1915.10.10

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 16η

Σάββατον 10 Ὀκτωβρίου 1915.

Προεδρία κ. Κ. Ζαβιτσιάνου.

(Ὥρα 5 15′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ Συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Γνωρίζω πρὸς τὴν Βουλὴν ὅτι: — Οἱ ἐκ Καλαμῶν γονεῖς διπλωματούχων τοῦ Πολυτεχνείου παρακαλοῦσιν ὅπως οἱ υἱοί των ὑπηρετοῦντες ὡς ὁπλῖται προσφέρωσιν ἐντελέστερον τὰς ὑπηρεσίας των ὡς μηχανικοί. — Τὸ Σωματεῖον τῶν τεχνιτῶν Στυλίδος διαμαρτύρεται κατὰ τοῦ προέδρου τῆς αὐτῆς κοινότητος Εὐθυμίου. — Ἡ ἐπιτροπεία συγγραφέων, βιβλιεκδοτῶν καὶ βιβλιοπωλῶν καταγγέλλει τὸν Γεν. Γραμματέα τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας κ. Βολωνάκην διὰ παρανόμους ἐνεργείας του εἰς τὸ ἐμπόριον τῶν διδακτικῶν βιβλίων καὶ ζητεῖ τὴν ἀπὸ τῆς δημοσίας ὑπηρεσίας ἀπομάκρυνσίν του. — Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Λόντος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ὀργανώσεως τῆς δασικῆς ὑπηρεσίας ἐν Μακεδονίᾳ, Ἠπείρῳ, Κρήτῃ κλπ.». — Ὁ βουλευτὴς κ. Χ. Μεϊντάνης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ λήψεως μέτρων ὑπὲρ τῆς ἐκπαιδεύσεως ἐν καιρῷ ἐπιστρατεύσεως». — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Δ. Λόντος, Δ. Χατζηγιάννης, Κ. Καζαντζῆς. Γ. Χατζηγεωργίου, Ζ. Ἰατροῦ, Α. Σιορμανωλάκης, Δ. Τσιαλόπουλος, Θ. Χατζηδημητρίου, Ε. Σφακιανάκης, Α. Παπαγεωργίου, Μ. Ζαφειρόπουλος, Ν. Γερμανός, Γ. Καλδῆς, Χ. Βασιλακάκης, Κ. Κότσανος καὶ Ι. Καραμήτσας ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ νόμου 166 ὡς ἔχει τροποποιηθῆ διὰ τοῦ νόμου 614». — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ε. Θεοδωρίδης, Ε. Τσουδερός, Γ. Ἀνδρεαδάκης, Μ. Παπαμιχελάκης καὶ Γ. Μαρκαντωνάκης ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ὑπ’ ἀριθ. 430». — Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Χρυσοστάλης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ὀργανώσεως τῆς δασικῆς ὑπηρεσίας ἐν Μακεδονίᾳ, Ἠπείρῳ κλπ.». — Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Μπουρνιᾶς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ θαλασσίας ὑπηρεσίας καὶ ἐξόδων τραπέζης τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ». — Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Χρυσοστάλης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐκτάκτων μέτρων πρὸς ἐνίσχυσιν τῆς γεωργίας». — Ὁ βουλευτὴς κ. Λ. Καλβοκορέσης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐκτάκτων μέτρων πρὸς ἐνίσχυσιν τῆς γεωργίας». — Ὁ βουλευτὴς κ. Ζ. Ἰατροῦ ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐκτάκτων μέτρων πρὸς ἐνίσχυσιν τῆς γεωργίας». — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Κ. Παπαϊωάννου, Γ. Νικολαΐδης κλπ. ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ διατηρήσεως καὶ κατατάξεως τῶν ἐν τῇ νήσῳ Σάμῳ προσωρινῶς διωρισμένων οἰκονομικῶν ὑπαλλήλων». — Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Βουρλούμης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ μέτρων ὑπὲρ τῆς ἐκπαιδεύσεως ἐν καιρῷ ἐπιστρατεύσεως». — Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Χρυσοχοΐδης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ περὶ δασῶν νόμου». — Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Πετρακάκος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσθήκης διατάξεων εἰς τὸν νόμον 535 περὶ ναυτικῆς στρατολογίας». — Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Πετρακάκος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ λήψεως μέτρων ὑπὲρ τῆς ἐκπαιδεύσεως ἐν καιρῷ ἐπιστρατεύσεως». — Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Γκίνης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τῆς θαλασσίας ὑπηρεσίας καὶ ἐξόδων τραπέζης τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ». — Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Γκίνης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσθήκης διατάξεων εἰς τὸν νόμον 535 περὶ ναυτικῆς στρατολογίας». — Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Ξηρὸς ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ μονιμοποιήσεως ἀξιωματικῶν κλπ.». Θέλουσιν ἅπασαι τυπωθῇ καὶ διανεμηθῆ. — Ὁ βουλευτής κ. Δ. Πετρακάκος αἰτεῖται παρὰ τῆς Βουλῆς τριήμερον ἄδειαν ἀπουσίας. (Ἡ ἄδεια χορηγεῖται). Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἀναφορῶν καὶ Ἐρωτήσεων. Ὁ κ. Λεκανίδης ἐπὶ ἀναφορᾶς διαφόρων ἀρχηγῶν καὶ ὁπλαρχηγῶν.

§2Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, διάφοροι ἀρχηγοὶ καὶ ὁπλαρχηγοί, οἱ ὁποῖοι μετέσχον τοῦ Μακεδονικοῦ ἀγῶνος καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν αὐτοῦ ἐπίσης ὡς ἀρχηγοὶ καὶ σωματάρχαι ἀνταρτικῶν σωμάτων κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν δύο πολέμων, κατόπιν δὲ εἰς τὸν Ἠπειρωτικὸν ἀγῶνα ὡς ἀξιωματικοὶ τῆς αὐτονόμου Κυβερνήσεως ὑπὸ τὰς διαταγὰς ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ ὑποβάλλουσι τὴν ἀναφορὰν ταύτην διὰ τῆς ὁποίας παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ὅπως κατατάξῃ αὐτοὺς μεταξὺ τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν ἢ ἐπὶ τέλους παραχωρήσει εἰς αὐτοὺς ἓν ἀξίωμα ἔστω καὶ ἄνευ ἀποδοχῶν, τὰ ὁποῖα ἔχουσιν οἱ μόνιμοι ἢ ἄλλοι ἔφεδροι τοῦ τακτικοῦ στρατοῦ διὰ νὰ ἐπωφεληθῶσι καὶ οὗτοι τῆς εὐκαιρίας νὰ παράσχωσι καὶ πάλιν τὰς ὑπηρεσίας των εἰς τὴν Πατρίδα. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι οἱ ἀρχηγοὶ οὗτοι δὲν ἐδιδάχθησαν τὴν στρατιωτικὴν τέχνην οὔτε εἰς τὰς Στρατιωτικὰς Σχολὰς οὔτε ὡς στρατιῶται ἢ ὑπαξιωματικοὶ εἰς τὸν τακτικὸν Στρατόν. Τὸ ἀληθὲς εἶναι ὅμως ὅτι οὗτοι ἐδιδάχθησαν τὴν τέχνην τοῦ μάχεσθαι καὶ ὁδηγεῖν ἄνδρας Ἕλληνας εἰς τὰς μάχας, εἰς τὰ πεδία τῶν μαχῶν καὶ τοῦ νικᾶν ἐν αὐτοῖς. Φρονοῦμεν ὅτι οἱ ἄνδρες οὗτοι περιβαλλόμενοι μὲ τὸ ἀξίωμα, τὸ ὁποῖον ζητοῦσι, θέλουσι παράσχει ὑπηρεσίας ἴσας μὲ τοὺς ὁμοιοβάθμους των, ἂν μὴ ἀνωτέρας, διότι ἐπαναλαμβάνω, τὴν τέχνην τοῦ μάχεσθαι τὴν ἀπέκτησαν εἰς τὰ πεδία τῶν μαχῶν, τὰ ὁποῖα, νομίζω, ὅτι εἶναι σχολεῖον πολεμικὸν πολὺ πρακτικώτερον ἀπὸ τὰς τακτικὰς Στρατιωτικὰς Σχολάς. Ἔχομεν παραδείγματα ὅτι καὶ οἱ πρόγονοι ἡμῶν, οἱ ὁποῖοι ὡδήγησαν στρατιὰς ὁλοκλήρους καὶ οἱ ὁποῖοι ὡσαύτως ἀπέκτησαν τὴν πολεμικὴν τέχνην εἰς τὰ πεδία τῶν μαχῶν, ὡδήγησαν τοὺς ἄνδρας, τοὺς ὁποίους διῴκουν, εἰς νίκας, αἱ ὁποῖαι κατέληξαν εἰς τὴν ἀπελευθέρωσιν τοῦ Παλαιοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους. Διὰ τοῦτο ἐλπίζομεν ὅτι ἡ Βουλὴ θέλει συστήσει εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν τὴν ἀναφορὰν ταύτην.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀνδρεαδάκης.

§4Γ. ΑΝΔΡΕΑΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε· θὰ ἐπεθύμουν ἡ πρότασις, ἡ ὑποβληθεῖσα ὑπὸ τῶν ἀξιοτίμων Συναδέλφων, νὰ μὴ ὑπεβάλετο ὅπως ὑπεβλήθη, ὄχι διότι εἶναι ἄδικος, ἀλλὰ διότι ὅλοι οἱ Κρῆτες, ὅπως καὶ ὅλοι οἱ Ἕλληνες, εἴτε πολύ, εἴτε ὀλίγον, ὁσοιδήποτε καὶ ὅπου δήποτε ἂν ἠγωνίσθησαν, ἠγωνίσθησαν ὄχι διὰ ν’ ἀπολαύσωσιν ἀμοιβὰς ἢ ἄλλα τινά, ἀλλὰ μόνον ὅπως ἐκπληρώσωσι τὸ πρὸς τὴν πατρίδα καθῆκον των διὰ τὴν δόξαν καὶ τὸ μεγαλεῖον αὐτῆς. Ἐξ ἄλλου δὲ εἶμαι βέβαιος ὅτι οὐδέποτε οἱαδήποτε Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις καὶ ἂν εἶναι, δύναται νὰ παρίδῃ τοὺς ἀγῶνας, τοὺς ὁποίους ἕκαστος ἔχει προσφέρει εἰς τὴν πατρίδα του. Δὲν δύναμαι ποτὲ νὰ πιστεύσω ὅτι οἱαδήποτε Κυβέρνησις Ἑλληνικὴ τοῦ Συνταγματικοῦ καὶ Ἐλευθέρου Βασιλείου ἤθελε ποτὲ παρίδῃ τὰ τέκνα της καὶ ἀπὸ μητρὸς ἤθελε μεταβληθῇ εἰς μητρυιάν, οὕτως ὥστε τὸ μὲν ἓν νὰ εὐνοήσῃ τὸ δὲ ἕτερον νὰ παρίδῃ.

§5Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Οἱ ἄνθρωποι τὸ ζητοῦν διὰ νὰ ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ πολεμήσωσι.

§6Γ. ΑΝΔΡΕΑΔΑΚΗΣ. Ἐξ ἄλλου, κ. Πρόεδρε, φρονῶ ὅτι τοιοῦτοι ἥρωες, ὡς ὁ προρρηθεὶς ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου Συναδέλφου, κ. Γύπαρη, οὐ μόνον δὲ οὗτος ἀλλὰ καὶ πολλοὶ ἄλλοι, οἵτινες φυσικὴν ἔχουσι ἰδιοφυΐαν περὶ τὸ μάχεσθαι οἱ τοιοῦτοι, λέγω, δι’ οἱουδήποτε βαθμοῦ καὶ ἂν ἐτιμῶντο, θὰ ἦτο δι’ αὐτοὺς ὑποβιβασμός, διότι εἶναι βέβαιον ὅτι πολλοὶ τῶν τοιούτων προμάχων τῆς πατρίδος, καίτοι δὲν ἔχουσι τὴν στρατιωτικὴν μόρφωσιν, ὅμως οὐσιαστικῶς εἶναι ἀνώτεροι πολλῶν ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν. Διὰ τοῦτο, εἶπον ὅτι οἱοσδήποτε βαθμὸς καὶ ἂν ἐδίδετο εἰς αὐτούς, θὰ ἦτο δι’ αὐτοὺς ὑποβιβασμός. Τοῦτο μόνον δύναται νὰ γείνῃ, νὰ δοθῇ εἰς αὐτοὺς βαθμός τις ὄχι πρὸς ἀμοιβήν, ἀλλὰ ἁπλῶς πρὸς διάκρισιν, ἵνα μὴ προστρίβωνται μεταξὺ τῶν ἄλλων, διότι δὲν εἶναι βεβαίως οὔτε ὀρθόν, ἀλλ’ οὔτε ἁρμόζον ἵνα πολλάκις στρατιῶται, τοὺς ὁποίους εἶχον αὐτοὶ, οἱ ὁπλαρχηγοί, ὑπὸ τὰς διαταγάς των, οἱ τοιοῦτοι στρατιῶται, γενόμενοι κατόπιν δεκανεῖς ἢ εἰς ἄλλον τινὰ βαθμόν, νὰ διατάσσωσι κατόπιν τοὺς ἀρχηγοὺς αὐτῶν. Διὰ τοῦτο εἶναι δίκαιον καὶ ὁ κ. Γύπαρης νὰ λάβῃ βαθμόν τινα, ἀλλὰ καὶ πάντες εἴτε ὁπλαρχηγοὶ εἴτε ἀρχηγοὶ εἴτε σωματάρχαι, εἴτε Κρῆτες εἶναι εἴτε ἀλλαχόθεν, καὶ οἱ ὁποῖοι ἤθελον ἔχει τὴν εὐτυχίαν νὰ προσκληθῶσιν εἰς τὸ στράτευμα, οὗτοι νὰ διακρίνωνται, εἶμαι δὲ βέβαιος ὅτι ἡ Κυβέρνησις θέλει πράξει τοῦτο.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θεοδωρίδης.

§8ΕΜΜ. ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ. Ἡ ἀναφορὰ, περὶ τῆς ὁποίας πρόκειται, παρακαλῶ νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν μὲ τὴν θερμὴν σύστασιν, ὅπως ἀφοῦ τὴν μελετήσει, συνδυάσῃ τὸ αἴτημα αὐτῆς πρὸς τὰ δικαιολογήματα καὶ δώσῃ τὴν προσήκουσαν λύσιν. Κύριε Πρόεδρε, δὲν πρόκειται περὶ ἀπονομῆς συντάξεως ἢ περὶ χορηγήσεως χρηματικῆς βοηθείας, ἀλλὰ πρόκειται μόνον περὶ διακρίσεώς τινος τῶν ἀνδρῶν τούτων, οἱ ὁποῖοι ὑπέβαλον τὴν ἀναφορὰν εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἐπεστρατεύοντο. Πληροφορῶ τὴν Βουλὴν ὅτι ὀλίγοι ἐξ αὐτῶν θὰ ἐπιστρατευθῶσι, διότι οἱ πλεῖστοι ἄγουν ἤδη ἡλικίαν ὑπὲρ τὸ 40ον ἔτος, εἶνε δὲ καὶ ἀγύμναστοι. Ἐὰν ὅμως κληθοῦν, τοῦτο ὑποστηρίζομεν ὅπως μετὰ ἐκγύμνασιν ἐν οὐλαμῷ ἐκπαιδευτικῷ καταταχθοῦν τότε ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας ἐν τῷ στρατεύματι μὲ διακριτικόν τινα βαθμόν. Διότι ὑποθέτω ἢ μᾶλλον εἶμαι βέβαιος ὅτι οἱ ἄνδρες οὗτοι, οἱ ὁποῖοι ἡγήθησαν ἀνταρτικῶν σωμάτων καὶ κατὰ τοὺς Κρητικοὺς ἀγῶνας καὶ κατὰ τοὺς Μακεδονικοὺς καὶ τὸν Ἠπειρωτικὸν καὶ διεκρίθησαν, οἱ ἄνδρες οὗτοι, εἰς τοὺς ὁποίους ἐνεπιστεύθη ἡ Πολιτεία τὴν διεύθυνσιν ὁμάδων καὶ εἰργάσθησαν ἀποτελεσματικῶς, εἶμαι βέβαιος ὅτι μετὰ τὴν ἐκγύμνασιν, τὴν στοιχειώδη παρ’ οὐλαμῷ ἐκπαιδευτικῷ, θὰ ἐκπληρώσωσι τὸ καθῆκον των ὅπως καὶ οἱ ἀξιωματικοὶ καὶ εἶναι δίκαιον ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει νὰ τιμηθῶσιν διὰ βαθμοῦ. Σχετικὴν κ. Πρόεδρε, πρὸς τὴν ἀναφορὰν ταύτην θὰ ὑποβάλωμεν τροπολογίαν κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου «περὶ στελέχους ἐφέδρων ἀξιωματικῶν», νομίζω ὅμως ὅτι ἐν πάσῃ περιπτώσει δύναται καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν μελετῶν τὴν ἀναφορὰν ταύτην νὰ προσαρμόσῃ τὸ περιεχόμενον αὐτῆς πρὸς τὰς ἀνάγκας τῆς ὑπηρεσίας, ἐξευρίσκων δικαίαν τινα λύσιν.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γκλαβᾶς παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἂν σκέπτεται νὰ τροποποιήσῃ τὸν ͵ΓΦΚΕʹ νόμον καὶ ἰδίᾳ τὸ 4 ἄρθρον αὐτοῦ, τὸ ἀποβλέπον τοὺς ποτοποιοὺς τῆς αʹ κατηγορίας, ἐφόσον ἡ παραγομένη σούμα καταναλίσκεται εἰς οἰκιακὴν χρῆσιν καὶ συνεπῶς δέον νὰ μείνῃ ἀφορολόγητος.

§10Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Τὸ ζήτημα διὰ τὸ ὁποῖον ἠρώτησα τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος μοῦ ἔδωκε σχετικὴν ἔγγραφον ἀπάντησιν, εἶναι ζήτημα τὸ ὁποῖον καὶ ἄλλοτε ἔσχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ παρουσιάσω πρὸ τῆς Βουλῆς. Εἶναι ζήτημα καθαρῶς ζωτικὸν διὰ τὰς ὀρεινὰς ἐπαρχίας καὶ πρὸ παντὸς διὰ τοὺς πληθυσμοὺς τῆς ὑπαίθρου χώρας, εἶναι ζήτημα τὸ ὁποῖον ἔχει ἀκουσθῆ πλειστάκις ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ἀπὸ μέρους διαφόρων κυρίων Βουλευτῶν. Πρόκειται περὶ τῶν οἰνοπνευματοποιῶν τῆς πρώτης κατηγορίας, δηλαδὴ περὶ τῶν ἀγροτικῶν πληθυσμῶν, οἱ ὁποῖοι προβαίνουν εἰς ἐξαγωγὴν διὰ ῥακοκαζανίων τῆς σούμας αὐτῶν, ἡ ὁποία δι’ αὐτοὺς εἶνε εἶδος πρωτίστης ἀνάγκης. Εἶναι ἀληθές, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἡ ἐξαγωγὴ τῆς σούμας, προκειμένου περὶ οἰκιακῆς ἀνάγκης, δὲν ἐπιτρέπετο καθ’ ὁλοκληρίαν. Ἔγεινεν εἷς νόμος κατὰ τὸ 1911, ὁ ὁποῖος εὐτυχῶς ἐπέτρεψε μόνον δι’ ἐννέα ἡμέρας τὴν ἀπόσταξιν, ἀλλὰ φρονῶ ὅτι αἱ 9 αὗται ἡμέραι πληρώνονται τόσον ἀκριβὰ παρ’ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εἶναι κάτοχοι τῶν ἀμβύκων, ὥστε καταντᾷ τὸ δῶρον σχεδὸν ἄδωρον. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι δὲν ἀνατρέπει τὴν σκέψιν μου προκειμένου περὶ καταργήσεως τοῦ φόρου αὐτοῦ ἡ ἰδέα τοῦ ταμιευτικοῦ ζητήματος. Θὰ ἐνόμιζε κανεὶς ὅτι πρόκειται περὶ μεγάλου ποσοῦ καὶ συνεπῶς πᾶσα πρότασις θὰ ἐθεωρεῖτο τρομερά. Δὲν εἶναι ἀληθὲς αὐτὸ διότι ἐκ τῶν στατιστικῶν πινάκων, οἱ ὁποῖοι κρατοῦνται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, θὰ ἔβλεπέ τις ὅτι πρόκειται περὶ ἐλαχίστου ποσοῦ, ἀλλὰ τὸ ποσὸν αὐτὸ καθίσταται ἀφόρητον λόγῳ τοῦ τρόπου, διὰ τοῦ ὁποίου εἰσπράττεται εἰδικῶς ὁ φόρος αὐτός. Διότι διὰ νὰ εἶναί τις κάτοχος τῶν μικρῶν αὐτῶν ῥακοκαζανίων πρέπει νὰ ὑποβάλῃ αἴτησιν ἀδείας, αἴτησιν σφραγίσεως καὶ αἴτησιν ἀποσφραγίσεως, εἶναι δὲ τοιαύτη ἡ διαδικασία ὥστε τοὺς ἔχει καταλάβει τρόμος τοὺς χωρικούς. Ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ λέγει ὅτι μελετᾷ τὸ ζήτημα ἵνα ἐπιφέρῃ μεταρρύθμισιν ἐπὶ τοῦ κειμένου νόμου, ὑποθέτω δὲ ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος ἔχει μακρὰν πεῖραν καὶ γνωρίζει ὅτι ὁ κόσμος αὐτὸς δὲν ζητεῖ τίποτε ἄλλο παρὰ δύναμιν ζωτικὴν, θὰ υἱοθετήσῃ τὸ ζήτημα καὶ θὰ εὑρεθῇ εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν προσεχῶς νὰ ὑποβάλῃ σχέδιον νόμου, εἶμαι δὲ πεπεισμένος ὅτι ἡ ὁλομέλεια τῆς Βουλῆς θέλει ἐπικροτήσει τὴν ἀπόφασιν ταύτην.

§11ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ ἀπαίτησις, ἡ ὁποία ἐδόθη γραπτῶς, ἦτο συντεταγμένη παρὰ τοῦ προκατόχου μου καὶ δὲν ἠδυνάμην νὰ σχηματίσω γνώμην ἀμέσως καὶ ἑπομένως δὲν πιστεύω νὰ ὑπάρχῃ ἡ ἀξίωσις νὰ δηλώσω τὶ προτίθεμαι νὰ πράξω ἀμελέτητος. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Βουλευτὴν νὰ φροντίσῃ νὰ μοὶ σταλῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἡ ἀγόρευσίς του, ὅπως δυνηθῶ ὁδηγούμενος ἐξ αὐτῆς νὰ σκεφθῶ μετὰ τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας περὶ τοῦ πρακτέου.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ξηρὸς ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ πρότασιν νόμου.

§13Ν. ΞΗΡΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἀποτείνομαι ἰδιαιτέρως πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, τοῦ ὁποίου ἐπικαλοῦμαι τὴν ἰδιαιτέραν προσοχήν. Πρόκειται περὶ τοῦ ἑξῆς ζητήματος· μετὰ τοὺς δύο πολέμους δυνάμει τοῦ νόμου 143 τὸ Συμβούλιον τῶν Ἀντιστρατήγων, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν προτάσεων τῶν Μεράρχων, κατήρτισε πίνακας προαγωγῆς ἀξιωματικῶν καὶ ἐφέδρων τοιούτων Α, Β, Γ καὶ Δ. Εἰς τοὺς πίνακας Α καὶ Β ἐνεγράφησαν οἱ ἐξαιρετικῶς διαπρέψαντες κατὰ τὸν πόλεμον καὶ αὐτοὶ εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ προάγωνται. Ὑπῆρξαν ὅμως καί τινες ἐξ αὐτῶν, οἵτινες, διότι ἐγένετο κἄποια σύγχυσις καὶ δὲν κατωρθώθη νὰ ὑποβληθῇ πρότασις μονιμοποιήσεως, ἔμειναν ἄνευ προτάσεως μονιμοποιούσης. Ἐκ τοῦ πίνακος Β ἐμονιμοποιήθησαν τρεῖς σειραί, οἱ δὲ ὑπολειφθέντες ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ ἀξιώσουν καὶ δίκαιον εἶναι νὰ εἰσακουσθῇ ἡ ἀξίωσίς των ὅπως μονιμοποιηθῶσι. Τοῦτο θὰ ἦτο συντελεστικὸν ὄχι μόνον διὰ τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς, οἱ ὁποῖοι παρέχουν ὅλα τὰ ἐχέγγυα ὅτι θὰ εἶναι καλοὶ ἀξιωματικοί, ἀλλὰ καὶ διὰ τὸ στράτευμα θὰ εἶναι ὠφέλιμον διότι θὰ περιλάβῃ μόνιμα στοιχεῖα μὲ τοιαῦτα προσόντα καὶ τοιαύτην στρατιωτικὴν ἐπίδωσιν ἀλλὰ καὶ διότι οὕτω θὰ κεῖται παράδειγμα τοῦτο εἰς τοὺς θέλοντας καὶ δυναμένους νὰ γίνωνται ἀξιωματικοὶ τοῦ γενναίου Ἕλλην. Στρατοῦ. Φρονῶ λοιπὸν ἀφοῦ μελετήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι πρέπον εἶναι, υἱοθετῶν τὴν πρότασιν, τὴν ὁποίαν λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω, νὰ φέρῃ τὸ ζήτημα εἰς τὴν Βουλὴν ἵνα ψηφισθῇ νόμος διὰ τοῦ ὁποίου προτάσει τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν δύνανται νὰ μονιμοποιοῦνται οἱ ἐγγεγραμμένοι εἰς τὸν πίνακα Βʹ. Ἐγὼ δίδω τὰς γενικὰς γραμμάς, ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν θὰ λάβῃ τὸν κόπον νὰ διατυπώσῃ τὸ σχέδιον σύμφωνα μὲ τὸ συμφέρον τοῦ στρατεύματος.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Α. Παπαζαχαρίου καὶ Δ. Λίγδας παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν 1ον) ἂν συνετελέσθη ἡ ἐγκατάστασις τηλεφωνικοῦ γραφείου ἐν Βισσώκᾳ κατὰ τὰς ἐπανειλημμένας ὑποσχέσεις τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας, 2ον) ἂν σκέπτεται νὰ ἱδρύσῃ τοιαῦτα γραφεῖα εἰς τὰς κωμοπόλεις Σωχόν, Μπάλτζαν καὶ Ζαγκλιβέριον τῆς ἐπαρχίας Λαγκαδᾶ, 3ον) νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ποίαν ἐνέργειαν διέταξε διὰ τὴν ἐπισκευὴν τῶν ἀντιπλημμυρικῶν ἔργων, τοῦ παρὰ τὸν Λαγκαδᾶν χειμάρρου, περὶ ὧν ἐστάλη ἔκθεσις εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Νομομηχανικοῦ Θεσσαλονίκης, 4ον) ποῖα μέτρα ἔλαβε κατὰ τῆς πλημμύρας τῶν ὑδάτων τῆς λίμνης τοῦ Ἁγίου Βασιλείου τῆς ἐπαρχίας Λαγκαδᾶ, ἐξ ἧς οὐ μόνον ἠλαττώθη ἡ παραγωγὴ τῶν ἰχθύων, ἀλλὰ καὶ πολλὰ κτήματα δημόσια καὶ ἰδιωτικὰ κινδυνεύουσι νὰ καταστραφῶσι. Ὁ κ. Παπαζαχαρίου ἔχει τὸν λόγον.

§15Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, μολονότι δὲν εἶναι κατάλληλος ἡ περίστασις, ἐν τούτοις ἤθελον παρακαλέσει τὸν Σεβαστὸν Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας ὅπως διατάξῃ τὴν ὑπηρεσίαν καὶ τοποθετήσῃ ἕνα τηλέφωνον εἰς τὴν κωμόπολιν Βισσώκα διότι ἡ γραμμὴ ὑπάρχει καὶ δὲν ὑπολείπεται παρὰ ἡ τοποθέτησις τοῦ τηλεφώνου. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ δεύτερον ἐρώτημα ἀφίεμαι εἰς τὴν κρίσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Διὰ τὸ τρίτον ὁ τέως Ὑπουργὸς μοὶ εἶχεν ὑποσχεθῆ, ἀφοῦ μάλιστα ὑπάρχει καὶ μελέτη, ὅτι ἤθελε διατάξει τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἀντιπλημμυρικῶν ἔργων, ἄνευ τῶν ὁποίων ἀπειλεῖται ὑπὸ καταστροφῆς ἡ κωμόπολις Λαγκαδᾶ, ἤδη δὲ ἐπαναλαμβάνω τὴν παράκλησίν μου διότι εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη.

§16Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἡ μελέτη ἔχει γίνῃ καὶ διετάχθη ἡ ἐκτέλεσις.

§17Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Διὰ τῆς τετάρτης ἐρωτήσεώς μου, κ. Ὑπουργὲ, δὲν πρόκειται νὰ ὑποστηρίξω συμφέροντα τοῦ τόπου μόνον, ἀλλὰ καὶ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου· ἐζήτησα νὰ σταλῇ ἁρμόδιος μηχανικὸς διὰ νὰ ἐξετάσῃ πόθεν προέρχεται ἡ πλημμύρα τῶν ὑδάτων τῆς λίμνης Λαγκαδᾶ, ἐκ τῆς ὁποίας πλημμύρας καὶ δημόσια καταστήματα κατέστησαν ἄχρηστα καὶ αὐτὴ ἡ κώμη τοῦ Ἁγίου Βασιλείου ἀπειλεῖται. Ὑπάρχει αὖλαξ ἐκ τῆς ὁποίας τὰ ὕδατα ἐξέρχονται καὶ χύνονται εἰς τὴν λίμνην Βόλβην. Ἐὰν λοιπὸν μὲ μικρὰν δαπάνην ἡ αὖλαξ αὕτη εὐρυνθῇ τότε τὰ ὕδατα τῆς λίμνης Λαγκαδᾶ θὰ ῥέουν ἔξω, ἡ πλήμμυρα θὰ ἐκλίπῃ καὶ τὰ οἰκοδομήματα δημόσια καὶ ἰδιωτικὰ θὰ περισωθοῦν.

§18Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἡ ἀπάντησίς μου εἶναι ὅτι δὲν ὑπεβλήθησαν ἐκθέσεις ἢ σχετικαὶ αἰτήσεις, ὥστε νὰ προκαλέσωσιν μελέτην τοῦ ἔργου.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Λύγδας.

§20Δ. ΛΥΓΔΑΣ. Καὶ ἐγὼ ὑποστηρίζω τὰ αὐτά.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀργυρὸς ἐρωτᾶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας 1) ἂν ἔχῃ γνῶσιν ὅτι ἐπὶ Τουρκοκρατίας ἐγένετο μελέτη περὶ διευθετήσεως τῆς κοίτης Στρυμῶνος καὶ ἀποξηράνσεως τῆς ὑπ’ αὐτοῦ σχηματιζομένης λίμνης Ἀχινός, ἂν ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἡ δημοσία ὑπηρεσία ἔχῃ γνῶσιν τοῦ πορίσματος τῆς μελέτης ἐκείνης καὶ ἂν δύναται νὰ καταθέσῃ τὰ σχετικὰ ἔγγραφα. 2) Ἂν ἀνεξαρτήτως τούτου, δεδομένου ὅτι ὁ μὲν Στρυμὼν διὰ τῶν τακτικῶν του πλημμυρῶν ἐπιφέρει κατ’ ἔτος μεγάλας καταστροφὰς εἰς τὴν γεωργίαν καὶ παροχθίους ἐν γένει, παρεμποδίζει δὲ δι’ αὐτῶν τὴν συγκοινωνίαν, ἡ δὲ Λίμνη τοῦ Ἀχινοῦ τυγχάνει ἑστία ἑλονοσίας, ἐσκέφθη ἢ σκέπτεται ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ λάβῃ πρόνοιαν περὶ μελέτης καὶ ἐκτελέσεως τῆς διευθετήσεως τῆς κοίτης τοῦ Στρυμῶνος καὶ ἀποξηράνσεως.

§22Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Κύριοι Βουλευταί· ἀπέβη ἤδη σχεδὸν τοῦ συρμοῦ ν’ ἀποσύρουν οἱ Βουλευταὶ τὰς ἐρωτήσεις των ὡς ἐκ τῶν περιστάσεων, ἃς διέρχεται τὸ Ἔθνος, εἰς τὸν συρμὸν δὲ αὐτὸν ὑπεβλήθην καὶ ἐγὼ ὁ ἴδιος, ἀποσύρας καὶ διαγράψας χθὲς δύο τῶν ἐρωτήσεών μου. Ἐσκέφθην ὅμως πολὺ ἂν ἔπρεπε νὰ διαγράψω καὶ τὴν ἐρώτησιν, περὶ ἧς πρόκειται, ἐνόμισα δ’ ὅτι παρὰ τὴν ἔκτασιν τῶν περιστάσεων δύναται πάντως ἡ δημοσία ὑπηρεσία νὰ λειτουργῇ καὶ νὰ ἐξυπηρετῇ καὶ ἄλλα γενικὰ συμφέροντα τοῦ Κράτου, ἀνεξαρτήτως τῶν σοβαρῶν περιστάσεων, αἵτινες μᾶς περικυκλώνουν. Ἐνόμισα, λέγω, ὅτι ἔπρεπε νὰ λάβω τὸν λόγον ἐπὶ τῆς σημερινῆς ἐρωτήσεώς μου διὰ τὸν λόγον ὅτι πρόκειται περὶ τοῦ δευτέρου τῶν κατὰ μέγεθος καὶ σπουδαιότητα ποταμῶν τῆς Νέας Μείζονος Ἑλλάδος, περὶ τοῦ Στρυμῶνος, ὁ ὁποῖος ἔρχεται ἀμέσως κατὰ μέγεθος καὶ σπουδαιότητος μετὰ τὸν Ἀξιόν. Ὁ Στρυμὼν διαρρέει μίαν τῶν εὐφορωτάτων, τὴν εὐφορωτάτην, ἴσως δύναμαι νὰ εἴπω τῶν πεδιάδων τῆς Νέας Ἑλλάδος, ἀρκεῖ δὲ νὰ σᾶς εἴπω ὅτι εἰς τουρκικὴν μεταφορικὴν φρασεολογίαν ἡ πεδιὰς τῶν Σερρῶν ἀποκαλεῖται ἡ πεδιὰς τοῦ χρυσοῦ, ὅπως πεισθῆτε περὶ τούτου. Καὶ ὅμως κατὰ τὴν τελευταίαν μικρὰν ἀνὰ τὴν πεδιάδα τῶν Σερρῶν περιοδείαν μου ἐμάνθανον ὅτι ἡ πεδιὰς αὕτη, ἡ χρυσῆ, δὲν εἶναι πλέον ἱκανὴ νὰ διαθρέψῃ τοὺς ἰδίους της κατοίκους. Ἐπληροφορήθην τῷ ὄντι μετ’ ἐκπλήξεως ὅτι ἡ πεδιὰς τῶν Σερρῶν δὲν εἶναι σιτάρκης, πεδιὰς, ἡ ὁποία θὰ ἔπρεπε νὰ δύναται καὶ θὰ ἠδύνατο νὰ διατρέφῃ ὁλόκληρον τὴν Πελοπόννησον. Πολλοὶ βεβαίως εἶναι οἱ λόγοι τῆς καταστάσεως ταύτης· ἀλλὰ δὲν εἶναι ὁ μικρότερος τῶν λόγων τούτων τὸ ὅτι ὁ Στρυμών, ὁ ὁποῖος ἔπρεπε νὰ εἶναι ἡ εὐλογία τῆς πεδιάδος, ὁ Στρυμών, ἀπέβη διὰ τῶν πλημμυρῶν του ἡ κατάρα αὐτῆς. Ἡ κατάστασις αὕτη εἶχεν ἐπισύρει τὴν προσοχὴν καὶ αὐτῆς τῆς Τουρκικῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοσοῦτον, ὥστε προέβη αὕτη μέχρι τοῦ καταρτισμοῦ μελέτης περὶ διευθετήσεως τῆς κοίτης τοῦ Στρυμῶνος καὶ κατασκευῆς ἀντιπλημμυρικῶν ἔργων. Ἡ ἐρώτησίς μου εἶναι διῃρημένη· εἰς δύο τμήματα. Διὰ τοῦ πρώτου μέρους αὐτῆς ἐρωτῶ τὴν Κυβέρνησιν μὴ τυχὸν περιῆλθεν εἰς χεῖράς της, ὡς ἐκ τῶν τελευταίων γεγονότων, ἡ μελέτη, ἡ Τουρκική, ἡ ὁποία ἐστοίχισε μεγάλας δαπάνας...

§23Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Δὲν περιῆλθεν.

§24Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Ἐπίσης συναφῶς πρὸς ταῦτα θὰ ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν νὰ κατευθύνῃ τὴν προσοχήν της πρὸς τὸν σκοπὸν νὰ ἀνεύρῃ τὴν μελέτην ταύτην. Ὑπάρχει πληροφορία τις ἢ ἔνδειξίς της, ὅτι δὲν θὰ ἦτο ἀδύνατον νὰ περιέλθῃ εἰς χεῖρας τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως ἡ μελέτη αὕτη, καὶ εἰς τοῦτο ἀποβλέπει τὸ πρῶτον τμῆμα τῆς ἐρωτήσεώς μου. Θὰ ἐνόμιζον ὅμως, καὶ εἰς τοῦτο ἀποβλέπει τὸ δεύτερον μέρος τῆς ἐρωτήσεώς μου, ὅτι, παρὰ τὰς ἐκτάκτους περιστάσεις, αἱ ὁποῖαι μᾶς περικυκλώνουν, ἡ ὑπηρεσία, ἡ ἁρμοδία διὰ τὰ σχετικὰ ἔργα, θὰ ἠδύνατο κατὰ τὸ πλεῖστον ἀπροσκόπτως νὰ ἀσχολῆται εἰς τὰ ἴδιά της καθήκοντα καὶ νὰ καταρτίσῃ τὴν μελέτην τοῦ περὶ οὗ πρόκειται ἔργου, θὰ ἦτο δὲ εὐχῆς ἔργον, παρ’ ὅσα ἐν τῇ Βουλῇ ἐλέχθησαν περὶ τῆς ἀνάγκης ἀντιπλημμυρικῶν ἔργων πολλαχοῦ τῆς χώρας νὰ ἐπιστηθῇ ἰδιαιτέρως ἡ προσοχὴ τοῦ Κράτους ἐπὶ τῆς διευθετήσεως τῆς κοίτης τοῦ Στρυμῶνος καὶ τῆς κατασκευῆς ἀντιπλημμυρικῶν ἔργων ἀφορώντων μεγάλας ἐκτάσεις τῆς χρυσοφόρου πεδιάδος, ἐκτάσεις καλυπτομένας νῦν ὑπὸ τῶν πλημμυρῶν ἐπὶ ζημίᾳ οὐ μόνον τῆς παραγωγῆς ἀλλὰ καὶ τῆς συγκοινωνίας. Διότι δεκάδες τῷ ὄντι συνοικισμῶν, χωρίων καὶ πόλεων, παρεμποδίζονται εἰς τὴν συγκοινωνίαν των ὑπὸ τῶν πλημμυρῶν. Συμβαίνει πολλάκις ἀπόστασις τὴν ὁποίαν δύναταί τις νὰ διατρέξῃ εἰς 2–3 ὥρας νὰ ἦναι ἠναγκασμένος νὰ τὴν διατρέξῃ εἰς 10–15 ὥρας. Ἀφοῦ δέ, ὡς ἤκουσα τελευταίως παρά τινος τῶν συναδέλφων, ὑπάρχει πρόβλεψις νομοθετικὴ κατὰ τὴν ὁποίαν ἔργα τοιαύτης φύσεως εἶναι δυνατὸν νὰ παραχωροῦνται εἰς ἐργοληπτικὰς ἑταιρείας ἐπὶ τῷ τέλει νὰ ἐκμεταλλεύωνται αὗται κατά τινα τρόπον, ὡς συνέβη εἰς τὸ ζήτημα τῆς Κωπαΐδος, τὰς ἐκτάσεις, αἱ ὁποῖαι ἀπαλλάσσονται τῆς πλημμύρας, θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον νὰ ἐξετελεῖτο ὑπὸ τὴν ἔποψιν ταύτην ἡ περὶ ἧς πρόκειται μελέτη ἐπὶ τῇ ἐλπίδι ὅτι θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ παραχωρηθῇ τὸ ἔργον εἰς ἑταιρείαν, ἡ ὁποία θὰ ἠδύνατο νὰ τὸ ἐκτελέσῃ ἐπὶ τῷ σκοπῷ τῆς ἐκμεταλλεύσεως αὐτοῦ κατὰ ὡρισμένον τρόπον.

§25Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Τὴν μόνην πληροφορίαν τὴν ὁποίαν δύναμαι νὰ δώσω εἶναι ὅτι δὲν ὑπάρχει μελέτη περὶ διευθετήσεως ὁλοκλήρου τῆς κοίτης τοῦ Στρυμῶνος, ἀλλὰ μόνον δι’ ὡρισμένον τμῆμα αὐτῆς. Ἡ μελέτη αὕτη εὑρίσκεται ὑπὸ τὴν ἔγκρισιν τοῦ Συμβουλίου τῶν Δημοσίων ἔργων, θὰ διαταχθῇ δὲ ἡ σχετικὴ ἐνέργεια μετὰ τὴν ἔγκρισιν αὐτῆς.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Καζαντζῆς ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης ἐὰν ἔλαβε γνῶσιν τοῦ ζητήματος ἐκτοπίσεως 45 ψυχῶν, κατοίκων τοῦ χωρίου Πογδοριάνης, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι ἀποκρύπτουν, τοὺς ληστοφυγοδίκους Μέμον καὶ Τάσσην, ἂν γνωρίζῃ τὰ καθέκαστα τῆς ὑποθέσεως καὶ ἂν θὰ ἐπιτρέψῃ τὴν ἐκτέλεσιν ἑνὸς τόσον καταφώρου κακοδικίου.

§27Κ. ΚΑΖΑΝΤΖΗΣ. Πρὸ ἑνὸς ἔτους καὶ πλέον ἐδραπέτευσαν ἀπὸ τὰς φυλακὰς τῶν Ἰωαννίνων 8 ἢ 9 κατάδικοι. Δύο ἐξ αὐτῶν ἦσαν ὁ Μέμος καὶ ὁ Τάτσης. Οἱ δεσμοφύλακες, ἐὰν δὲν ἦσαν συνένοχοι τῆς ἀποδράσεως, ἦσαν τοὐλάχιστον ἀμελεῖς. Εἰσήχθησαν λοιπὸν εἰς δίκην καὶ ἀπηλλάγησαν. Οἱ λησταὶ κατέφυγον εἰς τὰ πέριξ. Κατεδιώχθησαν ἀλλὰ καὶ πάλιν διέφυγον ἐξ ἀδεξιότητος τῶν χωροφυλάκων, λέγω ἐγώ, ἐξ ἀνανδρίας λέγουν οἱ χωρικοί. Ἀλλὰ ὅτι δὲν ἠδυνήθησαν νὰ κάμουν οἱ χωροφύλακες, νὰ συλλάβουν τοὺς ληστάς, ἀπήτησαν νὰ τὸ κάμουν οἱ κάτοικοι. Ἐπειδὴ δὲ δὲν τὸ ἔκαμαν ἔφεραν οἱ χωροφύλακες, δυνάμει τοῦ περὶ ληστείας νόμου, καμμιὰ ὀγδοηκονταριὰ ἀνθρώπους, γυναῖκας, παιδιά, ἄνδρας γέρους καὶ νέους εἰς τὴν οὐρὰν τοῦ ἀλόγου των, τοὺς ἔρριψαν εἰς τὰς φυλακὰς καὶ τοὺς ἐκράτησαν 8–9 μῆνας. Μέσα εἰς τὰς φυλακὰς ὅπου ἔπαθαν τὰ πάνδεινα οἱ ἄνθρωποι. Καὶ γυναῖκες μάλιστα ἐγέννησαν μέσα εἰς φυλακὰς χειρότερες καὶ ἀπὸ τρώγλας γουρουνιῶν. Ἐπὶ τέλους ἡ πίεσις τῆς κοινῆς γνώμης, καὶ ὁ φόβος ἐλέγχου τῆς Βουλῆς, μετὰ τὰς ἐκλογάς, ἠνάγκασε τὰς δικαστικὰς ἀρχὰς νὰ κάμουν ἓν εἶδος δίκης καὶ νὰ διατάξουν τὴν ἐκτόπισιν 45 ἢ 50 οἰκογενειῶν χωρικῶν. Ἐξ αὐτῶν ἠθωώθησαν οἱ πλεῖστοι καὶ ἐξωρίσθησαν μόνον τρεῖς. Οἱ τρεῖς ἐξετοπίσθησαν εἰς τοὺς Παξούς. Δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς λόγος τῆς ἐκτοπίσεως τούτων, διότι ὅλος ὁ κόσμος γνωρίζει ὅτι οἱ χωρικοὶ δὲν δύνανται νὰ ὑπερασπισθοῦν ἑαυτοὺς κατὰ ληστῶν, καθόσον αὐτοὶ μὲν εἶναι ἐντελῶς ἄοπλοι, οἱ δὲ λησταὶ ὡπλισμένοι. Ὁ ἕνας ἐκ τῶν ληστῶν ἐφονεύθη ὁ δὲ ἕτερος εἶναι εἰς τὴν Ἀμερικήν. Ἔγραψα μάλιστα εἰς τὸν ἐπίτροπον τῆς μεταναστεύσεως, ὁ ὁποῖος μοὶ ἀπήντησεν ὅτι ἔδωκε τὴν ὑπόθεσιν εἰς τὸν ἁρμόδιον ὑπάλληλον τῆς μυστικῆς ἀστυνομίας καὶ οὕτω ὁ λόγος τῆς ἐκτοπίσεως τῶν χωρικῶν ἔπαυσε νὰ ὑπάρχῃ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ διατάξουν ἢ τὴν ἀναστολὴν τοῦ ἐκτοπισμοῦ ἢ τὴν ἐπάνοδον τῶν ἐκτοπισθέντων. Ἐπίσης παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ δώσῃ προσοχὴν ἐπὶ τοῦ ἑξῆς ζητήματος. Κατὰ τὴν ἀπογραφὴν τοῦ μητρώου ἀρρένων εἰς τὴν Ἤπειρον ἐδόθη ἡ ἄδεια εἰς τοὺς ἀνθρώπους νὰ δηλώνουν μόνοι τους τὸν ἑαυτόν τους καὶ συνεπῶς ἡ δήλωσις ἐγένετο ἀνακριβεστάτη. Φαίνεται ὅτι ἢ καμμιὰ θεομηνία κατέστρεψε τὸν ἄρρενα πληθυσμὸν τῶν 1890–1895, ἢ ὅτι αἱ μητέρες ἐσταμάτησαν νὰ γεννῶσιν ἄρρενα. Πρὸς ἐπανόρθωσιν τῆς παρανομίας ταύτης διωρίσθησαν στρατιωτικαὶ ἐπιτροπαὶ πρὸς σύνταξιν τοῦ μητρώου ἀρρένων. Ἀλλὰ τὴν σύνταξιν τοῦ Μητρώου ἀρρένων, ὅπως τὴν διεξήγαγον αἱ στρατιωτικαὶ ἐπιτροπαί, θὰ ὑποθέσῃ τις ὅτι τὴν ἔκαμον πρὸς ἐκδίκησιν καὶ ὄχι πρὸς κατάρτισιν τοῦ μητρώου ἀρρένων. Διότι, ἐπειδὴ δὲν ὑπῆρχον πιστοποιητικὰ γεννήσεων, ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψιν τὰ τεκμήρια, καὶ οὕτω συνέβη ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐγγεγραμμένοι μὲ ἡλικίαν 24 καὶ 25 ἐτῶν, νὰ εἶναι 32. Ἕνας π. χ. σπανὸς ἦτο 23 ἐτῶν καὶ ἕνας ὁ ὁποῖος εἶχε ὀλίγες ἄσπρες τρίχες, κατὰ τεκμήριον, ἐνεγράφη 30 ἐτῶν. Ἂς ἀφίσωμεν ὅτι οἱ ἀγρόται ἐκρατήθησαν εἰς τὴν πόλιν ἐπὶ ἡμέρας ὅλας, μέχρις ὅτου ἔλθουν αἱ ἐπιτροπαὶ καὶ ἐνεργήσουν τὴν ἀναθεώρησιν, ἀλλὰ καὶ ἡ ἀναθεώρησις ἔγεινε βραδύτατα, ἀτελῶς καὶ αὐθαιρέτως. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ λάβῃ κάποιαν μέριμναν περὶ τούτου. Μάλιστα ἐγένετο γνωστὸν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τοῦτο. Διότι ὅταν ἐκλήθησαν 2 ἡλικίαι προσῆλθον τόσον πολλοὶ ἄνδρες, ὥστε ἠπόρησαν εἰς τ. Ἐπιτελεῖον πῶς ἀπέδωκαν δύο ἡλικίαι τοσούτους ἄνδρας. Ἔτυχε μάλιστα νὰ εἶμαι παρὼν εἰς τὸ Στρατηγεῖον, ὅταν ἦλθε τὸ τηλεγράφημα, τὸ ζητοῦν ἐξηγήσεις περὶ τῆς ἀποδόσεως τοσούτων ἀνδρῶν ἀπὸ μόνον 2 ἡλικίας. Ἁπλούστατα ἦσαν 6 ἡλικίαι καὶ ὄχι δύο. Ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν σκέπτεται νὰ λάβῃ οἱανδήποτε μέριμναν περὶ τούτου, θὰ ἐπανορθώσῃ ἕνα σοβαρώτατον ἀδίκημα.

§28Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Θὰ τὰ λάβω ὑπ’ ὄψιν μου.

§29Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Πληροφορῶ δι’ ὀλίγων τὴν Βουλὴν ἐν σχέσι πρὸς ὅσα ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἰωαννίνων Βουλευτὴς εἶπεν, ὅτι οἱ κρατούμενοι εἶχον κάμει ἀνακοπὴν κατὰ τῆς ἀποφάσεως, διὰ τῆς ὁποίας διετάχθη ἡ ἐκτόπισις αὐτῶν, ἀλλὰ καὶ ἡ ἀνακοπή των ἀπερρίφθη παρὰ τῶν δικαστηρίων τῶν πλημμελειοδικῶν. Ἐπίσης κατὰ τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἔχω, ἐκ τῶν δύο λῃστῶν ὁ μὲν Μέμος ἀπέδρασε εἰς τὴν Ἀμερικήν, ὁ δὲ Τάτσης κρύπτεται ἐκεῖ, ὡς βεβαιοῖ δὲ ὁ ἐκεῖ Εἰσαγγελεὺς δὲν ἔπαυσαν οὗτοι καὶ μετὰ τὴν καταδίκην των παρέχοντες εἰς τοὺς λῃστὰς τὰς ὑπηρεσίας των, ἐξ οὗ κατέστη ἀνέφικτος ἡ ἐξόντωσις αὐτῶν.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σκιαδαρέσης ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν 1) διατὶ δὲν διατάσσεται ὑπὸ τῆς ἐπιμελητείας ἡ ἔκδοσις ἐντάλματος πληρωμῆς τῶν ὀφειλομένων πρὸς τὸν ἐκ Λευκάδος χορηγητὴν ἄρτου κ. Μεσσήνην, ὅστις, κατόπιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1832 τοῦ 1912 διαταγῆς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, ἐχορήγησεν ἄρτον εἰς τὸ 1ον ἀνεξάρτητον σύνταγμα Κρητῶν. 2) Διατὶ δὲν διατάσσεται ἡ εἰς τὸν αὐτὸν κ. Μεσσίνην ἐπιστροφὴ τῆς κατατεθείσης ἐγγυήσεως διὰ τὴν ἀνάληψιν τῆς χορηγίας ἄρτου εἰς τὴν φρουρὰν Ἰωαννίνων, ἀφοῦ ἀπηλλάγη οὗτος τῆς ὑποχρεώσεως ταύτης, κατόπιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 197498 ἀπὸ 17 Σεπτεμβρίου 1914 διαταγῆς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν.

§31Α. ΣΚΙΑΔΑΡΕΣΗΣ. Ἄς ἀναβληθῇ δι’ αὔριον ἐὰν δὲν εἶναι ἕτοιμος ὁ κ. Ὑπουργός.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Χατζηγιάννης παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν τὶ σκέπτεται ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τοῦ καθορισμοῦ τῆς θέσεως τῶν στρατιωτικῶν ὑπαλλήλων ἐν τῷ στρατεύματι, τῶν δικαιωμάτων καὶ τῶν ὑποχρεώσεων αὐτῶν, τῆς πειθαρχικῆς αὐτῶν δικαιοδοσίας καὶ τῶν ποινῶν ἐν γένει, ὡς καὶ ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τοῦ καθορισμοῦ τῆς σχολῆς αὐτῶν, καθόσον τὰ ζητήματα ταῦτα συνδέονται ἀμέσως πρὸς τὸ ζήτημα τῆς ἐν γένει πειθαρχίας.

§33Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἄς ἀναβληθῇ δι’ αὔριον.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. — Οἱ κ. κ. Σφακιανάκης καὶ Κοθρῆς ἐρωτῶσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἐὰν καὶ κατὰ πόσον ἡ κατάργησις τῆς Ὑγειονομικῆς ὑπηρεσίας ἐν Κρήτῃ, ἡ γενομένη δι’ ἀποφάσεως τοῦ τέως ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργοῦ κατὰ τὸν παρελθόντα μῆνα Ἰούνιον ἐ. ἔ., διὰ τὸν λόγον ὅτι ἐπεξετάθη καὶ ἐν Κρήτῃ ἡ ἐν τῇ Παλαιᾷ Ἑλλάδι ἰσχύουσα ὑγειονομικὴ ὑπηρεσία, ἐάν, λέγω, ἡ κατάργησις αὕτη εἶναι νόμιμος, ἀφοῦ ἡ ὑγειονομικὴ αὕτη ὑπηρεσία ἐν Κρήτῃ συνεστήθη δυνάμει νομοθετικοῦ διατάγματος ἐπὶ Διοικήσεως τοῦ κ. Δραγούμη, ὑπ’ ἀριθ. 258, καὶ ἀφοῦ διὰ τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 556 νόμου ἐμονιμοποιήθησαν ἅπαντες οἱ ἐν Κρήτῃ ὑπάλληλοι, πλὴν τῶν Μηχανικῶν, ὁρίζοντος τοῦ ἄρθρου τούτου ὅπως τοποθετηθῶσιν ὑπὸ τριμελοῦς ἐπιτροπῆς ἀνωτέρων δημοσίων ὑπαλλήλων εἰς ἀντιστοίχους θέσεις. Ἐὰν δὲ ἡ κατάργησις αὕτη εἶναι παράνομος τίνα μέτρα σκέπτεται νὰ λάβῃ πρὸς διόρθωσιν τῆς παρανόμου ταύτης πράξεως τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως; Θὰ ἀνακαλέσῃ τὴν ἀπόφασιν τοῦ πρώην Ὑπουργοῦ καὶ θὰ καταρτίσῃ τὴν ὑπὸ τοῦ ἀνωτέρω ἄρθρου ὁριζομένην ἐπιτροπὴν ὅπως κατατάξῃ αὐτοὺς εἰς ἀντιστοίχους θέσεις ἢ φρονεῖ ὅτι ἀπαιτεῖται νομοθετικὴ πρόνοια; Ἐν τοιαύτῃ δὲ περιπτώσει παρακαλεῖται ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς νὰ εἰσαγάγῃ κατεπειγόντως ἐν τῇ Βουλῇ σχετικὸν νομοσχέδιον.

§35Μ. ΣΦΑΚΙΑΝΑΚΗΣ. Πρόκειται περὶ τούτου κ. Πρόεδρε· δυνάμει Νομοθετικοῦ Διατάγματος τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ Κρήτης κ. Δραγούμη συνεστήθη ὑγειονομικὴ ὑπηρεσία ἐν Κρήτῃ, κατόπιν δὲ διὰ τοῦ Νόμου ὑπ’ ἀριθ. 556 ἐμονιμοποιήθησαν ἅπαντες οἱ ἐν Κρήτῃ ὑπάλληλοι πλὴν τῶν μηχανικῶν, ἑπομένως καὶ οἱ ὑγειονομικοί. Κατὰ τὸν παρελθόντα μῆνα Ἰούνιον ἐπεκταθείσης καὶ ἐν Κρήτῃ τῆς ἐν τῇ Παλαιᾷ Ἑλλάδι ἰσχυούσης ὑγειονομικῆς ὑπηρεσίας, ἐπαύθησαν οἱ ἐν Κρήτῃ ὑγειονομικοὶ ὑπάλληλοι. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ γνωρίσῃ εἰς τὴν Βουλὴν ἐὰν θεωρῇ τὴν κατάργησιν ταύτην τῆς ὑγειονομικῆς ὑπηρεσίας ἐν Κρήτῃ νόμιμον καὶ ἂν θεωρῇ ταύτην νόμιμον παρακαλῶ νὰ δηλώσῃ τὶ σκοπεῖ νὰ πράξῃ ὑπὲρ τῶν παυθέντων τούτων ὑπαλλήλων.

§36Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Κατὰ τὴν διὰ Β. Διατάγματος ἐπέκτασιν τῆς ἐν τῷ παλαιῷ βασιλείῳ ἰσχυούσης Νομοθεσίας καὶ εἰς τὰς Νέας Χώρας κατηργήθη κατ’ ἀνάγκην καὶ ἡ ἐν Κρήτῃ ἰσχύουσα πρότερον. Κατ’ ἀκολουθίαν κατηργήθησαν καὶ αἱ θέσεις τῶν ὑγειονομικῶν ὑπαλλήλων καὶ ἀπηλλάγησαν τῶν καθηκόντων αὐτῶν οἱ ὑγειονομικοὶ ἐκεῖνοι ὑπάλληλοι. Οὐδὲ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀφομοιωθῶσιν οἱ ὑπάλληλοι ἐκεῖνοι, καθόσον ἐν Ἑλλάδι κατὰ τὴν κειμένην Νομοθεσίαν δὲν ὑπάρχουσι ἀντίστοιχοι θέσεις ὑγειονομικαί. Συνεπῶς τὸ μόνον, τὸ ὁποῖον δύνανται οἱ ὑπάλληλοι οὗτοι νὰ ζητήσωσιν ἐν καιρῷ ψηφίσεως Νομοθεσίας σχετικῆς μὲ τὸν κλάδον αὐτὸν εἶνε νὰ θεωρηθῶσι κεκτημένοι προσόντα ἐκ τῆς προηγουμένης ταύτης ὑπηρεσίας των.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τερζάκης παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, ὅπως πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἐὰν ἐσύστησε πρὸς τὴν Ἑταιρείαν τῶν Σιδηροδρόμων Πελοποννήσου τὴν βελτίωσιν τῆς συγκοινωνίας μεταξὺ Ναυπλίου–Ἀθηνῶν, διὰ τῆς προσθήκης εἰδικῆς ἁμάξης ἐξυπηρετούσης τοὺς ἐκ Ναυπλίου ταξειδεύοντας ἄνευ μεταφορτώσεων εἰς τοὺς διαμέσους σταθμοὺς Ἄργους καὶ Κορίνθου.

§38Δ. ΤΕΡΖΑΚΗΣ. Εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας ἐπιθυμῶ νὰ ἀπευθύνω παράκλησίν μου περὶ τῆς συγκοινωνίας τοῦ Ναυπλίου. Τὸ Ναύπλιον δὲν ἔχει μετὰ τῶν Ἀθηνῶν καλὴν συγκοινωνίαν, διότι ὁ σιδηρόδρομος ἀναχωρῶν ἐκ Ναυπλίου δι’ Ἀθήνας μεταβιβάζει τοὺς ἐπιβάτας εἰς Ἄργος εἰς τὴν ἐκ Καλαμῶν ἐρχομένην ἁμαξοστοιχίαν, ἐν Κορίνθῳ δὲ γίνεται πάλιν εἰς ἐκ Πατρῶν τοιαύτην ἄλλη μεταβίβασις. Ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἤθελε ν’ ἀπευθύνῃ μίαν σύστασιν εἰς τὴν ἑταιρείαν εἶμαι βέβαιος ὅτι ἤθελε κατορθωθῇ ἄνευ σπουδαίας δαπάνης νὰ ἀναχωρῇ ἐκ Ναυπλίου ἕν εἰδικὸν βαγόνιον διὰ τοὺς Ναυπλιεῖς περιέχον τρία διαμερίσματα 1ης 2ας καὶ 3ης θέσεως, ὥστε τὸ βαγόνιον αὐτὸ μὲ τοὺς ἐν αὐτῷ ἐπιβάτας νὰ προσκολλᾶται ἐν Ἄργει, εἰς τὴν ἐκ Καλαμῶν ἐρχομένην ἁμαξοστοιχίαν καὶ νὰ μὴ γίνεται ἐκεῖ ἡ μεταφόρτωσις ἐπιβατῶν, διότι πάντοτε σχεδὸν ἡ τῶν Καλαμῶν ἁμαξοστοιχία εἶναι πλήρης καὶ πολλάκις ἀναγκάζονται τὰ διάφορα μέλη ταξειδευούσης οἰκογενείας νὰ διαμοιράζωνται εἰς διάφορα βαγόνια. Νομίζω, ὅτι μία καλὴ θέλησις ἐκ μέρους τῆς Ἑταιρείας ἀρκεῖ ἵνα διορθώσῃ τὸ ἄδικον αὐτό, τὸ ὁποῖον γίνεται εἰς τὴν συγκοινωνίαν τοῦ Ναυπλίου, ὅπερ πολλὰ εἰσφέρει εἰς κέρδη πρὸς τὴν Ἑταιρείαν, ἄλλως τε ἔχει καὶ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς συγκοινωνίας τὴν δύναμιν νὰ ἐπιβάλῃ τοῦτο εἰς τὴν ἑταιρείαν.

§39Δ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἡ αἴτησις τοῦ κ. Βουλευτοῦ εἶναι λίαν εὔλογος καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν ἢ νὰ ἱκανοποιηθῇ ἐκ μέρους τῆς Ἑταιρείας. Δικαίωμα τοῦ Ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας νὰ ἐπιβάλῃ τὴν προτεινομένην ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ θεραπείαν δὲν εἶναι, θέλω ὅμως συστήσει θερμῶς πρὸς τὴν Ἑταιρείαν τὴν ἱκανοποίησιν αὐτῆς τῆς δικαίας ἀξιώσεως.

§40Δ. ΤΕΡΖΑΚΗΣ. Φρονῶ ὅτι κατὰ τὴν ἔγκρισιν τῶν δρομολογίων δύνασθε νὰ τὴν ἐπιβάλετε εἰς τὴν Ἑταιρείαν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει σᾶς εὐχαριστῶ διὰ τὴν εὐμενῆ ἀποδοχὴν τῆς παρακλήσεώς μου.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μοσχούλας παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, εἰς ποίας προέβη ἀποφάσεις καὶ τὶ ἐνήργησεν ὅπως τὸ Κράτος ἔλθῃ εἰς ἐπικουρίαν τῶν χαλαζοπλήκτων συμπολιτῶν του, τῶν ἐκ τῆς ἐπαρχίας Μεσσήνης, τῆς ἀναφερομένης κατ’ ἀριθμὸν χωρίου ἐν τῇ ὑποβληθείσῃ καὶ ἀναπτυχθείσῃ ἀναφορᾷ του κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 20 Ἰουλίου ἐ. ἔ. ὅπως καὶ τῶν ἐν τῷ πρώην δήμῳ Φιγαλείας τῆς ἐπαρχίας Ὀλυμπίας συμπολιτῶν του τῶν χωρίων Στρωβιτσίου, Ἁγίου Ἠλία καὶ Μποῦζι, οἵτινες καὶ οὗτοι ὑπέστησαν, ὅπως καὶ οἱ τῆς Μεσσηνίας τελείαν καταστροφὴν τῆς κτηματικῆς αὐτῶν περιουσίας καὶ πάσης προσόδου, βεβαιωθείσης ταύτης δι’ ἐπισήμου ἐκθέσεως τοῦ Νομογεωπόνου Μεσσηνίας.

§42Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Γνωστὸν τυγχάνει, κ. Πρόεδρε, ὅτι πολλὰ χωρία τῆς ἐπαρχίας Μεσσήνης καὶ τῆς ἐπαρχίας Ὀλυμπίας ὑπέστησαν τελείαν καταστροφὴν τῶν κτημάτων ἕνεκα πεσούσης ἐκτάκτων ὅλως διαστάσεων χαλάζης καὶ οἱ κάτοικοι αὐτῶν ἐστερήθησαν πάσης ἐξ αὐτῶν προσόδου. Περὶ τοῦ ζητήματος τούτου ἀρκετὰ ἐλέχθησαν κατὰ συνεδρίασιν τοῦ Ἰουλίου ἐ. ἔ. Ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ προκάτοχος τοῦ σήμερον διευθύνοντος τὸ Ὑπουργεῖον τοῦτο, εἶχε τὴν πρόνοιαν ὅπως διατάξῃ τὸν Ταμίαν νὰ ἀναστείλῃ τὴν εἴσπραξιν τῶν φόρων εἰς τὰ χωρία ταῦτα. Ὑπάρχει ὅμως ἀνάγκη ὅπως τὸ Κράτος ἔλθῃ εἰς ἐπικουρίαν τῶν παθόντων τούτων συμπολιτῶν μου καὶ δώσῃ τὰς ἀναγκαίας διαταγὰς πρός τε τοὺς Ταμίας τῶν Ἐπαρχιῶν αὐτῶν ὡς καὶ πρὸς τὸν κ. Νομάρχην Μεσσηνίας διὰ τὴν ἀναστολὴν τῆς εἰσπράξεως τῶν φόρων καὶ τὴν παροχὴν πάσης ἄλλης δυνατῆς ἀρωγῆς.

§43Σ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Θὰ φροντίσω.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπουρνιᾶς παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, διατὶ ἤρθη ἡ ἀπαγόρευσις τῆς βοσκῆς εἰς τὸ ἐν Καρύστες δάσος καὶ καταθέσῃ τὸν περὶ τούτου φάκελλον.

§45Ι. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε· παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ν’ ἀναβληθῇ λόγῳ τῆς μὴ καταθέσεως τοῦ φακέλλου, τὸν ὁποῖον παρακαλῶ νὰ καταθέσῃ.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Οἱ κ. κ. Σίδερης καὶ Βελλιανίτης ἐρωτῶσι τὸν κ. ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Ὑπουργὸν τὶ σκέπτεται νὰ πράξῃ ὅπως οἱ ἐν Κερκύρᾳ Ἀλληλοβοηθητικοὶ Σύλλογοι «Ἀλληλοβοηθητικὸς Σύλλογος» καὶ «Ἐργατικὴ Ἀδελφότης», ἀλληλοβοηθητικὰ σωματεῖα προσενεγκόντα μεγάλας κοινωνικὰς ὑπηρεσίας καὶ ἔχοντα περιουσίας ἑκατοντάδων χιλιάδων δραχμῶν, περισώσωσι τὰς περιουσίας αὐτῶν καὶ ἐξακολουθήσωσι τὴν ὠφέλιμον αὐτῶν λειτουργίαν, ἀφοῦ δυνάμει τοῦ ἄρθρου 12 τοῦ νόμου 281, μὴ δυνάμενα ἐν τόσῳ μικρᾷ πόλει νὰ ἀποτελῶνται ἐκ μελῶν τοῦ αὐτοῦ ἐπαγγέλματος μόνον, δὲν ἀνεγνωρίσθησαν ὑπὸ τοῦ δικαστηρίου καὶ ἔχασαν συνεπῶς τὴν νομικὴν αὐτῶν προσωπικότητα. Συνιστῶσι δὲ νὰ λάβῃ νομοθετικὴν μέριμναν. Ὁ κ. Σίδερης ἔχει τὸν λόγον.

§47Α. ΣΙΔΕΡΗΣ. Ἡ ἐρώτησις αὕτη ἀφορᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Πρόκειται περὶ δύο σωματείων ἀλληλοβοηθητικῶν, τὰ ὁποῖα ἑδρεύουσιν ἐν Κερκύρᾳ, ἑνὸς ὀνομαζομένου «Ἀλληλοβοηθητικὸς Σύλλογος» καὶ ἑνὸς ἄλλου ὀνομαζομένου «Ἐργατικὴ Ἀδελφότης». Τῶν σωματείων αὐτῶν δυνάμει τοῦ ἄρθρου 12 τοῦ νόμου 281 «περὶ σωματείων», κατὰ τὸ ὁποῖον ἵνα ἐγκριθῇ σύλλογος ἀλληλοβοηθητικὸς πρέπει ν’ ἀποτελῆται ἐκ μελῶν τοῦ αὐτοῦ ἐπαγγέλματος, δὲν ἐνεκρίθη τὸ καταστατικόν, διότι δὲν ἦτο δυνατὸν εἰς τὴν Κέρκυραν, τόσον μικρὸν μέρος, νὰ εἶναι σύλλογοι ἀλληλοβοηθητικοὶ ἐκ μελῶν τοῦ αὐτοῦ ἐπαγγέλματος καὶ ἀπὸ χρόνου πολλοῦ ἦσαν σύλλογοι ἀλληλοβοηθητικοὶ σκοποῦντες τὴν περίθαλψιν καὶ τὴν παροχὴν βοηθήματος ἐν περιπτώσει ἀσθενείας ἢ ἀνάγκης ἀποτελούμενοι ἀπὸ μέλη διαφόρων ἐπαγγελμάτων. Τώρα αὐτοὶ εἶναι ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν καὶ ἔχουσι καὶ μεγάλας περιουσίας καὶ προσέφερον καὶ πολλὰς ὑπηρεσίας πράγματι, σήμερον δὲ μάλιστα ἡ ὑπηρεσία αὐτῶν θὰ εἶναι πολὺ ἀναγκαία λόγῳ τῆς μεγάλης ἀνάγκης, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται οἱ πληθυσμοί. Λοιπὸν αὐτοὶ οἱ σύλλογοι, ἐπειδὴ δὲν ἀνεγνωρίσθη τὸ καταστατικόν των, δὲν ἔχουσι νομικὴν προσωπικότητα, ὅπως ἠθέλησεν ὁ νόμος 281 ν’ ἀρνηθῇ τὴν νομικὴν προσωπικότητα εἰς τὰ σωματεῖα ἐκεῖνα, τῶν ὁποίων δὲν ἐνεκρίθη τὸ καταστατικόν, καὶ ὑπάρχουσι βεβαίως αὐτὰ τὰ σωματεῖα ὡς ἑταιρεῖαι τοῦ ἀστικοῦ δικαίου, ἀλλὰ εἶναι γνωστὸν πόσας δυσκολίας ἔχουσιν ὥστε νὰ βαδίζωσιν αὐτοὶ οἱ σύλλογοι ὡς ἑταιρεῖαι τοῦ ἀστικοῦ δικαίου καὶ ὡς πρὸς τὰς ἀποφάσεις αὐτῶν καὶ ὡς πρὸς τὴν κοινὴν ἐνέργειαν τῆς λειτουργίας αὐτῶν. Διὰ τοῦτο, ἐπειδὴ ἡ ἀποστολὴ αὐτῶν εἶναι σπουδαιοτάτη, ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ λάβῃ ἓν μέτρον νομοθετικόν, ἵνα λύσῃ αὐτὸ τὸ ζήτημα, προκειμένου περὶ ἀλληλοβοηθητικῶν συλλόγων, μὴ ἀποτελουμένων ἐκ μελῶν τοῦ αὐτοῦ ἐπαγγέλματος, διότι εἶναι πολὺ δύσκολον τοῦτο νὰ εὑρεθῇ εἰς διαφόρους μικρὰς πόλεις τῆς Ἑλλάδος καὶ ἐκ τούτου δύνανται ν’ ἀποκλεισθῶσιν οἱ ὑπάρχοντες ἀλληλοβοηθητικοὶ σύλλογοι καὶ μάλιστα νὰ καταργηθῶσι σχεδόν, διότι καταργοῦνται, ὅταν δὲν ἔχωσι νομικὴν προσωπικότητα, σύλλογοι, οἱ ὁποῖοι ὑπάρχουσι σήμερον εἰς τὴν Κέρκυραν, οἱ ὁποῖοι καὶ μεγάλας περιουσίας ἔχουσι καὶ πολλὰς ὑπηρεσίας προσέφερον. Νομίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος ὑπὲρ πάντα ἄλλον θὰ ἐνδιαφέρεται διὰ τὴν Κέρκυραν, θὰ φροντίσῃ νὰ λάβῃ ἓν μέτρον.

§48Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας) Νομίζω ὅτι ἡ ἀπόφασις, ἡ ἐκδοθεῖσα ὑπὸ τοῦ ἁρμοδίου δικαστηρίου, ἦτο σύμφωνος πρὸς τὸ ἄρθρον τοῦ νόμου, τὸ ὁποῖον ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐμνημόνευσεν. Ἀλλὰ φρονῶ ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη λήψεως νομοθετικῆς προνοίας, διότι ἂν ἐξετάσῃ τὸν νόμον ἐκεῖνον θὰ ἴδῃ ὅτι εἶναι δυνατόν, ἐὰν οἱ σύλλογοι, περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησε ὁ ἀξιότιμος κ. βουλευτὴς, καταφύγωσι εἰς ἄλλο ἄρθρον τοῦ νόμου, θὰ ἐπιτύχωσι τὴν ἔγκρισιν καὶ ἑπομένως θ’ ἀναγνωρισθῶσι. Εἶναι τὸ ἄρθρον, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ εἰς συλλόγους πρὸς φιλανθρωπικοὺς σκοπούς Δύνανται αὐτοὶ οἱ σύλλογοι νὰ ἐπικαλεσθῶσι τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου ἐκείνου καὶ ἐὰν τοῦτο πράξωσι δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι τὰ δικαστήρια θέλουσιν ἀναγνωρίσει τὸ καταστατικὸν αὐτῶν καὶ ἑπομένως θὰ ἔχωσι νομικὴν προσωπικότητα.

§49Α. ΣΙΔΕΡΗΣ. Αὐτὴν τὴν λύσιν ἔδωκε πρὸ πολλοῦ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἀλλ’ ὅπως καὶ οἱ δικασταὶ εἶπον, καὶ εἶναι πολὺ φυσικόν, ὁ χαρακτηρισμὸς ἑνὸς σωματείου δὲν θὰ ἐξαρτηθῇ ἀπὸ τὸν χαρακτηρισμὸν τὸν ὁποῖον ἔδωκαν τὰ μέλη αὐτοῦ, ἀλλὰ ἀπὸ τὸν σκοπὸν εἰς τὸν ὁποῖον ἀποβλέπει· ἀποβλέπει εἰς περίθαλψιν τῶν μελῶν του· ῥητῶς λέγει τὸ ἄρθρον 10. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ θεωρηθῇ ἀλληλοβοηθητικὸς καὶ ὡς μή ὤν τοῦ αὐτοῦ ἐπαγγέλματος δὲν θὰ ἐγκριθῇ, ὅπως καὶ δὲν ἐνεκρίθη. Ὑπεβλήθη καὶ πάλιν τὸ καταστατικόν, τὸ ὁποῖον λέγετε, καὶ τὸ δικαστήριον ἀπέρριψε καὶ ἀναφέρει τό δεδικασμένον τῆς πρώτης ἀποφάσεως.

§50Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐὰν εἶναι ἀληθὲς τοῦτο δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι τότε κατ’ ἀνάγκην πρέπει νὰ ληφθῇ νομοθετικὴ μέριμνα.

§51Α. ΣΙΔΕΡΗΣ. Διὰ τοῦτο ὑπέβαλον τὴν εὐχήν.

§52Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἐγὼ ἐνόμιζον ὅτι διὰ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ ἄλλου ἄρθρου θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἀναγνώρισις.

§53Α. ΣΙΔΕΡΗΣ. Ὄχι.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ λοιπαὶ ἀναβάλλονται διὰ τὴν αὔριον. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας. Τὸ πρῶτον περὶ ἐκλογῆς τῶν μελῶν τοῦ Συμβουλίου ἐργασίας, ἀναβάλλεται διὰ τὴν Δευτέραν. Αʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀπαγορεύσεως δικαιοπραξιῶν τινων ἐπὶ ἀκινήτων κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς καταστάσεως πολιορκίας». Ἄρθρον 1. (Ἀναγινώσκεται).

§55ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἰς τὸ ἄρθρον 1 πρέπει νὰ γίνῃ μεταβολὴ κατὰ τὸ τέλος, διότι εἰς τὸ τέλος τὸ ἄρθρον ἀναφέρεται εἰς νόμον κατηργημένον. Ἐν τῇ μελέτῃ εἶχον παρατηρήσει ὅτι τοῦτο εἶναι σφαλερόν, ἑπομένως πρέπει νὰ ἐγγραφῇ ἐκεῖ: Ἀναγινώσκει «ἤθελον ἰσχύει αἱ διατάξεις τοῦ νόμου 241 τῆς 31 Ὀκτωβρίου 1914 «περὶ ἀπαγορεύσεως δικαιοπραξιῶν ἀκινήτων ἐν ταῖς Νέαις Χώραις», νὰ προστεθῇ δὲ δευτέρα παράγραφος εἰς τὸ αὐτὸ ἄρθρον, ἥτις νὰ λέγῃ τὰ ἑξῆς: «Αἱ ἀνωτέρω ἀπαγορεύσεις δὲν ἐφαρμόζονται ἐπὶ τοῦ Δημοσίου».

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ μᾶς τὸ δώσητε γεγραμμένον.

§57ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Μάλιστα.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ ψηφίζονται καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου ὡς καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐκτάκτων μέτρων πρὸς ἐνίσχυσιν τῆς Γεωργίας». Ὁ κ. Μπούσιος ἔχει τὸν λόγον.

§59Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον αὐτό, τὸ ὁποῖον προβλέπει περὶ ἐκτάκτων μέτρων πρὸς ἐνίσχυσιν τῆς γεωργίας, ἔχει ἕν μειονέκτημα μαζὺ μὲ τὰ πολλὰ πλεονεκτήματα, ὅτι ἔρχεται ὀλίγον τι ἀργά· ἔχει ἀρκετὰς καλὰς διατάξεις, κυρίως ὅσον ἀφορᾶ τὴν παροχὴν σπόρου εἰς τοὺς γεωργούς, ἀλλ’ ὡς γνωρίζουσιν ὅλοι, οἱ ὁποῖοι ἔρχονται εἰς συνάφειαν μὲ τοὺς γεωργοὺς, ἡ ἐποχὴ τοῦ σπόρου ἔχει ἤδη ἀρχίσει ἀπὸ πολλοῦ καὶ νομίζω ὅτι ἕως ὅτου ἐφαρμοσθῇ ὁ παρὼν νόμος καὶ ἕως ὅτου ἐκδοθῶσι τὰ σχετικὰ Β. Δικτάγματα θὰ παρέλθῃ κατ’ ἀνάγκην ὁ τρέχων μήν, ἀμφιβάλλω δὲ ἐὰν ἐντὸς τοῦ Νοεμβρίου θὰ ὠφελήσῃ ὁ νόμος αὐτός. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν σπορὰν τὴν ἐφετεινήν, λαβόντες ἀφορμὴν ἀπό τινας γεωργικὰς περιφερείας, αἱ ὁποῖαι εἶχον ἔλλειψιν σπόρου καὶ ἀπὸ γεωργικὰς ἐπαρχίας, αἱ ὁποῖαι εἶχον ὑποστῆ ζημίας ἐκ χαλάζης, ἀπετάθημεν εἰς τὰ ἁρμόδια Ὑπουργεῖα τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἐζητήσαμεν βοήθειαν διὰ παροχὴν σπόρου. Ὁ προκάτοχος Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας εἶπεν ὅτι δυστυχῶς τὸ Κράτος δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ κάμῃ μεγάλα πράγματα διότι ὑπάρχει μὲν κάποια σχετικὴ διάταξις ἑνὸς νόμου περὶ παροχῆς δανείου ἐκ μέρους τῆς Τραπέζης μὲ τὴν ἐγγύησιν τοῦ Κράτους πρὸς ἀγορὰν σπόρου, καὶ μὲ ἐτησίαν προθεσμίαν, τὸ ποσὸν ὅμως αὐτὸ εἶναι ἐλάχιστον, 1,000,000 δρ., τὸ ὁποῖον δὲν διετέθη μάλιστα, καὶ δὲν διετέθη, εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός, διότι, ἐὰν θελήσωμεν νὰ διαθέσωμεν αὐτὸ τὸ ποσόν, θὰ πέσωμεν ὅλοι ἐπάνω ζητοῦντες ἀπὸ αὐτὸ καὶ δὲν θὰ ἐπαρκέσῃ πολλαπλάσιον αὐτοῦ τοῦ ποσοῦ. Κατόπιν τῆς ἀρνήσεως αὐτῆς βεβαίως δὲν ἠδυνάμεθα νὰ πράξωμέν τι ἄλλο παρὰ νὰ περιμένωμεν τὴν παροχὴν σπόρου πρὸς σπορὰν οὐχὶ πλέον ἐπὶ πιστώσει, ἀλλ’ ἔστω καὶ τοῖς μετρητοῖς, διότι πολλαὶ περιφέρειαι γεωργικαὶ δὲν ἔχουσι σῖτον κατάλληλον πρὸς σποράν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν μᾶς εἶπεν ὅτι ὁ ἐξ Ἀμερικῆς ἐρχόμενος σῖτος εἶναι ἀκατάλληλος πρὸς σπορὰν καὶ ὅτι αὐτὸς φροντίζει νὰ εὕρῃ τοιοῦτον εἴτε ἐντὸς εἴτε ἐκτὸς τοῦ Κράτους, δηλαδὴ νὰ εὕρῃ κατάλληλον σῖτον πρὸς ἀγορὰν καὶ νὰ τὸν δώσῃ εἰς τοὺς γεωργούς, ἐντὸς μάλιστα μηνός, ἀλλ’ ὅλα αὐτὰ παρῆλθον καὶ σήμερον εὑρισκόμεθα πρὸ ἑνὸς νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον προβλέπει δι’ αὐτὴν τὴν ἀνάγκην. Νομίζω ὅτι ἐὰν περιορισθῶμεν εἰς τὴν ἔκδοσιν τῶν Β. Διαταγμάτων ἢ εἰς τὸν νόμον, δὲν θὰ προφθάσωμεν αὐτὴν τὴν μεγάλην ἀνάγκην τῆς σπορᾶς, τῆς ἐφετεινῆς, διότι εἶναι καὶ τὸ σύστημα τὸ διοικητικόν, τὸ ὁποῖον θὰ φέρῃ πάντοτε προσκόμματα, αὐτὸ δὲ τὸ σύστημα θὰ περιλαμβάνεται ἐντὸς τοῦ νομοσχεδίου, θὰ ἔχητε πάντοτε Ὑπουργικὰς διαταγὰς πόσαι ὀκάδες σίτου θὰ ἐπιταχθοῦν καὶ τὰ τοιαῦτα, καὶ ὅλα αὐτὰ θὰ γίνωσι μεσολαβοῦντος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Ἐννοεῖτε πόσην γραφειοκρατείαν θὰ προκαλέσῃ καὶ πόσος καιρὸς θὰ παρέλθῃ. Ἐννοεῖτε ὅτι οἱ γεωργοί δὲν θὰ ἔχωσι τοιουτοτρόπως τὸν σπόρον. Ἐὰν ἔχωμεν ἄλλο σύστημα διοικήσεως ἀποκεντρωτικόν, ἀποκεντρώσεως τοπικῆς, ἴσως θὰ ἠδυνάμεθα νὰ προκάμωμεν, τὸ πολὺ μέχρι Νοεμβρίου, καλὸν δὲ θὰ ἦτο, ἐὰν ἦτο δυνατὸν κατὰ τὴν συζήτησιν, νὰ μετριασθῶσιν ὅλαι αὐταὶ αἱ διατυπώσεις, νὰ μὴ χρειάζωνται ἑκάστοτε διαταγαὶ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας διὰ τὴν παροχὴν σπόρου, ἀλλὰ νὰ δοθῇ δικαιοδοσία εἰς τοὺς νομάρχας, τότε θὰ ἐπέλθῃ ὠφέλεια διὰ τὴν σποράν· ἄλλως τε εἰς τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ὑπάρχουσιν ἀπαγορευτικαί τινες διατάξεις.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σήμερον εἶναι ἡ κατ’ ἄρθρον συζήτησις.

§61Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Νὰ ὑποβληθῶσιν αἱ τροπολογίαι ἐπὶ διαφόρων ἄρθρων διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ διαφωτισθῇ ἡ ὑπηρεσία καὶ νὰ διευκολυνθῇ.

§62Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Νὰ ὑποβάλω τροπολογίαν κατὰ τὴν συζήτησιν, τὴν σημερινήν;

§63Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Μάλιστα. Τώρα εἴμεθα εἰς τὴν αʹ ἀνάγνωσιν. Πρέπει νὰ ὑποβληθῶσιν αἱ τροπολογίαι, τὰς ὁποίας θὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψει εἰς τὴν βʹ ἀνάγνωσιν.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ 1ον ἄρθρον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 2 καὶ 3). Ἄρθρον 4ον (Ἀναγινώσκεται).

§65Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 4, τεθεῖσα ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, ἐτέθη διὰ νὰ διευκολύνῃ τὴν ἐπίταξιν. Αὐτὸς εἶναι ὁ σκοπός. Φοβοῦμαι ὅμως μήπως ἡ διάταξις αὕτη, ἡ ὁποία ἀπαγορεύει τὴν ἐλευθέραν διάθεσιν κατόπιν ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὅτι κάθε ἄλλο παρὰ θὰ συντελέσῃ εἰς τὴν διευκόλυνσιν τῆς ἐπιτάξεως, φοβοῦμαι πολὺ μήπως φέρει εἰς τὰ ἀντίθετα ἀποτελέσματα, διότι εὐκόλως δὲν θὰ προμηθεύωνται οἱ κάτοικοι τῶν μερῶν ἐκείνων, ἀλλὰ δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν μέχρι τῆς ἐπιτάξεως καὶ οἱ βουλόμενοι νὰ ἀγοράσωσι σπόρον, δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν μὲ τὴν ἀπαγόρευσιν, ἡ ὁποία θὰ γίνῃ μὲ ὡρισμένα κτήματα καὶ ἀποθήκας, δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀγοράσωσι σπόρους καὶ τότε θὰ περιμένωσι τὸν χρόνον τῆς ἐπιτάξεως καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ ἔχωσιν ἀνάγκην τῆς συνδρομῆς τοῦ Κράτους, θὰ ἀναγκασθῶσι νὰ ζητήσωσι τὴν συνδρομὴν τοῦ Κράτους, εἶμαι δὲ σύμφωνος, ὅτι ἡ διάταξις αὐτὴ ἐτέθη διὰ νὰ διευκολύνῃ τὴν ἐπίταξιν, δηλαδὴ νὰ προλάβωμεν τὴν κατανάλωσιν. Φοβοῦμαι πολὺ τὰς καταχρήσεις, ὥστε ἐκ τῶν ἀπαγορευομένων πρὸς πώλησιν ἀποθηκῶν νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ πώλησις.

§66Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ λέγει τὸ νομοσχέδιον κἄπου.

§67Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. Δὲν τὸ λέγει νὰ δύνανται νὰ διαθέτωσι, λέγει, διὰ σπόρον ὄχι καὶ νὰ πωλῶσιν εἰς τρίτους. Διότι τί θὰ συμβῇ; Λαμβάνω ὑπ’ ὄψει τὴν Θεσσαλίαν, ὅπου εἰς πλεῖστα μέρη ἔχει καταστραφῇ ἐντελῶς ἡ σιτοπαραγωγὴ καὶ ἐκεῖ ὅπου ἡ σιτοπαραγωγὴ εἰς πλεῖστα μέρη ἦτο μικρά, ὥστε ὁ σῖτος δὲν δύναται νὰ χρησιμεύσῃ. Κατ’ ἀνάγκην τὰ ὡρισμένα αὐτὰ κτήματα καὶ ἀποθῆκαι θὰ ἐπιταχθῶσιν εἰς Θεσσαλίαν, τότε δὲ οἱ βουλόμενοι πόθεν θὰ προμηθευθῶσιν; Ἐὰν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπαλειφθῇ ἡ διάταξις ἐντελῶς τοὐλάχιστον νὰ τεθῇ ὅρος καὶ διαρκούσης τῆς ἀπαγορεύσεως νὰ ἐπιτρέπεται ἡ πώλησις εἰς τρίτους μόνον χάριν τοῦ σπόρου.

§68Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας) Πῶς εἶναι δυνατὸν τοῦτο νὰ γίνῃ;

§69Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. Σᾶς εἶπον, ὅτι φοβοῦμαι τὴν καταστρατήγησιν.

§70Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀναγνώσατε τὸ 8ον ἄρθρον.

§71Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. Τῆς διαθέσεως; Αὔριον θὰ γίνῃ ἀπαγόρευσις, θὰ παραστῇ ὁ Α ἰδιοκτήτης ἢ γεωργός, ὁ ὁποῖος θέλει νὰ ἀγοράσῃ.

§72Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι πρᾶξις τοῦ Ὑπουργοῦ.

§73Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. Ἀλλά, κ. Ὑπουργέ, δὲν βλέπω ὅτι δυνατὸν νὰ διατρέξωμεν κίνδυνον καὶ νὰ χάσωμεν τὴν εὐκαιρίαν, ὅπως νὰ μὴ δυνηθῶμεν νὰ κρατήσωμεν τὴν σπορὰν ἐὰν ἀπαλείψωμεν ἐντελῶς τὴν διάταξιν ταύτην. Τότε θὰ ὑπάρχῃ ἀρκετὴ ποσότης, διότι θὰ ὑπάρχῃ εἰς χεῖρας τρίτων καὶ ἐκεῖ θὰ δύναται νὰ τὸ ἐπιτάξουν· οὔτε εἶναι δυνατὸν ἐντὸς μηνὸς ὅλα τὰ σιτηρὰ τῆς Ἑλλάδος νὰ μεταποιηθῶσιν εἰς ἄλευρα. Διὰ τῆς διατάξεως ταύτης θὰ ἀναγκασθῶμεν νὰ ἀπαγορεύσωμεν ἐπὶ χρόνον τὴν πώλησιν καὶ διὰ τὴν σποράν.

§74Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Πῶς θὰ ἀσφαλισθῆτε ὅτι ὁ σῖτος, ὁ πωλούμενος πρὸς σποράν, θὰ χρησιμοποιηθῇ πρὸς τοιαύτην;

§75Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. Σεῖς θεωρεῖτε τὸ πρᾶγμα τολμηρὸν φοβούμενος τὴν καταστρατήγησιν. Ἐγὼ θὰ προετίμων τὴν ἀπάλειψιν ἐντελῶς τῆς διατάξεως, διότι ἀντὶ νὰ προλάβῃ τὸ κακόν, θὰ ἐμποδίσῃ τὴν καλλιέργειαν μέχρι τῆς ἐπιτάξεως. Διότι μόλις ψηφισθῇ ὁ νόμος τὸ πρώτιστον ἔργον θὰ εἶναι νὰ ἀπαγορεύσητε τὴν πώλησιν καὶ ὡς ὅτου γίνῃ ἡ ἐπίταξις θὰ παρέλθουν 15–20 ἡμέραι, ἐκεῖνοι δὲ οἱ ὁποῖοι θὰ θελήσουν νὰ ἀγοράσωσιν σπόρον, πιθανὸν θὰ προμηθευθῶσι, διότι τώρα καὶ μία ἡμέρα εἶναι πολύτιμος. Θὰ προετίμων, ἐπαναλαμβάνω, νὰ ἀπαλειφθῇ ἡ διάταξις διότι δὲν διατρέχομεν τὸν κίνδυνον εἰς διάστημα 15 μέχρις 20 ἡμερῶν νὰ ἐξαλειφθῇ ἀπὸ τὴν χώραν ὁ σῖτος, εἴτε νὰ μεταποιηθῇ εἰς ἄλευρον ὥστε νὰ ἔχωμεν ἀνάγκην διατάξεως ἀπαγορευτικῆς. Ἀλλὰ βλέπω καὶ ἀπαγόρευσιν ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἀραβόσιτον. Οὗτος διὰ τὴν ἔλλειψιν τοῦ σίτου χρησιμεύει ἀναγκαίως πρὸς τροφὴν τοῦ πλείστου μέρους τῆς χώρας. Ἀπαγορεύεται καὶ ὁ ἀραβόσιτος ἐνῷ δὲν ἔχομεν ζήτησιν σπόρου ἀραβοσίτου. Δὲν βλέπω τὸν λόγον διατὶ νὰ ἀπαγορευθῇ καὶ ὁ ἀραβόσιτος. Οὗτος καταναλίσκεται ἰδίως εἰς τὰς κτηνοτροφικοὺς πληθυσμούς, οἱ ὁποῖοι, ἐὰν δὲν ἔχωσιν ἰδίαν παραγωγήν, ἀναγκάζονται κατὰ τὰς ἑβδομαδιαίας ἀγορὰς νὰ προμηθεύωνται τοιοῦτον. Διατί νὰ δυσχεράνωμεν τὰς κτηνοτροφικὰς τάξεις;

§76Κ. ΤΕΡΤΙΠΗΣ. Νὰ ἀπαγορευθῇ ἐκ Θεσσαλίας ἡ ἐξαγωγὴ σίτου καὶ ἀραβοσίτου.

§77Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ ἀπαγορευθῇ εἰς τὸν τόπον τῆς παραγωγῆς ἡ πώλησις τοῦ ἀραβοσίτου, διότι δὲν ζητεῖται, καὶ ἐὰν ζητηθῇ ἀλλάσσει τὸ πρᾶγμα. Ἡ παραγωγὴ τοῦ ἀραβοσίτου εἶναι ἱκανή.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἰατροῦ ἔχει τὸν λόγον.

§79Ζ. ΙΑΤΡΟΥ. Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 4 ἄρθρον εἶναι, οὕτως εἰπεῖν, τὸ συμπλήρωμα 2 νόμων. Ἡ ἐπεξηγητικὴ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ γνώμη οὐδαμῶς μεταβάλλει τὰ πράγματα οὔτε δίδει εἰς τὰς ἐκ τοῦ νόμου ἐκείνου ὑποχρεώσεις καὶ βαρείας εὐθύνας τῶν ἐπιτακτέων ποσῶν ὥστε νὰ δύναται νὰ εἴπῃ τις ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ μεταβάλλονται τὰ πράγματα ὑπὲρ τοῦ παραγωγοῦ. Δύναταί τις μάλιστα νὰ εἴπῃ ὅτι τὸ ἄρθρον αὐτὸ ἀκόμη βαρύτερον καὶ ὑπὸ περισσοτέρας εὐθύνας καλύπτει τὸν παραγωγόν. Εἶναι ἡ μορφὴ τοῦ ἄρθρου γενικὴ διότι ἀπαγορεύεται πᾶσα διάθεσις σιτηρῶν, συνδυαζομένου δὲ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ μετὰ τῶν ἑπομένων παραγράφων καὶ ἰδίως μετὰ τοῦ ἄρθρου 6, ἀποδεικνύεται πασιφανῶς ὅτι, κατὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ Διατάγματος τῆς ἀπαγορεύσεως τῆς ἐλευθέρας διαθέσεως τῶν σιτηρῶν καὶ τῶν ἄλλων ὀσπρίων, ὁ παραγωγὸς οὐδὲν ἄλλο ἔχει νὰ κάμῃ ἢ νὰ περιμένῃ τὸν ἐξ ἀσιτίας θάνατον. Τὸ ζήτημα λοιπὸν τοῦ ἐλαχίστου ὁρίου, τὸ ὁποῖον δύναταί τις νὰ διαθέσῃ, διὰ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ ἐξαιρεῖται τῆς διατάξεως. Διότι τὸ ἄρθρον εἰς τὴν βʹ παράγραφον λέγει: (Ἀναγινώσκει). «Ἡ ἀπαγόρευσις δύναται νὰ εἶναι γενικὴ ἢ μερικὴ καθ’ ὅλον τὸ Κράτος ἢ δι’ ὡρισμένας περιοχὰς δι’ οἱονδήποτε ποσὸν ἢ μόνον διὰ ποσὰ ἀνώτερα κατωτέρου τινὸς ὁρίου διὰ πάντα τὰ εἴδη τῶν σιτηρῶν ἢ διά τινα μόνον ἐξ αὐτῶν». Τὸ κατώτερον ὅριον εἶναι κἄτι τι, τὸ ὁποῖον δὲν δύναται νὰ κανονίσῃ ὁ Ὑπουργὸς, διότι δὲν δύναται νὰ γνωρίζῃ τὰς ἀνάγκας τῆς ἑκασταχοῦ καταναλώσεως, τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ καταναλώσῃ μέρος τι, καὶ ἐὰν τοῦτο εἶναι ἐπαρκές, μέχρις ὅτου τὸ Κράτος ἤθελεν ἀποστείλει εἰς τὸ ἀπόκεντρον τοῦτο μέρος ἢ εἰς τοὺς ἐμπορευομένους ὅπως μεταφέρωσιν εἰς αὐτό. Ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν γνωρίζει ἀκόμη οὔτε τὴν σύστασιν τοῦ Ἑλληνικοῦ ἐδάφους, οὔτε τὴν ζωήν, τὴν ὁποίαν διάγει ὁ χωρικός, οὔτε τὰ μέσα τῆς συγκοινωνίας. Ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ Κράτους, ὡς ἡ Γερμανία ἢ ἡ Γαλλία, τὰς ὁποίας οἱ σιδηρόδρομοι διασχίζουσιν καθ’ ὅλας τὰς διευθύνσεις καὶ ὡς ἐκ τούτου ἡ μεταφορὰ καὶ ἡ ἀνταλλαγὴ τῶν προϊόντων γίνεται ταχύτατα, ἔχει καλῶς· ἀλλ’ ἐν Ἑλλάδι τὰ χωρία, ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον, κεῖνται εἰς μεμακρυσμένα σημεῖα ἐκ τοῦ κέντρου, εἰς μέρη καλυπτόμενα ὑπὸ χιόνων καὶ συγκοινωνοῦντα δι’ ἀτραπῶν. Ὁ χωρικὸς λοιπὸν μὴ δυνάμενος ἐπὶ τρίμηνον πολλάκις νὰ ἐπικοινωνήσῃ μετ’ ἄλλου κέντρου πῶς θὰ ζήσῃ ὅταν διὰ τῆς διατάξεως ταύτης τοῦ περιορίζετε εἰς ἕν ἐλάχιστον ὅριον τὴν κατανάλωσιν τοῦ σίτου καὶ τῶν ὀσπρίων; Φρονῶ λοιπὸν καὶ ἐγὼ ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἔχει σκοπὸν βαθύτερον καὶ λυσιτελέστερον, ἀφοῦ πρόκειται νὰ ἐξασφαλίσῃ εἰς τὴν χώραν τὴν σποράν, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ δεχθῇ ὅπως εἰς τὸ ζήτημα τοῦ ὁρίου προστεθῇ τὸ ἑξῆς: «Πρὸς καθορισμὸν τοῦ ὁρίου λαμβάνονται ὑπ’ ὄψιν αἱ ἐπιτόπιαι ἀνάγκαι τῆς καταναλώσεως ὑποδεικνυόμεναι ὑπὸ τῆς ἀστυνομικῆς ἀρχῆς». Τρέμομεν βεβαίως ἀναλογιζόμενοι τὰς παρανομίας καὶ τὰς καταχρήσεις, ἀλλ’ ἀφοῦ ἀναγνωρίζομεν τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους ὡς ὄργανα τῆς Πολιτείας πρέπει ἐπὶ τοσοῦτον νὰ φοβούμεθα τὰς πράξεις των; Ἀλλοίμονον τότε. Φρονῶ ὅτι δύναται νὰ γίνωνται εὐκολίαι ἀλλ’ ὄχι καὶ καταχρήσεις. Αἱ εὐκολίαι αὗται δὲν θὰ δύνανται νὰ δώσωσι τὸν τύπον καὶ τὸν περιορισμόν, τὸν ὁποῖον φέρει τὸ νομοσχέδιον. Ἐπίσης προτείνω ὅπως εἰς τὸ ἄρθρον αὐτὸ γίνῃ μία σχετικὴ τροποποίησις, προστιθεμένης διατάξεως καθ’ ἥν τὸ πρᾶγμα δὲν δύναται νὰ διατεθῇ ἄλλως παρὰ μόνον πρὸς κατανάλωσιν τοῦ ἀγοράζοντος ἢ τῶν ἐμπόρων ἐκείνων οἱ ὁποῖοι μεταφέρουσιν σιτηρὰ, ὄσπρια ἢ ἄλλα προϊόντα, ἐκ τοῦ ἑνὸς δήμου εἰς τὸν ἄλλον. Οἱ ἔμποροι οὗτοι θὰ ὑποχρεοῦνται νὰ δηλώσωσιν αὐτοὶ εἰς τὴν ἀστυνομίαν τῆς κοινότητος ἢ τοῦ χωρίου εἰς τὸ ὁποῖον μεταφέρονται, ὁπότε πλέον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φαντασθῇ τις, ὅτι οὗτοι θὰ θελήσωσι, δι’ ἐλάχιστον κέρδος, τὸ ὁποῖον εἶναι δυνατὸν ν’ ἀποφέρωσιν ἐκ τῆς πωλήσεως 10 ἢ 20 ὀκάδων σίτου, νὰ ὑποστῶσι ποινὰς βαρείας, τὰς ὁποίας δύνασθε νὰ θέσητε.

§80Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἤθελον παρακαλέσῃ τὸν κ. Βουλευτὴν νὰ διατυπώσῃ τὰς τροπολογίας αὐτὰς ὅπως τὰς μελετήσω. Ἡ ἐντύπωσίς μου, ὁμολογῶ, ἐξ ὅσων ἤκουσα εἶναι ὅτι ὁ κ. Βουλευτὴς ἀσχολεῖται μᾶλλον πρὸς ἐξασφάλισιν τοῦ ἀναγκαίου πρὸς διατροφὴν σίτου ἢ τοῦ ἀναγκαίου πρὸς σποράν. Ἄς ὑποβάλῃ τὴν τροπολογίαν του, καὶ θέλω σκεφθῆ ἐπ’ αὐτῆς.

§81Ζ. ΙΑΤΡΟΥ. Μὴ συμβῇ ὅ,τι μὲ τὸν Ναστραδὶν Χότζαν· ὡς ποῦ νὰ μάθῃ ὁ ἵππος του νὰ μὴ τρώγῃ ἀπέθανε.

§82Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Εἶναι σκοπὸς νὰ φάγῃ καὶ φέτος καὶ τοῦ χρόνου.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 4 παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκεται εἶτα καὶ ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 5). Ἄρθρον 6. (Ἀναγινώσκεται). — Ὁ κ. Μπούσιος ἔχει τὸν λόγον·

§84Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ἤθελον παρακαλέσῃ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τοῦ 6ου ἄρθρου, τὸ ὁποῖον συνδέεται ἀμέσως μὲ τὸ 4ον ὡς ἄμεσος ἀπόρροια αὐτοῦ, ἐὰν ἐσκέφθη καὶ ἐὰν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν, ἡ ἀπαγόρευσις αὐτὴ τίνας συνεπείας δύναται νὰ ἔχῃ εἰς ὅλους τοὺς σημερινοὺς κατόχους γεννημάτων, εἰς ἐμπόρους, παραγωγούς, ἐκμισθωτὰς δεκάτης καὶ εἰς κτηματίας, οἱ ὁποῖοι τὰ σιτηρὰ αὐτῶν δὲν τὰ ἔχουσιν ὡς ἀντικείμενον κερδοσκοπίας, ἀλλὰ πρὸς διατήρησιν τῶν οἰκογενειῶν των. Πρόκειται δηλαδὴ ἀπὸ τοῦ σίτου αὐτῶν οὐχὶ μόνον νὰ φάγωσι τὸ ψωμί των, οὐχὶ μόνον νὰ σπείρωσι, διὰ τὰ ὁποῖα προβλέπει τὸ νομοσχέδιον δι’ ἄλλου σχετικοῦ ἄρθρου, ἀλλὰ πρόκειται νὰ πωλήσωσιν, ἵνα ἐκ τοῦ ἀντιτίμου τοῦ σίτου καὶ τῶν ἄλλων γεννημάτων ἐπαρκέσωσιν εἰς ὅλας τὰς ἄλλας ἀνάγκας, φορολογικάς, κοινωνικὰς καὶ λοιπάς. Ὑπάρχει μία ἀπαγόρευσις. Ἡ ἀπαγόρευσις ἔχει χρονικὸν διάστημα. Ἀπὸ τῆς ἡμέρας καθ’ ἣν θὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ ἀπαγόρευσις, μέχρι τῆς ἡμέρας καθ’ ἣν θὰ ἀρθῇ δι’ Ὑπουργικῆς διαταγῆς πρὸς ὡρισμένον σκοπόν, δηλαδὴ πρὸς παροχὴν σπόρου ἢ πρὸς ἀφαίρεσιν ἑνὸς ποσοῦ πρὸς διατροφὴν τῶν κατόχων, θὰ παρέλθῃ κάμποσον χρονικὸν διάστημα, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ εἶναι ἑβδομὰς ἢ μὴν ἢ καὶ περισσότερον, κατὰ τὸ ὁποῖον ὁ κάτοχος τοῦ σίτου ἢ τῶν ἄλλων σιτηρῶν δὲν δύναται νὰ διαθέσῃ οὔτε ἓν κοιλόν. Πῶς θὰ ἐπαρκέσῃ αὐτός, ὁ ὁποῖος ἔχει αὐτὴν μόνην τὴν περιουσίαν; Ἔχω λ. χ. ἓν κτῆμα ἀγροτικὸν καὶ περιμένω ἀπὸ αὐτὸ τὸ κτῆμα νὰ κάμω φορέματα, νὰ πληρώσω φόρους, νὰ ἀγοράσω καύσιμον ὕλην κτλ. Ὅλα αὐτὰ κατ’ ἀνάγκην πρέπει ἀπὸ τοῦ σίτου νὰ τὰ δημιουργήσω.

§85Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἡ βραδύτης δὲν θὰ ὑπερβῇ τὰς δύο ἑβδομάδας.

§86Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Δὲν ἔχετε παρακολουθήσῃ, κ. Ὑπουργέ, κατὰ τὰ τελευταῖα ταῦτα ἔτη, ἀφ’ ὅτου ἐπαύσατε νὰ κυβερνᾶτε, τὴν ἐξέλιξιν τῶν νεωτέρων νομοθετημάτων, τὰ ὁποῖα φέρουσι βραδύτητα οὐχὶ ἑβδομάδων ἀλλὰ μηνῶν. Δι’ ἐλαχίστην ὑπόθεσιν, π. χ. ἵνα κόψῃ τις ἕνα ξύλον χρειάζεται Ὑπουργικὴ ἄδεια, ἵνα καύσῃ τις 100 ὀκάδας ἄσβεστον ἢ 100 τοῦβλα χρειάζεται Ὑπουργικὴ ἄδεια. Ἕως ὅτου γράψῃ ἐκεῖνος καὶ ἔλθῃ ἡ αἴτησις εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ περάσῃ ἀπὸ τὸ Ἀρχεῖον τοῦ τμήματος καὶ ἀπὸ τούτου εἰς τὸ Ἀρχεῖον τοῦ Ὑπουργείου καὶ ἀπὸ ἐκεῖ εἰς τοὺς διαφόρους δακτυλογράφους, ἀρσενικοὺς καὶ θηλυκούς, θὰ ὑπάρξῃ βραδύτης οὐχὶ ἑβδομάδων ἀλλὰ μηνῶν. Τὰ ἔχω παρακολουθήσῃ αὐτὰ καὶ τὰ γνωρίζω. Δὲν πρόκειται δὲ μόνον διὰ τὴν σποράν, ἀλλὰ πρόκειται καὶ περὶ τῆς συντηρήσεως.

§87Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Προτείνατε κάτι τι τὸ ὁποῖον νὰ δύναται νὰ συντελέσῃ ὅπως ὅλα τὰ ἐλαττώματα θεραπευθῶσι. Προτείνατέ το καὶ θὰ εἶμαι ἕτοιμος νὰ τὸ δεχθῶ, ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον δὲν προτείνετε τοιοῦτόν τι πρέπει νὰ λάβω πρόνοιαν ὅπως ἐξασφαλίσωμεν τὴν σποράν. Ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι διὰ τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα μέχρι τοῦδε τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἔλαβε, διὰ τῆς ἐπιβλέψεως, ἡ ὁποία θέλει καταβληθῆ, ὅπως μὴ παρέρχεται χρόνος ἄνευ ἀπολύτου ἀνάγκης, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ἀναμένῃ ἐπὶ πολὺν χρόνον ὁ κάτοχος τοῦ σίτου. Καὶ ὅλα αὐτά, τὰ κακὰ, τὰ ὁποῖα προβλέπονται καὶ τὰ ὁποῖα ἔν τινι μέτρῳ εἶναι δυνατὸν νὰ πραγματοποιηθῶσι, θέλομεν συντελέσῃ ὅπως ἐλαττωθῶσι κατ’ ἔκτασιν. Ἀλλ’ ὁπωσδήποτε τὰ κακὰ αὐτὰ δὲν εἶναι τοιαῦτα ὥστε νὰ ματαιώσωσι τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου. Ἐὰν ἔχετε μέσον τι πρακτικὸν ὅπως ἀποφύγωμεν αὐτὰ τὰ κακὰ μ’ ὅλα τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ὑποσχόμεθα ὅτι θέλομεν λάβῃ εἶμαι πρόθυμος νὰ τὸ δεχθῶ. Ἤθελον λοιπὸν σᾶς παρακαλέσει ἀντὶ νὰ ὁμιλῶμεν περὶ τῶν ἐλαττωμάτων τῆς διοικήσεως διὰ τὴν ἔκδοσιν ἀδείας πρὸς παραγωγὴν ἀσβέστου, τούβλων καὶ λοιπῶν, νὰ ἀσχοληθῶμεν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ὑποβάλλοντες πρακτικὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν εἶμαι ἐντελῶς διατεθειμένος νὰ δεχθῶ.

§88Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Δὲν εἶναι ἄσκοπον ν’ ἀναφέρωμεν τὰς ἀτελείας, ἵνα εἰδικοποιήσωμεν τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα θὰ ἄρωσι τὰς δυσκολίας τοῦ νομοσχεδίου. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου σᾶς λέγω ὅτι ἀφοῦ τὸ Κράτος θεωρεῖ ἀναγκαῖον νὰ κατάσχῃ ἓν μέρος τῆς περιουσίας τοῦ πολίτου, τὴν ὁποίαν περιουσίαν θέλει νὰ τὴν διαθέσῃ διὰ γενικωτέρας τῆς πολιτείας ἀνάγκας, ὑποχρεοῦται συγχρόνως τὸ Κράτος ἐν περιπτώσει, καθ’ ἣν ὁ πολίτης ἔχει ἄμεσον ἀνάγκην νὰ χρηματοποιήσῃ μέρος τῆς περιουσίας αὐτοῦ, πρέπει τὸ Κράτος, λέγω, νὰ τοῦ διαθέσῃ ἓν ποσὸν χρημάτων Εἶναι δυνατὸν ν’ ἀποτανθῇ αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος καὶ νὰ εἴπῃ ὅτι ἔχω δύο χιλιάδες κοιλὰ σίτου καὶ τὸ ἔχω εἰς τὴν ἀποθήκην μου, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἔχει σφραγίσῃ τὴν ἀποθήκην του, διότι σκέπτεται ν’ ἀγοράσῃ ἓν ποσὸν νὰ δώσῃ διὰ σπορὰν ἢ διὰ τὴν διατροφὴν κατοίκων ἄλλης πόλεως; Εἰς τὸ διάστημα ὅμως αὐτό, τὸ ὁποῖον θὰ περάσῃ μεταξὺ τῆς σφραγίσεως καὶ τῆς ἀποσφραγίσεως τῆς ἀποθήκης, ὁπότε ἡ Κυβέρνησις θὰ πάρῃ τὸ ποσὸν καὶ θὰ δώσῃ χρήματα, πιθανὸν νὰ ἔχῃ ἀπόλυτον ἀνάγκην, νὰ ἔχῃ χρέος ἐκ συναλλαγματικῆς τὴν ὁποίαν, καίτοι ὑπάρχει δικαιοστάσιον, νὰ θέλῃ νὰ τὴν πληρώσῃ. Πιθανὸν νὰ ἔχῃ ἄλλας ἀνάγκας οἰκογενειακὰς ἐπειγούσας, λόγῳ ἀσθενείας λ.χ. Θὰ εἶναι δυνατὸν αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος ἀπέναντι τοῦ πράγματος, τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις τοῦ ἔχει κατάσχῃ, νὰ μεταβῇ εἰς τὴν Τράπεζαν καὶ νὰ δανεισθῇ ἓν ποσὸν χρηματικόν; Καὶ μήπως ἔχομεν εἰς τὰς Νέας Χώρας ὑποκαταστήματα τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, τὰ ὁποῖα ἀνέλαβε ἀπὸ ἔτους νὰ ἱδρύσῃ καὶ ἀκόμη δὲν ἵδρυσε; Ἰδοὺ προτείνω ἓν μέτρον· νὰ ὑποχρεοῦται ἡ Κυβέρνησις εἴτε ἀπ’ εὐθείας ἀπὸ τὰ Ταμεῖα της εἴτε διὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης νὰ διευκολύνῃ ἑκάστοτε χρηματικῶς ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὑποθηκευμένου ποσοῦ τοὺς κατόχους.

§89Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ὑποβάλετε τὴν τροπολογίαν, ἀλλ’ ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς παρατηρήσω τὸ ἑξῆς, ὅτι ἐνῷ παραδέχεσθε, ὅτι θὰ ὑπάρχωσιν ὅλαι αἱ ἀτέλειαι πρὸς ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου, νομίζετε ὅτι αἱ βραδύτητες αὐταὶ δὲν θὰ παρατηρηθῶσι εἰς τὴν διαδικασίαν ὅπως ἐπιτραπῇ εἰς αὐτὸν νὰ δανεισθῇ τὸ χρῆμα τοῦ ὁποίου ἔχει ἀνάγκην; Ἔπρεπε νὰ μᾶς δόσητε τὴν ἀπόδειξιν αὐτοῦ. Εἴπετε, ὅτι ὁ νόμος δὲν θὰ ἐφαρμοσθῇ μετὰ παρέλευσιν δεκαπέντε ἡμερῶν, διότι ἡ γραφειοκρατία θὰ παρεμβάλῃ τὰ προσκόμματα, τὰ ὁποῖα συνήθως παρεμβάλλονται καὶ ἐρωτῶ· εἰς τὴν αἴτησιν, τὴν ὁποίαν θὰ ὑποβάλῃ ὁ κύριος τοῦ σίτου, τοῦ κατασχεθέντος, δὲν θὰ παρουσιασθῶσιν αἱ βραδύτητες, αἱ ὁποῖαι θὰ παρουσιασθῶσιν εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νομοσχεδίου; Καὶ τότε, σᾶς παρακαλῶ νὰ μοῦ εἴπητε ποία ἡ πρακτικὴ ὠφέλεια τῆς τροπολογίας; Ἀλλ’ ὁπωσδήποτε προτείνατε τὴν τροπολογίαν.

§90Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Πρὸς τὶ νὰ τὴν προτείνω ἀφοῦ μὲ ἀπελπίζετε;

§91Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Σᾶς ἀπελπίζω διὰ τῆς ἀπελπισίας σας, ὄχι διὰ τῆς ἰδικῆς μου.

§92Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Εἶμαι ἀπηλπισμένος ἀπὸ τὸ ὑπάρχον σύστημα, τὸ ὁποῖον δὲν θὰ παύσω νὰ κατηγορῶ ἕως ὅτου διορθωθῇ, ἀδιαφορῶν ἂν θὰ κακοφανῇ εἰς Ὑπουργοὺς τοῦ παρελθόντος καὶ τοῦ παρόντος.

§93Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Ἡ περίπτωσις περὶ τῆς ὁποίας ὡμιλήσατε σπανιώτατα θὰ παρουσιασθῇ.

§94Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ἐγὼ ἔκαμον τὴν παρατήρησιν· ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς νομίζῃ ὅτι ἡ τροπολογία δὲν δύναται νὰ θεραπεύσῃ τὸ κακὸν, τὸ ἀφίνομεν ἀθεράπευτον καὶ ἀφίνομεν εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ νὰ φροντίσῃ μὲ τὴν ταχυτέραν διεξαγωγὴν τῆς γραφειοκρατίας νὰ μὴ παρουσιασθῶσιν τὰ ἄτοπα.

§95Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἐγὼ δὲν εἶπον ὅτι ἡ τροπολογία ὑμῶν πρέπει ν’ ἀπορριφθῇ, διότι τὸ κακὸν εἶναι ἀθεράπευτον, ἐγὼ εἶπον, ὅτι ἐν τῇ ἀντιλήψει, τῇ ἰδικῇ σας, ἡ θεραπεία, τὴν ὁποίαν προτείνετε, ἔχει ὅλα τὰ ἄτοπα, τὰ ὁποῖα ἐν τῇ ὑμετέρᾳ ἀντιλήψει ἔχει τὸ ἄρθρον, τὸ ὁποῖον προτείνετε νὰ τροποποιηθῇ.

§96Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ἑπομένως ἂν κατορθώσητε σεῖς ὡς Ὑπουργὸς νὰ διορθώσητε τὰ ἄτοπα, τὰ ὁποῖα ἀπέδωκα εἰς τὸ ἄρθρον εἶναι περιττὴ καὶ ἡ τροπολογία. Ἂν ταχέως διεκπεραιωθοῦν ὅλα τὰ πράγματα δὲν θὰ χρειασθῇ ὁ κάτοχος τοῦ σίτου νὰ δανεισθῇ χρήματα. Ἐφ’ ὅσον ὅμως ἡ Κυβέρνησις δὲν δύναται νὰ πράξῃ τὸ πρῶτον μοῦ ἀποκλείετε δὲ καὶ τὸ δεύτερον, τὸ ὁποῖον ἐγὼ προτείνω, μένει πραγματικὴ ἀπελπισία καὶ περιορίζομαι νὰ ὑποδείξω τὰ ἄτοπα, χωρὶς νὰ δύναμαι νὰ ὑποδείξω οὐδὲν μέτρον θεραπείας.

§97Λ. ΝΑΚΟΣ. Δὲν νομίζετε ὅτι θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ ὡρίζετο μία προθεσμία ἐν τῷ νόμῳ, παρελθούσης τῆς ὁποίας, ὁ ἰδιοκτήτης θὰ ἠδύνατο νὰ διαθέσῃ τὸν σῖτον;

§98Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Αὐτὸ εἶναι πρακτικόν, ἀλλ’ ἀφήσατε νὰ τὸ σκεφθῶμεν εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν διὰ νὰ εὕρωμεν τίνα προθεσμίαν δυνάμεθα νὰ θέσωμεν.

§99Σ. ΓΕΡΟΜΙΧΑΣ. Ἡ διάταξις λέγει ὅτι: (Ἀναγινώσκει) «Τὰ ὑπὸ ἀπαγόρευσιν διαθέσεως τεθέντα σιτηρὰ ἢ ὄσπρια δὲν ἐπιτρέπεται, οὔτε νὰ κατεργασθῶσιν οὔτε νὰ καταναλωθῶσιν, οὔτε ἑκουσίως ἢ ἀναγκαστικῶς νὰ ἐκποιηθῶσιν οὔτε καθ’ οἱονδήποτε ἄλλον τρόπον νὰ χρησιμοποιηθῶσιν ἄνευ εἰδικῆς ἀδείας τῶν ὁρισθησομένων πρὸς τοῦτο διὰ Β. Δ. ἁρμοδίων». Ὥστε κατὰ τὸ διάστημα, κατὰ τὸ ὁποῖον θὰ διαρκῇ ἡ ἐπίταξις, θὰ δύνανται νὰ διατίθενται αὐτὰ κατόπιν τῆς διαταγῆς τῶν ἁρμοδίων.

§100Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Βεβαίως.

§101Σ. ΓΕΡΟΜΙΧΑΣ. Διὰ νὰ γείνωσιν αἱ δηλώσεις δι’ αὐτὸ κάμνω τὰς παρατηρήσεις. Συσκοτίζεται ὅμως τὸ ζήτημα ἐκ τῆς ῥήτρας τοῦ ἄρθρου 5, καθ’ ἣν ἐν τῇ ὑποχρεωτικῇ δηλώσει πρέπει ν’ ἀναφέρηται καὶ ἡ χρῆσις, δι’ ἣν ταῦτα προορίζονται, διότι ἐν ᾗ περιπτώσει ἀναφέρεται ὅτι ὁ σκοπὸς τῆς χρήσεως θέλει εἶσθαι διὰ ζωάρκειαν ἢ σπορὰν τότε θὰ θεωροῦνται αὐτὰ ἐπιτεταγμένα ἢ ὄχι;

§102Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Πρέπει προηγουμένως νὰ γνωρίζωμεν ποῖον εἶναι τὸ ποσὸν τὸ ὑπάρχον πρὸς διατροφὴν καὶ πρὸς σποράν, διότι ἐὰν αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας θὰ εἴχωμεν, ἀποδείξωσι, ὅτι τὸ ποσὸν τὸ ὑπάρχον ἐπαρκεῖ καὶ διὰ σπορὰν καὶ διὰ διατροφήν, ἔχει καλῶς, ἂν ὅμως πεισθῶμεν ὅτι ἔχομεν ἀνάγκην μεγαλυτέρου ποσοῦ διὰ σπορὰν καὶ ἑπομένως διὰ νὰ περιορίσωμεν τὸ ποσὸν, τὸ ἀπαιτούμενον πρὸς διατροφὴν, πρέπει νὰ εὕρωμεν τὸ μέσον, ὅπως ἐπαρκέσωμεν ἀνταλλάσσοντες τὸ ὑπάρχον ποσὸν δι’ ἄλλου σίτου καταλλήλου μὲν πρὸς τροφὴν ὄχι ὅμως καὶ πρὸς σποράν.

§103Σ. ΓΕΡΟΜΙΧΑΣ. Εἶναι ἀρκεταὶ αἱ δηλώσεις καὶ χρησιμεύουσι διὰ τὴν ἑρμηνείαν.

§104Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἴσως πρέπει νὰ διατυπωθῇ κάλλιον τὸ ἄρθρον διὰ τὴν ἔννοιαν αὐτοῦ.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 6 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 7, 8 καὶ 9). Ἄρθρον 10 (Ἀναγινώσκεται.) — Ὁ κ. Ἰατροῦ.

§106Ζ. ΙΑΤΡΟΥ. Κύριοι Βουλευταί· ὅσον σπουδαία ἦτο ἡ συζήτησις περὶ τοῦ σκοποῦ, τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκει τὸ παρὸν νομοσχέδιον, τόσον ἀκόμη σπουδαιοτέρα εἶναι ἡ ἐκ τοῦ νομοσχεδίου ἀπόρροια δηλ. πῶς τοῦτο θὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ πῶς θὰ καταλήξωμεν δι’ αὐτοῦ εἰς τὸ νὰ κατορθώσωμεν τὸν ἐπιδιωκόμενον σκοπόν, ἤτοι νὰ δώσωμεν εἰς τοὺς ἔχοντας ἀνάγκην, σπορὰν πρὸς καλλιέργειαν. Καὶ ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου τὸ ἄρθρον 10 ὁμιλεῖ τροποποιοῦν ἀρχαιότερον τινὰ νόμον τὸν ὑπ’ ἀριθ. 528, ἀναφερόμενον εἰς τὴν σύμβασιν μεταξὺ Κράτους καὶ Ἐθνικῆς Τραπέζης. Κατὰ τὴν σύμβασιν ταύτην ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἀναλαμβάνει τὴν προμήθειαν σίτου, τὸν ὁποῖον θὰ ἐπώλει εἴτε πρὸς ἀλευροβιομηχάνους εἴτε πρὸς ὁμάδας, ἀποτελουμένας ἐξ εἴκοσι ἀτόμων εἴτε πρὸς γεωργικοὺς συνεταιρισμούς. Καὶ πρὸς μὲν τοὺς ἀλευροβιομηχάνους ἠδύνατο ἡ Τράπεζα νὰ δίδῃ τὸν σῖτον ἐπὶ τῇ ἀμέσῳ καταβολῇ τοῦ τιμήματος, πρὸς τὰ ἄτομα ὅμως, τὰ συνασπιζόμενα εἰς εἴκοσι, θὰ ἔδιδε ἐπὶ πιστώσει καταβαλλομένου τοῦ τιμήματος δι’ ἀλληλεγγύης. Τὸ παράδοξον εἶναι ὅτι ἀφ’ ὅτου ἐφηρμόσθη ὁ νόμος αὐτὸς—καὶ ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ Διοικητὴς τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης δύναται, ἂν θέλῃ, νὰ μᾶς πληροφορήσῃ —οὐδεμία μέχρι σήμερον τοιαύτη πρᾶξις ἐγένετο. Καὶ δὲν ἐγένετο ὄχι διότι ὁ κόσμος εὐημερεῖ, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ὕπαρξιν τοῦ σίτου, διὰ τῆς καρπώσεως τῶν ὠφελημάτων, τὰ ὁποῖα ἐκ τοῦ νόμου παρέχονται εἰς τοὺς καταναλωτὰς, ἀλλὰ διότι ὁ τρόπος, κατὰ τὸν ὁποῖον περιείχετο ἡ διάταξις ἐν τῷ νόμῳ, ἦτο τοιοῦτος, ὥστε ἦτο ἀδύνατον αὕτη νὰ ἐφαρμοσθῇ. Τὸ ζήτημα αὐτὸ πρέπει νὰ ἐξετασθῇ ἀφοῦ ἀνατρέξωμεν εἰς τὸν ἀπώτερον σκοπόν, εἰς τὸν σκοπόν, τὸν ὁποῖον ἐπεδίωκε τὸ Κράτος, ἤτοι νὰ δημιουργήσῃ συνεταιρισμοὺς καὶ διὰ τῶν συνεταιρισμῶν νὰ ἐπιλύσῃ διάφορα κοινωνικὰ ζητήματα, ἰδίως ζητήματα καταναλώσεως προϊόντων. Καὶ ἐνομίσθη, κ. Βουλευταί, ὅτι, ἐὰν τὸ Κράτος ἐψήφιζε νόμον τινά, διὰ τοῦ ὁποίου ἐδημιούργει συνεταιρισμούς, ἡ ὕπαρξις τοῦ νόμου αὐτοῦ θὰ εἶχε τοσαύτην δύναμιν μαγικήν, ὥστε ἅμα τῇ δημοσιεύσει τοιούτου νόμου, τὰ ἀποτελέσματα νὰ ἐπήρχοντο ἀμέσως ραγδαῖα καὶ ὁ σκοπὸς νὰ ἐξεπληροῦτο καὶ ἡ ἀνάγκη ἡ τόσον ἐπιτακτικὴ καὶ μεγάλη νὰ ἐθεραπεύετο. Ἀλλ’ οἱ ψηφίσαντες τὸν νόμον αὐτὸν ἐλησμόνησαν, ὅτι δὲν εἶναί τι ἀνεξάρτητον τῆς κοινῆς βουλήσεως, τῆς κοινῆς συνηθείας, τῆς κοινῆς ἀντιλήψεως, περὶ πραγμάτων τινῶν, κατὰ τὰ ὁποῖα τὸ ἄτομον συνηθίζει ἐν τῷ κόσμῳ νὰ ἐξελίσσεται. Καὶ ἡ ὕπαρξις τοῦ νόμου αὐτοῦ εὑρῆκεν ἀκριβῶς κοινωνίαν ἀπολύτως ἀντιτιθεμένην πρὸς τὸν σκοπόν του. Καὶ ἦτο ἡ κοινωνία ἀντίθετος οὐχὶ ἐκ κακῆς θελήσεως ἢ ἐξ ἐλλείψεως ἀντιλήψεως πρὸς τὰ ὠφελήματα, τὰ ὁποῖα ἠδύναντο διὰ τοῦ νόμου αὐτοῦ νὰ προκύψωσι, ἀλλ’ ἐκ τῆς ἀμελείας τοῦ Κράτους, τὸ ὁποῖον οὐδέποτε ἐφρόντισε τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς προηγουμένως νὰ τοὺς παρασκευάσῃ πρὸς τὴν ἰδέαν τῆς ἀποδοχῆς τοιούτων νομοθετημάτων, καὶ ἀφῆκε τοὺς ἔχοντας ἀνάγκην τοιούτων νομοθετημάτων τελείως ἀμορφώτους πρὸς τὴν ἀντίληψιν καὶ τὸν προσανατολισμὸν τῶν νέων τούτων ἰδεῶν. Καί, τούτου μὴ γενομένου, οἱ νόμοι οὗτοι οὔτε ὠφέλησαν, οὔτε ἐθεράπευσαν κατάστασιν πραγμάτων, ἔχουσαν ἀνάγκην θεραπείας διά τινος νόμου. Ἦτο ξένον πρὸς τὴν συνήθειαν τοῦ Ἕλληνος παραγωγοῦ, ξένον πρὸς τὴν ἀντίληψιν αὐτοῦ, ξένον πρὸς τὴν παίδευσιν αὐτοῦ, ξένον, τέλος, πρὸς τὴν διαβίωσιν αὐτοῦ, τὴν πολιτικήν, τὴν ἠθικήν, τὴν κοινωνικήν. Καὶ ὁ νόμος αὐτὸς ἐπὶ τοιούτου πεδίου εὑρεθεὶς οὐδὲν ἐπέφερεν ἀποτέλεσμα. Καὶ ὁ νόμος αὐτὸς ἔρχεται σήμερον διὰ τοῦ νεωτέρου τούτου νόμου νὰ συμπληρώσῃ τὴν ἀνάγκην αὐτήν, τὴν ὁποίαν ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Ὑπουργὸς θεωρεῖ ἐπιτακτικὴν καὶ ἐπιβαλλομένην, λέγων ὅτι ὀφείλομεν — καὶ ὀφείλομεν ἀληθῶς, ἐὰν ἦτο δυνατὸν τοιαύτη ἀνάγκη νὰ θεραπευθῇ πραγματικῶς — νὰ ὑποστῶμεν καί τινας θυσίας, νὰ ὑποστῶμεν καί τινας στενοχωρίας, καὶ δὲν ἠξεύρω τίνας ἄλλας καταστροφάς, ἐκ τῆς περιοριστικῆς αὐτῆς διατάξεως, διὰ τὴν διάθεσιν τῶν προϊόντων. Βεβαίως αὐτὰ ὤφειλον πάντοτε νὰ ἐπέλθωσι, τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν γεγονότα σπουδαιότατα διαδραματίζονται, ἀνάγκαι ἐπιτακτικώταται προβάλλουσι, μέλλον δύσκολον καὶ δυσοίωνον διὰ τὸ Κράτος προοιωνίζεται. Ἀλλ’ ἐπαναλαμβάνω, ἐὰν τὸν νόμον αὐτὸν μεταφέρωμεν εἰς τὸν νόμον διὰ τοῦ ὁποίου ἐπιζητεῖται ἱκανοποίησις τοσοῦτον σπουδαίας ἀνάγκης, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιφέρῃ τὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα προσδοκῶμεν; Καὶ ἔρχομαι εἰδικῶς ἐπὶ τοῦ θέματος. Ὁμιλεῖ ὁ νόμος, ὁ νεώτερος, ὁ σημερινός, περὶ τοῦ τρόπου, κατὰ τὸν ὁποῖον τὰ ἄτομα θὰ καρπωθῶσι τὰ ὠφελήματα τοῦ νομοσχεδίου, ψηφιζομένου εἰς νόμον, ὁμιλεῖ, λέγω, καὶ στηρίζεται ἐπὶ τοῦ παλαιοῦ νόμου, ἐπὶ τοῦ νόμου, κατὰ τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ ὑπάρξῃ συνασπισμὸς ἀτόμων πρὸς κάρπωσιν τῶν ὠφελημάτων, τῶν ἐκ τοῦ νομοσχεδίου καὶ τοῦ παλαιοῦ νόμου προερχομένων. Καὶ ἀκριβῶς ἰδοὺ ὁ σκοπός, ἰδοὺ ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον νὰ ἐφαρμοσθῇ, διότι οὐδαμοῦ θὰ εὕρητε πέντε ἔστω ἄτομα, τὰ ὁποῖα θὰ ὑποχρεωθῶσιν ἐκ τῆς ἀλληλεγγύης νὰ δανεισθῶσι παρὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τὸ ποσόν, ἀκόμη τὸ γλίσχρον τῶν 1000 δραχμῶν. Κύριοι, εἴμεθα κοινωνικοὶ ἄνθρωποι, καὶ περισσότερον τοῦ δέοντος κοινωνικοί, διότι εὐτυχῶς ἢ δυστυχῶς πολιτευόμεθα. Γνωρίζομεν τὰς κοινωνικὰς ἀντιλήψεις, γνωρίζομεν τὰς συνθήκας τοῦ κόσμου, τὰ ἐλαττώματά του, τὰς ψυχικάς του διαθέσεις, τὰς οἰκονομολογικάς του σκέψεις. Γνωρίζομεν πάντα ταῦτα καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ παραδεχθῆτε — καὶ δι’ αὐτὸ δὲν ἐπεκτείνομαι — ὅτι τοιούτους συνεταιρισμούς, τοιούτους συνασπισμούς, οὐδαμοῦ θὰ εὕρητε. Δὲν θὰ εὕρητε οὐδαμοῦ πέντε ἄτομα νὰ συνασπισθῶσι μὲ ἀλληλεγγύην διὰ τὴν πληρωμὴν τοῦ εἰσπραττομένου χρήματος.

§107Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ ἔτυχε νὰ εἶμαι Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας κατὰ τὴν ψήφισιν τοῦ σχετικοῦ νόμου ἠξεύρετε διατὶ δὲν ἐφήρμοσα τὸν νόμον αὐτόν; Διότι ἔγειναν τόσαι πολλαὶ εἰκοσάδες ἀνθρώπων ἀλληλεγγύως εὐθυνομένων, ὥστε εἶδον ὅτι τὸν ἓν ἑκατομμύριον ἦτο σταγὼν ἐν τῷ Ὠκεανῷ. Καὶ ἐφθάσαμεν μάλιστα εἰς τὸ ἀντίθετον ἀποτέλεσμα, ὥστε νὰ εἶναι τόσοι πολλοὶ οἱ προθυμοποιούμενοι διὰ τὴν ἀλληλέγγυον εὐθύνην τῆς πληρωμῆς, ὥστε νὰ παρέχωσι καὶ τὴν ὑπόνοιαν τῆς μὴ ὑπάρξεως ἀσφαλείας ἐκ μέρους αὐτῶν.

§108Ζ. ΙΑΤΡΟΥ. Καὶ ἐγὼ θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον πρώην Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ μοὶ εἴπῃ πόσοι συνεταιρισμοὶ ἀφ’ ἧς ἡμέρας ἐψηφίσθη ὁ νόμος αὐτὸς ἐν Ἑλλάδι ὑπῆρξαν· ὄχι ὑπῆρξαν ὀνόματι, ὄχι ὑπῆρξαν ἐξ ἐκείνων τοὺς ὁποίους ἵδρυσαν οἱ ὑπάλληλοι τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας θέλοντες νὰ συγκαλύψωσι τὸν σκοπόν, διὰ τὸν ὁποῖον τὸ Κράτος τοὺς προώρισε καὶ μὴ εὑρίσκοντες ἄλλο ἔδαφος νὰ ἐφαρμόσωσι τὰς ἀνάγκας αὐτῶν, τὰς κοινωνικάς, ἀλλὰ πόσοι ἐφαρμόσθησαν, πόσοι ἐπραγματοποιήθησαν.

§109Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτοῦ τοῦ εἴδους ἐννοεῖτε;

§110Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Παντοῦ ἔγιναν εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα.

§111Ζ. ΙΑΤΡΟΥ. Ποῦ;

§112Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. 2,500 ἔγιναν.

§113Ζ. ΙΑΤΡΟΥ. Εἰς τὴν Θεσσαλίαν; ἐκεῖ εἶναι ἄλλου εἴδους.

§114Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς ιῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Βλέπετε ὅτι ὑποστηρίζετε ὅτι δὲν εὑρέθησαν εἴκοσι ἄτομα νὰ συνεταιρισθῶσιν. Ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς σᾶς εἶπεν ὅτι ἦσαν τόσαι αἱ αἰτήσεις αὐτῶν τῶν ὁμάδων, ὥστε ἦτο ἀδύνατον νὰ ἱκανοποιηθῶσιν.

§115Ζ. ΙΑΤΡΟΥ. Θὰ τὸ ἐξηγήσω τοῦ κ. πρώην Ὑπουργοῦ, διότι δὲν εἶναι ἀκριβῶς αὐτὸ τὸ ἔδαφος, εἶναι τὸ ἀντίθετον ἔδαφος.

§116Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Νομίζω ὅτι τὸ ἁπλούστερον θὰ ἦτο ἐὰν τεθῇ τὸ ἐρώτημα τὸ ἑξῆς, εἰς τὸ ὁποῖον θὰ σᾶς ἀπαντήσωμεν ἐπισήμως: Πόσαι ὁμάδες παρουσιάσθησαν, πόσοι συνεταιρισμοὶ ἐγένοντο. Ἐν ὅσῳ δὲν ἔχετε τὴν ἐπίσημον ἀπάντησιν δὲν δύνασθε νὰ εἴπητε ὅτι δὲν ἐγένοντο συνεταιρισμοί, καὶ δὲν παρουσιάσθησαν ὁμάδες, διότι τότε τρέχετε τὸν κίνδυνον νὰ ἔχητε μίαν διάψευσιν τοιαύτην.

§117Ζ. ΙΑΤΡΟΥ. Καὶ ἐν τούτοις ὁ κ. πρώην Ὑπουργός, καίτοι ἐν μέρει εὑρίσκεται ἐν δικαίῳ, δὲν δύναται νὰ ἀρνηθῇ ὅτι εὑρίσκεται καὶ πάλιν ἐν ἀδίκῳ καὶ θὰ τοῦ ἐξηγήσω τὸν λόγον. Δὲν ἦσαν γεωργοί, δὲν ἦσαν ἄτομα παραγωγικά, ἦσαν κερδοσκόποι, ἦσαν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἐμπορεύοντο τὸν σῖτον, καὶ εὗρον τὴν περίστασιν κατάλληλον νὰ ἀγοράσωσι παρὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης σῖτον ἐπὶ πιστώσει, τὸν ὁποῖον θὰ ἐπώλουν εἰς τὴν κατανάλωσιν τοῖς μετρητοῖς καὶ ἐπὶ κέρδει.

§118Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. Ὄχι, ὄχι!

§119Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ὄχι, ὄχι!

§120Ζ. ΙΑΤΡΟΥ. Δὲν γνωρίζω τὶ ἐγένετο εἰς τὴν Θεσσαλίαν. Ἐγὼ ὁμιλῶ ἔχων ὑπ’ ὄψιν τὶ συμβαίνει εἰς τὴν πατρίδα μου. Φρονῶ λοιπὸν ὅτι πρὸς ἐφαρμογὴν τοῦ νομοσχεδίου πρέπει κατ’ ἄτομον νὰ διαιρεθῇ ἡ εὐθύνη ἀπέναντι τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἄτομον τὸ ὁποῖον θὰ κανονίσῃ τὴν ἔκτασιν τῶν σπειρομένων γαιῶν καὶ τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον θὰ σπείρῃ, διότι αἱ 1000 δραχμαί, τὰς ὁποίας ὁρίζετε, καὶ ἂν ὑποτεθῇ ὅτι θὰ ὑπάρξουν πέντε ἄτομα συνησπισμένα διὰ τὴν κάρπωσιν τοῦ πλεονεκτήματος αὐτοῦ, δὲν εἶναι ἐπαρκεῖς, διότι δὲν γνωρίζετε τὰ πέντε αὐτὰ ἄτομα πόσην ἀνάγκην σπόρου ἔχουσιν. Φρονῶ ὅθεν ὅτι ἐὰν τὸ νομοσχέδιον πρόκειται πραγματικῶς νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ νὰ καρπωθῶμεν ἐξ αὐτοῦ ὠφελήματα πρέπει νὰ χωρίσωμεν τὴν εὐθύνην ἑκάστου ἀτόμου ἀπέναντι τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Γνωρίζει τὸ Κράτος ὅτι οὐδέποτε γεωργικοὶ πληθυσμοὶ ἠρνήθησαν τὰς ὑποχρεώσεις των πρὸς ὅσους ὀφείλουν.

§121Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Αὐτὸ δὲν εἶναι βέβαιον.

§122Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. 12 ἕως 13,000,000 ἐπὶ 18 δανειζομένων.

§123Ζ. ΙΑΤΡΟΥ. «Θοῦ Κύριε φυλακὴν τῷ στόματί μου» διὰ νὰ μὴ εἴπω ποῖοι τὰ ὀφείλουν. Ὅταν δὲ ὁμιλῶ μὴ φρονεῖτε ὅτι σκοπὸν ἔχω νὰ κατηγορήσω τὸν δεῖνα ἢ τὸν τάδε λαόν. Κάθε κόσμος ἔχει τὰς σκέψεις του καὶ τὰς ἀντιλήψεις του. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργόν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὅπως δεχθῇ ἵνα ἡ παράγραφος 2 τοῦ ἄρθρου 10 ἀντικατασταθῇ διὰ τῶν ἑξῆς: (Ἀναγινώσκει). «...ἐκεῖνοι ἐκ τῶν ἰδιοκτητῶν ἢ τῶν κατά τινα ἄλλην νομικὴν σχέσιν καλλιεργούντων τοιούτους». Ἐννοῶ νομικὴν σχέσιν πᾶσαν προερχομένην εἴτε ἐξ ἐπικαρπίας εἴτε ἐνοικιάσεως εἴτε ἐξ οἱασδήποτε ἄλλης σχέσεως, καὶ τῶν κατὰ παράκλησιν καλλιεργούντων ἀγροὺς ἀνήκοντας εἰς ἐπιστράτους· ἐὰν νομίζῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι διὰ τῆς τροπολογίας αὐτῆς συμπληροῦται τὸ κενὸν ἂς τὴν ἀποδεχθῇ.

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βαλαλᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§125Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Μοὶ φαίνεται ὅτι τὸ εὐεργέτημα τῆς ἐπὶ πιστώσει λήψεως σπορᾶς, ὅπως δίδεται, δὲν θὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ ἀσκηθῇ ἐν ταῖς Νέαις Χώραις, ὅπου δὲν ὑπάρχουν Ὑποκαταστήματα τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Μοὶ φαίνεται λοιπὸν ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ ἔλθῃ πρὸς συνεννόησιν μετὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἢ νὰ τεθῇ ὅρος ὅπως περιορισθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν 5 εἰς δύο μόνον, διότι δὲν ἠξεύρω τὶ συμβαίνει ἀλλαχοῦ, ἀλλὰ εἰς τὰς Νέας Χώρας θὰ εἶναι εὐχερεστάτη ἡ εἴσπραξις ἀκριβῶς ἐκ τοῦ προϊόντος καὶ ταὐτοχρόνως μὲ τὴν εἴσπραξιν τῆς δεκάτης.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 11 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 12. (Ἀναγινώσκεται).

§127Γ. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν ἵνα προστεθῇ εἰς τὸ τέλος τοῦ πρώτου ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου ἡ φράσις: «καὶ τὰ ἀπαραίτητα πρὸς συγκομιδὴν μεταγωγικὰ κτήνη» διότι ὑπάρχουν μέρη ὅπου τὰ ἀροτριῶντα κτήνη εἶναι τὰ μόνα ἀπαραίτητα, ἡ ἐπίταξις δὲ ἐφέτως μᾶς κατέστρεψε ἐντελῶς.

§128Σ. ΓΕΡΟΜΙΧΑΣ. Συμφωνῶ πληρέστατα μὲ τὸν ἀξιότιμον προλαλήσαντα, διότι ὑπάρχουν πολλαὶ ἐπαρχίαι ἀπομεμακρυσμέναι, αἱ ὁποῖαι ἔχουν ἀνάγκην τῶν μεταγωγικῶν ζῴων ἀκριβῶς πρὸς μεταφορὰν τοῦ σπόρου, δι’ ἐξασφάλισιν τοῦ ὁποίου εἰδικῶς τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον εἰσάγεται, ὁ ὁποῖος εἶναι ἐγκαταλελειμμένος καὶ κινδυνεύει νὰ καταστραφῇ. Πρὸς προστασίαν λοιπὸν τῆς γεωργίας καὶ διὰ νὰ μὴ ἀφήσωμεν ὅλα τὰ προϊόντα νὰ καταστραφῶσιν ἐκ τῆς ἐλλείψεως μεταγωγικῶν ζῴων, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ προστεθῇ ἡ διάταξις αὕτη, δι’ ἧς νὰ ἐξαιρεῖται τῆς ἐπιτάξεως ἓν τοὐλάχιστον μεταγωγικὸν δι’ ἑκάστην οἰκογένειαν, σᾶς βεβαιῶ δὲ ὅτι ὑπάρχουν πολλαὶ ἐπαρχίαι, ἰδιαιτέρως δὲ ἡ ἐπαρχία Ζαγορίου, ὅπου τὸ μόνον μέσον μεταγωγικὸν εἶνε τὸ ζῷον, τὰ δὲ χωράφια των εἶνε πολὺ ἀπομεμακρυσμένα ἐκ τοῦ Κέντρου καὶ δὲν δύνανται οἱ ἄνθρωποι νὰ μεταφέρουν τὰ προϊόντα των ἐπὶ τῶν ὤμων. Σήμερον δὲ ἡ διάταξις αὐτὴ εἶναι ἔτι μᾶλλον ἀναγκαία διότι ὁ ἀραβόσιτος δὲν ἔχει ἀκόμη μεταφερθῆ.

§129Α. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ πρότασις τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον οἱ κύριοι Συνάδελφοι, νομίζω ὅτι εἶναι λογικωτάτη καὶ πρέπει νὰ ἐξαιρεθῶσι τῆς ἐπιτάξεως τὰ πρὸς μεταφορὰν τῶν προϊόντων χρησιμεύοντα ζῷα ὡς καὶ τὰ ὑπηρετοῦντα τὴν συγκοινωνίαν κάρρα, σοῦσται κ.λ.π. Ἀλλὰ πλὴν τούτου πολὺ φοβοῦμαι, κ. Ὑπουργέ, ὅτι τὸ ἄρθρον τοῦ ὁποίου ἡ ψήφισις θὰ ἐπισύρῃ ἀναντιρρήτως τὴν εὐγνωμοσύνην ὁλοκλήρου τοῦ γεωργικοῦ πληθυσμοῦ, θέλει ἀποβῆ ἄσκοπον ἐὰν ἀπὸ τοῦδε, πρὶν ἢ δηλ. τὸ νομοσχέδιον τοῦτο καταστῇ νόμος τοῦ Κράτους, δὲν ληφθῇ μέριμνα διοικητικὴ ἐκ μέρους Ὑμῶν, ἐν συνεννοήσει μετὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ὥστε νὰ σταματήσῃ ἡ ἐπίταξις, διαταχθῶσι δὲ αἱ κατὰ τόπους ἐπιτροπαὶ νὰ τηρήσωσι αὐστηρῶς τὰς διὰ τοῦ ἄρθρου τούτου καθιερωμένας ἐξαιρέσεις ὄχι μόνον δὲ οὕτο, ἀλλὰ καί νὰ ἐπιστραφῶσι τὰ παρὰ τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου ἐπιταχθέντα. Αἱ ἐπιτροπαὶ τῆς ἐπιτάξεως ὡς ἐνήργησαν δὲν ἐφείσθησαν οὐδενὸς ζώου, προβᾶσαι εἰς ἐπίταξιν ὅλων ἀνεξαιρέτως ἀδιαφόρου ἡλικίας, ἀδιαφόρως ἂν ἦσαν ἀπαραίτητα ἢ οὔ διὰ τὴν ἀροτρίασιν ἢ ἄλλας ἀνάγκας. Καὶ τὰ ἐπιταχθέντα δὲν εὑρίσκονται εἰς τὸν τόπον τῆς ἐπιτάξεως διότι ἐστάλησαν ἤδη εἰς τὰ διάφορα σώματα καὶ κινδυνεύουν αἱ διάφοροι οἰκογένειαι νὰ μείνουν ἄνευ κτηνῶν καὶ νὰ μὴ σπείρωσι ἐὰν δὲν ληφθῇ μέτρον διὰ τοῦ ὁποίου νὰ διαταχθῶσι τὰ οἰκεῖα σώματα νὰ ἐπιστρέψουν τὰ ἐπιταχθέντα κτήνη, ἢ τοὐλάχιστον ἐπιτραπῇ ἡ πώλησις ἄλλων κτηνῶν ὑπὸ τοῦ Δημοσίου.

§130Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Φρονῶ καὶ ἐγώ, ὅτι ἡ ἐπίταξις ἐγένετο κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ μὴ μείνῃ οὐδὲν ζῶον οὔτε πρὸς μεταφοράν, οὔτε πρὸς ἐκτέλεσιν τῶν γεωργικῶν ἔργων, διότι εἰς πλεῖστα μέρη παρετηρήθη τὸ ἑξῆς, ὅτι ἐπετάχθησαν ὅλα. Ἀλλ’ ὁπωσδήποτε νομίζω, ὅτι ἐπιβάλλεται, ὅπως ληφθῇ πρόνοιά τις διὰ νὰ θεραπευθῇ τὸ κακὸν τοῦτο. Ἡ ἐπιστροφὴ τῶν ἐπιταχθέντων πάντως θὰ εἶναι ἀδύνατος, ἡ ἐξαίρεσις δὲ αὐτῶν θὰ εἶναι πολὺ δύσκολος. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἴσως θὰ ἦτο πολὺ πρακτικὸν καὶ δυνατὸν εἶναι, ζῶα θεωρηθέντα ἄχρηστα, νὰ διατεθῶσιν ὑπὲρ τῆς γεωργίας, νὰ πληρωθῇ δὲ τὸ ἀντίτιμον αὐτῶν, τῶν ζώων, διὰ τῶν δελτίων τῆς ἐπιτάξεως.

§131Α. ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Τὴν αὐτὴν σκέψιν ἤθελον νὰ διατυπώσω, παρακαλῶν τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως τὸ μέτρον τοῦτο ληφθῇ ἀπὸ τοῦδε, διότι εἰς πολλὰ μέρη δὲν ἔχουν ἐπιταχθῆ ἀκόμη ὅλα τὰ ζῶα. Ὅσα εἶναι χρήσιμα πρὸς τὴν γεωργίαν πρέπει νὰ κρατηθοῦν, διότι ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει, νομίζω, ὅτι περιττεύει καθ’ ὁλοκληρίαν ἡ διάταξις αὕτη τοῦ νομοσχεδίου. Πρὸς τί νὰ ψηφίζωμεν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον δὲν θὰ χρησιμεύσῃ, ἀφοῦ ἤδη θὰ ἔχῃ συντελεσθῆ ἡ ἐπίταξις; Εἶναι ὅμως καὶ ἄλλη αἰτία, ἡ ὁποία θέτει εἰς ἀχρηστίαν τὴν διάταξιν ταύτην, ἡ αἰτία δὲ αὕτη εἶναι αἱ ἐνέργειαι τῶν κατὰ τόπους ἐπιτροπῶν τῆς ἐπιτάξεως, τὰ μέλη τῶν ὁποίων δὲν λαμβάνουσι καθ’ ὁλοκληρίαν ὑπ’ ὄψιν των τὰς εὐεργετικὰς διατάξεις ὑπὲρ τῶν κατόχων τῶν ζώων, αἱ ὁποῖαι περιέχονται εἰς τὸν νόμον περὶ ἐπιτάξεως. Ὑπὸ τοιούτους ὅρους κινδυνεύομεν νὰ ψηφίσωμεν κἄτι, τὸ ὁποῖον ἴσχυε μέχρι τοῦδε. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐὰν ἡ Βουλὴ ἀποδεχθῇ τὴν ψήφισιν τοῦ παρόντος ἄρθρου, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ τὴν πρόνοιαν, ὅπως σταματήσῃ ἡ ἐπίταξις ἐκεῖ, ὅπου δὲν περιέλαβε ὅλα τὰ ζῶα, μέχρις ὅτου καταστῇ ἡ παροῦσα διάταξις νόμος τοῦ Κράτους.

§132Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Εἶπον καὶ προχθὲς ὅτι ἡ διάταξις αὕτη δὲν περιττεύει, διότι πολλοὶ χωρικοὶ παρουσιάσθησαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ζητοῦντες ὅπως ἀναβληθῇ ἡ ἐπίταξις ἐπί τινας ἡμέρας μέχρι τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου τούτου. Ἀποδεικνύεται λοιπὸν ὅτι ὑπάρχουν χωρικοί, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ζῶα μὴ ἐπιταχθέντα. Ἀλλὰ καὶ ὡς πρὸς τὰ ζῶα ταῦτα, νομίζω, ὅτι ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου τούτου εἶναι καλή, ἂν ψηφισθῇ. Ἀλλὰ οἱ κύριοι Βουλευταὶ παρετήρησαν ὅτι ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι περιφέρειαι, εἰς τὰς ὁποίας δὲν ὑπάρχουν διόλου ζῶα, διότι ἡ ἐπίταξις ἐκείνη χωρὶς νὰ ἐξετάσω τοὺς λόγους, — εἴτε ἐκ τοῦ μεγάλου ζήλου τῶν ἐνεργούντων τὴν ἐπίταξιν εἴτε καὶ ἐκ προκαταλήψεως ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ ἀφίσωσιν ζῶον χωρὶς νὰ τὸ ἐπιτάξωσιν, ὑπάρχουν, λέγω περιφέρειαι εἰς τὰς ὁποίας ὅλα τὰ ζῶα ἐπετάχθησαν. Θὰ ἦτο καὶ ἄλλη ἔλλειψις ἂν ἐν τῷ ἄρθρῳ τούτῳ δὲν προστεθῇ διάταξις ἥτις θὰ προβλέψῃ περὶ αὐτῆς τῆς ὑποθέσεως, δηλαδὴ περὶ τῆς περιπτώσεως κατὰ τὴν ὁποίαν ὅλα τὰ ζῷα ἐπετάχθησαν. Καὶ εἶπον τότε ὅτι τὸ μέτρον, τὸ ὑποβαλλόμενον, δὲν εἶναι φαίνεται σκόπιμον καὶ ὅτι ἡ ἐπιστροφὴ τῶν ἐπιταχθέντων θὰ ἦτο ἀδύνατος, διότι ὅλα τὰ ζῷα κατετάχθησαν εἰς τὰ οἰκεῖα σώματα καὶ εἶναι δύσκολος ἡ μεταφορὰ τῶν ζῴων. Μοῦ φαίνεται ὅτι θὰ ἦτο πρακτικωτέρα ἡ ἄλλη λύσις τοῦ νὰ δοθῶσι δηλ. εἰς τοὺς γεωργοὺς τὰ ζῷα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἡ στρατιωτικὴ ὑπηρεσία ἤθελε κρίνει ἄχρηστα, καὶ τοιαῦτα ἄχρηστα διὰ τὴν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν εἶναι πολλά. Ὑποθέσατε ὅτι παρουσιάζεται τὸ κακὸν εἰς τὰ μέρη, τὰ ἐλαιοπαραγωγά. Ἐρωτῶ· πῶς θὰ γίνῃ ἡ μεταφορὰ τοῦ ἐλαιοκάρπου; Ἐννοεῖται ὅτι αὐτὴ ἡ πρόσοδος θὰ καταστραφῇ, ἂν μὴ λάβωμεν ἀμέσως μέτρα ἵνα μὴ ἐπέλθῃ. Ὑπάρχουν ἄλλα ζῷα, τῶν ὁποίων ἔχουσιν ἀνάγκην πρὸς καλλιέργειαν καὶ εἰς τὴν Θεσσαλίαν καὶ εἰς τὴν Πελοπόννησον καὶ εἰς τὴν Μακεδονίαν· ἂν ἐπιταχθῶσιν ὅλα τὰ ζῷα πῶς θὰ καλλιεργηθῶσιν αἱ γαῖαι; Λαμβάνεται πρόνοια περὶ σπορᾶς, ἀλλὰ ἡ σπορὰ προϋποθέτει καλλιέργειαν καὶ ἂν ἡ καλλιέργεια εἶναι ἀδύνατος ἡ σπορὰ εἶναι περιττή. Καὶ ἴσως εἶνε καλὸν ν’ ἀφήσωμεν τὸ ζήτημα, καὶ ἐν τῷ ἄρθρῳ τούτῳ νὰ προστεθῇ ἡ διάταξις, ὅπως ἱκανοποιηθῶσιν αὐταὶ αἱ ἀπαιτήσεις.

§133Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Συμφωνῶ πληρέστατα μὲ τὴν γνώμην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἀποκρούω δὲ πᾶσαν ἐπέκτασιν ἐπὶ μὴ ἐπιταχθησομένων ζῴων· διότι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον γνωρίζω, εἶναι ὅτι μόνα ζῷα μὴ ἐπιταχθέντα εἶναι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐκρύβησαν καὶ τὰ ὁποῖα εἶναι μᾶλλον κατάλληλα διὰ τὸ στράτευμα. Τὴν ἐπέκτασιν λοιπόν, τὴν ὁποίαν τινὲς τῶν συναδέλφων ἐζήτησαν νὰ τεθῇ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τὴν ἀποκρούω μὲ ὅλην μου τὴν δύναμιν, διότι, ἐπαναλέγω, ὅτι τὰ ζῷα, τὰ ὁποῖα μένουν, εἶναι μόνον ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐκρύβησαν, ἐκεῖνοι δὲ οἱ ὁποῖοι ἐδείχθησαν φιλόνομοι καὶ προσέφερον τὰ ζῷα των εἰς τὴν ἐπίταξιν θέλουσι τιμωρηθῆ διὰ τῆς διατάξεως αὐτῆς.

§134Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ὡς ἔχουσι σήμερον τὰ πράγματα νομίζω ὅτι, ὡς τροπολογεῖται τὸ νομοσχέδιον, γίνεται πλῆρες, ἀναλόγως τῶν ἀναγκῶν εἰς τὰς ὁποίας εὑρισκόμεθα.

§135Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ὑπὸ συζήτησιν ἄρθρον, κύριοι Βουλευταί, τὸ εὑρίσκω χρησιμώτατον. Ἤθελον δὲ παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ δεχθῇ ὅπως τὸ ἄρθρον ἐφαρμοσθῇ καὶ ἐπὶ τῶν ζῴων τῶν ἐπιταχθέντων, καθ’ ὃν τρόπον θέλω λάβει τὴν τιμὴν νὰ ὑποδείξω. Ὁ νόμος περὶ ἐπιτάξεως εἶναι ἐλαττωματικός. Δὲν πρόκειται περὶ τούτου σήμερον. Τὰς ἰδίας παραστάσεις εἶχον τὴν τιμὴν νὰ διατυπώσω πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ ὁποῖος ἀπήντησεν ὅτι σκέπτεται νὰ συστήσῃ ἐπιτροπὴν κοινοβουλευτικήν, ἡ ὁποία ἤθελε μελετήσει καὶ προτείνει τὴν διόρθωσιν τοῦ νόμου αὐτοῦ. Αὐτὸ εἶναι διὰ τὸ μέλλον. Διὰ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ ἐξαιροῦνται τῆς ἐπιτάξεως μέρος τῶν κτηνῶν, οἱ κήλωνες ἵπποι καὶ αἱ φορβάδες. Θέλω παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ στέρξῃ νὰ ἐφαρμοσθῇ τοῦτο καὶ ἐπὶ τῶν ἐπιταχθέντων ζώων, διότι, καθὼς ἐγένετο ἡ ἐπίταξις, ἐπῆλθε μεγάλη ζημία εἰς τοὺς χωρικούς. Π. χ. ὁ Α ἔχει 2 ἡμιόνους. Ἐπετάχθησαν καὶ οἱ 2 καὶ οὕτω εἶναι ἀδύνατον εἰς τὸν χωρικὸν νὰ καλλιεργήσῃ τὸν ἀγρόν του. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ στέρξῃ νὰ τεθῇ ἡ διάταξις αὕτη, διότι ὁ νόμος περὶ ἐπιτάξεως δὲν ἐπιτρέπει. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι οἱ ἄνθρωποι, ἀπὸ τοὺς ὁποίους ἀφῃρέθη ὁ ὅλος ἀριθμὸς τῶν κτηνῶν, διὰ τῶν ὁποίων καλλιεργοῦσι τοὺς ἀγρούς των, ὑπέστησαν τοιαύτην ζημίαν ὥστε ἔχουσι τὸ θάρρος νὰ μεταβῶσι καὶ μέχρι Θεσσαλονίκης ἀκόμη πρὸς ἀνεύρεσιν τῶν κτηνῶν των.

§136Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐὰν γίνῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὁ προλαλήσας κ. Βουλευτὴς εἶπε, δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ, διότι ἐὰν ἐφαρμοσθῇ θὰ διαταράξωμεν τὰ μέχρι τοῦδε γενόμενα. Θὰ συνενοηθῶμεν μετὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ εἰς τὴν βʹ. ἀνάγνωσιν θὰ γίνῃ ὅ,τι εἶναι δυνατὸν. Ἀλλὰ τὸ ἐκλεκτικὸν δικαίωμα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ χορηγηθῇ εἰς τὸν κύριον τοῦ ζώου.

§137Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ δὲν εἶπον ὅτι ὁ κύριος τῶν ζώων πρέπει νὰ ἔχῃ ἐκλεκτικὸν δικαίωμα, ἀλλὰ νὰ μὴ στερηθῇ τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ τῶν κτηνῶν του. Τὰς γνώμας ταύτας, τὰς ὑπέβαλον εἰς τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ἔλαβον τὴν ἀπάντησιν, τὴν ὁποίαν ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ἀναφέρω πρὸς τὴν Βουλήν.

§138Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Κατόπιν τῶν ὅσων εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὅτι προτίθεται νὰ συμπληρώσῃ τὸ ἄρθρον διὰ διατάξεως διὰ τῆς ὁποίας θὰ περιορισθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐπιταχθέντων ζώων καὶ ἰδίᾳ ἀπὸ πληθυσμούς, ἀπὸ τοὺς ὁποίους ἀφῃρέθησαν πάντα τὰ ζῷα ὡς π. χ. ἐν τῇ νήσῳ Λέσβῳ, τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀντιπροσωπεύω, καὶ ἀπὸ τοὺς κατοίκους τῆς ὁποίας ἔχω φρικτὰ παράπονα λόγῳ τοῦ ὅτι ἀπεγυμνώθησαν ὅλων τῶν κτηνῶν των, εἰς ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ καλλιεργήσουν τὰ κτήματά των, κατόπιν, λέγω, τῶν ὅσων εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός, δὲν ἔχω νὰ προσθέσω τίποτε ἢ μόνον τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ μέτρου τὸ ὁποῖον ὑπεσχέθη.

§139Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ εἴπω ὅτι δὲν θὰ θεραπεύσῃ οὐδεμίαν ἀνάγκην, διότι ὑπεβλήθη πολὺ βραδέως, μέχρις οὗ δὲ συσταθῶσιν αἱ Ἐπιτροπαὶ δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ. Μὴ λησμονεῖτε, ὅτι μέχρι τῆς 10 Νοεμβρίου λήγει ἡ σπορά, ἀλλὰ ἐκτὸς αὐτοῦ γεννᾶται καὶ ἄλλο ζήτημα. Εἰς τὸ ἄρθρον 10 ὑποβιβάζεται ὁ ἀριθμὸς τῶν συνεταίρων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θὰ ἀποτελέσουν σύστασιν διὰ νὰ ζητήσουν ἀπὸ τὴν Τράπεζαν ποσὸν ἀνερχόμενον εἰς 1000 δρχ. Αὐτὸ εἶναι δυσχερὲς νὰ ἐφαρμοσθῇ διότι ἐν Ἑλλάδι δὲν ἐσυνείθισε ὁ λαὸς νὰ συνεταιρίζεται· εἶναι οἱονεὶ ἐν ἐπωάσει τοῦτο. Ἀλλὰ πλὴν τούτου ἔρχεται τὸ ζήτημα τῆς ἐπιτάξεως. Τὸ νομοσχέδιον δὲν θεραπεύει οὐδεμίαν ἀνάγκην. Ἀπορῶ πῶς οἱ ἁρμόδιοι δὲν καθώρισαν ἐκ τῶν προτέρων ποῖα εἶναι τὰ κτήνη, τὰ ἀροτριῶντα. Οὕτως ὅλοι θὰ προσάγωσι πιστοποιητικά, ὅτι τὰ κτήνη αὐτῶν εἶναι ἀροτριῶντα καὶ ἑπομένως δὲν θὰ ἔχωμεν ἐπίταξιν. Ταῦτα εἶχον νὰ εἴπω.

§140Α. ΣΚΙΑΔΑΡΕΣΗΣ. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, κατόπιν τῆς δηλώσεως τὴν ὁποίαν ἔκαμε, ὅτι θὰ τροπολογήσῃ τὸ ἄρθρον οὕτως ὥστε τὰ ἄχρηστα διὰ τὸν στρατὸν κτήνη χρήσιμα δὲ εἰς τὴν Γεωργίαν, θὰ ἐπιστρέφωνται, νὰ δηλώσῃ κατὰ ποῖον τρόπον θὰ γίνεται ἡ ἐπιστροφή.

§141Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Σήμερον δὲν θὰ δηλώσω τίποτε...

§142Α. ΣΚΙΑΔΑΡΕΣΗΣ. Ἤθελον ὑποβάλει τέλος τὴν παράκλησιν ὅπως οἱ γεωργοί, οἱ ὁποῖοι θὰ λαμβάνωσι ἐκ τοῦ Δημοσίου ταμείου τὸ ἀντίτιμον τῶν ἐπιταχθέντων κτηνῶν, ἀντὶ τοῦ ἀντιτίμου νὰ δύνανται νὰ συμψηφίζωσι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ὀφείλουν.

§143Γ. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Ἐλέχθη κ. Πρόεδρε, ὑπὸ τοῦ πρώτου τῶν προλαλησάντων Βουλευτῶν Ἀρκαδίας, ὅτι, ἐὰν γίνῃ δεκτὸν πᾶν ὅ,τι καὶ ὁ ἀξ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας, ἐδέχθη, νὰ προστεθῇ δηλονότι διάταξις προνοοῦσα καὶ περὶ τῶν κτηνῶν, τῶν χρησιμευόντων διὰ τὴν συγκομιδὴν τοῦ ἐλαιοκάρπου, ὅτι τοῦτο θέλει παράσχει ἔδαφος εἰς νέας καταχρήσεις, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ὑπηρεσίαν τῶν ἐπιτάξεων. Προσέθηκεν ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος ὅτι θὰ βοηθήσωμεν τοὺς κατεργαρέους, οἱ ὁποῖοι ἀπέκρυψαν τὰ κτήνη αὑτῶν. Ἐγὼ φρονῶ τοὐναντίον, ὅτι μόνον οἱ φιλόνομοι, μεταξὺ δὲ τῶν φιλονόμων καυχῶμαι ὅτι διακρίνονται οἱ Λέσβιοι, ἐστερήθησαν τῶν κτηνῶν των. Τοιαύτην ἔχω πεποίθησιν περὶ τῶν συμπολιτῶν μου, ὥστε εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἤθελον ὑποβληθῇ οἱ πατριῶται μου εὐχαρίστως εἰς ποινικὴν ῥήτραν ἐὰν καὶ εἷς μόνος Λέσβιος ἤθελεν ἀποδειχθῇ, ὅτι ἀπέκρυψε κτῆνος. Τοιαύτην ὕβριν δὲν δύναμαι νὰ δεχθῶ διὰ τὴν Λέσβον, ἐπειδὴ δὲ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶχε τὴν καλωσύνην προχθὲς ἐπὶ παρουσίᾳ μου ἐν τῷ γραφείῳ του νὰ ὁμολογήσῃ, ὅτι ἐκ τῶν νέων χωρῶν ἔχει τὰς περισσοτέρας εἰσπράξεις κατὰ τὴν δυσχερῆ ταύτην στιγμήν, νομίζω, ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ ἐπιστηθῇ ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἡ προσοχὴ τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως, ὥστε νὰ μὴ στειρεύσῃ καὶ αὐτὴ ἡ πηγὴ τῶν εἰσπράξεων κατὰ τὴν στιγὴν ταύτην. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἐξέφρασεν ἀμφιβολίας, κατὰ πόσον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν θὰ ἀποδεχθῇ τὴν σύστασίν μου. Φρονῶ, ὅτι ὁ πολιτικώτατος καὶ στρατιωτικώτατος ἅμα Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν εἶναι ὑπὲρ πάντα ἄλλον εἰς θέσιν νὰ γνωρίζῃ ὅτι δὲν εἶναι μόνον ἡ ὕλη, ἡ ὁποία δίδει τὰς νίκας ἀλλὰ καὶ τὸ ἠθικὸν τοῦ Στρατοῦ. Ὅταν δὲ ὁ στρατιώτης αἰσθάνηται, ὅτι ἀφῄρεσαν ἀπὸ τὴν οἰκογένειάν του τὰ πάντα ὅτι τὰ τέκνα του ἢ οἱ γονεῖς του πεινῶσι, δὲν θὰ πολεμήσῃ. Νειστικὸ ἀρκοῦδι δὲν χορεύει.

§144ΧΡ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Πρέπει νὰ ἐννοηθῇ, κύριοι Βουλευταί, ὅτι αὐτὸ δὲν τὸ ἀπαιτοῦμεν χάριν μόνον τοῦ συμφέροντος τοῦ ἰδιωτικοῦ τῶν Λεσβίων, ἀλλὰ καὶ τοῦ συμφέροντος τοῦ Κράτους. Ἡ παραγωγὴ ἐν Λέσβῳ κατὰ τὸ ἔτος τοῦτο εἶναι σπανιωτάτη, θὰ ἀποφέρῃ ἄνω τῶν 30,000,000 ὀκάδων, ἑπομένως ὑπὲρ τοῦ Κράτους ἄνω τῶν 3,000,000, δρχ. ὥστε φρονῶ ἀπὸ ἐμπορικῆς ἀπόψεως ἐξετάζων τὸ ζήτημα ὅτι δὲν εἶναι συμφέρον διὰ μερικὰ κτήνη, τὰ ὁποῖα θὰ παραλειφθῶσιν ἀπὸ τὴν ἐπίταξιν, νὰ ἀπωλέσῃ τοσαῦτα κέρδη τὸ Δημόσιον, γενικῶς δὲ φρονῶ ὅτι εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα τοσοῦτον εὐτυχῆ παραγωγὴν παρουσιάζουν ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀφαιρεθῶσι τὰ κτήνη ἄνευ τῶν ὁποίων ἡ ζημία, ἡ ὁποία θὰ ἐπέλθῃ καὶ εἰς τὸ Δημόσιον καὶ εἰς τὴν Ἐθνικὴν ἐν γένει οἰκονομίαν, θὰ εἶναι μεγάλη.

§145Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Λαμβάνω τὸν λόγον ἵνα παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ ἐγκαταλείπῃ τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν πρὸ ὀλίγου διατύπωσεν, ἂν καλῶς ἀντελήφθην· διότι ἂν καλῶς ἀντελήφθην ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐξήνεγκε τὴν γνώμην, ὅτι πρέπει τὰ κενά, τὰ ὁποῖα παρουσιάζονται ἐκ τῆς ἐπιτάξεως τῶν ζώων εἰς ὡρισμένα μέρη ὅτι πρέπει νὰ πληρωθῶσι διὰ προσλήψεως τῶν ζώων, τὰ ὁποῖα αἱ ἐπιτροπαὶ τῆς ἐπιτάξεως ἔκριναν ὡς ἄχρηστα.

§146Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δὲν εἶπον αὐτό. Ἐγὼ εἶπον ὅτι ἐκ τῶν ἐπιταχθέντων ζώων μερικὰ θεωροῦνται ἄχρηστα, περὶ αὐτῶν, τῶν ἀχρήστων, τῶν ἤδη ἐπιταχθέντων, ὡμίλησα.

§147Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Ἔχει καλῶς τότε· ἐγὼ ἐνόμισα ὅτι ὡμιλήσατε περὶ τῶν ἀφεθέντων ὡς ἀχρήστων.

§148Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Μεθ’ ὅσα ἐλέχθησαν καὶ ἀπὸ τοὺς κυρίους συναδέλφους καὶ ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, φρονῶ, ὅτι τὸ ζήτημα τῆς ἀροτριώσεως τῆς γῆς οὐδαμῶς προῆλθεν εἰς λύσιν. Νομίζω δὲ ὅτι πρέπει νὰ εἴπω καὶ ἐγὼ τὴν γνώμην μου καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὅπως εὐαρεστηθῇ νὰ τὴν ἀκούσῃ καὶ λάβῃ μέτρα σύντονα ὑπὲρ τῆς μελλούσης παραγωγῆς τῆς Χώρας. Ἐπειδὴ ὁ καιρὸς ἐπείγει, οὐδεμία δὲ λύσις ἐδόθη προτείνω τὸ ἑξῆς. Πρέπει νὰ γνωρίζητε, κύριοι Συνάδελφοι ὅτι εἰς ὅλας τὰ ἐπαρχίας τοῦ Κράτους δὲν ἐγένετο ἐπίταξις, διότι ὑπάρχουν ἐπαρχίαι, καθ’ ἃς δὲν ἐγένετο παντελῶς τοιαύτη. Εἰς τὰς ἐπαρχίας λοιπόν, εἰς ἃς δὲν ἐγένετο ἐπίταξις, νὰ διαταχθῇ δι’ ἐγκυκλίου τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν καὶ δι’ ἐγκυκλίου τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὅπως εἰς αὐτὰς τὰς ἐπαρχίας νὰ μὴ ἐπιταχθῶσι τὰ ἀροτριῶντα κτήνη. Ἀλλὰ καὶ εἰς ὅσας ἀκόμη ἐπαρχίας ἐγένετο ἐπίταξις πρέπει νὰ γνωρίζητε ὅτι δὲν ἐγένετο αὕτη καθολική. Ἀνάγκη λοιπὸν δι’ ἐγκυκλίου σας, κ. Ὑπουργὲ τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας, νὰ διατάξητε νὰ ὑπάρξῃ ἀλληλοβοήθεια μεταξὺ τῶν γεωργῶν ἀναγκαστική· ὅσων δηλαδὴ χωρικῶν τὰ κτήνη δὲν ἐπετάχθησαν νὰ ὑποχρεωθῶσι νὰ ἀποστέλλωσι τὰ κτήνη των πρὸς ἀροτρίασιν εἰς πολλὰ χωρία ὧν τὰ κτήνη ἐπετάχθησαν. Μοὶ φαίνεται, δ’ ὅτι ἡ λύσις αὐτὴ εἶναι καλλίστη, ἀφ’ οὗ γίνεται τοιουτοτρόπως εὐκολία ἄμεσος. Ἀφ’ οὗ ὑπάρχει νόμος περὶ ἐπιτάξεως νὰ τὰ ἐπιτάξητε ἐξ ἀνάγκη καὶ νὰ ἐκτελῶσι τὰς γεωργικὰς ἐργασίας ἄκοντες, οἱ κύριοι τῶν μὴ ἐπιταχθέντων κτηνῶν εἰς ἐκείνους ἐκ τῶν συγχωρίων των, ὧν τὰ κτήνη ἐπετάχθησαν. Γνωρίζετε, κύριοι, ὅτι κατάγομαι ἐξ ἀγροτικοῦ Δήμου καὶ γνωρίζω τὰς ἀνάγκας τῆς ὑπαίθρου χώρας καλλίτερον πολλῶν ἐξ ὑμῶν πρέπει νὰ ὁμολογήσητε ὅτι ἡ λύσις, ἣν διὰ τοῦ τρόπου αὑτοῦ προτείνω, εἶναι ἡ μόνη ἥτις δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ ἐπιτυχῶς καὶ ἀμέσως.

§149Λ. ΚΑΛΒΟΚΟΡΕΣΗΣ. Ἐπεθύμουν κύριε Πρόεδρε νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἐὰν διὰ τῶν λέξεων ἀροτριῶντα κτήνη ἐννοοῦνται μόνον τὰ αὐστηρῶς ἀροτριῶντα ἢ γενικῶς τὰ πρὸς καλλιέργειαν. Ἔχομεν ζῷα, τὰ ὁποῖα χρησιμεύουσι εἰς τὴν καλλιέργειαν, χωρὶς νὰ εἶναι ἀροτριῶντα, ὡς π. χ. ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα μεταχειριζόμεθα διὰ τὰ μαγγανοπήγαδα τῶν περιβολίων.

§150Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Νὰ γείνῃ μία τροπολογία διὰ τὸ ζήτημα αὐτό.

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 12 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 13 (Ἀναγινώσκεται).

§152Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν θὰ ἦτο κανεὶς ἐν τάξει — δι’ ἐμαυτὸν ὁμιλῶ — ἐὰν συνεζήτει διὰ μακρῶν περὶ τῆς γεωργικῆς πολιτικῆς τῆς κυβερνήσεως, διότι ἡ κυβέρνησις δὲν νομίζει καὶ θὰ ἦτο θλιβερὸν νὰ παραδεχθῶμεν ὅτι διὰ τῶν νομοσχεδίων αὐτῶν διαγράφει τὴν γεωργικήν της πολιτικήν. Ἡ κυβέρνησις ὑπέβαλε τὸ νομοσχέδιον διὰ τὰς ἐκτάκτους περιστάσεις. Φρονῶ ὅτι τὸ νομοσχέδιον εἶναι κατὰ πάντα ἄριστον. Ἀλλ’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔχω νὰ παρατηρήσω ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 13, εἶναι τὸ ἑξῆς. Λέγει τὸ ἄρθρον 13. «Οἱ μὴ ἐπίστρατοι γεωργοί, οἱ ἐκτελέσαντες κατὰ τὰ ⅔ τὰς γεωργικὰς αὑτῶν ἐργασίας, δύνανται νὰ ὑποχρεωθῶσιν νὰ ἐκτελέσωσι καὶ τὰς γεωργικὰ ἐργασίας τῶν ἐπιστράτων ἐπὶ ἀντιμισθίᾳ ὁριζομένῃ διοικητικῶς. Οἱ παραβάται τιμωροῦνται διὰ προστίμου ἀπὸ 10 μέχρι 100 δραχμῶν». Θὰ ἤθελον νὰ μὴ ἀφήσωμεν τὸν ὁρισμὸν τῆς ἀντιμισθίας εἰς τὰ διοικητικὰ ὄργανα. Γνωρίζομεν, κύριε Πρόεδρε, τὰς ὑπερβασίας, αἱ ὁποῖαι λαμβάνουσι χώραν ὁσάκις ἐπιλαμβάνονται αἱ κεφαλαὶ τῶν διοικητικῶν ἐκείνων ὀργάνων τῆς λύσεως ζητημάτων, ἀναγομένων μᾶλλον εἰς τὴν δικαστικὴν σφαῖραν· λοιπὸν ἐκ τοῦ: «οἱ μὴ ἐπίστρατοι γεωργοὶ οἱ ἐκτελοῦντες κατὰ τὰ ⅔ τὰς γεωργικὰς αὐτῶν ἐργασίας» περιλαμβάνονται πᾶσαι αἱ ἡλικίαι ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι στρατολογικῶς ἐκλήθησαν ὑπὸ τὰς σημαίας καὶ δὲν περιλαμβάνονται ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι διὰ νόμου στρατολογικῶς, δὲν διατελοῦσι ὑπὸ τὰς σημαίας· δηλαδὴ ἐὰν εἶναι ἄνω τῶν τεσσαράκοντα πέντε ἐτῶν τῆς ἡλικίας των δύνανται «διοικητικῶς» νὰ διαταχθῶσι; νὰ μὴ ἀφήσωμεν αὐτὴν τὴν λέξιν «διοικητικῶς», διότι θὰ ἐνόμιζέ τις ὡς ἔχει «οἱ μὴ ἐπίστρατοι» ἐκεῖνοι τῶν ὁποίων αἱ ἡλικίαι ἐκλήθησαν. Ἄνω τῶν ἡλικιῶν αὐτῶν, κάτω τῶν ἡλικιῶν αὐτῶν, τί θὰ γείνῃ; διότι γνωρίζομεν ὅτι εἷς νέος 18 καὶ 19 ἐτῶν δύναται νὰ χειρίζηται ἄριστα τὸ ἄροτρον. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ ἔχω δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας ἂν περιλαμβάνωνται πᾶσαι αἱ ἡλικίαι ἄνω τοῦ 45 ἔτους καὶ κάτω τοῦ 21 ἔτους διὰ νὰ μὴ ἀφήσωμεν τὸ ζήτημα εἰς τὴν αὐθαιρεσίαν τῶν ὀργάνων, τῶν διοικητικῶν.

§153Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Τὸ ἄρθρον λέγει ὅτι ἡ ἀντιμισθία ὁρίζεται διοικητικῶς.

§154Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Οἱ ἄλλοι, οἱ μὴ ἐπίστρατοι;

§155Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἐὰν δὲν εἶναι ἐπίστρατοι δύνανται νὰ ὑποχρεωθῶσι νὰ ἐκτελέσωσι καὶ τὰς γεωργικὰς ἐργασίας τῶν ἐπιστράτων ἐπὶ ἀντιμισθίᾳ ὁριζομένῃ διοικητικῶς.

§156Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Τώρα τὸ ζήτημα εἶναι ποῖοι εἶναι οἱ μὴ ἐπίστρατοι.

§157Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Μὴ ἐπίστρατοι εἶναι ἐκεῖνοι ἐκ τούτων, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ ἐργασθῶσι.

§158Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καλῶς ἔχει τὸ ἄρθρον.

§159Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Εἴμεθα σύμφωνοι. Ἀλλὰ προκειμένου περὶ ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι ἔχουσι τὸ 65 τῆς ἡλικίας των καὶ ἄνω καλὸν εἶναι νὰ μὴ ὑποχρεωθῶσι.

§160Κ. ΤΕΡΤΙΠΗΣ. Τὸ ἄρθρον λέγει: «Οἱ μὴ ἐπίστρατοι γεωργοί, οἱ ἐκτελέσαντες κατὰ τὰ ⅔ τὰς γεωργικὰς αὐτῶν ἐργασίας, δύνανται νὰ ὑποχρεωθῶσιν» κ.τ.λ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἐξηγήσῃ: ἐννοεῖ ὅτι θὰ ὑποχρεωθῶσιν, οἱ μὴ ἐπιστρατευθέντες γεωργοί, νὰ προσφέρωσι μόνον τὴν προσωπικὴν αὐτῶν ἐργασίαν; ἢ θὰ ὑποχρεωθῶσιν ἐργαζόμενοι νὰ ἔχωσι καὶ τὰ κτήνη καὶ ὅλα τὰ ἐξαρτήματα τοῦ ἀρότρου πρὸς καλλιέργειαν, τὰ ὁποῖα θεωρῶ ὅτι εἶναι πολὺ χρησιμώτερα τῶν καλλιεργητῶν, διότι καλλιεργηταὶ θὰ ὑπάρξωσιν οἱ ὑπερήλικες καὶ οἱ ἀνήλικες.

§161Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. «Οἱ μὴ ἐπίστρατοι γεωργοί», λέγει τὸ ἄρθρον. Καλὸν εἶναι νὰ προστεθῇ διότι ἅμα δὲν προστεθῇ θὰ γεννηθῶσιν ἀμφιβολίαι.

§162Κ. ΤΕΡΤΙΠΗΣ. Ἐπίσης καὶ ἐπὶ τῆς ἑξῆς ἀπορίας· οἱ ὑποχρεούμενοι εἰς σπορὰν μεταβαίνωσιν ἀπὸ δήμου εἰς δῆμον, ἀπὸ χωρίου εἰς χωρίον, ἀπὸ ἐπαρχίας εἰς ἐπαρχίαν ἢ ἐντὸς τῶν χωρίων των; Διότι ἐὰν πρόκειται νὰ πάρωμεν ἕνα ἀπὸ μίαν ἐπαρχίαν νὰ τὸν στείλωμεν εἰς τὴν ἄλλην, ἀλλοίμονον· ἔχομεν τέλειον ναυάγιον τῆς τοιαύτης διατάξεως τοῦ νόμου.

§163Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Πρόκειται περὶ κατοίκων τοῦ αὐτοῦ χωρίου, τῆς αὐτῆς περιφερείας. Ὅλα αὐτὰ ἄλλως τε θὰ κανονισθῶσι διὰ τῶν Β. Διαταγμάτων. Νὰ μὴ καθήμεθα τώρα νὰ διαιωνίζωμεν τὴν συζήτησιν, ἡ ὁποία δὲν δύναται νὰ καθορισθῇ διὰ τοῦ νόμου. Τώρα ἡ δήλωσις εἶναι ὅτι πρόκειται περὶ τῆς προσωπικῆς ἐργασίας τῆς αὐτῆς περιφερείας βεβαίως.

§164Κ. ΤΕΡΤΙΠΗΣ. Ἐπίσης πῶς θὰ ἐξακριβωθῇ τὸ ποσὸν τῆς καλλιεργείας τῶν ⅔ ἑκάστου γεωργοῦ, μὴ ἐπιστράτου; Ἀπὸ τὴν καλλιέργειαν, τὴν ὁποίαν ἔχει προορίσῃ νὰ κάμῃ κατὰ τὸ τρέχον γεωργικὸν ἔτος; ἢ ὅσας ἐκτάσεις εἶχε κατὰ τὸ παρελθὸν καλλιεργήσει; Ἐπὶ τίνι βάσει θὰ κανονισθῇ;

§165Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Θὰ κανονισθῇ ἐπὶ τῇ βάσει ἐπὶ τῇ ὁποίᾳ θὰ κανονισθῶσιν ὅλα τὰ ἄλλα, τὰ ὁποῖα περιέχει τὸ νομοσχέδιον αὐτό. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἐκ τῶν προτέρων νὰ ὁρίσωμεν.

§166Γ. ΠΩΠ. Τὸ ἄρθρον αὐτό, κ. Ὑπουργέ, ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὸ ἄρθρον 15 τοῦ νομοσχεδίου νομίζω ὅτι πρέπει νὰ προκαλέσῃ σοβαρὰν τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς. Τοῦ νομοσχεδίου ἀφορμὴ εἶναι ἐνίσχυσις τῆς γεωργίας κατὰ τὴν παροῦσαν περίστασιν. Ἀλλὰ ἡ ὕπαιθρος χώρα ἀπὸ τῆς ἐπιστρατεύσεως καὶ ἐντεῦθεν τελεῖ ἔν τινι κινδύνῳ, τὸν ὁποῖον ἀπορῶ πῶς δὲν ἀνέπτυξαν ἐνώπιον ἡμῶν Βουλευταὶ προερχόμενοι ἐκ μερῶν κυρίως γεωργικῶν καὶ ἄλλοι περὶ τοὺς νόμους ἀσχολούμενοι. Εἶναι γνωστὸν ὅτι οἱ καταδικαζόμενοι εἰς ἀπώλειαν τῶν πολιτικῶν των δικαιωμάτων δὲν εἶναι στρατεύσιμοι. Ἀλλὰ μεταξὺ τῶν καταδικαζομένων δυνάμει ἀποφάσεως εἰς ἐγκληματικὴν ποινὴν καὶ ἑπομένως στερουμένων τῶν πολιτικῶν αὐτῶν δικαιωμάτων ὑπάρχουσι καὶ οἱ καταδικαζόμενοι εἰς βαθμὸν πλημμελήματος καὶ στερούμενοι τῶν δικαιωμάτων των διὰ προθεσμίαν ὡρισμένην. Τοιοῦτοι δὲ εἶναι κυρίως οἱ ζωοκλέπται. Ἔρχεσθε καὶ ἀφήνετε τὴν ὕπαιθρον χώραν, ἐνισχυομένην ὄντως διὰ τῶν διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου τούτου, εἰς τὴν διάκρισιν τῶν ζωοκλεπτῶν ἐκείνων τῶν ὁποίων δὲν ἔληξεν ἡ ἑξαετὴς χρονικὴ περίοδος καταδίκης εἰς ἀπώλειαν τῶν πολιτικῶν δικαιωμάτων, ἀλλὰ συγχρόνως καὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι προσφάτως καταδικασθέντες ἐπὶ ζωοκλοπῇ καὶ οἱ ὁποῖοι ἔχοντες νὰ ἐπιδείξωσιν εἰς τὰ στρατολογικὰ γραφεῖα καταδίκην ἀπωλείας τῶν πολιτικῶν δικαιωμάτων ἀπαλλάσσονται τῆς στρατιωτικῆς αὐτῶν θητείας. Ὅταν εἰς τὸ νομοσχέδιον τοῦτο λαμβάνηται πρόνοια ἐνισχύσεως τῶν ἀγροτῶν, τῶν ὁποίων αἱ οἰκογένειαι κατέστησαν ἀνίκανοι διὰ νὰ δώσωσιν ἐργασίαν νὰ συμπληρώσωσι τὴν καλλιέργειαν τῶν κτημάτων των, καὶ ὅταν τοῦτο ἐπιβάλληται ἐπὶ ποινῇ, θὰ ἤθελον νὰ συστήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὅπως ἀπὸ κοινοῦ μετὰ τῶν συναδέλφων του ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τῆς Δικαιοσύνης ἢ διὰ νομοσχεδίου προσεχοῦς ἢ διὰ τροπολογίας ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τούτῳ ἢ ἐν τοῖς νομοσχεδίοις περὶ στρατολογίας, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ συζητηθῶσιν ἐν τῇ Ἐπιτροπῇ κανονισθῇ διάταξις κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ ἐστερημένοι τῶν πολιτικῶν αὐτῶν δικαιωμάτων δὲν εἶναι δυνατὸν ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν νὰ εἰσχωρήσωσιν εἰς τὰ κτήματα τῶν ἐπιστρατευθέντων, ἐγκαθιστῶντες κίνδυνον ἐν τῇ ὑπαίθρῳ χώρᾳ. Ἄλλοι στρατευόμενοι νὰ ἐπιδίδωνται εἰς ἔργα τοιαῦτα καὶ ὄχι οἱ ὑπὸ τοῦ νόμου ἐστερημένοι πάσης ἱκανότητος καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ λάβῃ ὑπὸ σοβαρὰν ἔποψιν ταῦτα ἡ δὲ Βουλὴ θὰ θελήσῃ νὰ ἐνισχύσῃ τὴν παραγωγήν.

§167Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ἤθελον νὰ κάμω μικρὰν παρατήρησιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅτι τὸ μέτρον, διὰ τὸ ὁποῖον προβλέπει τὸ ἄρθρον, ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον οἱ γεωργοὶ θὰ εἶναι εἰς θέσιν καὶ ἄνευ ἐπεμβάσεως τῶν ὀργάνων τῆς ἐξουσίας νὰ τὸ φέρωσιν εἰς πέρας, ὅπως ὁρίζεται ἐν τῷ ἄρθρῳ, δηλαδὴ θὰ εἶναι δυνατὸν διὰ κατ’ ἰδίαν συνεννοήσεως ἐπιτόπου οἱ γεωργοί, τῶν ὁποίων ἐπεστρατεύθησαν τὰ μέλη τῶν οἰκογενειῶν των τὰ ἐργαζόμενα εἰς τὰ ἀγροτικὰ αὐτῶν κτήματα, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ συνεννοηθῶσι μὲ ἄλλους γεωργοὺς μὴ ἐπιστρατευθέντας καὶ διὰ συμφωνίας ἐπὶ τόπου μεταξὺ των ὁριζομένης νὰ ἐκτελῶσιν αὐτὸ τὸ ἔργον· τὸ δυσκολώτερον ὅμως τὸ ὁποῖον δὲν προβλέπει τὸ νομοσχέδιον, εἶναι ὁ τρόπος τῆς πληρωμῆς τῶν ἡμερομισθίων. Αὐτοὶ θὰ συμφωνήσωσι καὶ διὰ τὸν ἄνθρωπον, ὁ ὁποῖος θὰ ἐκτελέσῃ τὴν ἐργασίαν καὶ διὰ τὰ κτήνη, τὰ ὁποῖα θὰ βοηθήσωσι διὰ τὴν σπορὰν καὶ διὰ τὴν ἄλλην καλλιέργειαν τῶν κτημάτων. Ἀλλὰ τὶ θὰ πληρώσουν αὐτοί, ἀφοῦ ὁ ἄνθρωπός των, ὁ ὁποῖος ἤθελεν ἐπαρκέσῃ εἰς τὴν ἐργασίαν, εἶναι εἰς τὸν στρατόν; Βεβαίως ὄχι μὲ τὸ ποσὸν τῆς περιθάλψεως τὸ ὁποῖον δίδει ἄλλος νόμος, διὰ τὴν ἐξοικονόμησιν τοῦ ἄρτου. Δὲν δύναται ἄλλως νὰ ὠφελήσῃ αὐτὸ παρὰ μόνον διὰ διατάξεως ἡ ὁποία νὰ λέγῃ ὅτι ὑπὸ τὴν ἐγγύησιν τῆς Πολιτείας τὰ ἡμερομίσθια, τὰ ὁποῖα θὰ προκύψωσιν ἐκ τῆς συμφωνίας μεταξὺ ἀγροτῶν ἐπιστράτων καὶ μὴ ἐπιστράτων, θὰ πληρώνωνται κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς συγκομιδῆς. Νομίζω ὅτι αὐτὴ ἡ προσθήκη θὰ καθίστα τὸ ἄρθρον εὐεργετικόν· ἄνευ τοιούτου τινὸς ὁρισμοῦ νομίζω ὅτι δὲν θὰ συντελέσῃ εἰς τοῦτο, ἐπειδὴ οἱ γεωργοὶ ἀλληλοβοηθοῦνται ἀλλ’ ὑπὸ τὸν ὅρον τῆς ἀμέσου πληρωμῆς. Ἐὰν δὲν πληρώσῃ μία οἰκογένεια, κατ’ ἀνάγκην δὲν θὰ ἐργασθῇ ὁ ἄλλος.

§168Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Εἰς τὸ 13ον ἄρθρον ἡ γνώμη μου ἥν πρὸ ὑμῶν ὡς ἄνω ἐξέθεσα δύναται νὰ προσαρμοσθῇ ὡς δευτέρα αὐτοῦ παράγραφος· ἡ τροπολογία μου, ἣν θὰ λάβω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω μετ’ ὀλίγον εἰς τὸ Προεδρεῖον νομίζω ὅτι λύει τὸ ζήτημα. Ὅπως λέγει τὸ ἄρθρον 13 διὰ τοὺς ἐπιστράτους τοὺς μὴ στρατευθέντας, οἱ ὁποῖοι ὑποχρεοῦνται νὰ ἐκτελοῦν τὴν σπορὰν καὶ τὰς γεωργικὰς ἐργασίας τῶν ἐπιστρατευθέντων οὕτω πως καὶ ἡ δευτέρα παράγραφος ἣν θὰ προσθέσω διὰ τῆς τροπολογίας μου θὰ ὑποχρεώσῃ τοὺς κυρίους τῶν μὴ ἐπιταχθέντων κτηνῶν νὰ ἐκτελέσωσι διὰ τῶν ἀνεπιτάκτων κτηνῶν των τὴν ὑπηρεσίαν τῶν ἐπιταχθέντων. Δύναται δηλαδὴ ὡς ἄριστα νὰ προσαρμοσθῇ ἐδῶ ἡ τροπολογία μου εἰς τὸ ἄρθρον αὐτό.

§169Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Νὰ θέσωμεν «νὰ ἐκτελῶσι τὰς ὑπηρεσίας τῶν ἐπιταχθέντων ζῴων». Εἴπομεν, ὅτι ὅλοι ὅσοι ἔχουσι τροπολογίας νὰ λάβωσι τὴν καλωσύνην νὰ ὑποβάλωσιν αὐτὰς καὶ ὅταν ἔλθῃ ἡ βʹ ἀνάγνωσις νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις. Πρέπει νὰ τὰς ἔχωμεν τὰς τροπολογίας διὰ νὰ τὰς μελετήσωμεν.

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 13 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκεται εἶτα καὶ ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 14). Ἄρθρον 15 (Ἀναγινώσκεται).

§171Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Τὸ ἄρθρον 15 καὶ ἐφεξῆς μέχρι τέλους σχεδὸν τοῦ νομοσχεδίου ἐν συνδυασμῷ μὲ ἄλλο ἰδιαίτερον νομοσχέδιον περὶ προνοίας ὑπὲρ τῶν δασῶν, ὅπου προβλέπει ἐπίσης περὶ δασοφυλάκων ἐπιστρατευομένων, ὅπως καὶ ἐδῶ προβλέπει περὶ ἐπιστρατευομένων ἀγροφυλάκων, θεωρῶ περιττόν. Νομίζω ὅτι θὰ ἦτο πρόσφορον, ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἦτο εἰς θέσιν νὰ εἴπῃ πόσοι περίπου ἀγροφύλακες καὶ δασοφύλακες εἰς ὅλον τὸ κράτος ἐπεστρατεύθησαν, διότι δὲν πιστεύω νὰ εἶναι τόσον μέγα αὐτὸ τὸ ποσὸν τῶν ἐπιστρατευθέντων δασοφυλάκων καὶ ἀγροφυλάκων ὥστε νὰ χρειάζηται ἴδιον νομοθέτημα. Ἐὰν οἱ ἐπιστρατευθέντες ἀγροφύλακες καὶ δασοφύλακες εἶναι πολλοί, τότε τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ καὶ τὸ ἄλλο θὰ ἤξιζε νὰ συζητηθῶσιν. Ἐὰν ὅμως ὁ ἀριθμός των εἶναι τόσον ὀλίγος....

§172Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Εἶναι μέγας. Ἐπιφυλάσσομαι εἰς τὴν ἄλλην συνεδρίασιν νὰ δώσω εἰς ὑμᾶς κατάλογον διὰ νὰ κρίνετε ἐὰν εἶναι μέγας ἢ μικρός.

§173Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Δὲν νομίζετε κ. Ὑπουργέ, ὅτι μὲ τὰς διατάξεις αὐτάς, τὰς ὁποίας θέτετε πρὸς ἀναπλήρωσιν, εἶναι πολὺ δύσκολος ἡ θεραπεία τῶν ἀναγκῶν αὐτῶν· διότι ποίους ἐπιστρατεύετε σεῖς εἰς ἀναπλήρωσιν τῶν ἀγροφυλάκων καὶ δασοφυλάκων εἰς τὸ ἄλλο νομοσχέδιον; Ἐπιστρατεύετε ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐκτελέσωσιν αὐτὰ τὰ καθήκοντα· καὶ ἂν εἶναι εἰς θέσιν, διατὶ νὰ μὴ εἶναι κατάλληλοι καὶ ὡς ἐπιστρατευόμενοι; Διὰ νὰ μὴ ἐπιστρατεύωνται θὰ εἴπῃ ὅτι, ἢ δὲν ἔχουσι τὴν κατάλληλον ἡλικίαν διὰ νὰ ἐπιστρατευθῶσιν ἢ τὴν ἔχουσιν, ἀλλ’ ἔχουσι λόγους ἀπαλλαγῆς. Ἐὰν ἔχωσι κώλυμα, ἕνεκεν τοῦ ὁποίου δὲν δύνανται νὰ ὑπηρετήσωσιν εἰς τὸ στράτευμα, θὰ εἴπῃ ὅτι δὲν δύνανται νὰ ὑπηρετήσουν καὶ ὡς δασοφύλακες, διότι πρέπει νὰ φέρουν ὅπλον, νὰ γνωρίζουν σκοποβολὴν νὰ πεζοποροῦν καὶ νὰ γυρίζουν δάση, λόγγους καὶ ῥουμάνια καὶ νὰ ἐκτελοῦν τὰ ἔργα αὐτά, τὰ ὁποῖα ἔχουν μεγίστην ἀναλογίαν πρὸς τὰ καθήκοντα τῶν χωροφυλάκων καὶ στρατιωτῶν. Ἐκτὸς τούτου τοὺς ἔχετε τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς καθολοκληρίαν ἐπιτίμους χωρὶς οὐδεμίαν ἀντιμισθίαν...

§174Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, τὸ νομοσχέδιον ὁμιλεῖ περὶ ἀντιμισθίας.

§175Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ὁμιλεῖ περὶ ἀντιμισθίας ἡμερησίας ἐξ ἑνὸς φράγκου. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὕρητε ἀνθρώπους καταλλήλους διὰ τὴν ὑπηρεσίαν, οἱ ὁποῖοι συγχρόνως νὰ μὴ εἶναι ὑπόχρεοι εἰς τὴν στράτευσιν. Διὰ νὰ μὴ ὑπάγωσιν εἰς τὸν στρατόν, θὰ ἔχωσιν ἄλλο κώλυμα. Ἄλλως, διατὶ νὰ μὴ τοὺς κηρύξωμεν ἐπιστράτους. Τί θὰ εἴπῃ νὰ μὴ μὲ πάρουν εἰς τὸν στρατὸν καὶ νὰ ὑπάγω νὰ γείνω ἀγροφύλαξ. Ἐὰν νομίζετε, ὅτι μετὰ τὸ 30ὸν ἔτος, κύριε Ὑπουργέ, μέχρι τοῦ 60οῦ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιστρατευθῶσιν πολῖται ὡς ἀγροφύλακες καὶ δασοφύλακες, ὅπως γίνεται δι’ ὑπουργοὺς καὶ βουλευτάς, νομίζω ὅτι τοῦτο δὲν εἶναι δυνατόν.

§176Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἐὰν εὐαρεστῆσθε λάβετε τὴν καλωσύνην νὰ εἴπητε τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον προτείνετε, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον προτείνετε ὑμεῖς τὸ εὑρίσκω ἀκατάλληλον, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον προτείνω ἐγὼ τὸ εὑρίσκω καλλίτερον. Προτείνατε σεῖς ἄλλο.

§177Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Προτείνω ὅπως, ἐὰν ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀγροφυλάκων καὶ δασοφυλάκων τῶν ἐπιστρατευθέντων εἶναι μικρός....

§178Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Δασοφύλακες εἶναι ὅλοι ἐπίστρατοι.

§179Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ἔχετε λάθος. Αἱ νέαι χῶραι ἀποτελοῦσι τὸ ἥμισυ τοῦ Κράτους καὶ ἀπὸ ἀπόψεως δασικῆς ἀποτελοῦσι τὰ ¾ τοῦ Κράτους. Εἰς τὰς νέας χώρας δασοφύλακες δὲν ὑπάρχουσιν, ὑπάρχουσι μόνον χωροφύλακες ὡς τοῦτο γνωρίζει ὁ κ. Ὑπουργός, διότι ἐπὶ τῆς ἐποχῆς τῆς προκατόχου του ἀπελύθησαν ὅλοι οἱ δασοφύλακες, οἱ ὁποῖοι εἶχον διορισθῇ ὑπὸ τῆς Γενικῆς Διοικήσεως ὡς προσωρινοί, καὶ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τὴν δασικὴν εἶναι τώρα ὅλοι χωροφύλακες. Εἰς τὴν Νέαν Ἑλλάδα δὲν ὑπάρχουσι δασοφύλακες. Εἰς τὴν παλαιὰν Ἑλλάδα ὑπάρχουσιν. Ἐὰν ἐρευνήσῃ δὲ θὰ ἴδῃ αὐτὸν τὸν ἀριθμόν, ὁ ὁποῖος θὰ εἶναι μικρὸς καὶ θὰ χρειάζηται νὰ φροντίσῃ περὶ ἐπιτίμων δασοφυλάκων καὶ μάλιστα μὲ ποινὰς ἐφαρμοζομένας ἐν περιπτώσει μὴ προσελεύσεως αὐτῶν.

§180Ν. ΞΗΡΟΣ. Ὅλα καλὰ καὶ ἅγια τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα λαμβάνομεν πρὸς προστασίαν τῶν γεωργῶν, ἀλλ’ εἰς τὸ νομοσχέδιον δὲν παρετήρησαν τὸ σπουδαιότερον· ὅτι πρέπει οἱ ἐπίστρατοι νὰ ἀπαλλαγῶσιν τοῦ φόρου τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν, διότι τὰ ζῶα των ἐπετάχθησαν πρὸ τῆς σπορᾶς.

§181Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Ἡμεῖς πληρώνομεν 12½% καὶ δὲν ζητοῦμεν ἀπαλλαγάς.

§182Ν. ΞΗΡΟΣ. Ὁ φόρος ἐπὶ τῆς δεκάτης εἶναι φόρος ἐπὶ τῆς παραγωγῆς, οὐχὶ ὅμως καὶ ὁ φόρος τῶν ἀροτριώντων ὁ ὁποῖος πληρώνεται εἴτε παραγάγῃ εἴτε μὴ ὁ γεωργός. Πρέπει λοιπὸν ὁ γεωργὸς τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος νὰ πληρώσῃ φόρον ἀροτριώντων στερηθεὶς τούτων καὶ πρὸ τῆς σπορᾶς;

§183Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Παρατηρῶ εἰς τὸν Συνάδελφον ὅτι καὶ ὁ φόρος τῶν ἀροτριώντων εἶναι φόρος ἄλλης μορφῆς, τοῦ τῆς δεκάτης. Δὲν πρέπει νὰ ζητοῦμεν ἁπλῶς φόρον.

§184Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Ὁ φόρος τῆς δεκάτης εἶναι πραγματικὸς ἐπὶ τῆς παραγωγῆς ἐνῷ ὁ τῶν ἀροτριώντων δὲν εἶναι, ἀλλ’ ἡ ἀναλογία εἶναι τόσον διάφορος ὥστε ὁ μὲν φόρος τῶν ἀροτριώντων ἀντιστοιχεῖ πρὸς 3% ὁ δὲ τῆς δεκάτης πρὸς 12½%.

§185ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω ὅτι ἐξήλθομεν τοῦ θέματος. Ἔχει τις τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἄρθρου;

§186Ν. ΞΗΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν σκέπτεταί τι ἐπὶ τοῦ ζητήματος;

§187Σ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Καὶ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἔχω ὑπογράψῃ ἀλλ’ ἔχει ληφθῇ πρόνοια, διότι ὑπάρχει ἕτοιμον νομοσχέδιον περὶ ἐλλατώσεως.

§188Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Τότε παραιτοῦμαι καὶ ἐγὼ τοῦ λόγου. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 15.) (Ἀναγινώσκεται καὶ ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 16). Ἄρθρον 17. (Ἀναγινώσκεται).

§189Ε. ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ. Θέλω νὰ συστήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν τὴν ἀνάγκην ὅπως οἱ στρατευόμενοι ἀγροφύλακες δύνανται μεθ’ ὡρισμένην θητείαν καὶ παραμονὴν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ, 2 μηνῶν τοὐλάχιστον νὰ δύνανται νὰ παραιτοῦνται, διότι δὲν εἶναι δίκαιον νὰ τοὺς κρατῶμεν ἐπ’ ἄπειρον, ἀφοῦ ἐξ ἀνάγκης εἶναι εἰς τὴν ὑπηρεσίαν. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 17.) (Ἀναγινώσκεται εἶτα καὶ ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 18). Ἄρθρον 19. (Ἀναγινώσκεται).

§190Μ. ΣΦΑΚΙΑΝΑΚΗΣ. Παρακαλῶ νὰ τροποποιηθῇ τὸ ἄρθρον ὥστε οἱ ἐν Κρήτῃ διορισθησόμενοι ἀγροφύλακες νὰ πληρώνωνται συμφώνως πρὸς τὸν νόμον τῆς Κρήτης, 60 δρ. κατὰ μῆνα, διότι ἐν Κρήτῃ ὑπάρχει εἰδικὸς φόρος διὰ τοὺς ἀγροφύλακας 2% ἐπὶ τοῦ ἐλαίου καὶ 2% ἐπὶ τῶν δημητριακῶν. Ἐκτὸς τούτου οἱ ἀγροφύλακες λαμβάνουσιν ἰδιαιτέρως καὶ τὰ σύλληπτρα τῶν ζώων, κατὰ τὰς ἀγροζημίας δὲ ἐπιδικάζεται εἰς αὐτοὺς τὸ ἥμισυ τῶν προστίμων τῶν ἐπιβαλλομένων εἰς τοὺς ἀγροζημιώτας. Ὥστε κατὰ μέσον ὅρον οἱ ἀγροφύλακες ἐν Κρήτῃ λαμβάνουσιν 100 δρ. ἴσως καὶ περὶ πλέον. Ἑπομένως θὰ ὑπάρχει μεγάλη δυσαναλογία. Ἐπειδὴ δὲ ἕνεκα τῆς καταστάσεως συμβαίνουσιν πολλαὶ ζημίαι, θὰ εἶναι καλὸν οἱ ἀγροφύλακες νὰ μὴ χολωθοῦν. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 19). (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ ψηφίζονται καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου 20–22 ὡς καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ).

§191ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσω πρὸς τὴν Βουλὴν ὅτι ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ὑπέβαλε σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 30 Ἀπριλίου 1915 Β. Διατάγματος περὶ παρατάσεως τῆς προθεσμίας πρὸς προσαγωγὴν τῶν τίτλων, ἀποδεικτικῶν κυριότητος κλπ. ἐπὶ ἀκινήτων κτημάτων ἐν ταῖς Νέαις Χώραις καὶ παρατάσεως ἐκ νέου τῆς αὐτῆς ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 9 τοῦ νόμου 262 τῆς 10 Μαΐου 1914 τασσομένης προθεσμίας» καὶ ἕτερον τοιοῦτον «περὶ πλεονεξίας καὶ αἰσχροκερδείας ἐπὶ τῶν τιμῶν τῶν τροφίμων καὶ ἄλλων ἀντικειμένων ἐν καιρῷ ἐπιστρατείας» (χειροκροτήματα), παρακαλεῖ δὲ ὅπως κηρυχθῶσιν κατεπείγοντα καὶ ψηφισθῶσιν κατ’ ἀρχήν.

§192ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα μάλιστα.

§193ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§194Ν. ΞΗΡΟΣ. Τί ἀφορᾷ τὸ πρῶτον;

§195Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἀφορᾷ εἰς ἐπικύρωσιν Β. Διατάγματος ἐκδοθέντος ὑπὸ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως δι’ οὗ παρετείνετο ἡ ἐνιαυσία προθεσμία ἡ χορηγηθεῖσα πρὸς πληρωμὴν τίτλων ἐπὶ 6 μῆνας. Τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον ἀφορᾷ εἰς τὴν κύρωσιν αὐτοῦ. Ἐπειδὴ ὅμως ἡ ἑξάμηνος προθεσμία ἐξέπνευσε ζητεῖ διὰ νεωτέρου ἄρθρου νέαν ἑξάμηνον παράτασιν ὅπως συμπληρωθῇ διὰ τῆς προθεσμίας, διὰ τὸν λόγον ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ δημεύσωμεν τὰ κτήματα τῶν ξένων.

§196ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ὑποβάλλει νομοσχέδιον «περὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τῆς Στρατιωτικῆς Ποινικῆς Νομοθεσίας». — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως συμβολαίων συναφθέντων μεταξὺ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν καὶ εἰδικῶν ἀλλοδαπῶν». Ἄρθρον μόνον (Ἀναγινώσκεται).

§197Α. ΣΙΔΕΡΗΣ. Παρακαλῶ κατὰ τὴν βʹ. ἀνάγνωσιν νὰ φέρῃ τὰ συμβόλαια ὁ κ. Ὑπουργός.

§198ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον μόνον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. —Αʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ γυναικῶν νοσοκόμων ἐν τῷ Β. Ναυτικῷ». Ἄρθρον 1ον (Ἀναγινώσκεται). Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1ον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 2ον (Ἀναγινώσκεται).

§199Γ. ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ. Τὸ παρὸν νομοσχέδιον εἶναι σκόπιμον καὶ ὠφέλιμον διὰ τὴν λειτουργίαν τῆς Ναυτικῆς νοσοκομιακῆς ὑπηρεσίας. Εὑρίσκω ὅμως μὴ σκόπιμον τὴν πολλαπλῆν διάταξιν τῶν διαφόρων τάξεων τῶν νοσοκόμων. Διαιροῦνται δηλ. αὗται εἰς αʹ, βʹ., γʹ., δʹ. καὶ εʹ. τάξεις. Τὴν εʹ. τάξιν τὴν ὠνομάσαμεν τάξιν τῶν δοκίμων. Δὲν γνωρίζω, ὡς ἐκ τῆς πείρας τὴν ὁποίαν ἔχω, ποία μεγάλη διαφορὰ ὑφίσταται μεταξὺ τῶν ποικίλων αὐτῶν τάξεων τὰς ὁποίας διακρίνει τὸ παρὸν νομοσχέδιον ἐκτὸς μιᾶς ἐκείνης τῆς ἀρχινοσοκόμου ἡ ὁποία πρέπει νὰ ἔχῃ καὶ ποικίλα ἐκ φύσεως προτερήματα ὥστε νὰ τὴν βοηθήσουν ταῦτα εἰς τὸ νὰ διευθύνῃ τὴν ὅλην νοσοκομειακὴν ὑπηρεσίαν. Αἱ ἄλλαι τάξεις δὲν εὑρίσκω ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ἔχωσιν διαφοράν τινα. Διὰ τοῦτο ἤθελον προτείνει τὴν διαγραφὴν τῆς γʹ, δʹ. καὶ εʹ. τάξεως νὰ ἔχωμεν δὲ μόνον τὰς αʹ καὶ βʹ τάξεως νοσοκόμους δηλαδὴ ἐκτὸς τῆς τῶν προϊσταμένων νὰ ἔχωμεν καὶ δευτέραν τάξιν νοσοκόμων, νὰ διαγραφῇ δὲ ἡ γʹ. καὶ ἡ δʹ. τάξις ὡς καὶ ἡ τάξις τῶν δοκίμων νοσοκόμων, καθ’ ὅσον δὲν ὑπάρχει λόγος ὑπάρξεως δοκίμων νοσοκόμων διότι ὡς θὰ ἴδητε εἰς τὸ ἑπόμενον ἄρθρον ὅπου γίνεται λόγος περὶ τοῦ τρόπου τῆς παραδοχῆς τῶν νοσοκόμων, αὕτη, γίνεται διὰ διαγωνισμοῦ, εἰς δὲ τὸν διαγωνισμὸν χρειάζονται τὰ ἑξῆς προσόντα. Νὰ ἔχῃ δηλ. πτυχίον εἰδικῆς σχολῆς νοσοκόμων ἢ νὰ ἔχῃ ὑπηρετήσῃ ἐπὶ δύο συνεχῆ ἔτη εἰς ἀναγνωρισμένην κλινικήν. Νοσοκόμοι δὲ ὑποστᾶσαι τὴν ἐπὶ πτυχίῳ δοκιμασίαν ἢ ὑπηρετήσασαι ἐπὶ 2 συνεχῆ ἔτη εἰς ἀνεγνωρισμένην κλινικήν, φρονῶ ὅτι εἴτε ὑπέστησαν τὴν ἐπὶ πτυχίῳ δοκιμασίαν, εἴτε πλήρη ἐπὶ διετίαν ἀπέκτησαν τὴν μόρφωσιν ὅτι ἔχουσιν ὅλα τὰ ἐφόδια τὰ ἀπαιτούμενα διὰ τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην καὶ ὁ διαγωνισμὸς ἐν προκειμένῳ περιττεύει. Αὐτὰς τὰς παρατηρήσεις εἶχα νὰ κάμω.

§200Π. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Νὰ ὑποβάλητε τὴν τροπολογίαν σας καὶ θὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν, ἀλλὰ νομίζω ὅτι τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει εἶναι κατάλληλον, διότι εἶναι ἀντίγραφον τοῦ νομοσχεδίου τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν ὅπου ηὐδοκίμησε τὸ μέτρον τοῦτο.

§201ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2ον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 3ον (Ἀναγινώσκεται).

§202Γ. ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Μίαν παρατήρησιν θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ ἐπὶ τοῦ 3ου ἄρθρου. Εἰς τὰ προσόντα τὰ ὁποῖα διαγράφονται διὰ τὰς νοσοκόμους δὲν λαμβάνεται πρόνοια περὶ τῆς σωματικῆς ἱκανότητος αὐτῶν. Πρώτιστον δὲ προσὸν διὰ μίαν νοσοκόμον εἶναι σωματικὴ αὐτῆς ἱκανότης ἵνα δύναται νὰ ἀνταποκρίνηται εἰς τὰ ἔργα αὐτῆς, ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου προσγίγνεται καὶ ζημία εἰς τὸ δημόσιον διὰ τῆς κατατάξεως νοσοκόμων ἀσθενῶν. Ἐν τῷ ἄρθρῳ 8ῳ τὸ περιλαμβάνον περὶ συντάξεων γυναικῶν νοσοκόμων ἡ 3η παράγραφος λέγει τὰ ἑξῆς. «Ἐὰν ἐκ τῆς ὑπηρεσίας των ὑποστῶσιν σωματικὴν βλάβην ἢ νόσον, συνεπαγομένην πρὸς τὸ ὑπηρετεῖν ἀνικανότητα λαμβάνουσι τὴν ὡς ἄνω σύνταξιν ὑπηρεσίας εἴκοσι πέντε ἐτῶν». Ἐνδεχόμενον νοσοκόμοι μὴ ἐξετασθεῖσαι ὑπὸ εἰδικῆς ἐπιτροπῆς διὰ τὴν σωματικὴν αὐτῶν ἱκανότητα ν’ ἀσθενήσωσι μετ’ ὀλίγον χρονικὸν διάστημα καὶ νὰ προσκτήσωνται τὴν σύνταξιν μετ’ ὀλίγιστον χρονικὸν διάστημα ὑπηρεσίας ἐν τῷ Ναυτικῷ νοσοκομείῳ ἐπὶ ζημίᾳ τοῦ δημοσίου. Αὐτὰς τὰς παρατηρήσεις εἶχον νὰ κάμω τὰς ὁποίας νὰ λάβῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ὑπ’ ὄψει.

§203Π. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Θὰ μελετήσω τὸ ζήτημα.

§204Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Θὰ ἤθελον νὰ ἐπιτρέπητε νὰ ὦσιν ἄγαμοι ἢ μεθ’ ἑνὸς τέκνου.

§205Π. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Ὑποβάλλετε τροπολογίαν καὶ θὰ τὴν λάβω ὑπ’ ὄψει.

§206Κ. ΜΕΛΑΣ. Δὲν θὰ ὁμιλήσω περὶ τῆς σωματικῆς ἱκανότητος τῶν νοσοκόμων, διότι δὲν ἀμφιβάλω ὅτι θὰ ἐκλέξωσι καλὰς νοσοκόμους. Θὰ παρακαλέσω μόνον τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ αὐξήσῃ τὸ ὅριον τῆς ἡλικίας ἀπὸ 20 ἐτῶν εἰς 25 ἔτη, διότι 20 ἐτῶν εἶναι πολὺ νέα, διὰ νὰ ἐκπληροῦν χρέη νοσοκόμου, δὲν ἔχουν δὲ καὶ τὴν ἀπαιτουμένην πεῖραν. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ προσόντα διὰ τὴν προϊσταμένην τῶν νοσοκόμων νομίζω ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ ἔχῃ πτυχίον.

§207Π. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Δὲν συμφωνῶ μετὰ τοῦ κ. Μελᾶ· ὅσον νέος εἶναι κανεὶς τόσον περισσότερον ἐργάζεται.

§208Γ. ΠΩΠ. Δὲν θὰ εὕρητε νοσοκόμους· εἶναι δύσκολον αἱ γυναῖκες νὰ ὑπερβῶσι τὸ 21ον ἔτος.

§209Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἐπιμείνῃ εἰς τὸ 20ὸν ἔτος, διότι εἶναι βεβαιωμένον ὅτι καμμία γυναῖκα δὲν θὰ θελήσῃ νὰ εἶναι βεβαρημένη μὲ ληξιαρχικὴν πρᾶξιν, ὅτι εἶναι 25 ἐτῶν. Ποία θὰ ὑπάγῃ νὰ καταταχθῇ; (Γέλωτες). (Ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 3 καὶ 4). Ἄρθρον 5ον. (Ἀναγινώσκεται).

§210Α. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Ἐπεθύμουν νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν ἂν αἱ νοσοκόμοι γυναῖκες θὰ κατοικῶσιν εἰς τὰ πλωτὰ νοσοκομεῖα ἐν καιρῷ ἐκστρατείας, διότι ὁ κ. Ναύαρχος καὶ ἐγὼ ἐπίσης ἔχομεν πικρὰν πεῖραν τῶν γενομένων σκανδάλων.

§211Π. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Τί νὰ κάμωμεν;

§212Α. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Νὰ ἀποκλεισθῶσιν τελείως τῶν πλωτῶν Νοσοκομείων αἱ γυναῖκες νοσοκόμοι. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 5). Ἄρθρον 6ον (Ἀναγινώσκεται).

§213Κ. ΜΕΛΑΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ αὐξήσῃ τὸν μισθὸν τῆς προϊσταμένης ἀπὸ 120 δραχμὰς εἰς 150. Ἡ προϊσταμένη εἶναι οὕτως εἰπεῖν διευθύντρια τοῦ νοσοκομείου, ἀπαιτεῖται νὰ εἶναι νοσοκόμος μὲ πολλὰ προσόντα, ὁ μισθός της ὅμως δὲν ἀνταποκρίνεται πρὸς τὸν μισθόν, τὸν ὁποῖον αἱ προϊστάμεναι νοσοκόμοι τῆς ξηρᾶς λαμβάνουσι καὶ δι’ αὐτὸ προτείνω ν’ αὐξηθῇ ὁ μισθός. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 6). Ἄρθρον 7 (Ἀναγινώσκεται).

§214Γ. ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ. Τὸ ἄρθρον τοῦτο καθορίζει ὅτι αἱ νοσοκόμοι δικαιοῦνται συντάξεως, ἄν ἔχωσιν εἰκοσιπενταετῆ ὑπηρεσίαν καὶ 55 ἐτῶν ἡλικίαν. Νομίζω, ὅτι ἀντὶ τοῦ συνδέσμου «καὶ» χρειάζεται ὁ σύνδεσμος «ἢ», 25 ἐτῶν ὑπηρεσίαν ἢ 55 ἐτῶν ἡλικίαν.

§215Σ. ΓΕΡΟΜΙΧΑΣ. Ὡς βάσις τῆς συντάξεως θὰ ληφθῇ ὁ χρόνος τῆς ὑπηρεσίας καὶ ἡ ἡλικία τῶν 55 ἐτῶν;

§216Π. ΓΚΙΝΗΣ. Ὁ χρόνος τῆς ὑπηρεσίας πάντοτε καθορίζει τὴν σύνταξιν. Πρέπει νὰ τεθῇ ὅτι λαμβάνουσι σύνταξιν μετὰ 25ετῆ ὑπηρεσίαν καὶ νὰ λείψῃ τὸ ἄλλο. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 7, ὡς καὶ τὰ 8, 9, 10 καὶ 11). Ἄρθρον 12 (ἀναγινώσκεται).

§217Γ. ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Μοῦ ἐπιτρέπεται μίαν ἀκόμη παρατήρησιν. Ἐν τῷ τελευταίῳ τούτῳ ἄρθρῳ ὑπάρχει μία φράσις, τὴν ὁποίαν ἀδυνατῶ νὰ ἐννοήσω. «Ἀπολύονται τῆς ὑπηρεσίας αἱ νοσοκόμοι ἄν ἔλθωσιν εἰς γάμον, ἢ ἄν ἀποκτήσωσι τέκνα...» Ὑποθέτω ὅτι ἀρκεῖ ἡ ἀπαγορευτικὴ διάταξις τῆς εἰς γάμον κοινωνίας. Τὴν δευτέραν φράσιν «ἢ ἄν ἀποκτήσωσι τέκνα» θεωρῶ διαγραπτέαν, καθ’ ὅσον περὶ τοῦ ἁμαρτήματος τούτου προνοεῖ τὸ ἄρθρον 2, τὸ ὁποῖον ἐπιτρέπει τὴν ἀπόλυσιν νοσοκόμων παρεκτρεπομένων.

§218Κ. ΚΑΖΑΝΤΖΗΣ. Ἡ παρατήρησις τοῦ κ. Συναδέλφου εἶναι πολὺ σωστὴ καὶ πολὺ λογικὴ καὶ δὲν νομίζω ὅτι εἰμπορεῖ νὰ περάσῃ ὁ νόμος μὲ αὐτὸ τὸ «ἢ» τὸ διαζευτικόν. Δὲν εἰμπορεῖ νὰ ἀποκτήσῃ παιδιὰ χωρὶς νὰ ὑπανδρευθῇ. (Ἰλαρότης). (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον ὡς καὶ τὸ σύνολον.)

§219ΠΡΟΕΔΡΟΣ. αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσθήκης διατάξεων εἰς τὸν νόμον 535 τῆς 27ης Δεκεμβρίου 1914 «περὶ ναυτικῆς στρατολογίας». Ἄρθρον 1. (Ἀναγινώσκεται).

§220Π. ΓΚΙΝΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1 συνεπὴς πρὸς ὅσα ἀνέπτυξα χθές, ἔχω ὑποβάλῃ σχετικὴν τροπολογίαν, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ μελετήσῃ ταύτην καὶ νὰ τὴν δεχθῇ, καθόσον νομίζω ὅτι διὰ τῆς ἀποδοχῆς αὐτῆς ἐξυπηρετοῦνται σκοπιμώτερον τὰ συμφέροντα τοῦ Β. Ναυτικοῦ.

§221Π. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ἐξυπηρετοῦνται, ἀλλ’ ἀνοίγονται θύραι πολλαί.

§222Ι. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Εἰς τὴν αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν λέγει ὅτι ἔλαβεν ἀφορμὴν εἰς τὴν ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἐκ τοῦ λόγου ὅτι οἱ διπλωματοῦχοι ναυτικοὶ εἶναι μᾶλλον χρήσιμοι εἰς τὸν στρατὸν τῆς θαλάσσης ἢ εἰς τὸν στρατὸν τῆς ξηρᾶς, εἰς τὸν ὁποῖον κατ’ ἄλλον νόμον ἔχουσιν ὑπαχθῆ. Ἀλλ’ ἐλησμόνησαν εἰς τὰς διατυπώσεις τοῦ ἄρθρου νὰ περιλάβῃ καὶ τοὺς διπλωματούχους Κυβερνήτας, οἱ ὁποῖοι ὡς γνωστὸν, εἶναι μᾶλλον τῶν διπλωματούχων πλοιάρχων ἐξησκημένοι εἰς τὴν θάλασσαν. Διὰ τοῦτο προτείνω ὅπως προστεθῶσι καὶ οἱ διπλωματοῦχοι κυβερνῆται.

§223ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1ον παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2 καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου).

§224ΠΡΟΕΔΡΟΣ. αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ διατηρήσεως καὶ κατατάξεως τῶν ἐν τῇ νήσῳ Σάμῳ προσωρινῶς διωρισμένων Οἰκονομικῶν ὑπαλλήλων». (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1 καὶ 2 ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου).

§225Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Παρακαλῶ, τὰ ὑπ’ ἀριθμὸν 8 καὶ 9 νομοσχέδια νὰ ἀναβληθῶσι τιθέμενα μεταξὺ τῶν πρώτων ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει τῆς Δευτέρας.

§226ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλονται τὰ ὑπ’ ἀριθ. 8 καὶ 9 νομοσχέδια. — αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ θαλασσίας ὑπηρεσίας τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ». Ἄρθρον 1. (Ἀναγινώσκεται).

§227Κ. ΜΕΛΑΣ. Τὸ ἄρθρον 1 θίγει τὸ μᾶλλον σπουδαῖον ζήτημα τὸ ὁποῖον ἔχει μείνει ἄλυτον ἐπὶ πολλὰ ἔτη καὶ ἴσως θὰ μείνῃ ἀκόμη. Δὲν πρόκειται βεβαίως ἀπόψε νὰ ἐπιζητήσωμεν τὴν λύσιν τοῦ ζητήματος τούτου. Καὶ ἐξηγοῦμαι. Τὸ ἄρθρον 1 λέγει: «Πᾶσα ἄλλη ὑπηρεσία τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ, μὴ διανυομένη ἐπὶ πολεμικῶν πλοίων, λογίζεται πάντοτε ὑπηρεσία ξηρᾶς, μὴ παρέχουσα προσόντα θαλασσίας ὑπηρεσίας διὰ τὸ δικαίωμα τοῦ προβιβασμοῦ». Φρονῶ, ὅτι προσόντα προβιβασμοῦ δὲν πρέπει νὰ ἀφαιρεθῶσιν ἀπὸ τοὺς ἀξιωματικοὺς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦν ἐν τῇ ξηρᾷ καὶ εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαῖοι εἰς τὴν κεντρικὴν ὑπηρεσίαν τῆς ξηρᾶς. Εἶναι ἐκτὸς πάσης ἀμφισβητήσεως ὅτι ἀξιωματικοὶ τοῦ ναυτικοῦ, δηλ. ἀξιωματικὸς προωρισμένος νὰ κυβερνήσῃ πλοῖον δὲν δύναται νὰ προβιβάζηται ἄν δὲν ὑπηρετήσῃ συνεχῶς ἐπὶ πλοίου. Ἀλλ’ ἐκτὸς τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Β. ναυτικοῦ τῶν ὑπηρετούντων ἐπὶ τῶν πλοίων, ἡ ὑπηρεσία τοῦ Β. ναυτικοῦ ἔχει ἀνάγκην καὶ ἀξιωματικῶν ἐπιστημόνων, ἀξιωματικῶν εἰδικῶν δι’ ὡρισμένους κλάδους, δι’ ὡρισμένας ὑπηρεσίας, οἱ ὁποῖοι ἴσως δὲν εἶναι τόσον κατάλληλοι διὰ θαλασσίαν ὑπηρεσίαν. Νομίζω, ὅτι ἄν παραμείνῃ τὸ ἄρθρον τοῦτο ὡς ἔχει, οἱ ἀξιωματικοὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι δὲν ὑπηρετοῦν ἐν τῇ ξηρᾷ κρινόμενοι ὡς ἐκ τούτου στάσιμοι, δὲν θὰ ἔχωσι πλέον τὴν ἀπαιτουμένην ἐπίδοσιν πρὸς ἐργασίαν. Εἶναι δὲ ἀπόλυτος ἀνάγκη οἱ ἀξιωματικοί, οἱ ἀσκούμενοι εἰς εἰδικὰς ὑπηρεσίας, ὡς εἶναι οἱ ἀνήκοντες εἰς τὸ τμῆμα τοῦ πυροβολικοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν ἢ εἰς τὸ τμῆμα τῶν τορπιλλῶν καὶ τὰ ἄλλα παρόμοια, εἶναι ἀπόλυτος λέγω ἀνάγκη, νὰ ἔχωσι καὶ οὗτοι τὸ δικαίωμα τῆς προαγωγῆς καὶ νὰ μὴ ἀναγκάζωνται μετὰ διετίαν νὰ ἐπανέλθωσιν εἰς τὴν θαλασσίαν ὑπηρεσίαν καὶ ἐκτελέσωσι τοιαύτην, ἵνα ἀποκτήσωσι τὸ δικαίωμα τῆς προαγωγῆς, διότι δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου, νομίζω, ἐπέρχεται μία διακοπὴ ἐκ τῆς εἰδικῆς ὑπηρεσίας, ἕνεκα τῆς ὁποίας βλέπομεν σωρείαν Διαταγμάτων καταργούντων τὸ ἓν τὸ ἄλλο, καὶ σωρείαν νόμων, καὶ τοῦτο διότι ἕκαστος ἀξιωματικὸς ἐρχόμενος εἰς τὴν εἰδικὴν ὑπηρεσίαν ἐννοεῖ νὰ ἐπιβάλλῃ τὸ ἰδικόν του σχέδιον καὶ ὅπως αὐτὸς θέλει νὰ διαρρυθμισθοῦν τὰ τῆς ὑπηρεσίας αὐτῆς. Διὰ τοῦτο ἴσως δὲν εἶναι βεβαίως ἀπόψε ἡ στιγμὴ διὰ νὰ λυθῇ τὸ δυσχερέστατον τοῦτο ζήτημα, ἀλλὰ θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, ὁ ὁποῖος εὐτυχῶς εἶναι εἰδικός, νὰ συστήσῃ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου, ἴσως μάλιστα αὐτὸς ὁ ἴδιος ὡς ἁρμοδιώτερος, νὰ μελετήσῃ τὸ ἀκανθῶδες αὐτὸ ζήτημα καὶ νὰ φέρῃ εἰς τὴν Βουλὴν ὄχι τροποποίησιν τοῦ νόμου αὐτοῦ, ἀλλὰ νομοθέτημα διὰ τοῦ ὁποίου οἱ ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι ἴσως θὰ εἶναι ὄχι κατάλληλοι ὡς ἀξιωματικοὶ θαλάσσης, θὰ εἶναι ὅμως καταλληλότατοι ἀξιωματικοὶ ὡς ἐκ τῶν εἰδικῶν των γνώσεων τῶν ἐπιστημονικῶν διὰ τὴν ὑπηρεσίαν ξηρᾶς, οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ νὰ μὴ γίνωνται στάσιμοι καὶ νὰ μὴ χάνουν πλέον πᾶσαν ἐλπίδα προαγωγῆς, ἀλλὰ νὰ χρησιμοποιοῦνται ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας καὶ νὰ προάγωνται παραμένοντες ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τῆς ξηρᾶς. Δὲν θὰ λέγωνται βεβαίως ἀξιωματικοὶ τοῦ Ναυτικοῦ, ἀλλ’ ὅπως καὶ εἰς ἄλλα Κράτη ὑπάρχουσι τοιοῦτοι κλάδοι....

§228Π. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν.) Ὄχι. Εἰς ὅλα τὰ Κράτη οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ Ναυτικοῦ, οἱ ὁποῖοι δὲν ὑπηρετοῦσιν ἐπὶ πλοίων θεωροῦνται στάσιμοι.

§229Κ. ΜΕΛΑΣ. Ὄχι. Ὑπάρχουσι Κράτη, τὰ ὁποῖα ἀναγνωρίζουσι τὴν εἰδικότητα τῶν ἀξιωματικῶν ἐν τῇ ξηρᾷ, ἀξιωματικῶν οἱ ὁποῖοι εἶναι μεγάλοι ἐπιστήμονες, εἶναι μαθηματικοί, εἶναι πυροβοληταί, εἰς τοὺς ὁποίους παρέχεται τὸ δικαίωμα προαγωγῆς, καὶ τοὺς ὁποίους ἡ Πατρὶς θεωρεῖ καθῆκον της νὰ τοὺς ἀμείψῃ.

§230Π. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Εἶναι διὰ γραφεῖα αὐτοί.

§231Π. ΓΚΙΝΗΣ. Νομίζω πῶς ἔχω ὑποχρέωσιν, προκειμένου νὰ συζητηθῇ ἐξόχως ζήτημα ναυτικόν, νὰ εἴπω τὴν γνώμην μου. Πρὸ ἡμερῶν ὁμιλῶν ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς ἐξέφρασα τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν εἶχον, περὶ τῆς ὑποχρεώσεως τὴν ὁποίαν ἔχουσιν οἱ διάφοροι βαθμοφόροι νὰ ὑπηρετῶσιν ἐπὶ τῶν πολεμικῶν πλοίων. Εἰς ὅλα τὰ μέρη τοῦ κόσμου μόνον ἐπὶ τῶν πολεμικῶν πλοίων οἱ ἀξιωματικοὶ ἀποκτῶσι ὄχι μόνον τὰ προσόντα πρὸς προβιβασμόν καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ ἀποκτῶσι οἱ ἀνώτεροι βαθμοφόροι καὶ τὸ ἀναγκαῖον κῦρος πρὸς ἐπιβολὴν εἰς τοὺς κατωτέρους, εἰς τὸ σῶμα καὶ τὴν ἐθνικὴν συνείδησιν ἀκόμη. Δὲν εἶνε δυνατὸν λοιπὸν νὰ δεχθῶ ἐὰν ὑπάρχῃ μία μεγαλοφυΐα μεταξὺ τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Ναυτικοῦ, καὶ ὑπάρχουσι τοιαῦται, ὅτι εἶναι δυνατὸν χάριν αὐτῶν νὰ θεσπίσωμεν δόγματα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δεκτὰ εἰς οὐδὲν μέρος τοῦ κόσμου. Ἐὰν ὁ ἔντιμος βουλευτὴς Ἰωαννίνων θέλει εἰδικοὺς ἀξιωματικοὺς εἰς εἰδικὰς θέσεις, τότε θὰ φθάσωμεν εἰς ἄλλην λύσιν, ἣν καὶ δὲν ἀποκρούω, τοῦ νὰ ἔχωμεν εἰδικοὺς ἀξιωματικοὺς εἰδικῶν ὑπηρεσιῶν. Ἐπὶ τῶν εἰδικῶν αὐτῶν ὑπηρεσιῶν οἱ εἰδικοὶ οὗτοι ἀξιωματικοὶ θὰ ἔχωσι τὴν προαγωγήν των. Ἀλλὰ νὰ ἔχωμεν ἀξιωματικοὺς κατέχοντας εἰδικὰς θέσεις ξηρᾶς μὲ δικαίωμα προαγωγῆς καὶ μὲ δικαίωμα ὅταν φθάσωσιν εἰς τοὺς ἀνωτάτους βαθμούς, νὰ ἀναλάβωσιν ἀνωτάτην διοίκησιν εἰς τὸ ναυτικόν, τοῦτο θὰ ἔχῃ καταστρεπτικὰ ἀποτελέσματα διὰ τὸ ναυτικόν. Διότι τότε θὰ εἶναι πιθανὸν νὰ ἔχωμεν ἕνα πλωτάρχην εἰδικὸν πυροβολητὴν διανύσαντα τρεῖς ἢ τέσσαρας βαθμοὺς εἰς τὴν ξηράν, ὁ ὁποῖος νὰ προσπαθῇ μίαν καλὴν πρωΐαν νὰ ὑψώσῃ τὸ σῆμά του εἰς τὸν στόλον ὡς ναύαρχος. Θὰ εὑρεθῶμεν πρὸ τοῦ φαινομένου τὰ πληρώματα ὅλα νὰ ἐρωτοῦν ποῖος διάττων ἀστὴρ εἶνε αὐτός, ὁ ὁποῖος ἔπεσεν ἀπὸ τὸν οὐρανὸν καὶ κατέλαβε τὴν θέσιν τοῦ Ἀρχηγοῦ. Ὑπάρχει ὁμολογουμένως τὸ δύσκολον ζήτημα τῆς ἐκ περιτροπῆς θαλασσίας ὑπηρεσίας τῶν ἀξιωματικῶν, τὸ ὁποῖον μέχρι σήμερον τουλάχιστον ὑπῆρχε εἰς τὸ ναυτικόν μας, διότι ὑπῆρχεν δυσαναλογία ἀριθμοῦ πλοίων ἐν ἐνεργείᾳ πρὸς τοὺς ὑπάρχοντας ἀξιωματικούς. Ἐπὶ πολλὰ ἔτη ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν ἠσχολήθη νὰ λύσῃ τὸ σοβαρὸν τοῦτο ζήτημα καὶ δὲν τὸ κατώρθωσε, διὰ τὸν λόγον ἀκριβῶς ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ εὑρεθῇ σύστημα ἐκ περιτροπῆς θαλασσίας ὑπηρεσίας, ἐφόσον τὰ πλοῖα δὲν ἦσαν ἀνάλογα πρὸς τοὺς ὑπάρχοντας ἀξιωματικούς, διότι θὰ ἔπρεπεν ἔστω ὁ εἰκοστὸς πλοίαρχος, ὑπαρχόντων μόνον πέντε πλοίων διὰ τὸν βαθμὸν τοῦ πλοιάρχου νὰ ἀνέμενε δέκα πέντε χρόνια εἰς τὰς Ἀθήνας ὅπως δυνηθῇ ν’ ἀναλάβῃ θαλασσίαν ὑπηρεσίαν. Προτιμότερον ἑπομένως θὰ ἦτο ἐὰν ἐθεσπίζετο καταρτισμὸς σώματος εἰδικῶν ἀξιωματικῶν, χωρὶς ὅμως νὰ ἔχωσιν οὐδὲν δικαίωμα οἱ ἀξιωματικοὶ οὗτοι εἰς ἀνάληψιν κυβερνήσεως πολεμικῶν πλοίων. Εἰς ὅλα τὰ μέρη τοῦ κόσμου ἡ Πολιτεία ἀναγνωρίζει ὅτι ὑπάρχουν εἴτε εἰδικότητες ἀλλ’ εἴτε καὶ οἰκογενειακαὶ ἀνάγκαι, ἐπιβάλλουσαι εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς τὴν μὴ ἀπομάκρυνσιν αὐτῶν ἐκ τῆς οἰκογενείας των. Οὗτοι ἔχουσι τὸ δικαίωμα, ὅπως γίνεται εἰς τὴν Γαλλίαν, νὰ δηλώνουν ὅτι ἐπιθυμοῦν νὰ μένωσι εἰς τὴν δεῖνα ναυτικὴν περιφέρειαν μονίμως καί ἡ ναυτικὴ ὑπηρεσία τοὺς δίδει αὐτὸ τὸ δικαίωμα, ἀλλ’ οἱ ἀξιωματικοὶ οὗτοι οὐδὲν δικαίωμα προβιβασμοῦ ἔχουσι. Ἐὰν ὁ κ. βουλευτὴς Ἰωαννίνων τοιαύτην τινὰ λύσιν ἐννοεῖ, δύναταί τις νὰ τὴν δεχθῇ, ἀλλ’ ὄχι νὰ δεχθῶμεν ὅπως ὑπάρχωσιν ἀξιωματικοί, ὑπηρετοῦντες ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν εἰς τὴν ξηρὰν ἡ δὲ ὑπηρεσία των αὕτη νὰ λογίζεται θαλασσία καὶ μὲ δικαιώματα ἀναλήψεως κυβερνήσεως μεγάλων πολεμικῶν μονάδων καὶ δὴ τῆς ἀρχηγίας τοῦ στόλου. Νομίζω ὅτι τοῦτο δὲν ἀνταποκρίνεται εἰς τὰ ἀληθῆ συμφέροντα τοῦ Στόλου.

§232Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Κύριοι βουλευταί, μετὰ τὰ λεχθέντα ὑπὸ τῶν δύο προαγορευσάντων, θεωρῶ καθῆκον νὰ προσθέσω δύο λέξεις. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ἐν τῇ εἰσηγητικῇ τοῦ νομοσχεδίου ἐκθέσει ὀρθῶς λέγει, ὅτι ἡ κατὰ θάλασσαν ὑπηρεσία πρέπει νὰ θεωρεῖται ὡς κριτήριον καὶ στοιχειῶδες στοιχεῖον ἱκανότητος. Καὶ πράγματι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποτεθῇ ἀξιωματικός, οἱανδήποτε καὶ ἂν ἔχῃ ἱκανότητα ἢ ἐκπαίδευσιν, ὅτι δύναται νὰ ἀναλάβῃ διοίκησιν πλοίου ἂν δὲν ἔχῃ ἐπαρκῆ ναυτικὴν ἐμπειρίαν. Καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ὀφείλομεν νὰ ὁμολογήσωμεν ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἶνε εὐεργετικὸν διὰ τὸ Ναυτικόν, διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Στόλου καὶ διὰ τὸ Ἔθνος. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἐν τῇ διατάξει τοῦ Νόμου ἀφαιρεῖ τὰς ὑπηρεσίας τοῦ Κεντρικοῦ Προγυμναστηρίου καὶ τῆς Ὑποβρυχίου Ἀμύνης, διὰ τὰς ὁποίας οἱ ἐν αὐταῖς ὑπηρετοῦντες ἀξιωματικοὶ ἐθεωροῦντο μέχρι σήμερον ὅτι ἐξεπλήρουν θαλασσίαν ὑπηρεσίαν. Τὸ τοιοῦτον εἶναι ἀπολύτως ὀρθόν, διότι διὰ τίνα λόγον ὁ παραμένων ἐν τῷ Κεντρικῷ Προγυμναστηρίῳ ἀξιωματικὸς εἰς θέσιν δηλαδὴ ξηρᾶς νὰ λογίζεται ὡς ἐκτελῶν θαλασσίαν ὑπηρεσίαν; Τοῦτ’ αὐτὸ δέον νὰ εἴπωμεν καὶ διὰ τὴν Ὑποβρύχιον Ἄμυναν. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἐὰν τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἀπὸ αὐτῆς τῆς ἀπόψεως ἄριστον, πρέπει νὰ προληφθῇ καὶ ἑτέρα κατάχρησις, τὴν ὁποίαν δέον νὰ συμπληρώσωμεν. Διότι ἐκτὸς τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Κεντρικοῦ Προγυμναστηρίου καὶ τῆς Ὑποβρυχίου Ἀμύνης ὑπάρχουσι καὶ ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι λογίζονται ἐκτελοῦντες θαλασσίαν ὑπηρεσίαν, ἐνῷ οὔτε κἂν ὑπηρεσίαν ξηρᾶς ἐκτελοῦσι, εἰσι δὲ οὗτοι οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ ἐπὶ τῶν παρωπλισμένων πλοίων. Ἰδοὺ δέ τί μέχρι τοῦδε συμβαίνει. Ὑπάρχουσι παρωπλισμένα πλοῖα τὰ ὁποῖα παραμένουσιν εἰς τὸν Ναύσταθμον καὶ τὰ ὁποῖα ἔχουσι μόνον 5–10 ναύτας διὰ τὴν συντήρησιν αὑτῶν. Ἐπ’ αὐτῶν τῶν πλοίων ὑπάρχουσιν ἀξιωματικοὶ οἱ ὁποῖοι λαμβάνουσι θαλασσίας ἀποδοχὰς καὶ λογίζονται ἐκτελοῦντες θαλασσίαν ὑπηρεσίαν, οἵτινες ὅμως παραμένουσιν εἰς Ἀθήνας. Ἀπ’ αὐτῆς τῆς ἀπόψεως ἡ κατάχρησις ἦτο μεγαλειτέρα, διότι οἱ ἄλλοι τουλάχιστον εἰργάζοντο, ἐνῷ οὗτοι οὐδόλως εἰργάζοντο. Δι’ αὐτὸ θὰ παρακαλέσω νὰ προστεθῇ εἰς τὸ νομοσχέδιον «ἀξιωματικοὶ ἐπὶ τῶν ἐν ἐνεργείᾳ πολεμικῶν πλοίων».

§233Π. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Ναυτικῶν). Εὐχαρίστως καὶ παρακαλῶ νὰ ὑποβάλητε τὴν τροπολογίαν σας διὰ τὴν βʹ ἀνάγνωσιν.

§234Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Χαίρω πολύ. Ἀλλὰ καὶ ἑτέραν παρατήρησιν θὰ ὑποβάλω. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου, ὡς ἔχει, ὁρίζεται, ὅτι ἀξιωματικός τις δὲν δύναται νὰ προαχθῇ εἰς ἀνώτερον βαθμὸν, ἂν μὴ διανύσῃ ὡρισμένην ὑπηρεσίαν ἐπὶ πολεμικοῦ πλοίου. Ἀλλ’ ἀντιστοίχως πρὸς τὴν ὑποχρέωσιν αὐτὴν νομίζω ὅτι δίκαιον θὰ ἦτο διὰ τοὺς ἀξιωματικοὺς νὰ δίδωμεν καί τινα δικαιώματα, νὰ μὴ ἀφήσωμεν δηλ. εἰς τὴν διακριτικὴν ἐξουσίαν τοῦ Ὑπουργοῦ νὰ ὁρίζῃ ἀπολύτως καὶ ἄνευ ἐλέγχου τοὺς ἀξιωματικοὺς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐκτελέσωσι τὴν θαλασσίαν ὑπηρεσίαν. Ἐξηγοῦμαι· δὲν πρόκειται βεβαίως περὶ τοῦ νῦν ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ, ἀλλ’ ὑποθέσατε ἄλλον Ὑπουργόν, ὁ ὁποῖος κατὰ τὸ λεγόμενον, τὸν ἕνα δὲν χωνεύει καὶ δὲν δίδει θαλασσίαν ὑπηρεσίαν καὶ δίδει εἰς τὸν δεύτερον τὸν τρίτον τὸν τέταρτον ἢ πέμπτον. Τί θὰ συμβῇ; Κατὰ τοὺς προβιβασμοὺς θὰ προβιβασθῶσιν οἱ ἄλλοι καὶ θὰ καταπατήσωσι τὸν πρῶτον. Ἀλλ’ ἐπί τίνι λογικῷ ἰσχυρισμῷ δύναται νὰ ὑποτεθῇ ὅτι ὁ πρῶτος πρέπει νὰ παραληφθῇ διὰ νὰ προαχθῇ ἄλλος ὅστις προετιμήθη εἰς τὴν θαλασσίαν ὑπηρεσίαν; Ὀρθῶς ἐξεταζομένου τοῦ πράγματος δέον νὰ δίδεται εἰς πάντα ἀξιωματικὸν θαλασσία ὑπηρεσία ἵνα εἶτα ὑποστῇ τὸν ἔλεγχον τῶν ἀνωτέρων του, νὰ ἐκτελέσῃ γυμνάσια, νὰ ὑποβληθῶσιν ἐκθέσεις καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τούτων νὰ προαχθῇ, ἐφόσον ὅμως δὲν δίδομεν τὴν θαλασσίαν ὑπηρεσίαν κατὰ ποῖον τρόπον εἶναι δυνατὸν αὔριον τὸν ἀξιωματικὸν αὐτὸν νὰ τὸν παραλείψωμεν; Τοῦτο ὡς ἀναφέρει συμβαίνει εἰς πάντα τὰ Κράτη, εἰς ἃ θεωρεῖται θαλασσία ὑπηρεσία ἡ ἐπὶ τῶν ἐν ἐνεργείᾳ πλοίων, ἀλλ’ αὕτη δίδεται εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς κατὰ ὡρισμένην σειράν. Νομίζω λοιπὸν ὀρθὸν ὁπωσδήποτε νὰ τεθῇ ὑποχρέωσίς τις, ἢ νομικὴ, ἢ ἠθικὴ τουλάχιστον διὰ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, ὅπως χορηγῇ θαλασσίαν ὑπηρεσίαν οὐχὶ κατὰ τὸ δοκοῦν αὐτῷ, ἀλλὰ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀρχαιότητος.

§235Π. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Ἐκ περιτροπῆς.

§236Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Προτιμωμένων τῶν ἀρχαιοτέρων.

§237Π. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Ὄχι, διότι, εἰμπορεῖ εἷς Ὑπουργὸς νὰ μὴ δύναται νὰ ἀναθέσῃ τὴν Κυβέρνησιν ἑνὸς πλοίου εἰς ἕνα ἀρχαιότερον, διότι πιθανὸν νὰ εἶναι καλὸς ὡς ὑποπλοίαρχος, ἀλλ’ ὄχι ὡς κυβερνήτης.

§238Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Τέλος ἐπὶ σειρᾶς τινος. Ἐπὶ τῆς δευτέρας βάσεως τοῦ νομοσχεδίου, εἶμαι ἀπολύτως σύμφωνος ὅτι πρέπει ἡ αὔξησις τῆς μισθοδοσίας νὰ γείνῃ, προσθέτω μάλιστα ὅτι πρὸ πολλοῦ ἔπρεπε νὰ γείνῃ, διότι αἱ ἀνάγκαι αἱ κοινωνικαὶ μετεβλήθησαν καὶ σήμερον εἷς ἀξιωματικὸς δὲν ἐπαρκεῖ εἰς τὰς ἀνάγκας τοῦ βίου, ἔχων ἀνάγκην βιβλίων, παραστάσεως κ.λ.π. Συμφωνῶ λοιπὸν πλήρως πρὸς τὴν διάταξιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ αὐξήσεως τῆς μισθοδοσίας, νομίζω ὅμως ὅτι ἡ στιγμὴ αὐτὴ εἶναι ἀκατάλληλος. Αὐτὸ ἔπρεπε νὰ εἶχε γείνῃ πρὸ πολλοῦ.

§239Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κάλλιον ἀργὰ παρὰ ποτέ.

§240Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ὄχι, καὶ θὰ σᾶς εἴπω διατί. Τὸ Κράτος διατρέχει ὀξυτάτην οἰκονομικὴν κρίσιν. Καλοῦμεν σύμπαντα τὸν κόσμον εἰς θυσίας οἰκονομικάς, μὴ λησμονῆτε δὲ ὅτι ἐν μιᾷ οἰκογενείᾳ καὶ ἰδίως εἰς τὰς τῶν χωρικῶν πληθυσμῶν τὸ Κράτος ἐπιστρατεύει τρεῖς ἢ τέσσαρας ἄρρενας, καὶ δὲν ἀρκεῖ μόνον τοῦτο, ἀλλ’ ἐπιτάσσει καὶ τὰ ζῷα, ἀφαιροῦνται δὲ τοιουτοτρόπως παρὰ τῆς οἰκογενείας πάντα τὰ στηρίγματα. Εἶναι δὲ γνωστὸν τίνα ἀξίαν ἔχουσι τὰ ζῷα εἰς τοὺς χωρικούς, οἱ ὁποῖοι σᾶς λέγουν ὅτι καλλίτερα νὰ πάρῃ τὸ παιδί μου παρὰ τὸ ζῷον, διότι διὰ τοῦ ζῴου σπείρουσι καὶ συγκομίζουσι τὸν καρπόν. Καὶ ἐν τούτοις τὸ Κράτος τοὺς ἀφαιρεῖ τὸ πᾶν, διατιμᾷ δὲ τὴν ἀξίαν τῶν ζῴων, εἰς τὸ ἥμισυ, ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον.

§241Κ. ΜΕΛΑΣ. Εἶναι ζῷα ναυτικὰ αὐτά;

§242Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ὄχι, τῆς ξηρᾶς. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ζητοῦσι τὰ χρήματά των, τὸ δὲ Κράτος δίδει εἰς αὐτοὺς ἓν λευκὸν χαρτίον λέγον: ἅμα ἔχω θὰ σᾶς πληρώσω, οὕτως ὥστε τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα ἔδωσαν, δὲν δύνανται νὰ τὰ χρησιμοποιήσωσιν οὔτε νὰ ἀγοράσωσιν ἄλλα ζῷα, ἐπιπροσθέτως δὲ εἰσπράττει τὸ Κράτος καὶ τὸν φόρον τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν, διὰ τὰ κτήνη τὰ ὁποῖα κατέσχε. Βεβαίως τὸ Κράτος ἐν τῇ καταστάσει, ἐν ᾗ εὑρίσκεται, ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσῃ τὴν αὐταπάρνησιν καὶ ἐθελοθυσίαν ὅλων τῶν ἀποτελούντων αὐτὸ προσώπων. Ἀλλ’ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν θὰ ἦτο ἴσως ἄτοπον κατὰ τὴν στιγμὴν ταύτην νὰ αὐξήσωμεν τὴν μισθοδοσίαν τῶν ἀξιωματικῶν; Ἐγὼ θὰ ἐπεθύμουν ὅπως μετὰ τὸ τέλος τῆς κρίσεως ἐπιτευχθῇ μεγαλειτέρα αὔξησις, ἀλλὰ δὲν θὰ εἶναι διὰ τὸν λαὸν ἀφορμὴ γογγυσμοῦ ὅταν ἀναγνώσωσιν αὔριον εἰς τὰς ἐφημερίδας, ὅτι οἱ ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι αὐτὴν μόνην ὑποχρέωσιν ἔχουσι ὅπως λάβωσι μέρος εἰς τὴν ἐπιστράτευσιν καὶ τὸν πόλεμον, λαμβάνωσιν αὔξησιν μισθοδοσίας;

§243Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐξάνεται ὁ ἀριθμὸς τῶν δικαιουμένων εἰς ἀποδοχὰς ἢ ἐλαττώνεται;

§244Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Αὐξάνεται. Μέχρι τοῦδε αἱ θαλάσσιαι ἀποδοχαὶ ἐδίδοντο ἐκτὸς τῶν ὑπηρετούντων ἐπὶ τῶν πολεμικῶν πλοίων καὶ εἰς τοὺς ὑπηρετοῦντας εἰς τὴν Ὑποβρύχιον Ἄμυναν καὶ τὰ Κεντρικὰ Προγυμναστήρια. Σήμερον προστίθενται καὶ οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ Ναυστάθμου.

§245Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Διότι μεθ’ ὅσα εἴπατε, θὰ ἔπρεπε νὰ καταλήξητε εἰς τὸ ἀντίθετον συμπέρασμα.

§246Π. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Δὲν τὸ εὑρίσκετε δίκαιον αὐτό;

§247Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Δικαιότατον, ἀλλ’ ἐγὼ ὁμιλῶ περὶ τοῦ ἀκαταλλήλου τῆς στιγμῆς.

§248Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Διὰ τῆς καταργήσεως τῶν Βασ. Διαταγμάτων, περὶ θαλασσίων ἀποδοχῶν, δὲν ἐπέρχεται οἰκονομία; Αἱ θαλάσσιαι ἀποδοχαὶ εἶναι συνυφασμέναι μὲ τὴν θαλάσσιον ὑπηρεσίαν, διὰ προηγουμένων δὲ νόμων εἶχε δοθῆ τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ὁρίσῃ ποῖαι αἱ θαλάσσιαι ὑπηρεσίαι. Ἐξεδόθη τοιοῦτον Διάταγμα, τὸ ὁποῖον ἐκανόνισεν ὡς θαλασσίας ὑπηρεσίας ὅλας τὰς θέσεις τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν.

§249Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Δὲν ὑπάρχει τοιοῦτον Διάταγμα δι’ ὅλους τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ ὑπουργείου.

§250Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ὑπάρχει.

§251Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν λαμβάνουν πάντες θαλασσίας ἀποδοχάς;

§252Α. ΜΙΑΟΥΛΗΣ. Ὄχι ὅλοι· οἱ καθηγηταὶ π. χ.

§253Π. ΓΚΙΝΗΣ. Ὄλαι αἱ θέσεις τῆς ξηρᾶς, τὰς ὁποίας τὸ κανονιστικὸν Διάταγμα τοῦ κ. Στράτου ἐκανόνισεν ὡς διδούσας δικαίωμα πρὸς προβιβασμόν, ἑπομένως τὰς ἐκανόνισεν ὡς ὑπηρεσίας θαλάσσης, ὅλαι αἱ θέσεις αὗται ἔχουσι θαλασσίας ἀποδοχάς. Καὶ συγκεκριμένως ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου λαμβάνει 1350 δρχ. κατὰ μῆνα. Ἐὰν ψηφισθῇ τὸ παρὸν νομοσχέδιον, θὰ λαμβάνῃ 600 + 150. Μὲ τὰς λοιπὰς 600, τὰς ὁποίας θὰ ἐξοικονομήσῃ τὸ παρὸν νομοσχέδιον, θὰ φᾶνε δέκα πέντε ἀξιωματικοί.

§254Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Σεῖς γνωρίζετε ὅτι αἱ ἀποδοχαὶ τῶν ἀξιωματικῶν τῆς θαλάσσης εἶναι γλισχρόταται καὶ οἱ ἀξιωματικοὶ δαπανῶσι τὸν μισθόν των καὶ ἐκ τῶν ἰδίων των χρημάτων.

§255Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Τὸ γεγονὸς εἶναι ὅτι σήμερον, ἐνῷ διὰ τοῦ Νόμου τούτου ἐλαττοῦται ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀξιωματικῶν τῶν ἐκτελούντων θαλασσίαν ὑπηρεσίαν, προστίθενται ἀξιωματικοὶ οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουσι θαλασσίαν ὑπηρεσίαν ἀλλὰ λαμβάνουσι θαλασσίας ἀποδοχὰς καὶ διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι εἶναι ἄνισον. Εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς λ. χ. τοῦ Κεντρικοῦ Προγυμναστηρίου λογίζεται ὑπηρεσία θαλάσσης, εἰς τοὺς ἀξιωμ. τοῦ Ναυτικοῦ Νοσοκομείου νὰ λογίζεται θέσις ξηρᾶς, εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ διευθυντηρίου τοῦ Β. Ναυστάθμου νὰ λογίζεται θέσις θαλάσσης καὶ οὕτω καθεξῆς.

§256Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ὑπάρχουσι κατὰ τὸ Βασιλικὸν Διάταγμα 10 κατηγορίαι θαλασσίας ὑπηρεσίας.

§257Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Προστίθεται ἡ θέσις τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ Ἐπιτελείου.....

§258Π. ΓΚΙΝΗΣ. Ἔχω ὑποβάλλει σχετικὴν τροπολογίαν· ἀφοῦ ἐθεωρήθη σκόπιμον νὰ λάβωσιν ἀποδοχὰς οἱ ἀξιωματικοὶ δὲν βλέπω διατὶ νὰ μὴ ὑπαχθῶσιν εἰς τὴν αὐτὴν διάταξιν καὶ ὅσοι ἄλλοι δικαιοῦνται.

§259ΑΡ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Νομίζετε ὅτι ἐπέρχεται οἰκονομία;

§260Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ὄχι. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι εἶναι δικαιότατον καὶ ἀπολύτως ἀναγκαιότατον τὸ μέτρον, ἀλλὰ δὲν ἤθελον ταύτην τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ζητοῦνται θυσίαι ἀπὸ τὸν τελευταῖον ἀστὸν δὲν βλέπω διὰ τὶ νὰ μὴ δώσωσι τὸ παράδειγμα οἱ ἀξιωματικοί. Φοβοῦμαι διότι ὁ λαὸς γογγύζει καὶ δὲν πρέπει νὰ ἐμβάλλωμεν τὴν ἀπογοήτευσιν καὶ τὴν ἰδέαν ὅτι ὑπάρχει ἀνισότης. Ζητῶ δὲ νὰ μὴ τεθῇ ἡ διάταξις ὄχι ἀπὸ ἀπόψεως δικαίου διότι ὑπάρχει τὸ δίκαιον, καὶ μάλιστα πλειοδοτῶν ἐὰν ἐγὼ ἤμην Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν θὰ προσέθετον καίτοι πλέον διότι δὲν θὰ ζημιωθῇ τὸ Κράτος ἐὰν αὐξηθῶσι αἱ ἀποδοχαὶ τῶν ἀξιωματικῶν, ἀλλὰ δὲν θεωρῶ τὴν στιγμὴν ταύτην κατάλληλον διότι ἐπιστρατεύομεν τοὺς ἄνδρας καὶ ἐπιτάσσομεν τὰ ζῷα ἀφ’ ἑνὸς καὶ ἀφ’ ἑτέρου αὐξάνομεν τοὺς μισθοὺς τῶν ἀξιωματικῶν.

§261Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Δὲν θὰ ἐλάμβανον τὸν λόγον κ. Βουλευταί, ἐπὶ τοῦ προκειμένου Νομοσχεδίου, ἐὰν τοῦτο δὲν μοὶ ἐπροξένει ἰδιαιτέραν ἐντύπωσιν· καὶ μοῦ ἐπροξένησεν ἰδιαιτέραν ἐντύπωσιν διότι ἐνῷ, ὡς ἐξάγεται ἐκ τῆς Αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως, πρόκειται δι’ αὐτοῦ νὰ ῥυθμισθῶσι τὰ τῆς θαλασσίας ὑπηρεσίας τῶν ἀξιωμ. τοῦ Ναυτικοῦ κατὰ τρόπον δικαιότερον καὶ σκοπιμώτερον, ὥστε νὰ ἐκλείψῃ τὸ ἄτοπον τοῦ νὰ θεωρῶνται, ὡς μέχρι τοῦδε, πολλαὶ ὑπηρεσίαι ξηρᾶς ὡς ὑπηρεσίαι θαλάσσης, συνεπαγόμεναι δικαιώματα προβιβασμοῦ καὶ αὐξήσεως ἀποδοχῶν, τὸ νομοσχέδιον ὄχι μόνον θεωρεῖ διαφόρους ὑπηρεσίας ξηρᾶς ὡς τοιαύτας θαλάσσης, λ. χ. τὴν τοῦ Κεντρικοῦ Προγυμναστηρίου Πόρου, τὴν τοῦ Ναυστάθμου κλπ...

§262Π. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. (Ὑπουρ. τῶν Ναυτικῶν). Δὲν εἶναι θαλασσία ὑπηρεσία ἀλλὰ ἀποδοχαὶ θαλασσίας ὑπηρεσίας.

§263Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Συνεπαγόμεναι ἑπομένως αὔξησιν ἀποδοχῶν, ἀλλὰ καὶ τὰ ἔξοδα τραπέζης κανονίζει πολυτελέστατα. Οὕτως ὁ Ἀντιναύαρχος λαμβάνει ἔξοδα τραπέζης δρ. 720 κατὰ μῆνα, ὁ Ὑποναύαρχος 600 καὶ καθεξῆς. Πρόκειται λοιπὸν περὶ δαπανῶν...

§264Α. ΜΙΑΟΥΛΗΣ. Μοῦ ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν. Ὁ Ἀντιναύαρχος λαμβάνει δραχμὰς 720 κατὰ μῆνα ὡς ἔξοδα τραπέζης διότι συσσιτεῖ εἰς τὸ πλοῖον καὶ μάλιστα πάντοτε μὲ ἀξιωματικοὺς καὶ τὴν μεσημβρίαν καὶ τὸ ἑσπέρας καὶ καταβάλλουσιν οὗτοι τὰς δαπάνας.

§265Π. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Πρέπει νὰ προσθέσω ὅτι ἐγὼ πολλάκις καὶ 2000 δρ. κατὰ μῆνα ἐδαπάνων.

§266Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Ὑποθέτω ὅτι θὰ εἴμεθα σύμφωνοι ἐὰν ἔχετε τὴν ὑπομονὴν ν’ ἀκούσητε ὅσα θὰ εἴπω. Ἡ ἐντύπωσις τὴν ὁποίαν προξενεῖ καὶ πάντως ἡ διατύπωσις τοῦ Νομοσχεδίου εἶναι ὅτι πρόκειται περὶ δαπανῶν δυσαναλόγων πρὸς τὰς δυνάμεις μας. Βεβαίως, κύριοι Βουλευταί, δὲν θὰ ὑπάρχῃ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ κανεὶς ὁ ὁποῖος νὰ δύναται νὰ ὑποστηρίξῃ ὅτι οἱ κατώτεροι ἀξιωματικοὶ εἶναι δίκαιον νὰ λαμβάνωσι 2 δρχ. καθ’ ἡμέραν, δι’ ἔξοδα τραπέζης, ὡς μέχρι τοῦδε ἐγίνετο, ἢ νὰ κατακρίνῃ τὴν κατὰ μίαν δραχμὴν αὔξησιν. Ἀλλ’ ἀπὸ τοῦ σημείου τούτου μέχρι τοῦ σημείου τοῦ νὰ ἐγκρίνῃ τὰς διὰ τοῦ νομοσχεδίου καθιερωμένας δαπάνας διὰ τοῦ χαρακτηρισμοῦ πλείστων ὑπηρεσιῶν ξηρᾶς ὡς τοιούτων θαλάσσης πρὸς αὔξησιν τῶν ἀποδοχῶν μεγάλου ἀριθμοῦ Ἀξιωματικῶν καὶ τῶν κανονιζομένων ἐξόδων τραπέζης τῶν ἀνωτέρων καὶ δὴ τῶν ἀνωτάτων, ὑπάρχει μεγάλη διαφορά. Δὲν νομίζω, ὅτι λαμβανομένων ὑπ’ ὄψιν τῶν οἰκονομικῶν περιστάσεων τῆς Πατρίδος μας, ἡ ὁποία δὲν εἶναι δυστυχῶς Ἀγγλία, ὅτι ἐπιτρέπεται εἰς ἡμᾶς νὰ προβαίνωμεν εἰς τοιαύτας δαπάνας. Ἐγὼ θὰ ηὐχόμην νὰ εὑρίσκοντο τὰ οἰκονομικά μας εἰς τοιαύτην κατάστασιν, ὥστε νὰ δίδωμεν ὄχι 600 ἢ 700 δραχμάς, ἀλλὰ 1600 καὶ 1700 κατὰ μῆνα. Ὅπως καὶ εἰς καθένα ἐξ ἡμῶν θὰ ἦτο πολὺ εὐχάριστον βεβαίως νὰ κατοικῇ εἰς τὴν πλατεῖαν τοῦ Συντάγματος, ἀλλὰ δὲν κατοικεῖ, διότι δὲν τοῦ εἶναι δυνατόν. Καθ’ ἣν δ’ ἐποχὴν σήμερον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐξαπολύει ἐγκυκλίους πρὸς τοὺς Ταμίας τοῦ Κράτους καὶ ἐπικαλεῖται τὸν πατριωτισμὸν καὶ αὐτῶν καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, διὰ τὴν εἴσπραξιν τῶν φόρων, πρὸς ἐνίσχυσιν τοῦ πτωχοῦ Δημοσίου Ταμείου, δὲν ἐπιτρέπονται, φρονῶ, τοιαῦται δαπάναι.

§267Π. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν.) Οἱ μισθοὶ τοὺς ὁποίους ἀναφέρετε εἶναι κανονισμένοι ἀπὸ τοῦ 1850, δὲν ἐπέρχεται σήμερον καμμία εἰς αὐτοὺς αὔξησις. Αὔξησις κανονίζεται μόνον διὰ τοὺς κατωτέρους βαθμοὺς καὶ αὕτη μόνον μιᾶς δραχμῆς καθ’ ἡμέραν.

§268Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Ἀντιναυάρχους δὲν εἶχε τὸ 1850 τὸ ναυτικόν μας, οὔτε πρό τινων ἐτῶν.

§269Π. ΓΚΙΝΗΣ. Εἶχε θέσιν ἀντιναυάρχου ἀπὸ τὴν ἐποχὴν τοῦ Κανάρη. Ἐὰν εἶχον πρόχειρον οἱονδήποτε σημειωματάριον ξένον νὰ σᾶς δείξω, θὰ ἐβλέπατε ποίας ἀποδοχὰς λαμβάνουν οἱ ξένοι ἀξιωματικοί. Θὰ ἐβλέπατε, ὅτι τὰς ἀποδοχὰς τὰς ὁποίας λαμβάνει ὁ Ἕλλην Ἀντιναύαρχος, δὲν τὰς λαμβάνει οὔτε ὁ ὑπηρέτης τοῦ Ἄγγλου Ἀντιναυάρχου.

§270Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Ἐγὼ εἶπον ὅτι ἐὰν εἴμεθα εἰς τὴν θέσιν τῶν Κρατῶν ἐκείνων, τὰ ὁποῖα καταβάλλουν τὰς ἀποδοχὰς τὰς ὁποίας ὑπαινίττεσθε θὰ ηὐχόμην νὰ αὐξηθῶσιν πολλαπλασίως καὶ αἱ ἀποδοχαὶ τῶν ἀξιωματικῶν μας, ἀλλ’ ὑπὸ τὰς περιστάσεις ὑφ’ ἃς εὑρίσκεται τὸ Δημόσιον Ταμεῖον δὲν εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ δώσωμεν τοιαύτας ἀποδοχάς. Περὶ τούτου πρόκειται καὶ αὐτὸ ὑποστηρίζω ἐγώ. Αὔριον ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν θὰ ἔλθῃ νὰ μᾶς ζητήσῃ φόρους δυσβαστάκτους διὰ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Πῶς θὰ τολμήσωμεν νὰ δικαιολογήσωμεν τοὺς φόρους τούτους καὶ πῶς ὁ λαὸς οὗτος θὰ ἀνεχθῇ τὰ βάρη ταῦτα, ὅταν ἀφ’ ἑτέρου βλέπει αὐτὴν τὴν σπατάλην τοῦ Δημοσίου χρήματος. Ἄν νομίζητε σεῖς, ὅτι ἔχουν ἄλλως τὰ πράγματα παρ’ ὅτι τὰ βλέπω ἐγώ, προβῆτε εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου. Ἐγὼ δηλῶ κατηγορηματικῶς ὅτι θὰ τὸ καταψηφίσω, δι’ οὕς λόγους ἐξέθηκα.

§271Κ. ΜΕΛΑΣ. Νομίζω κ. Πρόεδρε ὅτι οἱ κ. κ. Συνάδελφοι πρέπει νὰ ἔχωσι τὸ θάρρος τῆς γνώμης των. Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν εἰς βάρος τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Ναυτικοῦ οἱ ὁποῖοι τόσας ὑπηρεσίας παρέσχον εἰς τὴν Πατρίδα καὶ ἴσως τάχιστα θὰ κληθῶσι καὶ νέας τοιαύτας νὰ παράσχωσιν, νὰ φαινόμεθα κατὰ τοιοῦτον τρόπον ἀναμιγνύοντες τὰς πρὸς αὐτοὺς ὀφειλομένας ἀποδοχὰς μὲ τὰ οἰκονομικὰ τῆς χώρας. Τὰ ποσὰ τὰ ὁποῖα δίδονται ἤδη εἶναι μηδαμινὰ ἀπέναντι ἐκείνων τὰ ὁποῖα λαμβάνουσιν οἱ ἀξιωματικοὶ ὅλων τῶν ναυτικῶν τοῦ κόσμου. Μὴ λησμονῶμεν ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ Ναυτικοῦ δὲν ἐξέρχονται ἀπὸ τὰς τάξεις τῶν ἑκατομμυριούχων ἢ τῶν πλουσίων, εἶναι ὅλοι παιδιὰ τοῦ λαοῦ καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν ἀπὸ τοιοῦτον ἀξιωματικόν, ἀπὸ τὸν ὁποῖον ἀπαιτοῦμεν νὰ ἔχῃ πέντε στολάς, νὰ μεταβαίνῃ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ νὰ κρατῇ τὴν θέσιν του καὶ ἐν γένει νὰ φέρηται μὲ ὅλην τὴν ἀξιοπρέπειαν τὴν ὁποίαν ἐπιβάλλει τὸ ἀξίωμά του, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπαιτῶμεν νὰ τρώγῃ μὲ τρεῖς δραχμάς, ἐνῶ γνωρίζομεν ὅτι οὔτε εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ γνωρίζουν τοῦτο καλῶς οἱ ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν κύριοι Συνάδελφοι οἱ ὁποῖοι εἶναι ἠναγκασμένοι νὰ τρώγωσιν εἰς τὰ ξενοδοχεῖα, ὅτι μὲ τρεῖς δραχμὰς δὲν δύνανται νὰ τρώγωσιν οὔτε εἰς τὸ ξενοδοχεῖον τοῦ «Ἀβέρωφ» ἀλλ’ οὔτε καὶ εἰς ἄλλα κατώτερα. Ὁ κ. συνάδελφος ἔδειξε τὸ κονδύλιον τῶν ἐξόδων τραπέζης τοῦ ἀντιναυάρχου ἂν μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ὑπὸ τὰς διαταγὰς τοῦ ὁποίου ηὐτύχησα νὰ ὑπηρετήσω, παρὰ τὴν ἐγνωσμένην μετριοφροσύνην του, νὰ εἴπω ὅτι ὅταν ἐκυβέρνα πλοῖον συχνότατα οἱ ὑπ’ αὐτῶν ἀξιωματικοὶ εἶχον τὴν εὐτυχίαν νὰ παρακάθηνται εἰς τὴν τράπεζάν του. Ἐὰν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ὡς ἀρχηγὸς τοῦ Στόλου εἶναι εἰς θέσιν νὰ δαπανᾷ ὡς ἐκ τῆς οἰκονομικῆς του καταστάσεως διὰ τὰ ἔξοδα τραπέζης 1000 καὶ 1500 δραχμὰς κατὰ μῆνα διὰ ποῖον λόγον ὅταν τὴν θέσιν αὐτοῦ καταλάβῃ εἷς νέος πτωχός, εἷς νέος ἀπὸ πτωχὴν οἰκογένειαν θὰ στερήσωμεν αὐτὸν τῆς εὐχαριστήσεως νὰ ἔχῃ τοὺς ὑπ’ αὐτὸν ἀξιωματικοὺς εἰς τὴν τράπεζάν του. Ὅσον δ’ ἀφορᾷ τοὺς κατωτέρους ἀξιωματικοὺς διὰ τοὺς ὁποίους καὶ προβλέπει αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον δὲν πρόκειται σήμερον τίποτε ἄλλο νὰ κάμωμεν ἢ μόνον, ὡς ὀρθῶς εἶπεν ὁ κ. Ἀραβαντινὸς νὰ δώσωμεν εἰς αὐτοὺς «νὰ φᾶνε». Εἶναι ἀνάγκη ζωτικὴ αὐτὴ ἡ μικρὰ αὔξησις ἡ ὁποία γίνεται τῆς μιᾶς δραχμῆς καθ’ ἑκάστην. Ἐγὼ μάλιστα ἔλαβα τὸν λόγον ὄχι διὰ νὰ ὑποστηρίξω εἰς τοῦτο τὸ νομοσχέδιον διότι εὐτυχῶς βλέπω ὅτι σύμπασα ἡ Βουλὴ συμμερίζεται ὡς πρὸς τοῦτο τὴν γνώμην τοῦ κ. ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργοῦ, ἀλλὰ διὰ νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἐπεκτείνῃ τὰς θαλασσίας ἀποδοχὰς καὶ εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς ἐκείνους οἵτινες ὑπηρετοῦσιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν καὶ εἰς θέσεις τῆς ξηρᾶς· διότι τὸ ἐπιχείρημα τὸ ὁποῖον φέρεται ὅτι αὐτοὶ παραμένοντες εἰς τὴν ξηρὰν ἔχουσιν τὰς οἰκογενείας των δὲν δύναται νὰ ἰσχύσῃ δι’ ὅλους. Ὑπάρχουσι πλεῖστοι ἀξιωματικοὶ ἱκανώτατοι οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχωσιν τὰς οἰκογενείας των ἐν Ἀθήναις καὶ οἱ ὁποῖοι ἐνῶ θὰ ἦσαν χρησιμώτατοι εἰς πολλὰς ὑπηρεσίας τῆς ξηρᾶς δὲν δύνανται νὰ ἀναλάβωσιν ὑπηρεσίαν ἐν Ἀθήναις διότι ὄντως πένονται.

§272Π. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ἐὰν ἐγνώριζον ὅτι τοιαύτη συζήτησις θὰ ἐγίνετο ἐξ ἀφορμῆς τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, βεβαίως δὲν ἤθελον τὸ ὑποβάλει.

§273Κ. ΜΕΛΑΣ. Κύριε Ὑπουργὲ οἱ κ. κ. Συνάδελφοι δὲν ἐγνώριζον τὰς λεπτομερείας καὶ δι’ αὐτὸ ἔφερον τὴν συζήτησιν. Δὲν πρέπει ἐκ τῆς συζητήσεως αὐτῆς νὰ πειράζηται ἡ στρατιωτικὴ καρδιά σας.

§274Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἐθλίβην μεγάλως διὰ τὴν τροπὴν τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ἡ συζήτησις συνεπείᾳ τῶν παρατηρήσεων τοῦ ἐξ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας κ. βουλευτοῦ τὰς ὁποίας παρεξήγησας ἕτερος συνάδελφος μὴ γνωρίζων παντελῶς τοὺς ὅρους ὑπὸ τοὺς ὁποίους ζῶσιν οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ Ναυτικοῦ, ἀνῆλθεν νὰ συνεχίσῃ καὶ νὰ τὰς ἐκτρέψῃ ἀπὸ τῆς βάσεως εἰς τὴν ὁποίαν τὴν εἶχεν τοποθετήσει ὁ κ. βουλευτὴς Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας. Ἐθλίβην δὲ διότι παρουσιάζεται ἡ Βουλὴ τρόπον τινὰ ἀνεχομένη μεταξὺ τῶν μελῶν αὐτῆς ἀντιλήψεις κατὰ τὰς ὁποίας τὰ διδόμενα εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ ἐνδόξου ἡμῶν ναυτικοῦ, δίδονται πρὸς αὐτοὺς τρόπον τινὰ ὡς δωρεὰ πρὸς βελτίωσιν τῆς θέσεώς των καὶ ἀπόληψιν κερδῶν ἐν ᾧ ταῦτα δὲν δύνανται νὰ ἐπαρκέσωσι πρὸς τὰς ἀπολύτους καὶ στοιχειώδεις αὐτῶν ἀνάγκας εἰς τὰς ὁποίας ὠφείλουσι νὰ ἐπαρκῶσι. Δὲν εἶναι καμμία δωρεὰ ἐκείνη ἡ ὁποία γίνεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου, ὄχι μόνον διότι κατ’ οὐδὲν μεταβάλλονται ὅσον ἀφορᾷ ἀπὸ τοῦ βαθμοῦ τοῦ πλωτάρχου καὶ ἄνω τὰ ἔξοδα τὰ ἤδη ἀπὸ δεκαετηρίδων νενομισμένα ὑπὲρ τῶν ἀξιωματικῶν, ἀλλὰ δὲν εἶναι καμμία δωρεὰ ὅταν δίδετε εἰς τοὺς κατωτέρους βαθμοφόρους ὑπηρετοῦντας ἐπὶ πλοίων μίαν δραχμὴν τὴν ἡμέραν ἐπὶ πλέον τῶν δύο δραχμῶν τὰς ὁποίας λαμβάνουσι δι’ ἔξοδα τραπέζης Ἠθέλησα νὰ μετρήσω τὰ ἔξοδα τραπέζης ἀξιωματικοῦ συσσιτοῦντος ἐπὶ πλοίου πρὸς τὰ ἔξοδα, δὲν ἠξεύρω τίνος ἄλλου πολίτου, ὁ ὁποῖος ἐν τῇ οἰκογενείᾳ του μένει, ἐκ τῆς ἰδίας αὐτοῦ περιουσίας ἀντλεῖ, καὶ δύναται νὰ ἐπαρκέσῃ καὶ νὰ ζήσῃ ἀξιοπρεπῶς καὶ ἐν πάσῃ περιπτώσει νὰ κρύψῃ τὴν πενίαν αὐτοῦ ἀπέναντι τῶν ξένων. Ἀλλὰ δὲν εἶναι αὐτὴ ἡ θέσις τοῦ ἀξιωματικοῦ. Ὁ ἀξιωματικὸς ὀφείλει νὰ ἐπιδεικνύῃ οὐχὶ τὸν ἑαυτόν του οὔτε τὸν πλοῦτον του, ἀλλὰ νὰ ἐπιδεικνύῃ τὸ ἀξίωμά του, ἀξιοπρεπῶς εἰς τὰ ὄμματα τῶν ξένων. Ἀλλ’ οὔτε κἂν περὶ τούτου δὲν πρόκειται κύριοι. Εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὑπηρετήσω διαρκοῦντος τοῦ πολέμου ἐπὶ τῆς ναυαρχίδος τῆς ὁποίας ἡγεῖτο ὁ νῦν Ὑπουργός. Ἤμεθα 40 ἀξιωματικοὶ οἱ ἀποτελοῦντες τὸ ἐπιτελεῖον τοῦ «Ἀβέρωφ» καὶ ἐσυσσιτοῦμεν κύριοι καὶ τὸ συσσίτιον ἔφθανε κατὰ μῆνα ὅταν διετρίβομεν εἰς Λῆμνον διὰ νὰ μὴ ὑποθέσῃ κανεὶς ἄλλος πονηρὸς ὅτι ἐγίνετο πολυτέλεια, τὰ ἔξοδα τοῦ συσσιτίου ἀνήρχοντο εἰς 110–120 δραχμὰς μηνιαίως καὶ μόνον 90 δραχμὰς ἀποφασίζει τὸ κράτος νὰ τοὺς αὐξήσῃ. Καὶ ἔρχονται καὶ ὁμιλοῦσιν ὅτι δι’ αὐτῶν τῶν πραγμάτων θὰ ἐπιβαρυνθῇ ὁ λαός, καὶ ἐπειδὴ θὰ ἐπιβαρυνθῇ ὁ λαὸς δὲν πρέπει νὰ δώσωμεν εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς ἐκείνους ἕν τμῆμα ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐξοδεύουν; Ἀλλὰ ἐλάβετε ὑπ’ ὄψιν, ὅπου δύο καὶ τρεῖς μόνον συσσιτοῦσιν, εἰς τί ἀνέρχεται τὸ συσσίτιόν των καὶ εἰς τακτικὰς περιστάσεις; 180–200 δραχμὰς καὶ τὰς 90 δραχμάς, τὰς 30 μᾶλλον τὴν αὔξησιν, τὴν ὁποίαν ὕστερα ἀπὸ πολὺν καιρὸν συγκατανεύει νὰ δώσῃ ὁ κ. Ὑπουργός, ἐρχόμεθα νὰ τὴν παραστήσωμεν ὅτι θὰ εἶναι εἰς βάρος τοῦ κράτους, καὶ λέγομεν ὅτι θὰ γεννηθῇ μία κακὴ ἐντύπωσις περὶ τῆς σπατάλης εἰς τὰ ὄμματα τοῦ λαοῦ; Μήπως δὲν θέλει ὁ λαὸς τοὺς ἀξιωματικούς του; Διατί θέλομεν νὰ χωρίζωμεν τὸν λαὸν ἀπὸ τοὺς ἀξιωματικούς; Εἶναι κάτι τι ξεχωριστὸν οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ στρατοῦ καὶ τοῦ στόλου ἀπὸ τὸν λαόν; Οἱ ἀξιωματικοὶ ἐὰν ἔχωσι τὸ ἀξίωμα τὸ ἔχουσι διὰ τὸν λαόν, διὰ τὴν πατρίδα, δὲν τὸ ἔχουσι διὰ τὰ ἄτομά των, οὔτε τοὺς μισθοὺς τοὺς λαμβάνουσι διὰ τὸ ἀξίωμά των· τὸ ἀξίωμα τὸ λαμβάνουσι διότι τοὺς ἐνεπιστεύθη ὁ λαὸς νὰ τὸν ὁδηγήσωσι εἰς τὴν δόξαν, εἰς τὴν νίκην ἢ εἰς τὸν θάνατον. Αὐτὴ εἶναι ἡ μόνη ὄψις ἀπὸ τῆς ὁποίας ὀφείλει νὰ ἐξετασθῇ τὸ ζήτημα, καὶ ἐρχόμεθα ὕστερα ἀπὸ τοὺς δύο ἐνδόξους πολέμους, ὅταν εἰσηγῆται ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ὁ τετιμημένος ναύαρχος, ὁ ὁποῖος ὡδήγησε τὸν στόλον εἰς δόξαν ἄφθιτον, νὰ συζητήσωμεν μὲ τοιαύτην ταπεινότητα, μὲ τοιαύτας, θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ ἡ φράσις, δὲν θέλω ν’ ἀδικήσω κανένα ἀπὸ τοὺς ρήτορας, μικρολόγους ἀντιλήψεις. Ἡ ἀξία τοῦ νομοσχεδίου δὲν εἶναι εἰς τὴν μίαν δραχμήν, ἡ ὁποία προστίθεται εἰς τοὺς κατωτέρους βαθμοφόρους ὡς ἔξοδον τραπέζης· ἡ ἀξία τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ὅτι εἰσάγει τὴν διαστολὴν μεταξὺ θαλασσίου ὑπηρεσίας καὶ θαλασσίων ἀποδοχῶν καὶ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἔχει ὀρθῶς, ἀπὸ τοιαύτης δὲ ἀπόψεως θὰ ἠδύνατο νὰ χωρήσῃ ἡ συζήτησις, ἀλλ’ οὐδέποτε νὰ χωρήσῃ συζήτησις τόσον μικρά, ἡ ὁποία πρόκειται νὰ καταπέσῃ. Διαμαρτύρομαι ὡς μέλος τῆς Βουλῆς διὰ τὴν τοιαύτην τροπὴν τῆς συζητήσεως.

§275Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Εἶμαι κύριοι Βουλευταί, ὑποχρεωμένος ν’ ἀπαντήσω εἰς τὸν ἀξιότιμον προλαλήσαντα καὶ τοῦτο διότι ἐθεώρησεν ὅτι ἡ γνώμη, τὴν ὁποίαν δύναται νὰ διατυπώσῃ τις ἐν τῷ κοινοβουλίῳ εἶναι μικρολόγος.

§276Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Διέστειλα ὑμᾶς κύριε συνάδελφε. Σεῖς ἀναγνωρίζετε ὅτι εἶναι δίκαιον τὸ πρᾶγμα.

§277Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἐὰν διεστείλατε ἐμέ, ἐγὼ παραιτοῦμαι.

§278Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Μάλιστα. Ὅταν λέγητε ὅτι εἶναι δίκαιον, σεῖς δὲν ἐξανίστασθε διὰ τὸ ποσόν.

§279Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Εἶναι περίεργον, κύριοι Βουλευταί, πῶς εἰς γενικὰ ζητήματα τινὲς τῶν κυρίων συναδέλφων δίδουν προσωπικὸν χαρακτῆρα. Ἰδίως ὁ προλαλήσας κ. συνάδελφος καὶ εἰς ἄλλας περιστάσεις ἔδωκε προσωπικὸν χαρακτῆρα εἰς ζητήματα γενικωτάτου ἐνδιαφέροντος καὶ μετεχειρίσθη φράσεις, ὡς πρὸ ὀλίγου, τὰς ὁποίας δὲν ὤφειλε νὰ μεταχειρισθῇ ἐν τῷ περιβόλῳ τούτῳ. Ἐγὼ εἶπον τὴν γνώμην μου ἐπὶ τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου, καὶ τὴν εἶπον σαφῶς. Εἶπον, ὅτι αἱ δαπάναι αὐταί, οἱ ὁποῖαι καθιεροῦνται διὰ τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ὑπερβολικαὶ καὶ δυσανάλογοι πρὸς τὰς οἰκονομικάς μας δυνάμεις· εἶπον ἐπὶ πλέον, ὅτι θὰ ηὐχόμην, ἐὰν οἱ οἰκονομικοὶ πόροι τοῦ Κράτους ἐπέτρεπον, νὰ ηὐξάνοντο πολλαπλασίως αἱ ἀποδοχαὶ τῶν ἀξιωματικῶν μας, ἀλλὰ προσέθηκα ὅτι δὲν τὸ ἐπιτρέπουν, καὶ εἶπον ῥητῶς — καὶ θὰ τὸ ἐνθυμοῦνται οἱ κύριοι συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι μὲ ἤκουσαν — ὅτι καθ’ ἣν ἐποχὴν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐξαπολύει ἐγκυκλίους καὶ ἐπικαλεῖται τὸν πατριωτισμὸν τῶν Ἑλλήνων διὰ νὰ συνεισφέρωσιν ὀβολοὺς εἰς τὰ δημόσια ταμεῖα, δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰς ἡμᾶς νὰ προβαίνωμεν εἰς τοιαύτας δαπάνας...

§280ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Μάλιστα. Ἀλλὰ διὰ ποῖον λόγον;

§281Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Χάριν τῆς πληρώσεως τῶν κενῶν σας ταμείων.

§282ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Διότι κατ’ αὐτὴν τὴν ὥραν, τὴν ὁποίαν ἀπηύθυνα τὴν ἐγκύκλιον, εἶχον δώσει διαταγὴν νὰ μὴ καταδιώκωσι τοὺς μὴ δυναμένους νὰ πληρώσωσιν.

§283Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Αὐτὸ ἀπόκειται νὰ τὸ ἐκτιμήσῃ καὶ ἡ Βουλή, καὶ ὁ λαός, ὁ ὁποῖος γνωρίζει τὰ πράγματα, ὅπως κ’ ἐγὼ, ὅστις εἶμαι ἄνθρωπος τῶν πραγμάτων καὶ ὄχι τῶν λόγων, ὡς ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας συνάδελφος. Τίς κατηγόρησε τοὺς ἀξιωματικούς; Ὅλοι τοὺς τιμῶμεν, ἑπομένως ἡ ὑπεράσπισις καὶ αἱ θεωρίαι, αἱ ὁποῖαι ἀνεπτύχθησαν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἦσαν ὅλως διόλου περιτταί. Τὸ ζήτημα εἶναι ἂν δυνάμεθα νὰ πληρώνωμεν καὶ νὰ μὴ θέλωμεν μὲ τὸ ἕνα χέρι νὰ κάμνωμεν τὸν «κουβαρντᾶν» καὶ μὲ τὸ ἄλλο τὸν ἐπαίτην. Περὶ τούτου πρόκειται καὶ οὕτω πῶς ἐτέθη τὸ ζήτημα.

§284Π. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Αὐτὰ τὰ ἐπληρώνομεν πρὸ ἑξηκονταετίας. Τώρα προτείνομεν νὰ αὐξήσωσι κατὰ μίαν δραχμήν.

§285Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον βεβαιοῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν τὸ γνωρίζω ἐγώ, οὔτε ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις τοῦ νομοσχεδίου τὸ ἀναφέρει ποσῶς· ἐξ αὐτῆς ἄλλα συμπεράσματα ἐξάγονται. Ὅταν δὲ βλέπω τοιαύτην αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν καὶ τοιοῦτον νομοσχέδιον ἐξεγείρομαι.

§286Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Τὸ λέγει ἡ ἔκθεσις.

§287Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Δὲν τὸ λέγει. Λοιπόν, συμπληρῶν τὴν ἀπάντησίν μου πρὸς τὸν προλαλήσαντα συνάδελφον, ὁ ὁποῖος, ἐπαναλαμβάνω, νομίζει ὅτι δύναται νὰ χαρακτηρίσῃ ὡς προσωπικὰ ζητήματα γενικωτάτου ἐνδιαφέροντος, τὸν διαβεβαιῶ ὅτι οὐδεὶς ἐσκέφθη νὰ ὑποτιμήσῃ τὴν ἀξίαν τῶν ἀξιωματικῶν μας καὶ τὰς ὑπηρεσίας των καὶ ἦτο περιττὴ ὅλως διόλου ἡ συνηγορία του ὑπὲρ αὐτῶν, οὓς οὐδεὶς κατηγόρησε. Τὸ ζήτημα εἶναι καθαρῶς οἰκονομικόν. Ἔχομεν νὰ πληρώσωμεν; Ἐὰν ἔχωμεν, νὰ πληρώσωμεν· ἐὰν δὲν ἔχωμεν, νὰ καθήσωμεν ἥσυχοι. Ἐὰν ἤμεθα Ἀγγλία, μάλιστα. Ἀλλὰ δὲν εἴμεθα Ἀγγλία, ἀτυχῶς. Αὐτὸ ὑπεστήριξα καὶ αὐτὸ πρέπει νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν ψηφίζοντες τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι καὶ τὸ μόνον, διότι θὰ ἴδητε αὔριον τὰ στρατιωτικὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ἐξεγείρουν τὴν συνείδησιν μὲ τὰς δαπάνας, τὰς ὁποίας εἰσάγουν, χωρὶς καθόλου νὰ ὑπολογίζετε ποῦ θὰ εὑρεθοῦν τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦνται διὰ τὴν πληρωμὴν ὅλων αὐτῶν τῶν μισθολογίων!

§288Γ. ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Μοὶ ἐπιτρέπετε, κ. Πρόεδρε; Ἐν σχέσει μὲ τὸ δεύτερον ἄρθρον ἔχω ἀντίθετον γνώμην πρὸς τοὺς ἀξιοτίμους προλαλήσαντας συναδέλφους ἐξ Ἀττικοβοιωτίας καὶ Μεσσηνίας. Προσθέτω ὅτι εἰς τὴν ἐποχὴν ταύτην, κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἠξεύρω ὑπὸ ποίας περιστάσεις εὑρισκόμεθα καὶ κατὰ τὴν ὁποίαν βλέπομεν ἢ μᾶλλον ἔχομεν πρὸ ἡμῶν ἀπὸ τῆς ἐπαναστάσεως τοῦ 1909 ὡρισμένας κοινωνικὰς τάξεις, δυναμένας νὰ εἴπωσι τὸ κοινὸν λόγιον «addio πτώχεια», θεωρῶ τὰς γνώμας τῶν ἀξιοτίμων προλαλησάντων ὡς ἐντελῶς παρελκούσας. Νομίζω ὅτι ἔχομεν νὰ ὑποστηρίξωμεν μίαν παρατήρησιν ἐπὶ τοῦ 2ου ἄρθρου, ἀφορῶσαν τὴν ἐξαίρεσιν ὡρισμένων ἀξιωματικῶν ὑπηρετούντων εἰς τὴν ξηράν, τοῦθ’ ὅπερ ἄδικον διότι ἐνῷ δίδεται ἡ ἀποδοχὴ εἰς τοὺς ὑπηρετοῦντας ἀξιωματικοὺς ἐν τῷ Κεντρικῷ Γυμναστηρίῳ τοῦ Β. Ναυστάθμου, ἐξαιροῦνται ἐξ ἄλλου οἱ ὑπηρετοῦντες εἰς τὰς ὑπηρεσίας τῆς Φαρμακαποθήκης καὶ τοῦ Νοσοκομείου.

§289ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τὸ ἐδέχθη ὁ κ. Ὑπουργός.

§290Γ. ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Ἐὰν ἐδέχθη τὴν τροπολογίαν, βεβαίως ἡ ἀπόφασίς του ἦτο πολὺ δικαία, διότι τοιαύτη διάκρισις δύναται νὰ γεννήσῃ διαιρέσεις εἰς τὸ στέλεχος τῶν ἀξιωματικῶν, πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ γεννήσωσι καὶ τὰ ὁσονούπω ὑποβληθησόμενα νομοσχέδια πρὸς ψήφισιν, τὰ ὁποῖα καὶ αὐτὰ ποιοῦσι πολλὰς διακρίσεις μεταξὺ τῶν ἀξιωματικῶν καὶ δύνανται νὰ προκαλέσωσι δυσαρέσκειαν.

§291ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ ψηφίζονται καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου ὡς καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ).

§292Α. ΖΑΪΜΗΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ παρακαλέσω τοὺς κ. κ. βουλευτὰς νὰ μείνωμεν ὀλίγον, ἵνα ψηφίσωμεν τὰ νομοσχέδια ἐπὶ τῶν ὁποίων δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις καὶ νὰ διακόψωμεν μετὰ ἡμίσειαν ὥραν.

§293Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Καλύτερον εἶναι νὰ συζητήσωμεν.

§294Σ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὅπου ὑπάρχει ἐμπόδιον νὰ ἀναβληθῇ.

§295ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τῆς § γʹ τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ νόμου 166 ὡς ἔχει τροποποιηθῇ οὗτος διὰ τοῦ νόμου 614 τῆς 18 Ἰανουαρίου 1915». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τῆς διὰ δημοπρασίας ἐνοικιάσεως τῶν δημοσίων κτημάτων.»

§296Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ν’ ἀναβληθῇ διὰ τὴν Δευτέραν.

§297ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. —Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐξαγορᾶς τῆς ἐν Τάντᾳ τῆς Αἰγύπτου οἰκίας, τῆς προερχομένης ἐκ τοῦ κληροδοτήματος Π. Βασάνη». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κανονισμοῦ ἀποζημιώσεως ἰδιοκτητῶν ἐπιταχθέντων ἐν Πειραιεῖ κατ’ Αὔγουστον τοῦ 1914 ἐπὶ ἑλληνικῶν ἀτμοπλοίων φορτίων ἀνηκόντων εἰς ἀλλοδαπούς».

§298ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ν’ ἀναβληθῇ, κ. Πρόεδρε.

§299ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐκδικάσεως ὑπὸ τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου τῶν ὑπολόγων τῶν στρατιωτικῶς κατεχομένων χωρῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως συμβάσεως μετὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος περὶ παροχῆς δανείου δραχ. 1.650.000». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 395 τῆς 17 Νοεμβρίου 1914 «περὶ παύσεως πληρωμῆς ἀποζημιώσεως εἰς τοὺς εἰς τὰς ὑπηρεσίας τῶν Νέων Χωρῶν ἀπεσπασμένους δημοσίους πολιτικοὺς ὑπαλλήλους ἐν γένει». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσωρινοῦ κανονισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους διὰ τοὺς μῆνας Ὀκτώβριον, Νοέμβριον καὶ Δεκέμβριον τῆς χρήσεως 1915». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ χορηγίας ἐκτάκτων πιστώσεων ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1914 ἐκ δραχμ. 41.798». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῶν πιστώσεων ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους τῆς χρήσεως 1914 ἐκ δραχ. 105.674.490». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Τὰ στρατιωτικὰ ἔχουσι παραπεμφθῆ εἰς Ἐπιτροπὴν καὶ εἶναι ἄωρα. Μὴ ὑπάρχοντος ἄλλου θέματος λύεται ἡ Συνεδρίασις διὰ τὴν Δευτέραν 5 μ. μ. (Ὥρα 9.40′ μ. μ.).