὸν Κράτος;

§118ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἀνοικτὸν λογαριασμὸν θὰ ἔχωμεν!

§119Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Δὲν εἶναι δὲ μόνον ἡ Τουρκία καθὼς γνωρίζετε εἶναι καὶ ἄλλο Κράτος, εἶναι καὶ ἡ Βουλγαρία. Ὑπάρχει σύγκρισις μεταξὺ τῶν ἐν Βουλγαρίᾳ ἐγκαταλειφθεισῶν περιουσιῶν τῶν Ἑλλήνων, οἱ ὁποῖοι ἐκεῖθεν ἐξεδιώχθησαν καὶ τῶν περιουσιῶν, αἱ ὁποῖαι ἴσως δύνανται νὰ διεκδικηθοῦν ἐν ὀνόματι τῆς Βουλγαρικῆς Κυβερνήσεως εἰς τυχὸν ὁμοεθνεῖς αὐτῆς ὑπάρχοντας ἐν Ἑλλάδι, τοὺς ὁποίους ἐγὼ τοὐλάχιστον ἀγνοῶ; Τί περιουσίαι δύναται νὰ ὑπάρχωσιν εἰς χεῖρας Βουλγάρων, ὑπὲρ τῶν ὁποίων δύναται νὰ ἐνδιαφέρεται ἡ Βουλγαρία ἐν Μακεδονίᾳ; Ἐκτὸς ὅλης τῆς ὑλικῆς αὐτῆς δυσαναλογίας τῆς μεγάλης, ἡ ὁποία θὰ βαρύνῃ πάντοτε ἐφ’ ἡμᾶς, ὑπάρχει καὶ ἡ ἄλλη βάσις, ἡ σπουδαία, ἡ ὁποία ἐθεσπίσθη δυστυχῶς διὰ τῶν διαπραγματεύσεων τῆς ἀνταλλαγῆς. Εἶναι τὸ θέμα ὅλως διόλου ἄσχετον πρὸς τὸ προκείμενον νομοσχέδιον, εἶναι καθαρῶς πολιτικὸν καὶ ἡ συζήτησις ἐπ’ αὐτοῦ, θὰ εἶναι καθαρῶς πολιτική, νομίζω δὲ ὅτι οὔτε ὁ καιρός, οὔτε αἱ περιστάσεις μᾶς ἐπιτρέπουν νὰ ἐπεκταθῶμεν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου. Ἔρχομαι ὅμως νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς ἐπὶ τῆς μεγάλης διαφορᾶς, ἡ ὁποία θὰ ἐπικρατῇ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς ἀνταλλαγῆς εἰς τὰς περιουσίας εἴτε διὰ τῶν ἀντιποίνων εἴτε διὰ τῆς ἀνταλλαγῆς εἴτε δι’ ἄλλων ὁμοίων γεγονότων. Διαφέρει πολὺ κατ’ ἀρχὴν ἡ ἀμοιβαία θέσις τῶν οὕτως ὑπὸ ἀνταλλαγὴν τιθεμένων πληθυσμῶν. Εἰς ἡμᾶς ἐδῶ ἔχομεν ὑπὸ τὸν τύπον τοῦ Τούρκου καὶ τοῦ Βουλγάρου τὸν κατακτητὴν καὶ τὸν ἐπήλυδα, ἐνῷ ἐκεῖ ὑπὸ τὸν τύπον τοῦ ἐκριζωθέντος Ἕλληνος ἔχομεν τὸν αὐτόχθονα κάτοικον, ἐν ὀνόματι τοῦ ὁποίου ἔχομεν καὶ τὴν πολιτικὴν τῆς διεκδικήσεως ἀπαραγράπτων δικαίων. Ἑπομένως τίνα δίκαια ἀπαράγραπτα θὰ ἔχωμεν νὰ διεκδικήσωμεν, ὅταν ἡμεῖς ἐρχόμεθα οἱ ἴδιοι καὶ δεχόμεθα τὸν ὅρον τῆς ἀνταλλαγῆς προσώπων καὶ πραγμάτων; Νομίζω ὅτι αὐτὴ ἡ βάσις, ἐὰν ἐτέθη προσωρινῶς ἐξ ἀναγκαίας ἐξοικονομήσεως τῶν πραγμάτων, εἶναι πλέον καιρὸς μὲ τὴν μεταστροφὴν μάλιστα, ἡ ὁποία ἐγένετο ἐν τῇ πολιτικῇ τῆς τέως Κυβερνήσεως τῶν Φιλελευθέρων, νὰ καθορισθῇ ἐπακριβέστερον καὶ νὰ συμφωνήσωμεν ὅλοι εἰς μίαν ἑνιαίαν πολιτικήν, τὴν ἐθνικήν. (Διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς ἀριστερᾶς).

§120Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Ποία μεταστροφή; Καμμία μεταστροφὴ δὲν ἔγινε.

§121Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ὅτι δὲν δεχόμεθα τὴν βάσιν τῆς ἀνταλλαγῆς πληθυσμῶν Ἑλληνικῶν ἐν τῇ Τουρκίᾳ βιούντων, δὲν τὴν δεχόμεθα δὲ διότι οἱ Ἑλληνικοὶ πληθυσμοὶ ἐκδιωκόμενοι, σφαζόμενοι, λεηλατούμενοι ἐν Τουρκίᾳ, ὑφίστανται ὅλα αὐτὰ τὰ παθήματα ἐν τῇ πατρίδι των, ἐνῷ οἱ Μουσουλμάνοι φεύγοντες τυχὸν οἰκειοθελῶς ἐκ τῆς Ἑλλάδος ἐπιστρέφουν εἰς τὸ Κράτος των, ὅπως ἐπιτάσσει αὐτοῖς ὁ ἱερὸς αὐτῶν νόμος. Ὑπάρχει μεγάλη διαφορὰ μεταξὺ τῆς ἐκ τῶν ἑστιῶν των ἀπελάσεως τῶν ἐν Τουρκίᾳ Ἑλλήνων καὶ τῆς οἰκειοθελοῦς τυχὸν ἐντεῦθεν ἀπελεύσεως τῶν Μουσουλμάνων συμπολιτῶν μας, εἰς τὴν ὁποίαν δὲν δυνάμεθα νὰ ἀντισταθῶμεν, ἐφόσον γίνεται οἰκειοθελῶς, τὴν ὁποίαν ὅμως ἔχομεν συμφέρον νὰ προλάβωμεν, ὅπως ἔχομεν συμφέρον νὰ προλάβωμεν καὶ τὴν εἰς Ἀμερικὴν μετανάστευσιν τῶν Ἑλλήνων, ἐφόσον ἔχωμεν ἀνάγκην κατοίκων εἰς τὸ Κράτος, τὸ ὁποῖον θὰ ἐρημωθῇ κατὰ μέγα μέρος. Καὶ διὰ τοῦτο ἀκριβῶς ὅλαι αἱ Κυβερνήσεις καὶ ὅλαι αἱ Βουλαὶ θὰ εἶναι σύμφωνοι νὰ ἐφαρμόσωμεν ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερον τοὺς φιλελευθέρους νόμους τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους, διὰ νὰ μὴ δώσωμεν ἡμεῖς ἀφορμὴν εἰς τὸ νὰ γίνῃ ἐξ ὑπαιτιότητος ἰδικῆς μας αὐτὴ ἡ κακὴ ἀρχή. Διὰ νὰ μὴ δώσωμεν ἡμεῖς πρῶτοι ἀφορμήν, θὰ ἔχωμεν συμφέρον νὰ θέσωμεν τὴν ἄλλην βάσιν, ὅτι δὲν παραιτούμεθα τῆς εἰς τὴν πατρίδα αὐτῶν ἐπανόδου τῶν ὁμοεθνῶν μας. Μὴ νομίζετε δὲ ὅτι καὶ οἱ πρόσφυγες, οἱ ὁποῖοι ἐγκατεστάθησαν προσωρινῶς εἰς τὰ κτήματα τῶν Μουσουλμάνων, παρῃτήθησαν τῆς ἰδέας τῆς ἐπανόδου. Ἐὰν δὲ καλλιεργοῦν τὰ κτήματα ταῦτα, τὰ καλλιεργοῦν ἐν εἴδει ἀγγαρείας. Περιῆλθον πολλὰ τμήματα τῆς Μακεδονίας καὶ ἦλθον εἰς ἄμεσον ἐπαφὴν μετὰ τῶν προσφύγων, δύναμαι δὲ νά σᾶς βεβαιώσω ὅτι ὅλοι αὐτοὶ κάθηνται ὡς εἰς ἀναμμένα κάρβουνα, ὄχι μόνον οἱ εὔποροι, οἱ ὁποῖοι περιμένουν ἀγωνιωδῶς τὴν ἐπάνοδόν των εἰς τάς ἐργασίας των, ἀλλά καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔφυγον μὲ τὸ ὑποκάμισον μόνον, ἀπωλέσαντες καὶ περιουσίαν καὶ ὑπάρξεις φιλτάτων ὄντων, καὶ αὐτοὶ ἔχουν εἰς τὸν νοῦν των τὴν ἐπάνοδον εἰς τὰς ἑστίας των. Ὥστε ἡ πολιτικὴ αὐτὴ τῆς ἐγκαταστάσεως προσφύγων ἐπὶ κτημάτων, κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον καταλαμβανομένων, θά ἀποτύχῃ οἰκτρότατα, ὅπως ἀπέτυχε καὶ ἡ ἄλλη τῆς ἐγκαταστάσεως Καυκασίων προσφύγων, οἱ ὁποῖοι, ἐνθουσιώδεις Ἕλληνες, ἐλθόντες ἠθέλησαν νά ἐγκατασταθῶσιν, ἀλλά καθὼς γνωρίζετε, οἱ πλεῖστοι ἔφυγαν πάλιν καὶ μόλις ἑκατὸν οἰκογένειαι εἶναι ἐγκατεστημέναι. Ταῦτα, εἶναι, ἀπὸ γενικῆς ἀπόψεως τὰ τρωτὰ σημεῖα τοῦ παρόντος νομοσχεδίου καὶ ὡς ἀρχικῶς εἶχε καὶ ὡς πολὺ χειρότερα διετυπώθη ἤδη διὰ τῆς προσθήκης τῆς τρίτης παραγράφου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἀνέγνωσε πρὸ ἡμερῶν καὶ ἕν ἔγγραφον διαμειφθὲν μεταξὺ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν καὶ Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν, εἰς τὸ ὁποῖον ὅλα αὐτὰ τὰ ζητήματα τῶν προσφύγων διαιροῦνται εἰς πολλὰς κατηγορίας καὶ ἐζητοῦντο πληροφορίαι πῶς θὰ ἐφαρμοσθῇ αὐτὸς ὁ περίφημος νόμος, ὅταν ἔχωμεν ἐνώπιόν μας τόσας πολλὰς κατηγορίας. Ἐν ᾗ περιπτώσει δοθῇ καὶ νέα παράτασις, ὅπως προβλέπεται διὰ τοῦ 2ου ἄρθρου τοῦ Νομοσχεδίου, ἐπὶ τοῦ ὁποίου καὶ ὁμιλῶ, ἐρωτᾷ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν: (Ἀναγινώσκει). «1) Θὰ ἀποδοθῶσι τὰ κτήματα τῶν ἀποδεδειγμένως παντάπασι μὴ ἀπελθόντων εἰς τὴν ἀλλοδαπήν; 2) Θὰ ἀποδοθῶσι τὰ κτήματα τῶν ἀποδεδειγμένως ἅμα τῇ στρατιωτικῇ καταλήψει ἕνεκα τῆς ἐν Τουρκίᾳ δημοσίας των ὑπηρεσίας καταλιπόντων τὰς Νέας Χώρας; 3) Θὰ ἀποδοθῶσι τὰ κτήματα τῶν γυναικῶν, αἵτινες παρηκολούθησαν εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν τοὺς συζύγους των, ἀδιαφόρως ἐὰν ἡ ἀποδημία των εἶναι προσωρινή; 4) Θὰ καταλαμβάνωνται τοῦ λοιποῦ κτήματα τῶν ἄνω κατηγοριῶν; 5) Ὁ νόμος 262 θὰ ἐφαρμόζεται ἐπὶ τῶν μεταναστευσάντων ἢ καὶ τῶν ἁπλῶς ἀπερχομένων εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν ἀδιαφόρως ἐὰν ἡ ἀποδημία εἶναι προσωρινὴ καὶ θὰ ἀποδοθῶσι τὰ ἀντιθέτως πρὸς τὴν δοθησομένην λύσιν καταληφθέντα κτήματα; 6) Θὰ ἀποδοθῶσι συμφώνως τῷ νόμῳ 262 τὰ κτήματα, ὧν οἱ τίτλοι ἐμπροθέσμως προσήχθησαν; 7) Τὶ γενήσεται διὰ τὰ μετὰ τὴν λῆξιν τῆς προθεσμίας τοῦ ἑνὸς καὶ ἡμίσεως ἔτους ἐγκαταλειφθησόμενα κτήματα; 8) Δὲν θεωροῦνται ὡς ἐγκαταλελειμμένα καὶ θὰ ἐξακολουθήσωσι καταλαμβανόμενα τὰ κτήματα, ὧν οἱ ἰδιοκτῆται ἀνεχώρησαν εἰς τὴν ἀλλοδαπήν, ἀλλὰ πρὸ τῆς ἀναχωρήσεώς των διώρισαν πληρεξουσίους ἢ ἐγκατέστησαν μισθωτὰς διὰ συμβολαιογραφικῶν ἐγγράφων, ἀποφατικῶς δὲ λυομένου τοῦ ζητήματος, θὰ ἀποδοθῶσι τὰ ἤδη καταληφθέντα κτήματα τῆς κατηγορίας ταύτης; 9) Ὁ νόμος 262 θὰ ἰσχύῃ ἐν Κρήτῃ, πρὸς δὲ Ἴμβρῳ, Τενέδῳ, Καστελορρίζῳ καὶ Βορείῳ Ἠπείρῳ; 10) Θὰ ἀνακαταληφθῶσι τὰ κτήματα ἐκεῖνα, ἅτινα εἶχον καταληφθῆ, ἐπεστράφησαν δὲ εἰς τοὺς ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς ἐπανελθόντας ἰδιοκτήτας;» Βλέπετε ὅτι δέκα ζητήματα προκύπτουν ἐκ τῆς μελέτης τοῦ νόμου αὐτοῦ, ἐνώπιον τῶν ὁποίων τὸ ἁρμόδιον τμῆμα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν εὑρέθη ἐν ἀπορίᾳ πῶς νὰ τὰ λύσῃ. Πῶς λοιπὸν θὰ λυθοῦν ὅλα αὐτὰ τὰ ζητήματα διὰ τῶν τριῶν αὐτῶν μικρῶν ἄρθρων; Τὶ πολιτικὴν θὰ ἐφαρμόσωμεν ἐνταῦθα ἀπέναντι τῶν Μουσουλμάνων συμπολιτῶν μας; Ἀνεξαρτήτως δὲ ὅλων αὐτῶν ἡ μεγάλη κοσμογονία, ἡ ὁποία γίνεται διὰ τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ πολέμου, πολὺ πιθανὸν νὰ μᾶς καταστήσῃ πολὺ μεγαλείτερον Κράτος ἀπ’ ὅ,τι εἴμεθα σήμερον μὲ πολὺ περισσοτέρους Μουσουλμάνους ὑπηκόους. Ποίαν πολιτικὴν θὰ μετέλθωμεν ἀπὸ τώρα ἀπέναντι τῶν σημερινῶν Μουσουλμάνων συμπολιτῶν μας διὰ νὰ δώσωμεν οὕτως εἰπεῖν ἐξετάσεις...

§122Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι δά! δὲν ἔχομεν ἀνάγκην νὰ δώσωμεν ἐξετάσεις. Ἄς μὴ φθάνωμεν μέχρι βλασφημίας ἀμυνόμενοι μιᾶς ἰδέας.

§123Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ἄ; παρακαλῶ νὰ τελειώσω καὶ ἂν νομίζητε ὅτι βλασφημῶ, εἶμαι ἕτοιμος νὰ ἀνακαλέσω. Ἐὰν νομίζητε ὅτι κατηγορῶ ἐγὼ τὸ Κράτος διότι δὲν ἔδειξεν ἀρκετὴν δόσιν φιλελευθέρων φρονημάτων καὶ τάσεων ἀπέναντι τῶν Μουσουλμάνων καὶ λοιπῶν ἀλλοδόξων συμπολιτῶν μας, ἔχετε λάθος. Ἐγὼ ἀπεναντίας τὸ κατηγορῶ, διότι ἔδειξε μεγάλην δόσιν τοιούτων αἰσθημάτων.

§124Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὥστε περιτταὶ αἱ ἐξετάσεις.

§125Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Αἱ ἐξετάσεις δὲν θὰ γείνουν μὲ αἰσθήματα, ἀλλὰ μὲ ἐφαρμογὴν ἑνὸς προγράμματος. Κατηγορήθη ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ τῆς ἐποχῆς τῶν ἐκλογῶν διότι συνεμάχησεν εἰς αὐτάς, κατὰ σύμπτωσιν, μετὰ τῶν Μουσουλμάνων. Κατηγορήθη ἐπίσης ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις, διότι ἐνῷ τοὺς ἔδωκε τὸ δικαίωμα τοῦ ἐκλέγειν, δὲν τοὺς ἐπέβαλε συγχρόνως καὶ τὴν ὑποχρέωσιν τοῦ στρατεύεσθαι. Ἴσως εἴπουν μερικοὶ ὅτι εἰς αὐτὸ ἀντίκειται ἡ συνθήκη τῶν Ἀθηνῶν, ἀλλ’ ἡ συνθήκη τῶν Ἀθηνῶν, ἅπαξ παραβιασθέντος τοῦ 4ου ἄρθρου αὐτῆς διὰ τοῦ 9ου ἄρθρου τοῦ 262 Νόμου, δὲν εἶνε πλέον τόσον ἰσχυρά, ὅσον ἀφορᾷ τὰ ζητήματα ταῦτα, ἢ μᾶλλον ἐγένετο ὀλιγώτερον ἰσχυρὰ διὰ τῆς παραχωρήσεως τοῦ δικαιώματος τοῦ ἐκλέγειν εἰς τοὺς Μουσουλμάνους συμπολίτας μας μὲ ὑποχρέωσιν ἄμεσον εἰς βάρος των τῆς ἀποδοχῆς τῆς Ἑλληνικῆς ὑπηκοότητος καὶ ἑπομένως καὶ τῆς ἀποδοχῆς ὅλων τῶν ταύτῃ συμπαρομαρτουσῶν ὑποχρεώσεων. Βλέπετε λοιπὸν ὅτι δὲν εἶμαι τόσον βλάσφημος, διότι φρονῶ ὅτι ἔπρεπε κατ’ ἀρχὴν νὰ θέσωμεν τὰς βάσεις καὶ ἔπρεπε νὰ εἴμεθα προσεκτικοὶ εἰς πολλὰς λεπτομερείας, αἱ ὁποῖαι μᾶς διέφυγον. Εἶνε λοιπὸν καιρός, κύριοι, νὰ κανονίσωμεν μίαν πολιτικὴν ἀπέναντι τοῦ μεγάλου αὐτοῦ ἀριθμοῦ τῶν νέων συμπολιτῶν μας. Ἐκτὸς ὅμως αὐτοῦ, διὰ τῆς προσθήκης τοῦ τρίτου ἄρθρου θεσπίζεται καὶ μία νέα ἀρχή, τῆς ἀναγνωρίσεως τῶν ἐθνοτήτων ἐν τῷ Ἑλληνικῷ Κράτει. Ποῖαι εἶνε αἱ ἐθνότητες ἀπὸ τὰς ὁποίας θὰ ἀποτελεσθῇ τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος; Οἱ Τουρκόφωνοι, Ἑλληνόφωνοι, Ἀλβανόφωνοι καὶ Σλαυόφωνοι Μουσουλμάνοι θὰ ἀποτελέσουν Τουρκικὴν ἐθνότητα, ἀνύπαρκτον καὶ ἐν αὐτῇ τῇ Τουρκίᾳ; Ἐὰν δὲ οἱ Μουσουλμάνοι δύνανται νὰ θεωρηθοῦν ὡς ἀποτελοῦντες Τουρκικὴν ἐθνότητα, ποῦ εἶνε αἱ ἄλλαι ἐθνότητες, περὶ τῶν ὁποίων ἐπίσης κάμνει λόγον τὸ νομοσχέδιον; Θὰ ἀναγνωρισθῇ καὶ Βουλγαρικὴ ἐθνότης ἐν Μακεδονίᾳ ἀνύπαρκτος;

§126ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἶναι ἐλάχιστοι.

§127Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Δὲν ὑπάρχουν οὔτε ἐλάχιστοι, οὔτε μισός. Σλαυόφωνοι καὶ ἄλλοι ξενόφωνοι ὑπάρχουν, ἀλλὰ δὲν δύνανται νὰ χαρακτηρισθοῦν ὡς ἀποτελοῦντες ἄλλην ἐθνότητα ἐκτὸς τῆς Ἑλληνικῆς, διότι αὐτοὶ οἱ ἴδιοι δὲν θέλουν ν’ ἀποτελοῦν ἄλλην ἐθνότητα.

§128Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐτροποποιήθη πρὸ ὀλίγου τὸ νομοσχέδιον. Ἐτέθη τὸ «γένος».

§129Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ἐὰν ἐμετριάσατε αὐτὴν τὴν ἔκφρασιν, τότε καὶ ἐγὼ ἀπὸ αὐτῆς τῆς ἀπόψεως ὑποχωρῶ. Ἐπαναλαμβάνω λοιπὸν ἐν συνόψει ὅτι αὐτὸς ὁ Νόμος χωρὶς νὰ μελετηθῇ ἐψηφίσθη κατὰ τὸν Μάϊον τοῦ 1914, ἐδόθη προθεσμία ἑνὸς ἔτους, ἡ ὁποία, νεώτερα γεγονότα συνετέλεσαν, ἵνα μετριασθῇ καὶ ἐγένετο τοιουτοτρόπως πρόωρος ἐκτέλεσις αὐτοῦ, ἡ ὁποία ἐγέννησεν ἔκτοτε σωρείαν ζητημάτων, πρὸ τῶν ὁποίων εὑρισκόμεθα σήμερον. Ἡ ἐφαρμογὴ ἢ μὴ τοῦ Νόμου τούτου μᾶς ἔθεσεν ἐνώπιον ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἔβλαψαν τὸ Ἔθνος μας ἐν Τουρκίᾳ καὶ οἱ ὁποῖοι ἦλθον ἐδῶ καὶ εὗρον δίκαιον καὶ προστασίαν παρ’ ἡμῖν, μᾶς ἔθεσεν ἐνώπιον ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι δὲν μᾶς ἔβλαψαν, καὶ τοὺς ὁποίους κατετάξαμεν εἰς τὴν μοῖραν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι μᾶς ἔβλαψαν. Ἐὰν εἶναι ἀνάγκη νὰ κανονίσωμεν τὰς λεπτομερείας τῶν ἀτόπων, τὰ ὁποῖα συνέβησαν ἕως τώρα, νὰ ἀνατεθῇ ἡ μελέτη αὐτῶν τῶν ζητημάτων εἰς μίαν ἐπιτροπὴν ἐκ Βουλευτῶν, ἀνωτέρων ὑπαλλήλων, νομικῶν συμβούλων τοῦ Κράτους, ἡ ὁποία νὰ δώσῃ μίαν διέξοδον εἰς ὅλας αὐτὰς τὰς περιπτώσεις. Ὅσον ἐνωρίτερον θέσωμεν τέρμα εἰς αὐτὴν τὴν κατάστασιν, τόσον περισσότερον θὰ κερδίσωμεν. Εὑρισκόμεθα πρὸ γεγονότων τετελεσμένων, ἀπέναντι τῶν ὁποίων ἐπιβάλλεται μετὰ θάρρους νὰ κανονίσωμεν τὴν μέλλουσαν πολιτικήν μας, ἡ ὁποία εἶναι ἀνάγκη νὰ κανονισθῇ ὅσον τὸ δυνατὸν ἐνωρίτερον καὶ σαφέστερον, διότι ἐξ αὐτῆς θὰ ἐξαρτηθῇ ἴσως ἀρκετὸν μέρος τῆς μελλούσης πορείας μας κατὰ τὴν ἐπικειμένην ἐξέλιξιν τῶν διεθνῶν γεγονότων. Διὰ τὰ λοιπὰ προτείνω, ἵνα κυρώσωμεν τὸ Διάταγμα, τὸ ὁποῖον θὰ εἶναι ληξιπρόθεσμον μετά τινας ἡμέρας, νὰ ἀπαλείψωμεν τὸ 2ον καὶ 3ον ἄρθρον καὶ ἀναθέσωμεν εἰς μίαν Ἐπιτροπὴν νὰ κανονίσῃ ὅλας τὰς λεπτομερείας αὐτῶν τῶν ἀτόπων, τὰ ὁποῖα ἐπήγασαν ἀπὸ τὴν μέχρι τοῦδε ἐφαρμογὴν τοῦ ἀστόχου τούτου μέτρου.

§130Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Οὔτε ὁ νόμος 262 ἀναφέρει ἀπὸ τίνος χρόνου θεωρεῖται ἐγκαταλελειμμένον τὸ κτῆμα ἀπὸ τὸν ἀναχωρήσαντα, οὔτε σήμερον παρατηρῶ νὰ ὁρίζηται χρόνος ἐν τῷ συζητουμένῳ νομοσχεδίῳ· διὰ τοῦτο δὲ ἀκριβῶς ἐγεννήθησαν πολλὰ ἄτοπα ἐν Μακεδονίᾳ. Σήμερον ἀκριβῶς μοῦ παρουσιάσθη ἐπεισόδιον ἐκ τούτου, μεταξὺ ἐνοικιαστοῦ Χριστιανοῦ κτήματος Ὀθωμανοῦ. Ὁ Ὀθωμανὸς ἔμενεν ἐν Θεσσαλονίκῃ καὶ πρὸ ὀλίγων μηνῶν ἀνεχώρησεν εἰς Τουρκίαν χάριν ἐμπορίας. Καὶ ἐνῷ ὁ συμπολίτης μου εἶχεν ἐνοικιάσει τὸ κτῆμα αὐτό, τὸ ἐκαλλιέργησεν ἐπὶ ἓν ἔτος καὶ εἶχε τὴν ἐπικαρπίαν, πρὸ ὀλίγου χρόνου τὸ Δημόσιον κατέλαβε τὸ κτῆμα αὐτὸ πρὸς ἐγκατάστασιν προσφύγων. Δι’ αὐτὸ φρονῶ ὅτι καλὸν θὰ ἦτο νὰ καθορισθῇ τὸ ζήτημα αὐτὸ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ πρὸς πρόληψιν ἀδικιῶν.

§131Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δύο λέξεις ἔχω νὰ ἀπαντήσω εἰς τὰ λεχθέντα παρὰ τοῦ βουλευτοῦ κ. Κοζάνης, ὅστις κατέληξεν εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι ἀφήνοντες τὸ ζήτημα ἐκκρεμὲς πρέπει ν’ ἀρχίσωμεν διαπραγματεύσεις θέτοντες πρὸς τοῖς ἄλλοις ὡς ἀρχὴν ὅτι δὲν παραιτούμεθα καὶ τῆς εἰς τὰς πατρίδας αὐτῶν ἐπανόδου τῶν ἀπελαθέντων ἐκεῖθεν ὁμοεθνῶν. Νομίζω ὅτι αἱ διαπραγματεύσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ ἤρχιζαν, θὰ κατέληγον εἰς πλήρη ἀποτυχίαν καὶ τῶν διὰ τῆς προτεινομένης τροπολογίας ἐπιδιωκομένων, εἰς ἣν ἀποτυχίαν ἄλλως τε ἤθελε μᾶς ἀγάγῃ ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου 262 ἄνευ τῆς ῥήτρας τῆς ἀμοιβαιότητος. Διότι τί θὰ ἐγίνετο; Ἀναμφισβητήτως ὅλη ἐκείνη ἡ ἰδιοκτησία, εἰς τὴν ὁποίαν ἀποβλέπομεν, ὡς δυναμένην καὶ κατ’ ἐλάχιστον νὰ χρησιμεύσῃ ὡς ἀντιστάθμισμα εἰς τὰς ζημίας τοῦ πληθυσμοῦ, ὅστις τοσαῦτα ἔπαθεν, ὅλη ἐκείνη ἡ ἰδιοκτησία ἤθελε διαρρεύσει μεταξὺ τῶν δακτύλων μας. Δὲν πρόκειται περὶ ἀδικίας, ὡς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος βουλευτής, πρόκειται περὶ μέτρου εἰδικοῦ. Τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Ἑλλὰς ἔρχεται καὶ μεγαλοφρόνως πλέον φερομένη δίδει νέαν προθεσμίαν ὅπως ἀναβιώσουν ὑπὲρ ἀλλοφύλων δικαιώματα ἀπωλεσθέντα, ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἀξιώσῃ καὶ παρὰ τῆς πολιτείας εἰς ἣν ἀνήκουσιν οὗτοι, ὅπως τὴν ἰδίαν μετέλθουν πολιτικὴν διὰ τοὺς ὁμογενεῖς μας. Αὐτὸς εἶναι ὁ ὅρος, τὸν ὁποῖον θέλομεν νὰ ἐπιβάλλωμεν καὶ τὸν ὁποῖον οὐδεὶς δύναται νὰ ἀμφισβητήσῃ ὅτι εἶναι ὅρος ἰσότητος. Πρόκειται ἀκριβῶς διὰ τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 3 νὰ καταστήσωμεν τὴν ἰσότητα μεταξὺ ἡμῶν καὶ τῶν ἄλλων. Ὁ κ. Βουλευτὴς δὲν τὸ ἐνόησε καὶ μᾶς εἶπεν ὅτι πρέπει νὰ καταρτίσωμεν πρόγραμμα διὰ τὸ μέλλον, ἐν τῷ μεταξὺ δὲ νὰ διαρρεύσουν ὅλαι ἐκεῖναι αἱ περιουσίαι, αἱ ὁποῖαι εὑρίσκονται εἰς χεῖρας ἡμῶν καὶ αἱ ὁποῖαι εἶναι δυνατὸν νὰ χρησιμεύσουν ὡς ἐλάχιστον ἀντισήκωμα τῶν καταστροφῶν, τὰς ὁποίας ὑπέστησαν οἱ ὁμοεθνεῖς μας. Διὰ τοῦτο ἀποκρούω διαρρήδην τὴν θεωρίαν τοῦ κ. Βουλευτοῦ. Ἔχομεν καθῆκον νὰ προστατεύσωμεν τοὺς ὁμοεθνεῖς συμπολίτας μας. (Χειροκροτήματα). Ἔχομεν καθῆκον νὰ προστατεύσωμεν τὸ γένος καὶ τὴν φυλὴν ἡμῶν. Δὲν θέλομεν οὐδένα νὰ ζημιώσωμεν καὶ δὲν εἶμαι ἐγὼ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ ἐγίνετο εἰσηγητὴς ἀδίκου πολιτείας πρὸς οἱονδήποτε τῶν Ἐθνῶν, ἀλλ’ ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ εἴπωμεν ὅτι ἂν πολιτευώμεθα ἡμεῖς μετὰ τῆς μεγαλυτέρας ἰσότητος καὶ ἐλευθερίας, ἀξιοῦμεν παρὰ τῶν ἄλλων, ὅπως μετέλθουν ἴσα μέτρα. (Χειροκροτήματα). (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 2.) (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ ψηφίζονται καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου 3 καὶ 4 ὡς καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ.)

§132Κ. ΜΕΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ δὲν ψηφίζω τὸ νομοσχέδιον· θέλω νὰ ἔχω τὴν συνείδησίν μου ἥσυχον.

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ψήφισις συνόλου τοῦ νομοσχεδίου: «περὶ ὀργανώσεως τῆς δασικῆς ὑπηρεσίας εἰς τὰς Νέας Χώρας καὶ τροποποιήσεις φορολογικῶν καὶ ἄλλων τινων διατάξεων τῆς δασικῆς νομοθεσίας καθ’ ὅλον τὸ Κράτος».

§134ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ ἀναβληθῇ ἐπ’ ὀλίγον, διότι τώρα μόλις διενεμήθη. Ἐπίσης καὶ τὸ ἑπόμενον, «περὶ ἐκτάκτων μέτρων πρὸς ἐνίσχυσιν τῆς γεωργίας».

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλονται ἀμφότερα ἐπὶ ἡμίσειαν ὥραν. — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῶν νόμων ΔΝΖʹ, ΔΡΙΖʹ 293 καὶ 641 «περὶ συστάσεως Δήμων καὶ κοινοτήτων, ἐφ’ ὅσον διαρκεῖ ἡ ἐπιστράτευσις».

§136Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὅσον ἀφορᾷ τὴν συζήτησιν τοῦ Νομοσχεδίου αὐτοῦ θὰ ληφθῇ ὡς βάσις τὸ Νομοσχέδιον ὡς διετυπώθη ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς, θὰ παρακαλέσω δὲ τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους νὰ λάβωσι ὑπ’ ὄψιν ὅτι πρόκειται περὶ διατάξεως προσωρινῆς ἐντελῶς, καὶ ὅτι οἱανδήποτε τροπολογίαν, μὴ ἀναφερομένην εἰς τὰς διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου δὲν εἶμαι διατεθειμένος νὰ δεχθῶ. Ἐὰν πρόκειται περὶ προτάσεως, κατ’ ἄλλον τρόπον ἐξυπηρετούσης τὰ κενὰ, τὰ ὁποῖα δημιουργοῦνται εἰς τὰς τάξεις, τὰς κοινοτικὰς, ἕνεκα τῆς ἐπιστρατεύσεως θὰ ἦτο εὐκτέον νὰ λάβωσι τὸν λόγον, ὅσοι τῶν κ.κ. συναδέλφων ἐπιθυμοῦσι νὰ ὁμιλήσωσιν σχετικῶς, ἀλλὰ πρότασιν ἀναφερομένην εἰς ἐλαττώματα μεγαλύτερα τοῦ νομοσχεδίου δὲν εἶμαι διατεθειμένος νὰ δεχθῶ, διότι ἐπαναλαμβάνω τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἐντελῶς προσωρινόν.

§137Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡ ἐπιστράτευσις, κ. συνάδελφοι, ἡ ὁποία ἀπέσπασε ἀπὸ τὰς ἀσχολίας αὑτῶν ἑκατοντάδας χιλιάδας συμπολιτῶν μας, ἀπέσπασε καὶ ἀπὸ τὰς κοινοτικὰς ἐργασίας καὶ πλῆθος κοινοτικῶν συμβούλων. Τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον σκοπὸν ἔχει νὰ πληρώσῃ τὰ δημιουργηθέντα ἐκ τῆς ἐπιστρατεύσεως κενὰ εἰς τὰ κοινοτικὰ συμβούλια, καὶ νὰ καταστήσῃ ἱκανὰ πρὸς ἐργασίαν τὰ κοινοτικὰ ταῦτα συμβούλια, τὰ ὁποῖα ἔφθασαν μέχρι τοῦ σημείου ὥστε νὰ μὴ δύνανται νὰ ἐργασθῶσι. Δὲν εἶναι δυσεξήγητον, κ. συνάδελφοι, ὅτι ὁ συντάκτης τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου ἀπέβλεψε πρωτίστως πρὸς συμπλήρωσιν τῶν κενῶν εἰς τοὺς ἐπιλαχόντας συμβούλους, τοὺς καὶ ἀναπληρωματικούς. Διότι ἡ ἀρχὴ τῆς προσλήψεως τῶν ἐπιλαχόντων εἰς ἀναπλήρωσιν κενῶν, δημιουργηθέντων εἰς τὰ κοινοτικὰ συμβούλια, ὑπάρχει εἰς τὸν θεμελιώδη περὶ κοινοτήτων νόμον ͵ΔΝΖʹ καὶ περιελήφθη εἰς τὸν προγενέστερον νόμον, κατὰ τὴν σύνταξιν δὲ τοῦ ἀνωτέρω νόμου δὲν ἐλήφθη δυστυχῶς ὑπ’ ὄψιν ἡ μεγάλη διαφορὰ τοῦ παλαιοῦ διοικητικοῦ συστήματος ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀναπλήρωσιν τῶν κοινοτικῶν συμβούλων. Ἐνῷ κατὰ τὸ παρελθὸν δημοτικὸν καθεστὼς τὸ κέντρον τῆς διοικήσεως ἦτο ὁ δήμαρχος, ἐνῷ ἡ ἐκλογὴ ἐγένετο κατὰ τὸ σύστημα τῆς πλειονοψηφίας, νῦν κέντρον ἀποβαίνει ἡ κοινότης, ἡ ὁποία ἐκλέγει τὸν Πρόεδρον αὐτῆς καὶ ἡ ἐκλογὴ γίνεται ὄχι κατὰ τὸ σύστημα τῆς ἀπολύτου πλειοψηφίας, ἀλλὰ κατὰ τὸ σύστημα τῆς ἀντιπροσωπεύσεως καὶ τῆς μειοψηφίας. Ὡς ἐκ τούτου, ἐνῷ κατὰ τὸ παλαιὸν διοικητικὸν καθεστὼς ἡ πρόσκλησις ἐπιλαχόντων εἰς τὰς κενὰς θέσεις δὲν παρουσίαζε οὐδένα κίνδυνον, ἤδη ἐνῷ ὑπάρχουν ἀντιπρόσωποι ἐκ τῆς μειοψηφίας, θὰ ὑπάρχῃ πιθανότης ὅτι θὰ κληθοῦν καὶ οἱ σημαντικῶς μειοψηφίσαντες. Ἑπομένως δὲν δύναται νὰ ὑποστηριχθῇ ὅτι οὐδεὶς κίνδυνος ὑπάρχει ἐκ τῆς προσλήψεως τῶν ἐπιλαχόντων. Ἀποτέλεσμα τῆς προσκλήσεως τῶν πρώτων ἐπιλαχόντων εἰς τὴν πλήρωσιν τῶν κενῶν εἶναι ὅτι ἡ σύνθεσις τοῦ κοινοτικοῦ συμβουλίου μεταβάλλεται ὥστε ἡ μειοψηφία μετατρέπεται εἰς πλειοψηφίαν.

§138Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ.

§139Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὂχι μόνον ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ, ἀλλὰ ὑπάρχει πιθανότης ὅτι θὰ γίνῃ. Λοιπὸν μέγα πλῆθος τῶν κοινοτικῶν συμβούλων δὲν δύναται νὰ ἐργασθῇ, καὶ ἐκ τούτου ἀνατρέπεται ἡ ἀρχὴ τῆς αὐτοδιοικήσεως, ἡ ὁποία σημαίνει ὅτι τοὐλάχιστον εἰς τὸ σῶμα, τὸ δημοτικόν, ἡ ἀπόφασις λαμβάνεται παρὰ τῶν προσώπων τῆς πλειοψηφίας. Ἑπομένως ἡ πρόσκλησις κοινοτικῶν συμβούλων ἐκ τῶν ἐπιλαχόντων, σημαίνει ἀνατροπὴν τῆς ἀρχῆς τῆς αὐτοδιοικήσεως, ἡ ὁποία καθιεροῦται καὶ διὰ τοῦ Συντάγματος. Ἀλλὰ ἡ ἀντίρρησις, ἡ ἰδική μου, δὲν προέρχεται ἀπὸ τὴν προσήλωσιν εἰς ἀρχὴν συνταγματικήν, ἀλλὰ ἀπὸ σεβασμόν, πρὸς τὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα θέλει φέρει ὁ καθορισμὸς τοιαύτης ἀρχῆς. Βεβαίως εἰς τὰς κοινότητας τὰς μικρὰς δὲν ὑπάρχει μεγάλη ἀντίθεσις τάξεως καὶ μεγάλη ἀντίθεσις πολιτικῶν ἰδεῶν καὶ μεγάλα κοινωνικὰ συμφέροντα ὅπως ὑπάρχουσιν εἰς τὰς μεγάλας πόλεις, ἑπομένως δὲν δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν, ὅτι αἱ ἀντιθέσεις αὐταὶ ἔχουσι τόσον μέγα στάδιον, μόλα ταῦτα εἰς τὰς κοινότητας ὑπάρχουσι διακρίσεις διάφοροι, λόγῳ τῆς ἐπιδράσεως τῶν ἀξιωμάτων, ὑπάρχει ἀριθμὸς πολιτῶν ἐπιδιωκόντων τὴν διοίκησιν τῆς κοινότητος, ὑπάρχουσι πρόσωπα, τὰ ὁποῖα διὰ μικρὰς ὑπηρεσίας τὰς ὁποίας προσέφεραν ἀπέκτησαν τὴν ἐμπιστοσύνην τῆς κοινότητος καὶ πρόσωπα τὰ ὁποῖα λόγῳ τῆς ἐπιβολῆς των ἔχουσιν τὴν μεγίστην πλειοψηφίαν τῆς κοινότητος. Ἐὰν λοιπὸν καθιερώσωμεν τὴν ἀρχὴν αὐτὴν διατρέχομεν τὸν κίνδυνον νὰ ἴδωμεν περιερχομένην τὴν κυβέρνησιν τῶν κοινοτήτων εἰς τὰ πρόσωπα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα δὲν χαίρουσιν τὴν ἐμπιστοσύνην τῆς κοινότητος. Δὲν πρόκειται δὲ νὰ προσκληθῶσιν σοβαραὶ μονάδες τῆς κοινότητος, σήμερον εἶναι δυνατὸν νὰ προσκληθῶσιν καὶ οἱ λαβόντες 2, 3 ἢ 5 ψήφους, διότι διὰ τοῦ νόμου τοῦ τροποποιήσαντος τὸν ʹΔΝΖʹ ἀρχικὸν νόμον κατηργήθη ἡ ἀρχὴ διὰ τῆς ὁποίας οἱ ἐπιλαχόντες ὤφειλον νὰ λάβωσιν τοὐλάχιστον τὸ ⅓ τῶν ψήφων τῶν ἐκλογέων. Ἐνδεχόμενον λοιπὸν νὰ προσληφθῶσιν εἰς τὸ συμβούλιον ἄνθρωποι ἐντελῶς στερούμενοι πάσης σοβαρότητος, διότι, πάντες γνωρίζομεν ὅτι εἰς τὰς ἐκλογὰς ἐκτίθενται καὶ ἄνθρωποι ἐστερημένοι πάσης σοβαρότητος. Διὰ τοιαύτης λοιπὸν προσκλήσεως εἶναι φανερὸν ὅτι θὰ δημιουργηθῇ μεγάλη δυσχέρεια εἰς τὰς κοινότητας, μεγάλη ἀντίδρασις πρὸς τὴν διοίκησιν καὶ θὰ διευκολυνθῇ ἡ κατάχρησις τοῦ ἀξιώματος τῶν κοιν. συμβούλων εἰς βάρος τῆς κοινότητος καὶ τοῦ Δημοσίου. Ἐὰν λοιπὸν ἀναγνωρίζωμεν ὅτι εἶναι δικαίωμα ἡ αὐτοδιοίκησις, ἐὰν ἀναγνωρίζομεν ὅτι ἔχομεν συμφέρον νὰ αὐτοδιοικῶνται αἱ κοινότητες καὶ ἐκτελῶσιν μόναι των τὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα εἶναι τυπικῆς φύσεως, ὀφείλομεν τοιαύτην ἀρχὴν νὰ ἀποκρούσωμεν ἀπολύτως. Δύναται νὰ ἀντιταχθῇ ὅτι τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἐντελῶς προσωρινῆς φύσεως καὶ δυνάμεθα νὰ ἀποφύγωμεν ὅλα αὐτά, ἀλλ’ εἶναι προσωρινότητες βέβαιαι καὶ προσωρινότητες ἐντελῶς ἀβέβαιαι, προσωρινότητες, αἱ ὁποῖαι δύνανται ν’ ὁρισθῇ πότε θὰ λήξωσιν καὶ προσωρινότητες, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι βέβαιον ἂν θὰ λήξωσιν ἐντὸς ὡρισμένου χρόνου, ἐντὸς ἑβδομάδων ἢ μηνῶν. Καὶ οὕτως ἐχόντων τῶν πραγμάτων πῶς ἠμποροῦμεν ἡμεῖς νὰ ἐπαναλάβωμεν παλαιὰν διάταξιν, ἡ ὁποία καταργεῖ τὸ κοινοτικὸν καθεστώς; Ἠμπορεῖ ἐπίσης νὰ ἀντιταχθῇ ὅτι λόγῳ τῆς ἐπιστρατεύσεως αἱ ἐργασίαι τῶν κοινοτήτων πρέπει νὰ εἶναι περιωρισμέναι καὶ ἑπομένως δὲν ἔχει μεγάλην σημασίαν ποῖοι θὰ προΐστανται τῆς κοινότητος. Κατὰ τῆς ἰδέας αὐτῆς αἰσθάνομαι ὑποχρεωμένον ἑαυτὸν νὰ διαμαρτυρηθῶ διότι εἶναι ἀρχὴ, ἡ ὁποία δὲν ἐκφράζεται μόνον διὰ τοῦ νομοσχεδίου, τοῦ ὑπὸ συζήτησιν, ἀλλὰ αὐτὴ κρατεῖ παρ’ ἡμῖν· ὅταν ἔχωμεν ἐπιστράτευσιν ἢ πόλεμον φανταζόμεθα ὅτι πᾶσα ἄλλη λειτουργία πρέπει νὰ σταματήσῃ, οἱ νόμοι πρέπει νὰ σταματήσουν, ἡ κοινωνικὴ καὶ ἡ οἰκονομικὴ λειτουργία πρέπει νὰ σταματήσουν. Τοῦτο εἶναι πολὺ ἐπικίνδυνον, διότι ἀκριβῶς εἰς αὐτὰς τὰς περιστάσεις τὰς κρισίμους καὶ μεγάλας, εἰς τὰς ὁποίας καταβάλλονται μεγάλαι προσπάθειαι ὅπως διὰ τῶν πολεμικῶν ἡμῶν ἐπιχειρήσεων προστατεύσωμεν τὰ Ἐθνικὰ συμφέροντα, πρέπει νὰ καταβληθῇ μεγάλη προσπάθεια ὅπως μὴ σταματήσῃ ἡ διοίκησις, διότι μόνον κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ δυνηθῶμεν νὰ βαστάξωμεν τὰ βάρη τῆς ἐπιστρατεύσεως καὶ νὰ ἀντεπεξέλθωμεν κατὰ τῶν δεινῶν ἑνὸς πολέμου. Διατί, ἐπειδὴ ὑπάρχει ἐπιστράτευσις, πρέπει νὰ σταματήσῃ καὶ ἡ κοινοτικὴ διοίκησις;

§140Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου εἶναι νὰ μὴ σταματήσῃ ἡ λειτουργία τῶν κοινοτήτων.

§141ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὑπάρχει μία διάταξις, ἡ ὁποία προνοεῖ περὶ ὡρισμένου ἀριθμοῦ συμβούλων καὶ ἄλλη διάταξις, ἡ ὁποία λέγει ὅτι τὸ καταρτιζόμενον συμβούλιον δὲν δύναται νὰ λειτουργήσῃ ἐλευθέρως ὅπως τὸ ἄλλο συμβούλιον, ἑπομένως δὲν δύναται τὸ συμβούλιον νὰ κάμῃ προϋπολογισμόν, νὰ κάμῃ ἀπολογισμόν, νὰ συνομολογήσῃ δάνειον, νὰ μεταβάλῃ τὸ προσωπικόν, τὸ κοινοτικόν. Αὐτὴ εἶναι μία λογικὴ βάσις τοῦ νομοσχεδίου ὅτι δὲν ὑπάρχει τοιαύτη ἀνάγκη νὰ λειτουργῶσιν ἐλευθέρως τὰ κοινοτικὰ συμβούλια ὡς λειτουργοῦσιν καλῶς ἐχόντων τῶν πραγμάτων. Καὶ ἡ ἐπιτροπὴ ἐδέχθη ὅτι πρέπει οἱ περιορισμοὶ αὐτοὶ νὰ λείψουν. Ἀλλὰ καὶ πάλιν πρέπει νὰ ἀντιταχθῇ διατὶ νὰ λείψουν ἀφοῦ τὰ κοινοτικὰ συμβούλια δὲν ἀντιπροσωπεύουσιν τὴν γνώμην τῆς πλειοψηφίας. Ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ὑπάρχει μία προσπάθεια νὰ συμβιβασθῶσι τὰ ἀσυμβίβαστα, ἀλλ’ ἢ θὰ κάμετε τὰ συμβούλια ἱκανὰ νὰ ἐργασθῶσι ἄνευ οὐδενὸς περιορισμοῦ ἢ νὰ θέσητε οἱονδήποτε θέλετε εἰς τὴν Διοίκησιν τῶν κοινοτήτων. Θὰ μὴ ἀντιταχθῇ πάλιν ὅτι ἔχομεν ὅλην τὴν ἐπιθυμίαν νὰ λειτουργήσωσι αἱ κοινότητες ἐλευθέρως, νὰ ἀντιπροσωπεύωνται αἱ πλειοψηφίαι, ἀλλὰ τὶ θέλετε νὰ κάμωμεν; Ἐγὼ θὰ ἀπαντήσω νὰ κάμωμεν ἐκλογὴν εἰδικῶν ἀναπληρωματικῶν συμβούλων. Γνωρίζω βεβαίως ὅτι ἡ λέξις ἐκλογὴ ἐνταῦθα δὲν εὐηχεῖ τόσον εὐαρέστως, ἀλλὰ καλήτερον θὰ εἶναι, πρὸ τοῦ ἀποφανθῶμεν ἐπὶ τῶν πραγμάτων νὰ ἐξετάζωμεν τὴν οὐσίαν τῶν πραγμάτων καὶ νὰ μὴ μᾶς φοβίζουν τὰ ὀνόματα. Διότι αὐτὸ συμβαίνει συνήθως, μᾶς ἐπηρεάζουσι περισσότερον τὰ ὀνόματα καὶ αἱ λέξεις παρὰ τὰ πράγματα· καὶ ὅταν πρόκειται περὶ ἐκλογῶν ἀναπληρωματικῶν τῶν κοινοτήτων πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν ποία θὰ ἦναι ἡ δυσχέρεια ἐκείνη, ἡ ὁποία πρόκειται νὰ μᾶς ἐμποδίσῃ ἀπὸ τοῦ νὰ προβῶμεν εἰς ἐνέργειαν ἐκλογῆς δημοτικῶν ἢ κοινοτικῶν συμβούλων, ἐκλογῆς ἀναπληρούσης προσωρινῶς τὴν ἀνάγκην. Ἡ μεγάλη δυσχέρεια ὑπάρχει εἰς τὸ τεχνικὸν μέρος τῶν ἐκλογῶν. Δὲν ὑπάρχουσι ἀντιπρόσωποι, αἱ προθεσμίαι εἶναι μεγάλαι καὶ ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι διατυπώσεις, αἱ ὁποῖαι δυστυχῶς δὲν δύνανται νὰ ἐκπληρωθῶσι κατὰ τὴν παροῦσαν περίστασιν. Ἀλλ’ εἶναι δυνατὸν ὅλαι αἱ δυσχέρειαι, αἱ τεχνικαὶ, νὰ παρακαμφθῶσι διὰ μικρᾶς μεταρυθμίσεως αὐτῶν, διότι ὁμολογουμένως δὲν εἶναι μεγάλαι αἱ δυσχέρειαι, διότι πρέπει νὰ λεχθῇ τοῦτο, ὅτι προκειμένου περὶ ἐκλογῶν ἀναπληρωματικῶν συμβούλων, δὲν θὰ γίνωσιν ἐκλογαὶ εἰς ὅλον τὸ Κράτος, οὔτε κἄν εἰς τὰς κοινότητας, θὰ γίνωσι τμηματικῶς, ὥστε εἶναι δυνατὸν διὰ τῶν συμβολαιογράφων, διοριζομένων ὡς δικαστικῶν ἀντιπροσώπων, νὰ μὴ παρουσιασθῇ καμμία δυσχέρεια. Ἀλλὰ θὰ μοῦ ἀντιταχθῇ ἀκόμη τέλος, καὶ ἤδη ἀντετάχθη: ἡ ἐκλογὴ, ἡ ὁποία θὰ γίνῃ σήμερον, ὅταν ἀπουσιάζωσιν ἀπὸ τὰς ἑστίας των 300 ἢ 250 χιλιάδες πολιτῶν, δύναται νὰ ἦναι σοβαρὰ ἐκλογή, ὥστε νὰ θεωρηθῇ ὅτι ἀντιπροσωπεύει αὕτη τὴν γνώμην τῆς πλειοψηφίας τῶν κοινοτήτων; θὰ σᾶς ἀπαντήσω. Βεβαίως ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ γίνῃ μία ἐκλογὴ, ἡ ὁποία νὰ ἐκφράζῃ τὸ πολιτικὸν φρόνημα τοῦ λαοῦ σήμερον, θὰ ἦτο ἐπιβεβλημένον, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ὑποστηριχθῇ, ὅτι τοιαύτη ἐκλογὴ δὲν θὰ ἦτο σοβαρά. Ἀλλὰ προκειμένου περὶ τῆς ἐκλογῆς τῶν κοινοτήτων, κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν κρίνονται πολιτικαὶ ἀρχαὶ καὶ πολιτικὰ συστήματα, ἀλλὰ προσδιορίζονται τὰ πρόσωπα, εἰς τὰ ὁποῖα ἔχει τὴν ἐμπιστοσύνην της ἡ κοινότης νὰ διαχειρισθῶσι τὰς κοινοτικὰς ὑποθέσεις, τὸ πρᾶγμα ἐντελῶς διαφέρει, διότι, ὡς εἶναι μάλιστα οἱ οἰκογενειακοὶ δεσμοὶ εἰς τὰς κοινότητας, τὰς ἰδικάς μας, πρέπει νὰ συνομολογήσητε, ὅτι τὰ πρόσωπα εἰς τὰ ὁποῖα σήμερον, ἐὰν γίνωσιν ἐκλογαὶ, θὰ ἐμπιστευθῶσι τὴν διαχείρισιν τῶν κοινοτικῶν ὑποθέσεων, τὰ μέλη ταῦτα θὰ ἦναι τοιαῦτα, ὥστε νὰ ἔχωσι τὴν ἐμπιστοσύνην καὶ τῶν ἀπόντων μελῶν, ἐν πάσῃ περιπτώσει ὅμως θὰ ἦναι ἄξια πολὺ μεγαλειτέρας ἐμπιστοσύνης ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἔλαβον μόνον δύο ἢ τρεῖς ἢ πέντε ψήφους κατὰ τὰς γενικὰς ἐκλογάς. Ἀντιτάσσεται καὶ ἄλλο ἤδη ἐπιχείρημα ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον συμπολίτην μου κ. Βοζίκην, ὅτι ὅλαι αὐταὶ αἱ διατάξεις εἶναι διατάξεις τοῦ παλαιοῦ νόμου καὶ ἑπομένως ἡμεῖς σήμερον δὲν καλούμεθα νὰ διορθώσωμεν τὸν παλαιὸν νόμον ἀλλὰ ὅπως συμπληρώσωμεν τὰ δημιουργηθέντα κενὰ διὰ μιᾶς προσωρινῆς διατάξεως. Ἐκ τοῦ ὅτι μία διάταξις ἀντίκειται εἰς τὸν θεμελιώδη νόμον δὲν ἕπεται ὅτι πρέπει νὰ μὴ μεταρρυθμισθῇ σήμερον οὗτος, δὲν ἕπεται ὅτι πρέπει νὰ διαιωνίζεται τὸ κακὸν ἀπὸ γενεᾶς εἰς γενεὰν διότι ἐγένετο. Ὅταν ἐψηφίσθη ὁ νόμος, κανεὶς δὲν εἶχεν ὑπ’ ὄψιν του τὴν τοιαύτην, ἂς εἴπωμεν, ἀθρόαν ἀπόσπασιν ἀπὸ τὰς ἐργασίας των τῶν κοινοτικῶν συμβούλων· ἐφανταζόμεθα ὅλοι ὅτι θὰ ἦναι ἐντελῶς ἐξαιρετικαὶ αἱ περιπτώσεις καθ’ ἃς θὰ γίνωσι σύμβουλοι. Τώρα ὅμως, ὅτε τὸ κακὸν εἶναι μέγα, ὅτε πρόκειται εἰς μέγα μέρος τῶν κοινοτήτων ν’ ἀντικατασταθῇ, ἐπαναλαμβάνω, ἡ νόμιμος κυβέρνησις τῶν κοινοτήτων, μὴ ἀνταποκρινομένης τῆς εὐθύνης ἐκτὸς τῶν μελῶν τῆς κοινότητος, τώρα, λέγω, ὅτε τὸ κακὸν εἶναι μέγα, ὀφείλομεν ἡμεῖς νὰ τὸ θεραπεύσωμεν. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι διότι ὑπῆρχεν εἷς παλαιὸς νόμος, ὁ ὁποῖος ὥριζεν αὐτὰ τὰ πράγματα, σήμερον ἡμεῖς δὲν πρέπει νὰ τὰ μεταβάλωμεν ὁπότε τὸ κακὸν εἶναι μέγα καὶ ἡ ἐφαρμογὴ μεγάλη. Πρέπει δὲ νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν μας ὅτι δὲν πρόκειται μόνον περὶ τῆς διοικήσεως τῶν κοινοτήτων, δὲν πρόκειται μόνον περὶ τῆς τοπικῆς διοικήσεως, ἀλλὰ καὶ περὶ τῆς διοικητικῆς ἀκόμη διοικήσεως, διότι τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα προΐστανται τῶν κοινοτήτων εἶναι τὰ κατώτατα ὄργανα τῆς δημοσίας διοικήσεως. Χθὲς ἀκόμη ὑπεβλήθη τὸ νομοσχέδιον περὶ περιθάλψεως τῶν οἰκογενειῶν τῶν ἐπιστράτων καὶ κατέστη φανερὸν ὅτι εἶναι ἀδύνατον κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου ἐκείνου νὰ μὴ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν ἡμῶν τὰς ἐπιτροπὰς αὐτὰς ἐκ μελῶν τῶν συμβουλίων, τῶν κοινοτικῶν. Πρόκειται νὰ μεταρρυθμισθῇ ὁ νόμος περὶ ἐπιτάξεως καὶ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν θέλει γίνει συζήτησις εἰς ποίους θὰ ἐμπιστευθῶμεν, εἴπομεν περὶ τῆς ἀξίας τῶν ζώων καὶ πολλοὶ κατέφυγον εἰς τοὺς προέδρους τῶν κοινοτήτων. Βλέπετε λοιπὸν ὅτι, διαρκούσης τῆς ἐπιστρατεύσεως, ὄχι μόνον δὲν ἐλλαττοῦνται τὰ βάρη τῶν προέδρων καὶ τῶν συμβούλων τῶν κοινοτήτων, ἀλλὰ αὐξάνουσιν. Λοιπὸν πρέπει ἡ προσοχή μας νὰ ἦναι ἀκόμη πολὺ μεγαλειτέρα, ὅπως τὰ κοινοτικὰ συμβούλια ἀπαρτίζωνται ἀπὸ ἀνθρώπους σεβαστούς, ἐμπνέοντας περισσότερον σεβασμὸν καὶ εἰς τὰς κοινότητας καὶ εἰς τὸ δημόσιον. Τὸ νομοσχέδιον δὲν ἀποκλείει βεβαίως καὶ τὰς ἐκλογάς, ἀλλὰ ἐὰν μελετήσητε τὴν διαδικασίαν, ἡ ὁποία διαγράφεται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ καὶ ὅπως μετερρυθμίσθη ἀκόμη ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς, θὰ ἴδητε ὅτι ὑπάρχουσι πολλὰ χάσματα — βεβαίως τὰς ἐκλογὰς δὲν θὰ τὰς ἀποφύγωμεν καὶ διὰ τοῦ νομοσχεδίου, ἐντελῶς περιωρισμέναι θὰ γίνωσι καὶ ἐὰν ἐφαρμοσθῇ τὸ νομοσχέδιον—δὲν ὑπάρχει ὅμως καμμία σοβαρὰ ἐγγύησις ὅτι αἱ ἐκλογαὶ θὰ γίνωσιν ὅπως πρέπει. Φαντασθῆτε ἐκλογὴν διὰ συμβολαιογραφικῶν πράξεων, ἔνθα ὁ τύπος τῶν συμβολαιογραφικῶν πράξεων θὰ εἶναι ἀδύνατον σχεδὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ, διότι κατὰ τὸν παλαιὸν νόμον, ὁ ὁποῖος ἐπιτρέπει εἰς τὰς κοινότητας, τὰς ἐχούσας πληθυσμὸν 500 κατοίκων τὴν τοιαύτην ἐκλογὴν τῶν ἀντιπροσώπων των, οὐδαμοῦ ἔγειναν τοιαῦται. Μετὰ τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀχαϊοήλιδος συναδέλφου κ. Ἀργυροπούλου συνετάξαμεν τροπολογίαν διὰ τῆς ὁποίας καθιεροῦται τὸ ζήτημα τῆς ἐκλογῆς τῶν ἀναπληρωματικῶν συμβούλων. Αἱ ἀντιρρήσεις μου, ἐπαναλαμβάνω, προῆλθον ὄχι τόσον ἀπὸ καμμίαν προσήλωσιν εἰς ἀφῃρημένην ἀρχήν, ἀλλὰ ἀπὸ πεποίθησιν ἀκράδαντον, ὅτι θὰ δημιουργήσωσι κακὸν εἰς πλείστας κοινότητας. Δὲν ὁμιλῶ, ἐπαναλαμβάνω, ἀφῃρημένως, ἀλλ’ ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου ὡρισμένον παράδειγμα. Θὰ δημιουργήσωμεν μέγιστον κακὸν καὶ θὰ δημιουργήσωμεν κακὸν καὶ εἰς αὐτὸν τὸν νόμον περὶ κοινοτήτων, διότι δὲν ὑπάρχει, Κύριοι, μείζων κλονισμὸς τοῦ νόμου, παρὰ ὅταν ἀναθέσωμεν τὴν διοίκησιν τῶν κοινοτήτων εἰς ἐκείνους τοὺς ὁποίους ἐχλεύαζεν ὁλόκληρος ἡ κοινότης. Ὀφείλομεν λοιπὸν νὰ προσέξωμεν πολὺ προκειμένου νὰ ψηφίσωμεν τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, διότι δὲν πιστεύω νὰ ὑπάρχῃ κανεὶς ὁ ἀμφιβάλλων ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ περὶ τῆς μεγάλης σπουδαιότητος τοῦ νόμου, τοῦ κοινοτικοῦ.

§142Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὁ κ. Συνάδελφος ἐξέθηκεν ὅσας ἐξέθηκε παρατηρήσεις, παριδὼν τὸν παράγοντα ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος ἔπρεπε νὰ εἶναι ὁ κύριος τῶν σκέψεών του, τὸν παράγοντα τῆς ἀνάγκης. Δὲν ἐκλήθημεν ἤδη νὰ διαρρυθμίσωμεν κατὰ τὸν Α ἢ Β τρόπον τὰ τῶν κοινοτήτων. Τὰ τῶν κοινοτήτων ἔχουσι διαρρυθμισθῆ ὑπὸ τοῦ νόμου, τοῦ προηγουμένου ἡμῶν. Ἔχουσι διαρρυθμισθῇ καλῶς, ἔχουσι διαρρυθμισθῇ κακῶς, δὲν εἶναι ἡ στιγμὴ περὶ τούτου ν’ ἀποφανθῶμεν γνώμην. Ἤδη εὑρισκόμεθα πρὸ μιᾶς ἀνάγκης, εὑρισκόμεθα πρὸ τῆς ἀνάγκης νὰ καταστήσωμεν τὰς κοινότητας ταύτας δυναμένας νὰ ἐνεργήσωσι παρὰ τὰ κενά, τὰ ὁποῖα ἡ ἐπιστρατεία ἐδημιούργησεν εἰς τὴν διοίκησιν αὐτῶν. Περὶ τούτου καὶ μόνον περὶ τούτου πρόκειται. Προκειμένου δὲ νὰ μεριμνήσωμεν περὶ τῆς ἱκανοποιήσεως ταύτης τῆς ἀνάγκης, ὀφείλομεν νὰ μὴ λησμονήσωμεν ὅτι καθῆκον ἔχομεν νὰ προσφύγωμεν εἰς μέτρον, τὸ ὁποῖον οὐχὶ ν’ ἀνταποκριθῇ εἰς γενικάς τινας ἀρχάς, ἀλλὰ νὰ εἶναι τοιοῦτον, ὥστε νὰ δύναται εὐχερῶς καὶ μετὰ τῆς δεούσης ταχύτητος νὰ πραγματοποιηθῇ. Ἐὰν ἐνδιαφερώμεθα νὰ λειτουργήσωσιν αἱ κοινότητες, ὁ κύριος καὶ σπουδαιότερος παράγων εἶναι οὗτος, ἵνα ἐπινοήσωμεν μέθοδον, διὰ τῆς ὁποίας ὅσον τάχιστα νὰ ἐγκατασταθῇ ἡ λειτουργία τῶν κοινοτήτων, ἐὰν δὲ ἀφήσωμεν τὸν χρόνον νὰ παρέλθῃ, θὰ εἶναι κακίστη ἡ ὑπηρεσία, τὴν ὁποίαν θὰ παράσχωμεν εἰς τὰς κοινότητας καὶ ὑπὲρ τῶν ὁποίων παριστάμεθα ὡς ἐνδιαφερόμενοι. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι συνέπεια τοῦ συστήματος, τὸ ὁποῖον ἐγὼ θεωρῶ ἀτυχὲς διὰ τὰς κοινότητας, τοῦ συστήματος τῆς διαιρέσεως τῆς διοικήσεως τῶν κοινοτήτων εἰς πλειοψηφίαν καὶ μειοψηφίαν, — ἀλλὰ περὶ τούτου δὲν πρόκειται ἐὰν εἶναι ἀτυχὲς ἢ εὐτυχὲς τὸ σύστημα — εἶναι ἀληθές, λέγω, ὡς ἐκ τῆς ἐπιστρατεύσεως νὰ μεταβληθῇ ἡ μειοψηφία εἰς πλειοψηφίαν. Ἀλλὰ μήπως τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συμβῇ καὶ διὰ τῆς κατὰ τὸν πάγιον νόμον ἀναπληρώσεως; Καὶ ἐνῶ δὲν ἐτάραξε τὸν κ. Συνάδελφον τὸ θεσπισμένον τοῦτο παγίως, τὸν ἐτάραξε τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον δύναται νὰ ὑπάρχῃ ἐπί τινα χρόνον λόγῳ τῆς καταστάσεως, ἐὰν ἡ μειοψηφία μεταβληθῇ εἰς πλειοψηφίαν. Ἄς μὴ ἀνησυχῇ ὁ κ. Συνάδελφος· μήπως καὶ αἱ πλειοψηφίαι εἰς τὰς κοινότητας εἶναι πρᾶγμα ἔχον κἄτι τι τὸ σταθερὸν καὶ πάγιον; Ὁ κ. Συνάδελφος ἐκ τῶν μελετῶν του δύναται νὰ ἔχῃ τὴν ἀντίληψιν ὅτι, ὅταν ὁμιλῶμεν περὶ πλειοψηφίας καὶ μειοψηφίας ἐν καλῶς ὠργανωμένοις κράτεσιν, ἐμφανίζονται κόμματα ἀντιπροσωπεύοντα διϊστάμενα συμφέροντα. Προκειμένου περὶ κοινοτήτων, τὸ ζήτημα τῆς πλειοψηφίας ἢ μειοψηφίας εἶναι ζήτημα μικροφιλοτιμιῶν προσωπικῶν, ἀναπτυσσομένων ἐν τῷ στενῷ κύκλῳ τοῦ χωρίου. Μὴ ἀνησυχεῖτε, ἐὰν συνεπείᾳ τῶν ἀναγκῶν, ὑφ’ ἃς εὑρισκόμεθα, τῶν πρώτων θέλουσι τύχει μείζονος ἱκανοποιήσεως αἱ μειοψηφίαι ἀπὸ τὰς πλειοψηφίας καὶ τοῦτο θὰ εἶναι μία ἱκανοποίησις ἐπί τινα χρόνον. Ἀλλ’ ἀκριβῶς διότι τοῦτο εἶναι δυνατὸν νὰ συμβῇ ἂς μὴ λησμονῇ ὁ κ. Συνάδελφος ὅτι τὸ αὐτὸ δύναται νὰ γίνῃ καὶ χωρὶς νὰ γίνῃ ἐπιστράτευσις διὰ τοῦ μέτρου τῆς ἀναπληρώσεως διὰ τῶν ἀναπληρωματικῶν καὶ διὰ τῆς μεταβάσεως μελῶν τινων τῆς τέως μειοψηφίας πρὸς τὴν πλειοψηφίαν.

§143Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ δὲν τὸ κάμνουσιν.

§144Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Χωρὶς νὰ εὑρεθῶμεν πρὸ τοῦ μεγάλου γεγονότος, ὅτι δὲν ἔχουσι τὴν προσήκουσαν κυβέρνησιν αἱ κοινότητες, ἐν τούτοις ἀκριβῶς αὐτὸ δύναται νὰ συμβῇ καὶ διότι καὶ ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ παρίδω ὅτι ἔχει κἄτι τι τὸ ὀρθὸν ἀπὸ θεωρητικῆς ἀπόψεως καὶ δι’ αὐτὸ ἐζητήσαμεν νὰ περιορίσωμεν τὴν ἐξουσίαν τοῦ οὕτω ἐνεργοῦντος συμβούλου. Ἀλλὰ λέγει ὁ κ. Συνάδελφος ὅτι θέτομεν ὡς βάσιν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ λειτουργήσωσι κατὰ τὸ διάστημα τῆς ἐπιστρατεύσεως αἱ κοινότητες. Ὄχι· ἐγὼ λέγω ὅτι πρέπει νὰ λειτουργήσωσιν. Δὲν δύναται νὰ ἀρνηθῇ τις ὅτι τὸ ἔργον τῆς κοινότητος πρέπει νὰ περιορισθῇ εἰς τὴν καθ’ ἑαυτὰ διοίκησιν, διότι οὔτε ἔργα κοινοτικά, οὔτε ὑποχρεώσεις νέας πρέπει νὰ ἀναλάβωσιν αἱ κοινότητες κατὰ τὸ διάστημα τῆς ἐπιστρατεύσεως. Ἀναμφισβητήτως δὲν εἶναι τοῦτο παῦσις τῆς ζωῆς τῆς κοινότητος, εἶναι μέτρον ἐνδεδειγμένον νὰ ληφθῇ ὑπὸ τῆς Πολιτείας κατὰ τὸν χρόνον τῆς ἐπιστρατεύσεως. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ληφθῇ μέτρον ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν, πρέπει νὰ περιορισθῇ τὸ μέτρον καὶ δι’ ἄλλους λόγους, ἀλλὰ καὶ διὰ τὸν λόγον, τὸν ὁποῖον σεῖς εἴπατε, ὅτι κατὰ τὸ διάστημα τῆς ἐπιστρατεύσεως ἐπιτίθενται νέα βάρη, νέαι ὑποχρεώσεις καὶ νέα καθήκοντα καὶ πρέπει νὰ ἀπασχοληθῇ εἰς αὐτὰ καὶ νὰ ἀφοσιωθῇ εἰς αὐτά, τὰ ὁποῖα δύναται ἴσως νὰ ἐπιβαρύνωσι τὴν κοινότητα ἐπὶ μακρὸν χρόνον. Ἐν τούτῳ εὑρίσκω τὸ διορθωτικὸν τῆς ἀτοπίας ἐν τῷ τρόπῳ κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ ἀναπληρωθῶσι τὰ ἐλείποντα μέλη τῆς κοινότητος. Εἶχον ἐν τῷ νομοσχεδίῳ καὶ ἄλλην διάταξιν· ἐπειδὴ ἦτο τὸ ζήτημα τῶν ἐκλογῶν εἶπον νὰ σταματήσωσιν αἱ ἐκλογαὶ καὶ νὰ μένωσιν αἱ ἀρχαί, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουσιν ἐφ’ ὅσον καιρὸν δὲν δύναται νὰ συνεδριάσῃ τὸ κοινοτικὸν Συμβούλιον κατὰ τὸν τρόπον, κατὰ τὸν ὁποῖον εἶχεν ἐργασθῇ ἀρχῆθεν. Ἡ ἐπιτροπὴ ἀπήλειψε τὴν τοιαύτην διάταξιν, δὲν ἔχω δὲ δυσκολίαν ν’ ἀπαλειφθῇ ἐὰν καὶ ἡ Βουλὴ εἶναι σύμφωνος.

§145ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ μείνῃ.

§146Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Ἐὰν ἡ Βουλὴ θέλῃ, δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν νὰ ἀπαλειφθῇ ἡ διάταξις αὐτή. Δὲν ἔχω οὐδεμίαν δυσκολίαν. Προτιμῶ νὰ τεθῇ διάταξις περιορίζουσα τοῦ ἀτελῶς συγκεκροτημένου κοινοτικοῦ συμβουλίου τὴν ἐργασίαν. Ὁ κ. συνάδελφος λέγει, ὅτι ἐγὼ ἔχω σύστημα Ποῖον; Τὰς ἐκλογάς. Καὶ ἐάν, λέγει, ἐπρόκειτο νὰ γίνωσιν ἐκλογαὶ βουλευτικαὶ αὐταὶ δὲν πρέπει νὰ γίνωσι διότι ἔχει γίνει ἐπιστράτευσις. Ἀλλὰ προκειμένου περὶ τῶν κοινοτήτων αὐταὶ πρέπει νὰ γίνωσιν. Ἐάν, κύριοι προτιμᾶτε τὰς ἐκλογάς, διότι φοβεῖσθε μὴ διαταραχθῇ ἡ σχέσις τῆς πλειοψηφίας καὶ μειοψηφίας ἐν τῇ κοινότητι, ὅταν ἔχητε δεδομένον ὅτι τὰ μέλη τῆς κοινότητος εἶναι εἰς τὸν στρατόν, δὲν ἀνησυχεῖτε, ὅτι μὲ τὰς ἐκλογὰς θὰ ἐπέλθῃ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς διαταράξεως τῆς πλειοψηφίας καὶ μειοψηφίας; Δὲν ὑπολογίζετε καὶ ἕτερόν τι, ὅτι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐκλεγῶσι, στρατευομένης τῆς χώρας, δὲν θὰ εἶναι τὰ πρόσωπα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ ἀνταποκριθῶσιν εἰς τὸ ἰδανικόν, τὸ ὁποῖον ἔταμεν ὁ νόμος περὶ κοινοτήτων. Βεβαίως καὶ ἐὰν γίνωσιν ἐκλογαὶ δὲν θὰ εἶναι τὰ μέλη ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θὰ ἐκλέγωνται ἐν τῇ κοινότητι. Θὰ ἐξαιρέσητε ἐκ τῶν ἐκλογίμων ὅλους τοὺς στρατευσίμους; Καὶ κατὰ ποῖον Σύνταγμα θὰ ἐνεργήσητε ἐκλογὰς κατὰ τὸ ὁποῖον θὰ ἐξαιρέσητε ὅλους τοὺς στρατευομένους; Πῶς θὰ ἀφαιρέσητε τὸ δικαίωμα αὐτὸ ἀπ’ αὐτούς; Καὶ πρέπει νὰ τὸ ἀφαιρέσητε τὸ δικαίωμα αὐτὸ διὰ νὰ φθάσητε εἰς τὴν ἐκλογὴν ποῦ θέλετε, διότι ἄλλως θὰ καταλήξητε εἰς κωμῳδίαν καὶ παίγνιον. Νομίζω ὅτι δὲν δύνασθε νὰ ἀφαιρέσητε τὸ δικαίωμα τοῦ ἐκλογίμου ἀπὸ αὐτούς. Ἀλλὰ καὶ τί θὰ εἶναι αἱ ἐκλογαὶ αὐταί; Ὁ κ. συνάδελφος ὁμιλεῖ ἐπὶ τῇ βάσει πληροφοριῶν τὰς ὁποίας ἔχει. Δὲν πρόκειται περὶ 2 ἢ 3 κοινοτήτων, πρόκειται περὶ δεκάδων κοινοτήτων. Τί εἶναι αἱ ἐκλογαὶ αὐταί; Ὁλόκληρος ἡ Ἑλλὰς θὰ κάμῃ ἐκλογὰς κοινοτήτων διὰ νὰ ἐπέλθῃ μία ἀναπλήρωσις, διότι πάντως τὸ προϊὸν αὐτὸ τῶν ἐκλογῶν δὲν θὰ ἰσχύῃ πέραν τῆς ἐπιστρατεύσεως, μετὰ τὴν ἐπιστράτευσιν θὰ ἐπανέλθῃ τὸ προηγούμενον καὶ θὰ ἔχωμεν ὑποκατάστασιν προσωρινῶς ἐκλογίμων, οἱ ὁποῖοι θὰ ἀπέλθωσι τῆς κοινοτικῆς διοικήσεως τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἔλθῃ ἡ ἀποστράτευσις ἴσως μετὰ ἑβδομάδας.

§147Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ πρὶν ἢ ἐπικυρωθῇ ἡ ἐκλογή.

§148Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Κύριοι. Ἐφ’ ὅσον εὑρισκώμεθα ὑπὸ τὸ κράτος ἀτέγκτου ἀνάγκης ἔχομεν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ λάβωμεν μέτρα ἐπιβαλλόμενα ὑπὸ τῆς ἐπιστρατεύσεως. Μὴ νομίσητε, ὅτι αἱ ἀρχαὶ διὰ τῆς τοιαύτης θίξεως παραβλάπτονται, αἱ ἀρχαὶ διατυποῦνται κατὰ τρόπον γενικὸν, ὁ τοιοῦτος δὲ περιορισμὸς ἔγκειται ἐν τῇ φύσει πάσης ἀρχῆς, δὲν εἶναι προσβολὴ τῆς ἀρχῆς αὐτῆς, εἶναι ἡ προσήκουσα ἐφαρμογή, διότι ἐν τῇ προσηκούσῃ ἐφαρμογῇ, ἀνταποκρίνεται καὶ ἡ ἀρχή, εἰς περίπτωσιν ἐξαιρετικὴν καθ’ ἣν περιορισμοί τινες τῶν ὅρων ἐμφανίζονται ἐν τῇ πραγματικότητι. Πρόκειται περὶ ὑποκύψεως εἰς τὴν ἀνάγκην καὶ ὑποκύπτοντες εἰς τὴν ἀνάγκην ὀφείλομεν νὰ ἐφαρμόσωμεν τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον προτείνει τὸ νομοσχέδιον. Τροποποιήσατε αὐτὸ εἰς τὰς λεπτομερείας, ἀλλὰ πρέπει νὰ σπεύσωμεν νὰ ἐγκαταστήσωμεν τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἐπῆγαν εἰς τὴν ἐπιστράτευσιν διὰ νὰ λειτουργήσουν, εἰ δυνατόν, αἱ κοινότητες τὴν προσεχῆ ἑβδομάδα, διότι ζητοῦσι πιστοποιητικὰ καὶ ἂν εἴπωμεν, ὅτι πρῶτα θὰ γείνουν αἱ ἐκλογαὶ καὶ ἔπειτα θὰ δοθῶσι τὰ πιστοποιητικὰ νομίζω ὅτι δὲν θὰ εἶναι δι’ ἡμᾶς ὁ προσήκων τρόπος.

§149Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ τὴν καλωσύνην καὶ ἀκούσῃ τὰς ὀλίγας λέξεις τὰς ὁποίας ἔχω νὰ εἴπω ἐν σχέσει πρὸς τὸ 1ον ἄρθρον, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ καὶ τὴν βάσιν τοῦ νομοσχεδίου. Ἡ ἀνάγκη τῆς περιστάσεως τῆς δημιουργηθείσης ἐκ τῆς καταστάσεως εἶναι ἐκείνη τὴν ὁποίαν εἴχετε ὑπ’ ὄψιν λαμβάνοντες μέτρα περὶ κανονισμοῦ τῶν πραγμάτων τῶν κοινοτήτων. Ἀλλὰ θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ τῷ εἴπω ὅτι προεκλήθη εἰς μίαν διάταξιν γενικῶς ὑφισταμένην καὶ κρατοῦσαν καὶ ἀπὸ ἐκείνην τὴν διάταξιν καὶ ἐκείνην τὴν πρόσκλησιν ὁρμηθεὶς συνέταξε τὸ νομοσχέδιον. Ἡ βάσις ὅλου τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ὅτι ἐὰν ἕνεκεν τῆς ἐπιστρατεύσεως δὲν δύναται ν’ ἀποτελεσθῇ ἀπαρτία εἰς τὰ κοινοτικὰ συμβούλια οἵα ὁρίζεται ἐν τῷ νόμῳ, τότε ἔχομεν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ προβῶμεν εἰς ἀναπλήρωσιν τῶν κενῶν.

§150Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Τὶ προτείνετε;

§151Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν ἔλθωμεν εἰς τὴν κατωτέρω διάταξιν ὅταν τὸ κοινοτικὸν συμβούλιον ἔχῃ τρία μέλη νὰ μὴ ἔχῃ ἀνάγκην συμπληρώσεως, ἀποφεύγομεν ἀπὸ ὅλα τὰ ἄλλα καὶ ἀπὸ τὴν ἰδέαν τῶν ἐκλογῶν, ἡ ὁποία ἐτρόμαξεν καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ τὴν Βουλήν, διότι βεβαίως δὲν πιστεύω ἡ Βουλὴ νὰ εἶναι διατεθειμένη νὰ ψηφίσῃ μέτρον δι’ ἐνέργειαν τῶν ἐκλογῶν, ἀλλὰ συγχρόνως ἀποφεύγομεν καὶ τὸ ἄλλο ἄτοπον, τὸ ὁποῖον εὐγλωττώτατα ἀνέπτυξε ὁ κ. Παπαναστασίου, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὰ συμβούλια ἄνθρωποι μὴ σοβαροί, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον δύο ἢ τρεῖς ψήφους κατὰ τὴν ἐκλογήν. Ἵνα ἀποφύγωμεν ἀμφότερα τὰ ἄτοπα δὲν ἔχομεν ἢ νὰ ἀπομακρυνθῶμεν ὀλίγον ἐκ τῆς ἰδέας τῆς ἀπαρτίας. Τὰ κοινοτικὰ συμβούλια δύνανται νὰ συνεδριάζωσιν, ὅπως λέγει καὶ τὸ 2ον ἄρθρον, μὲ τρία μέλη. Ἀπ’ αὐτὴν τὴν ἀρχὴν νὰ ἐκκινήσωμεν, τοῦθ’ ὅπερ ὁρίζει ἄλλως τε τὸ νομοσχέδιον καὶ τὸ παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ συνταχθὲν καὶ τὸ παρὰ τῆς ἐπιτροπῆς διὰ τὰ δημοτικὰ συμβούλια τῆς πρωτευούσης καὶ τῶν νομῶν, τὰ ὁποῖα ἔχουσι νὰ διαχειρισθῶσιν ἀνώτερα συμφέροντα. Διατὶ λοιπὸν νὰ μὴ λάβωμεν αὐτὴν τὴν ἀρχὴν καὶ διὰ τὰ κοινοτικὰ συμβούλια; Ἐὰν δέχεται αὐτὸ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀπομακρυνόμεθα ἀπ’ ὅλα τὰ ἄλλα.

§152Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Ἐν τῷ σχεδίῳ ὑπάρχει διάταξις, ἐν τούτοις ἡ ἐπιτροπὴ ἀντέτεινε διότι εἶπεν ὅτι τὸ ὀρθότερον καὶ σκοπιμώτερον εἶναι νὰ μὴ θέσωμεν δι’ ὅλα τὰ κοινοτικὰ συμβούλια, ἀνεξαρτήτως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν προσώπων τῶν ἀποτελούντων αὐτά, τὸν ἀριθμὸν τρία ὡς ἐπαρκῆ, ἀλλὰ νὰ ἀφήσωμεν ἀριθμὸν ἐπαρκείας, ὁ ὁποῖος εἶναι σχετικὸς πρὸς τὴν ποσότητα τῶν μελῶν τοῦ συμβουλίου. Ἐν τούτοις δύνασθε νὰ διατυπώσητε τὴν τροπολογίαν ἵνα ληφθῇ ὑπ’ ὄψει κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ τὸ 2ον ἐδάφιον ν’ ἀντικατασταθῇ ὡς ἑξῆς. (Ἀναγινώσκει). «Κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον πληροῦνται ὁριστικῶς καὶ μετὰ τὴν λῆξιν τῆς ἐπιστρατεύσεως κλπ.».

§153Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ὅπως εἶναι, εἶναι καλὰ διατυπωμένον.

§154Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Προσέξατε νὰ ἰδῆτε ποία εἶναι ἡ διαφορά. Ἡ ἔννοιά σας εἶναι ἡ ἑξῆς: οἱ σύμβουλοι ποῦ ἐξελέγησαν μίαν φορὰν νὰ μείνωσιν. Ἀλλὰ προστίθενται αἱ λέξεις «καὶ μετὰ τὴν λῆξιν τῆς ἐπιστρατεύσεως» ἵνα μὴ γεννηθῇ ἀμφιβολία.

§155Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Σεῖς λέγετε ὅτι τὸ νομοσχέδιον εἶναι προϊόν ἀνάγκης· διὰ ποῖον λόγον λοιπὸν θὰ τεθῇ διάταξις, ἡ ὁποία θὰ κανονίζῃ τὰ πράγματα καὶ μετὰ τὴν ἐπιστράτευσιν;

§156Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Εἶναι γνώμη τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ δὲν εὑρίσκω τὸν λόγον νὰ τὴν ἀποκρούσω. Πρόκειται καὶ περὶ τοῦ μετὰ τὴν λῆξιν τῆς ἐπιστρατεύσεως χρόνου, διότι κατὰ τὸ ἐν ἄρθρῳ 188 ὁριζόμενα γίνεται ἡ ἀναπλήρωσις τῶν μελῶν.

§157Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἴπατε ὅτι ἡ διάταξις αὐτὴ εἶναι σόλοικος, ἄρα δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ τὴν θεσπίσητε διὰ νέου νόμου.

§158Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Συμβαίνει τὸ ἑξῆς, τὸ ὁποῖον τὸ γνωρίζετε, ἀλλὰ μὲ ἀναγκάζετε νὰ τὸ εἴπω. Ὑπάρχει νόμος κατὰ τὸν ὁποῖον οἱ ἀναπληρωταὶ δὲν ἐκλέγονται ἐὰν δὲν λάβωσιν ὡρισμένην ποσότητα ψήφων. Ὁ νόμος οὗτος καλῶς ἢ κακῶς—δὲν πρόκειται νὰ τὸ συζητήσωμεν ἐδῶ—κατηργήθη. Ὁ λόγος τῆς διατάξεως εἶναι πρόδηλος, διότι ἐὰν δὲν ἐτίθετο δὲν θὰ εἴχομεν ἀναπληρωτὰς συμβούλων καὶ θὰ εἴχομεν κάθε ἡμέραν ἐκλογάς. Κατηργήθη ἡ διάταξις τοῦ νόμου ἀλλ’ ὁ νόμος αὐτός, ὁ καταργήσας τὴν διάταξιν, δὲν ἐφαρμόζεται ἐπὶ τῶν συμβούλων οἱ ὁποῖοι ἐξελέγησαν ὑπὸ τὸ κράτος τοῦ παλαιοῦ νόμου, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐθεωρήθησαν τότε ἀναπληρωταὶ διότι δὲν ἔλαβον τὸ ποσὸν τῶν ψήφων, τὸ ὁποῖον ἀπῄτει ὁ νόμος. Τί λέγομεν νῦν; Ἐὰν γίνωσιν ἐκλογαὶ αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι θὰ ἐκλεγῶσι νὰ χαρακτηρισθῶσιν ὁριστικῶς ὡς ἀναπληρωταὶ αὐτῶν, ὡς θὰ ἐχαρακτηρίζοντο ἐὰν κατὰ τὴν ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐξελέγησαν ἴσχυε ὁ νόμος, ὁ ὁποῖος ἤδη ἰσχύει ὁριστικῶς. Δὲν εἴχομεν ὁριστικὴν διάταξιν. Σήμερον τῆς δίδομεν ἐφαρμογὴν καὶ διὰ τοὺς κατὰ τὴν παρελθοῦσαν ἐκλογὴν ἐκλεγέντας συμβούλους.

§159Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ τυπωθῇ ἵνα ἴδωμεν τὴν τροπολογίαν κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν.

§160Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Τὸ λέγει ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς.

§161Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Σεῖς κάμετε προσθήκην.

§162Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Ἁπλῶς προσθέτω τὴν λέξιν «καὶ μετὰ τὴν λῆξιν τῆς ἐπιστρατεύσεως».

§163Ι. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Θεωρητικῶς ὁ κ. συνάδελφός μου ἐξ Ἀρκαδίας εἶχεν ἀπολύτως δίκαιον, διότι μόνον δι’ ἐκλογῶν πρέπει ν’ ἀναπληρώνωνται τὰ ἐλλείποντα μέλη τῶν κοινοτικῶν συμβουλίων τοσούτῳ μᾶλλον καθ’ ὅσον εἰς τὸ 2ον ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου, ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς, πρόβλεπε περὶ ἐκλογῆς. Πρακτικῶς ὅμως ἐὰν ἐξετάσωμεν τὰ ζητήματα, ἀπὸ ἀπόψεως οὐσίας τῶν πραγμάτων, νομίζω ὅτι πᾶσα ἐκλογὴ ἐν καιρῷ ἐπιστρατεύσεως παρέχει μεγάλας δυσκολίας.

§164Γ. ΠΩΠ. Ἐκτὸς τῶν βουλευτικῶν.

§165Ι. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Εἶναι ἰδική σας γνώμη. Ἐγὼ δὲν συμφωνῶ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνωνται ἐν ἐπιστρατεύσει ἐκλογαὶ κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος νὰ ἐκπροσωπῇ τὴν ἀληθῆ γνώμην τῆς πλειοψηφίας, διότι πολλοὶ ὀλίγοι θὰ εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θὰ μετέχωσι τῶν ἐκλογῶν. Θὰ προέτεινον εἰς ἀντικατάστασιν τῶν ἐλλειπόντων συμβούλων νὰ προσελαμβάνοντο ἄλλα αἱρετὰ μέλη ἄλλων συμβουλίων, λ.χ. τῶν ἐνοριακῶν συμβουλίων. Τοῦτο θὰ προσέκρουεν ἴσως εἰς δυσκολίας τινὰς ἕνεκα τῆς μὴ συμπτώσεως τῶν περιφερειῶν τῶν ἐνοριακῶν συμβουλίων μὲ τὰ κοινοτικὰ συμβούλια. Ἐν τούτοις εἶναι γνώμη, ἡ ὁποία δύναται νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει, διότι τὰ αἱρετὰ μέλη αὐτῶν τῶν συμβουλίων ἀντιπροσωπεύουσιν τὴν γνώμην τοῦ λαοῦ. Ἂν ὅμως ἡ πρότασις αὕτη δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ νομίζω ὅτι τὸ νομοσχέδιον, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς, καλῶς ἔχει μὲ μόνην τὴν διαφορὰν, ὅτι ἐνῷ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο τιτλοφορεῖται «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῶν νόμων ͵ΔΝΖʹ, ͵ΔΡΙΖʹ, 293 καὶ 641 «περὶ συστάσεως δήμων καὶ κοινοτήτων» ἐφ’ ὅσον διαρκεῖ ἡ ἐπιστράτευσις», περιέχει καὶ μίαν διάταξιν, ἡ ὁποία δὲν εἶναι διόλου προσωρινή, ἀλλ’ εἶναι παγία, τὴν διάταξιν τοῦ δευτέρου ἐδαφίου τοῦ πρώτου ἄρθρου λέγουσαν ὅτι: «κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον πληροῦνται ὁριστικῶς αἱ κενούμεναι θέσεις κοινοτικῶν συμβούλων ἐκ λόγων παραλειπομένων ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 33 τοῦ ͵ΔΝΖʹ νόμου». Ἢ ἡ διάταξις αὐτὴ πρέπει νὰ λείψῃ ἢ νὰ ἀφαιρεθῇ ἐκ τοῦ τίτλου «τὸ ἐφ’ ὅσον διαρκεῖ ἡ ἐπιστράτευσις»

§166Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Ἡ διάταξις αὐτὴ ὑπάρχει ἐν τῷ νεωτέρῳ νόμῳ καὶ τὴν ἐπεκτείναμεν ἐπὶ τῶν παρελθουσῶν ἐκλογῶν.

§167Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1 νομίζω ὅτι πρέπει ν’ ἀπαλειφθῶσιν εἰς τὴν τρίτην σειρὰν αἱ λέξεις «καὶ μέχρις ἀριθμοῦ ἀπαιτουμένου ὅπως ἀποτελεῖται νόμιμος ἀπαρτία», καθ’ ὅσον, ἂν μείνῃ ὡς ἔχει τὸ ἄρθρον, θὰ ὑπάρξῃ μεγάλη δυσχέρεια εἰς τὸν καταρτισμὸν τῶν συμβουλίων, διότι εἰς ἂν ἀσθενῇ ἢ ἂν ἀποδημῇ προσωρινῶς δὲν θὰ συγκροτῆται ἀπαρτία. Διατὶ ἀφοῦ ὑπάρχουν οἱ παρῃτημένοι καὶ οἱ ἐπιλαχόντες νὰ μὴ ὁρισθῇ ὅτι ὅσοι ἐπεστρατεύθησαν τόσοι νὰ κληθῶσιν εἰς ἀντικατάστασιν;

§168Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Ἂν δὲν ὑπάρχουν;

§169Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Θὰ ἐκτελεσθοῦν αἱ διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου, Τοῦτο πρέπει νὰ γείνῃ ἐφ’ ὅσον ἡ ἀπαρτία ἀποτελεῖται ἐκ τῶν 2]8 τῶν συμβούλων καὶ δὲν μεταβάλλεται διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου.

§170Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν θὰ λάβω ὑπ’ ὄψιν τὴν παρατήρησίν σας.

§171Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Ἐπίσης εἰς τὸ δεύτερον ἐδάφιον νὰ τεθῇ ὅτι πληροῦνται ὁριστικῶς αἱ κεναὶ καὶ κενούμεναι θέσεις, ὥστε νὰ περιλαμβάνωνται καὶ αἱ ἤδη κεναί.

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 2. (Ἀναγινώσκεται). —Ὁ κ. Καλδῆς ἔχει τὸν λόγον.

§173Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὰς Νέας Χώρας, ὅπου δὲν ἔχει εἰσαχθῇ ὁ νέος νόμος ΔΝΖʹ περὶ Δήμων καὶ Κοινοτήτων, αἱ ἐπιτροπαὶ τοῦ λαοῦ, αἱ δημογεροντίαι παραμένουσιν ὅπως ἦσαν ἐπὶ Τουρκοκρατίας, διατελοῦν δὲ ἐν ἐνεργείᾳ ἀπὸ ἑπταετίας, καθ’ ὅσον, ὅταν ἔγεινεν ἡ ἀπελευθέρωσις τῶν μερῶν ἐκείνων, διήνυον τὰ συμβούλια τὸ 4ον ἔτος καὶ ἐπρόκειτο νὰ ἀνανεωθῶσιν διὰ νέας ἐκλογῆς. Μετὰ τὴν παρέλευσιν ὁλοκλήρου ἑπταετίας πολλὰ τῶν μελῶν ἔπαυσαν ὑπάρχοντα διὰ τὸν ἕνα ἢ τὸν ἄλλον λόγον καὶ τοιουτοτρόπως εἰς πολλὰς πόλεις, εἰς πολλὰ χωρία δὲν ἔχομεν οὔτε συμβούλια, οὔτε ἐπιτροπείας λαοῦ, οὔτε δημογεροντίας. Μοῦ φαίνεται λοιπὸν ὅτι ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ αὐτῇ πρέπει νὰ ληφθῇ μία μέριμνα ἔστω καὶ δι’ ἑνὸς διοικητικοῦ μέτρου καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν.

§174Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἶναι ἄσχετον τὸ θέμα.

§175Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἔχει παραλειφθῇ ἀπὸ τὸ σχέδιον τῆς ἐπιτροπῆς μία περικοπὴ ὅτι «γίνεται ἡ ἐκλογὴ ἐνώπιον τοῦ συμβολαιογράφου». Παρακαλῶ ν’ ἀντιγραφῇ ἐκ τοῦ ὑπουργικοῦ νομοσχεδίου καὶ νὰ προστεθῇ. Ἀλλὰ ἤθελον νὰ εἴπω δύο λέξεις ἀκόμη ἐπὶ τῆς παρατηρήσεως τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ Λέσβου. Ἐκεῖνα τὰ συμβούλια, τὰ κοινοτικά, περὶ ὧν ὡμίλησε, δὲν εἶναι τὰ συμβούλια τοῦ Δημοτικοῦ νόμου, εἶναι τῶν κοινοτήτων τῶν ζωσῶν ἐντὸς τῶν δήμων, συμβούλια, τὰ ὁποῖα διείποντο ὑπὸ ἰδίου ὀργανισμοῦ οὐχὶ δημοσίου, ἀλλὰ κατηρτισμένου ἐκ τῆς βουλήσεως τῶν κατοίκων ἐκείνων, περὶ τούτων δὲ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ προβλέψῃ ὁ δημοτικὸς νόμος, ὁ ἐξυπηρετῶν τοῦ δημοσίου δικαίου τὰς κοινότητας καὶ διὰ τοῦτο εἰς τὰ μέρη, τὰ ὁποῖα ἀνεφέρατε, ἀνεβλήθησαν αἱ δημοτικαὶ ἐκλογαὶ χωρὶς νὰ γείνῃ κανεὶς λόγος περὶ τῶν κοινοτικῶν ἐκλογῶν ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ὑπὸ τὴν ὁποίαν λειτουργοῦσιν ὡς εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος.

§176Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. συναδέλφου θὰ τὴν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν καθὼς καὶ πᾶσαν ἄλλην ὑποβληθεῖσαν ἢ ὑποβληθησομένην. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν διατύπωσιν τοῦ ἄρθρου θὰ τὴν μεταβάλω ὡς θὰ ἴδητε εἰς τὴν βʹ συζήτησιν.

§177ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον, ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 3. (Ἀναγινώσκεται).

§178Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Καὶ ἐπ’ αὐτοῦ, κύριε Πρόεδρε, μετὰ τὴν φράσιν «ἀπομακρυνθέντος τοῦ τε προέδρου καὶ ἀναπληρωτοῦ αὐτοῦ» νὰ προστεθῇ «εἰς χρόνον πέραν τῶν δύο μηνῶν πρὸ τῆς λήξεως τῆς ἐνιαυσίας περιόδου», ἔπειτα μετὰ τὸ «δι’ ἀπολύτου πλειοψηφίας τῶν μελῶν αὐτοῦ» προσθέτω «κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ παρόντος νόμου» πρὸς ἐξήγησιν. Καὶ κατωτέρω: «ὁ λαβὼν τὴν σχετικὴν πλειοψηφίαν» προσθέτω «τὰ καθήκοντα τοῦ προέδρου ἐνεργεῖ ἐν τῷ μεταξὺ ὁ διὰ τῶν πλειόνων ψήφων ἐκλεγεὶς σύμβουλος». (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ).

§179Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Πρὸ τοῦ ἄρθρου 4 νὰ παρεντεθῇ ἄρθρον λαμβάνον τὸν ἀριθ. 4, τοῦ ἤδη τετάρτου γενομένου πέμπτου, ἔχον ὡς ἑξῆς: (Ἀναγινώσκεται). «Μὴ καταστάσης δυνατῆς κλπ.». Προβλέπομεν τὴν περίπτωσιν καθ’ ἣν θὰ εἶναι ἀδύνατος ἡ συγκρότησις Συμβουλίου ὡς καὶ ποῖος θὰ δίδῃ πιστοποιητικὰ κατὰ τὸ μέχρι τῆς συμπληρώσεως τῶν συμβουλίων διάστημα καὶ κατόπιν, ἂν δὲν ἤθελε γείνῃ δυνατὴ ἡ ἐγκατάστασις, θέτομεν τὸν ἐφημέριον, διότι ἡ ἐγγὺς κοινότης δὲν ἠξεύρω ἄν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ δώσῃ πιστοποιητικόν. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 4)

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 4 γινομένου 5 ὁ κ. Κατσάνος ἔχει τὸν λόγον.

§181Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Τὸ αʹ ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου τούτου θὰ μείνῃ; Ἡ Βουλὴ τὸ ἀπήλειψε.

§182Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐδήλωσα ἤδη ὅτι ἀπεδέχθην τὸ σχέδιον τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ ἐπ’ αὐτοῦ διεξάγεται ἡ συζήτησις.

§183Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Τότε ἔχει καλῶς.

§184ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 5 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 6. (Ἀναγινώσκεται).

§185Ν. ΞΗΡΟΣ. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ δεχθῇ, ὅπως χρέη γραμματέως ἐκπληρῶσι καὶ οἱ γραμματεῖς τῆς πλησιεστέρας κοινότητος ἐκ τοῦ λόγου τοῦ ἑξῆς, ὅτι οἱ ἱερεῖς, ὅπως γνωρίζετε, δὲν εἶνε εἰς κατάστασιν νὰ ἐκτελέσωσι χρέη γραμματέως.

§186Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Δέχομαι τοῦτο.

§187Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Τὸ νομοσχέδιόν σας καθὼς καὶ ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς προνοοῦσι περὶ τῆς ἀναπληρώσεως τῶν ἐπιστρατευθέντων γραμματέων.

§188Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Μάλιστα, καὶ βάζει τὸν παπᾶ καὶ τοὺς διδασκάλους, τώρα δὲ καὶ τὸν γραμματέα τῆς πλησιεστέρας κοινότητος.

§189Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Εἶναι πολλαὶ κοινότητες εὔποροι, αἱ ὁποῖαι δύνανται νὰ λάβωσι καὶ δεύτερον γραμματέα. Ἀλλ’ ἐκεῖνο εἰς τὸ ὁποῖον θέλω νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχήν σας, εἶναι τὸ ἑξῆς: Κατὰ τὸν νόμον, τὸν πάγιον, οἱ γραμματεῖς ὁρκίζονται ἐνώπιον τοῦ εἰρηνοδίκου τῆς περιφερείας των. Ἀλλ’ ἔχω ὑπ’ ὄψιν τὸ εἰρηνοδικεῖον Λαρίσσης, ὅπου οἱ εἰρηνοδίκαι ἐπεστρατεύθησαν καὶ αὐτοί. Νὰ περιληφθῇ λοιπὸν διάταξις κατὰ τὴν ὁποίαν νὰ δύνανται νὰ ὁρκίζωνται καὶ ἐνώπιον τοῦ πλησιεστέρου εἰρηνοδικείου.

§190Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Μάλιστα, τὸ δέχομαι, διότι ἀληθῶς συνέβη νὰ μὴ ὑπάρχῃ εἰρηνοδίκης οὔτε ἀναπληρωτής.

§191Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Ἐγὼ νομίζω, κύριοι, ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀπαλειφθῇ ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου τούτου καὶ νὰ τεθῇ ἑτέρα, κατὰ τὴν ὁποίαν, διαρκούσης τῆς ἐπιστρατεύσεως ἀναστέλλεται ἡ ἰσχὺς τοῦ ἄρθρου 53 τοῦ ΔΝΖʹ νόμου περὶ κοινοτήτων, ὡς τοῦτο ἐτροποποιήθη διὰ τοῦ ἄρθρου 19 τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 641 νόμου. Ν’ ἀφεθῇ δὲ εἰς τὸ Κοινοτικὸν Συμβούλιον ἡ ἐκλογὴ τοῦ γραμματέως, χωρὶς νὰ ὁρίζηται ῥητῶς τὸ πρόσωπον, διότι εἰς πολλὰς κοινότητας ὑπάρχουσι τὰ κατάλληλα πρόσωπα διὰ τὴν θέσιν τοῦ γραμματέως, τὰ ὁποῖα ὅμως δὲν δύνανται νὰ διορισθῶσι λόγῳ τῶν κωλυμάτων τοῦ ἄρθρου 53. Δύναται νὰ καθορισθῇ καὶ ὁ μισθὸς κατὰ τὰς διακρίσεις τοῦ ἄρθρου 53 καὶ οὕτω ἐπιτυγχάνεται καλλίτερον καὶ σκοπιμώτερον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπιδιώκεται διὰ τοῦ ἄρθρου 8 τοῦ νομοσχεδίου. Νομίζω ὅτι αἱ προτεινόμεναι τροποποιήσεις ἀνταποκρίνονται εἰς τὸν σκοπὸν τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἐκπληροῦσι τοῦτον ἁπλούστερον, ἀλλὰ καὶ ὠφελιμώτερον διὰ τὰ κοινοτικὰ συμφέροντα. Πρόκειται ἄλλως περὶ μέτρου ὄχι διαρκοῦς, ἀλλὰ προσωρινοῦ, ἰσχύοντος μόνον κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ἐπιστρατεύσεως.

§192Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Θὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ τροπολογία αὕτη κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν.

§193ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 6 ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 7 (ἀναγινώσκεται).

§194Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐδῶ, Κύριε Ὑπουργέ, λέγεται ὅτι ὑπολογίζεται ἡ ἀπαρτία ἐπὶ τοῦ ὑπολοίπου ἀριθμοῦ τῶν δημοτικῶν συμβούλων.

§195Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Εἶναι μία παράλειψις. Λέγει. «Μὴ καθισταμένης ἐφικτῆς τῆς κατὰ τὸ ἄρθρον 103 ἀναπληρώσεως στρατευθέντων μελῶν αὐτοῦ, καὶ μετὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἐν ἄρθρῳ 1 διατασσομένων, τότε ὑπολογίζεται αὕτη κλπ.».

§196Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ναί, ἀλλὰ λέγει καὶ τοῦ ὑπολοίπου ἀριθμοῦ.

§197Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Ἰδοὺ τί ἐννοεῖ. Ἂς λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὸν δῆμον, τὸν ἰδικόν σας. Ἐκεῖ ἐκλέγονται πόσοι σύμβουλοι;

§198Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δέκα ὀκτώ.

§199Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Μὲ πόσους συντελεῖται ἡ ἀπαρτία ἐν ὁμαλαῖς περιστάσεσιν;

§200Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μὲ δέκα.

§201Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Λοιπὸν σήμερον διὰ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ θὰ θεωρῆται ὁλικὸς ἀριθμὸς μελῶν ὁ ἀριθμὸς 10, καὶ ἀπαρτίαν θὰ ἀποτελῶσι κατὰ συνέπειαν 6.

§202Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλὰ τὴν ἀρχὴν τοῦ ἡμίσεως πλέον ἑνὸς δὲν τὴν ἔχει ὁ νέος νόμος περὶ κοινοτήτων;

§203Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Τὸ διορθώνομεν καὶ ἀναφερόμεθα εἰς τὰς σχετικὰς διατάξεις.

§204Γ. ΤΣΑΚΑΝΙΚΑΣ. Ἐδῶ λέγει ὅμως μόνον διὰ τὰ δημοτικὰ συμβούλια, δὲν λέγει διὰ τὰ κοινοτικὰ συμβούλια.

§205Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Νὰ τὸ διορθώσωμεν. Νὰ βάλωμεν καὶ τὰ κοινοτικά.

§206ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 7 παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσι. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζονται εἶτα τὰ ἄρθρα 8, 9, καὶ ΙΟ).

§207ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 11. (Ἀναγινώσκεται). — Ὁ κ. Κοπανίτσας ἔχει τὸν λόγον.

§208Η. ΚΟΠΑΝΙΤΣΑΣ. Ἡ διάταξις αὕτη τοῦ 11ου ἄρθρου δὲν νομίζω ὅτι ἐξυπηρετεῖ τὸν σκοπὸν διὰ τὸν ὁποῖον ἔγεινε τὸ νομοσχέδιον. Ὁ σκοπὸς τοῦ παρόντος νομοσχεδίου εἶνε νὰ καταστήσῃ δυνατὴν τὴν λειτουργίαν τῶν κοινοτήτων, ἡ ὁποία σήμερον δυσχεραίνεται ἐκ τῶν κενῶν, τὰ ὁποῖα ἀφῆκεν ἡ γενικὴ ἐπιστράτευσις. Ἡ ἀναστολὴ τῶν διατάξεων ἐκείνων, εἰς τὰς ὁποίας ἀναφέρεται τὸ ἄρθρον 11 δὲν ἔχει καμμιὰν σχέσιν μὲ τὴν ἀραίωσιν τῶν κοινοτικῶν συμβουλίων, διότι μεταξὺ τῶν κειμένων νόμων, τοὺς ὁποίους ἀναφέρει, εἶνε καὶ ὁ νόμος 641 διὰ τοῦ ὁποίου ἐπιτρέπεται ἡ ἀπόσπασις συνοικισμῶν, οἱ ὁποῖοι ἀντὶ νὰ προστεθῶσιν εἰς ἑτέρας κοινότητας, ἵνα ἀναγνωρισθῶσιν ὡς μέλη τῶν πλησιεστέρων κοινοτήτων, προσετέθησαν εἰς ἀπωτέρας κοινότητας. Διὰ τοῦ νόμου τούτου 641 τάσσονται πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτὸν προθεσμίαι, αἱ ὁποῖαι ὅμως ἐξέπνευσαν πολὺ πρὸ τῆς ἐπιστρατεύσεως, διότι ὁ νόμος ἐδημοσιεύθη τὴν 14 Ἰανουαρίου. Συμφώνως πρὸς τὸν νόμον αὐτὸν συνεμορφώθησαν οἱ κάτοικοι τῶν μερῶν ἐκείνων καὶ ἐζήτησαν τὴν ἀπόσπασίν των ἐκ τῶν ἀπωτέρων κοινοτήτων καὶ τὴν προσκόλλησίν των εἰς ἄλλας κοινότητας, δὲν ὑπολείπεται δὲ εἰ μὴ ἡ δημοσίευσις τοῦ διατάγματος πρὸς ἀναγνώρισιν τῶν κοινοτήτων αὐτῶν. Διὰ τῆς παρούσης διατάξεως ἀναστέλλομεν καὶ αὐτὴν τὴν ἀναγνώρισιν. Ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ ἀναστολῆς τῶν ἐκλογῶν, ὅσον ὁ νόμος διατάσσει τοιαύτας, τὸ πρᾶγμα θὰ ἦτο εὐνόητον, ἀλλὰ προκειμένου περὶ ἐκδόσεως ἑνὸς διατάγματος, διὰ τοῦ ὁποίου καὶ μόνον θὰ ἀναγνωρισθῇ τὸ δικαίωμα τῶν συνοικισμῶν, νὰ ἀνήκωσιν εἰς τὰς πλησιεστέρας κοινότητας, δὲν ὑπάρχει κανεὶς λόγος ἀναστολῆς. Σημειώσετε, κύριε Ὑπουργὲ, ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο ἔχει μεγάλην σημασίαν καὶ τὸ γνωρίζετε ἴσως κάλλιον ἐμοῦ. Διὰ τῶν διατάξεων τούτων τοῦ νομοσχεδίου παρατείνομεν τὴν ἀγωνιώδη αὐτὴν κατάστασιν ἐπ’ ἀόριστον.

§209Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Θὰ σᾶς ἀπαντήσω κατὰ τὴν ἑπομένην συζήτησιν.

§210Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δεχθῇ νὰ προστεθῇ εἰς τὸ 11 ἄρθρον μία προσθήκη, ἡ ἑξῆς: πολλαὶ κοινότητες δὲν ἠδυνήθησαν νὰ ὑποβάλουν αἰτήσεις ἐμπροθέσμως περὶ ἀποσπάσεώς των. Καλὸν θὰ ἦτο λοιπὸν νὰ δοθῇ σήμερον ἡ προθεσμία, διότι ἄλλως θὰ πρέπῃ νὰ γείνῃ νέος νόμος. Ἂν ἦτο δυνατὸν ἐδῶ νὰ προστεθῇ ὅτι χορηγεῖται καὶ ἑξάμηνος προθεσμία ἀκόμη μετὰ τὴν ἐπιστράτευσιν νὰ ὑποβάλουν αἰτήσεις.

§211Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Εἰς τὴν βʹ συζήτησιν. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 11 καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς αʹ συζήτησιν).

§212Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ ψηφισθῶσι τὰ σύνολα.

§213ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. — Ψήφισις τοῦ συνόλου τῶν νομοσχεδίων περὶ «ὀργανώσεως τῆς δασικῆς ὑπηρεσίας ἐν ταῖς νέαις χώραις καὶ τροποποιήσεως φορολογικῆς καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων τῆς δασικῆς νομοθεσίας καθ’ ὅλον τὸ Κράτος, καὶ «περὶ ἐκτάκτων μέτρων πρὸς ἐνίσχυσιν τῆς Γεωργίας». (Τὰ σύνολα ψηφίζονται).

§214ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κατατάξεως ἀξιωματικῶν παθόντων ἐν ὑπηρεσίᾳ».

§215Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν.) Κύριοι βουλευταί, ἐνόμισα ὅτι εἶχον καθῆκον νὰ ἐκθέσω ὑμῖν τοὺς λόγους καὶ τὰς σκέψεις, ἀφ’ ὧν ὡρμήθη ἡ ὑπηρεσία ἵνα ὑποβάλῃ τὸ ὑπὸ τὴν ψῆφον ὑμῶν τιθέμενον σήμερον νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἐπεξειργάσθη ἡ Ἐπιτροπή, πρὸς τὴν ὁποίαν ὀφείλω ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ νὰ ἐκφράσω τὰς εὐχαριστίας μου, τόσον τὰς προσωπικὰς ὅσον καὶ τὰς ἐκ τῆς ἰδιότητός μου ὡς Ὑπουργοῦ, διὰ τὸ ἐνδιαφέρον καὶ τὴν ἐπιμέλειαν, δι’ ὧν κατωρθώθη ἐν πολλοῖς ἡ βελτίωσις καὶ διόρθωσις τοῦ νομοσχεδίου. Κύριοι βουλευταὶ εἰς πάντων ἡμῶν τὴν ἀντίληψιν προσπίπτει τὸ γεγονὸς ὅτι πολλοὶ ἀξιωματικοὶ τοῦ στρατεύματος, χάριν τοῦ πρὸς τὴν πατρίδα καθήκοντος, ηὐνοήθησαν ὑπὸ τῆς τύχης ἄλλοι μὲν νὰ περιάγωσι τὰ τετιμημένα, πλὴν ἀκρωτηριασμένα μέλη αὑτῶν, ὡς ἀψευδεῖς μάρτυρας τῆς Ἑλληνικῆς ἀλκῆς καὶ παλληκαριᾶς, ἄλλοι δὲ τὰ ἱπποτικὰ σώματα αὑτῶν διάτρητα ὑπὸ τῶν σφαιρῶν καὶ τραυμάτων τῶν ὀβίδων ἐγκλείοντα ἀτυχῶς ἑαυτοῖς τὸν ἐχθρόν, τὸν ἀμείλικτον, ὅστις ὁλοὲν καὶ τὴν ὑπόστασιν αὐτῶν ὑποσκάπτει ἀλλὰ καὶ κατατρύχει τὰ εὐγενῆ ταῦτα θύματα τῆς αὐταπαρνήσεως. Τὰς ἐξαιρετικὰς ταύτας φυσιογνωμίας, κύριοι βουλευταί, καὶ ἀξίας πάσης τιμῆς καὶ ἐθνικῆς εὐγνωμοσύνης ἐφείσθη ὁ θάνατος ἐπὶ τοῦ πεδίου τῆς μάχης. Ἴσως ἡ θεία πρόνοια ἠθέλησε διὰ τούτου ὅπως παρουσιάσῃ αὐτοὺς πρὸς τοὺς νέους, ἀλλὰ καὶ πρὸς τοὺς γεγηρακότας, τοὺς μὴ δυνηθέντας νὰ ἴδωσιν ἐκ τοῦ σύνεγγυς τὴν ἀπαισιότητα καὶ σκληρότητα τοῦ πολέμου, ἴσως, ἠθέλησε νὰ τοὺς παρουσιάσῃ ὡς ζωντανὰ δείγματα τῶν ἀποφασισμένων νὰ ἀντιμετωπίσωσι τὸν θάνατον, περιφρονοῦντα αὐτοῦ. Σεμνύνεται ἡ πατρὶς διότι ἔχει τοιαῦτα τέκνα ἐν τῇ ἐκπληρώσει τῶν ὀνείρων καὶ πόθων της, ὑπερηφανεύεται ἡ Ἑλλὰς διότι συνεχίζεται ἡ ἔνδοξος ἱστορία αὐτῆς καὶ ἀνέθαλε τὸ μέχρι πρό τινος θεωρούμενον ὡς μαρανθὲν εὔχυμον δένδρον τῆς Ἑλληνικῆς φυλῆς, τῆς ὁποίας ἡ ζωτικότης κατὰ τοὺς δύο τελευταίους πολέμους ἐθαυμάσθη καὶ κατέπληξε τὸν κόσμον διὰ τῶν μεγαλουργημάτων τοῦ 1912 καὶ 1913 ἀλλὰ καὶ διήνοιξε τὸν μέλοντα δρόμον τῆς ὑψίστης ἀποστολῆς τῆς Ἑλληνικῆς Πολιτείας. Τοῦτο τὸ φρονῶ καὶ πιστεύω ἀδισάλευτα καὶ ἐπιτρέψατέ μοι νὰ τὸ μεταδώσω εἰς πάντα τὸν Ἑλληνισμόν. Καὶ περὶ μὲν τῶν εἰς τὰ πεδία τῆς Ἠπείρου καὶ Μακεδονίας πεσόντων ἡ Ἑλληνικὴ πολιτεία, ὀρθῶς πράξασα, ἔλαβεν ὑπὸ τὴν ἄμεσον αὐτῆς προστασίαν, γινομένη φιλόστοργος μητέρα τῶν ἀπορφανισθέντων τέκνων τῶν πεσόντων, οὑτωσεὶ ἐκπληροῦσα τὴν εὐγνωμοσύνην, τὴν ἀΐδιον, πρὸς τοὺς πεσόντας· ἀλλὰ περὶ τῶν ἐπιζώντων, τῶν ἐξ ἴσου γενναίως ἀγωνισθέντων ὑπὲρ τοῦ μεγαλείου τῆς Ἑλλάδος, ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Πολιτεία μέχρι τοῦδε σχεδὸν δὲν ἔλαβε μέτρον τι, ἀλλὰ καὶ τοσάκις εἴτε ἐντεῦθεν εἴτε ἐκεῖθεν ἠκούσθη φωνή τις, σχέσιν ἔχουσα πρὸς τὴν μέριμναν ταύτην, ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω ὅτι ἠκούσθη ἡ συνήθης διαμαρτυρία τοῦ Ρωμηοῦ, ὅτι ἔλαβον πολλὰ γαλόνια, τὰ ὁποῖα δὲν θὰ ἐλάμβανον οἱ ἀξιωματικοὶ ἐν ᾗ περιπτώσει δὲν ἐγίνετο πόλεμος.

§216ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ἠκούσθη τοιοῦτόν τι.

§217Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. Χαίρω πολὺ ἀκουομένην ἀπὸ τὴν ἀντιπροσωπείαν τοῦ Ἔθνους τὴν διαμαρτυρίαν ταύτην, ἡ ὁποία θὰ χρησιμοποιηθῇ ἵνα ἀποστομώσῃ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔρριψαν τοιαύτην ἰδέαν, κακῶς ἀπηχήσασαν. Κύριοι, ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας, ὅτι ὁ στρατὸς ἔχει ὡς πρόγραμμα τὴν πρὸς τὴν Πατρίδα καὶ τὸν Βασιλέα ἀφοσίωσίν του καὶ τὴν μετ’ αὐταπαρνήσεως ἐκπλήρωσιν τοῦ καθήκοντος αὑτοῦ, ἐννοεῖ νὰ ὑπηρετῇ φιλοτίμως τὴν Πατρίδα του, ἐπαφίεται δὲ εἰς τὴν ἐθνικὴν ἀντιπροσωπείαν, τῆς ὁποίας τὰ αἰσθήματα γνωρίζομεν, ἵνα ἐκτιμᾷ τὰς πράξεις αὑτοῦ, καὶ πρὸς ταύτην τὴν ἀντιπροσωπείαν ἔχει ἀκλόνητον τὴν ἐμπιστοσύνην. Τοῦτο τὸ βεβαιῶ ἔχων πλήρη συναίσθησιν καὶ τῆς θέσεώς μου ἀλλὰ καὶ τῆς ἰδιότητός μου, ὑπὸ τὴν ὁποίαν σᾶς ὁμιλῶ. Ἀλλά, κύριοι, σήμερον ὑπέρ ποτε ἡ Ἑλληνικὴ Πολιτεία νομίζω ἔχει καθῆκον καὶ ὑποχρέωσιν καὶ χάριν τῶν ἀτόμων, περὶ ὧν προνοεῖ τὸ προκείμενον νομοσχέδιον, ἀλλὰ καὶ χάριν τοῦ συμφέροντος τῆς ὑπηρεσίας, τῆς στρατιωτικῆς, ἵνα λάβῃ ἰδιαίτατα πρόνοιαν περὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐν πολέμῳ κατέστησαν ἄμαχοι καὶ ἀδυνατοῦσι σήμερον νὰ προσφέρωσι τὰς ἐξόχους καὶ διακεκριμμένας ὑπηρεσίας ἐν τῷ ἐνεργῷ στρατῷ καὶ εἶνε ἀνίκανοι νὰ ἐκτεθῶσιν εἰς τοὺς κινδύνους καὶ τὰ ἀνδραγαθήματα τῶν στρατιωτικῶν ἐπιχειρήσεων. Διὰ τοῦτο εἶπον ὅτι αὐτὸ τὸ συμφέρον τοῦ στρατεύματος ἐπιβάλλει τὴν ἀντικατάστασιν τούτων δι’ ἀξιωματικῶν ἀκμαίων σωματικῶς. Τί ὠφελεῖ νὰ φέρωνται οἱ τετιμημένοι αὐτοὶ τραυματίαι εἰς τοὺς λόχους τοῦ στρατῶνος, χωρὶς νὰ δύνανται νὰ προσφέρωσι τὰς ὑπηρεσίας αὑτῶν; Τούτους ἡ Πολιτεία νομίζω ὅτι ἔχει καθῆκον νὰ παραμερίσῃ, θέτουσα αὐτοὺς εἰς εἰδικήν τινα κατάστασιν καὶ νὰ παραχωρήσῃ τὰς θέσεις των εἰς ἄλλους ὑγιεῖς ἀξιωματικούς, ἀλλὰ νὰ παραμερίσῃ μετὰ τιμῶν, αἱ ὁποῖαι ἁρμόζουν εἰς τοὺς ἐνδόξους τούτους μαχητὰς καὶ μετὰ δικαιωμάτων ἀνταξίων πρὸς τὰς μεγάλας πρὸς τὴν Πατρίδα ὑπηρεσίας αὐτῶν. Ταῦτα τὰ δικαιώματα διὰ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου ἐπιζητῶ νὰ καθορισθῶσι καὶ ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι ἡ ἐθνικὴ ἀντιπροσωπεία, τῆς ὁποίας τὰ αἰσθήματα ἀπέναντι τοῦ στρατεύματος εἶναι γνωστά, θὰ θελήσῃ ταῦτα τὰ δικαιώματα νὰ κυρώσῃ διὰ τῆς ψήφου αὐτῆς καὶ δὲν θὰ ἀρνηθῇ ποτὲ εἰς τοὺς προμάχους τῆς Πατρίδος ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα δεδικαιολογημένως πρέπει νὰ λάβωσι. (Χειροκροτήματα).

§218Ι. ΜΠΡΙΣΙΜΙΤΖΑΚΗΣ. Τοῦτο μόνον ἔχω νὰ εἴπω, ὅτι αὐτά, τὰ ὁποῖα εἶπε πρὸς τὴν Βουλὴν ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργός, αὐτὰ ἀκριβῶς εἶχεν ὑπ’ ὄψιν καὶ ἡ ἐπιτροπή, ἐθεώρησε δὲ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ὡς ἀνακούφισιν, διότι ἦτο δίκαιον ὅπως ἀπονεμηθῇ ἡ τιμὴ αὕτη, διότι δὲν ἀπονέμεται μόνον σύνταξις, ἀλλὰ λαμβάνουν καὶ βαθμὸν ἀνώτερον οἱ τετιμημένοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐπληγώθησαν προασπιζόμενοι μὲ τὸ στῆθος αὑτῶν τὴν Πατρίδα των. Ὁμοφώνως λοιπὸν ἡ ἐπιτροπὴ ἀπεφάνθη ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, μόνον μὲ λεκτικάς τινας τροποποιήσεις.

§219Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. Τὰς ἀποδέχομαι.

§220Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἐξ ἀφορμῆς τῆς ὁμιλίας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ εἴπω, ὅτι ἡ Βουλὴ οὐδέποτε ἐφάνη φειδωλὴ ὁσάκις προὔκειτο περὶ βοηθείας ἀνθρώπων παθόντων ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ. Ἐλέχθη ὅμως ὅτι ἐνῷ ἐλήφθη πρόνοια διὰ τὰς οἰκογενείας τῶν παθόντων ἀξιωματικῶν ἐν πολέμῳ, δὲν ἐλήφθη πρόνοια διὰ τὰ θύματα τοῦ πολέμου, τοὺς ἀξιωματικούς, τοὺς περιφερομένους ἀκρωτηριασμένους εἰς τὰς ὁδούς. Ἐπὶ τούτου καὶ ἄλλοτε ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ τονίσω ἐνταῦθα ὅτι ἡ Πολιτεία καὶ συνεπῶς ἡ Βουλὴ ἐφάνη φειδωλὴ εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν παθόντων ἐν πολέμῳ ὁπλιτῶν, εἴτε λόγῳ ἀνεχείας, εἴτε διότι δὲν ἐξευρέθησαν τὰ ἀνάλογα μέσα καὶ δὲν ἐλήφθησαν τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ ληφθῶσι πρὸς χάριν τῶν οἰκογενειῶν τῶν πεσόντων ἐν πολέμῳ ὁπλιτῶν, αἱ ὁποῖαι στεροῦνται καὶ τοῦ ἄρτου ἀκόμη. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ καὶ κατόπιν τοῦ ἐνθουσιασμοῦ μετὰ τοῦ ὁποίου ὡμίλησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν περὶ τῶν παθόντων ἐν πολέμῳ, θὰ παρακαλέσω αὐτόν, καὶ διοικητικῶς ἀκόμη νὰ λάβῃ πρόνοιαν, διότι τονίζω καὶ πάλιν ἐνταῦθα, ὅτι ὑπάρχουσιν ἀκόμη οἰκογένειαι πεσόντων ἐν πολέμῳ ὁπλιτῶν, αἱ ὁποῖαι πεινῶσι καὶ ἀκόμη δὲν κατωρθώθη, δὲν ἠξεύρω ἕνεκα τίνος ἐλλείψεως, νὰ ἀπονεμηθῇ εἰς αὐτὰς ὁ ὀλίγος ἐκεῖνος ἄρτος τῶν 18 ἢ 30 δρ. τὸν μῆνα.

§221ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα, ἔχετε δίκαιον.

§222Γ. ΠΩΠ. Ὁπλιτῶν, εἴπατε, κ. Συνάδελφε; Αὐτοὶ δὲν λαμβάνουν ἀπὸ τὴν Περίθαλψιν;...

§223Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Εὐτυχῶς εὑρέθη ἡ Περίθαλψις ἡ ὁποία ἀνεκούφισεν ἔστω καὶ προσωρινῶς οἰκογενείας τινὰς ὄχι ὅλας, αἱ ὁποῖαι πάσχουν. Ἀλλὰ, κ. Ὑπουργέ, ἐγὼ ὁ ἴδιος εἶμαι μάρτυς ἀνθρώπου, ὁ ὁποῖος ἔπαθε ἀκρωτηριασμὸν καὶ τῶν δύο ποδῶν, καὶ περιφέρεται εἰς τοὺς δρόμους. Πῶς μετὰ τόσον χρόνον δὲν κατωρθώθη νὰ λάβῃ σύνταξίν τινα; Δὲν παραλείπω νὰ βεβαιώσω ὅτι ἐπέρχονται δυσχέρειαι τὰς ὁποίας ἐπιφέρει αὐτὸ τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον, διότι ὑπάρχουν ἀποφάσεις, τὰς ὁποίας δύναμαι νὰ κατηγορήσω καὶ ἐπὶ στενοκεφαλίᾳ ἀκόμη. Ὅταν λοιπὸν ἐρχώμεθα καὶ ζητοῦμεν πολὺ ὀρθῶς καὶ δικαίως νὰ ἀπονείμωμεν τιμήν, ἀλλὰ νὰ ἀπονείμωμεν καὶ τὰ ὑλικὰ μέσα, τὰ ὁποῖα ἀξίζουν, εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς τοὺς παθόντας ἐν πολέμῳ, πρέπει βεβαίως νὰ μὴ λησμονῶμεν, ὅτι ὑπάρχουσι καὶ ἐκ τῶν ὁπλιτῶν θύματα ἀκόμη τῶν ἐνδόξων πολέμων μας, τῶν ὁποίων αἱ οἰκογένειαι, καὶ πάλιν τονίζω, πεινῶσι. Λάβετε πρόνοιαν, κ. Ὑπουργέ. Εἶναι ἐπίκαιρον, μάλιστα τὸ θέμα, λόγῳ τῆς ἐπιστρατεύσεως. Μὴ διστάσητε νὰ ὑποβάλητε νομοσχέδιον οἱονδήποτε σχετικὸν καὶ ἡ Βουλὴ προθύμως θὰ σᾶς ἐνισχύσῃ.

§224Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν) Σᾶς βεβαιῶ, κ. Βουλευτά, ὅτι χίλια διατάγματα συντάξεων ὑπογράφω ἡμερησίως καὶ ἄλλα δύο χιλιάδες διατάγματα εἶναι ἐκκρεμῆ. Θὰ λάβω ἀκόμη πρόνοιαν καὶ περὶ παρατάσεως τῆς προθεσμίας, διότι ἐξέπνευσεν ἡ προθεσμία τῆς ὑποβολῆς τῶν αἰτήσεων πρὸς ἀπονομὴν συντάξεων.

§225Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Καὶ αὐτὴ ἡ διαβεβαίωσις ὅτι ὑπάρχουσι ἐκκρεμῆ διατάγματα σημαίνει ὅτι ὑπάρχουσιν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι πεινῶσι.

§226Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. Εἶσθε ἄξιος συγχαρητηρίων, κ. Βουλευτὰ, διὰ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα συνιστᾶτε. Βεβαιωθῆτε ὅτι καὶ ἐγὼ συμπάσχω μεθ’ ὑμῶν, ἀλλὰ θ’ ἁπλοποιηθῶσι μερικὰ ἀπὸ τὸ γραφειοκρατικὸν σύστημα.

§227Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Ἡ παρατήρησις τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν ὅτι ἐξέπνευσε ἡ προθεσμία ἐντὸς τῆς ὁποίας ἔπρεπε νὰ ὑποβληθῶσι αἱ αἰτήσεις περὶ ἀπονομῆς συντάξεως, μοὶ δίδει τὴν εὐκαιρίαν ὅπως συστήσω καὶ ὑποβληθῇ νομοσχέδιον σχετικόν.

§228ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὑπεσχέθη ὁ κ. Ὑπουργός.

§229Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ πρόνοιαν καὶ αὐξήσῃ τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀξιωματικῶν, τῶν ἐντεταλμένων πρὸς κανονισμὸν τῆς ἀπονομῆς τῶν συντάξεων, ὁ ὁποῖος ἀριθμὸς δὲν ἐπαρκεῖ. Ἐξ ἀφορμῆς αἰτήσεων συμπολιτῶν μου παρηκολούθησα τὸ πρᾶγμα διὰ νὰ ἀπονεμηθῇ εἰς αὐτοὺς σύνταξις, καὶ ἐβεβαιώθην ὅτι δὲν ἐπαρκεῖ τὸ προσωπικόν. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν νὰ ἀναθέσητε καὶ εἰς ἄλλους ἀξιωματικοὺς τὴν ἐργασίαν ταύτην.

§230Κ. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον γνωρίζω ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως σχετικῶς πρὸς ὅσα εἶπον οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι εἶναι ὅτι ἡ ὀργάνωσις ἐν τῷ ἁρμοδίῳ τμήματι εἶναι ἀτελής. Δὲν ἐπαρκεῖ ὁ ἀριθμὸς τῶν ὑπαλλήλων καὶ πρέπει νὰ προστεθῶσι καὶ ἄλλοι.

§231Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἓν γραφικὸν λάθος συνέβη εἰς τὸ ἄρθρον. Ἀντὶ τοῦ «ἀποφασίζεται ἀπὸ τοῦ Βασιλέως» νὰ τεθῇ «ἐνεργεῖται διὰ Β. Διατάγματος» (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 3 ὡς ἐτροποποιήθη καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρ. 4).

§232Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Ὑπάρχει, κ. Πρόεδρε, τροπολογία τοῦ κ. Πετρακάκου ἡ ὁποία εἶναι δίκαιον νὰ γίνῃ δεκτή, διότι πρόκειται περὶ ἀπονομῆς βαθμοῦ, τιμῆς ἕνεκα, ἄνευ ἐπιβαρύνσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ. Πρόκειται περὶ Συνταγματαρχῶν τραυματιῶν, οἱ ὁποῖοι νὰ λάβωσι τὸν βαθμὸν τοῦ ὑποστρατήγου ἄνευ ἐπαυξήσεως τῆς μισθοδοσίας των.

§233Δ. ΠΕΤΡΑΚΑΚΟΣ. Πρόκειται, κ. Πρόεδρε, διὰ τῆς τροπολογίας μου νὰ ἀποδοθῇ τιμὴ εἰς 2 ἀνωτάτους ἀξιωματικοὺς χωρὶς νὰ ἐπιβαρύνεται ὁ προϋπολογισμός. Διὰ τοῦτο ζητῶ τὴν παραδοχὴν τῆς τροπολογίας μου.

§234Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ τὴν παραδοχὴν της.

§235ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Πετρακάκου παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσι. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 4). Ἄρθρον 5. (Ἀναγινώσκεται). Ἐπ’ αὐτοῦ ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Πετρακάκου. — Ὁ κ. Καραπάνος ἔχει τὸν λόγον.

§236Π. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἡ τροπολογία τοῦ συναδέλφου κ. Πετρακάκου ἐπὶ τοῦ ἄρθρου φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ γένηται δεκτή. Ὑπάρχει κατηγορία τραυματιῶν τετιμημένων, οἵτινες ἔχουσιν ἀκρωτηριασμὸν τῶν μελῶν αὐτῶν καὶ πρὸς τοὺς ὁποίους πρέπει ἰδιαιτέρως ἡ πατρὶς νὰ ἀποδείξῃ τὴν εὐγνωμοσύνην της ἀποδεχομένη ὅπως ἡ σύνταξις διὰ τοὺς τετιμημένους τούτους τραυματίας ὁρισθῇ ἴση πρὸς τὸ ὅλον τοῦ μισθοῦ των.

§237Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἀκριβῶς θέλω νὰ ἀποφύγω αὐτὰς τὰς διακρίσεις· διότι ἂν οἱ τετιμημένοι τραυματίαι τοῦ πολέμου φέρουσι τὴν τιμὴν ὅτι ἐστερήθησαν τοῦ ποδός των ἢ τῆς χειρός των ἐν πολέμῳ εἶναι καὶ ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι δὲν στεροῦνται μὲν μέλους τινὸς ἀλλ’ ἡ πάθησις τῶν ὁποίων εἶναι σοβαρωτέρα, εἶναι ἄλλοι οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουσιν πλέον τοὺς πνεύμονας ὑγιεῖς. Ἂς ἀφήσωμεν λοιπὸν τοὺς τετιμημένους τούτους τραυματίας καὶ ἂς μὴ ἐπιτρέψητε νὰ γίνῃ μεταξὺ αὐτῶν καὶ τῶν ἄλλων ἡ διάκρισις, τὴν ὁποίαν ζητεῖτε.

§238Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Τὸ νὰ μὴ κάμωμεν τὴν διάκρισιν μεταξὺ τῶν τετιμημένων τραυματιῶν τοῦ πολέμου δικαιολογεῖται, δὲν δικαιολογεῖται ὅμως τὸ νὰ μὴ μεταβιβασθῇ ὁλόκληρος ἡ σύνταξις ὅταν ἀποστρατευθοῦν Τοὐλάχιστον ἂς δεχθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ λαμβάνωσιν ὁλόκληρον τὸν μισθὸν ὡς σύνταξιν, νὰ μεταβιβάζωνται δὲ εἰς τὰς χήρας καὶ τὰ ὀρφανὰ αὐτῶν τὰ ¾. Φρονῶ ὅτι δικαιοτέρα σύστασις δὲν δύναται νὰ γίνῃ.

§239Μ. ΣΤΕΛΛΑΚΗΣ. Ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν εἶναι πολὺ ὀρθά, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔχει δίκαιον· διὰ τοῦ ἄρθρου ὅμως αὐτοῦ εἰσάγεται ἐξαιρετικὴ διάταξις διὰ τὰς οἰκογενείας τῶν παθόντων ἐν ὑπηρεσίᾳ ἀξιωματικῶν, καὶ ἐπαναλαμβάνω ὅ,τι εἶπεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Γόντικας, διὰ τοὺς νεκροὺς δὲν δυνάμεθα σήμερον νὰ φροντίσωμεν, δοξασμένα τὰ χώματα ὅπου αὐτοὶ κεῖνται. Ἀλλ’ ἀφοῦ ἡ σύνταξις διὰ τοῦ ἄρθρου τούτου τοῦ παθόντος ἐν ὑπηρεσίᾳ ἀξιωματικοῦ μεταβιβάζεται ἀκεραία εἰς τὴν χήραν καὶ τὰ ὀρφανά, φρονῶ ὅτι δίκαιον εἶναι νὰ ληφθῇ μέριμνα καὶ διὰ τὴν χήραν τοῦ πεσόντος ἐν πολέμῳ. Ἡ χήρα τοῦ πεσόντος ἐν πολέμῳ ἀνωτέρου ἀξιωματικοῦ θὰ καταντήσῃ νὰ λαμβάνῃ σύνταξιν μικροτέραν τοῦ τραυματίου ἀνθυπολοχαγοῦ, ὁ ὁποῖος ἐξακολουθεῖ ἐκτὸς τῆς ὑπηρεσίας διατελῶν, νὰ προβιβάζηται. Δὲν θέλω νὰ ἀναφέρω θύματα χηρῶν ταγματαρχῶν, αἱ ὁποῖαι αὔριον θὰ λαμβάνωσιν σύνταξιν μικροτέραν τῆς χήρας τοῦ τραυματίου ἀνθυπολοχαγοῦ.

§240Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. Δικαία καὶ εὔλογος εἶναι ἡ σύστασις τῶν κ.κ. Βουλευτῶν· ἀτυχῶς ὅμως ἡ ἀνεπάρκεια τοῦ Δημοσίου Ταμείου δὲν ἐπιτρέπει νὰ ἐκτεθῶμεν τόσον πολύ.

§241Μ. ΣΤΕΛΛΑΚΗΣ. Ἡ ἀνεπάρκεια τοῦ Δημ. Ταμείου εἶναι ὁμολογουμένη, ἀλλὰ χωρὶς νὰ θέλωμεν νὰ κάνωμεν διακρίσεις, νομίζω ὅτι πρὸ παντὸς πρέπει νὰ ληφθῇ πρόνοια διὰ τὰς χήρας τῶν νεκρῶν, οἵτινες μὲ τὸ αἷμα τῶν ἐχάραξαν τὰ νέα ὅρια τῆς Ἑλλάδος, ἀφῆκαν δὲ οἰκογενείας ἄνευ προστάτου, ἔστω καὶ πάσχοντος.

§242Γ. ΠΩΠ. Ἐὰν πρόκειται περὶ διαφόρου ἀντιλήψεως θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ διαφωνήσω, ἐφ’ ὅσον εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποδεχθῇ τροπολογίαν ἢ εἰδικὸν ἄρθρον συμφώνως πρὸς τὴν σοφοτάτην παρατήρησιν τοῦ κ. συναδέλφου. Δύναται ἐν εἰδικῷ ἄρθρῳ νὰ προστεθῇ τοῦτο, τὸ ὁποῖον προτείνει ὁ κ. Στελλάκης, ὅπερ εἶναι φόρος τιμῆς πρὸς τοὺς πεσόντας καὶ καθῆκον τῆς Πατρίδος πρὸς τὰς οἰκογενείας των.

§243Ν. ΚΑΜΠΑΝΗΣ. Κατόπιν τῶν ὡραίων λόγων δι’ ὧν ὁ κ. Ὑπουργὸς τόσον παραστατικῶς ἐξεικόνισε τὰς ὑπηρεσίας τῶν ἀξιωματικῶν, τὰς ὁποίας προσέφερον οἱ πεσόντες κατὰ τοὺς δύο πολέμους φρονῶ λίαν δικαίαν τὴν πρότασιν τοῦ κ. βουλευτοῦ. Φρονῶ ὅτι πρέπει ἡ σύνταξις τῶν ἀξιωματικῶν τῶν παθόντων νὰ εἶναι ὁλόκληρος ὁ μισθός. Ἔχομεν ἐν τῇ ἡμετέρᾳ νομοθεσίᾳ τοιαῦτα παραδείγματα, γνωρίζομεν ὅτι οἱ δικαστικοὶ κατόπιν 40ετοῦς εὐδοκίμου ὑπηρεσίας λαμβάνουσιν ἀποσυρόμενοι ὁλόκληρον τὸν μισθόν, οἱ δικαστικοί, οἱ ἀποσπασθέντες εἰς στρατιωτ. δικαιοσύνην, μετὰ ὑπηρεσίαν 2 ἐτῶν ἢ 3, ἐτῶν λαμβάνουσιν ἀποσυρόμενοι ὁλόκληρον τὸν μισθόν. Ποίαν μεγαλητέραν ὑπηρεσίαν δύναται νὰ παράσχῃ ὁ ἕλλην εἰς τὴν πατρίδα του ἢ νὰ θυσιασθῇ ἢ νὰ πάθῃ ἀνιάτως ὑπὲρ αὐτῆς. Λαμβανομένου μάλιστα ὑπ’ ὄψιν ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀξιωματικῶν αὐτῶν ἀνέρχεται εἰς οὐχὶ πλέον τῶν 50 δὲν πρέπει οὐδ’ ἐπὶ στιγμὴν νὰ διστάσωμεν καὶ θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ ἀποδεχθῇ τὴν πρότασιν. Θὰ σᾶς παρακαλέσω, Κύριε Ὑπουργέ, ἐφ’ ὅσον μάλιστα πρόκειται περὶ πεντήκοντα, νὰ ἀποδεχθῆτε.

§244Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Μετὰ τὰς παρατηρήσεις τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι τὰ βλέμματά μου ἔρριψα πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κατένευσε καὶ δὲν δύναμαι νὰ ἀρνηθῶ. (Χειροκροτήματα)

§245ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 5, ὡς ἐτροποποιήθη παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι. (Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 6 (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτόν). Ἄρθρον 7 (Ἀναγινώσκεται).

§246Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 7 ἡ φράσις: «Ἡ σύνταξις αὕτη τυγχάνει μεταβιβαστικὴ» νὰ διορθωθῇ οὕτως: «Ἡ σύνταξις αὕτη μεταβιβάζεται».

§247ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 7, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ καὶ τὰ ἄρθρα 8, 9, καὶ 10). Ἄρθρον 11. (Ἀναγινώσκεται).

§248Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. Ἐνταῦθα ἔχει σημειωθῆ: «ἐντὸς μηνὸς ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ νόμου». Ἐδῶ θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ βάλωμεν τετράμηνον διὰ νὰ τελειώνωμεν ταχύτερον: «ἐντὸς τεσσάρων μηνῶν».

§249Ι. ΜΠΡΙΣΙΜΙΤΖΑΚΗΣ. Καὶ τρίμηνον.

§250Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. Θέλετε τρίμηνον; Ἐπίσης, Κύριοι, ἐνταῦθα λέγει: «Αἱ διατάξεις τοῦ παρόντος νόμου ἐφαρμόζονται καὶ εἰς τοὺς διὰ τοὺς αὐτοὺς λόγους ἀποστρατευθέντας ἀπὸ τῆς λήξεως τοῦ τελευταίου πολέμου μέχρι τῆς κυρώσεως τοῦ παρόντος». Ἐνταῦθα ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι παρελείφθη κἄτι τι. Τὸν ἀγῶνα τῆς Βορείου Ἠπείρου τὸν θεωρῶ ἀγῶνα Ἑλληνικὸν καὶ ὡς τοιοῦτον δικαιούμεθα ἐν τῇ συνειδήσει ἡμῶν νὰ δεχθῶμεν. Ἑπομένως πρέπει οἱ παθόντες κατ’ αὐτὸν ν’ ἀπολαύσωσι τῶν αὐτῶν μέτρων καὶ τῶν αὐτῶν εὐεργετημάτων. (Ἐπιδοκιμασίαι). Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ προσθέσω τὰ ἑξῆς: «Ἐπίσης ἐφαρμόζονται αἱ διατάξεις τοῦ παρόντος Νόμου καὶ εἰς τοὺς πεσόντας, ἀποβιώσαντας καὶ παθόντας ἀξιωματικούς, ἀνθυπασπιστὰς τοῦ Στρατεύματος κατὰ τοὺς ἀγῶνας τῆς Β. Ἠπείρου».

§251Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ σημείου θὰ εἴπω δύο λέξεις. Δὲν ἀγνοεῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι εἰς τὸν ἀγῶνα τῆς Βορείου Ἠπείρου καὶ ἐν γένει τὸν Ἠπειρωτικὸν ἀγῶνα μετέσχον καὶ ἀξιωματικοὶ τῆς Γαριβαλδινῆς Φάλαγγος. Εἰδικῶς ἀναφέρω τὸν πεσόντα ἡρωϊκῶς ἀξιωματικὸν τῆς λεγεῶνος ἐκείνης Ἀλέξ. Βραχνόν. Ἐγένετο ἔρευνα εἰς τὸ ἀρχεῖον τῆς φάλαγγος καὶ δὲν ἀνευρέθη τὸ πρωτόκολλον τῆς ὁρκωμοσίας τοῦ ἀξιωματικοῦ ἐκείνου. Εὐτυχῶς ὁ γραμματεὺς τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς ἐκστρατείας ἐκείνης ὑπάρχει. Εἶναι ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Μαυρομιχάλης καὶ δύναται νὰ βεβαιώσῃ ὅτι ἦτο ἐκεῖ ὁ ἐν λόγῳ ἀξιωματικὸς καὶ ἐφονεύθη. Παρακαλῶ, κύριε Ὑπουργέ, νὰ λάβητε ὑπὸ σημείωσιν τὴν οἰκογένειαν αὐτὴν νὰ μὴ ἀδικηθῇ, ἐπειδὴ προέκυψεν αὐτῇ ἡ δυσχέρεια τοῦ νὰ μὴ βεβαιοῦται αὐτὴ ἡ ὁρκωμοσία. Προσέφερε μεγίστην ὑπηρεσίαν καὶ ἔπεσε μαχόμενος ἡρωϊκῶς καὶ πρὸ τῆς μάχης προήχθη εἰς ὑπολοχαγόν.

§252Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ζητήματος, τὸ ὁποῖον ἔθιξε ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς τῆς Λακωνίας, κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχει νόμος εἰδικός, ὁ 610 τῆς 10 Ἰανουαρίου 1915, κατὰ τὸν ὁποῖον αἱ χῆραι καὶ τὰ ὀρφανὰ τῶν ἀξιωματικῶν τῆς Γαριβαλδινῆς φάλαγγος λαμβάνουσι τὴν σύνταξιν τοῦ βαθμοῦ τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ. Ἀλλὰ ὡς ὅρον ἀπαραίτητον ὁ νόμος οὗτος φέρει ὅτι οἱ πεσόντες ἔπρεπε νὰ ἔχωσι ὀμόσει τὸν ὅρκον τοῦ στρατιώτου. Ἐμφανίζεται δὲ ἀκριβῶς αὐτὴ ἡ δυσκολία. Διότι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔπρεπε πρὸ παντὸς νὰ ἐξετασθῇ εἶναι ἂν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι πραγματικῶς ἐφονεύθησαν. Ἐφ’ ὅσον αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι ἐφονεύθησαν εἶναι δυνατὸν παρακαλῶ νὰ ἐξετασθῇ ὅτι ἡ χήρα καὶ τὰ ὀρφανὰ θὰ λάβωσι σύνταξιν ἐὰν εὑρεθῇ ἓν πρωτόκολλον, εἰς τὸ ὁποῖον νὰ ἀναφέρηται ὅτι ἔδωκαν τὸν ὅρκον; καὶ συμβαίνει, κύριοι, νὰ μὴ εὑρίσκηται αὐτὸ τὸ πρωτόκολλον ἢ νὰ εὑρίσκηται τὸ πρωτόκολλον ἐντὸς τοῦ ὁποίου νὰ μὴ φέρηται τὸ ὄνομα τοῦ μακαρίτου Βραχνοῦ οὔτε τοῦ ἐκ Κερκύρας μακαρίτου Τοπάλη. Σημειώσατε ὅτι οἱ φονευθέντες Γαριβαλδινοί, περὶ τῶν ὁποίων ἐπρονόησεν αὐτὸς ὁ νόμος, εἶναι τέσσαρες, ὁ μακαρίτης ποιητὴς Μαβίλης, τοῦ ὁποίου ἡ οἰκογένεια δὲν δικαιοῦται νὰ λάβῃ σύνταξιν διότι ἦτο ἄγαμος, εἶναι εἷς ἀπὸ τὴν Ρέθυμνον ὁ Γερακάρης, ὑπολείπονται δὲ δύο, ὁ Βραχνὸς καὶ ὁ Τοπάλης. Εἶναι δυνατὸν αἱ χῆραι αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων νὰ στερηθῶσι τῆς συντάξεως τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἕνεκα ἐντελῶς τυπικῶν λόγων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ βεβαιωθῇ ἓν γεγονὸς πραγματικόν; Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ περιληφθῇ τροπολογία, ἡ ὁποία νὰ λέγῃ ὅτι: χῆραι καὶ τὰ ὀρφανὰ τῶν ἀξιωματικῶν τῶν Γαριβαλδινῶν, ἐὰν βεβαιωθῇ ὅτι ἐφονεύθησαν ἐν πολέμῳ, θὰ λάβωσιν σύνταξιν, ἄλλως ὄχι.

§253Γ. ΤΣΑΚΑΝΙΚΑΣ. Περὶ τῶν ὁπλιτῶν θέλομεν νὰ ὁμιλήσωμεν, Κύριε Πρόεδρε.

§254ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἄσχετον τὸ νομοσχέδιον, καὶ δὲν δύναται νὰ συμπεριλάβῃ ὁπλίτας.

§255Μ. ΚΟΛΩΝΙΑΣ. Διὰ νὰ ἦναι πλῆρες τὸ νομοσχέδιον δὲν νομίζετε, Κύριε Ὑπουργέ, ὅτι πρέπει νὰ περιληφθῶσι καὶ οἱ παθόντες κατὰ τὸν Μακεδονικὸν ἀγῶνα;

§256Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὄχι, ὁρίσατε, Κύριε Πρόεδρε.

§257Γ. ΤΣΑΚΑΝΙΚΑΣ. Λαμβάνω ἀφορμὴν νὰ ὁμιλήσω πρὸ ὑμᾶς, κύριοι βουλευταί, ἐκ τῆς προσθήκης, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐποιήσατο εἰς τὸν νόμον, κατὰ τὸν ὁποῖον τῶν εὐεργετημάτων τοῦ νόμου ἀπολαύουσι καὶ οἱ πολεμήσαντες ἐν τῇ Βορείῳ Ἠπείρῳ ἀξιωματικοί. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ συνενῶ καὶ ἐγὼ φωνὴν διαμαρτυρίας, τὴν φωνήν, τὴν ὁποίαν προηγουμένως ὕψωσεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀχαιοήλιδος συνάδελφος, καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν ἀντίληψιν τῆς Βουλῆς ὅπως ζητήσῃ ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν τὴν ἀναγραφὴν διατάξεως, κατὰ τὴν ὁποίαν τῶν αὐτῶν πλεονεκτημάτων, τῶν ὁποίων ἀπολαύουσιν οἱ ἀξιωματικοί, οἱ πολεμήσαντες ἐν τῇ Βορείῳ Ἠπείρῳ, ν’ ἀπολαύωσι καὶ οἱ πολεμήσαντες ὁπλῖται μαζὺ μὲ τοὺς ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι προήχθησαν.

§258ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Γίνεται μνεία.

§259Γ. ΤΣΑΚΑΝΙΚΑΣ. Περὶ τῶν ὁπλιτῶν δὲν γίνεται μνεία.

§260ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§261Γ. ΤΣΑΚΑΝΙΚΑΣ. Μόνον τὴν σύστασιν αὐτὴν κάμνω, νὰ ληφθῇ πρόνοια ὑπὲρ τῶν ὀρφανῶν τῶν ὁπλιτῶν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐπολέμησαν ὡς καὶ οἱ ἀξιωματικοί. Καθὼς εἶναι γνωστόν, δὲν ὑπάρχει ἄλλο νομοσχέδιον, κύριε Ὑπουργέ. Μόνον εἰς αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον δύναται νὰ γίνῃ.

§262Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. Πρέπει νὰ γίνῃ ἄλλο νομοσχέδιον.

§263Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Θὰ παρεκάλουν νὰ μοὶ ἐπιτραπῇ ὅπως ζητήσω τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς. Ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς ἐδέχθη τροπολογίας τινάς, ὅπως ἤκουσα, ὅσον ἀφορᾷ τὴν μεταβίβασιν τῶν συντάξεων. Τοῦτο βεβαίως εἶναι ἔργον διὰ τὸ οἰκονομικὸν μέρος, περὶ τοῦ ὁποίου ἠρωτήθη τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Ὑποθέτω ὅτι ἔχει συσχετισθῆ αὐτὸ διὰ τὸ ζήτημα τῆς ἰσότητος ἐν σχέσει πρὸς τοὺς νόμους, τοὺς κρατοῦντας περὶ συντάξεων τόσον διὰ τοὺς πεσόντας ἐν πολέμῳ καθὼς καὶ διὰ τὴν τάξιν, τὴν ὁποίαν δημιουργοῦμεν σήμερον, ὥστε νὰ μὴ προκύψῃ ἀνισότης τις, δηλαδὴ τὸ αὐτὸ μέτρον θὰ γίνῃ διότι ἐὰν τοῦτο εἶχε γίνῃ προηγουμένως ὑποθέτω ὅτι δὲν θὰ ἐγένετο δεκτὴ ἡ τροπολογία αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἥτις θὰ παρουσίαζε ἀνισότητα. Ἤκουσα ὅμως καὶ τὴν ὑποστήριξιν ἄλλης τροπολογίας ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Κερκύρας συναδέλφου, ἀλλὰ δὲν ἀντελήφθην μέχρι τῆς στιγμῆς αὐτῆς ἐὰν ἐγένετο δεκτὴ ἡ τροπολογία αὐτή.

§264Σ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Περὶ τῶν Γαριβαλδινῶν;

§265Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Μάλιστα. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ οἰκονομικὸν μέρος πάλιν σεῖς εἶσθε ὁ ἁρμοδιώτερος ὡς Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν· εἶσθε παρὼν εὐτυχῶς. Ἀλλὰ πρόκειται καὶ περὶ ἄλλου. Ὁμιλοῦν περὶ Γαριβαλδινῶν ἀξιωματικῶν, εἶναι γνωστὸν ἆρά γε, ἐὰν ὑπάρχῃ πρωτόκολλον τῶν ἀξιωματικῶν τούτων, ὥστε νὰ εἶνε γνωστὸν ποῖοι ἀξιωματικοὶ καὶ ὁπλῖται ἐξ αὐτῶν ὑπηρέτησαν; Διότι ἐνῶ νομοθετοῦμεν προηγουμένως περὶ ἀξιωματικῶν ὁμιλοῦμεν περὶ τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ, οἱ ὁποῖοι νομίμως ἐκτήσαντο ἕνα βαθμόν.

§266Χ. ΠΛΟΥΜΙΔΑΚΗΣ. Εἰς τὸ νομοσχέδιον δὲν θὰ ἀναφέρηται περὶ Γαριβαλδινῶν;

§267Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ὅταν ἀφήσαμεν ἀπεριόριστον τὴν ἐλευθερίαν εἶναι δυνατὸν ἐκ τῶν προτέρων τις νὰ καθορίσῃ ποῖοι εἶναι οἱ ἀξιωματικοί, οἱ ὑπαξιωματικοὶ καὶ οἱ ὁπλῖται ἐκ τῆς Γαριβαλδινῆς λεγεῶνος; Εἶναι γνωστὸν πῶς ἀπενέμοντο οἱ βαθμοὶ καὶ πῶς συνέστη ἡ λεγεὼν τῶν Γαριβαλδινῶν. Τώρα ὁμολογουμένως εἶναι ἓν προηγούμενον, ἐγὼ δὲν ἔχω νὰ διαφωνήσω εἰς τίποτε, μόνον θέλω νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχήν, διότι ἔχω καὶ γνῶσιν τῶν πραγμάτων αὐτῶν ἄλλοθεν. Ὁ κ. συνάδελφος προηγουμένως ἀνέφερε νόμον ἐν ἰσχύϊ ἤδη κατὰ τὸν ὁποῖον ἀπονέμεται σύνταξις εἰς τοὺς μετασχόντας εἰς τὴν Γαριβαλδινὴν λεγεῶνα μὲ τὸν βαθμὸν ὅμως τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ, μετὰ προηγουμένην προσαγωγὴν πιστοποιητικοῦ ὁρκωμοσίας.

§268Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. Μάλιστα.

§269Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἀλλά, κύριοι, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον σήμερον θεωρεῖται ἐντελῶς περιττὸν δὲν ἐτέθη ἀσκόπως εἰς τὸν νόμον.

§270Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. Μάλιστα.

§271Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ὅταν ἐζητήθη νὰ παρουσιάσωσι πιστοποιητικὸν ὅτι ὤμοσαν τὸν ὅρκον τοῦ Ἕλληνος στρατιώτου δὲν ἐτέθη ἁπλῶς καὶ ὡς ἔτυχε τοῦτο ἢ διότι ἠθέλησαν νὰ παρεμβάλωσι προσκόμματα νὰ μὴ λάβωσι σύνταξιν οἱ οὐσιαστικῶς δικαιούμενοι· ἀλλὰ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀρνηθῇ τις, ὅτι δὲν πρέπει νὰ λάβωσι σύνταξιν αἱ οἰκογένειαι τοῦ Βραχνοῦ, τοῦ Μαβίλη, τοῦ Τοπάλη καὶ ἄλλαι γνωσταὶ οἰκογένειαι. Ἐὰν πρέπῃ νὰ δώσωμεν ὀνομαστικὴν σύνταξιν θὰ ψηφίσω ψυχῇ τε καὶ σώματι οὐχὶ δὲ καὶ διὰ κοινῆς διατάξεως, ὄχι διότι διαφωνῶ ὡς πρὸς τὴν ἀπονομὴν τῆς συντάξεως εἰς τὰ πρόσωπα, ἀλλὰ διότι διαφωνῶ εἰς τὸ ἄλλο, εἰς τὸ ἂν ὑπάρχῃ ἡ περίπτωσις τῆς ὀμόσεως τοῦ ὅρκου τοῦ στρατιώτου, διότι δὲν εἶναι γνωστὸν ἐκ τῶν προτέρων τὶ ψηφίζομεν, εἰς ποίους καὶ εἰς πόσους θὰ ἀπονείμωμεν σύνταξιν, διότι ἔπεσαν πλεῖστοι ὅσοι ὁπλῖται, ποῖος θὰ βεβαιώσῃ ἐὰν κατὰ τὸ διάστημα τῆς ἐκστρατείας αὐτοὶ εἶχον ὀνομασθῆ βαθμοφόροι, ὅπως ἐδῶ ὀνομάζονται λοχαγοὶ καὶ ταγματάρχαι. Εἶναι γνωστὸν μετὰ πόσης εὐκολίας ἀπενέμοντο οἱ βαθμοί, ἐγὼ ὁ ἴδιος εἶδον πολλάκις ἀναχωρήσαντας στρατιώτας καὶ ἐπανελθόντας μὲ 2 καὶ 3 γαλόνια.

§272Μ. ΣΤΕΛΛΑΚΗΣ. Ὅσα ἤθελον.

§273Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Λοιπὸν τὸ μέτρον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐλήφθη τότε, διότι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν κρατεῖται ἓν μητρῷον καὶ μητρῷον σύμφωνα μὲ τὴν κατάστασιν εἰς ἣν ἕκαστος ἐξ αὐτῶν εἶναι εἰς τὸ μητρῷον ἐκεῖνο ἀναγεγραμμένος, τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, διότι εἶχε καταρτισθῆ ἐπιτροπὴ διὰ τὰ ἐθελοντικὰ σώματα, συνεπείᾳ δὲ διαταγῆς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν εἶχον ὑποχρεωθῆ νὰ διέλθωσιν ἐκ τοῦ Στρατολογικοῦ γραφείου ὡς ἀνήκοντες εἰς τὴν δύναμιν τοῦ στρατοῦ καὶ ὁρκισθῶσιν ἕκαστος ἀναλόγως τοῦ βαθμοῦ του, ἐτηρήθησαν καταστάσεις, αἵτινες καὶ ὑπάρχουσιν. Εἶνε γνωστὸν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, τὴν στρατιωτικήν, ποῖοι ἀνεγνωρίσθησαν ἀξιωματικοὶ καὶ ποῖοι ὁπλῖται. Οἱ προαχθέντες ἐκεῖ ἔξω εἰς ἀξιωματικοὺς καὶ ὑπαξιωματικοὺς δὲν εἶνε γνωστοὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν. Λέγω τοῦτο διὰ νὰ καταστήσω γνωστὸν τὸ ἄτοπον τὸ ὁποῖον θὰ παρουσιασθῇ. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι εἶνε δικαιοτάτη ἡ αἴτησις τῶν κυρίων Βουλευτῶν ὅπως ἀπονεμηθῇ σύνταξις εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν δύο ἢ τριῶν φονευθέντων ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι εἶνε γνωστὸν ὅτι ἀνεγνωρίσθησαν ἐντεῦθεν ὡς ἀξιωματικοὶ καὶ τῶν ὁποίων τὸ πρωτόκολλον εὑρίσκεται, ὄχι κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος δύναται νὰ ἐπιφέρῃ κινδύνους εἰς τὸν δημόσιον θησαυρόν.

§274Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. Μάλιστα.

§275ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὑπάρχει ψηφισθεὶς νόμος ἀναφερόμενος εἰς ὡρισμένα τέσσαρα πρόσωπα.

§276Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Τὰ ἀναφέρει τὰ πρόσωπα;

§277ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὄχι, εἶνε γνωστὸν ὅτι ἦσαν 4 οἱ βαθμοφόροι περὶ ὧν ἐλέχθη ὅτι ὑπάρχει πρωτόκολλον, ὥστε συμβαίνει νὰ ἔχωμεν ὡρισμένον τὸν ἀριθμὸν καὶ ἐπειδὴ παρετηρήθη, ὅτι εὑρέθη μὲν πρωτόκολλον, ἀλλὰ δὲν ὑπάρχει καὶ τῆς ὁρκωμοσίας τὸ ἔγγραφον διὰ τὸν ἕνα, ἔπρεπε νὰ ἀπονεμηθῇ καὶ εἰς τοὺς τέσσαρας περὶ ὧν ὑπάρχει τοιοῦτον πρωτόκολλον. Τούτων ἀναγραφομένων εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς Βουλῆς θὰ ἔχωμεν πιστοποιημένον ἐν αὐτοῖς, ὅτι 4 μόνον ἦσαν οἱ ἀξιωματικοί, οἱ ἀναφερόμενοι εἰς τὸν προηγούμενον νόμον διὰ γενικῆς φράσεως, ἰδίᾳ σήμερον ἀναγνωριζόμενοι ἐκ τῆς συζητήσεως, ὅπως παύσῃ πᾶς κίνδυνος καταχρήσεως.

§278Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἐγὼ τὸ ἀμφισβητῶ τὸ ζήτημα αὐτό. Νομίζω ὅτι ἡ ἐγγραφὴ εἰς τὰ πρακτικὰ δὲν εἶνε ἐκείνη, ἡ ὁποία θὰ λύσῃ τὸ ζήτημα, διότι ἄν παρουσιασθῶσι 5 ἢ 6 ἀναφερόμενοι εἰς τὰ πρακτικὰ τοῦτο δὲν θὰ ἐμποδίσῃ ποσῶς τὰ δικαστήρια νὰ ἀναγνωρίσωσιν ἀπονομὴν συντάξεως καὶ εἰς ἄλλους ἐφ’ ὅσον τὰ στοιχεῖα συμπίπτουσιν. Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω νὰ ζητήσητε κατάλογον ὀνομαστικὸν ἐκ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν.

§279ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ γίνῃ ψηφοφορία.

§280ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶνε δυνατόν.

§281Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἆρα γε εἶνε γνωστὸν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ὅτι ὑπέβαλον αἴτησιν περὶ ἀπονομῆς συντάξεως, καὶ ποῖοι καὶ πόσοι ὑπέβαλον εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν αἰτήσεις περὶ ἀπονομῆς τοιαύτης συντάξεως; Ἐὰν εἶναι τοῦτο γνωστὸν τότε θὰ εἴπωμεν, ὅτι αὐτοὶ δικαιοῦνται νὰ λάβωσι σύνταξιν οἱ πρὸ τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ νόμου τούτου μέχρις ὡρισμένης ἐποχῆς ὑποβαλόντες αἰτήσεις διότι εἶναι πιθανὸν νὰ ὑποβάλωσι καὶ ἄλλοι.

§282Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. Δὲν γνωρίζω.

§283ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μίαν διασάφησιν νὰ δώσω, διότι γίνεται λόγος περὶ προσώπων. Ἔχω νὰ ὑπενθυμίσω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι διάταξις προσωπικὴ ἄνευ μυστικῆς ψηφοφορίας δὲν δύναται νὰ ψηφισθῇ.

§284Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. Μάλιστα. Παρὰ τὴν εὐλάβειαν, τὴν ὁποίαν ἔχω εἰς τὸν σεβαστὸν συνάδελφον κ. Σ. Δραγούμην λέγω ὅτι ὑφίσταται νόμος, ὁ ὁποῖος ἔχει ὡρισμένας προϋποθέσεις διὰ νὰ λάβῃ ὁ Α ἢ ὁ Β σύνταξιν· οἱ Γαριβαλδινοὶ διὰ νὰ λάβωσι σύνταξιν ἀπαιτεῖται νὰ ἔχουν ταῦτα τὰ στοιχεῖα, τούτων μὴ ὑπαρχόντων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἐξαίρεσις ἢ διάκρισις. Θὰ σᾶς παρακκαλέσω νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ ἀφήσωμεν τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει καὶ νὰ ὑποβάλω ἕτερον διὰ νὰ εἴμεθα ἐν τάξει καὶ ἀπέναντι τοῦ ὑφισταμένου νόμου καὶ ἀπέναντι τοῦ συζητουμένου.

§285Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐδέχθη τὴν τροπολογίαν τῆς ἐπιτροπῆς ὅπως αἱ διατάξεις τοῦ παρόντος νομοσχεδίου ἐφαρμοσθῶσι καὶ εἰς τοὺς ἀξιωματικούς, βεβαίως εἰς τοὺς ἀξιωματικούς, τοὺς παθόντας εἰς τὸν ἀγῶνα τῆς Βορείου Ἠπείρου. Δὲν γνωρίζω ἂν ὑπάρχουν τοιοῦτοι ἀξιωματικοὶ παθόντες κατὰ τὸν ἀγῶνα τῆς Βορείου Ἠπείρου καὶ πόσος εἶναι ὁ ἀριθμὸς αὐτῶν, ἀλλ’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον γνωρίζω καὶ ὑποπίπτει εἰς τὴν ἐμὴν ἀντίληψιν εἶναι τοῦτο, ὅτι δυὸ ἐνωμοτάρχαι ἀγωνισθέντες εἰς τὴν Βόρειον Ἤπειρον, ὁ εἷς ἐξ αὐτῶν ἐπέστρεψε μὲ ἕνα πόδα ὁ δὲ ἕτερος εἶναι φθισικός, ἀμφότεροι οὗτοι ἐθεωρήθησαν ἀνίκανοι διὰ τὴν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν καὶ εὑρίσκονται σήμερον εἰς τοὺς δρόμους. Ἐπειδὴ λοιπὸν τὸ νομοσχέδιον προνοεῖ περὶ τραυματισθέντων ἀξιωματικῶν θὰ ἠδύνατο νὰ ἔχῃ τόπον ἡ τοιαύτη διάταξις ἐν τῷ νομοσχεδίῳ. Ἀφοῦ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὑπεσχέθη πρὸ ὀλίγου νὰ λάβῃ πρόνοιαν διὰ φονευθέντας ἀξιωματικοὺς Γαριβαλδινούς, βεβαίως καλῶς πράξας—μοῦ φαίνεται ὅτι δίκαιον εἶναι νὰ συμπεριλάβῃ καὶ τούτους εἰς τὸ παρὸν νομοσχέδιον καὶ νὰ τὸ ὀνομάσῃ τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀξιωματικῶν καὶ ὁπλιτῶν παθόντων ἐν ὑπηρεσίᾳ. Ἐὰν δὲν δεχθῇ νὰ πράξῃ τοῦτο θὰ συστήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅπως ἐν τῷ νομοθετήματι τούτῳ, τὸ ὁποῖον ὑπεσχέθη ὅτι θὰ φέρῃ εἰς τὴν Βουλὴν τροποποιημένον λάβῃ πρόνοιαν περὶ τῶν 2 ὑπαξιωματικῶν τῆς Ἠπείρου, οἱ ὁποῖοι ἐπέστρεψαν ὁ εἷς μὲ τὸν ἕνα πόδα, ὁ δὲ ἕτερος εἶναι φυματικός.

§286Μ. ΠΑΠΑΜΙΧΕΛΑΚΗΣ. Κύριε Ὑπουργὲ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ κύριοι Βουλευταί, ἐπειδὴ εἶχον τὴν τιμὴν νὰ λάβω μέρος εἰς τὴν μάχην τοῦ Δρίσκου, εἰς τὴν μάχην ἐκείνην εἰς τὴν ὁποίαν ἔπεσαν οἱ τέσσαρες ἀξιωματικοὶ Γαριβαλδινοὶ καὶ οἱ ὁποῖοι δύναμαι νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλὴν ὅτι ἔπεσαν ὑπὸ τὰ ὄμματά μου ἀνδρείως καὶ πατριωτικώτατα μαχόμενοι, ὁ μακαρίτης Μαβίλης, Γερακάρης, Τοπάλης καὶ Βραχνός, θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν ὅπως ἄνευ οὐδεμιᾶς ἀμφιβολίας ἀπονείμῃ σύνταξιν τοιαύτην, ὁποίαν ἤθελεν ἀπονείμει καὶ εἰς ὅλους τοὺς ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι ἔπεσαν ὑπὲρ τῆς Πατρίδος μας.

§287Δ. ΠΕΤΡΑΚΑΚΟΣ. Ἐπιθυμῶ νὰ θέσω ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Κυβερνήσεως τὸ ἑξῆς περιστατικόν. Κατὰ τὸν Μακεδονικὸν ἀγῶνα τὸν ἥρωα Μελᾶν διεδέχθη ὁ καπετὰν Γέρμας ὅστις ἦτο ἀνθυπολοχαγός. Ὁ ψηφισθεὶς νόμος περὶ συντάξεων δίδει σύνταξιν εἰς τὸν πατέρα, ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ ἄρρεν τέκνον. Ὁ πατὴρ τοῦ Γέρμα ἔχει σήμερον τέκνον ἐν Ἀμερικῇ, ἀλλ’ ἡ οἰκογένειά του πένεται, νομίζω λοιπὸν ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ περιληφθῇ καὶ ὁ καπετὰν Γέρμας εἰς τὴν σύνταξιν.

§288Μ. ΣΤΕΛΛΑΚΗΣ. Μετὰ τὴν μνημόνευσιν τοῦ πεσόντος Μαβίλη εἰς τὸν Δρίσκον νομίζω ὅτι περιττεύει πᾶσα ἄλλη μνεία οἱουδήποτε πεσόντος. Δὲν ἤλθομεν ἐδῶ νὰ ὁμιλήσωμεν διὰ καπεταναίους. Ἔφερεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἕν νομοσχέδιον περὶ τραυματιῶν ἀξιωματικῶν, πανηγυρικῶς τὸ ἀπεδέχθη ἡ Βουλή· ἐὰν θελήσωμεν νὰ ἀναμίξωμεν ὅλους τοὺς καπεταναίους καὶ ὅλους τοὺς ἀγῶνας τοὺς Ἑλληνικοὺς δὲν θὰ γίνῃ δουλειά.

§289ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 11, ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. — Τὸ σύνολον ἀναβάλλεται. — Νὰ ψηφίσωμεν μερικὰ τῶν στρατιωτικῶν νομοσχεδίων τῶν ὁποίων ὑπεβλήθησαν αἱ ἐκθέσεις καὶ τὰ ὁποῖα δὲν θὰ ἔχουσι συζήτησιν.

§290Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Νὰ ψηφισθῶσιν εἰς αʹ. συζήτησιν καὶ νὰ γίνουν αἱ συζητήσεις εἰς τὴν δευτέραν.

§291Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. Ἀπευθύνω θερμοτάτην παράκλησιν νὰ ψηφισθῶσι τινὰ τῶν στρατιωτικῶν νομοσχεδίων.

§292Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Πλὴν ἑνός.

§293Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. Κάμετε τὴν ἐξαίρεσιν εὐχαρίστως.

§294ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προβιβασμοῦ μονίμων ὑπαξιωματικῶν καὶ μονίμων ἀνθυπασπιστῶν ἐν πολέμῳ». (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου). — Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. ͵ΡΟΗʹ» «περὶ καταστάσεως ἀξιωματικῶν νόμου τῆς 7 Μαρτίου 1851». (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου). — Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου περὶ προσθήκης ἄρθρου εἰς τὸν νόμον 404 «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ ἄρθρου 10 τοῦ νόμου ͵ΓΨΠΘʹ (3789) τῆς 9 Ἰουνίου 1911». (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου). — Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ 9 ἄρθρου τοῦ νόμου 446 «περὶ ἡμερησίου μισθοῦ ὁπλιτῶν».

§295ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 19 ἀναβάλλεται.

§296Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὄχι, νὰ ψηφισθῇ κατ’ ἀρχήν.

§297Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Θὰ συζητήσωμεν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς.

§298Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. Συζητεῖτε κατὰ τὴν αʹ ἀνάγνωσιν.

§299Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Μήπως ἠξεύρετε ἂν θὰ διαφωνήσωμεν;

§300Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, δὲν ἀπαντῶ εἰς σᾶς.

§301Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Εἴμεθα ὅλοι σύμφωνοι ὅπως ψηφισθῶσι τὰ στρατιωτικὰ νομοσχέδια. Τὴν γνώμην μου τὴν διατυπώνω καὶ ἐπισήμως καὶ δημοσίᾳ, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἡ ὥρα κατάλληλος.

§302ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρόκειται περὶ τῆς ἀρχῆς, οἱαδήποτε συζήτησις καὶ ἂν γεννηθῇ θὰ ἀναφέρεται εἰς τὰ ἄρθρα. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσι. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. — Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ὀνομασίας καὶ προαγωγῆς ἐφέδρων ἰατρῶν». (Ψηφίζεται ἡ ἀρχή.) — Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως ἄρθρων τοῦ νόμου ͵ΔΡΞΑʹ (4161) «περὶ προσθέτου μισθοῦ ἀξιωματικῶν, ἀνθυπασπιστῶν καὶ ὁπλιτῶν ἐν ἐκστρατείᾳ». (Ψηφίζεται ἡ ἀρχή.) — Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 7. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ παροχῆς προθεσμιῶν πρὸς ὑποβολὴν αἰτήσεων κανονισμοῦ συντάξεως τραυματιῶν χηρῶν καὶ ὀρφανῶν τῶν πολέμων 1912–1913». (Ἀναγινώσκονται καὶ ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 1 καὶ 2).

§303ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὡς ἄρθρον 3 ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Πὼπ κλπ.

§304Γ. ΠΩΠ. Ἡ τροπολογία ἔχει οὕτω. (Ἀναγινώσκει).

§305Ι. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Τότε θὰ ὑπανδρευθοῦν ὅλαι.

§306Γ. ΠΩΠ. Ἴσως δὲν εἶμαι λίαν εὔληπτος εἰς τὴν ἀνάγνωσιν. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε ἐξεταζόμενος προφορικῶς νὰ καταστῶ εὐληπτότερος. Θὰ ἴδητε ὅτι πρόκειται περὶ περιπτώσεως, τὴν ὁποίαν δὲν ἠδύνατο νὰ προΐδῃ ὁ νόμος. Βεβαιωθῆτε ὅτι οἱ ὑπογράψαντες τρεῖς συνάδελφοι καὶ ἐγὼ δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ εἰσηγηθῶμεν τροπολογίαν, ἡ ὁποία δὲν θὰ ἦτο σύμφωνος πρὸς τὸ πνεῦμα τοῦ νόμου καὶ τὴν ἀλήθειαν. Πρόκειται περὶ ἐξαιρετικῆς περιπτώσεως. Ὁ νόμος προεῖδε ὅπως αἱ μητέρες ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι εἶχον τὴν τιμήν, ἀλλὰ καὶ τὴν ἀτυχίαν νὰ βλέπωσι φονευόμενα τὰ τέκνα των ἐν πολέμῳ, προστατεύωνται ὑπὸ τῆς πολιτείας. Ἐν περιπτώσει καθ’ ἣν αἱ μητέρες αὐτῶν, αἱ ὁποῖαι τὰ μονογενῆ των τέκνα εἶδον θανατούμενα ἐν πολέμῳ, εὑρίσκοντο ἐν γάμῳ, ὁ δὲ πατὴρ εἶναι ὑπερήλικος ὑπερβὰς τὸ 70ὸν ἔτος ὡς ἀνίκανος πρὸς πᾶσαν ἐργασίαν, λαμβάνουσι τὴν σύνταξιν αὐτῶν· ἐν ᾗ περιπτώσει μήτηρ τις ἔρχεται εἰς βʹ γάμον καὶ τὴν ἡμέραν καθ’ ἣν ὁ υἱὸς φονεύεται ἐξακολουθεῖ νὰ εἶναι ὁ μονογενὴς, ὁ δὲ σύζυγος εἶναι ὑπὲρ τὸ 70ὸν καὶ ἀνίκανος νὰ τὴν συντηρήσῃ φρονῶ ὅτι δὲν ὑπάρχει ψυχὴ δυναμένη νὰ τῆς ἀρνηθῇ τὴν παροχὴν συντάξεως.

§307ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§308Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὑπέβαλον καὶ ἐγὼ μίαν τροπολογίαν μετὰ τῶν κ.κ. Τσαλδάρη, Καλδῆ καὶ ἄλλων συναδέλφων. Πρόκειται εἰς τὸ τέλος τοῦ ἄρθρου 2 νὰ γίνῃ μία προσθήκη, ἡ ὁποία θὰ διορθώσῃ τὸ πρῶτον ἄρθρον τοῦ νόμου 116, περὶ συντάξεως, ὁ ὁποῖος ἔχει τὰς προθεσμίας ἐκείνας.

§309Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. Διὰ τὰ πιστοποιητικά;

§310Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Μάλιστα.

§311Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. Θὰ τὴν λάβω ὑπ’ ὄψιν.

§312Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Εὐχαριστῶ πολύ.

§313Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἡ τροπολογία, Κύριε Ὑπουργέ, τὴν ὁποίαν ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω μετὰ τοῦ κ. Πολυχρονιάδου ἀφορᾷ τὴν περίπτωσιν τῶν ἀξιωματικῶν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐφονεύθησαν ἀπὸ ἐχθρικὴν σφαῖραν, ἀλλ’ οἱ ὁποῖοι ἐν τῇ ἐκτελέσει τῆς ἐμπολέμου ὑπηρεσίας αὐτῶν εὗρον βίαιον θάνατον. Γνωρίζω ἀξιωματικὸν συμπολίτην μου, ὁ ὁποῖος ἐν τῇ ἐκτελέσει ἐμπολέμου ὑπηρεσίας ἐπνίγη εἰς τὸν Ἁλιάκμονα. Ἡ Βουλὴ εἶχεν ἀποφανθῆ περὶ αὐτοῦ ἀλλὰ τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον μὲ τὴν στενοκεφαλιάν, τὴν ὁποίαν ἀνέφερεν ὁ κ. συνάδελφος, δὲν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψει καὶ τὴν ὁμοφωνίαν ἐν τούτῳ τῆς Βουλῆς καὶ τῆς τότε Κυβερνήσεως καὶ ἀπέρριψε τὴν ἀπονομὴν συντάξεως εἰς τὴν οἰκογένειαν τοῦ ἀξιωματικοῦ τούτου. Ἡ τροπολογία ἀφορᾷ ἀκριβῶς αὐτὴν τὴν περίπτωσιν, εἰμπορεῖ δὲ νὰ ὁρισθῇ ἀκόμη «ἐν διατεταγμένῃ ἐμπολέμῳ ὑπηρεσίᾳ καὶ ἀποθανόντος ἐκ βιαίου θανάτου».

§314Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. Νὰ ἀναβληθῇ παρακαλῶ ἡ συζήτησις, Κύριε Πρόεδρε.

§315Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Ἐψηφίσθη, Κύριε Ὑπουργέ, ἡ τροπολογία τοῦ κ. Πὼπ;

§316Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν ἐψηφίσθη καμμία τροπολογία, ἐπεφυλάχθην νὰ ἀπαντήσω δι’ ὅλας.

§317ΠΟΛΛΟΙ. Ἐψηφίσθη, ἐψηφίσθη.

§318Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, σᾶς παρακαλῶ νὰ μὲ πληροφορήσετε ἐὰν ἠρωτήθη ἡ Βουλὴ ἐπὶ τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Πὼπ.

§319ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἀληθὲς εἶναι, Κύριε Ὑπουργέ, ὅτι ἐπὶ τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Πὼπ ἠρωτήθη ἡ Βουλὴ καὶ ἀπεδέχθη ταύτην.

§320Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. Ἀφοῦ Ὑμεῖς τὸ βεβαιεῖτε, φυσικὰ ἐγὼ δὲν ἔχω νὰ εἴπω τίποτε.

§321Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἐπὶ τῆς ἄλλης ἠρωτήθη;

§322ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι. Ἐπὶ τῶν δύο ἄλλων τροπολογιῶν δὲν ἠρωτήθη ἡ Βουλή.

§323Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. Παρακαλῶ ὅπως διακοπῇ ἡ ἐπιψήφισις τοῦ νομοσχεδίου ἐνταῦθα, τὴν Δευτέραν δὲ θέλω ἀποφανθῇ ἐπὶ τῶν λοιπῶν τροπολογιῶν.

§324ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ ἐπιψήφισις τοῦ νομοσχεδίου ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ. — Αʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ πλεονεξίας καὶ αἰσχροκερδείας ἐπὶ τῶν τιμῶν τροφίμων καὶ ἄλλων ἀντικειμένων ἐν καιρῷ ἐπιστρατείας». Ἅρθρον 1 (Ἀναγινώσκεται).

§325Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Οὐχὶ ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου θέλω νὰ ὁμιλήσω, διότι εὑρίσκω τοῦτο ἀναγκαιότατον, θὰ παρεκάλουν ὅμως καὶ δημοσίᾳ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης, ὅπως ἐπεκτείνῃ τὴν εὐεργετικήν του διάταξιν καὶ εἴς τινας περιπτώσεις, διὰ τὰς ὁποίας ἡ Βουλὴ ἔχει ἐκφέρει τὴν γνώμην της εἰς ἄλλον τινα νόμον, εἰς τὸν νόμον περὶ ἐπιτάξεως, καὶ ἐπετράπη ἐκεῖ καὶ ἐπίταξις διαφόρων προϊόντων πρὸς προστασίαν τῆς παραγωγῆς, καὶ ἰδίως τῆς ξυλείας πρὸς κατασκευὴν σταφιδοκιβωτίων. Ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης εὐαρεστηθῇ νὰ περιλάβῃ καὶ τοὺς πωλητὰς αὐτῶν τῶν εἰδῶν εἰς τὸ νομοσχέδιον περὶ αἰσχροκερδείας, διὰ νὰ κτυπήσῃ τὴν αἰσχροκέρδειαν διὰ τὴν ὁποίαν ἐψήφισεν ἡ Βουλὴ νόμον, ἐπιτρέποντα τὴν ἐπίταξιν τούτων, τοιαῦτα δὲ πρὸ παντὸς εἶναι ἡ ξυλεία διὰ τὰ σταφιδοκιβώτια καὶ τὰ εἴδη τοῦ θειικοῦ χαλκοῦ, τότε θὰ ἦναι βέβαιος ὅτι τὸ νομοσχέδιόν του θὰ ἐπεκτείνῃ τὰς εὐεργετικὰς αὐτοῦ διατάξεις καὶ ἐπὶ ἄλλων στρωμάτων τῆς κοινωνίας, τὰ ὁποῖα μαστίζονται φοβερὰ ὑπὸ τῆς αἰσχροκερδείας.

§326Δ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν θὰ ἀπαντήσω.

§327Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἡ ἐπιτροπή, Κύριε Ὑπουργέ, νομίζει...

§328Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Τὸ γνωρίζω τὸ ζήτημα καὶ παρεκάλεσα νὰ ψηφισθῇ ἀπόψε τὸ κείμενον τῆς Κυβερνήσεως καὶ κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν θὰ τὸ συζητήσωμεν. (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1, 2, 3, ὡς καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ).

§329ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ παρατάσεως τῆς πρὸς ἀνανέωσιν ἢ προεξόφλησιν τῶν παλαιῶν χρεῶν πρὸς τὸ Δημόσιον προθεσμίας». (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου) Λύεται ἡ Συνεδρίασις. (Ὥρα 9.40′ μ. μ.)