1915.10.08

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 14η

Πέμπτη 8 Ὀκτωβρίου 1915.

Προεδρία κ. Κ. Ζαβιτσιάνου.

(Ὥρα 5 30′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ Συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ κ. Γραμματεὺς νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀνάγνωσιν τῶν Πρακτικῶν τῆς χθεσινῆς Συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ Πρακτικὰ τῆς προηγουμένης Συνεδριάσεως). Γνωρίζω πρὸς τὴν Βουλὴν ὅτι: — Πολλοὶ ἀρχηγοὶ καὶ ὁπλαρχηγοὶ τῆς Παλαιᾶς καὶ Νέας Ἑλλάδος παρακαλοῦσιν ὅπως τοῖς δοθῇ ἀνάλογος σύνταξις διὰ τὰς ὑπηρεσίας τὰς ὁποίας προσέφερον. — Ὁ ἐκ Πατρῶν Ἀναστάσιος Παπαδόπουλος παρακαλεῖ ὅπως μετατεθῇ εἰς τὴν βʹ σειρὰν ἐφεδρείας ὁ εἷς ἐκ τῶν τεσσάρων στρατευσίμων υἱῶν του. — Ἡ ἐκ Σάμου Δάφνη, χήρα Ι. Χίου παρακαλεῖ ὅπως ἀναγραφῇ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ 20δραχμος σύνταξις ἥτις καὶ πρότερον τῇ ἐδίδετο παρὰ τῆς Σαμιακῆς Πολιτείας. — Ὁ ἐκ Κρήτης Σταῦρος Γιαπιτζάκης παρακαλεῖ ὅπως τῷ δοθῇ βοήθημα διὰ τὰς πολλαπλᾶς ὑπηρεσίας, τὰς ὁποίας προσέφερεν εἰς τὴν Πατρίδα. — Ὁ Γ. Κανελλόπουλος παρακαλεῖ ὅπως ληφθῇ πρόνοια περὶ τῶν πασχόντων ἐκ κήλης ἐν τῷ στρατεύματι καὶ κρίνωνται οὗτοι ὡς βοηθητικοί. — Ὁ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργὸς κ. Π. Κουντουριώτης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ὑποβεβλημένου εἰς τὴν Βουλὴν σχεδίου νόμου «περὶ ἐπεκτάσεως τοῦ νόμου ͵ΔϞΖʹ (4097) καὶ ἐν καιρῷ ἐπιστρατεύσεως». — Ὁ βουλευτὴς κ. Θ. Γοῦσκος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ λήψεως ἐπειγόντων μέτρων ἐν καιρῷ ἐπιστρατεύσεως ἢ ἐκτάκτου ἀνάγκης ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας». — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ν. Βελέντζας, Σ. Τράκας καὶ Γ. Γερογιάννης ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ ἐκπτώσεως μέρους ἐκ τῶν ἐνοικίων δημοτικῶν ἢ κοινοτικῶν προσόδων τοῦ ἔτους 1915.» — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Μ. Κολώνιας, Ν. Βελέντζας, Σ. Τράκας καὶ Π. Πετροπουλάκης ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ὀνομασίας καὶ προαγωγῆς ἐφέδρων ἰατρῶν» — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Μ. Στελλάκης καὶ Θ. Φαρμακόπουλος ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀνομασίας καὶ προαγωγῆς ἐφέδρων ἰατρῶν.» — Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Γκλαβᾶς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ͵ΔΡΞΑʹ «περὶ προσθέτου μισθοῦ ἀξιωματικῶν, ἀνθυπασπιστῶν καὶ ὁπλιτῶν». — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Π. Λαγοπάτης, Ι. Λεκανίδης, Μ. Σφακιανάκης, Λ. Κουτσοπέταλος, Μ. Κοθρῆς, Γ. Καραϊσκάκης κλπ. ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 430» «περὶ στελέχους ἀξιωματικῶν κλπ. νόμου». — Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Πετρακάκος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κατατάξεως νοσοκόμων γυναικῶν εἰς τὸ Π. Ναυτικόν». — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Νοταρᾶς, Φ. Μοσχούλας, Δ. Πετρακάκος καὶ Σ. Δεληγιάννης ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ παρατάσεως προθεσμιῶν προσελεύσεως τῶν ἐν τῷ ἐξωτερικῷ κλπ.». — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Θ. Γοῦσκος καὶ Γ. Παπαβασιλείου ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ὀνομασίας καὶ προαγωγῆς ἐφέδρων ἰατρῶν». — Ἡ ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις αὐτῆς· 1) Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ χορηγίας ἐκτάκτων πιστώσεων ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσ. Ἐκπαιδεύσεως τῆς χρήσεως 1914 ἐκ δραχ. 41.098». 2) Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσωρινοῦ κανονισμοῦ τῆς πληρωμῆς τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους διὰ τοὺς μῆνας Ὀκτώβριον, Νοέμβριον καὶ Δεκέμβριον τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1915», καὶ 3) Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῶν πιστώσεων ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1914 ἐκ δραχμῶν 1.056.744.90». — Ἐπίσης γνωρίζω πρὸς τὴν Βουλὴν ὅτι κατηρτίσθη Ἐπιτροπὴ ἐκ τῶν βουλευτῶν κ.κ. Γ. Μπουσίου, Κ. Καζαντζῆ, Π. Καραπάνου, Ι. Μπουρνιᾶ, Α. Σιφναίου, Π. Ἀραβαντινοῦ καὶ Φ. Βάλληνδα, εἰς ἣν παραπέμπονται αἱ προτάσεις νόμων «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν νόμου», αἱ ὑποβληθεῖσαι εἰς προηγουμένην τῆς Βουλῆς Συνεδρίασιν. — Ἐπίσης παραπέμπεται εἰς τὴν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ἐπιτροπὴν ἡ πρότασις νόμου «περὶ μεταθέσεως ἐφέδρων ὑπολοχαγῶν καὶ ἀνθυπολοχαγῶν τοῦ πεζικοῦ ἢ τοῦ πυροβολικοῦ». Τῇ ἐγκρίσει τῆς Βουλῆς εἰς ἀμφοτέρας τὰς Ἐπιτροπὰς ταύτας τάσσεται πενθήμερος προθεσμία ἵνα προσαγάγωσι τὰς ἐκθέσεις αὑτῶν. — Ἐπίσης παραπέμπεται εἰς Ἐπιτροπὴν ἐκ τῶν βουλευτῶν κ. κ. Λ. Νάκου, Μ. Νεγροπόντη, Π. Ἀραβαντινοῦ, Α. Παπαναστασίου, Μ. Κακαρᾶ, Π. Πετρίδου, Ι. Μπουρνιᾶ, Π. Μαυρομιχάλη, Σ. Βαλαωρίτου, Α. Γρίβα καὶ Ι. Χριστοδουλιᾶ ἡ ἀναφορὰ τῶν κατοίκων Λεβαδείας «περὶ ἐπιτάξεως». Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων. Ὁ κ. Μ. Καβαλλιερᾶτος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν ἐπιστράτων διπλωματούχων τῆς Νομικῆς.

§2Μ. ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Μεθ’ ὅσα ἐλέχθησαν χθὲς ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, δὲν θὰ ἔπρεπεν ἴσως νὰ φέρω καὶ ἐγὼ τὸν λόγον, ἐὰν δὲν ἐπρόκειτο νὰ ἀσχοληθῶ ἐπὶ εἰδικῆς περιπτώσεως, τὴν ὁποίαν ὡς ἐκ τῆς γενικεύσεως, τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ἡ συζήτησις, οὐδεὶς ἔθιξεν ἐκ τῶν ἀξιοτίμων κ. Συναδέλφων. Πρόκειται περὶ τῶν ἐπιστρατευθέντων δικηγόρων τῶν δύο τελευταίων ἰδίως κλάσεων τῆς ἐφεδρείας. Αἱ κλάσεις αὐταὶ, κατὰ τοὺς ἀκριβεστέρους ὑπολογισμοὺς, δὲν ἀπέδωκαν περισσοτέρους τῶν 10,000 ἀνδρῶν, διότι, ὡς γνωρίζετε, εἰς αὐτὴν τὴν ἡλικίαν πολλοὶ ἀποθνήσκουσι, πολλοὶ καθίστανται ἀνίκανοι, ἄλλοι ἐξ αὐτῶν εἶναι πατέρες τεσσάρων τέκνων καὶ μεταφέρονται εἰς τὴν ἐθνοφρουράν, καὶ τοιουτοτρόπως ἀπέμεινεν ἐλάχιστος ἀριθμὸς ἀνδρῶν. Ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν ἔλαβε φροντίδα δι’ ἐγκυκλίου νὰ συστήσῃ, ὅπως τοὺς ἄνδρας τῶν ἡλικιῶν αὐτῶν τοποθετῶσιν εἰς τὰ Ἔμπεδα Τμήματα τῶν Συνταγμάτων. Δυστυχῶς ἡ διαταγὴ αὕτη δὲν ἐξετελέσθη. Καὶ ὄχι μόνον δὲν ἐξετελέσθη, ἀλλὰ οἱ ἄνδρες αὐτοί, τῶν ὁποίων ἡ μαχητικὴ δύναμις εἶναι μηδαμινή, ἐτοποθετήθησαν εἰς ὀρεινὰ κλιμάκια ἐφοδιοπομπῶν διὰ νὰ ἐκτελῶσιν ὑπηρεσίαν, εἰς τὴν ὁποίαν δὲν εἶναι συνειθισμένοι, διὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἀντέχουσιν αἱ δυνάμεις των, αἱ σωματικαὶ καὶ διὰ τὴν ὁποίαν εἶναι ἐντελῶς ἄχρηστοι. Τὸ Ὑπουργεῖον καλῶς ποιοῦν, προκειμένου περὶ τῶν ἐπιστρατευθέντων δικαστῶν καὶ παρέδρων, ἔλαβε τὴν πρόνοιαν καὶ τοὺς ἐτοποθέτησεν εἰς θέσεις τῆς εἰδικότητός των, τοὺς ἔκαμε Στρατιωτικοὺς Συμβούλους πλησίον τῶν διαφόρων Σωμάτων. Διατί εἰς τοιαύτας θέσεις δὲν ἠδύνατο νὰ τοποθετήσῃ καὶ τοὺς δικηγόρους αὐτῶν τῶν τελευταίων ἡλικιῶν; Οἱ δικηγόροι μάλιστα τῆς τελευταίας κλάσεως τοῦ 1892 ἀνήκουσι πλέον ἀπὸ τῆς πρώτης Ὀκτωβρίου εἰς τὴν ἐθνοφρουράν.

§3Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Ὑπάρχουσι δικηγόροι ὁπλῖται τῆς ἡλικίας τοῦ 1892;

§4Μ. ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Βεβαιότατα.

§5Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Εἶσθε βέβαιος;

§6Μ. ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Σᾶς ἀναφέρω τὸν ἐξάδελφόν μου, τὸν πρώην Βουλευτὴν Κεφαλληνίας, ὁ ὁποῖος ὑπηρετεῖ εἰς τὸ δεύτερον ὀρεινὸν κλιμάκιον τῆς Βας Ἐφοδιοπομπῆς τῶν Πατρῶν.

§7ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἶναι πολλοί.

§8Μ. ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Δὲν εἶναι πολλοί. Ἀπατᾶσθε. Δὲν ὑπερβαίνουσι βεβαίως τοὺς διακοσίους ἢ τριακοσίους ἐν ὅλῳ.

§9Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ὁ ἐξάδελφός σας πόσων ἐτῶν εἶναι;

§10Μ. ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. 44. Αἱ διακρίσεις αὗται ὑπὲρ τῶν ὁποίων συνηγορῶ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου δὲν πρέπει νὰ ξενίζωσι κανένα, διότι εἶναι διακρίσεις, αἱ ὁποῖαι δικαιολογοῦνται, ἐφαρμόζονται δὲ καὶ εἰς τὸν Γερμανικὸν στρατόν, τοῦ ὁποίου ἡ ὀργάνωσις ἐπετέλεσε τὰ θαύματα, πρὸ τῶν ὁποίων μένει σήμερον ἔκπληκτος ἡ ἀνθρωπότης. Διατί σᾶς παρακαλῶ νὰ στερῶμεν ἓν χωρίον τοῦ φαρμακοποιοῦ του καὶ τοῦ ἰατροῦ του; Διατί νὰ στερῶμεν τὴν βιομηχανίαν καὶ τὸ ἐμπόριον τῆς πατρίδος μας τῶν ἀναγκαίων διὰ τὴν λειτουργίαν των προσώπων;

§11Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Διατὶ μόνον δι’ αὐτὰς τὰς τάξεις ὁμιλεῖτε;

§12Μ. ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Ἐγὼ ἐπαινῶ πᾶν μέτρον προνοίας ὑπὲρ διαφόρων τάξεων, ὅπως τὸ ληφθὲν μέτρον ὑπὲρ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Τοιαῦτα μέτρα ἔπρεπε νὰ ληφθῶσιν καὶ ὑπὲρ ἄλλων τάξεων καὶ πρὸς τὸ συμφέρον τῆς κοινωνίας καὶ πρὸς τὸ συμφέρον αὐτοῦ τοῦ στρατεύματος. Διότι ἐκ τῆς καταλλήλου χρησιμοποιήσεως τῶν ἐπιστράτων, ἀναλόγως τῆς εἰδικότητός των καὶ τὸ στράτευμα ὠφελεῖται καὶ ἡ κοινωνία δὲν βλάπτεται ὅπως σήμερον ἡ ἐπιστράτευσις ἡ ὁποῖα ἐγέννησε τόσα προβλήματα, δὲν πρέπει ν’ ἀποβῇ ἐντελῶς καταστρεπτικὴ εἰς τὴν κοινωνίαν, δὲν πρέπει νὰ σταματήσῃ πᾶσαν κοινωνικὴν ζωήν. Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ λάβῃ εἰδικὴν μέριμναν περὶ τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν τῶν δύο τελευταίων κλάσεων καὶ ἰδίως τῶν δικηγόρων, τῶν ὁποίων ὁ ἀριθμὸς εἶνε ἐλάχιστος.

§13Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ ἐξάδελφος, ὁ ἰδικός σου, εἶνε εἰς ἄλλην κλάσιν.

§14Μ. ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Ἐγώ, κύριε Συνάδελφε, εἶμαι εἰλικρινής, ἐκ τῆς πείρας δὲ τὴν ὁποίαν ἔχω, γνωρίζω ὅτι κανεὶ; δὲν ἀνέρχεται εἰς τὸ βῆμα τοῦτο ἐὰν δὲν ἔχῃ ἕνα προσωπικὸν λόγον, καὶ δὲν εἶνε ἀξιοκατάκριτος δι’ αὐτό, φθάνει ὁ προσωπικὸς οὗτος λόγος νὰ στηρίζηται ἐπὶ τῆς δικαιοσύνης. Θὰ σᾶς παρακαλέσω λοιπόν, κύριε Ὑπουργέ, νὰ λάβητε ἐπαναλαμβάνω, εἰδικὴν μέριμναν περὶ τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι ὡς ἐκ τῆς ἡλικίας των δὲν ἔχουσι καμμίαν μαχητικὴν ἀξίαν. Αὐτοὶ θὰ εἶνε χρησιμώτεροι τοποθετούμενοι εἰς εἰδικὰς ὑπηρεσίας, εἰς βοηθητικὰς ὑπηρεσίας, εἰς ὑπηρεσίας γραφικάς, τὰς ὁποίας ὡς γνωρίζετε, εἰς ὅλα τὰ συντάγματα ἐκτελοῦσι συνήθως αἱ ἀκμαιότεραι ἡλικίαι· εἰς αὐτὰς δύνανται νὰ χρησιμοποιηθῶσι ἄριστα οἱ δικηγόροι.

§15Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Αὐτοὶ πρέπει ν’ ἀποσπῶνται Γνωρίζετε νὰ γίνωνται γραφεῖς οἱ κλιβανεῖς, οἱ γεωργοὶ καὶ οἱ ὀρεσίβιοι;

§16Μ. ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Ἀκριβῶς τοὺς γεωργοὺς καὶ τοὺς ὀρεσιβίους πρέπει νὰ στείλητε εἰς τὰ κλιμάκια, διότι εἰς τὰ κλιμάκια γνωρίζετε σεῖς ἐὰν εἶνε δυνατὸν νὰ ἐκπληρώσῃ ὑπηρεσίαν εἷς δικηγόρος.

§17Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. Δυστυχῶς τὸ ἐζήτησαν πολλοί, κ. Βουλευταί. Τὸ παρελθὸν αὐτὸ δηλοῖ.

§18Μ. ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Ἴσως νεωτέρων ἡλικιῶν, κ. Ὑπουργέ, δικηγόροι, διότι βεβαίως οἱ νεώτεροι, ὅσον καὶ ἂν εἶναι δικηγόροι, δύνανται νὰ ὁδοιπορῶσιν εἰς τὰ βουνά, ἀλλὰ εἷς γέρων, ὁ ὁποῖος ὑπερέβη τὸ τεσσαρακοστὸν ἔτος, δὲν θὰ ἔχῃ πλέον αὐτὴν τὴν δύναμιν καὶ τοῦτο πρέπει νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψιν σας χάριν τῆς ὑπηρεσίας, χάριν τοῦ στρατεύματος.

§19Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. Νὰ τελειώσητε.

§20Μ. ΚΑΒΑΛΙΕΡΑΤΟΣ. Μοῦ λέγετε νὰ τελειώσω. Ἐγὼ θὰ ἐπεθύμουν νὰ μείνω ἐδῶ μέχρις ὅτου σᾶς κάμψω.

§21Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. Ἤδη εἶμαι κεκαμμένος!

§22Μ. ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν τὴν σύστασίν μου αὐτὴν καὶ τελειώνω, ἀφοῦ ὁμολογεῖτε ὅτι ἐκάμφθητε.

§23Χ. ΚΟΕΝ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως ἔλαβε πρόνοιαν διὰ τοὺς ἰατροὺς καὶ φαρμακοποιούς, νὰ λάβῃ πρόνοιαν καὶ δι’ ὡρισμένους δικηγόρους.

§24Ι. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ἡ αἴτησις τῶν δικηγόρων βεβαίως δὲν ἔχει ἀνάγκην ὑποστηρίξεως. Ο. δικηγόροι δὲν ζητοῦσι διὰ τῆς αἰτήσεώς των θέσιν διὰ τὴν ὁποίαν εἶνε ἀνάξιοι, ἀλλ’ εἶνε γνωστὸν ὅτι οἱ πλεῖστοι τούτων ἔχουσιν ὑπηρετήσει εἰς τὸν στρατὸν καὶ ἔλαβον μέρος κατὰ τοὺς δύο πολέμους. Βεβαίως οὗτοι ἀπέκτησαν τὰ προσόντα, τὰ ὁποῖα ἀπέκτησαν καὶ ἄλλοι ὁπλῖται, δεκανεῖς, ὑπαξιωματικοὶ προβιβασθέντες εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ καίτοι οἱ πλεῖστοι τούτων εἶναι ἀγράμματοι. Ἡ αἴτησις δὲν ἔχει ἀνάγκην ὑποστηρίξεως, διότι ἡ στρατιωτικὴ ὑπηρεσία ἤθελεν ἀναγνωρίσῃ εἰς τὰ προσόντα αὐτῶν καὶ τὴν ἀνάγκην νὰ κάμῃ τοὺς δικηγόρους ἀξιωματικούς καὶ διότι βλέπομεν καθ’ ἑκάστην, ὅτι ἀναβάλλεται ἡ πρόσκλησις τῶν κληρωτῶν τοῦ 1915, τῶν ἀγυμνάστων καὶ ἀδηλώτων ἕνεκα ἐλλείψεως στελεχῶν. Ὑπάρχουσι τὰ στελέχη, ἀρκεῖ ἡ ὑπηρεσία νὰ θελήσῃ νὰ τὰ εὕρῃ.

§25Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Ἀναγκάζομαι νὰ ἀνέλθω ἐπὶ τοῦ βήματος, κ. Βουλευταί, διότι δὲν διακρίνω εἰς τὴν μορφὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ἐπειδὴ δὲν ἔχω εὐνοϊκὴν ἀπάντησίν του, τὴν λύσιν τοῦ ζητήματος, τὸ ὁποῖον ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ συνιστᾷ νομίμως.

§26Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν ἐξεδήλωσα τίποτε. Ἐὰν πρόκηται νὰ μορφώσητε ἐκ τῆς φυσιογνωμίας μου ἐντυπώσεις, σᾶς βεβαιῶ, ὅτι πάντοτε ἡ φυσιογνωμία μου εἶναι μειδιῶσα. Ἐὰν πρόκειται νὰ εἰσέλθητε εἰς τὰ διανοήματά μου, καλὸν εἶναι, πρὶν ἐξωτερικεύσω αὐτά, νὰ μὴ εἴπητε τίποτε.

§27Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Παίρνω μίαν λύσιν.

§28Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. Δὲν θὰ τὴν στηρίξετε εἰς τὴν γνώμην μου· θὰ τὴν στηρίξητε εἰς ὑποθέσεις.

§29Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Ἐπὶ ὑποθέσεων ὁμιλῶ διότι δὲν ἔχω δηλώσεις. Ὁμιλῶν διὰ ὑποθέσεων σᾶς δηλῶ ὅτι, ἐν ᾗ περιπτώσει ἔχητε τὴν καλωσύνην νὰ δηλώσητε ὅτι εἶσθαι σύμφωνος εἰς τὰ αἰτήματά μου, κατέρχομαι τοῦ βήματος.

§30Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. Δὲν δύναμαι.

§31Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Ἀκριβῶς· ἐπειδὴ φρονῶ ὅτι ἡ γνώμη σας εἶναι τοιαύτη, διὰ τοῦτο ἀνέρχομαι εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ συνηγορήσω ὑπὲρ τοῦ αἰτήματος, ὅπως καὶ ἄλλοι συνάδελφοι ἔπραξαν, καὶ νὰ ἐκθέσω τοὺς λόγους πρὸς ὑποστήριξιν τῆς αἰτήσεως τῶν διδακτόρων τῆς Νομικῆς, ἥτις εἶναι πλέον ἢ δεδικαιολογημένη. Εἶνε ὑποχρέωσις, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ κάμωμεν ἀποδεκτήν, διότι βασίζεται ἐπὶ γενικῶν ἀρχῶν ὅτι πρέπει κατὰ τὴν ἐπιστράτευσιν νὰ χρησιμοποιῶμεν ἐντατικῶς ὅλας τὰς δυνάμεις, τὰς ὁποίας διαθέτει ἡ Χώρα εἰς κίνησιν καὶ νὰ ἐπιδιώκωμεν ἕν ἀποτέλεσμα. Δὲν πρόκειται περὶ αἰτήματος ὡρισμένης τάξεως, ἀλλὰ πρόκειται περὶ ὑποχρεώσεως, την ὁποίαν ἔχομεν πάντες, νὰ χρησιμοποιῶμεν ὅλας τὰς δυνάμεις τῆς Χώρας, ὅπως πρέπει καὶ ὄχι κατὰ τοιοῦτον τρόπον. Πρόκειται μόνον περὶ 313 δικηγόρων, ὡς ὁ στατιστικὸς πίναξ, ὁ ἐξακριβωμένος, τὸν ὁποῖον ἔχω ὑπ’ ὄψει μου, καταδεικνύει, οἵτινες ζητοῦσιν εἴτε νὰ γίνωσιν ἀξιωματικοὶ τῆς Χωροφυλακῆς, εἴτε ἀξιωματικοὶ τοῦ πεζικοῦ.

§32Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. Ὑποθέτω ὅτι ἡ πρότασις τοῦ κ. Συναδέλφου σας ἦτο ἡ αὐτή, διότι καὶ ἄλλαι προτάσεις μοὶ ὑπεβλήθησαν περὶ προαγωγῆς τῶν δικηγόρων.

§33Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Ὁ κ. Συνάδελφος εἰδικοποίησε τὸ θέμα. Δὲν πρόκειται περὶ τῆς ὁλότητος τῶν δικηγόρων, ἀλλὰ περὶ 313 δικηγόρων.

§34Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. Ἄλλο θέμα αὐτό.

§35Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Αὐτοὶ διαιροῦνται εἰς δύο κλάσεις· εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι κέκτηνται τὸν βαθμὸν τοῦ λοχίου, καὶ εἰς αὐτούς, οἱ ὁποῖοι εἶναι στρατιῶται. Καὶ ἐρωτῶ ὑμᾶς· προκειμένου νὰ χρησιμοποιήσητε τοὺς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι εἶναι λοχίαι, καθ’ ἣν στιγμὴν εἶναι γνωστόν, ὅτι ὑπάρχει ἔλλειψις στελεχῶν ἐν τῷ στρατεύματι, δὲν εἶναι ἱκανοὶ αὐτοὶ νὰ προαχθῶσιν εἰς ἀνθυπολοχαγοὺς καὶ ἀνθυπασπιστὰς καὶ ἀντὶ νὰ ζητήσωμεν νὰ τοὺς τοποθετήσωμεν εἰς ὑπηρεσίαν ἁπλοῦ ὁπλίτου, νὰ ζητήσωμεν νὰ τοὺς τοποθετήσωμεν εἰς ἀνωτέρας ὑπηρεσίας, τὰς ὁποίας δύνανται νὰ προσφέρωσιν ἐπ’ ἀγαθῷ τοῦ στρατεύματος; Καὶ οἱ γυμνασταί, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι δίπλωμα τῆς Σουηδικῆς καὶ οἵτινες ἔγειναν ἀνθυπασπισταὶ καὶ ἀνθυπολοχαγοὶ διῴκησαν λόχους κατὰ τὸν πόλεμον, παρηκολούθησα δὲ ἐγὼ τὴν δρᾶσίν των καὶ εἶδον τὰ ἀποτελέσματα ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εἶχον παρακολουθήσει τὸ στράτευμα. Εἰς ἡμᾶς ἐπετράπη ὡς Νομοθετικὸν Σῶμα νὰ δώσωμεν τὸ δικαίωμα νὰ προσφέρωσι τὰς ὑπηρεσίας των, ἡμεῖς δὲ πάλιν ζητοῦμεν νὰ ἀφήσωμεν νὰ πηγαίνωσιν εἰς τὸ Μεταγωγικὸν Σῶμα, ὡς εἴπατε κ. Ὑπουργέ, διότι ἐθίξατε μίαν τάξιν, τὴν ὁποίαν δὲν ἔπρεπε νὰ θίξητε. Ἐὰν ἐπιμένητε, τοῦτο εἶνε καθαρῶς ψυχολογικὸν ὡς κρίνοντες αὐτοὺς ἀπροστατεύτους καὶ ἁπλοὺς στρατιώτας καθ’ ἣν στιγμὴν ὑπηρέται τῶν καφενείων....

§36Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. Πότε εἶπον τοῦτο; Δὲν γενικεύω τὸ ζήτημα, οὔτε ἀποδίδω κατηγορίαν τινὰ εἰς τοὺς δικηγόρους τοὺς στρατευομένους, οἱ ὁποῖοι προσέφερον πολυτίμους ὑπηρεσίας εἰς τὴν πατρίδα. Ἐγὼ δι’ ἀποφάσεώς μου προήγαγον πολλούς, τοὺς ὁποίους τιμῶ.

§37Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Εἶμαι εὐχαριστημένος ἐκ τῶν δηλώσεων τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι δὲν ἤθελε νὰ θίξῃ τὴν τάξιν τῶν δικηγόρων. Εἴπετε μίαν λέξιν, καὶ ἤθελον νὰ ἀμυνθῶ, διότι αὐτοὶ δύνανται νὰ προσφέρωσιν ὑπηρεσίας ἀξιωματικοῦ καὶ θὰ ἐπεθύμουν ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν γνώμην του, ὅτι δὲν εἶνε ἱκανοὶ διὰ νὰ γίνωσιν ἀξιωματικοί.

§38Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. Δὲν εἶπον τοιοῦτόν τι.

§39Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Εἶπον ἐγὼ τὸ ἑξῆς· ὅτι μετ’ ὀλίγον ἐρχόμενος ἐπὶ τοῦ βήματος θὰ παρακαλέσω δι’ ἐπιχειρημάτων νὰ μοὶ καταδείξητε ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ εἶναι ἱκανοὶ νὰ φέρωσι τὰς ἐπωμίδας τοῦ ἀξιωματικοῦ. Πρόκειται περὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θὰ φέρωσι τὰς ἐπωμίδας τοῦ ἀξιωματικοῦ, διήρεσα δὲ αὐτοὺς εἰς τοὺς λοχίας καὶ εἰς τους μὴ τοιούτους. Καὶ περὶ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι εἶνε λοχίαι φρονῶ ὅτι δύνανται κάλλιστα, πρὸς ὄφελος τοῦ στρατεύματος καὶ τῆς κοινωνίας καὶ τῆς πατρίδος, νὰ γίνωσιν ἔφεδροι ἀνθυπασπισταὶ ἢ ἀνθυπολοχαγοί. Προκειμένου περὶ τῶν ἄλλων, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶνε οὔτε κἂν λοχίαι, δύνανται οὗτοι νὰ χρησιμοποιηθῶσι διὰ τὴν χωροφυλακὴν ἐπ’ ἀγαθῷ καὶ πάλιν τῆς πατρίδος, διότι οἱ δικηγόροι, ὡς γνωστόν, κρίνονται ἱκανοὶ καὶ κατατάσσονται μὲ τὸν βαθμὸν τοῦ ἐνωμοτάρχου εἰς τὴν χωροφυλακήν. Ἐὰν πρόκειται λοιπὸν νὰ κάμητε αὐτοὺς ἐφέδρους τῆς χωροφυλακῆς, δὲν θὰ εἶνε ὁ βαθμός των, ὁ τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ τοῦ πεζικοῦ, μεγαλύτερος ἐκείνου, τὸν ὁποῖον καταλαμβάνουσιν ἐν τῇ χωροφυλακῇ. Σᾶς λέγω ὅτι χρησιμοποιοῦνται ὡς στρατονόμοι παρὰ ταῖς Μεραρχίαις πεντακόσιοι, οἱ ὁποῖοι καλοῦνται ἀπὸ τὰς τάξεις τῆς χωροφυλακῆς καὶ τοῦτο γίνεται ἐπὶ ζημίᾳ τῆς ἄλλης ὑπηρεσίας, τῆς Ἀστυνομίας. Εἶναι δυνατὸν τὰς θέσεις ταύτας νὰ ἀναπληρώσητε διὰ δικηγόρων, ὡς καὶ τὰς ἄλλας θέσεις τῆς χωροφυλακῆς. Ἑπομένως πρόκειται οὐχὶ περὶ εὐεργετήματος πρὸς τὴν τάξιν ἀλλὰ περὶ ὑποχρεώσεως νὰ διαθέσωμεν πάσας τὰς δυνάμεις τῆς χώρας καταλλήλως εἰς τὴν κρίσιμον στιγμὴν τῆς ἐπιστρατεύσεως. Ὀφείλομεν πάντες, καὶ σεῖς νὰ προσπαθήσωμεν ὅπως τὸ σχέδιον νόμου, τὸ ὁποῖον ὑπεβλήθη παρ’ ἄλλων συναδέλφων, ἢ καὶ ἄλλο ἰδικόν σας, νὰ ψηφισθῇ, ὥστε οἱ μὲν λοχίαι ἐκ τῶν δικηγόρων νὰ προάγωνται εἰς ἐφέδρους ἀνθυπασπιστὰς ἢ ἀνθυπολοχαγούς, ὡς κρίνετε, οἱ δὲ ὑπόλοιποι νὰ κατατάσσωνται εἰς τὴν χωροφυλακὴν ὡς ἔφεδροι ἀνθυπασπισταὶ καὶ ἀνθυπομοίραρχοι.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γκλαβᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§41Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Δὲν ἤλθομεν βεβαίως ἡμεῖς συνηγοροῦντες ὑπὲρ τῆς τάξεως τῶν διδακτόρων καὶ τῶν δικηγόρων, ὅπως ζητήσωμεν προνόμια εὐεργετικά, διότι, προκειμένου περὶ φόρου αἵματος, πρέπει πάντως νὰ εἴμεθα ἴσοι ἀπέναντι τῆς Πατρίδος. Οὐδεὶς πρὸ τῆς Πατρίδος ὑπέρτερος καὶ συνεπῶς πρέπει πάντες νὰ θυσιάζωμεν καὶ τὸν ἐγωϊσμόν μας εἰς τὰ συμφέροντά της. Ἐν πάσῃ περιπτώσει πρέπει νὰ εἶναι πάντες ὁπλῖται αὐτῆς μὲ ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν σκοπόν, διότι δὲν εἶνε ἄγνωστον ὅτι Κράτος, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει τοῦτο ὡς βάσιν θεμελιώδη, εἶναι Κράτος προνομιούχων καὶ βασανιζομένων, Κράτος ἐκμεταλλευτῶν καὶ ἐκμεταλλευομένων, κοινωνία, διὰ τὴν ὁποίαν ἡ δόξα εἶνε ψευδὴς καὶ ἀπατηλή. Δὲν ἐρχόμεθα νὰ ζητήσωμεν προνόμια καὶ εὐεργετήματα ὑπὲρ τῆς τάξεως, ἐξ ἧς ἀπορρέομεν. Διότι πρέπει πάντες νὰ ὁμολογήσωσιν ὅτι, ἐὰν ἡ Βουλὴ ἀπαρτίζηται κατὰ τὸ πλεῖστον ἐκ δικηγόρων, εἶναι ἀληθὲς ὅτι λόγῳ μετριοφροσύνης οἱ δικηγόροι οὗτοι δὲν ἠθέλησαν νὰ συνηγορήσωσιν ὑπὲρ τῶν συμφερόντων αὐτῶν, τῶν δικαίων, ἐκ φόβου μήπως παρεξηγηθῶσιν. Ἀλλ’ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος εἶναι ὑπεύθυνος διὰ τὴν κατάστασιν, δὲν εἶνε βεβαίως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, διότι οὗτος μόλις ἡμέρας ἀριθμεῖ εἰς τὸ ἀξίωμα, τὸ ὁποῖον αὐτὴ ἡ Πολιτεία ἢ μᾶλλον ὁ Ἀνώτατος αὐτῆς Ἄρχων τῷ ἐπέταξε νὰ ἀναλάβῃ, ἀλλ’ ἡ Ἐπιτελικὴ Ὑπηρεσία. Αὕτη δυστυχῶς δὲν ἠθέλησε νὰ χρησιμοποιήσῃ τοὺς δικηγόρους ἀναλόγως τῆς μορφώσεως καὶ τῆς χρησιμότητος, τὴν ὁποίαν δύνανται νὰ παράσχουν εἰς τὴν Πολιτείαν. Σήμερον μοὶ ἔλεγε λοχαγός τις, ὅτι λόγῳ τῆς θέσεώς των, διότι πολλοὶ εἶναι ἄνω τῶν 32 ἐτῶν, ἀποστέλλονται εἰς μὴ μαχίμους ὑπηρεσίας, ἀλλὰ εἰς μεταγωγικὰς καὶ ἄλλας. Ἀλλὰ καὶ ἐκείνας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκτελέσωσι καὶ παραμένουσιν οὕτω εἰς τὰ ἔμπεδα τάγματα, δηλαδὴ ἐν ἀκινησίᾳ. Εἶναι ἀληθές, ὅτι ἡ βάσις, ἡ ὁποία ἐτέθη ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Κεφαλληνίας, εἶναι λελογισμένη καὶ σοβαρά, διότι διὰ τῆς συζητήσεως δύναται νὰ ἐξευρεθῇ μία ὀρθὴ λύσις, ὥστε νὰ χρησιμοποιηθῶσιν οἱ ἄνθρωποι αὐτοί. Διότι ὅταν μαθητὰς τοῦ Γυμνασίου καὶ δημοδιδασκάλους μετὰ παίδευσιν τεσσάρων μηνῶν εἰς τοὺς ἐφεδρικοὺς οὐλαμούς, στέλλομεν ὡς ἀνθυπολοχαγούς, πῶς νὰ μὴ χρησιμοποιῶμεν τοιούτους ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ὡς λοχίαι ὑπηρέτησαν κατὰ τοὺς δύο ἐνδόξους πολέμους καὶ οἱ ὁποῖοι, ἀφοῦ ἐδιδάχθησαν θεωρητικῶς, ἔλαβον καὶ τὴν πεῖραν ἐκ τῶν δύο πολέμων; Οὗτοι ἔχουσι περισσότερα ἐφόδια καὶ προσόντα νὰ χρησιμοποιηθῶσιν ὡς ἀνθυπολοχαγοί. Ἀναμφισβητήτως λοιπὸν οὐχὶ ὡς εὐεργέτημα, ἀλλ’ ὡς χρησιμοποίησιν τῶν προσόντων των πρέπει νὰ θεωρήσῃ ἡ Πολιτεία τὴν προαγωγήν των εἰς ἀνθυπολοχαγούς. Διὰ τοὺς ἄλλους ὀρθῶς ἐτέθη τὸ ζήτημα. Ἔχομεν Στρατοδικεῖα τακτικὰ καὶ ἔκτακτα, Στρατονομίαν καὶ τόσας ἄλλας ὑπηρεσίας, ὅπου δύνανται νὰ χρησιμοποιηθῶσιν. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Χωροφυλακῆς, μεθ’ οὗ ἔσχον τὴν τιμὴν νὰ ὁμιλήσω χθές, μοὶ ἔλεγεν ὅτι τετρακόσιοι ἐνωμοτάρχαι ἀπεσπάσθησαν. Ἀντ’ αὐτῶν δὲν δύνανται νὰ χρησιμοποιηθῶσι δικηγόροι;

§42Ζ. ΙΑΤΡΟΥ. Δὲν ζητοῦν τέτοια πράγματα.

§43Π. ΛΑΓΟΠΑΤΗΣ. Δὲν ἐνδιαφέρει τί ζητοῦν, ἀλλὰ τί πρέπει νὰ γείνῃ διὰ τὴν ὑπηρεσίαν.

§44Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Δύναται ἡ Πολιτεία νὰ τοὺς χρησιμοποιήσῃ ἀναλόγως τῶν προσόντων των. Τοὺς μηχανικοὺς δὲν κάμνει ἐφέδρους ἀνθυπολοχαγούς; Φρονῶ ὅτι καὶ τοὺς δικηγόρους πρέπει νὰ ἱκανοποιήσῃ, χρησιμοποιοῦσα κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε καὶ εἰς ἑαυτοὺς καὶ εἰς τὴν Πολιτείαν πρὸ παντὸς νὰ δύνανται νὰ εἶναι ὠφέλιμοι. Ἐξ ὅλων τούτων εἶναι βέβαιον, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, πρέπει νὰ ἱκανοποιήσῃ τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς, ἔχων ὑπ’ ὄψει του ὄχι τὰ τῆς ὁμοφωνίας τῆς Βουλῆς — διότι αὕτη πιθανὸν νὰ πλανᾶται — ἀλλ’ ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ πρέπει νὰ χρησιμοποιηθῶσιν ἱκανοποιητικῶς διὰ τὴν Πολιτείαν. Ὑποθέτω δέ ὅτι θὰ εἰσηγηθῇ σχέδιον Νόμου, σύμφωνον πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον.

§45Κ. ΤΕΡΤΙΠΗΣ. Συμφωνῶ μὲν μὲ τοὺς προλαλήσαντας ἀξιοτίμους Συναδέλφους μου, ὅπως θελήσῃ νὰ πεισθῇ ὁ κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸς καὶ λάβῃ πρόνοιαν περὶ τοῦ κλάδου τῶν δικηγόρων, ἀλλὰ μὲ τὴν διαφορὰν ὅπως οἱ διακόσιοι δικηγόροι, οἵτινες ὑπηρετοῦσιν ἤδη εἰς τὰς τάξεις τοῦ Στρατοῦ ὡς ἔφεδροι ὁπλῖται καὶ ὑπαξιωματικοί, κατατάσσωνται πρὸς τὸ καθαρῶς συμφέρον πρωτίστως τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας, οἱ μὲν ἔχοντες ἑξάμηνον προϋπηρεσίαν ἐν τῷ Στρατῷ καὶ πενταετῆ δικηγορικὴν τοιαύτην ὡς ἔφεδροι ἀνθυπασπισταὶ τῆς Χωροφυλακῆς, οἱ δὲ μὴ ἔχοντες τοιαύτην, ὡς ἐνωμοτάρχαι. Ἐπιφυλάσσομαι δὲ ν’ ἀναπτύξω διὰ μακρῶν τοὺς λόγους, οἵτινες συντρέχουσι πρὸς ὑποστήριξιν τῆς γνώμης του ταύτης, ἀφοῦ ἀκούσῃ προηγουμένως τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, ἃς ἔχει νὰ ποιήσηται οὗτος τῷ Κοινοβουλίῳ, ὡς τοῦτο πρὸ μικροῦ ἐδήλωσεν οὗτος ὅτι θὰ πράξῃ.

§46Α. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἀνέμενον νὰ ἀκούσω τὴν γνώμην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ πρῶτον, μὲ τὴν προσθήκην ὅτι τὰ αἰτούμενα ὑπὸ τῶν δικηγόρων εὑρίσκω δικαιότατα. Εἶναι ἀναξιοπρεπές, κ. Ὑπουργέ, ἐπιστήμονας ἐκ συστάσεως ἐνίοτε, οἱ ἀνώτεροι νὰ τοὺς χρησιμοποιῶσιν εἰς τὰς μᾶλλον βαναύσους ὑπηρεσίας, πολλάκις δὲ καὶ εἰς ἀκατονομάστους ἀγγαρείας.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χατζηγιάννης ἔχει τὸν λόγον.

§48Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Πρέπει νὰ ὁμολογηθῇ ὅτι ἡ αἴτησις τῶν διπλωματούχων τῆς Νομικῆς Σχολῆς, ὁσάκις ἀπησχόλησε τὴν Βουλὴν καὶ τὴν κοινωνίαν, ἦλθε κατὰ τοιοῦτον τρόπον ὥστε πάντοτε νὰ παρεξηγηθῇ. Ἐθεωρήθη ὅτι πᾶσα τοιαύτη αἴτησις ἀπέβλεπε νὰ δημιουργήσῃ κοινωνικὰς ἀνισότητας, αἱ ὁποῖαι ἀντέκειντο καὶ ἀντίκεινται εἰς τὴν κοινὴν ἀντίληψιν καὶ εἰς τὴν νομοθεσίαν. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ τούτου. Ἡ κειμένη νομοθεσία οὐδέποτε ἠρνήθη ὄχι κἂν εἰς δικηγόρους, ὄχι κἂν εἰς διδάκτορας τοῦ Πανεπιστημίου, ἀλλὰ εἰς αὐτοὺς τοὺς τελειοφοίτους τοῦ Πανεπιστημίου νὰ καταλάβωσι τὰς ἐπωμίδας τοῦ ἀξιωματικοῦ ὑφ’ ὡρισμένας τινὰς προϋποθέσεις. Οἱ ἔφεδροι ἀξιωματικοί, οἱ μέχρι τοῦδε, δὲν εἶνε τίποτε ἄλλο παρὰ τελειόφοιτοι τοῦ γυμνασίου, δημοδιδάσκαλοι, δικηγόροι, ἰατροί, διδάκτορες τοῦ Πανεπιστημίου, οἱ ὁποῖοι μετ’ ἐξάσκησιν 6, 7, 8, 10 μηνῶν, ἐπέστρεφαν εἰς τὰ Σώματά των μὲ τὸν βαθμὸν τοῦ ἐφέδρου ἀξιωματικοῦ. Ἀλλὰ διατὶ δὲν ὠνομάσθησαν καὶ οἱ παραπονούμενοι; Ἡ ἐλλιπὴς νομοθεσία εἰς τὴν στρατολογίαν ἄφινε μέχρι τοῦ 1910 πλῆθος ἀπαλλαγέντων καὶ διαθεσίμων ἐξ ἑκάστης στρατευσίμου ἀπογραφῆς. Οὗτοι δέ, δυνάμει τῶν Νόμων οὓς ἐψήφισεν ἡ Βουλὴ κατὰ τὸ 1910, ἐκλήθησαν πρὸς ἐκγύμνασιν ἐπὶ 40 ἢ 50 ἡμέρας. Μεταξὺ αὐτῶν ἦσαν καὶ ἀρκετοὶ ἐπιστήμονες, δικηγόροι, ἰατροί, γυμνασταί, μηχανικοὶ κτλ. Οἱ γυμνασταὶ ἔγιναν ἔφεδροι ἀνθυπολοχαγοί, οἱ μηχανικοί, μεταλλειολόγοι, γεωπόνοι, ἰατροί, μετὰ τὴν θητείαν τῶν 50 ἡμερῶν καὶ ἐν καιρῷ ἐπιστρατεύσεως ἐθεωρήθησαν ὅτι εἰσῆλθον εἰς τὴν ἐφεδρείαν καὶ ἐδικαιοῦντο νὰ καταλάβωσι τὸ ἀξίωμα τοῦ ἐφέδρου ἀξιωματικοῦ. Ἔμειναν μόνον οἱ δικηγόροι. Ἀλλὰ θὰ ἰδῆτε τὸ ἄδικον εἰς τὸ ὁποῖον περιεπέσαμεν. Κατὰ τὴν κειμένην νομοθεσίαν, ἐάν τις τελειόφοιτος γυμνασίου μόνον ἢ φοιτητής, προσέλθῃ εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ ἕνα μῆνα πρὸ τῆς ὑποχρεωτικῆς του προσελεύσεως, ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ καταταχθῇ μὲ τὸν βαθμὸν τοῦ δεκανέως ἢ τοῦ λοχίου, οἱ δὲ δικηγόροι, οἱ προσερχόμενοι ὡς ἔφεδροι εἰς τὴν ἐπιστράτευσιν, μένουν ἁπλοῖ στρατιῶται, ἐνῷ καὶ γνώσεις περισσοτέρας ἔχουσι τοῦ λοχίου ἐθελοντοῦ καὶ ἔχουν ὑπηρετήσει τὴν θητείαν τῶν 50 ἡμερῶν, καὶ ἀκόμη ἦσαν στρατιῶται κατὰ τοὺς δύο πολέμους ἐπὶ χρονικὸν διάστημα τόσον, ἢ καὶ περισσότερον τοῦ ἀπαιτηθέντος δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔγιναν ἀξιωματικοὶ εἰς τὸ σχολεῖον τῆς Κερκύρας. Ἐν τούτοις εἰς αὐτοὺς δὲν ἀναγνωρίζεται τὸ δικαίωμα τῆς προαγωγῆς, ἐνῷ ὁ τελειόφοιτος τοῦ Γυμνασίου, ἐπαναλαμβάνω, δύναται, προσερχόμενος ἕνα μῆνα πρὸ τῆς ὑποχρεωτικῆς κατατάξεώς του, νὰ γίνῃ λοχίας. Τοῦτο, νομίζω, εἶνε σολοικισμός. Δὲν ζητοῦμεν λοιπὸν διακρίσεις κοινωνικάς, διακρίσεις ἐπιστημονικάς, ἀλλὰ ζητοῦμεν νὰ γίνῃ ὅ,τι ἡ σκοπιμότης τῶν πραγμάτων ἀναγνωρίζει. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα, εἶμαι δὲ βέβαιος, ὅτι θὰ λάβῃ ἀποφάσεις συμφώνως καὶ πρὸς τὴν ἀλήθειαν τοῦ πράγματος καὶ πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ στρατεύματος.

§49Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἄς δηλώσῃ τὴν γνώμην του ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν διὰ νὰ παύσῃ ἡ περαιτέρω συζήτησις.

§50Μ. ΣΤΕΛΛΑΚΗΣ. Μετὰ τὰ λεχθέντα, συνιστῶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ προσθέσῃ ἄρθρα εἰς τὸν νόμον περὶ στρατολογίας, ὅτι μόνον οἱ ἀγρόται μάχονται καὶ φονεύονται ὑπὲρ Πατρίδος.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μερλόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§52Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔχει ἐκ τοῦ κανονισμοῦ τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλήσῃ εἰς πᾶσαν ὥραν καὶ στιγμήν, δύναται δὲ διακόπτων τὴν σειρὰν τῶν ἐγγεγραμμένων ὅπως ὁμιλήσωσι ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου νὰ δηλώσῃ τὴν γνώμην του εἰς τὴν Βουλήν. Ἡ γνώμη δὲ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἴσως θὰ ἦτο τοιαύτη, ὥστε νὰ κατέπαυε εὐθὺς ἀμέσως ἡ περαιτέρω συζήτησις καὶ ἡ Βουλὴ νὰ προέβαινεν εἰς τὸ ἔργον αὐτῆς. Ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς σιωπᾷ, ἐγγραφεὶς δὲ καὶ ἐγὼ ὅπως ὁμιλήσω ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι μεταξὺ τῶν γνωμῶν, αἵτινες ἐξεδηλώθησαν εἰς τὴν Βουλὴν ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου καὶ κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν καὶ σήμερον, ὑπάρχει μέση τις ὁδὸς ἐν τῇ ὁποίᾳ δύναται νὰ συμβιβασθῇ καὶ τὸ αἰτούμενον ἐκ μέρους τῶν διδακτόρων τῆς νομικῆς ἀλλὰ καὶ τὸ συμφέρον τοῦ στρατεύματος. Αἱ γνῶμαι, αἱ διατυπωθεῖσαι, εἶνε ῥιζικῶς ἀδιάλλακτοι, διότι ὑπάρχει γνώμη ὅτι οἱ ὑπηρετοῦντες ἤδη ἐν τῷ στρατῷ δικηγόροι πρέπει νὰ ὀνομάζωνται ἔφεδροι ἀξιωματικοὶ ἀδιαφόρως ἂν προϋπηρέτησαν ἢ ὄχι, ἀδιαφόρως ἂν φέρωσι τὸν βαθμὸν τοῦ ὑπαξιωματικοῦ ἢ εἶνε ἁπλοῖ στρατιῶται Ἀλλ’ ὑπάρχει ἄλλη γνώμη, ἥτις θέλει ὅπως οἱ δικηγόροι, οἱ μὴ λαβόντες βαθμὸν ὑπαξιωματικοῦ, ἀναγνωρισθῶσι ὡς ἀξιωματικοὶ τῆς χωροφυλακῆς. Ὑπάρχει καὶ ἄλλη γνώμη, ἡ ὁποία θέλει ὅπως πάντες οἱ δικηγόροι παραμένωσι εἰς τὴν θέσιν εἰς ἣν ἤδη εὑρίσκονται. Νομίζω ὅτι μεταξὺ τῶν γνωμῶν αὐτῶν δύναται νὰ ἐξευρεθῇ μέση τις λύσις ἱκανοποιοῦσα καὶ τὸ συμφέρον τοῦ στρατεύματος ἀλλ’ ἀπονέμουσα καὶ τὴν δικαίαν θέσιν εἰς ἐκείνους τῶν στρατευσίμων, οἵτινες εἶναι ἐφωδιασμένοι διὰ πτυχίου τῆς Νομικῆς σχολῆς. Δὲν πρέπει, φρονῶ, νὰ ἐξετάζητε τὸ ζήτημα ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τοῦ συμφέροντος τῶν δικηγόρων. Τὸ ζήτημα ἔχει ἄλλην ὄψιν κατ’ ἐμέ Ἔχει ἀφετηρίαν τὸ συμφέρον τοῦ στρατεύματος, τὸ συμφέρον δὲ τοῦ στρατεύματος ἁρμόδιος εἶναι ὑπὲρ πάντα ἄλλον νὰ γνωρίζῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν. Ἁρμοδία ἐπίσης εἶναι νὰ γνωρίζῃ ἡ Ἐπιτελικὴ ὑπηρεσία τοῦ Στρατοῦ, ἥτις δύναται νὰ προσδιορίσῃ ἂν οἱ δικηγόροι θεωροῦνται χρήσιμα στοιχεῖα ἵνα ἀντλήσῃ ἐξ αὐτῶν χρήσιμα στελέχη ἀξιωματικῶν ἢ ὄχι. Ἐπίσης ἡ Ἐπιτελικὴ ὑπηρεσία καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶναι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζωσιν ἐὰν ὑπάρχῃ ἀνάγκη στελεχῶν ἐν τῷ στρατῷ καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει νὰ ζητήσῃ τοιαῦτα. Ἐν ὅσῳ ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ ἡ Ἐπιτελικὴ ὑπηρεσία δὲν δηλώσωσι εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ὑπάρχει ἀνάγκη νέων στελεχῶν ἡ συζήτησις ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς καὶ προτάσεις ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς ὅπως περιληφθῶσιν εἰς τὸ στέλεχος τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν οἱ δικηγόροι, νομίζω, ὅτι δὲν ἔχουσι θέσιν. Ἀλλὰ θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν ἐπὶ τοῦ ἀκολούθου ἀντικειμένου. Οἱ ὑπηρετοῦντες ὑπὸ τὰς σημαίας δικηγόροι προσδιορίζονται ὑπό τινων τῶν κυρίων συναδέλφων εἰς 313. Δεδομένου ὅτι ὁ ἀριθμὸς οὗτος εἶναι ἀκριβὴς δὲν πρέπει νομίζω νὰ προβάλληται ὡς ἐπιχείρημα ἵνα πείσῃ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, τὸ ὅτι, ἐὰν ἀποχωρήσῃ ὁ ἀριθμὸς οὗτος ἐκ τῆς τάξεως τῶν ὁπλιτῶν, τὸ στράτευμα δὲν θέλει ὑποστῆ μεγάλην ζημίαν. Διότι δὲν ἔχει σημασίαν ὁ ἀριθμὸς. Σημασίαν ἔχει κατὰ πόσον οἱ δικηγόροι ἐπαρκῶς καὶ πλήρως θ’ ἀνταποκριθῶσιν εἰς τὸ ἀξίωμα τοῦ ἀξιωματικοῦ. Ὑπάρχουσιν ἐν τῷ στρατεύματι δικηγόροι, οἱ ὁποῖοι μετέσχον τῶν δύο ἐνδόξων πολέμων καὶ οἵτινες, ὑπηρετήσαντες ὑπὸ τὰς σημαίας, ἔφθασαν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ὑπαξιωματικοῦ, ἐγένοντο λοχίαι καὶ ἐπιλοχίαι. Ὑπάρχουσι δικηγόροι τοιοῦτοι ὑπὲρ τῶν ὁποίων ἐγένοντο εὐμενέσταται προτάσεις ἵνα προαχθῶσιν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἐφέδρου ἀξιωματικοῦ, παρὰ τῶν ἁρμοδίων προσώπων, παρὰ τῶν διοικητῶν καὶ σωματαρχῶν αὐτῶν. Ἐγένοντο προτάσεις καὶ ἐκθέσεις αὐτῶν περὶ τῶν τοιούτων ὑπαξιωματικῶν δικηγόρων πλέκουσαι τὸ ἐγκώμιον αὐτῶν, διὰ τὴν στρατιωτικὴν καὶ διοικητικήν των ἱκανότητα, διὰ τὴν ἀνδρείαν των καὶ τὴν καθόλου ἀξιόλογον δρᾶσίν των ἐν τῷ πολέμῳ, ἐκθέσεις ἐξ ὧν καταφαίνεται ὅτι οὐδαμῶς ὑστεροῦσιν οἱ βαθμοφόροι οὗτοι τῶν μονίμων βαθμοφόρων. Ἕνεκα ὅμως διαλύσεως τῆς ἐπιστρατείας δὲν ἐπετεύχθη, ὥστε νὰ πραγματοποιηθῶσιν αἱ προτάσεις αὗται. Τοὺς δικηγόρους τούτους, τοὺς φθάσαντας μέχρι τοῦ βαθμοῦ τοῦ ὑπαξιωματικοῦ, τοὺς εὐδοκίμως ὑπηρετήσαντας, τῶν ὁποίων ἡ χρησιμότης ἀνεγνωρίσθη παρὰ τῶν οἰκείων σωματαρχῶν, περὶ τῶν ὁποίων ὑπάρχουσιν εὐμενέσταται προτάσεις, ἤθελεν εἶναι ἀδίκημα καὶ ἔλλειψις προνοίας ὑπὲρ τοῦ στρατεύματος ἂν ἡ ὑπηρεσία δὲν ἐχρησιμοποίει δεόντως καὶ δικαίως καὶ ἐπ’ ὠφελείᾳ τοῦ στρατεύματος. Ἀλλ’ ὑπάρχουσιν καὶ ἄλλοι δικηγόροι, οἱ ὁποῖοι στεροῦνται τῆς ἀπαιτουμένης στρατιωτικῆς μορφώσεως, ἵνα γίνωσιν ἀξιωματικοὶ μὲ ὅλην τὴν ἐπιστημονικὴν μόρφωσίν των. Διότι δὲν εἶνε ἀρκετὴ ἡ ἄλλη μόρφωσις, ἡ ἐπιστημονική, ὁσονδήποτε σπουδαία, ὁσονδήποτε πλήρης καὶ ἂν εἶναι, ἵνα προσδώσῃ εἰς τὸν ἐπιστήμονα τὴν ἱκανότητα νὰ διοικήσῃ μονάδα τινὰ στρατιωτικήν. Περὶ τοιούτων ἐπιστημόνων προκειμένου ἡ Βουλή, νομίζω, ὅτι δὲν δύναται νὰ πράξῃ τι, διότι ὑπὲρ αὐτῶν ἐνεργοῦσα χαριστικῶς καὶ ὑπὲρ αὐτῶν νομοθετοῦσα, νομοθετεῖ ἀσφαλῶς κατὰ τοῦ στρατεύματος. Καταλήγων λοιπόν, Κύριοι, νομίζω ὅτι καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς θέλει ἀποδεχθῆ καὶ ἡ Βουλὴ θὰ ἀναγνωρίσῃ τὴν ὀρθότητα τῆς σκέψεως, ὅτι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι προϋπηρέτησαν ὡς ὑπαξιωματικοί, περὶ ὧν ὑπάρχουσιν εὐνοϊκαὶ προτάσεις τῶν οἰκείων σωματαρχῶν, δίκαιον εἶναι ἵνα καὶ παρὰ τὸν τελευταῖον νόμον, τὸν 430, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, τὸν ὁποῖον ἐψήφισεν ἡ Βουλή, γίνωσιν ἀξιωματικοὶ καὶ χρησιμοποιηθῶσιν ἐπωφελῶς διὰ τὸ στράτευμα.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μοσχούλας ἔχει τὸν λόγον.

§54Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν εἶναι παλαιὸς γνώριμος τῆς Βουλῆς ταύτης, ὅσοι δὲ εἶχον τὴν εὐτυχίαν νὰ παρακάθηνται μετ’ αὐτοῦ ἐν τῷ περιβόλῳ τούτῳ, εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐκτιμήσωσι τὴν εὐθυκρισίαν, μεθ’ ἧς ἀντελαμβάνετο τῶν ζητημάτων, τὰ ὁποῖα ἐθίγοντο καὶ μετὰ τῆς ὁποίας ἀπεφάσιζεν, ὁσάκις ἐπρόκειτο νὰ δώσῃ τὴν ψῆφον αὐτοῦ. Δυστυχῶς ὁ κ. Συνάδελφος ἐκ Θεσσαλονίκης ἐκ παρεξηγήσεως προεκάλεσε ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἠρέθισε τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ζήτημα ἐφ’ οὗ, ἴσως συνεταυτίζοντο αἱ γνῶμαί του πρὸς τὰς γνώμας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Τὸ ζήτημα τῆς προστασίας τῶν δικηγόρων, τῆς προστασίας, καθ’ ὃν τρόπον παρεστάθη διότι δὲν πρόκειται περὶ προστασίας, ἀλλὰ περὶ ἀπονομῆς δικαιοσύνης, περὶ ἀπονομῆς ἰσότητος τὸ ζήτημα, λέγω, τοῦτο, δὲν εἶνε δυνατὸν ἐν τῇ συνειδήσει τοῦ γενναίου μαχητοῦ τῶν ἡρωικῶν μας πολέμων, δὲν εἶνε δυνατὸν νὰ μὴ ἀπηχήσῃ σοβαρῶς, ὡς ἀπηχεῖ ἐν τῇ συνειδήσει παντὸς πολίτου δυναμένου ἢ καλουμένου νὰ φέρῃ εὐθεῖαν τὴν κρίσιν καὶ τὴν γνώμην αὐτοῦ. Πρόκειται περὶ δικηγόρων, οἱ ὁποῖοι μετέσχον τῶν δύο ἡρωϊκῶν μας πολέμων, ἴσως δὲ θὰ εἶναι ἐκπληκτικὸν δι’ ἡμᾶς νὰ εἴπω ὅτι μεταξὺ αὐτῶν ὑπάρχουν δικηγόροι, οἱ ὁποῖοι μετέσχον καὶ τοῦ πολέμου τοῦ 1897 καὶ σήμερον εἶνε ὑπαξιωματικοί. Οἱ δικηγόροι, οἱ ὁποῖοι ἐσφυρηλατήθησαν εἰς τὸ πῦρ τῶν δύο πολέμων δὲν εἶνε ἱκανοὶ νὰ καταλάβωσι τὴν βαθμῖδα τοῦ ἀξιωματικοῦ, ὅταν κληρωτοὶ τοῦ 1911 καὶ τοῦ 1912 φέρωσι σήμερον τὰς ἐπωμίδας τοῦ ὑπολοχαγοῦ; Δὲν φρονῶ ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν εἶναι δυνατὸν νὰ παρίδῃ τὴν δικαίαν ταύτην σύστασιν τῶν προλαλησάντων καὶ ἐμοῦ, διότι ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι ἀναγνωρίζει τὰς ὑπηρεσίας ὅταν αὗται παρέχωνται ἀνεξαρτήτως τῆς κοινωνικῆς τάξεως καὶ ἀνεξαρτήτως προσώπων, ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι τοὺς δικηγόρους θὰ τοὺς τάξῃ ἐκεῖ, ὅπου πρέπει νὰ τοὺς τάξῃ, ἀναλόγως τῶν ὑπηρεσιῶν αὐτῶν κατὰ τὸ παρελθὸν καὶ τῆς εἰδικότητος αὐτῶν. Δὲν δύναμαι νὰ πιστεύσω ὅτι θὰ παραδεχθῇ ὁ ἥρως τῶν δύο ἐνδόξων πολέμων μας, ὅπως, δικηγόροι, ἀνδραγαθήσαντες κατὰ τὴν διάρκειαν αὐτῶν μεταξὺ τῶν ὁποίων ὑπάρχουσι τραυματίαι, πολλῶν δὲ τὰ σώματα καλύπτει τὸ χῶμα τῆς ἡρωϊκῆς Μακεδονίας, μείνωσιν ἀπροστάτευτοι. Δὲν εἶναι δυνατόν, νὰ δεχθῶ, ὅτι δὲν θὰ κρατήσῃ παρὰ τῷ σεβαστῷ μοι Ὑπουργῷ τῶν Στρατιωτικῶν πνεῦμα δικαιοσύνης ἐπὶ τοιούτου ζητήματος, ζητήματος, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι ὅπως προεῖπον, ζήτημα προστασίας ὡρισμένης τάξεως κοινωνικῆς, ἀλλ’ εἶναι ζήτημα ἀποδόσεως τοῦ δικαίου πρὸς τὸ συμφέρον οὐχὶ μόνον τῶν ἀτόμων, ἀλλὰ καὶ τοῦ στρατεύματος.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πετροπουλάκης ἔχει τὸν λόγον.

§56Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Λαμβάνω τὸν λόγον διότι προετάθη παρ’ ἑνὸς συναδέλφου νὰ ἐγγραφῇ εἰς τὸν νόμον περὶ στρατολογίας διάταξις κατὰ τὴν ὁποίαν εἰς τὸν στρατὸν νὰ ὑπηρετῶσι μόνον οἱ ἀγρόται καὶ οἱ γεωργοί. Οἱ δικηγόροι δὲν ζητοῦσιν προνόμιον, δὲν ζητοῦσιν εὐεργέτημα. Ἐγὼ ὁμιλῶν ἐξ ὀνόματος τῶν δικηγόρων, προερχόμενος ἐκ τοῦ σώματος αὐτῶν, διαμαρτύρομαι, διότι πάντοτε ἀντετάχθην κατὰ τῶν προνομίων καὶ διακρίσεων, κατὰ τὴν παρελθοῦσαν δὲ συνεδρίαν, ὅταν ὁ συνάδελφος κ. Νάκος ὡμίλησε περὶ τῆς μὴ προσηκούσης στοργῆς τῶν ἀξιωματικῶν τῆς ὑγειονομικῆς ὑπηρεσίας πρὸς τοὺς ἐπιστράτους ἐτόνισα, ὅτι δὲν πρέπει νὰ περιορισθῶμεν εἰς ταῦτα, ἀλλὰ νὰ εἴμεθα ὑπὲρ τῆς ἄρσεως τῶν προνομίων καὶ ὅλοι νὰ προσφέρωσιν τὰς ὑπηρεσίας των, διότι τότε μόνον μία Πολιτεία, τότε μόνον ἡ Πατρὶς δύναται νὰ ἐκπληρώσῃ τὰ ἰδεώδη της, ὅταν ὑπάρχῃ ἰσότης. Οἱ δικηγόροι δὲν νομίζω ὅτι ζητοῦσι προνόμιον, οἱ δικηγόροι ζητοῦσιν, ἂν καὶ ἐφ’ ὅσον κρίνωνται ἱκανοί, νὰ προσφέρουν τὰς ὑπηρεσίας των καθ’ ὃν τρόπον ἡ Βουλὴ νομίζει καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, τόσον ἐν τῷ ἐνεργῷ στρατῷ ὅσον καὶ εἰς τὴν Δημοσίαν ἀσφάλειαν καὶ εἰς τὴν στρατιωτικὴν Δικαιοσύνην ὡς καὶ εἰς οἱανδήποτε ὑπηρεσίαν, ζητοῦσι νὰ τοὺς τάξῃ ἐκεῖ, ὅπου δύνανται νὰ ὑπηρετήσωσι. Διότι δὲν θὰ λησμονῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι ὑπάρχουσι δικηγόροι πολλοὶ τῶν κλάσεων 92 καὶ 93· ἀγύμναστοι αὐτοὶ εἰς τί θὰ χρησιμεύσωσι; Δὲν δύνανται νὰ χρησιμοποιηθῶσιν ἀλλαχοῦ εἰς ἄλλας ὑπηρεσίας; Ἀφοῦ ὁ στρατὸς ἔχει ἀνάγκην στελεχῶν καὶ ἐστρατολόγησε τοιαῦτα ἐκ πηγῶν, αἱ ὁποῖαι δὲν ἀνταποκρίνονται ἴσως ἐπαρκῶς, φρονῶ ὅτι οἱ δικηγόροι θὰ δύνωνται καλύτερον ν’ ἀνταποκριθῶσιν εἰς τὰς ἀπαιτήσεις τῆς ὑπηρεσίας, ὡς προτείνω, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν σκέψεων αὐτῶν ὑποβάλλω τὴν σύστασίν μου.

§57Ι. ΜΠΡΙΣΙΜΙΤΖΑΚΗΣ. Τοῦτο εἶναι τὸ ζήτημα, Κύριε Ὑπουργὲ τῶν Στρατιωτικῶν· ἔχομεν ἀνάγκην στελεχῶν ἢ δὲν ἔχομεν; Ἂν δὲν ἔχωμεν ἀνάγκην, τότε ἡ συζήτησις εἶναι περιττή, ἐὰν ὅμως ἔχωμεν τότε θὰ συζητήσωμεν πόθεν θὰ λάβωμεν τὰ στελέχη ταῦτα. Διάφοροι εἶναι αἱ πηγαὶ ἐκ τῶν ὁποίων, κατὰ τὸ παρελθόν, ἐζητήθησαν τὰ στελέχη· ἐζητήθησαν ἐκ τῶν γυμναστῶν, ἐκ των ἐξελθόντων ἐκ τῆς σχολῆς τοῦ Πολυτεχνείου, ἐκ προϋπηρετησάντων ὑπαξιωματικῶν καὶ τὰ τοιαῦτα. Προκειμένου ἤδη περὶ τῶν δικηγόρων, οἵτινες ἔχουσιν ἱκανὴν μόρφωσιν, οἱ ὁποῖοι μετέσχον τοῦ ἑνὸς ἢ τῶν δύο πολέμων, οἱ ὁποῖοι οὕτω ὑπηρέτησαν διετίαν ὁλόκληρον καὶ ἀπελύθησαν μὲ τὸν βαθμὸν τοῦ ὑπαξιωματικοῦ, οὗτοι δὲν ἀποτελοῦσι κατάλληλον πηγὴν διὰ τὸ στράτευμα, ὅπως ἐκ ταύτης ἀντλήσωμεν ἀξιωματικοὺς ἔχοντας ἱκανὴν μόρφωσιν καὶ ἀνάλογα προσόντα; Κύριε Ὑπουργὲ τῶν Στρατιωτικῶν, εἶμαι κατὰ τῆς εὐκόλου ἀπονομῆς βαθμῶν, καὶ δὴ στρατιωτικῶν, διότι ἔχω τὴν γνώμην ὅτι, ὅπως τὸ ἔνδυμα δὲν κάμνει τὸν μοναχόν, οὕτω καὶ ἡ στολὴ δὲν κάμνει τὸν στρατιωτικόν· προκειμένου ὅμως περὶ ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι ἱκανὴν ἀνάπτυξιν συγχρόνως ἔλαβον ἀρκοῦσαν στρατιωτικὴν ἀγωγὴν λόγῳ τῆς ἐπὶ τοσοῦτον χρόνον παραμονῆς των εἰς τὸ στράτευμα καὶ τῆς συμμετοχῆς των εἰς τὸν ἕνα ἢ καὶ τοὺς δύο πολέμους, νομίζω ὅτι οἱ καλοὶ ἐκεῖνοι ὑπαξιωματικοὶ ἐπαξίως θὰ φέρωσι καὶ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ. Συνιστῶ ὅθεν ὅπως σπουδαίως μεριμνήσητε περὶ τούτων.

§58Π. ΛΑΓΟΠΑΤΗΣ. Δὲν εὑρίσκω, Κύριοι, ὅτι εἶναι οὐσιώδης ἡ ἀπουσία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, ταύτην τὴν στιγμὴν ἐξελθόντος ἐκ τῆς αἰθούσης, διότι εἶναι γνωστὸν ὅτι ἀνεγνωρίσθη καλῶς ἢ κακῶς ἡ πρωτοβουλία τοῦ Ἐπιτελείου ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων στρατιωτικῆς φύσεως. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν δὲν εἶναι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως καὶ ἀποφάσεως, θὰ κρίνῃ τὸ ζήτημα, ἡ ἀπουσία αὐτοῦ δὲν βαρύνει σπουδαίως ἐπὶ τοῦ ζητήματος, ἀλλὰ μόνον τιμὴν θὰ περιποίει εἰς τὸν ἑκάστοτε ῥήτορα ἐὰν καὶ οὗτος συγκατελέγετο μεταξὺ τῶν ἀκροατῶν.

§59Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Παρακαλῶ νὰ μᾶς εἴπητε τί ἐννοεῖτε μὲ αὐτὸ ποῦ λέγετε.

§60Π. ΛΑΓΟΠΑΤΗΣ. Λέγω ὅτι τὴν πρωτοβουλίαν ἐπὶ τῶν στρατιωτικῶν νομοσχεδίων ἔχει τὸ Ἐπιτελεῖον.

§61Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὥστε ὁ Ὑπουργὸς εἶναι μαργιονέττα;

§62Π. ΛΑΓΟΠΑΤΗΣ. Ὑμεῖς λέγετε τοῦτο, ἐγὼ δὲν εἶπον τοιοῦτόν τι.

§63Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν οὐδεμίαν ἔχει γνῶσιν καὶ ἰδέαν τῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα αὐτὸς ὑποβάλλει εἰς την Βουλήν;

§64Θ. ΚΡΙΜΠΑΣ. Μὲ συγχωρεῖτε. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὁμιλήσας, ὡς ὡμίλησε ἐνταῦθα, ἐθεωρήθη ὑπὸ τῆς Βουλῆς, ὅτι ἐξέφρασε ἰδίας γνώμας καὶ ὅτι δὲν ἐξέφρασε τὰς γνώμας τοῦ Ἐπιτελείου.

§65Π. ΛΑΓΟΠΑΤΗΣ. Τί θέλετε νὰ εἴπητε;

§66Θ. ΚΡΙΜΠΑΣ. Ὅτι δὲν εἶναι ὄργανον τοῦ Ἐπιτελείου.

§67Π. ΛΑΓΟΠΑΤΗΣ. Σήμερον ἀκόμη ὑπεβλήθη νομοσχέδιον κατὰ τὸ ὁποῖον ἀφαιρεῖται πᾶσα δικαιοδοσία καὶ πᾶσα πρωτοβουλία ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν.

§68Θ. ΚΡΙΜΠΑΣ. Μόνον προκειμένου περὶ ἐπιστρατεύσεως.

§69Π. ΛΑΓΟΠΑΤΗΣ. Τέλος πάντων τὸ γεγονὸς εἶναι τοῦτο. Ἀντιλαμβάνομαι καὶ ἐγὼ ὡς μίαν ἀνάγκην, ἡ μὴ ἀναγνώρισις τῆς ὁποίας δὲν ἔχει καμμίαν δικαιολογίαν οὔτε ἀπὸ μέρους τῆς Ὑπηρεσίας οὔτε ἀπὸ μέρους τῆς λογικῆς. Ἀπὸ τῆς λογικῆς κατὰ τὴν κρατοῦσαν νομοθεσίαν, δι’ οὓς λόγους ἀνέπτυξαν οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι, καὶ τοὺς ὁποίους δὲν δυσκολεύομαι νὰ ἐπαναλάβω, ἀναγνωρίζεται ἡ ἀνάγκη αὕτη. Ἡ νομοθεσία ἀναγνωρίζει ἱκανοὺς ὅπως καταστῶσιν ἐνωμοτάρχαι τῆς Χωροφυλακῆς, ἐπίσης δὲ τοὺς ἀποφοίτους τῶν Γυμνασίων ἀναγνωρίζει ἱκανοὺς ὅπως γίνωνται ἔφεδροι ἀνθυπολοχαγοί. Παρατηρῶ, Κύριοι, μίαν ἀντίδρασιν εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τοὺς δικηγόρους, μίαν ἀντιδικηγορικὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν δὲν δύναμαι ἄλλως νὰ ἐξηγήσω παρὰ ἐκ τῆς ἀντιθέσεως, ἡ ὁποία ἐνυπάρχει μεταξὺ τοῦ χαρακτῆρος τῶν δικηγόρων καὶ τῶν στρατιωτικῶν. Οἱ δικηγόροι εἶναι ἐν φύσεως συζητηταί, γνώμονα ἔχοντες τὸν νόμον καὶ τὴν λογικήν, ἐνῷ οἱ στρατιωτικοὶ γνώμονα ἔχουσιν ἢ τὴν διαταγὴν τοῦ ἀνωτέρου ἢ τὴν ἰδίαν αὐτόβουλον γνώμην. Ἐντεῦθεν ὑπάρχει μία τις ῥιζικὴ διαφορὰ καὶ ἀντίθεσις, ὡς ἐκ τῆς ὁποίας δικαιολογεῖται ἡ ἀντιδικηγορικὴ πολιτική, ἡ ὁποία δὲν παρατηρεῖται εἰς τοῦτο μόνον τὸ ζήτημα, ἀλλὰ καὶ εἰς ἄλλα νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον τῆς Βουλῆς ἐψηφίσθησαν, ὡς τὸ νομοσχέδιον περὶ Στρατοδικείων, τὸ ὁποῖον τίποτε δὲν ἀναγνωρίζει εἰς τοὺς δικηγόρους. Σημειωτέον δ’ ὅτι ἐπρόκειτο ἐκεῖ περὶ ἐφέδρων γραφέων τῶν Στρατοδικείων, καθ’ ἣν δὲ στιγμὴν ἐκαλοῦντο οἱ Ἔμμισθοι Πάρεδροι ἵνα καταλάβωσιν ἀνωτάτας ἐν τῷ Στρατοδικείῳ θέσεις, ἡ πρόσληψις τῶν δικηγόρων ὡς ἐφέδρων γραφέων ἀπερρίφθη τῇ πρωτοβουλίᾳ τοῦ Ἐπιτελείου, κατ’ ἐπίσημον ἀνακοίνωσιν ἐν τῇ Βουλῇ.

§70Γ. ΠΩΠ. Πῶς κατ’ ἐπίσημον ἀνακοίνωσιν;

§71Π. ΛΑΓΟΠΑΤΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο ὑπεβάλλετο τῇ πρωτοβουλίᾳ τοῦ Ἐπιτελείου. Τοῦτο ἦτο ἐπισήμως γνωστόν.

§72Μ. ΣΤΕΛΛΑΚΗΣ. Ποῖος ἦτο τότε Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ ὁποῖος ἤκουεν αὐτὰς τὰς γνώμας;

§73Π. ΛΑΓΟΠΑΤΗΣ. Νομίζετε ὅτι θὰ μὲ φέρητε εἰς δύσκολον θέσιν; Δὲν μὲ φέρετε διόλου.

§74Γ. ΠΩΠ. Καταγγέλλετε Ὑπουργόν, ὁ ὁποῖος οὐ μόνον τὴν ἰδίαν ἀξιοπρέπειαν καὶ τὴν ἰδίαν θέσιν, ἀλλὰ καὶ τὴν θέσιν αὐτοῦ τοῦ Κοινοβουλίου διὰ τῆς πράξεώς του ἐμείωνεν. Ὠφείλατε νὰ εἴπητε ποῖος ἦτο αὐτὸς ὁ Ὑπουργός.

§75Π. ΛΑΓΟΠΑΤΗΣ. Κύριε Συνάδελφε, θέλετε νὰ ἐπωφεληθῆτε τῆς συζητήσεως ταύτης, διὰ νὰ ἐκφράσητε τὰς ἀντιπολιτευτικάς σας ἰδέας;

§76Γ. ΠΩΠ. Δὲν εἶμαι ἀντιπολιτευόμενος· εἶμαι μέλος τῆς πλειονοψηφίας!

§77Π. ΛΑΓΟΠΑΤΗΣ. Πρόκειται περὶ τοῦ ἑξῆς: ὅτι τοῦ τοιούτου εἴδους νομοσχέδια, δὲν εἶναι ἄγνωστον ὅτι συντάσσονται καὶ ὑποβάλλονται ὑπὸ τοῦ Ἐπιτελείου. Ἐὰν θέλητε νὰ ἀνεύρητε εὐθύνην διὰ τὴν ὑποβολὴν ταύτην θὰ τὴν ἀνεύρητε παντοῦ ἀλλοῦ ὄχι ὅμως εἰς τοὺς διαφόρους Ὑπουργοὺς τῶν Στρατιωτικῶν. Διὰ νὰ ἐπανέλθω τέλος πάντων εἰς τὸ θέμα, εὑρίσκω ὅτι τὸ αὐτὸ πνεῦμα διαπνέει καὶ σήμερον τοὺς κ. στρατιωτικοὺς ὡς πρὸς τὴν ἐκτίμησιν τῆς ὑποβαλλομένης αἰτήσεως διὰ τῆς ἀναφορᾶς τῶν κ. Συναδέλφων.

§78Φ. ΒΑΛΛΗΝΔΑΣ. Καὶ τὴν ἀντίδρασιν, τὴν ἐκδηλουμένην ἐκ μέρους δικηγόρων, πῶς τὴν ἐξηγεῖτε;

§79Μ. ΣΤΕΛΛΑΚΗΣ. Ἔχομεν τὸ θάρρος τῆς γνώμης μας.

§80Φ. ΒΑΛΛΗΝΔΑΣ. Ἐφόσον, κ. Λαγοπάτη, θέλετε νὰ δώσητε τὴν ἐξήγησιν τῆς ἀντιδράσεως κατὰ τῶν δικηγόρων, σᾶς ἐρωτῶ· πῶς ἐξηγεῖτε τὴν ἀντίδρασιν αὐτὴν ἐκ μέρους δικηγόρων;

§81Μ. ΣΤΕΛΛΑΚΗΣ. Ἐγὼ δὲν εἶμαι δικηγόρος· εἶμαι βουλευτής, καὶ ἔχω τὸ θάρρος τῆς γνώμης μου.

§82Φ. ΒΑΛΛΗΝΔΑΣ. Μὴ ταράττεσθε, Κύριε Συνάδελφε. Ὅλοι ἐν τῇ Βουλῇ ἔχομεν τὸ θάρρος τῆς γνώμης μας. Μὴ νομίζητε ὅτι ἔχετε τὸ προνόμιον τοῦ θάρρους τῆς γνώμης σας σεῖς.

§83Π. ΛΑΓΟΠΑΤΗΣ. Θὰ ἔλεγον λοιπὸν ὅτι καὶ ἂν δὲν ἠθέλετε θεωρήσει καταλλήλους τοὺς δικηγόρους νὰ γίνωσιν ἀξιωματικοί, δύνασθε νὰ τοὺς τοποθετήσητε ὅπως ἀναπληρώσητε τοὺς μαχίμους ἐκείνους, τοὺς ὁποίους ἔχετε εἰς τὰς διαφόρους ὑπηρεσίας. Αἴφνης εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν. Ἀφήνω τὰ Τεχνικὰ Τμήματα. Εἰς τὸ Τμῆμα τοῦ Προσωπικοῦ. Ἐκεῖ εἶναι ἀνάγκη μεγίστη ἀνθρώπων ἐχόντων νομικὰς γνώσεις, δικηγόρων, ἡ μὴ ὕπαρξις τῶν ὁποίων ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν δίδει λαβὴν εἰς τὸ νὰ ὑποπίπτῃ ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου εἰς μυρίους σολοικισμοὺς νομικούς, δίδοντας ἀφορμὴν εἰς ἀγωγάς, διὰ τὰς ὁποίας πληρώνει τὸ Δημόσιον χιλιάδας ὁλοκλήρους καὶ ἑκατομμύρια Δύνασθε, λοιπὸν πολὺ καλὰ καὶ ὠφελιμώτατα νὰ χρησιμοποιήσητε τοὺς δικηγόρους εἰς αὐτὰς τὰς ὑπηρεσίας, παρέχοντες τὴν εὐκαιρίαν εἰς τοὺς ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι ποθοῦν νὰ ὑπάγουν εἰς τὴν μάχιμον ὑπηρεσίαν νὰ ἐκπληρώσωσι τὴν ἐπιθυμίαν των. Ἀλλὰ μὲ τὸν κίνδυνον νὰ γίνῃ καὶ ἀντιδημοτικὴ πρὸς τοὺς Δικηγόρους, θὰ ἐπεθύμουν νὰ παρακαλέσω ὅπως τεθῇ ὑπὸ σοβαρὰν συζήτησιν ἡ γνώμη τοῦ κ. Βοζίκη. Νομίζω ὅτι σκοπιμώτερον θὰ ἠδυνάμεθα νὰ χρησιμοποιήσωμεν τοὺς δικηγόρους εἰς τὰς Ἀστυνομικὰς καὶ Στρατολογικὰς ὑπηρεσίας, ἔνθα εἶναι ἱκανώτατοι. Οἱ Ἀστυνομικοὶ εἶναι κατ’ ἐξοχὴν οἱ ἐντεταλμένοι τὴν ἐφαρμογὴν τῶν Νόμων, προϋποτίθεται δὲ ὅτι ἔχουν γνῶσιν τῆς Ποινικῆς Δικονομίας, αὐτοῦ τοῦ εἴδους δὲ τὰς γνώσεις κατ’ ἐξοχὴν ἔχουν οἱ δικηγόροι καὶ μόνον αὐτοί. Δὲν εὑρίσκω λοιπὸν καμμίαν δικαιολογίαν δυναμένην νὰ ἀντιταχθῇ πρὸς τὰ αἰτήματα ταῦτα τῶν κ. δικηγόρων καὶ διὰ τοῦτο, εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν δὲν θὰ ἐξητάζοντο εὐμενῶς ταῦτα, δὲν θὰ εὕρισκον τὸν λόγον εἰς τὴν ἔλλειψιν προσόντων ἢ σκοπιμότητος εἰς τὴν αἴτησιν ταύτην, ἀλλὰ εἰς τὸ ὅτι δὲν ὑπάρχει διάθεσις ὅπως γείνουν δεκτὰ τὰ αἰτήματά των.

§84Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Διαμαρτύρομαι κατὰ τοῦ λεχθέντος ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν ἔχει αὐτοβουλίαν.

§85Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δύο θέματα ἀπησχόλησαν τὴν Βουλήν, τὸ μὲν ἀνακινηθὲν ὑπὸ τοῦ κ. Καβαλλιεράτου, τὸ ὁποῖον καὶ ἐγενικεύθη καὶ κατόπιν τὸ ἕτερον θέμα. Τὸ πρῶτον ἀφορᾷ τὴν τοποθέτησιν τῶν δικηγόρων καὶ δὴ τῶν προβεβηκότων, εἰς ὑπηρεσίας βοηθητικάς, ἴσως καὶ εἰς ὑπηρεσίας μαχίμους Πρέπει νὰ δηλώσω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ὁ καταρτισμὸς τῶν διαφόρων μαχίμων καὶ βοηθητικῶν μονάδων τελεῖται ὑπό τινας ὅρους καὶ συνθήκας. Καταρτίζονται δηλαδὴ αἱ ἐμπόλεμοι μονάδες καὶ μετὰ ταῦτα οἱ περιττεύοντες ἢ συμπληροῦσι τὰς βοηθητικὰς καλουμένας ὑπηρεσίας, μεταξὺ τῶν ὁποίων περιλαμβάνονται καὶ αἱ μεταγωγικαὶ καὶ οἱ διάφοροι ὑγειονομικοὶ σχηματισμοί, ἢ ἀποστέλλονται εἰς τὰ ἔμπεδα τμήματα. Αἱ μάχιμοι μονάδες ἀπαρτίζουν τὴν ἐμπόλεμον αὐτῶν δύναμιν ἐκ τῶν νεωτέρων ἡλικιῶν, τὰς δὲ μεγαλειτέρας ἡλικίας τὰς προορίζουν διὰ τὰς ὑπηρεσίας εἰς τὰς ὁποίας κατηγγέλθη ἀπόψε, ὅτι μεροληπτικῶς ἐνεργοῦσα ἡ στρατιωτικὴ ὑπηρεσία ἐτοποθέτησε τοὺς δικηγόρους. Ἀλλ’ ἐτοποθετήθησαν καὶ δικηγόροι εἰς τὰ ὀρεινὰ κλιμάκια ἢ ἄλλα νοσηλευτικὰ τμήματα καὶ ἐρωτῶ· κατὰ τοὺς κειμένους κανονισμοὺς ἔπρεπε νὰ τοποθετηθῶσιν οἱ στρατιῶται περὶ τῶν ὁποίων ὡμιλήσατε εἰς τὰ τμήματα αὐτά; Ταῦτα εἶχον νὰ εἴπω ὡς πρὸς τὸ πρῶτον σημεῖον. Ὡς πρὸς τὸ δεύτερον, κύριοι, ζήτημα τὸ ὁποῖον ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν ἀπασχολεῖ τὴν ὑπηρεσίαν, ἔσχον καὶ χθὲς ἀφορμὴν νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις. Ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ μεταχειρισθῶ καὶ ἐγὼ τὴν φράσιν, ὅτι ἔναυλοι εἰσὶν οἱ λόγοι οἱ πυριφλεγεῖς, οἱ ἐντεῦθεν ἀκουσθέντες ὑπὲρ τῶν δικηγόρων, θὰ ἔλεγον ὅτι λυποῦμαι — ἴσως δὲ ἡ φράσις νὰ μὴ ἀνταποκρίνεται εἰς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πραγματικῶς αἰσθάνομαι — θὰ ἔλεγον ὅτι λυποῦμαι διότι ὑπὲρ τοῦ κλάδου τούτου δὲν ἐδόθη ἡ δέουσα προσοχή· ὅτι καὶ ἐπαναλαμβάνω λυποῦμαι διότι περὶ τῶν δικηγόρων ἔχων τὴν ἀρίστην ἰδέαν ἔσχον τὴν εὐτυχίαν νὰ ὁμιλήσω ἐκθύμως περὶ αὐτῶν ὅτε ὑπηρέτουν οὗτοι ὡς στρατιῶται. Καὶ λαμβάνω ἀφορμὴν νὰ δηλώσω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι αἰσθάνομαι ὑπερηφάνειαν διότι εἰς τὸν στρατὸν εἰς τὸν ὁποῖον ἀνήκω συμπεριλαμβάνονται καὶ ἔντιμοι συνάδελφοι δικηγόροι. (Χειροκροτήματα). Ἐγὼ δὲν ἔχω καμμίαν δυσκολίαν νὰ δηλώσω ὅτι πρῶτος ἐκτιμῶν, ὡς ὤφειλον τὰς πολυτίμους, διακεκριμένας καὶ ἐξόχους ὑπηρεσίας τῶν δικηγόρων στρατιωτῶν δι’ ἐκθέσεων τὰς ὁποίας δύνασθε νὰ ἀναζητήσητε καὶ ἀνεύρητε συνέστησα τὴν προαγωγὴν αὐτῶν καὶ ἀπεδόθησαν ἐπωμίδες εἰς τοὺς Δικηγόρους. Ἀλλά, Κύριοι, καλοῦμαι ἵνα ἐξενέγκω γνώμην περὶ τοῦ κατὰ πόσον οἱ δικηγόροι εἴτε ὑπηρετήσαντες κατὰ τοὺς δύο τελευταίους πολέμους, εἴτε μὴ ὡς κληρωτοὶ ὑπηρετοῦντες ἤδη, εἶνε ἱκανοὶ ἵνα καταλάβωσι βαθμὸν ἀξιωματικοῦ Τοιαύτην γνώμην δὲν δύναμαι νὰ ἐξηνέγκω, διότι μὴ λησμονεῖτε ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο ἔχει σχέσιν καὶ πρὸς πολλὰς ἄλλας προϋποθέσεις, τὰς ὁποίας δὲν δύναμαι νὰ θίξω ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Δώσατέ μοι τὸν χρόνον ἵνα συνεννοηθῶ μετ’ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εἶνε εἰδικῶς ἐντεταλμένοι νὰ μεριμνήσωσι περὶ τούτων, καὶ νὰ εἶσθε βέβαιοι ὅτι θὰ ἀνταποκριθῶ πρωτίστως εἰς τὸ συμφέρον τοῦ στρατεύματος, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰς συστάσεις τὰς ὁποίας μοὶ ἔκαμον οἱ κύριοι Βουλευταί.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ληξάσης τῆς ὥρας αἱ λοιπαὶ ἀναφοραὶ καὶ ἐρωτήσεις ἀναβάλλονται δι’ αὔριον. Ἐρωτῶ τὴν Βουλήν, δέχεται πρότασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ὅπως τὰ ὑποβληθέντα ὑπ’ αὐτοῦ Νομοσχέδια· 1) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 395 τῆς 17 Νοεμβρίου 1914» «περὶ παύσεως πληρωμῆς ἀποζημιώσεως εἰς τοὺς εἰς τὰς ὑπηρεσίας τῶν Νέων Χωρῶν ἀπεσπασμένους δημοσίους πολιτικοὺς ὑπαλλήλους ἐν γένει». καὶ 2) Περὶ κυρώσεως Συμβάσεως μετὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος περὶ παροχῆς δανείου δραχ. 1.650.000» κηρυχθῶσιν ὑπὸ τῆς Βουλῆς κατεπείγοντα;

§87ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἐρωτῶ ἤδη τὴν Βουλὴν· δέχεται νὰ ἀπομακρυνθῶμεν τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως τῶν ἐπερωτήσεων.

§89ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§90Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ἐγὼ δὲν εἶμαι σύμφωνος, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καταργηθῇ ὁ ἔλεγχος ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, καὶ νομίζω ὅτι ἔχομεν τὸν χρόνον νὰ ἀπασχοληθῇ ἡ Βουλὴ ἐπὶ μίαν ὥραν διὰ τὰς ἐπερωτήσεις.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη, νὰ ἀφήσωμεν τὰς ἐπερωτήσεις.

§92Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ἐφόσον διὰ τοῦ Κανονισμοῦ εἶναι ὡρισμένη ἡ ἡμέρα τῶν ἐπερωτήσεων, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν οἱαδήποτε ἀπόφασις τῆς Βουλῆς, νὰ μεταβάλῃ τοῦτο, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῇ τις ὅτι ἡ Βουλὴ ἔχει μόνον ὡς ἔργον τὸ νομοθετεῖν. Πρὸ παντὸς ἡ Βουλὴ εἶναι Σῶμα ἐλέγχου τῶν πράξεων τῆς Κυβερνήσεως καὶ παρακαλῶ νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὰς ἐπερωτήσεις.

§93Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἀφοῦ ὑπάρχουσιν οἱ ἐπιμένοντες νὰ ἀσκήσουν ἔλεγχον ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως, δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ ἀναβληθοῦν αἱ ἐπερωτήσεις.

§94Γ. ΠΩΠ. Ὄχι μόνον εἶναι αὐτὴ ἡ διάταξις τοῦ Κανονισμοῦ ἀλλὰ καὶ αὐτὸ τὸ πνεῦμα τοῦ τρόπου τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς ἐπιβάλλει, ὅπως μὴ ἐπιτρέπηται εἰς τὴν πλειονοψηφίαν νὰ ἀποφασίζῃ ἑκάστοτε τὴν κατάργησιν τοῦ ἐλέγχου.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισεν ἤδη.

§96Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ δὲν εἶναι ζήτημα πλειονοψηφίας, ἀλλὰ ζήτημα ἐφαρμογῆς τοῦ Κανονισμοῦ, τὸν ὁποῖον σεῖς παραβαίνετε τὴν στιγμὴν ταύτην.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε· οὐδεμία πρόθεσις ὑπῆρξεν ἐκ μέρους τοῦ Προεδρείου πρὸς παράβασιν τοῦ Κανονισμοῦ. Τὸ Προεδρεῖον δέχεται ὡς ὀρθὰς τὰς παρατηρήσεις σας, καὶ ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων Ὑπάρχει πρότασις δέκα Βουλευτῶν περὶ προτάξεως τῆς συζητήσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 63 ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει ἀναγεγραμμένης ἐπερωτήσεως. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τῆς προτάξεως παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. — Ἐπίσης ὑπάρχει πρότασις περὶ προτάξεως τῆς ὑπ’ ἀριθμὸν 45 τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως ἐπερωτήσεως. Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη.

§98Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ διαγραφῇ ἡ ἐπερώτησίς μου.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Διαγράφεται.

§100Ζ. ΙΑΤΡΟΥ. Καὶ ἡ ἰδική μου παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. — Ὁ κ. Γ. Καραπαναγιώτης παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἐξηγήσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τοὺς λόγους, ἕνεκα τῶν ὁποίων καὶ μετὰ τὴν κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 12 Ἀπριλίου 1907 συζήτησιν, μετὰ τὰς τότε κατηγορηματικὰς δηλώσεις τοῦ μόνου ὑπευθύνου πρώην Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν κ. Λ. Δεληγεώργη καὶ μετὰ τὴν δοθεῖσαν πρὸς τὴν Βουλὴν ὑπουργικὴν ὑπόσχεσιν, τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν δὲν ἐξετέλεσεν αὐτὴν καὶ δὲν ἐπέδειξεν ὅσα πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον τῷ ἐστάλησαν ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν ἔγγραφα τῇ 14 Ἀπριλίου τοῦ 1907 διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 4499 ἐγγράφου, τὸ ὁποῖον εἶνε ἤδη κατατεθειμένον εἰς τὴν Βουλήν. Συνεπῶς παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἐξηγήσῃ τοὺς λόγους, ἕνεκα τῶν ὁποίων ἀνεκόπη μὲν ἡ ἐκτέλεσις τοῦ ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης συνομολογηθέντος ἐν ἔτει 1910 συμβιβασμοῦ τοῦ Δημοσίου μετὰ τοῦ ἐνδιαφερομένου πολίτου, δὲν ἴσχυσε δὲ οὔτε ἡ τελευταία περὶ αὐτῆς γνωμοδότησις τοῦ Δικαστικοῦ Συμβούλου μακαρίτου Γλαράκη, τὴν ὁποίαν ἐνέκρινεν ὁ πρώην Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κ. Διομήδης. Παρακαλεῖ τέλος τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν 1) τὴν εἰρημένην γνωμοδότησιν Γλαράκη καὶ 2) τὰ ἔγγραφα ὅσα τῷ ἐστάλησαν ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν τὸν Ἀπρίλιον τοῦ 1907».

§102Γ. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Κύριοι Βουλευταί· ἡ ἐπερώτησίς μου ἀφορᾷ ὑπόθεσιν, ἡ ὁποία, καίτοι ἔχει τὸ ἰδιωτικὸν ἐνδιαφέρον, συνδέεται ὅμως μὲ σπουδαῖα ἐθνικὰ ζητήματα καὶ μὲ σπουδαίας παραβάσεις τοῦ Νόμου. Λυποῦμαι διότι ἀναγκάζομαι νὰ λάβω τὸν λόγον δι’ ἐπερωτήσεως Ἠγωνίσθην ἐπὶ μακρὰ ἔτη νὰ ἀποφύγω καὶ τὸν ἔλεγχον ἐν τῇ Βουλῇ ἄλλοτε διὰ τῆς συνδρομῆς φίλων, παρεδρευόντων ἐν τῷ περιβόλῳ τούτῳ καὶ μετὰ τὴν ἕναρξιν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς ταύτης, τῶν ὁποίων ἔχω τὴν τιμὴν νὰ μετέχω.

§103Η. ΚΟΠΑΝΙΤΣΑΣ. Δὲν ἀναγινώσκονται λόγοι ἐν τῇ Βουλῇ ἀπὸ χειρογράφου.

§104Γ. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Δὲν ἀναγιγνώσκω. Πλανᾶσθε οἰκτρῶς. Κρατῶ ἐπίσημον ἔγγραφον καὶ δὲν ἔπρεπεν ὁ κ. Συνάδελφος νὰ μοὶ ἀπευθύνῃ τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους μοὶ ἀπηύθυνε. Κύριοι Βουλευταί· ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἡ ὑπόθεσις αὐτή, καίτοι σπουδαίου ἰδιωτικοῦ ἐνδιαφέροντος, σχετίζεται καὶ πρὸς τὰ Ἐθνικὰ συμφέροντα καὶ πρὸς σπουδαίας παραβάσεις τῶν νόμων ἐκ μέρους ἀνωτάτων λειτουργῶν τοῦ Κράτους. Θέλω προσπαθήσει διότι ἐνδιαφέρομαι προσωπικῶς διὰ τὴν ὑπόθεσιν καὶ πρέπει νὰ βλέπω πρὸς τὴν πλευρὰν ἐκ τῆς ὁποίας ἠκούσθησαν οἱ λόγοι, οἱ λυπηροί, θέλω προσπαθήσει νὰ ἀποφύγω ὅσον τὸ δυνατὸν τὰ λυπηρά, τὰ ὁποῖα συνέβησαν. (Διαμαρτυρίαι). Πολίτης, ἔχων ἀγωγὴν κατὰ ἰδιωτῶν, καὶ ὁ πολίτης αὐτὸς εἶναι ὁ ἔχων τὴν τιμὴν νὰ ὁμιλῇ πρὸς ὑμᾶς, ἐζήτησε παρὰ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν ἵνα ἐπιδειχθῶσιν εἰς τὸ ἁρμόδιον δικαστήριον ἔγγραφα ἐπίσημα, τῶν ὁποίων κατεῖχεν ἀνεπίσημα ἀντίγραφα, ἐκδεδομένα ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ, τοῦ ἁρμοδίου, τοῦ ἐκδόσαντος καὶ λαβόντος αὐτά, τοῦ πρώην Ὑπουργοῦ Λεωνίδα Δεληγιώργη. «Τοῦ διαδόχου τοῦ Δεληγεώργη ἀρνηθέντος, ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ Δημοσίου ἐν τοῖς Δικαστηρίοις, ἠξίωσε τὴν κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων, συνεπείᾳ ἀγωγῆς περὶ ἐπιδείξεως. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἀπήντησε διὰ τοῦ ἀκολούθου ἐγγράφου πρὸς τὸν ἀντιπρόσωπον τοῦ Δημοσίου, τὸ ὁποῖον ἔγγραφον κατέθηκεν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἰς τὸ Γραφεῖον τῆς Βουλῆς καὶ τὸ ὁποῖον ἔχει ὡς ἑξῆς: (Ἀναγινώσκει ἀπὸ χειρογράφου). «Ἀποκρινόμενοι εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθμ. 1505 ὑμέτερον ἔγγραφον, διαβιβάζομεν συνημμένως ἀντίγραφα τῶν ἐν τῷ Ἀρχείῳ τοῦ Ὑπουργείου κατατεθειμένων ἐγγράφων, ὧν τὴν ἐπίδειξιν διὰ τῆς ἀπὸ 3 Ἰανουαρίου ἐ. ἔ. ἀγωγῆς του, ἣν ἐπιστρέφομεν συνημμένως, ᾐτήσατο ὁ κ. Γ. Καραπαναγιώτης. Συνάπτομεν ὧδε καὶ σημείωμα, εἰς ὃ, τηρηθείσης τῆς σειρᾶς, τῆς ἀναγραφομένης ἐν τῇ ἀγωγῇ, κατεγράφησαν τὰ ἔγγραφα μετὰ πληροφοριῶν ἑνὸς ἑκάστου αὐτῶν ἐν ἰδιαιτέρᾳ στήλῃ. Ἀπόκειται ὑμῖν νὰ κρίνητε, ἂν ὅλα ἤ τινα ἐξ αὐτῶν πρέπει νὰ προσαχθῶσιν εἰς τὸ Δικαστήριον. Τὴν προσοχὴν ὑμῶν ἑλκύομεν εἰς τὰ ἑπόμενα ἔγγραφα: Ὁ Ὑπουργὸς Α. Σκουζές». Τὸ ἔγγραφον αὐτὸ ἐκδίδεται, κύριοι Βουλευταί, τὴν 14ην Ἀπριλίου 1907, διότι τὴν 12 Ἀπριλίου 1907 — καὶ ἔχω τὰ Πρακτικὰ τῆς Βουλῆς μὲ τὰς σχετικὰς ἀγορεύσεις — συνεζητήθη ἡ ὑπόθεσις τῆς ἐπιδείξεως τῶν ἐγγράφων. Κατὰ τὴν συζήτησιν ἐκείνην ὁ ὑπεύθυνος Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος καὶ παρεχώρησεν εἰς ἐμὲ τὰ ἀνεπίσημα ἀντίγραφα, διότι ταῦτα ἐζήτησα χάριν φειδοῦς τῶν ἐξόδων τῶν χαρτοσήμων, ὡμολόγησεν ὅτι εἶναι ὑπόθεσις ἰδιωτικῆς φύσεως ἐντελῶς, ἀποβλέπουσα εἰς ἀτομικὰ συμφέροντα, καὶ ὅτι δὲν εἶναι δίκαιον νὰ ἀποστερῆται ὁ ἰδιώτης τῶν δικαιωμάτων. Δὲν θέλω νὰ καταχρασθῶ τῆς καλωσύνης τῆς Βουλῆς καὶ τοῦ πολυτίμου αὐτῆς χρόνου, ἵνα ἀναγνώσω ὅλην τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Δεληγεώργη, ὁ ὁποῖος βεβαίως δὲν εἶναι προδότης τῶν Ἐθνικῶν συμφερόντων. Εἶναι τὰ ἔγγραφα δημοσιευμένα εἰς τὰ δύο ταῦτα φυλλάδια. (Τὰ ἐπιδεικνύει) Καὶ ἐνῷ ἔδωκεν ὑπόσχεσιν ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν κ. Σκουζές, ὅτι συμφώνως πρὸς τὰς ἀποφάσεις τῆς Βουλῆς θὰ τὰ ἀπέστελλε, καὶ τὰ ἀπέστειλεν, αἴφνης ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ Δημοσίου ἐνώπιον τῶν Δικαστηρίων σφετερίζεται τὰ δικαιώματα τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, σφετερίζεται ἀλλοτρίων ἁρμοδιότητα παρὰ τὸν Νόμον τοῦ 1833 περὶ τοῦ σχηματισμοῦ τῶν Γραμματειῶν τοῦ Κράτους. Ἀγωνίζομαι ἔκτοτε, κύριοι Βουλευταί, ἵνα ἐφαρμοσθῶσιν οἱ νόμοι. Ματαίως. Οἱ νόμοι δὲν ἐφαρμόζονται. Ἐν τῷ μεταξὺ ἐγένετο συμβιβασμός τις μεταξὺ τοῦ Δικαστικοῦ Συμβούλου καὶ ἐμοῦ, ἵνα κατατεθῶσιν μόνον τὰ ἔγγραφα εἰς τὸ δικαστήριον, ἀλλὰ νὰ μὴ δοθῶσιν ἀντίγραφα εἰς τὸν ἀντίδικον, οὔτε καὶ εἰς ἄλλον τινα. Καὶ ὅμως ὁ συμβιβασμὸς ἐξετελέσθη ἐν μέρει μόνον. Καὶ πῶς ἐξετελέσθη; Ἐκλήθην εἰς τὸ γραφεῖον τοῦ Δικαστικοῦ Συμβούλου ἵνα ἐξετάσω κατὰ πόσον τὰ ἔγγραφα αὐτὰ εἶναι ἀκέραια τὸν ἀριθμὸν ἢ ἐξηφανίσθησαν. Εἰργάσθην τρεῖς ἡμέρας ἐν τῷ γραφείῳ τοῦ Δικαστικοῦ Συμβούλου ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐξήλεγξα καὶ ἀνεκάλυψα περίπου 20 ἔγγραφα ἐξηφανισμένα, τῶν ὁποίων τὴν ὕπαρξιν ἔμαθον ἐκ τῶν δοθέντων μοι πρὸς ἐξέλεγξιν ἐγγράφων. Τὸ περίεργον εἶναι ὅτι τὰ ἔγγραφα αὐτά, καίτοι ὑπῆρχον εἰς δύο γραφεῖα καὶ εἰς τὸ γραφεῖον τῆς ἐν Κων)πόλει Πρεσβείας καὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν, κατὰ διαβολικὴν σύμπτωσιν πῦρ ἔπεσεν καὶ εἰς τὰ δύο γραφεῖα καὶ ἐξηφανίσθησαν. Διὰ τοῦτο εἶπον ἀρχόμενος τοῦ λόγου, ὅτι μετὰ πολλῆς δειλίας ἐπιλαμβάνομαι τοῦ θέματος. Ἀλλὰ θὰ ἦτο ἄνανδρον, ἐπειδὴ ἐγὼ ἐνδιαφέρομαι προσωπικῶς, νὰ μὴ ἔφερον ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὰ ἕλκη, τὰ ὑπηρεσιακά. Ἔρχεται καὶ ἄλλο ζήτημα. Ἐν τίνι δικαιώματι, ὅταν ὁ Ὑπουργὸς, ὁ ἁρμόδιος, ἀγορεύων εἰς τὴν Βουλὴν εἶπεν: ἐγὼ ἔδωκα τὰ ἀνεπίσημα ἀντίγραφα, ὅταν ὁ διάδοχός του τὰ ἀπέστειλε πρὸς ἐπίδειξιν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν· ἐν τίνι δικαιώματι, λέγω, ὁ τελευταῖος οὗτος καταχρᾶται τῆς θέσεώς του, δικάζει παρανόμως τὴν ἀγωγὴν καὶ λέγει ψευδῶς διὰ τῶν δικαστικῶν του προτάσεων, ὅτι ἔχει ἐντολὴν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ τὰ κηρύξῃ διπλωματικὰ καὶ ἀπόρρητα, καθὸ δυνάμενα διὰ τῆς ἐπιδείξεώς των νὰ ζημιώσωσιν Ὀθωμανούς τινας ἰδιώτας. Καὶ ὑπάρχει Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος ἐψευδόρκησεν, ὁ Λάμπρος Κορομηλᾶς, καὶ ἐπῆρε τὸν ὅρκον τοῦ τρίτου, ὅτι τὰ ἔγγραφα, τῶν ὁποίων εἶχον κεκυρωμένα ἀντίγραφα, εἶναι ἀπόρρητα· ἐπῆρεν ὅρκον ὅτι Βασιλικὰ Διατάγματα εἶναι ἀπόρρητα. Ἐψευδόρκησε, διότι τὴν Ἑλλάδα δὲν διοικοῦσιν οἱ Ὑπουργοὶ ἀλλὰ οἱ Τμηματάρχαι, τῶν ὁποίων ἡ μονιμότης τὴν κατέστρεψεν. Ἀληθῶς ἐπῆρε τὸν ὅρκον, διότι κατωρθώθη ὑπὸ τοῦ ἐκπληροῦντος χρέη Δικαστικοῦ Συμδούλου νὰ διαπραχθῇ κλεψιδικία, ἤτοι ν’ ἀποκλεισθῶ, καίτοι παρὼν ἀπὸ τοῦ Γραφείου τοῦ Ὑπουργοῦ. Ὤφειλεν ὁ εἰρημένος Νομικὸς Σύμβουλος, ὁ ἀναπληρῶν τὸν Δικαστικὸν Σύμβουλον, νὰ ἐξαιρέσῃ ἑαυτόν, διότι πρὶν διορισθῇ Νομικὸς Σύμβουλος, ἦτο δικηγόρος τῶν ἐν τῇ κυρίᾳ ἀγωγῇ ἀντιδίκων. Καὶ ὅμως ἀνεπλήρωσε δυστυχῶς τὸν ἀσθενοῦντα δικαστικὸν Σύμβουλον, τόν μακαρίτην Γλαράκην, ὁ ὁποῖος οὐδέποτε θὰ συνεβούλευε τὸν Ὑπουργὸν νὰ ψευδορκήσῃ.

§105ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖος;

§106Γ. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Δὲν δύναμαι νὰ εἴπω τὸ ὄνομά του. Φέρει ὄνομα δι’ ἐμὲ προσφιλές.

§107ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ μᾶς τὸν εἴπητε.

§108Γ. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ μὴ τὸν ὀνομάσω. Εἰς τὸ δικαστήριον, κύριοι, διότι ἦλθεν, ὡς εἶπα, ἡ ὑπόθεσις εἰς τὸ δικαστήριον, ἐλέχθη ὑπὸ τοῦ Δημοσίου, ὅτι τὰ ἔγγραφα ταῦτα—ὄχι διότι εἶνε διπλωματικὰ καὶ ἀπόρρητα, ἀλλ’ ὡρισμένως διότι τὰ ἱερὰ καὶ ὅσια δίδονται εἰς ἀναρμοδίους, —ἐλέχθη ὅτι τὰ ἔγγραφα ταῦτα ἐπιδεικνύμενα θὰ ἐκθέσωσιν ὡρισμένα πρόσωπα καὶ ὡρισμένας Ἀρχὰς τῆς ἀλυτρώτου Ἑλλάδος. Σᾶς βεβαιῶ, κύριοι Βουλευταί, ὅτι ἐξ ὅλων τῶν εἰρημένων ἐγγράφων καὶ ἐξ ὅλης τῆς δικογραφίας τὸ μόνον, ὅπερ πρέπει νὰ μείνῃ ἀπόρρητον εἶναι αἱ προτάσεις τοῦ Δικαστικοῦ Ἀντιπροσώπου τοῦ Δημοσίου ἐνώπιον τοῦ Ἐφετείου Πατρῶν. Μόνον ἂν αἱ προτάσεις αὗται δημοσιευθῶσι θὰ ἐπέλθωσιν ἐθνικαὶ συμφοραί. Καὶ ὅμως λέγεται αὐτὸ ὑπεράσπισις τῶν ἀπορρήτων τῶν διπλωματικῶν συμφερόντων τοῦ Ἔθνους! Οὐδὲ εἶναι δυνατὸν ν’ ἀνεχθῶ ἐγὼ νὰ ὑπερασπισθῇ ἄλλος ἀπέναντί μου τὰ Ἐθνικὰ συμφέροντα. Εἶναι ἡ ὕβρις προσωπικὴ δι’ ἐμὲ λεγόμενον τοῦτο, ἀφοῦ ἔχω τὸ γνωστὸν ἐν τῷ πεδίῳ τῆς τιμῆς παρελθόν. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ μόνος ἐν τῇ ὑποθέσει ἁρμόδιος, ἀφοῦ ἐξεδόθησαν δικαστικαὶ ἀποφάσεις καὶ ἀφοῦ ἔλαβεν αὐτὸ τὸ ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον εἶναι κατατεθειμένον εἰς τὴν Βουλήν, νὰ δηλώσῃ ἂν δύναται νὰ ἐπέμβῃ εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν ἐκ νέου ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν.

§109ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὑπεβάλατε ἐπερώτησιν, ἐζητήσατε ἀπάντησιν, ἡ ἀπάντησις ἐδόθη.

§110Γ. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Δὲν τὴν ἔλαβον.

§111Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ν’ ἀναβάλητε, ἵνα λάβητε γνῶσιν καὶ λαμβάνετε τὸν λόγον εἰς ἄλλην συνεδρίασιν.

§112Γ. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Τὸ ἐγκρίνετε, κ. Ὑπουργέ;

§113ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὅπως ἐπιθυμεῖτε. Ἐγὼ κατέθηκα τὴν ἀπάντησιν εἰς τὴν ἐρώτησίν σας. Ἡ ἐρώτησίς σας ἦτο παλαιοτέρα, εὗρον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τὴν ἀπάντησιν ἑτοίμην μὲ συνημμένα ἔγγραφα καὶ τὴν κατέθηκα σήμερον.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἰδοὺ ἡ ἀπάντησις. Ἅμα τῇ ἐνάρξει τῆς Συνεδριάσεως ἀνεκοινώθη.

§115Γ. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Λαμβάνων ἀνὰ χεῖρας τὸ ἔγγραφον τῆς ἀπαντήσεως). Κύριε Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, γνωρίζω τὴν ἀπάντησιν χωρὶς νὰ τὴν ἀναγνώσω. Βεβαίως γράφει ὁ κ. Κ. Ἀντωνόπουλος. Ἀλλ’ ὁ κ. Ἀντωνόπουλος ἐξαιρεῖται, διότι αὐτὸς ἐματαίωσε τὴν ἀπόφασιν, τὴν τελεσίδικον τοῦ μακαρίτου Γλαράκη καὶ τὴν ἐματαίωσεν, ἂν ὄχι ἐξ ἄλλου ἐλατηρίου, πάντως ἐκ πείσματος, ἐνῷ δὲν εἶχε δικαίωμα νὰ ματαιώσῃ ἀπόφασιν ληφθεῖσαν μετὰ ἀπόφασιν τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου. Ἀλλὰ ὅλα αὐτὰ, κ. Ὑπουργὲ, σᾶς τὰ ἀποκρύπτουσιν. Μετὰ τὴν ἀπόφασιν τοῦ μακαρίτου Γλαράκη καὶ τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου ἠθέλησαν νὰ φέρουν ἐκ νέου τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν εἰς τὴν ὑπόθεσιν. Παίζουν λοιπὸν τὸ κρυφτοῦλι. (Ἱλαρότης). Ἐγὼ ἠδυνάμην τὰ ἔγγραφα ταῦτα νὰ τὰ λάβω καταφεύγων εἰς τὰ Τουρκικὰ Δικαστήρια. Σᾶς κρύπτουν τὴν ἀλήθειαν καὶ ὀφείλετε τὸν Σύμβουλον αὐτὸν νὰ τιμωρήσητε διὰ παύσεως. Αὐτὸ ἀπαιτεῖ τὸ Ἐθνικὸν συμφέρον. Ἀγωνιζόμεθα κατὰ τῶν Βουλγάρων. Ἀλλ’ αὐτὸς εἶναι ὁ Βούλγαρος. Παρασύρεται ἀπὸ τὰ νεῦρά του. (Θόρυβος). Ἐν τῇ προκειμένῃ ὑποθέσει καταργεῖται καὶ ὁ νόμος τῆς 3 Ἀπριλίου τοῦ 1833 «περὶ σχηματισμοῦ καὶ τῆς ἁρμοδιότητος τῆς ἐπὶ τοῦ Β. Οἴκου καὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Γραμματείας», κατὰ τὸν ὁποῖον ἐν ἄρθρῳ 3, ἐδαφίῳ 4, ὁ πολίτης δικαιοῦται ν’ ἀναφέρηται πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ ζητῇ τὴν προστασίαν τῶν ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ συμφερόντων του. Ἀλλ’ ὅταν ὁ πρῶτος τυχὼν ὑπάλληλος τοῦ Κράτους ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ χαρακτηρίζῃ τὰς ἀναφορὰς ταύτας τῶν πολιτῶν, ὡς ἀπόρρητα διπλωματικὰ ἔγγραφα, ὁ εἰρημένος νόμος ἀποβαίνει νεκρός. Ἀλλὰ καὶ ἂν πρόκειται περὶ διπλωματικοῦ ἐγγράφου ἀληθῶς, διατί μετὰ εἴκοσι πέντε ὁλόκληρα ἔτη θὰ πληρώσῃ τὴν δαπάνην ὅλων αὐτῶν τῶν Ἐθνικῶν συμφερόντων εἷς μόνον πολίτης; Ποῦ εἶναι τὸ 3 ἄρθρον τοῦ Συντάγματος, ποῦ εἶναι τὸ 17 ἄρθρον τοῦ Συντάγματος; Ἀλλὰ θέλω ν’ ἀποταθῶ πρὸς τὸν σεβαστόν μου φίλον, τὸν ἔξοχον διπλωμάτην κ. Δραγούμην, διότι εἶμαι καὶ ἐγὼ διπλωμάτης, καὶ νὰ τὸν ἐρωτήσω: ποῖον διπλωματικὸν ἔγγραφον μένει ἀπόρρητον μετὰ πάροδον 25 ἐτῶν; διότι δὲν εἶνε συγχωρημένον νὰ ἔρχωνται οἱ τμηματάρχαι καὶ ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης νὰ διαψεύδωσιν τὴν ἀλήθειαν.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐτελειώσατε, κ. Βουλευτά;

§117Γ. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Θὰ τελειώσω, κ. Πρόεδρε. Ἀλλ’ εἶνε 8 ἔτη, κατὰ τὰ ὁποῖα βασανίζομαι καὶ πρέπει νὰ δοθῇ τέλος εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν. Πρέπει νὰ παραπεμφθῇ ἡ ὑπόθεσις εἰς τὴν κατὰ τὸ 58 ἄρθρον τοῦ Συντάγματος ἐξεταστικὴν ἐπιτροπήν, ἵνα κάμω ἐνώπιον αὐτῆς ἀποκαλύψεις σπουδαιοτάτας, τὰς ὁποίας ὁ πατριωτισμός μου δὲν μοὶ ἐπιτρέπει νὰ κάμω ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης. Αἱ ἀποκαλύψεις μου θὰ ὠφελήσουν τὸν ἐθνικὸν ἀγῶνα, τὸν ὁποῖον διεξάγομεν αὐτὴν τὴν στιγμήν.

§118ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τὶ ζητεῖτε;

§119Γ. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Ζητῶ νὰ κατατεθῶσι τὰ ἔγγραφα ἵνα τὰ μελετήσῃ ἡ Βουλή, ἐὰν δὲ συναινῆτε, τὰ καταθέτω ἐγὼ τυπωμένα.

§120ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) Κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς εἰσόδου μου εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν εὗρον ἑτοίμους ἀπαντήσεις εἰς διαφόρους ἐπερωτήσεις, αἵτινες εὐνοήτως ἕνεκα τῆς ὑπουργικῆς μεταβολῆς παρέμενον ἐκεῖ ἀνεκτέλεστοι. Ταύτας κατέθηκα πρὸ ὀλίγου ταύτην τὴν ἑσπέραν ἐνταῦθα, μεταξὺ δ’ αὐτῶν καὶ τὴν ἀπάντησιν εἰς ἐπερώτησιν τοῦ κυρίου Βουλευτοῦ, τὴν ὁποίαν εἶχον ἀναγνώσει εἰς τὸν πίνακα τῶν ἐπερωτήσεων. Ἐξήτασα τὸ περιεχόμενον. Ἡ ἔκθεσις τοῦ δόντος τὰς πληροφορίας εἶναι τοῦ κ. Ἀντωνοπούλου, Δικαστικοῦ Συμβούλου περὶ οὗ μοὶ φαίνεται ὅτι εἶναι ὅλως περιττὸν νὰ δηλώσω ὅτι ἀπολαύει πάντων τῆς τιμῆς καὶ τῆς ἐμπιστοσύνης, καὶ ταύτην τὴν ἔκθεσιν Συμβούλου τοιούτου, καθ’ οὗ δὲν ὑπώπτευον ὅτι θὰ ἔχῃ τοιαύτας ἀντιθέσεις ὁ προαγορεύσας, ἐμελέτησα παρέλαβον καὶ κατέθηκα, ἔχουσαν καὶ συνημμένον ἔγγραφον ἔκτοτε πρὸς κατάθεσιν, φέρον τὴν ὑπογραφὴν τοῦ τέως πρωθυπουργοῦ κ. Βενιζέλου. Ἐν τῷ ἐγγράφῳ τούτῳ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν κατὰ τὴν 2 Δεκεμβρίου 1914 ἐβεβαίωσε τὰ ἑπόμενα, ἀπαντῶν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, τοῦ ὁποίου σήμερον εἶμαι ἐγὼ προϊστάμενος. (Ἀναγινώσκει). «Γνωρίζοντες ὑμῖν τὴν λῆψιν τοῦ ἀπὸ 11 Νοεμβρίου ἐ. ἔ. ὑπ’ ἀριθ. 118214 ὑμετέρου ἐγγράφου, ὡς καὶ τοῦ συνημμένου αὐτῷ φακέλλου τῆς ὑποθέσεως Γ. Καραπαναγιώτη, ἔχομεν τὴν τιμὴν ν’ ἀνακοινώσωμεν ὑμῖν ὅτι μετὰ ἐπισταμένην μελέτην τῶν ἐγγράφων τοῦ ἐν λόγῳ φακέλλου ἐπείσθημεν ὅτι ἡ ἐπὶ δικαστηρίου ἐπίδειξις αὐτῶν, ὄντων ἐμπιστευτικῆς φύσεως, εἶναι ἐπιβλαβὴς εἰς τὸ δημόσιον καὶ ἀντίκειται εἰς ἀνώτερα συμφέροντα τοῦ Κράτους. Ὡς ἐκ τούτου ἐμμένομεν εἰς τὴν ἀπόφασιν περὶ τῆς μὴ χορηγήσεως εἰς τὸν κ. Ι. Καραπαναγιώτην τῶν αἰτηθέντων παρ’ αὐτοῦ ἀντιγράφων, ὅπως ποιήσηται χρῆσιν αὐτῶν ἐν τῇ κατὰ τῶν κληρονόμων Μαυροκορδάτων ἐκκρεμεῖ δίκῃ του. Ὁ Ὑπουργὸς Ἐλευθ. Κ. Βενιζέλος» Ταύτην τὴν ἔκθεσιν μετὰ τοῦ συνημμένου ἐγγράφου εἶχον καθῆκον νὰ καταθέσω, ὡς Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Ταύτην μόνον τὴν εὐθύνην δύναμαι νὰ φέρω. Ἐὰν τυχὸν ὁ ἔντιμος προαγορεύσας νομίζῃ ὅτι ὁ προκάτοχος τοῦ σημερινοῦ Πρωθυπουργοῦ Πρωθυπουργὸς ἐπλανήθη, ἂς ζητήσῃ ἐκ νέου παρὰ τοῦ σήμερον Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ Πρωθυπουργοῦ τὴν γνώμην του, ἡ ὁποία πολὺ φοβοῦμαι ὅτι θὰ εἶναι ὁμοία πρὸς τὴν γνώμην τοῦ προκατόχου του.

§121Π. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν ὅπως χαιρετίσωμεν τὸν κατὰ τὴν στιγμὴν ταύτην παριστάμενον εἰς τὸ θεωρεῖον Συνταγματάρχην κ. Bordeaux, τέκνον τοῦ εὐγενοῦς Γαλλικοῦ λαοῦ καὶ μέλος τῆς πρώην ὀργανωτικῆς ἐν Ἑλλάδι Γαλλικῆς ἀποστολῆς. (Χειροκροτήματα ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα)

§122Γ. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Κύριε Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, σᾶς ἀνακοινῶ ἓν ἔγγραφον τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ μοὶ ἀντεπιδεικνύετε ἓν ἄλλο ἔγγραφον τοῦ αὐτοῦ Ὑπουργείου. Ἐρωτῶ ὑμᾶς δικαστικῶς — καὶ ἔχετε παράπλευρον ἐπιφανῆ συνάδελφόν σας καὶ ἐπιφανῆ νομομαθῆ — ἂν δύναται ν’ ἀνακληθῇ τὸ ἔγγραφον τοῦτο. Ἠπάτησαν καὶ τὸν κ. τέως Πρωθυπουργὸν οἱ τμηματάρχαι, ὁ κατὰ μετάπεμψιν κληθεὶς ἵνα σώσῃ σήμερον τὸν Λαὸν κ. Πολίτης, διότι τῷ εἶπεν, ὅτι δὲν ὑπάρχει προηγούμενον ἔγγραφον. Αὐτὸ τὸ ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον ἀνεκοινώσατε, κ. Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, εἶναι κλοπιμαῖον· εἶναι ἄκυρον. Δὲν δύνασθε νὰ τὸ λάβητε ὑπ’ ὄψιν. Θὰ λάβητε αὐτό. (Δεικνύει τὸ ἔγγραφόν του). Τὰ ἔγγραφα τὰ κατέχετε. Πρὸς τίνα σκοπὸν σᾶς τὰ ἔστειλαν; Ἐὰν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν δὲν ἤθελε νὰ τὰ δείξῃ, θὰ σᾶς ἔλεγε· «δὲν τὰ δεικνύω, δὲν σᾶς τὰ στέλλομεν». Τὰ ἔστειλεν. Εἶναι δεδικασμένον. Ἀντεπεξέρχεσθε, κ. Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, κατὰ τοῦ δεδικασμένου, καὶ τοῦτο μόνον ἐξ εὐνοήτου ζήλου, διὰ νὰ ὑπερασπίσητε ἕνα νομομαθῆ, ἤτοι τὸν Δικαστικὸν Σύμβουλον, τὸν ὁποῖον καὶ ἐγὼ θὰ ἐτίμων κατὰ τὰ ἄλλα ἐκ καθήκοντος. Ἀλλὰ τὸ πρῶτον αὐτὸ ἔγγραφον δὲν ἀκυροῦται, κ. Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ παρακαλῶ καὶ τὸν νῦν Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ὡς Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ δηλώσῃ, ἂν ἀνακαλεῖται ἔγγραφον τοῦ Ὑπουργείου του. Σεῖς ἔχετε τὸ δικαίωμα ν’ ἀποφανθῆτε. Δὲν ἔπρεπε νὰ σταλῇ τὸ ἐρώτημα ἐκεῖνο πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν, Αὐτὰ τιμωροῦνται κ. Ὑπουργέ. Δι’ αὐτὸ ἐζήτησα τὴν τιμωρίαν τοῦ κ. Ἀντωνοπούλου. Ἠμπορεῖ νὰ εἶναι ἄριστος, καὶ εἶναι, ἀλλ’ ἐδῶ ἐπλανήθη πλάνην οἰκτρὰν καὶ ἠδίκησεν οὐχὶ μόνον τὸν πολίτην, ἀλλὰ ἠδίκησε τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα, ἔπρεπε δὲ νὰ εἶμαι ἐγὼ διὰ νὰ μὴ ἐπέλθωσιν αἱ συνέπειαι, αἱ ὀλέθριαι κατὰ τῶν ἐθνικῶν συμφερόντων, συνεπείᾳ τῆς πράξεως τοῦ κ. Ἀντωνοπούλου. Ἀλλὰ εἶμαι ἐγὼ μωρὸς καὶ πρέπει νὰ θέσω τέρμα εἰς τὰς μωρίας μου. Λοιπὸν κάμνω ἔκκλησιν καὶ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, τὸ νῦν καὶ τὸ πρώην, ἂν δύναται ν’ ἀνακληθῇ τὸ ἔγγραφον αὐτὸ καὶ ἂν εἷς Λεωνίδας Δεληγιώργης εἶναι προδότης τῶν Ἐθνικῶν συμφερόντων.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ζήσης Ἰατροῦ, ἐπερωτᾷ τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, Συγκοινωνίας καὶ Ἐσωτερικῶν, διατὶ δὲν διατάσσεται ἡ διανομὴ τῶν περισσευμάτων τοῦ ταμείου τῆς δημοτικῆς ὁδοποιΐας εἰς τὰς ἐχούσας λαμβάνειν παρ’ αὐτοῦ κοινότητας.

§124Ζ. ΙΑΤΡΟΥ. Κύριε Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν· τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον μοὶ ἀπέστειλεν εἰς ἀπάντησιν τῆς ἐπερωτήσεώς μου, διατὶ δὲν ἀποδίδονται ἐκ τοῦ Δημοτικοῦ Ταμείου εἰς τοὺς Δήμους τὰ περισσεύματα, τὰ πληρωθέντα ἐπὶ λογαριασμῷ κατασκευῆς ἢ ἐπιδιορθώσεως τῶν ὁδῶν, ἕνα λ)σμὸν. Πρόκειται περὶ ζητήματος, τὸ ὁποῖον δυστυχῶς, ὑφ’ ἃς συνθήκας εὑρίσκεται σήμερον ἡ Βουλή, δὲν δύναται νὰ συζητηθῇ. Ἦτο ἀκριβῶς ὑπόθεσις, ἡ ὁποία ὤφειλε καὶ τὴν Βουλὴν νὰ ἀπασχολήσῃ πολύ, διότι τὸ Κράτος ἐν τῷ μεγάλῳ αὐτοῦ ἐνδιαφέροντι διὰ τὰ Εἰδικὰ Ταμεῖα πράττει ὅ,τι καὶ μερικὰ τρωκτικά, τὰ ὁποῖα ἀπὸ τὸν ὑπερβολικὸν ζῆλον πρὸς τὰ νεογνά των, τὰ περισφίγγουν, τὰ πνίγουν καὶ εἰς τὸ τέλος τὰ τρώγουν. Τὸ Δημόσιον λοιπὸν ἐν τῷ ζήλῳ αὐτοῦ ὅτι ἐνδιαφέρεται ὑπὲρ τῆς ὁδοποιΐας καὶ ἰδίως τῆς δημοτικῆς, κατακρατεῖ τὰ κεφάλαια, τὰ ὁποῖα πληρώνονται ἐξ ἰδίων πόρων τῶν διαφόρων Δήμων, ἐνῷ ὤφειλεν ἰδιαιτέρως νὰ τὰ τηρῇ καὶ νὰ διαθέτῃ ὅπου ἀνήκουν. Ἀντὶ ὅμως τούτου ἐξοδεύει ἀνεξελέγκτως ἐξ αὐτῶν διάφορα κονδύλια, τὰ ὁποῖα δι’ εἰδικὴν ὑπηρεσίαν ὁδοῦ τινος εἰσεπράχθησαν, ἀπὸ διαφόρους ἄλλους δήμους ἢ ἐπαρχίας ἢ νομούς. Διὰ τοῦτο, καίτοι, λέγω, ἡ ὑπόθεσις εἶναι ἐνδιαφέρουσα, πρὸς τὸ παρὸν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ συζήτησις. Οὐχ ἧττον κατὰ τὸν περὶ Δήμων νόμον τὰ ἔσοδα ταῦτα ἀνήκουσιν εἰς τοὺς Δήμους. Μετὰ τὴν κατάργησιν τοῦ νόμου αὐτοῦ ἦλθεν ὁ γνωστὸς ἄλλος νόμος περὶ κοινοτήτων, ἀλλ’ οἱ συντάξαντες αὐτὸν παρέβλεψαν ὅτι τὰ χρήματα τὰ ἀνήκοντα εἰς ὡρισμένην περιοχὴν Δήμου ὤφειλον, κατόπιν τοῦ τεμαχισμοῦ τοῦ δήμου αὐτοῦ εἰς κοινότητας, νὰ διανέμωνται εἰς τὰς κοινότητας ταύτας καὶ οὕτω πως τὸ Ὑπουργεῖον εὑρέθη ἐν ἀδυναμίᾳ νὰ ἐκπληρώσῃ τὰς ὑποχρεώσεις, τὰς ὁποίας ἔχει ἐκ τῶν ἐν λόγῳ περισσευμάτων. Εἰδικῶς δὲ περὶ τοῦ νομοῦ Εὐβοίας προκειμένου, ἐὰν ἐξετάσωμεν τὸν λογαριασμὸν, τὸν ὁποῖον μοῦ ἔστειλεν τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον, θὰ ἴδωμεν ὅτι οὗτος ἔχει 251.000 δραχ. ἀπόθεμα, τὸ ὁποῖον, ἀφοῦ δὲν ἐχρησιμοποιήθη διὰ τὴν ὁδοποιΐαν αὐτοῦ, θὰ διετίθετο, ἐὰν τὰ πράγματα ἦσαν ὁμαλά, ὑπὲρ τῶν κοινοτήτων τοῦ νομοῦ Εὐβοίας, εἰς τὰς ὁποίας ἀνήκει μετὰ τὴν κατάργησιν τῶν Δήμων. Ἐπειδὴ ὅμως τοῦτο δὲν δύναται νὰ συμβῇ, δὲν νομίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι τὸ Δημόσιον Ταμεῖον πρέπει νὰ διαθέσῃ μέρος ἐκ τοῦ ποσοῦ τῶν εἰρημένων περισσευμάτων διά τινας ἐργασίας ἀπολύτου καὶ ἐπιτακτικῆς ἀνάγκης, αἱ ὁποῖαι ἐνδιαφέρουσι τὴν ὕπαρξιν αὐτῶν τῶν κατοίκων κοινοτήτων τινῶν τοῦ νομοῦ Εὐβοίας; Ἀναφέρω δὲ εἰδικῶς τὴν κοινότητα Ἁγίας Ἄννης, ἡ ὁποία ἕνεκα ἀβλεψίας τοῦ μηχανικοῦ, ὅστις ἔδωκε τὸ σχέδιον τῆς κατασκευῆς τῆς ὁδοῦ Χαλκίδος–Ξηροχωρίου κινδυνεύει καὶ ἀπὸ ἀπόψεως συγκοινωνίας καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ὑγιείας, διότι, ἀποκλεισθείσης τῆς ἐξόδου τῶν ὑδάτων ἔν τινι ἐκεῖ χαράδρᾳ, σχηματίζεται κατὰ τὸ θέρος μία ἑστία ἑλωδῶν πυρετῶν. Ὑπάρχει ὡς ἐκ τούτου μεγάλη ἀνάγκη κατασκευῆς μιᾶς οἱασδήποτε καταλλήλου ἐργασίας, ὥστε νὰ λείψῃ τὸ κακὸν αὐτό. Ἐὰν νομίζῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι ἐκ τῶν χρημάτων, τὰ ὁποῖα, ἐπαναλαμβάνω, ἀνήκουσιν εἰς τὴν κοινότητα Ἅγ. Ἄννης τοῦ πρώην δήμου Νηλέως, δύναται νὰ διαθέσῃ ποσόν τι, θὰ παρακαλέσω αὐτὸν θερμῶς νὰ πράξῃ τοῦτο, ἵνα κατασκευασθῇ ἔργον τι, τὸ ὁποῖον νὰ σώσῃ τὸν κόσμον, τὸν κατατρυχόμενον ἀπὸ τοὺς πυρετούς.

§125Σ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἶναι μελετημένον τὸ ζήτημα;

§126Ζ. ΙΑΤΡΟΥ. Μάλιστα. Ὑπάρχει περίσσευμα 175.000 δραχμῶν ἐν τῷ Ταμείῳ τῆς ὁδοποιΐας, τὸ ὁποῖον ἀνήκει εἰς τὸν δῆμον Νηλέως.

§127Σ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Αὐτὴν τὴν ὥραν τὸ Δημόσιον Ταμεῖον δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ διαθέσῃ τι. Ὁπωσδήποτε ὅμως, ἐὰν θέλετε νὰ ἔλθητε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἵνα ἐξετάσωμεν τὸ πρᾶγμα καὶ ἐὰν δυνηθῶμεν μετὰ τοῦ συναδέλφου κ. Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας νὰ ἐκτελέσωμεν τὸ ὑποδεικνυόμενον ἔργον, θὰ τὸ ἐκτελέσωμεν.

§128Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Δὲν δύναται νὰ γίνῃ κατ’ ἰδίαν ἡ ἀπόδοσις. Πρέπει νὰ ληφθῇ γενικώτερον μέτρον.

§129Ζ. ΙΑΤΡΟΥ. Γενικώτερον μέτρον, τὸ ὁποῖον οὐδέποτε ἐλήφθη διὰ τὸν νομὸν Εὐβοίας, ὁ ὁποῖος πάντοτε παραγκωνίζεται! Σᾶς βεβαιῶ, ὅτι ἐὰν ζητήσητε τὴν κατάστασιν πληρωμῆς διὰ τὸν νομὸν Εὐβοίας ἐκ τοῦ Δημοτικοῦ Ταμείου, θὰ ἴδητε, ὅτι τίποτε δὲν ἐπληρώθη διὰ τὴν κατασκευὴν ἔργου τινὸς ἐν αὐτῷ, ἀλλὰ μόνον διὰ τὴν συντήρησιν. Καὶ ἐν τούτοις, ἐνῷ πολλὰ ἐξωδεύθησαν ἐξ ἐκείνων, τὰ ὁποῖα εἰσπράττει ὁ Δῆμος Εὐβοίας, ὑπάρχει καὶ περίσσευμα ἐκ 216.000 δραχμῶν. Ὁ λογαριασμὸς αὐτός, καίτοι δὲν θέλω νά θίξω τὸν συγγράψαντα, εἶναι ἀτελέστατος, διότι ἐνῷ ὁμιλεῖ περὶ κεφαλαίου 2.290.000, καὶ εἶχε τὴν τόλμην ὁ συγγράψας αὐτὸν νὰ τὸν ὑπογράψῃ, κατόπιν διὰ σημειώσεως ἀναφέρει, ὅτι ἐξωδεύθησαν ὅλα τὰ χρήματα τοῦ Δημοτικοῦ Ταμείου καὶ φέρει ταῦτα εἰς τὴν χρῆσιν τοῦ 1911. Τοιοῦτος λογαριασμὸς ὄχι μόνον νὰ δίδεται δὲν πρέπει ἀλλὰ καὶ νὰ ξεσχίζεται.

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 13 ἐπερώτησις.

§131Ζ. ΙΑΤΡΟΥ. Νὰ διαγραφῇ κ. Πρόεδρε.

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαγράφεται. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 14.

§133Ζ. ΙΑΤΡΟΥ. Πρόκειται περὶ ζητήματος, κ. Ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, τὸ ὁποῖον ἀπησχόλησε τὴν Βουλήν. Πρόκειται περὶ τοῦ ζητήματος τῆς προστασίας τῶν οἰνοπαραγωγῶν τοῦ Κράτους. Δυστυχῶς καὶ τὸ ζήτημα τοῦτο δὲν δύναται τώρα νὰ συζητηθῇ. Οὐχ ἧττον ὅμως νομίζω, ὅτι ἐπέστη ἡ ἐπιτακτικὴ ἀνάγκη νὰ ληφθῶσιν ἀμέσως μέτρα τινὰ ἀναγκαιότατα διὰ νὰ προστατεύσητε τοὺς παραγωγοὺς καὶ ἰδίως τὴν στιγμὴν αὐτήν, κατὰ τὴν ὁποίαν λόγῳ τῆς ἐπιστρατεύσεως ἐπῆλθε χαλάρωσις ἀφ’ ἑνὸς τῶν ἀγοροπωλησιῶν, ἐλλείψει δὲ μέσων ἐξ ἄλλου συγκοινωνίας ἡ μεταφορὰ πολλῶν ἑκατομμυρίων ὀκάδων κατέστη δύσκολος. Θὰ ἤθελον λοιπὸν παρακαλέσει καὶ συστήσει εἰς τοὺς κυρίους Ὑπουργοὺς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ ἀναστείλωσι διὰ προσωρινοῦ νόμου τὸν νόμον τῆς φορολογίας τῶν ἀμβύκων, ὁ ὁποῖος, δυστυχῶς, δὲν εἶναι νόμος φορολογικός, ἀλλὰ δημευτικὸς δημεύσας μὲ πολὺ ἐλαφρὰν τὴν συνείδησιν περιουσίας ἑκατομμυρίων δραχμῶν ἀνηκούσας εἰς τοὺς παραγωγοὺς. Ὁμολογῶ ὅτι ὁ κ. Ὑπουργός, ὁ τότε, καὶ δυστυχῶς ἡ Βουλή, ἡ ὁποία ἐψήφισε τοιοῦτον νόμον, δὲν ἐμερίμνησαν παρὰ χάριν τῶν συμφερόντων μιᾶς καὶ μόνης Ἑταιρείας, διότι οὐδὲν συμφέρον τοῦ Δημοσίου ἐξυπηρετήθη. Ἐὰν ἐξετάσητε, κ. Ὑπουργὲ, τί εἰσέπραξε τὸ Δημόσιον ἐκ τοῦ δημευτικοῦ αὐτοῦ νόμου, θὰ ἴδητε ὅτι 3033 δραχμὰς μόνον ἔχει εἰσπράξει μέχρι σήμερον. Πλὴν δ’ αὐτοῦ ὁ νόμος ἔσχε ὡς ἀποτέλεσμα νὰ ἐπέλθῃ ραγδαία μείωσις τῶν τιμῶν εἰς τοὺς οἰνοπνευματοπαραγωγοὺς καὶ νὰ καταστραφῇ τὸ παρακράτημα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον χρησιμεύει ἀκριβῶς διὰ νὰ ἀσφαλίζῃ τὸν παραγωγὸν καὶ τὴν κατανάλωσιν. Τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον ἐθεωρεῖτο ἐν τῇ ἀγορᾷ ὅτι ἠδύνατο νὰ φέρῃ μείωσιν τῆς παραγωγῆς μετουσιοῦτο εἰς ἄλλο εἶδος, εἰς σοῦμαν, καὶ οὕτω πως ἡ παραγωγὴ δὲν ὑφίστατο τὸ βάρος τῆς ὑπερπαραγωγῆς. Ἐν τούτοις ἔρχεται ὁ νόμος, ὁ ὁποῖος τόσον μέγας καὶ σπουδαῖος ἐθεωρήθη διὰ τοὺς παραγωγούς, καὶ ἀπαγορεύει εἰς αὐτοὺς τὴν ἀπόσταξιν καὶ καταστρέφει ὄχι μόνον τὴν παραγωγὴν ἀλλὰ καὶ περιουσίας ὁλοκλήρους. Διότι, ἐὰν ὑπολογίσητε ὅτι μόνον εἰς τὴν Παλαιὰν Ἑλλάδα ὑπῆρχον πλέον τῶν 2 χιλιάδων ἀμβύκων καὶ ὅτι ἐστοίχιζον τοὐλάχιστον 3½ χιλιάδες ἕκαστος, θὰ ἴδητε ὅτι περιουσίαν τριῶν ἑκατομμυρίων καὶ πλέον ἀφήρεσε τὸ Κράτος αὐθαιρέτως ἀπὸ τὸν λαὸν χωρὶς νὰ κερδήσῃ τοῦτο τι ἐκ τῆς δημεύσεως τῶν ἀμβύκων. Εἶναι τὸ φλέγον σταφιδικὸν ζήτημα καὶ δέον νὰ ἀναλογισθῆτε ὅτι, ἐὰν ἐδημεύοντο οἱ ἄμβυκες, οἱ κατεργαζόμενοι σοῦμαν ἢ οἰνόπνευμα παραγωγοὶ ἀπὸ σταφίδα ἢ στέμφυλα, τότε πλέον τὸ χάσμα ἐν τῇ καταναλώσει, τὸ ὁποῖον θὰ παρεσκευάζετο ἐκ τῆς ἐλλείψεως τῶν πρώτων ὑλῶν, θὰ ἀνεπληροῦτο ἐκ σταφίδος, καὶ τὸ ἀποτέλεσμα θὰ ἦτο ἡ βελτίωσις τῶν τιμῶν τῆς σταφίδος ἐκ τῆς καταναγκαστικῆς ἀπαγορεύσεως τῆς παραγωγῆς ἐκ σούμας ἢ οἰνοπνεύματος.

§134Χ. ΜΕΪΝΤΑΝΗΣ. Δὲν ἐζήτησαν κατάργησιν τῶν ἀμβύκων οἱ παραγωγοί.

§135Ζ. ΙΑΤΡΟΥ. Ἐζήτησαν οἱ Πελοποννήσιοι. Μάλιστα. Δὲν διαμαρτύρομαι κατὰ τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, διότι δυστυχῶς οὗτοι ἐκηδεμονεύθησαν παρ’ ἄλλων, οἱ ὁποῖοι, ὑπὸ τὸ πρόσχημα ὅτι προστατεύουσιν τὰ συμφέροντα τῶν σταφιδοπαραγωγῶν, μετεχειρίσθησαν αὐτά, ἵνα δημιουργήσωσιν κεφαλαιοκρατικὰς ἑταιρείας ἐν Ἑλλάδι. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα Ὄχι δὲν πταίουσιν οἱ ἄνθρωποι ἐκεῖνοι. Βεβαίως οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κάμωσιν τίποτε ἄλλο. Τοὺς σέβομαι καὶ συμπάσχω μετ’ αὐτῶν, πρέπει δὲ νὰ γνωρίζῃ ὁ κ. Βουλευτής, καθὼς καὶ ὅλοι οἱ καταγόμενοι ἐκ σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν, ὅτι τὸ ζήτημα τῶν οἴνων καὶ τῆς σταφίδος εἶναι ἀλληλένδετα. Ἔχουσιν τὴν αὐτὴν τύχην καὶ τὰς αὐτὰς περιπετείας. Ἐὰν δι’ ἀμφότερα δὲν ἐνδιαφερθῇ τὸ Κράτος, θὰ πάσχωσιν διὰ παντός. Περὶ αὐτοῦ πρόκειται, περὶ συνεργασίας ἡμῶν καὶ ὑμῶν, ὅπως εὑρεθῶσιν τὰ κατάλληλα μέτρα πρὸς προστασίαν τῶν παραγωγῶν, ὥστε διὰ κοινῆς συνεργασίας νὰ ἀφαιρεθῶσιν οἱ λόγοι καὶ τὰ αἴτια τὰ ὁποῖα πιέζουσιν τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς καὶ οἰνοπαραγωγούς. Σέβομαι καὶ ἐκτιμῶ τὴν ἐργασίαν χωρὶς νὰ εἶμαι ἐκ τῶν ζητούντων τὴν κατάλυσιν τοῦ κεφαλαίου. Ἐν τούτοις δὲν εἶμαι καὶ ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐπαινέσωσιν τὸ Κράτος, τὸ ὁποῖον τονώνει παρανόμως, τονώνει ὑπὲρ τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἔχει, ἑταιρείας πρὸς καταστροφὴν τοῦ μικροπαραγωγοῦ. Καὶ ἄν τις ἤθελεν ἐξετάσει τὴν γενεαλογίαν τῆς ἑταιρείας ταύτης, θὰ ἔβλεπεν ὅτι ἐν ἀρχῇ ἦτο μὲ ἐλάχιστα κεφάλαια δημιουργημένη, ἔφθασε δὲ εἰς κολοσσιαῖον ποσὸν, τὸ ὁποῖον ἦτο δύσκολον νὰ δημιουργήσῃ καὶ ἂν ἐξεμεταλλεύετο χρυσωρυχεῖα ἐν Καλλιφορνίᾳ. Ἔχει κεφάλαια 4 ἑκατομμυρίων, τὰ κεφάλαια δὲ ταῦτα ἀπετελέσθησαν ἐν ἀρχῇ τῆς συστάσεώς της ἀπὸ κεφάλαια προηγουμένης ἑταιρείας, χρεωκοπησάσης, τῆς ὁποίας ἐξεχωρήθησαν τὰ μηχανήματα καὶ 3 ἑκατομμύρια λιτρῶν σταφίδος παλαιᾶς καὶ σεσηπυίας. Σήμερον ἡ ἑταιρεία αὐτὴ, ἡ ἀποτελεσθεῖσα ἐκ γλίσχρων κεφαλαίων, εὑρίσκεται μὲ περιουσίαν 4 ἑκατομμυρίων. Πόθεν αὐτὴ ἡ μεγάλη σωρεία τοῦ πλούτου; Μήπως ἐπεχείρησεν ἐπιχειρήσεις ἐξ ὧν πολλαπλασιάζονται τὰ κεφάλαια ἑταιρειῶν; Ὄχι· ἐξεμεταλλεύθη τὴν παραγωγήν. Διότι ὅπου τὸ Κράτος ἠθέλησε διὰ τῆς μερίμνης του καὶ τοῦ ἐνδιαφέροντός του ὑπέρ τινος πάσχοντος δῆθεν, νὰ ἀνοίξῃ νέας ὁδούς, τὰς ἐπλήρωσεν ἡ οἰνοποιητικὴ ἑταιρεία διὰ τῆς παραγωγῆς καὶ οὕτω αὕτη ὑπεκατέστησεν παντοῦ τὴν παραγωγὴν καὶ ἡ παραγωγὴ τοῦ οἴνου εὑρέθη εἰς ἀδυναμίαν, αὐτὴ μόνη, ἄνευ κηδεμονίας νὰ διαχειρισθῇ τὸ προϊόν της. Τὸ ζήτημα τῶν ἀμβύκων εἶναι σχετικὸν μὲ τὸ ζήτημα τῆς μεταρρυθμίσεως τοῦ φόρου τοῦ οἰνοπνεύματος· καὶ ἐκεῖ ἐπρυτάνευσεν ἡ ἰδέα τοῦ ἐνδιαφέροντος ὑπὲρ τῆς σταφιδοπαραγωγῆς καὶ ἰδίως ὑπὲρ τῆς εἰσπράξεως φόρου ὁριστικοῦ καὶ δεδομένου ὑπὲρ τοῦ Κράτους. Οὕτω ἐγένετο δεκτὴ ἡ φορολογία τῶν οἰνοπνευματοποιῶν τῆς βʹ κατηγορίας, διὰ τῆς πληρωμῆς φόρου προκαταβολικῶς εἴτε εἰργάσθησαν εἰς ὡρισμένον χρόνον εἴτε ὄχι. Καὶ ἐζητεῖτο ἀπὸ τοὺς οἰνοπνευματοποιοὺς βʹ κατηγορίας φόρος 300 ἢ 400 δραχμῶν, τοῦθ’ ὅπερ εἶχεν ὡς ἀποτέλεσμα νὰ κλεισθῶσιν τὰ οἰνοπνευματοποιεῖα ταῦτα καὶ νὰ ἐργάζωνται δύο ἢ τρεῖς ὡρισμέναι ἑταιρεῖαι, ἡ Ἑταιρεία τῶν οἴνων καὶ οἰνοπνευμάτων καὶ ἡ Ἑταιρεία, τὴν ὁποίαν ὁ πρώην Πρωθυπουργὸς τῆς Ἑλλάδος εἶχε τὴν δύναμιν νὰ ὀνομάσῃ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, κακοήθη. Καὶ ἐν τούτοις αὕτη κατώρθωσε μετ’ ὀλίγον, λήγοντος τοῦ συμβολαίου τῆς ὑπάρξεώς της, νὰ συνάψῃ νέον συμβόλαιον, ὑπὸ ὅρους οὐσιαστικωτέρους καὶ καταπιεστικωτέρους διὰ τοὺς μικροπαραγωγούς, τὸ ὁποῖον ὅμως καὶ πάλιν τότε ἠκυρώθη ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν. Αὐτὴ εἶναι ἡ πρόνοια ὑπὲρ τῆς μικρᾶς παραγωγῆς. Καὶ ἔχει ἐγκαταλειφθῆ πᾶσα μέριμνα ἐκ μέρους τοῦ Κράτους ὑπὲρ αὐτῆς, διότι ἐνδιαφέρετο τοῦτο διά τινας ὀγκώδεις ἑταιρείας, αἱ ὁποῖαι φρονεῖ ὅτι δύνανται νὰ ἐξυπηρετήσωσιν σπουδαίως τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα. Αὗται ὅμως ποτὲ δὲν ἐξυπηρέτησαν τίποτε, ἀλλ’ ἔλαβον ἐξέλιξιν τοιαύτην, ὥστε εἰς τὸ τέλος ὅλαι ἐξεμεταλλεύθησαν τὴν πίστιν τοῦ κοινοῦ. Ἐξεμεταλλεύθησαν τὰ κεφάλαια τῶν μικροπαραγωγῶν, μικροοικογενειαρχῶν καὶ ἐδημιούργησαν περιουσίας καὶ ζῶσιν εὐτυχεῖς καὶ καλῶς τονωμένοι πρὸς μεγάλην χαρὰν καὶ εὐχαρίστησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ κοινοῦ, τὸ ὁποῖον ἀποδίδει τὴν εὐτυχίαν αὐτὴν εἰς τὴν μεγάλην εὐφυΐαν τῶν διευθυντῶν τῶν διαφόρων ἑταιρειῶν. Σέβομαι τὰς κρισίμους περιστάσεις καὶ μετὰ βίας ὁμιλῶ, δὲν εἶμαι δὲ διατεθειμένος ζητήματα τοιαῦτα νὰ φέρω εἰς συζήτησιν. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι τὸ ζήτημα εἶναι τόσον σπουδαῖον καὶ ἐπιτακτικόν, ὥστε εἶναι ἀνάγκη νὰ ληφθῇ μέτρον, ἔστω καὶ προσωρινόν. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ μετὰ θέρμης καὶ ἀπὸ μέρους τῶν παραγωγῶν τοὺς κ. Ὑπουργοὺς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ ὑποβάλωσιν ἀμέσως νομοσχέδιον ἀνασταλτικὸν τῆς δημευτικῆς φορολογίας τῶν ἀμβύκων, μεταρρυθμίζον τὴν φορολογίαν τῶν οἰνοπνευματοποιῶν τῆς βʹ κατηγορίας κατ’ ὀκᾶν ἀναλόγως τῆς παραγωγῆς καὶ ἀφίνον ἀτελῆ τὴν κατανάλωσιν ὅλης τῆς παραγωγῆς σούμας διὰ τῶν ἀμβύκων.

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαγεωργίου ἐπερωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας διατὶ δὲν διέταξε τὴν ἐκκένωσιν τῶν καταληφθέντων σχολείων Πλωμαρίου καὶ Καλλονῆ. Λέσβου διὰ νὰ μὴ ζημιωθοῦν καὶ ἐφέτος οἱ μαθηταί.

§137Α. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Δὲν θὰ ἀπησχόλουν τὴν Βουλὴν τὴν στιγμὴν ταύτην, ἐὰν τὸ ζήτημα δὲν ἦτο σοβαρόν, καὶ δὲν ἐπέδρα σοβαρώτατα εἰς τὴν κοινότητα Πλωμαρίου. Κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, τὰ σχολεῖα Πλωμαρίου δὲν ἐλειτούργησαν διότι ἐντὸς αὐτῶν ἐστεγάσθησαν οἱ ἀδελφοί μας ἐκ Μικρᾶς Ἀσίας πρόσφυγες. Ἤρχισεν ὅμως καὶ τὸ νέον σχολικὸν ἔτος, τὰ σχολεῖα δὲ ταῦτα κατέχονται ὑπὸ τῶν προσφύγων. Μοὶ φαίνεται ὅτι ἡ προσγινομένη ζημία εἰς τὴν μαθητιῶσαν νεολαίαν τοῦ Πλωμαρίου εἶναι ἀνυπολόγιστος. Οἱ κάτοικοι τοῦ Πλωμαρίου παρέσχον ὅ,τι ἠδύναντο εἰς τοὺς πρόσφυγας, οἵτινες συνεσωρεύθησαν ἐκεῖ, ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις ἔχει καθῆκον νὰ λάβῃ ἄλλα μέτρα ὑπὲρ τῶν προσφύγων, νὰ ἐξεύρῃ οἰκήματα πρὸς στέγασμον αὐτῶν καὶ νὰ παραδώσῃ τὰ σχολεῖα εἰς τὴν κοινότητα, ἵνα μὴ ἐξακολουθήσῃ ἡ κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ζημία τῶν μαθητῶν. Δὲν ζητῶ οὐδὲν τὸ ὑπερβολικὸν καὶ ἕνεκα τοῦ προκεχωρηκότος τῆς ὥρας ἀρκοῦμαι εἰς αὐτὰς τὰς ὀλίγας λέξεις, παρακαλῶν καὶ πάλιν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας ὅπως μεριμνήσῃ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, τὸ ὁποῖον φρονῶ ὅτι πρέπει ἀμέριστον νὰ ἐφελκύσῃ τὴν προσοχήν του.

§138Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Εἰς τὰ ἀνωτέρω λέγω τὰ ἑξῆς· ἐπανειλημμένως παρεκάλεσα τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν νὰ συστήσῃ ἁρμοδίως νὰ μὴ καταλαμβάνωνται διδακτήρια πρὸς στέγασιν προσφύγων καὶ διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ στρατοῦ, ἐφ’ ὅσον εἶναι δυνατὸν καὶ ἄλλως νὰ ἐξοικονομοῦνται αἱ ἀνάγκαι αὗται. Θέλω ἐπαναλάβει τὴν σύστασιν.

§139Α. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Παρακαλῶ νὰ ἐπαναλάβητε τὴν σύστασιν.

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Χρυσοστάλης, Βογιατζῆς, Καλκαρᾶς, Πνευματικὸς καὶ λοιποὶ συνιστῶσιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, ὅπως λάβῃ ὑπ’ ὄψιν σοβαρῶς τὴν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον του ὑποβληθεῖσαν αἴτησιν τῶν κατοίκων τῶν κοινοτήτων Κριτζῶν – Κοσκίνων – Ζερμπησίου καὶ Καλητζίου καὶ ἐκθέσῃ, συμφώνως τῷ Νόμῳ 550, εἰς μειοδοτικὴν δημοπρασίαν τὴν ἀποξήρανσιν τῆς λίμνης Δύστου, ἧς τὸ σχεδιάγραμμα καὶ ὁ προϋπολογισμὸς τῆς δαπάνης τῆς ἀποξηράνσεως εὑρίσκονται ἕτοιμα ἀπὸ μηχανικὸν ὑδραυλικὸν τοῦ Δημοσίου συντεταγμένα πρὸ πενταετίας εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας. Τὸ ἔργον εἶναι σοβαρώτατον καὶ μετὰ σοβαρότητος καὶ συντομίας παρακαλεῖται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας νὰ ἐπιληφθῇ αὐτοῦ.

§141Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Ἡ ἐπερώτησις αὐτή, κ. Βουλευταί, ἀφορᾶ ὑπόθεσιν περὶ ἀποξηράνσεως τῆς λίμνης Δύστου, ὑπόθεσιν ἥτις καὶ πρὸ τετραετίας ἀπησχόλησε ἐπὶ πολὺ τὴν τότε Βουλήν. Ἤδη εἰς τὴν ψυχολογικὴν κατάστασιν, εἰς ἣν εὑρίσκεται ἡ Βουλὴ ὡς ἐκ τῶν σπουδαιοτάτων ἐξωτερικῶν περιστάσεων, δὲν μοὶ ἐπιτρέπεται νὰ διεκτραγωδήσω ἐπὶ πολλὴν ὥραν τὰ βάσανα τῶν πληθυσμῶν, τῶν οἰκούντων πέριξ τῆς λίμνης ταύτης. Πρόκειται περὶ λίμνης δεκακισχιλίων στρεμμάτων, ἡ ὁποία, ὅπως εὑρίσκεται τώρα, εἶναι τόπος κολάσεως, ἐνῷ, ἂν ἀποξηρανθῇ, θὰ μεταβληθῇ εἰς τόπον παραδείσου. Εἶναι ἕτοιμος ὁ προϋπολογισμὸς καὶ τὸ σχεδιάγραμμα τῆς ἀποξηράνσεώς της. Εἶναι ὁ νόμος, ὁ 550, ὁ ὁποῖος ἐπιτρέπει νὰ δίδωνται ἔργα ἀντιπλημμυρικὰ καὶ ἀποξηράνσεις ἑλῶν καὶ λιμνῶν εἰς ἰδιωτικὰς ἑταιρείας. Τὸ Κράτος ἑπομένως θὰ ἠδύνατο ἄνευ ἰδίας δαπάνης νὰ ἀποξηράνῃ τὴν λίμνην παραχωροῦν ταύτην, κατόπιν δημοπρασίας, πρὸς ἑταιρίαν. Ἀφοῦ λοιπὸν ὁ νόμος αὐτὸς δίδει τὸ δικαίωμα εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ εἰσηγηθῇ πρὸς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον τὴν ἀποξήρανσιν τῆς λίμνης ταύτης, ἂς τὸ πράξῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας τὸ ταχύτερον, ἵνα λυτρώσῃ τοὺς πέριξ τῆς λίμνης οἰκοῦντας πληθυσμοὺς ἀπὸ τὴν φοβερὰν αὐτὴν δυστυχίαν, τὴν προερχομένην τοῖς κατοίκοις τῶν πέριξ χωρίων ἐκ τῆς δυσοσμίας καὶ τῶν πυρετοφόρων κωνώπων τῆς κατηραμένης ταύτης λίμνης. Εἰς τὸ πρῶτον λοιπὸν Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον θὰ κάμητε ἐπὶ τῆς τακτοποιήσεως τῶν Ἐσωτερικῶν πραγμάτων τῆς χώρας, νὰ ἐγκρίνητε σᾶς παρακαλῶ, ὅπως ἐκτεθῇ εἰς μειοδοτικὴν δημοπρασίαν ἡ ἀποξήρανσις τῆς λίμνης ταύτης, νὰ εἶσθε δὲ βέβαιοι ὅτι θὰ εὑρεθῶσι πολλαὶ ἑταιρίαι, αἵτινες νὰ ζητήσωσιν τὴν ἀποξήρανσιν ταύτης, διότι ἡ ἀποξήρανσις ταύτης, ἐπαναλέγω, εἶναι εὐκολωτάτη, ὑπέρκειται ἡ λίμνη αὕτη τῆς ἐπιφανείας τῆς θαλάσσης πολλὰ μέτρα καὶ ἐγγύτατα εὑρίσκεται ἡ θάλασσα τοῦ Αἰγαίου εἰς ἣν θὰ κενωθῇ. Τοιαῦτα ἔργα πρέπει νὰ τὰ ἐπιδιώξητε ἔστω καὶ διαρκούσης τῆς ἐπιστρατεύσεως, διότι θὰ δώσητε ἐργασίαν εἰς πολλοὺς ἀνθρώπους καὶ θὰ ἀποκαλυφθῶσι ἐκ τῆς ἀποξηράνσεως πολλαὶ καὶ πλούσιαι γαῖαι. Παρακαλῶ τὸν τετιμημένον καὶ ἄσπιλον γέροντα, τὸν κρατοῦντα σήμερον τὰ ἡνία τοῦ Ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας νὰ λάβῃ ὑπὸ σοβαρὰν ἔποψιν τὸ ζήτημα τοῦτο καὶ νὰ γίνῃ ὁ λύτης αὐτοῦ, βέβαιος ὢν ὅτι θὰ εὐλογῆται τὸ ὄνομά του εἰς αἰῶνας.

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βογιατζῆς.

§143Ι. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Καίτοι φρονῶ ὅτι ὁ χρόνος δὲν εἶναι κατάλληλος, συμφωνῶ μὲ τὸν προλαλήσαντα.

§144Μ. ΚΑΚΑΡΑΣ. Καὶ ἐγὼ συμφωνῶ καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὸ ζήτημα.

§145Σ. ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ. Καὶ ἐγὼ συμφωνῶ.

§146Ζ. ΙΑΤΡΟΥ. Καὶ ἐγώ.

§147Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Συμφωνῶ εἰς ὅσα εἶπε ὁ προλαλήσας, μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι ὁ χρόνος δὲν εἶναι τώρα κατάλληλος.

§148Ι. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ἡ ἐπερώτησις ἀφορᾷ τὴν ὕπαρξιν χιλιάδων ἀτόμων καὶ πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ σύντονα μέτρα.

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κοπανίτσας παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ὅπως εὐαρεστηθῇ καὶ λάβῃ πρόνοιαν περὶ τῆς προαγωγῆς τῶν στρατολόγων, τῶν συμπληρωσάντων, συμφώνως τῷ νόμῳ 357 ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὸν ὑπ’ ἀριθ. 632, τὸν πρὸς προβιβασμὸν ἀπαιτούμενον χρόνον ὑπηρεσίας.

§150Η. ΚΟΠΑΝΙΤΣΑΣ. Ἡ σύστασίς μου ἀφορᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, τὸν ὁποῖον παρακαλῶ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν αὐτὴν καὶ ἀφοῦ ἤδη συνεπληρώθησαν αἱ προθεσμίαι τοῦ νόμου 632, ἐδημοσιεύθη δὲ καὶ τὸ περὶ ἐκτελέσεως αὐτοῦ Διάταγμα, εὐαρεστηθῇ νὰ μεριμνήσῃ περὶ καταρτισμοῦ τοῦ πίνακος τῶν προακτέων στρατολόγων, ἀφοῦ οἱ σύγχρονοι αὐτῶν καὶ τὰ αὐτὰ προσόντα φέροντες, ἀξιωματικοὶ προήχθησαν εἰς τὸν ἀνώτερον βαθμόν.

§151Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Μάλιστα.

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πετρακάκος...

§153Δ. ΠΕΤΡΑΚΑΚΟΣ. Νὰ διαγραφῇ, κ. Πρόεδρε.

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαγράφεται. Ὁ κ. Πετρακάκος ἐπερωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωερικῶν περὶ τῶν ἀθρόων ἐκτοπίσεων τῶν Λακώνων χωροφυλάκων καὶ ὑποδεικνύει τὴν ἀνάγκην ὅπως οἱ φρουροὶ τῶν Νέων Χωρῶν ἐναλλάσσονται.

§155Δ. ΠΕΤΡΑΚΑΚΟΣ. Ἡ ἐπερώτησις περὶ τῆς ἐκτοπίσεως τῶν Λακώνων χωροφυλάκων ὑπεβλήθη εἰς ἄλλην ἐποχὴν καὶ ὑπὸ ἄλλας προϋποθέσεις. Σήμερον βεβαίως δὲν εἶναι εἰς τὴν ἀρχὴν ὁ ὑπεύθυνος ἐκεῖνος Ὑπουργὸς ὥστε νὰ ἀσκηθῇ κατ’ αὐτοῦ τελεσφόρως ὁ κοινοβουλευτικὸς ἔλεγχος, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει τὸ γεγονὸς εἶναι ἄξιον παρατηρήσεως καὶ διδαχῆς, τοὐλάχιστον διὰ τὸ μέλλον καὶ δι’ αὐτὸ θά μοι ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀπασχολήσω καίτοι ἡ ὥρα δὲν εἶναι πλέον κατάλληλος. Ἐν διαστήματι 48 ὡρῶν 150 χωροφύλακες Λάκωνες ὑπηρετοῦντες ἐνταῦθα διετάχθησαν νὰ μεταβῶσιν εἰς Μυτιλήνην. Ἠσκήθη κατ’ αὐτῶν πρᾶξις, ἥτις μόνον κατὰ κατηγορουμένων ἐπιτρέπεται, δηλαδὴ σχεδὸν συνελήφθησαν ὑπὸ ἀποσπάσματος, συνωδεύθησαν μέχρι Πειραιῶς, ἐπεβιβάσθησαν ἐπὶ ἀτμοπλοίου καὶ μετέβησαν εἰς Μυτιλήνην. Δὲν γνωρίζω διατὶ συνέβη τὸ τοιοῦτον. Ἤκουσα ὅτι οἱ Λάκωνες χωροφύλακες ὑπῆρξαν ὄργανα τῆς Κυβερνήσεως, ἥτις κατέλιπε τὴν Ἀρχὴν κατ’ Αὔγουστον καὶ ἐνήργησαν εἰς τὰς ἐκλογὰς τῆς 31 Μαΐου κατὰ τρόπον φατριαστικόν, ἀλλ’ ὑφ’ οἱασδήποτε συνθήκας καὶ ἂν ἐνήργησαν δὲν ἐπιτρέπεται τοιαύτη συμπεριφορὰ πρὸς ἄνδρας, οἵτινες ἐπὶ τρία σχεδὸν ἔτη ἔμειναν εἰς τὰς Νέας Χώρας καὶ πάλιν ἐκεῖ ἀποστέλλονται. Εἶναι περιττὸν νὰ προσθέσω ὅτι οἱ Λάκωνες χωροφύλακες ὑπακούουσι μόνον εἰς τὸν Βασιλέα καὶ τὸ καθῆκον των. Ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ ἤδη νὰ ὑποβάλω τὴν σκέψιν ὅπως οἱ φρουροὶ τῶν Νέων Χωρῶν ἐναλλάσσωνται, δηλαδὴ χωροφύλακες, οἱ ὁποῖοι ἔμειναν ἐπὶ δύο καὶ τρία ἔτη εἰς Μακεδονίαν καὶ Ἤπειρον καὶ τὰς νήσους, νὰ πλησιάζωσιν καὶ εἰς τὰ χωρία των ἵνα ἀνακουφισθῶσιν ὑπὸ τὸν γλισχρότατον αὐτὸν μισθόν. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, καίτοι ἀπόντα, ν’ ἀναφέρῃ εἰς τὴν Βουλὴν· πῶς δικαιολογεῖται τοιαύτη χονδροειδὴς ἐκτόπισις, τί ἔπραξαν τέλος αὐτοὶ οἱ χωροφύλακες, πῶς εἶναι δυνατὸν 150 χωροφύλακες νὰ συνοδεύωνται, δίκην κατηγορουμένων καὶ ν’ ἀπάγωνται κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος βεβαίως οὔτε ἀξιοπρεπὴς διὰ τὴν Κυβέρνησιν ἐκείνην ὑπῆρξεν, ἀλλ’ οὔτε καὶ διὰ τοὺς χωροφύλακας, ὡς ὄργανα τῆς ἐξουσίας.

§156ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Μὲ ποίους τοὺς ἀντικατέστησαν;

§157Δ. ΠΕΤΡΑΚΑΚΟΣ. Δὲν μὲ ἐνδιαφέρει αὐτό. Μὲ ἐνδιαφέρει ὁ τρόπος τῆς μετατοπίσεως, ὅστις ὑπῆρξεν ἀξιοδάκρυτος. Ἡ ἑτέρα ἐπερώτησίς μου ἀφορᾷ ὅπως κριθῶσιν ἐπιεικῶς οἱ ἀνυπότακτοι, οἱ ἐν Ἀμερικῇ εὑρισκόμενοι κατὰ τὸν πόλεμον 1912–1913. Ἤδη ὁ κ. Ὑπουργὸς ὑπέβαλεν νομοσχέδιον καὶ ἡ ἐπερώτησις παρέλκει, χωρὶς ἐννοεῖται νὰ παρέλκῃ καὶ ἡ θερμοτέρα ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου σύστασις.

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ αὐτὸς κ. Βουλευτής, συνιστᾷ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ὅπως ἀναγνωρισθῶσι διὰ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ ἅπαντες οἱ δημοδιδάσκαλοι.

§159Δ. ΠΕΤΡΑΚΑΚΟΣ. Προκειμένου περὶ τῆς ἐπερωτήσεώς μου ταύτης δὲν θὰ ἦτο ἡ προσήκουσα στιγμὴ νὰ ἀσχοληθῶ ἐπὶ θέματος, τὸ ὁποῖον ἔχει τόσην στενὴν συνάφειαν μὲ τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον ἀπησχόλησε ἐπὶ δύο ὥρας τὴν Βουλὴν ὅσον ἀφορᾷ τὴν προσήκουσαν τῶν δικηγόρων θέσιν εἰς τὸν στρατόν. Πρόκειται νὰ ἀναγνωρισθῇ καὶ πρέπει νὰ ἀναγνωρισθῇ ὁ βαθμὸς τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ πρὸς τοὺς ἐφέδρους δημοδιδασκάλους καὶ ὑποδιδασκάλους. Εἶμαι ξένος, Κύριοι, πρὸς τὰ στρατιωτικὰ πράγματα καὶ ἡ παρέμβασίς μου εἶναι βεβαίως τολμηρά πως. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἀσκοῦσιν τὴν νέαν γενεὰν εἰς τὰ ὅπλα καὶ τὴν γυμναστικὴν καὶ οἱ ὁποῖοι ἔχουσι πλήρη τὴν ἀντίληψιν τῆς πειθαρχίας θὰ εἶναι κατὰ φυσικὸν συμπέρασμα εἰς θέσιν ὅπως ὁδηγήσωσι τοὺς ἄνδρας πρεπόντως πρὸς τὸ ὑπέρτατον πρὸς τὴν Πατρίδα καθῆκον. Θὰ δύνανται ἐπὶ πλέον, ἐξοικειωμένοι αὐτοὶ λόγῳ τοῦ ἐπαγγέλματός των πρὸς τὰς πατριωτικὰς νουθεσίας νὰ ἐμπνέωσι καὶ νὰ φρονηματίζωσι τὸ στράτευμα οἰκειοπρεπῶς λέγω, ὡς προεῖπον, τῆς ἐπαγγελματικῆς των προπονήσεως, Διὰ τοῦτο ὑποβάλλω ὑπὸ τὴν κρίσιν τῶν ἁρμοδίων ἀρχῶν τὴν τοιαύτην χρησιμοποίησιν τῶν διδασκάλων μὲ τὴν πεποίθησιν ὅτι θὰ δοθῇ αὐτοῖς ἡ εὐκαιρία ἵνα πλείονα προσφέρωσιν εἰς τὴν Πατρίδα.

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φικιώρης συνιστᾷ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ σπεύσῃ νὰ ζητήσῃ παρὰ τοῦ κ. Εἰσαγγελέως τῶν ἐν Θεσσαλονίκῃ Πλημμελειοδικῶν πληροφορίας, τὶ ἔχει ἐνεργήσῃ ὁ κ. Ἀνακριτής, εἰς τὸν ὁποῖον ἔχει ἀναθέσει ἀπὸ τῶν ἀρχῶν τοῦ Ἰουνίου 1914 τὴν ἀνάκρισιν ἐπὶ τῶν κατηγοριῶν κατὰ τοῦ Διευθυντοῦ τῶν Μετόπισθεν ὑπηρεσιῶν τοῦ στρατοῦ ἐν Μακεδονίᾳ κατὰ τοὺς δύο τελευταίους πολέμους Συνταγματάρχου κ. Εὐλ. Μεσσαλᾶ καὶ τῶν ἐργολάβων μεταφορῶν καὶ τῆς κατασκευῆς ὁροσήμων Β. Μπεκιάρη κλπ. διὰ κολοσσιαίας καταχρήσεις πολλῶν ἑκατομμυρίων δραχμῶν, ἐν ᾗ δὲ περιπτώσει οὐδὲν ἔχει ἐνεργήσει μέχρι τοῦδε, νὰ καλέσῃ ἀμέσως αὐτὸν εἰς ἀπολογίαν, διὰ τίνα λόγον ἀφίνει ἐκκρεμεῖς ἢ μᾶλλον νεκρὰς ἐπὶ 16 περίπου μῆνας ὑποθέσεις τοσαύτης σοβαρότητος καὶ λόγῳ ποσοῦ καὶ λόγῳ προσώπων, καὶ νὰ παραγγείλῃ τὴν ταχίστην ἐνέργειαν καὶ ἀποπεράτωσιν τῶν ἀνακρίσεων αὐτῶν εἰς τὴν διεξαγωγὴν τῶν ὁποίων ἄλλως μέγιστα διευκολύνεται ἐκ τῶν ἐνώπιόν του εὑρισκομένων δικογραφιῶν, αἵτινες ἐσχηματίσθησαν ὑπὸ τῆς διεξαγαγούσης πρότερον ἐπὶ τῶν αὐτῶν ὑποθέσεων ἀνακρίσεις στρατιωτικῆς ἀρχῆς. Συνιστᾷ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν νὰ μὴ ἀναθέσῃ καὶ κατὰ τὴν ἀρξαμένην ἐπιστράτευσιν τὴν διεύθυνσιν τῶν Μετόπισθεν ὑπηρεσιῶν τοῦ στρατοῦ εἰς τοὺς αὐτοὺς ἀξιωματικούς, εἰς οὓς εἶχεν ἀνατεθῆ καὶ κατὰ τοὺς δύο τελευταίους πολέμους, ἐφόσον διατελοῦσιν ὑπὸ τὸ βάρος κατηγορίας καταχρήσεων διαπραχθεισῶν τότε».

§161Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Πιστεύω ὅτι ὀλίγοι μεταξὺ ἡμῶν, ἴσως ἐλάχιστοι εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουσιν ἀκούσει περὶ τῶν γενομένων μεγάλων καταχρήσεων κατὰ τοὺς δύο πολέμους καὶ κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς προηγουμένης ἐπιστρατείας εἰς τὴν διεύθυνσιν τῆς ὑπηρεσίας τῶν Μετόπισθεν ἐν Μακεδονίᾳ. Ἀλλ’ ἂν οἱ τοιοῦτοι εἶναι ὀλίγοι, εἶναι ὅμως πολλοὶ οἱ ἀγνοοῦντες καὶ τὸ μέγεθος τῶν ζημιῶν, τὰς ὁποίας ὑπέστη τὸ Δημόσιον ἐκ τῶν καταχρήσεων αὐτῶν, καὶ τῆς θρασύτητος καὶ τῆς ἀφοβίας καὶ τῆς περιφρονήσεως πρὸς τοὺς νόμους, τούς τε ἠθικοὺς καὶ τοὺς ποινικούς, μὲ τὰς ὁποίας διεπράχθησαν αὗται. Αἱ καταχρήσεις αὗται διεπράχθησαν εἰς τὴν προμήθειαν τῶν τροφίμων διὰ τοὺς ἄνδρας τοῦ στρατοῦ καὶ τῆς νομῆς τῶν κτηνῶν αὐτῶν, εἰς τὰ ἀγώγια μεταφορᾶς αὐτῶν καὶ τῶν ἄλλων στρατιωτικῶν εἰδῶν ἀπὸ Μοναστηρίου καὶ Φλωρίνης εἰς Κορυτσᾶν καὶ εἰς τὴν κατασκευὴν τῶν ὁροσήμων, ἀνέρχονται δὲ εἰς ὁλόκληρα ἑκατομμύρια. Δὲν μὲ ἐξέπληξε τόσον τὸ μέγεθος τῶν ζημιῶν, οὐδ’ ἡ θρασύτης, ὡς εἶπον, καὶ ἡ ἀφοβία καὶ ἡ περιφρόνησις πρὸς τοὺς νόμους τῶν διαπραξάντων τὰς καταχρήσεις ταύτας, ὅσον μὲ κατέπληξε καὶ μὲ ἠνάγκασε νὰ προβῶ εἰς ἐπερώτησιν ἡ ἀδράνεια, τὴν ὁποίαν ἐπεδείξατο μέχρι τοῦδε καὶ ἐξακολουθεῖ ἐπιδεικνύουσα ἡ δικαστικὴ ἀρχή. Μετὰ τὸ πέρας τῶν δύο ἐνδόξων πολέμων κατηγγέλθησαν αἱ πράξεις αὗται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τοῦτο ἐπελήφθη τῆς ὑποθέσεως καὶ διέταξεν ἀνακρίσεις, αἱ ὁποῖαι ἐνεργήθησαν. Δὲν γνωρίζω τὶ προέκυψεν ἐκ τῶν ἀνακρίσεων αὐτῶν. Γνωρίζω ὅμως ὅτι, ἐπειδὴ ἐξ αὐτῶν προέκυψεν, ὅτι ἐνέχονται καὶ πολῖται εἰς τὰς καταχρήσεις αὐτάς, ἠναγκάσθη τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν νὰ παραπέμψῃ τὴν ὑπόθεσιν εἰς τὴν πολιτικὴν δικαιοσύνην καὶ ἐνῷ ἀπὸ τοῦ Ἰουνίου τοῦ 1914 ἡ ὑπόθεσις αὕτη, ἡ περαιωμένη σχεδὸν διὰ τῆς προκνακρίσεως, τῆς ἐνεργηθείσης ὑπὸ τῆς στρατιωτικῆς δικαιοσύνης, διεβιβάσθη ὑπὸ τοῦ Εἰσαγγελέως τῶν ἐν Θεσσαλονίκῃ Πλημμελειοδικῶν εἰς ἀνακριτήν, ἐν τούτοις ἔκτοτε παρῆλθον 16 καὶ πλέον μῆνες καὶ οὐδεμία ἐνέργεια, ὡς πληροφοροῦμαι, ἐγένετο ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης, ὑποθέσεως τόσον σοβαρᾶς καὶ λόγῳ τοῦ ἀντικειμένου αὐτῆς καὶ λόγῳ τῶν κατηγορουμένων προσώπων. Ἡ τοιαύτη ἀδράνεια, ἵνα μὴ εἴπω ἀποφυγή, πρὸς ἐνέργειαν τῆς ἀνακριτικῆς ἀρχῆς μὲ ἠνάγκασε νὰ παρέλθω καὶ τὸ βῆμα τοῦτο καὶ νὰ συστήσω εἰς τὸν σεβαστὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης, τὸν γνωστὸν ἐπὶ αὐστηρότητι διὰ τὰς τοιαύτας πράξεις, ὅπως σπεύσῃ καὶ ζητήσῃ διὰ τοῦ Εἰσαγγελέως τῶν ἐν Θεσσαλονίκῃ Ἐφετῶν πληροφορίας, ἂν πράγματι ἐνεργήθη τι ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης ὑπὸ τοῦ ἀνακριτοῦ, ἐὰν δὲ οὐδὲν ἐνεργήθη ἐπὶ 16 ὅλους μῆνας, νὰ καλέσῃ τοῦτον ὁ Εἰσαγγελεὺς ἀμέσως εἰς ἀπολογίαν καὶ νὰ τῷ ἐπιβληθῇ ἡ δέουσα τιμωρία, νὰ διατάξῃ δὲ νὰ ἀνατεθῇ ἀμέσως ἡ ὑπόθεσις εἰς ἄλλον ἀνακριτήν, ἵνα φέρῃ ταύτην εἰς πέρας. Εἶναι φοβερόν, Κύριοι, ἐπὶ 16 μῆνας τοιαύτη σοβαρὰ ὑπόθεσις νὰ μένῃ ἄνευ οὐδεμιᾶς δικαστικῆς ἐνεργείας. Καταδεικνύει ἡ τοιαύτη ἀποφυγὴ τοῦ ἀνακριτοῦ ὅτι, μεθ’ ὅσης ἀφοβίας καὶ περιφρονήσεως πρὸς τοὺς νόμους προέβησαν οἱ διαπράξαντες τὰς καταχρήσεις αὐτάς, μετ’ ἴσου φόβου καὶ ἡ δικαιοσύνη ἀποφεύγει, δὲν τολμᾷ νὰ θίξῃ τὴν ὑπόθεσιν ταύτην ἢ μᾶλλον τὰ ἐνεχόμενα πρόσωπα. Ὁ κ. ἀνακριτής, ἂν ἐνόμιζεν, ὅτι ἔχει λόγον νὰ ἀποφύγῃ τὴν ἐνέργειαν ἐπὶ τοιαύτης ὑποθέσεως, ὤφειλε νὰ δηλώσῃ τοῦτο, ἵνα ἀνατεθῇ εἰς ἄλλον, ὁ ὁποῖος θὰ εἶχε τὴν διάθεσιν καὶ τὴν συνείδησιν τοῦ καθήκοντος, ἵνα ἐνεργήσῃ καὶ φέρῃ εἰς πέρας τὴν ἀνάκρισιν. Ἵνα κατανοήσητε, κ. Βουλευταί, τὸ μέγεθος τῶν καταχρήσεων καί, ὡς εἶπον, τῆς θρασύτητος καὶ ἀφοβίας καὶ περιφρονήσεως πρὸς τοὺς νόμους μεθ’ ὧν διεπράχθησαν θὰ σᾶς ἀναφέρω ὀλίγα ἐξ αὐτῶν. Διὰ τὴν μεταφορὰν στρατιωτικῶν εἰδῶν καὶ τροφίμων ἀπὸ Μοναστηρίου εἰς Κορυτσᾶν κατὰ Ἰανουάριον τοῦ 1913 εἶχε συμφωνηθῆ ἀγώγιον πρὸς 36 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν. Ὁ ἐργολάβος παρεπονέθη μετὰ τὴν συμφωνίαν ὅτι τὸ ἀγώγιον αὐτὸ εἶναι ὀλίγον καὶ ὑπέδειξεν ὅτι δίκαιον ἦτο νὰ αὐξηθῇ κατὰ δύο λεπτὰ ἕνεκα τοῦ χειμῶνος καὶ ἕνεκα τῆς καταστάσεως εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκετο ὁ τόπος ἐκ τοῦ πολέμου, χωρὶς ὅμως καὶ νὰ διατυπώσῃ καὶ ὡρισμένην αἴτησιν περὶ τοιαύτης αὐξήσεως. Ἐν τούτοις μετὰ τὴν μετάβασιν τοῦ Διευθυντοῦ τῶν Μετόπισθεν ὑπηρεσιῶν εἰς Μοναστήριον καὶ τὴν ἐπάνοδον αὐτοῦ ἄνευ οὐδεμιᾶς προειδοποιήσεως ἄλλων, δυναμένων νὰ ἀναλάβωσι τοιαύτας μεταφορὰς καὶ ἄνευ οὐδεμιᾶς δημοπρασίας, ἄνευ οὐδενὸς συναγωνισμοῦ ἐγένετο μετὰ τοῦ αὐτοῦ ἐργολάβου νέα συμφωνία μεταφορᾶς, πρὸς πόσον, νομίζετε, ἀγώγιον κατ’ ὀκᾶν; Πρὸς 70 λεπτὰ! (Αἴσθησις).

§162Ζ. ΙΑΤΡΟΥ. Ὁ Διευθυντὴς τῆς ὑπηρεσίας αὐτῆς ποῖος ἦτο;

§163Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Ὁ Συνταγματάρχης κ. Μεσσαλᾶς.

§164Ζ. ΙΑΤΡΟΥ. Τὸν συγχαίρω.

§165Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Καὶ ὄχι μόνον τοῦτο ἀλλὰ ἐτέθη ἐν τῷ συμβολαίῳ ὅρος ὅτι διαρκεῖ ἡ συμφωνία αὕτη ἐπὶ 4 μῆνας καὶ ὅτι καὶ μετὰ τὴν προθεσμίαν ταύτην ὁ ἐργολάβος εἶναι ὑπόχρεως νὰ ἐξακολουθήσῃ τὴν μεταφορὰν μὲ τὴν αὐτὴν τιμὴν ἀγωγίου, ἂν ἡ ὑπηρεσία ἔχῃ ἀνάγκην, ὡς ἐὰν ἦτο φόβος, μὴ ὁ ἐργολάβος, ὁ ἀναλαβὼν τὴν μεταφορὰν πρὸς 70 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν ἐν καιρῷ χειμῶνος, ἤτοι κατὰ Ἰανουάριον καὶ Φεβρουάριον καὶ Μάρτιον καὶ Ἀπρίλιον δὲν θὰ ἐδέχετο νὰ ἐξακολουθήσῃ αὐτὴν μὲ τὸ αὐτὸ ἀγώγιον καὶ τὸν Μάϊον καὶ Ἰούνιον καὶ διὰ τοῦτο ἐλήφθη πρόνοια νὰ δεσμευθῇ διὰ τοῦ συμβολαίου. Ἐστέλλοντο ἐκ Μοναστηρίου φασόλια, ἀγοραζόμενα ἐκεῖ πρὸς 41 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν καὶ ἐκόστιζον μέχρι Κορυτσᾶς μετὰ τοῦ ἐκ λεπτῶν 70 ἀγωγίου δραχμὴν 1,11. Ὁ Στρατιωτικὸς Διοικητὴς Κορυτσᾶς ἐτηλεγράφησε νὰ παύσῃ ἡ ἀποστολὴ φασολίων, διότι ἐν Κορυτσᾷ ὑπάρχουσι τοὐλάχιστον 300,000 ὀκάδες τοιούτων, τὰ ὁποῖα ἐτιμῶντο ἐκεῖ πρὸς 25 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν. Ἐν τούτοις ἐξηκολούθει ἡ ἀπεστολὴ τῶν φασολίων ἐκ Μοναστηρίου. Κατὰ Νοέμβριον 1913, ὅτε εἶχε λήξει καὶ ὁ πόλεμος πλέον, γίνεται ἄλλη συμφωνία ἐργολαβίας διὰ μεταφορὰν στρατιωτικῶν εἰδῶν ἀπὸ Φλωρίνης εἰς Κορυτσᾶν. Ἡ ἀπόστασις εἶναι σχεδὸν ὅση καὶ ἡ ἀπὸ Μοναστηρίου εἰς Κορυτσᾶν καὶ ὁρίζεται ἀγώγιον πρὸς 80 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν. Τὸ Ὑπουργεῖον ὅμως διέλυσε τὴν συμφωνίαν ταύτην καὶ μετὰ συναγωνισμὸν ἐδόθη ἡ μεταφορὰ αὕτη πρὸς 25 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν! Ἰδοὺ διὰ τὶ εἶπον ὅτι ἡ θρασύτης καὶ ἡ ἀφοβία καὶ ἡ περιφρόνησις πρὸς τοὺς νόμους, μεθ’ ὧν ταῦτα πάντα διεπράχθησαν, μὲ κατέπληξαν καὶ μὲ ἠνάγκασαν νὰ παρέλθω ἐπὶ τὸ βῆμα τοῦτο καὶ νὰ ἐπερωτήσω. Ἀλλὰ καὶ ἄλλο ἀκόμη πρέπει νὰ μάθητε, κ. Βουλευταί, ἐπίσης καταπληκτικόν. Ἐπληρώνοντο τὰ ἀγώγια κατὰ τὸ βάρος τὸ σημειούμενον οὐχὶ εἰς τὰς καταστάσεις τοῦ παραλαμβάνοντος σταθμοῦ, ἀλλ’ εἰς τὰς καταστάσεις τοῦ ἀποστέλλοντος, ὁ δὲ παραλαμβάνων ἀξιωματικὸς διεμαρτύρετο ὅτι ὑπάρχουσιν ἐλείμματα κατὰ τὴν μεταφοράν, καὶ ἐν τούτοις ἐπλήρωνε ἀγώγιον καὶ διὰ τὰ ἐλλείμματα αὐτά! Τοιαῦται λοιπὸν καταχρήσεις, γινόμεναι γνωσταὶ βεβαίως εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης ταύτην τὴν στιγμήν, ἔχω πεποίθησιν ὅτι θὰ ἐφελκύσωσι τὴν προσοχὴν αὐτοῦ, ὥστε αὐθωρεὶ νὰ παραγγείλῃ τὸν κ. Εἰσαγγελέα τῶν Ἐφετῶν νὰ καλέσῃ τὸν ἀνακριτὴν εἰς ἀπολογίαν διὰ τὴν ἀδράνειάν του αὐτὴν καὶ νὰ διατάξῃ τὴν ὡς τάχιστα περαίωσιν τῆς ὑποθέσεως ταύτης. Μετὰ τὰ λεχθέντα, τὰ ὁποῖα μετὰ προσοχῆς ἤκουσεν ὁ ἔντιμος καὶ γενναῖος στρατιώτης, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ τὰ ὁποῖα πιστεύω δὲν θὰ τῷ ἦσαν ἄγνωστα καὶ πρότερον, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ προβῶ εἰς τὴν ἀμέσως ἑπομένην ἐπερώτησίν μου καὶ νὰ συστήσω πρὸς αὐτόν, ὅπως μὴ καὶ πάλιν ἀναθέσῃ τὴν διεύθυνσιν τῶν Μετόπισθεν ὑπηρεσιῶν εἰς αὐτοὺς τοὺς ἀξιωματικούς. Δὲν προδικάζω, Κύριοι, καθ’ ὁλοκληρίαν ὅτι ὁ διευθύνων τὴν ὑπηρεσίαν ἐκείνην εἶναι ἔνοχος. Δὲν δύναμαι νὰ τὸν θεωρήσω ἔνοχον, ἐφόσον δὲν ὑπάρχει ἀπόφασις καταδικαστική, εὔχομαι δὲ εἰλικρινῶς καὶ ἐπιθυμῶ νὰ ἀποδειχθῇ ὅτι εἶναι ἀθῷος, διότι δυσκολεύομαι νὰ πιστεύσω, μεθ’ ὅλα αὐτά, τὰ ὁποῖα ἐξέθηκα, ὅτι ἀξιωματικὸς ἀνώτερος, τῆς στρατιωτικῆς καὶ τῆς κοινωνικῆς μορφώσεως τοῦ κ. Μεσσαλᾶ, εἶναι δυνατὸν νὰ διαπράξῃ τοιαῦτα ἐγγλήματα, εὔχομαι δέ, ἐπαναλαμβάνω, νὰ ἀποδειχθῇ ἐντελῶς ἀθῷος. Ἀλλὰ πρέπει νὰ δοθῇ πέρας εἰς τὴν ὑπόθεσιν ταύτην καὶ ἀπορῶ πῶς αὐτὸς ὁ ἴδιος δὲν ἐπέμενε νὰ ἀπαλλαγῇ τοῦ βάρους τῆς κατηγορίας ταύτης διὰ τῆς ταχείας περατώσεως αὐτῆς.

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὸ Προεδρεῖον κατετέθη πρότασις ὑπογεγραμμένη ὑπὸ τῶν βουλευτῶν κ.κ. Βαμβούρη, Σάλτα, Χατζηγιάννη, Τομπάζη, Σίμου, Ἀλιβιζάτου καί τινων ἄλλων περὶ γενικεύσεως τῆς συζητήσεως. Συμφώνως πρὸς τὸν κανονισμὸν ἡ συζήτησις γενικεύεται. Ὁ κ. Καζαντζῆς ἔχει τὸν λόγον.

§167Κ. ΚΑΖΑΝΤΖΗΣ. Ἐπειδὴ εὑρισκόμεθα πιθανῶς εἰς τὰς παραμονὰς νέου πολέμου, εὑρισκόμεθα ὅμως εἰς τὰς ἡμέρας νέας ἐπιστρατεύσεως, εἶναι δὲ πιθανὸν ν’ ἀναλάβουν τὴν ὑπηρεσίαν τῶν Μετόπισθεν οἱ κατὰ τὰς δύο προηγουμένας ἐπιστρατεύσεις ἀναλαβόντες ταύτην καὶ εὑρισκόμενοι τώρα ὑπὸ κατηγορίαν, διὰ τοῦτο, νομίζω, ὅτι εἶναι ἐπίκαιρον, ὅπως ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ ἐκ Λακωνίας γενικευθῇ, ἂν ὄχι δι’ ἄλλο τι, ἀλλὰ τοὐλάχιστον διὰ νὰ γνωρίζωσιν οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι θ’ ἀναλάβουν τὴν διαχείρισιν τῆς ὑπηρεσίας τῶν Μετόπισθεν εἰς τὴν παροῦσαν ἐπιστράτευσιν, ὅτι ὁ ἔλεγχος τῆς Βουλῆς προτίθεται νὰ ἐξασκηθῇ αὐτὴν τὴν φορὰν καὶ νὰ ἐξασκηθῇ αὐστηρῶς. Τὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Λακωνίας κατήγγειλε, ψιθυρίζονται μεταξὺ τῶν κατοίκων τῶν Νέων Χωρῶν. Αἱ καταχρήσεις δὲν ἐγένοντο μόνον εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῶν Μετόπισθεν τῆς Μακεδονίας, ἐγένοντο καὶ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῶν Μετόπισθεν καὶ τῶν ἔμπροσθεν τῆς Ἠπείρου, καὶ ἐγένοντο κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε οἱ κάτοικοι τῶν Νέων Χωρῶν νὰ δυσφορήσωσι καὶ δυσανασχετήσωσι διὰ τὰς καταχρήσεις, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο εἰς βάρος τοῦ φορολογουμένου λαοῦ.

§168Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Εἶναι ἀνάγκη, προκειμένου περὶ κατηγορίας, τὴν ὁποίαν ἀπευθύνετε διὰ τὰς Μετόπισθεν ὑπηρεσίας τῆς Ἠπείρου νὰ καθορίσετε σαφῶς τὰ ζητήματα.

§169Κ. ΚΑΖΑΝΤΖΗΣ. Θὰ σᾶς ἐξηγήσω. Ἐπὶ τούτου ἐγένετο ἀνάκρισις ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργείου καὶ τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἀνακρίσεως αὐτῆς μᾶς εἶναι ἄγνωστα καὶ ἱεροκρύφια, ὅπως εἶναι ὅλαι αἱ ἀνακρίσεις, αἱ διοικητικαί, αἱ γινόμεναι ἀπὸ διοικητικοὺς καὶ αἱ στρατιωτικαί, αἱ γινόμεναι ἀπὸ στρατιωτικούς.

§170Δ. ΠΕΤΡΑΚΑΚΟΣ. Αὐτὴ εἶναι δικαστικὴ ἀνάκρισις.

§171Κ. ΚΑΖΑΝΤΖΗΣ. Καὶ τί κατορθώσατε νὰ μάθετε σεῖς ἀπὸ τὴν δικαστικὴν ἀνάκρισιν, ἡ ὁποία μένει ἐκκρεμὴς ἤδη ἐπὶ τόσους μῆνας; Ἔχομεν ἀποδείξεις ὅτι καὶ αἱ δικαστικαὶ ἀνακρίσεις, κ. Συνάδελφε, εἰς τὰς Νέας Χώρας δὲν ἔλαβον πέρας. Εἰς τὰ γραφεῖα τῆς Εἰσαγγελίας τῶν Ἰωαννίνων ὑπάρχουσι καταγγελίαι ἐναντίον ὑπαλλήλων, αἱ ὁποῖοι ἔχουσι ὡς ἀποτέλεσμα τὸ νὰ φυλακίζωνται ἱεροκρυφίως οἱ καταγγελλόμενοι ὑπάλληλοι, ἵνα τὴν ἐπαύριον πανδήμως ἀποφυλακίζωνται. Ἐν ταῦτα πρόκειται περὶ στρατιωτικῆς ἀνακρίσεως, ἡ ὁποία ἐγένετο κατὰ τῆς ὑπηρεσίας τῶν μετόπισθεν, δὲν πρόκειται δὲ περὶ δικαστικῆς. Ἐπειδὴ αἱ ὑπηρεσίαι αὗται ἀναντιρρήτως ἔχουσι κάμει καταχρήσεις προτείνω – καὶ θὰ ὑποβάλω τὴν πρότασίν μου ἐγγράφως, —εἰς τὴν Βουλήν, νὰ συστηθῇ μία κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπή, εἰς τὴν ὁποίαν ν’ ἀνατεθῶσι τὰ καθήκοντα τῶν ἀνακρίσεων διὰ τὰς καταχρήσεις αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο καὶ εἰς τὰς μετόπισθεν καὶ εἰς τὰς ἔμπροσθεν ὑπηρεσίας καὶ ἐν γένει εἰς τὴν διαχείρισιν τῶν Γενικῶν Διοικήσεων, αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦσιν ἓν αἶσχος καὶ στῖγμα εἰς τὴν ἑλληνικὴν διοίκησιν τῶν Νέων Χωρῶν.

§172Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Εἶναι ἀναγκαῖον, προκειμένου περὶ τῶν καταχρήσεων, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο κατὰ τὸ παρελθὸν εἰς τὰς ὑπηρεσίας τὰς μετόπισθεν καὶ τὰς ἔμπροσθεν, νὰ λεχθῇ ὅτι δὲν ὑπάρχει πλέον τίποτε τὸ μυστικόν. Πάντες γνωρίζομεν ὅτι κατὰ τὴν διαχείρισιν τῶν ὑπηρεσιῶν αὐτῶν καὶ κατὰ τοὺς δύο πολέμους διεπράχθησαν ὄργια εἰς βάρος τοῦ Δημοσίου. Ἔχω τὴν ἐλπίδα, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης, πρὸς τὸν ὁποῖον ἀπηυθύνθη ὁ προλαλήσας καὶ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Λακωνίας, θὰ θελήσῃ νὰ διατάξῃ τὸν Εἰσαγγελέα τῶν Ἐφετῶν νὰ περαιωθῇ ἡ ὑπόθεσις, ἡ ὁποία ἔλαβε δικαστικὸν πλέον χαρακτῆρα. Εἶχον ὅμως τὴν ὑποχρέωσιν, προκειμένου περὶ τῆς κατηγορίας τὴν ὁποίαν ἀπένειμεν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Λακωνίας, περὶ τῆς κατηγορίας, λέγω, τὴν ὁποίαν ἀπηύθυνεν κατὰ τῆς μετόπισθεν ὑπηρεσίας τοῦ Στρατοῦ τῆς Ἠπείρου, ἐπειδὴ καὶ ἐγὼ ἀποτελῶ μέρος τοῦ Στρατοῦ τῆς Ἠπείρου, νὰ διαμαρτυρηθῶ διότι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος διεχειρίζετο τὰς μετόπισθεν ὑπηρεσίας καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τῶν πολέμων τῆς Ἠπείρου, ὑπῆρξεν ἀνώτερος πάσης τοιαύτης κατηγορίας, ἦτο ὁ συνταγματάρχης κ. Κρίτσας.

§173Κ. ΚΑΖΑΝΤΖΗΣ. Ὅταν ζητῶμεν ἔνδικα μέσα, δὲν λαμβάνομεν ὑπ’ ὄψιν πρόσωπα. Δὲν ἔχω ὑπ’ ὄψει μου οὔτε τὸν κ. Κρίτσαν οὔτε ἄλλον τινά. Πρόκειται περὶ μέτρου γενικοῦ. Δὲν θέλω νὰ εἴπω τίνες κατεχράσθησαν, γνωρίζω μόνον ποῖοι δὲν ἔχουν τὰς ἀποδείξεις ἢ ἂν τὰς ἔχουν, τὰς ἔχουν κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ καταδικασθῶσιν. Οὐχ ἧττον ὅμως θέλω νὰ γίνῃ Ἐπιτροπὴ κοινοβουλευτικὴ διὰ νὰ μᾶς δοθῇ τὸ δικαίωμα νὰ εὕρωμεν τὰς ἀποδείξεις, διότι γνωρίζομεν ποῦ εἶναι, ἀλλὰ δὲν ἔχομεν τὸ δικαίωμα.

§174Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Εἶμαι ἐξ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ὑπέβαλον τὴν πρότασιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἰωαννίνων, καὶ διὰ τοῦτο καὶ ἐγὼ συγκινῶ καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ ὅπως σταλῇ ἐξεταστικὴ τῶν πραγμάτων ἐπιτροπή, ἀλλὰ πρὸ παντὸς παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης ὅπως συστήσῃ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ διατάξῃ τὸν ἐκεῖ ἀνακριτὴν νὰ ἐνεργήσῃ τὰ δέοντα, διότι ἀρκετὴν ὀλιγωρίαν ἔδειξε μέχρι σήμερον.

§175Δ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Πρὶν ἢ προβῇ ἡ Βουλὴ εἰς οἱανδήποτε ἀπόφασιν ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Λακωνίας, πρέπει νὰ ἀναμείνῃ ὅπως προσαχθοῦν ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης αἱ πληροφορίαι, κατὰ πόσον ὑπῆρξεν ὀλιγωρία ἐκ μέρους τῆς δικαστικῆς ἀρχῆς. Ἤδη διετυπώθησαν γεγονότα, τὰ ὁποῖα, ἐὰν εἶναι ἀληθῆ, βεβαίως δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ χαρακτηρισθοῦν ὡς κολάσιμα. Ἀλλὰ ἐλέχθη ὅτι ὑπῆρξεν ὀλιγωρία παρὰ τῆς Ἀνακριτικῆς ἀρχῆς. Εἶναι τοῦτο ἀληθὲς ἢ ὄχι; Ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ ἀναμείνῃ ὅπως ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης προβῇ εἰς τὴν ἀναγκαίαν ἔρευναν διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ προσκομίσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰ στοιχεῖα ἐκεῖνα, ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ δυνηθῇ νὰ ἀποφανθῇ ἡ Βουλή. Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἀποτανθῇ πρὸς τὸν Εἰσαγγελέα τῶν Ἐφετῶν καὶ ἐρωτήσῃ ἐὰν ἡ καταγγελία ὑπῆρξε καὶ ἐὰν ἐπὶ τῆς καταγγελίας ἐδόθη ἡ δέουσα προσοχή. Καὶ ἐὰν μὲν ἔχωμεν τὴν ἀπάντησιν ὅτι προβαίνει εἰς ἐνεργείας ἡ καταδιωκτικὴ ἀρχή, ἀναμφισβητήτως θὰ εἶναι πρόωρον ἡ Βουλὴ νὰ προβῇ εἰς οἱανδήποτε σχετικὴν ἀπόφασιν, διότι ἔχομεν πλέον τὴν καταδιωκτικὴν ἀρχήν, ἡ ὁποία ἐκ τοῦ καθήκοντος αὐτῆς θὰ ἔχῃ ἐπιληφθῇ τῆς ὑποθέσεως. Ἐὰν ὅμως ὑπῆρξεν οἱαδήποτε ὀλιγωρία, ἀφ’ ἑνὸς μὲν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἔχει καθῆκον νὰ προβῇ εἰς τὴν κατὰ νόμον τιμωρίαν τῶν δικαστικῶν ἐκείνων ὀργάνων, τὰ ὁποῖα παρέβησαν τὸ καθῆκόν των, ἀφ’ ἑτέρου δὲ νὰ ἐπιζητήσῃ παρὰ τῆς Βουλῆς ὅπως προέλθῃ εἰς ἀπόφασιν τοιαύτην, ὥστε ἐὰν ὑπῆρξαν ποτὲ τοιαῦται καταχρήσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἐξεγείρουν τὸ δημόσιον φρόνημα, νὰ ζητηθῶσιν εὐθῦναι διὰ τὰς παραβιάσεις αὐτάς.

§176Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Μετὰ τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, νομίζω ὅτι ὀφείλομεν νὰ διακόψωμεν πᾶσαν ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως συζήτησιν, ἀφοῦ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐβεβαίωσεν ὅτι θὰ διατάξῃ τὴν ἐφαρμογὴν τῶν νόμων, νομίζω δὲ ὅτι οὐδεμία ὑπάρχει περίπτωσις ὅπως ἡ Βουλὴ συζητήσῃ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς γενικεύσεως τῆς συζητήσεως καὶ ἐπὶ ἄλλων καταχρήσεων, αἱ ὁποῖαι τυχὸν ἔλαβον χώραν, ἤθελον παρακαλέσει τὴν Βουλὴν ἵνα ἀναβάλῃ δι’ ἄλλην ἡμέραν, ὅπως ἕκαστος ἐξ ἡμῶν προσκομίσῃ τὰ στοιχεῖα ἐκεῖνα, ἐπὶ τῶν ὁποίων βασιζομένη ἡ Βουλὴ θὰ διατάξῃ τὴν σύστασιν ἀνακριτικῆς ἐπιτροπῆς. Διότι δὲν διστάζω νὰ βεβαιώσω ὅτι κατέχω καταχρήσεις λαβούσας χώραν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν καὶ ἃς δὲν προσεκόμισα μέχρι τοῦδε, διότι δὲν ἐπιτρέπει ἡ κατάστασις, καταχρήσεις διὰ τὰς ὁποίας θὰ φρίξετε. Θὰ ἤθελον παρακαλέσει διὰ τοῦτο τὴν Βουλὴν νὰ ὁρίσῃ ἄλλην ἡμέραν νὰ προσκομίσωμεν τὰ ἔγγραφα καὶ τότε ἡ Βουλὴ θὰ ἀποφασίσῃ ἐὰν πρέπῃ νὰ συστήσῃ ἀνακριτικὴν ἐπιτροπήν.

§177Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Βουλὴ συλλήβδην νὰ ἔλθῃ νὰ συζητήσῃ ἐπὶ καταγγελιῶν, ἐπὶ τῶν ὁποίων δὲν ὑπάρχει κἄν ἡ διαδικασία, ἡ ὁποία διαγράφεται ὑπὸ τοῦ Κανονισμοῦ. Ἐάν τις ἔχῃ νὰ καταγγείλῃ τι καθ’ οἱασδήποτε Ἀρχῆς, ἀναμφισβητήτως πρέπει τὴν καταγγελίαν αὐτὴν νὰ τὴν διατυπώσῃ δι’ ἐπερωτήσεως, καὶ καθόσον ἤθελον πολλαπλασιασθῇ αἱ ἐπερωτήσεις τοιούτου εἴδους, θὰ ἠδύνατο ἡ Βουλὴ νὰ ὁρίσῃ εἰδικὴν ἡμέραν διὰ τὴν συζήτησιν ὅλων αὐτῶν τῶν καταγγελιῶν. Ἀλλὰ νὰ ἐρχώμεθα ἀπὸ σήμερον νὰ προβαίνωμεν εἰς τὴν ἀνάπτυξιν μιᾶς ἑκάστης καταγγελίας, τὴν ὁποίαν ἕκαστος ἐξ ὑμῶν ἔχει κατὰ νοῦν, κατ’ ἐμὲ εἶναι ἐντελῶς ἀντικοινοβουλευτικόν, καὶ ἤθελε φανῆ μόνον, ὅτι ἡ Βουλὴ ἀσχολεῖται εἰς πράγματα ἐντελῶς ἀόριστα, τὰ ὁποῖα παρὰ μὲν τῶν ἐχόντων τὴν πεποίθησιν ὅτι πρόκειται περὶ γεγονότων πραγματικῶν ἤθελον χαρακτηρισθῇ ὡς ἀνατρέποντα πᾶσαν τάξιν καὶ πᾶσαν ὁπωσδήποτε τῆς πεπολιτισμένης κοινωνίας πεποίθησιν ἐπὶ τοὺς νόμους, παρ’ ἐκείνων δέ, οἱ ὁποῖοι ἤθελον ἀμφισβητήσει τὰ γεγονότα αὐτά, ἤθελε καταγνωσθῇ εἰς βάρος καὶ τῶν καταγγελλόντων, ὅτι ὑπάρχει πρόθεσις οὐχὶ σύμφωνος πρὸς τὸ καθῆκον, τὸ ὁποῖον ἔχει ἡ Βουλὴ νὰ ἐπιλαμβάνηται αὐστηρῶς ἐπὶ πάσης ὑποθέσεως καὶ μετὰ τῆς πεποιθήσεως, ὅτι ἡ ὑπόθεσις εἶναι δικαία καὶ οὐχὶ ἁπλῆ δυσφήμησις καὶ συκοφαντία.

§178Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ὀρθῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔθεσε τὸ ζήτημα καὶ οὕτως ἔπρεπε νὰ λάβωσι χώραν τὰ γεγονότα. Ἀλλ’ ἐλησμόνησεν ὅτι ἀπὸ μακροῦ χρόνου δὲν ἀσκεῖται κοινοβουλευτικὸς ἔλεγχος καὶ ὅτι σήμερον ἔπρεπε νὰ γίνῃ θόρυβος διὰ νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τῶν ἐπερωτήσεων. Καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἐρωτῶ· διὰ τίνος τρόπου δύναμαι νὰ προσέλθω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ ἀναπτύξω τὰς κατηγορίας, τὰς ὁποίας ἔχω; Καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς ἐπεμβάσεως τῆς Δικαιοσύνης, ὀφείλω νὰ προσθέσω ὅτι ὑπάρχουσιν πρόσωπα, τὰ ὁποῖα, ἐὰν ἔλαβον πράγματι μέρος εἰς τὰς καταχρήσεις, δὲν δύνανται νὰ διωχθῶσιν ἄνευ τῆς ἀδείας τῆς Βουλῆς. Καὶ δι’ αὐτὸ ζητῶ τὸν λόγον, ἵνα ὁρισθῇ ἡμέρα διὰ τὸ ζήτημα τῆς καθόλου διαχειρίσεως τοῦ Δημοσίου χρήματος καὶ νὰ συζητηθῇ ἡ ἐπερώτησίς μου, διότι τὸ Κοινοβουλευτικὸν Πολίτευμα ἐρείδεται ἐπὶ τοῦ ἐλέγχου τῶν πράξεων τῶν Δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ ὄχι μόνον τῶν Ὑπουργῶν. Δημόσιοι ὑπάλληλοι μετεβλήθησαν σήμερον εἰς τυράννους καὶ ἐν τούτοις ἡ Βουλὴ οὐδέποτε ἀσχολεῖται εἰς τὸν κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον πολλκπλασιάζονται αἱ καταχρήσεις ὡς μικρόβια.

§179Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Τίνες εἶναι αὐτοί;

§180Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Τὰ ἔχω δημοσιεύσει ὅλα διὰ τῆς ὑπογραφῆς μου, πρόκειται δὲ περὶ δεκάδων ἑκατομμυρίων καὶ περὶ καταχρήσεων, αἱ ὁποῖαι ἔθεσαν ἐν ἀμφιβόλῳ αὐτὴν τὴν ὑπόστασιν τοῦ Κράτους. Ἐπροκάλεσα δὲ καὶ τὴν καταγγελίαν μου, ἀλλὰ δὲν ἐτόλμησαν νὰ μὲ καταγγείλουν.

§181Λ. ΝΑΚΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε νὰ σᾶς εἴπω ὅτι εἰς τὸ Κοινοβούλιον ὑπάρχει μέθοδος, κατὰ τὴν ὁποίαν ἀσκεῖται ὁ ἔλεγχος. Αὐτὸ, τὸ ὁποῖον κάμνετε, ὡς πολὺ ὀρθῶς παρετήρησεν ὁ κ. Ὑπουργός, δὲν εἶναι Κοινοβουλευτικόν, νὰ σηκώνεται ἕκαστος ἐξ ἡμῶν καὶ νὰ λέγῃ ἄρρητα ἀθέμιτα,— μὲ συγχωρεῖτε διὰ τὴν φράσιν—καὶ νὰ καταγγέλλῃ ἀορίστως τὰς ὑπηρεσίας.

§182Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Κύριε Βουλευτὰ ἐξ Ἀττικῆς, σᾶς ἐξήγησα, δὲν ἐργάζεται ἡ Βουλὴ ὅσον ἀφορᾷ τὸν κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον.

§183Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε· δὲν πρέπει νὰ ὑπάρξῃ ἡ παρεξήγησις, ὅτι ἡμεῖς θέλομεν νὰ ἀποτρέψωμεν τὸν ἔλεγχον. Κατὰ τὴν σημερινὴν συνεδρίασιν ἡμεῖς ἐνομίσαμεν, ὅτι, λόγῳ τοῦ ἐπείγοντος τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας, ἠδυνάμεθα νὰ ἀναβάλωμεν διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν τὴν ἀνάπτυξιν τῶν ἐπερωτήσεων. Αὐτὴ δὲ ἦτο ἡ ἔννοια καὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ὑπεστήριξαν τὴν ἀναβολὴν τῶν ἐπερωτήσεων. Θέλετε ἤδη νὰ ἀναπτύξητε τὴν ἐπερώτησιν; οὐδεὶς θὰ σᾶς ἐμποδίσῃ. Καὶ εἰς τοῦτο συγκατετέθημεν. Σᾶς παρακαλῶ ὅμως νὰ μὴ λέγητε ὅτι μέχρι τοῦδε παρημποδίσθη τὸ δικαίωμα τῶν ἐπερωτήσεων. Δύναται, λόγῳ τῶν περιστάσεων, νὰ ἀναβληθῇ ἡ ἀνάπτυξις τῶν ἐπερωτήσεων, ἀλλ’ ἔχομεν κατὰ τὸν Κανονισμὸν δύο ἡμέρας τῆς ἑβδομάδος πρὸς ἀνάπτυξιν αὐτῶν, καὶ ἐν ᾗ περιπτώσει ἔχετε οἱανδήποτε καταγγελίαν, δὲν ἔχετε παρὰ νὰ τὴν ὑποβάλητε διὰ τοῦ Κανονισμοῦ, χωρὶς νὰ δύνασθε νὰ αἰτιᾶσθε τινὰ ἐὰν δὲν ὑπεβάλατε τὴν ἐπερώτησιν. Τὴν διαδικασίαν ὅμως, τῆς ὁποίας θέλετε νὰ γίνετε εἰσηγητής, ὅπως ἕκαστος τῶν κ. βουλευτῶν δύναται νὰ φέρῃ, παρὰ τὸν Κανονισμόν, ἐπερώτησιν ἄνευ οὐδεμιᾶς προπαρασκευῆς, ἡμεῖς δὲν δυνάμεθα νὰ δεχθῶμεν. Ἐὰν πρόκειται περὶ τοιαύτης διαδικασίας, ἀναμφισβητήτως ἡμεῖς θὰ ἀντιταχθῶμεν, διότι θεωροῦμεν ὅτι διὰ ταύτης καταλύεται ἀκριβῶς τὸ δικαίωμα τῆς ἐπερωτήσεως, λόγῳ τῆς συγχύσεως, ἡ ὁποία γεννᾶται. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀξιοῦμεν εἶναι νὰ ἐφαρμοσθοῦν, ὡς πρὸς τὰς ἐπερωτήσεις, αἱ διατάξεις τοῦ Κανονισμοῦ, ἡμεῖς δὲ θέλομεν παρακαλέσει τὴν Βουλὴν νὰ παραμένῃ ἐνταῦθα ὅπως ἐξαντληθῇ ὁλόκληρος ἡ Ἡμερησία Διάταξις τῶν ἐπερωτήσεων.

§184Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Εἶμαι ἀπολύτως σύμφωνος μετὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης. Αὐτὴ εἶναι ἡ μόνη καὶ κανονικὴ λειτουργία τοῦ κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου. Ἀλλὰ δυστυχῶς αἱ περιστάσεις δὲν ἐπέτρεψαν τὴν κανονικὴν λειτουργίαν, οὐδὲ θέλω νὰ μεμφθῶ τὴν Κυβέρνησιν διότι ἀπέφυγε τὰς ἐπερωτήσεις. Δὲν εἶναι στιγμὴ ἴσως ὅπως τὸ Κοινοβούλιον ἐπιλαμβάνηται τῶν ἐπερωτήσεων. Ἀλλ’ ἠγέρθη παρεμπιπτόντως ζήτημα καταχρήσεων εἰς τὰ Στρατιωτικὰ Ὑπουργεῖα, καὶ ἐπειδὴ πρόκειται περὶ νέας ἐπιστρατεύσεως, νομίζω ὅτι δύναται ἡ Βουλὴ νὰ ἐπιληφθῇ τῆς ἐξετάσεως τοῦ θέματος αὐτοῦ. Δι’ αὐτὸ εἶπον, προκειμένου νὰ γείνῃ συζήτησις ἐπὶ ὑψίστης σημασίας ζητήματος, ὅτι καλὸν θὰ ἦτο νὰ ὁρισθῇ ἡμέρα.

§185Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἡ ἡμέρα τῶν ἐπερωτήσεων εἶναι προσδιωρισμένη ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ, ἔχετε δὲ καὶ ἓν ἐπὶ πλέον δικαίωμα, νὰ ζητήσετε τὴν πρόταξιν μιᾶς ἐπερωτήσεως, ἥτις ἤθελε κριθῆ μᾶλλον σπουδαία. Ἀλλὰ πρὸ παντὸς διατυπώσατε τὴν ἐπερώτησιν, διότι ἄλλως ἡ συζήτησις εἰς τὴν ὁποίαν καταγίνεσθε σήμερον σκοπεῖ μόνον εἰς τὸ νὰ παρατρέχωμεν τὸ καθῆκον, τὸ ὁποῖον ἔχομεν κατὰ τὰς σημερινὰς περιστάσεις, νὰ προβαίνωμεν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τῶν μέτρων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις θεωρεῖ ὡς ἀναποφεύκτως ἀναγκαῖα διὰ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰς περιστάσεις.

§186Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Διαμαρτύρομαι διὰ τὴν μομφὴν αὐτήν, τὴν ὁποίαν μοὶ ἐπερρίψατε. Ἐγὼ εἶπον ὅτι εἶμαι σύμφωνος.

§187Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐὰν εἶσθε σύμφωνος ἐπὶ ἐκείνων, τὰ ὁποῖα εἶπον πρὸ ὀλίγου, ἔπρεπε νὰ παύσῃ ἡ συζήτησις καὶ νὰ προχωρήσωμεν περαιτέρω.

§188Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἀκριβῶς ἐγὼ προέτεινα τοῦτο, ἀλλ’ ὑπὸ τὸν ὅρον ὅπως ἡ Κυβέρνησις ἐπιτρέψῃ τὴν προσεχῆ Δευτέραν τὴν συζήτησιν τῶν ἐπερωτήσεων.

§189Γ. ΠΩΠ. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ τὰς ἐμποδίσῃ.

§190Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Εἶνε ἡ δεκάτη φορὰ κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν συζητοῦνται ἐπερωτήσεις, δὲν δυνάμεθα δὲ νὰ παρεμβάλωμεν καὶ προσκόμματα εἰς τὴν ἀναβολὴν λόγῳ τῶν περιστάσεων.

§191Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἀπὸ καταβολῆς τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ πολιτεύματος οὐδεὶς ἐτόλμησε νὰ θέσῃ χεῖρα ἐπὶ τοῦ δικαιώματος τῆς ἐπερωτήσεως, διότι θεωρεῖται τοῦτο ὡς δικαίωμα ὑπέρτερον παντὸς Κανονισμοῦ, αὐτὸ δὲ τὸ ὁποῖον ἐγένετο, δηλαδὴ ὁ καθορισμὸς δύο ἡμερῶν τῆς ἑβδομάδος διὰ συζήτησιν ἐπερωτήσεων, ἠμφισβητήθη ἄλλοτε ἂν δύναται νὰ γίνῃ, διότι πάντοτε αἱ ἐπερωτήσεις ἐθεωρήθησαν ὡς δικαίωμα τῆς Βουλῆς. Σήμερον λοιπὸν θέλετε σεῖς νὰ ἀναγνωρίσωμεν ἡμεῖς τὸ ἀνεγνωρισμένον αὐτὸ δικαίωμα; Ἀλλ’ οὐδεὶς ἠμφισβήτησε τοῦτο. Θὰ σᾶς ἀκούσωμεν μετὰ πάσης εὐλαβείας.

§192Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Εἶμαι συμφωνότατος.

§193Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Θέλετε συζήτησιν ἐντελῶς ἄσκοπον διότι παρομοία συζήτησις θὰ μᾶς φέρῃ εἰς τὸ ἀδιέξοδον. Ἐὰν πρόκειται νὰ ὑποβάλητε αἴτησιν περὶ ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων ἐπιτροπῆς, ὀφείλετε κατὰ τὸ σχετικὸν ἄρθρον τοῦ Συντάγματος νὰ φέρητε αὐτὴν δι’ ἐπερωτήσεως. Θέλω παρακαλέσει νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς προτάσεως, διὰ τὸν λόγον ὅτι ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι ἡ δικαστικὴ ἀρχὴ ἐπετέλεσε τὸ καθῆκον της καὶ τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπεστήθη ἡ προσοχὴ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, νομίζω ὅτι οὗτος δύναται νὰ ζητήσῃ ὡς χάριν νὰ μὴ γίνῃ διατύπωσις τῆς προτάσεως πρὶν πεισθῶμεν ὅτι ὑπῆρξε ὀλιγωρία τῆς δικαστικῆς ἀρχῆς.

§194Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, δύο λέξεις θὰ προσθέσω. Μετὰ τὰ λεχθέντα παρ’ ὑμῶν εἶμαι σύμφωνος πρὸς ὅσα εἴπατε ὅτι δὲν πρέπει νὰ γίνῃ συζήτησις ἐπὶ τῆς συστάσεως ἐξεταστικῆς Ἐπιτροπῆς πρὶν προσκομισθῶσι τὰ ἔγγραφα. Ἀκριβῶς ἔρχομαι διὰ ζήτημα ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἐτράπην, ὅτι τὰ ζητήματα τῶν καταχρήσεων καὶ τῆς προασπίσεως τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου εἶναι τοιαύτης σπουδαιότητος, ὥστε θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν ἵνα τὴν προσεχῆ Δευτέραν συζητήσῃ τὴν πρότασιν ἐκ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Προκειμένου περὶ καταχρήσεων πρέπει καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλὴ νὰ δώσῃ προσοχὴν καὶ μὴ παρίδῃ τὸ ζήτημα ἀκριβῶς ἵνα προλάβῃ τὰς καταχρήσεις. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης εἶπεν, ὅτι οὐδεὶς δύναται νὰ ἀφαιρέσῃ τὸ δικαίωμα τοῦ ἐλέγχου, δὲν γνωρίζω ὅμως τίνας λόγους ἔχει ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπισπεύσῃ τὴν Νομοθετικὴν Ἐργασίαν καὶ νὰ μὴ κατατρίβηται εἰς ἐπερωτήσεις, προκειμένου περὶ τοιαύτης σπουδαιότητος ζητημάτων.

§195Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ, αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε εἶναι μομφὴ κατὰ τῆς Κυβερνήσεως. Νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις οὐδόλως παρημέλησε τὸ καθῆκόν της, ὡς ὑμεῖς λέγετε. Ἀλλ’ αὐτὸ τὸ ἀποδίδω εἰς τὸ ὅτι δὲν ἔχετε πεῖραν τοῦ βήματος. Ἡ ἐπερώτησις ἔχει τὸν σκοπὸν νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Βουλῆς ἐπὶ δεδομένου γεγονότος, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ χαρακτηρισθῇ ὅτι ἀνατρέπει τὴν ἔννομον τάξιν. Ἀλλὰ διὰ νὰ προβῇ ἡ Βουλὴ εἰς τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοιούτου θέματος πρέπει νὰ τηρηθῇ ἡ διαδικασία ἐκείνη, τὴν ὁποίαν ὁρίζει ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς. Αἴτησις, ὑποβολὴ ἐγγράφου ἐπερωτήσεως. Τότε ἡ Βουλὴ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐπιληφθῇ τοῦ θέματος καὶ προβῇ εἰς ἀπόφασιν. Ἀλλὰ οὕτως ἀορίστως ζητοῦντες σύστασιν ἐξεταστικῆς Ἐπιτροπῆς, ἐγείρετε συζήτησιν, ἡ ὁποία δὲν ἔχει ἄλλον σκοπὸν παρὰ νὰ χάνωμεν καιρόν. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ ὅπως μετὰ τὴν ἀνάπτυξιν, τὴν τόσον λεπτομερῆ τῶν πραγμάτων, ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ Λακωνίας, ἡ Βουλὴ ἐπιτρέψῃ εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ ζητήσῃ πᾶσαν πληροφορίαν διὰ νὰ ἴδωμεν κατὰ πόσον ἡ καταδιωκτικὴ ἀρχὴ ἐπετέλεσε τὸ καθῆκόν της καὶ τὴν προσεχῆ Δευτέραν θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ προσκομίσῃ τὰ ἔγγραφα, ὅτε θὰ προβῇ ἡ Βουλὴ εἰς τὴν ἀπόφασίν της.

§196Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Χαίρω πολὺ διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης κατέληξεν εἰς τὴν ἐμὴν πρότασιν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα ὅτι ἐγὼ ἐπέρριψα μομφὴν κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, διαμαρτύρομαι ἐντόνως. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀπέφυγε τὴν ἐπερώτησιν, διότι ἡ κατάστασις εἶναι τοιαύτη σήμερον, ὥστε δὲν δύναται νὰ ἀπασχοληθῇ μὲ τοιαῦτα ζητήματα Τοῦτο ἐζήτησα καὶ ἐγὼ. Νὰ ἀναβληθῇ δι’ ὡρισμένην ἡμέραν, τὴν προσεχῆ Δευτέραν, ἵνα προσκομισθῶσι τὰ ἔγγραφα καὶ ἐξετασθῇ τὸ ζήτημα.

§197Δ. ΠΕΤΡΑΚΑΚΟΣ. Κύριοι Βουλευταὶ ὁ ἐπίλογος τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Λακωνίας συναδέλφου μὲ φέρει ἐπὶ τὸ βῆμα, διότι εἶμαι βέβαιος ὅτι ὅλοι προκειμένου περὶ τοῦ δυσφημουμένου ἀνωτέρου στρατιωτικοῦ, ἡ ἀνάκρισις θὰ καταλήξῃ εἰς τὸ μηδέν. Ὁ τρόπος ἰδίᾳ κατὰ τὸν ὁποῖον γίνεται καὶ σήμερον ἡ κατάχρησις τῆς ἀσυλίας τοῦ βήματος, ἔχει πολλάκις ἐξεγείρει τὴν Κοινὴν γνώμην, ὥστε δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ σᾶς ἀπασχολήσω ἐγὼ περισσότερον. Σήμερον πρόκειται περὶ νέας καταχρήσεως τῆς ἀσυλίας τοῦ βήματος, περὶ νέας ἐπεμβάσεως εἰς τὰ ἔργα τῆς Δικαιοσύνης, ἡ ὁποία κάμνει τὸ καθῆκον της, ὡς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης Ἐπιθυμῶ—καὶ ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ τονίσω τοῦτο—ὅτι ἐν τῇ ὅλῃ ὑποθέσει ἐμφανίζεται ἡ μορφὴ Συνταγματάρχου, ὁ ὁποῖος προσέφερε μεγάλας ὑπηρεσίας κατὰ τὸν πόλεμον τοῦ 1912–13. Καὶ διὰ τῆς μεθόδου τῆς ἐκκρεμοῦς καταγγελίας ἐπιζητεῖται ἡ ἐκτόπισις τοῦ Συνταγματάρχου ἀπὸ τῆς Ἐπιμελητείας. Τοῦτο σαφῶς ἠξιώθη ἐντεῦθεν. Δὲν εἶμαι στρατιωτικός, ἀλλὰ νομίζω ὅτι τὸ ἔργον τῆς ὑπηρεσίας τῶν Μετόπισθεν εἶναι ὑπερτάτης σημασίας καὶ δὲν εἶναι εὔκολον νὰ ἀντικατασταθῇ τόσον εὐκόλως εἷς εἰδικώτατος, θαυματουργήσας ἀληθῶς ἀνήρ, ὡς ὁ Συνταγματάρχης Μεσσαλᾶς. Σᾶς ὑπενθυμίζω ὅτι κατὰ τὸν πόλεμον τοῦ 1870 ἐν Γερμανίᾳ τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην εἶχον ἀναθέσει εἰς τὸν στρατηγὸν Καπρίβη, ὅστις ἦτο διάσημος στρατηγός, τοῦ ὁποίου παρέστη ἀνάγκη νὰ στερηθῇ ἡ μάχιμος δύναμις καὶ ὅστις τέλος ἐτιμήθη διὰ τοῦ ἀξιώματος τοῦ Ἀρχικαγγελαρίου. Τοιαύτην σημασίαν δίδουσιν οἱ πεπολιτισμένοι λαοὶ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῶν Μετόπισθεν.

§198Γ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Ἡ ὑπηρεσία, τὴν ὁποίαν προσέφερεν ὁ εἰρημένος συνταγματάρχης κατὰ τὸν πόλεμον, εἶναι ὑψίστης σημασίας.

§199Δ. ΠΕΤΡΑΚΑΚΟΣ. Ὁμολογῶ, Κύριοι, ὅτι ἔχω πλήρη ὑπόληψιν εἰς τὸν Συνταγματάρχην, ὁ ὁποῖος διεξήγαγε τὰς ἀνακρίσεις καὶ ὅστις εἶναι ὁ συνταγματάρχης Φικιώρης, ἀλλ’ ἡ ὑπόληψίς μου δὲν παραμένει ἀμείωτος καὶ διὰ τὸν Ὑπουργόν, ὅστις διέτασσε νεώτερον Συνταγματάρχην ἵνα ἐνεργήσῃ ἀνακρίσεις κατὰ ἀρχαιοτέρου. Εἶμαι καθ’ ὅλα σύμφωνος ὅτι αἱ καταχρήσεις πρέπει νὰ πατάσσωνται αὐστηρῶς, ὅταν μάλιστα γίνωνται ἐν πολέμῳ. Ἀλλ’ ἀντίκειμαι εἰς πᾶσαν ἐν τῇ Βουλῇ ἀνακίνησιν ἐκκρεμῶν ὑποθέσεων, ὅταν μάλιστα πρόκειται περὶ προσώπων, περὶ ὧν ἑνιαία κρατεῖ ἡ γνώμη παρά τε τῷ Στρατῷ καὶ τῷ Ναυτικῷ διὰ τὰς μεγάλας αὐτῶν ὑπηρεσίας. Ἡ Βουλὴ ἔχει νὰ συζητήσῃ μόνον ἐπὶ δεδικασμένου. Καὶ μέχρι τότε ἂς ἐμπιστευθῶμεν τὴν ὑπόθεσιν εἰς τὴν δικαιοσύνην τῆς Πατρίδος μας, ἥτις, ὡς ὀρθῶς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ἐπετέλεσε καὶ θὰ ἐπιτελέσῃ τὸ καθῆκον της.

§200Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Μεθ’ ὅσα ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης πρὸ ἡμερῶν ἐξέθηκεν, ἐν σχέσει μὲ τὴν ἐπερώτησιν τοῦ φίλου κ. Βουλευτοῦ ἐκ Λακωνίας, ἐγὼ οὐδὲν ἔχω πλέον, τόγε νῦν ἔχον, νὰ προσθέσω, διότι ὡς ὀρθῶς καὶ πολὺ σαφῶς ἐξέθηκεν ὁ κ. Ὑπουργός, ἡ ὑπόθεσις, περὶ ἧς ἡ συζήτησις, εἶναι ἐκκρεμὴς ἐνώπιον τῶν Δικαστηρίων καὶ ἕνεκα τούτου οὐδεμία κατὰ τὴν κρίσιν μου συζήτησις χωρεῖ κατὰ τὴν στιγμὴν ταύτην. Ἐκεῖνο ὅμως, τὸ ὁποῖον θεωρῶ ἐπιτακτικὸν καθῆκόν μου νὰ γνωρίσω πρὸς τὴν Βουλήν, ὡς γνωρίζων αὐτὸ ἐξ ἰδίας καὶ προσωπικῆς ἀντιλήψεως, διότι κατὰ τοὺς παρελθόντας πολέμους ὑπηρέτουν ἐν Θεσσαλονίκῃ ὡς Στρατιωτικὸς Διοικητὴς τῶν σιδηροδρόμων Μακεδονίας καὶ ἤμουν ὑπὸ τὰς ἀμέσους διαταγὰς τοῦ Διοικητοῦ τῆς ὑπηρεσίας τῶν Μετόπισθεν, κ. Συνταγματάρχου, καθ’ οὗ στρέφεται ἡ ἐπερώτησις, θεωρῶ, λέγω, καθῆκόν μου νὰ εἴπω πρὸς ὑμᾶς, Κύριοι Συνάδελφοι, ὅτι ὁ ἀνώτερος οὗτος ἀξιωματικὸς παρέσχε μεγάλας ὄντως ὑπηρεσίας εἰς τὸ στράτευμα διὰ τῆς ἱκανότητός του, τῆς δραστηριότητός του καὶ τοῦ ζήλου του, τὰς αὐτὰς δὲ ὑπηρεσίας κατὰ τὰς ἀνωμάλους περιστάσεις, ἃς διερχόμεθα σήμερον, ὡς γνωρίζω, παρέχει οὗτος εἰς τὸ στράτευμα καὶ εἶναι διὰ τοῦτο ἄδικον πρὶ ἢ περαιωθῇ ἡ ἀνάκρισις, ἥτις ὡς ἐξωδίκως μανθάνω οὐδὲν μέχρι τοῦδε ἐβεβαίωσε, πρὶν ἢ ἡ δικαιοσύνη εἴπῃ τὴν τελευταίαν αὐτῆς λέξιν ἐπὶ τῆς προκειμένης ὑποθέσεως, νὰ λέγωνται ἐνταῦθα πράγματα διασύροντα τὴν ὑπόληψιν ἱκανωτάτου ἀξιωματικοῦ, τοιαύτας προσενεγκόντος, ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω, ὑπηρεσίας καὶ οὗτινος δὲν πρέπει νὰ μαραίνηται ὁ ζῆλος διὰ βαρειῶν ἀλλὰ καὶ ὅλως ἀορίστων κατηγοριῶν, τὰς ὁποίας ἐγὼ τοὐλάχιστον, δὲν δύναμαι νὰ θεωρήσω ὡς βασίμους.

§201Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Ἐγὼ δὲν κατηγόρησα ἀοριστίας· ἐγὼ ἀνελθὼν εἰς τὸ βῆμα ἀνέφερον γεγονότα, τὰ ὁποῖα ἐπληροφορήθην ὅτι προέκυψαν ἐκ τῆς ἀνακρίσεως, καὶ ἐζήτησα ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ καλέσῃ εἰς ἀπολογίαν τὸν ἀνακριτὴν ἐκεῖνον, εἰς τὸν ὁποῖον ἔχει ἀνατεθῇ ἡ ὑπόθεσις, διὰ νὰ ἴδωμεν τί ἐνήργησεν ἐπὶ 16 μῆνας. Ἐγὼ μάλιστα ηὐχήθην — ὄχι χάριν τοῦ προσώπου τοῦ κ. Μεσσαλᾶ, ἀλλὰ χάριν τοῦ ἀξιώματος, τὸ ὁποῖον κατέχει — ἡ κατηγορία νὰ μὴ εἶναι ἀληθής, θέλω δὲ νὰ πιστεύω ὅτι εἶναι ἀθῷος τῶν ἀποδιδομένων εἰς αὐτὸν πράξεων. Ἀλλὰ μου κάμνει ἐντύπωσιν, πῶς ὁ κ. αὐτός, ὁ ἐπὶ τοσοῦτον χρόνον κατηγορούμενος καὶ κατέχων τοιαύτην θέσιν ἐν τῷ στρατεύματι, πῶς αὐτὸς δὲν ζητεῖ τὴν περαίωσιν τῆς ὑποθέσεως ταύτης, ἵνα ἀπαλλαγῇ ἀπὸ τὸ βάρος τοιαύτης κατηγορίας. Ὁ κόσμος βοᾷ κατὰ τῶν ἀξιωματικῶν ἐκείνων τοῦ Οἰκονομικοῦ, τῶν πολὺ κατωτέρας μορφώσεως, οἱ ὁποῖοι κατεχράσθησαν 10 ἢ 20 χιλιάδας δραχμάς, καὶ τῶν ὁποίων τινὲς δικάζονται σήμερον, νομίζω, ἐνώπιον τοῦ Κακουργιοδικείου. Καὶ ἐν τούτοις ἀφίνομεν κατηγορίας διὰ καταχρήσεις ἑκατομμυρίων ὅλων ἄνευ οὐδεμιᾶς ἐνεργείας. Ἐπαναλαμβάνω λοιπὸν νὰ παρακαλέσω, ὅπως ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ γενομένη σύστασίς μου καὶ διαταχθῶσι τὰ δέοντα ἐπειγόντως, διότι ἤρξατο νέα ἐπιστράτευσις, κατὰ τὴν ὁποίαν πολλὰ ἑκατομμύρια πάλιν θὰ διαχειρισθῶσι καὶ ἴσως θὰ ἀνατεθῇ πάλιν εἰς τὸν ἔντιμον κ. Συνταγματάρχην ἡ τοιαύτη ὑπηρεσία. Διὰ αὐτὸ πρέπει νὰ εὑρεθῶσιν οἱ ἔνοχοι καὶ τιμωρηθῶσι, διότι τότε καὶ μόνον τότε διὰ τῆς τιμωρίας τοιούτων σημαινόντων ἐν τῷ στρατεύματι ἐνόχων θὰ περιορισθῶσιν αἱ καταχρήσεις καὶ ὄχι διὰ τῆς τιμωρίας τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Οἰκονομικοῦ, οἱ ὁποῖοι δικάζονται εἰς τὸ Κακουργιοδικεῖον σήμερον.

§202Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Εἰς τοιαῦτα ζητήματα καταντᾷ κανεὶς νὰ μὴ γνωρίζῃ ἐὰν πρέπῃ νὰ λάβῃ τὸν λόγον, διότι ὄπισθεν ἑκάστου ζητήματος, δυστυχῶς, παρουσιάζονται τὰ πρόσωπα. Δὲν κατωρθώσαμεν νὰ χωρίσωμεν τὰ πρόσωπα ἀπὸ τὰ πράγματα. Διὰ τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ὁ ἀξιότιμος κ. Συνάδελφος ἐκ Λακωνίας ὑπέβαλεν ἐπερώτησιν, ἔτυχε, χωρὶς νὰ ἔχω οὐδεμίαν σχέσιν οὔτε μὲ τὸν ἕνα οὔτε μὲ τὸν ἄλλον, πρὸ ἑνὸς καὶ ἡμίσεως ἔτους εὑρισκόμενος πλησίον τῆς Κορυτσᾶς, κατὰ τὸν Ἠπειρωτικὸν ἀγῶνα, νὰ πληροφορηθῶ μερικὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα ἐπιρρωνύουν τὴν ἰδέαν ὅτι διεπράχθησαν καταχρήσεις. Ἐννοεῖται ὅτι αἱ καταχρήσεις αὗται δὲν διεπράχθησαν, οὔτε παρὰ τοῦ κ. Μεσσαλᾶ, οὔτε ὑπὸ ἑτέρου ἀξιωματικοῦ. Εἶναι καταχρήσεις, αἱ ὁποῖαι διεπράχθησαν, διαπράττονται καὶ θὰ διαπράττωνται ἐφόσον τὸ σύστημα, τὸ ὑπάρχον, ἐξακολουθεῖ. Τί συνέβη λοιπόν; Ὡς εἶπεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Λακωνίας συνεφωνήθη ἡ μεταφορὰ τροφίμων διὰ τὸν στρατὸν καὶ ἄλλων χρησίμων εἰδῶν ἐκ Φλωρίνης εἰς Κορυτσᾶν ἀντὶ ὡρισμένου ἀγωγίου. Αὐτὸ ἐγένετο ἐπ’ ὀνόματι ἑνὸς κυρίου Μπεκιάρη, ὁ ὁποῖος κατάγεται ἐξ ἑνὸς χωρίου τῆς Φλωρίνης. Παρουσιάσθη εἷς Ἰσραηλίτης προμηθευτὴς τοῦ Στρατοῦ, ἦλθεν ἐδῶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ εἶπεν: ἐγὼ ἀναλαμβάνω μὲ τὸ ἀγώγιον, τὸ ὁποῖον πληρώνετε εἰς αὐτὸν τὸν ἄνθρωπον καὶ μὲ 15% ἔκπτωσιν ἐξ αὐτοῦ νὰ σᾶς παραδώσω τὰ τρόφιμα εἰς τὴν Κορυτσᾶν· δηλαδὴ μὲ τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον ἐπληρώνετο ὡς ἀγώγιον, προσεφέρετο αὐτὸς καὶ νὰ μεταφέρῃ τὰ τρόφιμα καὶ νὰ προμηθεύσῃ αὐτά. Εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἐδῶ ἐξεπλάγησαν μὲ τὴν τοιαύτην πρότασιν, ἀλλὰ τίποτε ἄλλο· μόνον ἐξεπλάγησαν. Αὐτὸς ὁ προμηθευτὴς εἶναι ἐδῶ καὶ εἶναι γνωστὸς καὶ εἰς ὅλους μας, διότι πάντοτε ἦτο τοῦ Στρατοῦ προμηθευτὴς καὶ ἐπὶ Τουρκίας καὶ τώρα ἀκόμη.

§203ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Κατὰ ποίαν ἐποχὴν παρουσιάσθη αὐτὸς εἰς τὸ Ὑπουργεῖον;

§204Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Προτήτερα ἀπὸ τὸν Ἠπειρωτικὸν ἀγῶνα, ἐντὸς τοῦ 1913. Ἔκτοτε οὐδὲν ἔγεινε δι’ αὐτὸ τὸ ζήτημα. Δὲν πρέπει βεβαίως νὰ ὁμιλῶμεν ἐδῶ ἀορίστως, ὡς καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ ἕτεροι τῶν κυρίων Συναδέλφων εἶπον, ἀλλ’ ὑπάρχει μία γενικὴ πεποίθησις, τὴν ὁποίαν καὶ ἐγὼ συμμερίζομαι διότι ἐπὶ 2½ ἔτη ἰδιωτεύων ἔχω ἀκούσει πάμπολλα πράγματα. Ἔχουσιν ἔλθῃ ἄνθρωποι, μὲ τοὺς ὁποίους συνδέομαι ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν, καὶ μοὶ εἶπον ὅτι συμβαίνουσι πολλαὶ καταχρήσεις. Δὲν μοὶ εἶπον βεβαίως ὅτι πταίουσιν οἱ ἀξιωματικοί, ἀλλὰ μοὶ εἶπον ὅτι τὸ σύστημα, κατὰ τὸ ὁποῖον διεξάγεται ἡ τροφοδότησις καὶ ἐνεργοῦνται αἱ προμήθειαι τοῦ Στρατοῦ παρέχει ἀφορμὴν ἵνα κατασπαταλᾶται τὸ χρῆμα τοῦ Δημοσίου. Ἐσχημάτισα δὲ καὶ ἐγὼ τὴν πεποίθησιν ὅτι ἂν ἐξοδεύωμεν κατ’ ἔτος 100 ἑκατομμύρια δι’ ἀνάγκας τοῦ στρατεύματος, τὰ 80 ἑκατομμύρια πράγματι ἐξοδεύονται, τὰ δὲ 20 ἑκατομμύρια πηγαίνουν στὰ χαμένα.

§205Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Κλέπτονται δηλαδή.

§206Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Δὲν λέγω ὅτι κλέπτονται· χάνονται. Διὰ νὰ εἴπω ὅτι κλέπτονται, πρέπει νὰ ὀνομάσω καὶ τὸν κλέπτην. Δὲν τὸν ἠξεύρω. Λοιπὸν τώρα τί πρέπει νὰ γίνῃ; Νομίζετε ὅτι εἶναι καιρὸς σήμερον, καὶ ἀπὸ ἀπόψεως περιστάσεων καὶ ἀπὸ ἀπόψεως κοινοβουλευτικοῦ καταρτισμοῦ, νὰ κάμωμεν κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν καὶ ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχωμεν καὶ ἀπὸ δέκα τοὐλάχιστον ἢ εἴκοσι Συναδέλφους δέκα — εἴκοσιν ὡρισμένων θεμάτων καταγγελίαν;

§207Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅταν ὑπάρχῃ ἀνάγκη, πάντοτε εἶναι καιρός. Ὑπάρχει ἀνάγκη Ἐπιτροπῆς; Αὐτὸ εἶναι τὸ ζήτημα.

§208Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ἐγὼ δὲν εἶπον, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη. Ἐγὼ ἐρωτῶ: ἐὰν νομίζητε ὅτι ὑπάρχει ἀνάγκη τοιαύτης κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ ὅτι μία τοιαύτη κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ σήμερον, ὑπὸ τὰς παρούσας περιστάσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν ἠξεύρομεν τί θὰ μᾶς παρουσιάσωσιν αὔριον, θὰ δυνηθῇ νὰ διεκπεραιώσῃ τὸ ἔργον της καὶ διαφωτίσῃ τὴν Βουλὴν καὶ ὠφελήσῃ τὸ Κράτος, ἂς γίνῃ, διότι δὲν πρόκειται μόνον νὰ κάμωμεν καὶ ἡμεῖς ὅ,τι ἔκαμε τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ ἐκπλαγῶμεν μόνον ἐνώπιον τῶν ἀποκαλύψεων, ἀλλὰ πρόκειται καὶ περὶ πραγματικοῦ ἀποτελέσματος. Θὰ δυνηθῶμεν νὰ θέσωμεν τέρμα εἰς αὐτὴν τὴν σπατάλην, ἡ ὁποία γίνεται, διὰ νὰ μὴ εἴπω τὴν λέξιν κατάχρησιν; Θὰ δυνηθῶμεν σήμερον νὰ πάρωμεν τὸν Νόμον περὶ Ἐπιμελητείας καὶ τὸν ἀλλάξωμεν καὶ διορθώσωμεν τὸ σύστημα τῶν προμηθειῶν; Θὰ σᾶς φέρω ἓν παράδειγμα, τὸ ὁποῖον ὁ ἀξιότιμος ἐκ Ψαρῶν Βουλευτὴς ἀνέφερε κατὰ τὴν ὁμιλίαν του, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ· εἶπεν ὅτι εἰς τὸ ζήτημα τῆς προμηθείας τοῦ χόρτου Μακεδονίας συνήφθη συμβόλαιον μεταξὺ τῆς Ἐπιμελητείας καὶ ἑνὸς προμηθευτοῦ, ὅπως δοθῇ τὸ χόρτον τοῦτο πρὸς 17 λεπτά, ἐνῷ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ προμήθεια αὐτοῦ ἐπιτοπίως πρὸς 7 λεπτά. Ἐγὼ ἔγινα περίεργος καὶ ἠρώτησα ἕνα ἀνώτερον ἀξιωματικὸν τῆς Ἐπιμελητείας πῶς συνέβη αὐτὸ τὸ πρᾶγμα; Μοῦ εἶπεν ὅτι δὲν ἔγινε κυρίως πρᾶξις πρὸς ἀγορὰν χόρτου ἀμέσως καὶ πληρωμῆς ἑπομένως ἀμέσου, ἀλλὰ ἔγινεν ἓν συμβόλαιον μεταξὺ τοῦ Δημοσίου καὶ τοῦ προμηθευτοῦ, ὁ ὁποῖος ἀνέλαβε τὴν ὑποχρέωσιν, ὁσάκις καὶ ὁπόταν ζητηθῇ ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Στρατοῦ χόρτον, νὰ εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ τὸ παραδώσῃ πρὸς 17 λεπτὰ καὶ ἐὰν δὲν ζητηθῇ ποτὲ νὰ μὴ τὸ δώσῃ ποτέ.

§209Γ. ΠΩΠ. Ὄχι.

§210Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε· οὕτως εἴπατε.

§211Γ. ΠΩΠ. Ἔχω ἐν τῇ μνήμῃ τὸ συμβόλαιον. Ὁ προμηθευτὴς αὐτὸς ἀνέλαβε μέχρις ὡρισμένης προθεσμίας νὰ παραδώσῃ τόσας χιλιάδας τόννων χόρτου τῆς ἐκστρατείας, συγχρόνως τὸ Δημόσιον ἀνέλαβεν ὅπως τὴν ἐγγύησιν, τὴν ὁποίαν θὰ ἔδιδε πᾶς ἄλλος χορηγητής, καταβάλῃ δι’ ἐπιστολῆς πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν αὐτὸ τοῦτο τὸ Δημόσιον διὰ μιᾶς μεθόδου λογιστικῆς, ἡ ὁποία κατέληξεν εἰς αὐτὸ τοῦτο, τὸ ὁποῖον λέγω. Ὑπάρχουσιν ἐνταῦθα Συνάδελφοι ἐκ Θεσσαλονίκης, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι μνήμην τῶν γεγονότων τούτων καὶ οἱ ὁποῖοι μάλιστα μοὶ παρετήρησαν κατ’ ἰδίαν, ὅτι μετὰ πολλῆς μετριοπαθείας μετῆλθον τὴν ἔρευναν ἑνὸς σκανδάλου, τὸ ὁποῖον αὐτὸ καθ’ ἑαυτὸ εἶναι χονδροειδέστατον καὶ ἀναιδέστατον.

§212Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Καὶ ἄλλοτε λόγος ἐγένετο περὶ τοῦ ζητήματος τοῦ χόρτου. Ἡ προμήθεια τοῦ χόρτου ἔλαβε χώραν κατὰ τὴν ἐποχήν, κατὰ κατὰ τὴν ὁποίαν ἐγὼ διηύθυνον τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν. Πρόκειται περὶ προμηθείας, ἡ ὁποία ὑπὸ τοὺς ὅρους, τοὺς ὁποίους ἐγένετο, ἐκρίθη καὶ τότε, δύναται δὲ νὰ κριθῇ καὶ σήμερον, ὡς οὐδαμῶς ζημιώσασα τὸ Δημόσιον Ταμεῖον. Ἀντὶ 17 λεπτῶν ἔδει νὰ γίνῃ προμήθεια 15.000 τόννων χόρτου, ἐξ ὧν 5.000 τόννων ἔμενον εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ Δημοσίου, ἐὰν τουτέστι ἤθελε νὰ τοὺς ἀγοράσῃ. Δυνάμει τῆς συμφωνίας ταύτης, ὁ προμηθευτὴς ἀνέλαβε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ θέσῃ εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ Δημοσίου 15.000 τόννων χόρτου, ὑφιστάμενος αὐτὸς τὰς δαπάνας τῆς ἀποθηκεύσεως, τὰς δαπάνας τῆς συντηρήσεως ἐπὶ διετίαν, πάσης φθορᾶς βαρυνούσης αὐτόν, καὶ πᾶν ὅ,τι ἄλλο σχετικὸν ἔξοδον ἀπαιτεῖται.

§213Ι. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Πότε τὸ παρέλαβε;

§214Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Δὲν τὸ παρέλαβε κανείς. Τὸ χόρτον αὐτὸ ἦτο προωρισμένον νὰ χρησιμεύσῃ διὰ τὴν ἐπιστράτευσιν, διὰ πᾶσαν ἐποχήν, καθ’ ἣν θὰ ἐγίνετο ἐπιστράτευσις. Ὑπὸ τοιούτους λοιπὸν ὅρους συναφθείσης τῆς συμβάσεως, ὁ προμηθευτὴς ἐζήτησε νὰ δώσῃ τὴν ἐγγύησιν ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου διὰ καταθέσεως χρημάτων, ἐζήτησε δὲ ἐπὶ ἐνεχύρῳ τοῦ χόρτου, τὸ ὁποῖον ἔφερεν εἰς τὰς ἀποθήκας, νὰ λάβῃ παρὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τὸ ποσὸν τῶν χρημάτων, τὸ ὁποῖον ἀπῃτεῖτο ἵνα καταθέσῃ τὴν ἐγγύησιν. Ἐγένετο ἡ σχετικὴ συμφωνία καὶ κατέθηκε τὴν ἐγγύησιν, λαβὼν τὰ χρήματα διὰ τὸ χόρτον, τὸ ὁποῖον δὲν παρεδόθη καὶ τὸ ὁποῖον ἐπρόκειτο νὰ παραδοθῇ ἐντὸς τῆς διετίας, ὅταν θὰ ἐλάμβανε τὴν ἀνάγκην τοῦ χόρτου αὐτοῦ τὸ Δημόσιον, ἀφοῦ ὅμως ἔχῃ καὶ 5000 τόννους ἐπὶ πλέον εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ Δημοσίου. Αὐτὸ τὸ χόρτον δὲν ἀφεώρα συνήθεις καὶ τακτικὰς ἀνάγκας τῆς δημοσίου ὑπηρεσίας, διότι περὶ τούτου δὲν ἐγένετο δημοπρασία, διότι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ δημοπρασία περὶ τοιαύτης προμηθείας ἐντελῶς ἰδιαζούσης φύσεως, μὴ δυναμένων νὰ θεωρηθῶσι τῶν ὁπωσδήποτε κατόχων χόρτου ὡς ἐργολάβων τῆς τοιαύτης ἀνάγκης τοῦ Δημοσίου. Θὰ παρακαλέσω δὲ τὸν ἀξιότιμον Συνάδελφόν μου Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅταν θὰ προσκομίσῃ τὰ ἔγγραφα αὐτά, νὰ φέρῃ καὶ τὸ σημείωμα κατὰ τὸ ὁποῖον ἐκ διαφόρων περιφερειῶν ἠγοράσθη χόρτον ἐπιτοπίως παραληφθὲν ὑπὸ τοῦ Δημοσίου ἀμέσως εἰς τὰς ἰδίας του ἀποθήκας εἰς τιμὰς κυμαινομένας μεταξὺ 11 καὶ πλέον τῶν 20 λεπτῶν. Πρέπει δὲ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ἡ Βουλή, ὅτι, ὅσον ἀφορᾷ τὸ χόρτον, εἶναι δυστύχημα ὅτι δὲν ἠδυνήθημεν νὰ ἀγοράσωμεν περισσότερον, διότι ἤδη δὲν ἐπαρκεῖ αὐτὸ οὔτε τὸ πολὺ δι’ ἕνα μῆνα. Ἐὰν ἔχῃ τὸ Δημόσιον αὐτὰς τὰς 15.000 θὰ ἐπαρκέσῃ δι’ ἕνα μῆνα μόνον, μετὰ τὸν μῆνα δὲ θὰ εὑρεθῶμεν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ καταφύγωμεν ἐκεῖ ὅπου καὶ ἄλλοτε καὶ κατεφύγομεν, εἰς τὸ ἐξωτερικὸν δηλαδή, καὶ ἐφθάσαμεν νὰ πληρώσωμεν χόρτον, μέχρι 32 καὶ μέχρι 35 λεπτῶν. Ἦτο λοιπὸν ἔργον μιᾶς προνοίας, τὴν ὁποίαν ἔλαβε τὸ Ὑπουργεῖον καὶ εἶμαι εὐτυχὴς δυνάμενος νὰ βεβαιώσω ὅτι, χάρις εἰς αὐτὴν τὴν πρόνοιαν, ἔχομεν χόρτον δι’ ἕνα μῆνα διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ Δημοσίου Βεβαιῶ δὲ τὴν Βουλὴν ὅτι οὐδεμία ζημία ἐγένετο εἰς τὸ Δημόσιον διὰ τῆς τιμῆς, ἡ ὁποία προσδιωρίσθη. Ἔπρεπε δέ, ὅταν ὁ κ. Βουλευτὴς ἤθελε νὰ κάμῃ ἐπερώτησιν ἀπὸ τοῦ βήματος, νὰ ζητήσῃ νὰ κατατεθῶσι τὰ ἔγγραφα καὶ τότε νὰ κρίνῃ περὶ τῆς προμηθείας, ἡ ὁποία ἐγένετο. Δὲν θέλω νὰ ὁμιλήσω περὶ οὐδενός. Ἀλλὰ δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ὀρθὸν ἐν τῇ Βουλῇ νὰ ἔρχωνται ἀόριστοι καταγγελίαι καὶ δι’ αὐτῶν νὰ γίνεται προσπάθεια νὰ ἀποδίδωνται καταχρήσεις εἰς ἀξιωματικούς Νομίζω λοιπὸν ὅτι εἶχον καθῆκον καὶ χάριν τῆς ὑπηρεσίας καὶ χάριν ἐμοῦ, ὁ ὁποῖος φέρω τὴν εὐθύνην τῆς προμηθείας ταύτης, νὰ εἴπω ὅτι ἡ πρᾶξις ἐγένετο ὑπὸ τοὺς ὅρους, ὑπὸ τοὺς ὁποίους ἦτο ἀπολύτως συμφέρον τῷ Δημοσίῳ νὰ γίνῃ. Ὅσον ἀφορᾷ δὲ τὰς πληροφορίας, περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησεν ὁ κ. Συνάδελφος, δύναμαι νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλήν, ὅτι ὁ κ. Μακάμος καὶ ἄλλοι καταγινόμενοι εἰς τοιαῦτα πράγματα καὶ γνωρίζοντες αὐτά, μὲ ἐβεβαίωσαν ὅτι ἡ σύμβασις ἐγένετο ὑπὸ ὅρους, τοὺς ὁποίους θεωρεῖ ἐπιζημίους.

§215Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Πρὸς ζημίαν τοῦ ἐργολάβου καὶ ὠφέλειαν τοῦ Δημοσίου.

§216Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Δὲν τὸ κάμνομεν διὰ νὰ ὠφελήσωμεν τὸν ἐργολάβον καὶ νὰ μὴ προστατεύσωμεν τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου. Αὐτὰ τὰ λέγω εἰς ἀπάντησιν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ὡμίλησαν εἰρωνικῶς.

§217Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ἐγὼ εἶπον πρὸς ζημίαν τοῦ ἐργολάβου καὶ ὠφέλειαν τοῦ Δημοσίου.

§218Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Πολὺ καλά. Σεῖς τὸ εἴπετε;

§219Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Μάλιστα. Ἤθελον νὰ εἴπω, ἀναφέρων αὐτὸ τὸ ζήτημα, ὅτι ἐκ πρώτης ὄψεως ἡ πρᾶξις φαίνεται ἐπιζήμιος, φαίνεται ὅτι κρύπτει κάποιαν σπατάλην, ἐὰν ἐξετάσητε δὲ βαθύτερον τὸ πρᾶγμα, φαίνεται ὅτι αἱ ἀνάγκαι ἔφερον αὐτὴν τὴν σπατάλην. Τὸ ζήτημα εἶναι πῶς λειτουργεῖ ἡ ἐπιμελητεία ὁσάκις βλέπομεν π.χ. ἡμεῖς εἰς μίαν περιφέρειαν, ὅπου εἶναι ἄφθονος ἡ παραγωγὴ τῶν φασολίων, νὰ μεταφέρωνται τοιαῦτα ἐκ Θεσσαλονίκης, ὅπου ἠγοράζοντο εἰς διπλασίαν τιμὴν ἀπὸ ὅ,τι ἠγοράζοντο εἰς τὸν τόπον τῆς παραγωγῆς, ἐπληρώνοντο δὲ καὶ ἀγώγια, βεβαίως ἐλέγομεν διατὶ δὲν ἀγοράζονται ἀπὸ τὸν τόπον τῆς παραγωγῆς, ἀλλὰ μεταφέρονται ἐκ τῆς Θεσσαλονίκης; Τοῦτο συμβαίνει διότι ἡ ἐπιμελητεία προβλέπει διὰ μίαν ἐποχήν, ὁπότε πιθανὸν νὰ μὴ ὑπάρχωσιν εἰς τοὺς τόπους τῆς παραγωγῆς τρόφιμα καὶ εἴδη νομῆς, καὶ ἀποθηκεύει τοιαῦτα εἰς κεντρικὰς ἀποθήκας, μὲ τὴν πρόβλεψιν πιθανῆς ἐπιστρατεύσεως, ὅπως συνέβη καὶ τώρα. Ἐὰν ὅμως δὲν γίνῃ ἐπιστράτευσις, τότε διὰ νὰ ἐξοδευθῶσιν αὐταὶ αἱ προμήθειαι ἀναγκάζονται νὰ τὰς ἐξοδεύσωσιν εἰς ὁμαλὰς περιστάσεις, ἀποστέλλοντες αὐτὰς ἐκ τῶν κεντρικῶν ἀποθηκῶν εἰς τοὺς τόπους τῆς παραγωγῆς, ὅπου εἶνε τὰ ἴδια εἴδη πολὺ εὐθυνώτερα. Τοῦτο φαίνεται ἐκ πρώτης ὄψεως ὡς σπατάλη, ἀλλ’ αὕτη ὀφείλεται εἰς τοὺς ἀνωτέρω λόγους μελλοντικῆς προβλέψεως Ἐκτὸς τούτου ὑπάρχουσιν ἀνταποκριταὶ ἐμπορικῶν οἴκων, ὑπάρχουσι μεσῖται, οἱ ὁποῖοι θέλουσιν ὅλοι νὰ κερδίσουν· ὅλοι αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι διατελοῦν ὑπὸ τὸ βάρος αὐτῆς τῆς κατηγορίας, ἀλλ’ ἡ κατηγορία αὕτη πλησιάζει καὶ πρὸς τοὺς ἁρμοδίους ὑπαλλήλους, τοὺς ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι διὰ τὸν λόγον τοῦτον ὑπόκεινται εἰς ὑπονοίας Δι’ αὐτὸ λέγω, ὅτι συμφέρον εἶνε νὰ κάμωμεν κοινοβουλευτικὴν ἐπιτροπήν, ἐὰν ὅμως ἔχωμεν καιρὸν κατάλληλον καὶ διαθέσιμον.

§220ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Διατὶ λέγετε τοῦτο;

§221Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Τὸ λέγω διότι ὑπεβλήθη σχετικὴ πρότασις.

§222Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Παρῃτήθησαν τῆς προτάσεως.

§223ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει πρότασις ὑπογεγραμμένη ἀπὸ 14 Βουλευτάς.

§224Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ὥστε ὑπάρχει πρότασις; Πρέπει λοιπὸν νὰ σκεφθῇ ἡ Βουλή, ἐὰν θεωρῇ κατάλληλον τὴν ἐποχὴν διὰ τὴν τοιαύτην Κοινοβουλευτικὴν ἀνάκρισιν.

§225ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει πρότασις ὑπογεγραμμένη ἀπὸ τοὺς Βουλευτὰς κυρίους Καζαντζῆν, Μαλὰχ, Ἐξάρχου, Καλλιδόπουλον, Γοργίαν, Μασούλαν καὶ ἄλλους ὑπὲρ τοὺς 10 οἵτινες προτείνουσιν ὅπως: «δυνάμει τοῦ ἄρθρου 58 τοῦ Συντάγματος ἡ Βουλὴ διορίσῃ ἐκ τῶν μελῶν αὐτῆς ἐξεταστικὴν τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπὴν ὅπως ἐνεργήσῃ πᾶσαν κατὰ τὴν κρίσιν αὐτῆς ἀναγκαίαν ἐξέτασιν πρὸς ἐξακρίβωσιν τῶν τυχὸν γενομένων καταχρήσεων εἰς πάσας ἐν γένει τὰς διαχειριστικὰς πράξεις τῶν δαπανῶν τῶν δύο πολέμων τοῦ 1912 καὶ 1913». Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Π. Μερλόπουλος.

§226Γ. ΠΩΠ. Εἶχον ζητήσῃ ἐγὼ τὸν λόγον.

§227Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν.) Πρόκειται περὶ ζητήματος εὐθύνης διὰ τὴν διαχείρισιν.

§228Γ. ΠΩΠ. Τότε παραχωρῶ τὴν θέσιν μου εἰς τὸν κ. Μερλόπουλον.

§229Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐζήτησα τὸν λόγον, Κύριε Πρόεδρε, πολὺ πρὸ τοῦ κ. Πὼπ, καὶ λαμβάνω αὐτὸν δικαιωματικῶς καὶ ὄχι κατὰ παραχώρησιν τοῦ κ. Συναδέλφου. Μόνον διὰ τοὺς τελείως ἀγνοοῦντας τὴν τάξιν καὶ τὴν μέθοδον καὶ τοὺς κανόνας καθ’ οὓς διεξάγεται, καὶ πρέπει νὰ διεξάγηται ἡ συζήτησις ἐν τῇ Βουλῇ, θὰ ὑπῆρχε δικαιολογία τις καὶ ἐξήγησις τοῦ φαινομένου, τὸ ὁποῖον παρουσιάζει ἡ Βουλὴ ἀπὸ πολλῆς ἤδη ὥρας. Διότι κατηναλώθη ἤδη ἀσκόπως χρόνος χρήσιμος, ὑπὲρ τὴν μίαν ὥραν, ἐξ ἀφορμῆς τῆς ἐπερωτήσεως καὶ κατὰ παρέκβασιν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ κ. ἐκ Λακωνίας Βουλευτοῦ, ἐκ συζητήσεως περὶ πραγμάτων ἀσχέτων πρὸς τὴν ἐπερώτησιν. Ὁ κ. Βουλευτής, καθ’ ὃ εἶχε δικαίωμα, ἀπηύθυνε ἐπερώτησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ἐνέχουσαν τὴν ἔννοιαν συστάσεως μᾶλλον ἢ ἐλέγχου Ὑπουργικῆς τινος ἐνεργείας, τὴν ὁποίαν ἐπερώτησιν καὶ προφορικῶς ἀνέπτυξεν. Ἐκ τῶν λόγων τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἡ Βουλὴ ἐπληροφορήθη περὶ δύο τινῶν. Πρῶτον ὅτι ὑπάρχει ἐνώπιον τῆς Δικαστικῆς ἀρχῆς ἐκκρεμὴς κατηγορία κατὰ προσώπων, τὰ ὁποῖα διεχειρίσθησαν ἄλλοτε κατὰ τοὺς δύο πολέμους, διευθύνοντα τὰς μετόπισθεν ὑπηρεσίας τοῦ Στρατοῦ, τὰ συμφέροντα τοῦ δημοσίου, κατεχράσθησαν δὲ ταῦτα εἴτε ἐπὶ ἰδίᾳ ὠφελείᾳ εἴτε ἐπ’ ὠφελείᾳ τρίτων. Καὶ δεύτερον ἐπληροφορήθη ἡ Βουλὴ ὅτι ἐνδεχομένως δύναται νὰ ὑπάρξῃ κατηγορία καὶ κατ’ ἐκείνων τῶν λειτουργῶν τῆς δικαιοσύνης, εἰς οὓς ἔχει παραπεμφῇ ἡ ἐπὶ τῆς κατηγορίας ταύτης ἀνάκρισις πρὸ 16 ἢ 17 μηνῶν, ὡς εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος ὅτι ἀμελῶς διεξήγαγον τὰ ἔργα αὐτῶν. Καὶ ἔψεξεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐπὶ τῇ βραδύτητι ταύτῃ τὴν δικαστικὴν ἀρχήν, καὶ ἐπεκαλέσθη τὴν πρόνοιαν καὶ τὴν ἐνέργειαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ κατὰ τῶν δικαστικῶν λειτουργῶν, τῶν ἀμελῶς ἐχόντων πρὸς τὰ καθήκοντά των. Αὕτη εἶνε ἡ ὅλη ἔννοια τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ κ. Βουλευτοῦ, ἐὰν ἡ ἀντίληψίς μου δὲν μὲ ἀπατᾷ Τοιαύτη δὲ οὖσα ἡ ἐπερώτησις ἐμφανίζεται ὡς μία ἐκ τῶν συνήθων καὶ καθ’ ἡμέραν σχεδὸν ἀκουομένων ἐν τῇ Βουλῇ ἐπερωτήσεων, μὴ ἔχουσα οὐδὲν τὸ ἐξαιρετικὸν καὶ οὐδὲν τὸ ἰδιαίτερον γνώρισμα ἵνα προκαλέσῃ σάλον ἐν τῇ Βουλῇ καὶ διεξοδικὴν παρέκβασιν ἐν τῇ συζητήσει Διότι ὁσονδήποτε ὑψηλὴν θέσιν ἐν τῇ κοινωνικῇ τάξει καὶ ἂν κατέχουν τὰ περὶ ὧν πρόκειται πρόσωπα, οἱ ὑπὸ κατηγορίαν διατελοῦντες ἀξιωματικοί, καὶ ὁσονδήποτε ἐκτεταμέναι καὶ ἂν εἶναι αἱ καταχρήσεις, δι’ ἃς κατηγοροῦνται, ἡ ὑπόθεσις οὐδαμῶς ἐντεῦθεν μεταβάλλει φύσιν καὶ χαρακτῆρα ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τοῦ δικαίου καὶ τοῦ νόμου. Εἶναι πάντοτε μία κοινὴ κατάχρησις τῶν δημοσίων συμφερόντων, ἡ ὁποία, δὲν ἀμφιβάλλομεν καὶ πάντες ποθοῦμεν, νὰ ἐφελκύσῃ σύντονον τὴν ἐνέργειαν τῆς δικαιοσύνης καὶ αὐστηρὰν τὴν τιμωρίαν τῶν ἀποδειχθησομένων τυχὸν ἐνόχων. Ἂς εἴμεθα δὲ πάντες βέβαιοι, καὶ ἂς μὴ ἀμφιβάλλωμεν τὸ παράπαν, ὅτι, ὅταν ἐν τῇ κορυφῇ τῆς Διοικήσεως τῆς Δικαιοσύνης ἵσταται ἀνὴρ, οἷος ὁ Δημήτριος Ράλλης, ἡ Δικαιοσύνη ὅλως ἀνεπηρέαστος θὰ ἐκτελέσῃ τὸ καθῆκον αὑτῆς ἀκέραιον καὶ πλῆρες, ἱκανοποιοῦσα τὴν κοινὴν συνείδησιν, ἑδραιοῦσα τὸ κράτος τοῦ νόμου καὶ τοῦ Δικαίου. Εἰς τοιοῦτον τινὰ σκοπὸν ἀποβλέπουσα ἡ ἐπερώτησις, ἢ μᾶλλον ἡ σύστασις τοῦ κ. Βουλευτοῦ, οὐδαμῶς ἐδικαιολόγει τὰς ἐν τῇ συζητήσει παρεκβάσεις, καὶ μάλιστα παρεκβάσεις τοιαύτας κατὰ τὰς ὁποίας ἐπὶ καταχρήσει τῆς ἀσυλίας τοῦ Βουλευτικοῦ βήματος ἠκούσθησαν ἐν τῇ Βουλῇ κατηγορίαι ἀδέσποτοι καὶ ἀόριστοι περὶ καταχρήσεων παντοίων εἰς διαφόρους κλάδους τῆς Δημοσίας Διοικήσεως, κατηγορίαι, τὰς ὁποίας δικαιοῦμαι νὰ χαρακτηρίσω ὡς ἐντελῶς ἀσυστάτους, ἀφοῦ οὔτε αἱ καταχρήσεις προσδιορίζονται οὔτε ὁ χρόνος καθ’ ὃν διεπράχθησαν, ἀλλ’ οὔτε καὶ τὰ πρόσωπα τὰ διαπράξαντα αὐτάς, ὥστε ν’ ἀποβαίνῃ δυνατὴ ἡ παρέμβασις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης καὶ ἡ πρόκλησις ἐνεργείας ἐκ μέρους τῆς Δικαστικῆς ἀρχῆς.

§230Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Εἶναι στάδιον ἐλέγχου.

§231Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι στάδιον ἐλέγχου τὸ γινόμενον. Ὁ ἔλεγχος ἐκ μέρους τῶν Βουλευτῶν τῶν Ὑπουργικῶν ἐνεργειῶν ἢ παραλείψεων καὶ τῶν πράξεων τῶν εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τῶν Ὑπουργῶν ὑπαγομένων ὑπαλλήλων εἶναι βεβαίως δικαίωμα τοῦ Βουλευτοῦ ἀναφαίρετον. Ἀλλὰ τὸ δικαίωμα καταντᾷ παρεκτροπὴ καὶ ἀποβαίνει αὐθαιρεσία ὅταν δὲν ἀσκῆται καθ’ ὃν τρόπον οἱ νόμοι ἡμῶν ὁρίζουν. Ὑπάρχουν δὲ κανόνες διέποντες τὴν λειτουργίαν τῆς Βουλῆς ἐν τῷ θέματι τούτῳ. Βεβαίως ὅμως δὲν ἀσκεῖται ἔλεγχος ὅταν ἐξ ἀφορμῆς ἐπερωτήσεώς τινος προβάλλῃ ἕκαστος Βουλευτὴς ὑπὸ τὴν σκέπην τοῦ Βουλευτικοῦ βήματος καὶ ἐξακοντίζῃ κατηγορίας καὶ μάλιστα ἐντελῶς ἀπροσδιορίστους κατὰ παντὸς Δημοσίου λειτουργοῦ ἢ καὶ κατὰ προσώπων ἀγνώστων, ὡς συμβαίνει κατὰ τὴν ἑσπέραν ταύτην, περὶ ὑπερβασιῶν καὶ περὶ καταχρήσεων, τῶν ὁποίων οὔτε τὸ εἶδος οὔτε ὁ χρόνος οὔτε ὁ τόπος τῆς διαπράξεως προσδιορίζεται. Καὶ εἶναι μάλιστα τοσοῦτο πλέον ἐπίμεμπτον τὸ σύστημα τοῦτο ὡς φρονῶ, ὅσον ἡ Βουλὴ ἐν ταῖς κατηγορίαις ταύταις καταλαμβάνεται ἐξ ἀπίνης καὶ ἀπαράσκευος διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ συζητήσῃ περὶ αὐτῶν. Ὄχι· δὲν ἀσκεῖται οὕτως ὁ ἔλεγχος ἐν τῇ Βουλῇ. Ἡ ἐπερώτησις διατυποῦται ἐγγράφως καὶ ζητοῦνται προκαταβολικῶς αἱ ἀναγκαῖαι πληροφορίαι παρὰ τῶν ὑπευθύνων Ὑπουργῶν καὶ τὰ σχετικὰ πρὸς τὴν ὑπόθεσιν ἔγγραφα, ὅταν ὑπάρχωσι τοιαῦτα. Καὶ μόνον ὅταν ταῦτα προσαχθῶσιν καὶ ἐκεῖνα δοθῶσιν εἶναι ἡ Βουλὴ δεόντως παρεσκευασμένη ἵνα διεξαγάγῃ τὴν συζήτησιν, καὶ ἡ συζήτησις, οὕτω διεξαγομένη, δύναται νὰ εἶναι σκόπιμος καὶ ἀποτελεσματική. Πᾶσα ἐκ τῆς ὁδοῦ ταύτης παρέκκλισις θὰ ἦτο, ὄχι μόνον ἀδικία κατ’ ἐκείνων τῶν προσώπων, τῶν ὁποίων ἀναποδείκτως καὶ κατ’ ἀκολουθίαν ἀνοικείως θίγεται ἡ ὑπόληψις, ἀλλὰ θὰ ἦτο, αὐτὸ τοῦτο, ἀνατροπὴ τοῦ δικαιώματος τοῦ ἐλέγχου καὶ ματαίωσις τῶν σωτηρίων ἀποτελεσμάτων αὐτοῦ. Καὶ ἐν τούτοις κατὰ τοιαύτην περίπου τάξιν ἢ μᾶλλον ἀταξίαν συνεζητήσαμεν ἀπόψε ἐξ ἀφορμῆς ἐπερωτήσεως τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Λακωνίας. Διότι ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ αὐτῆς ἠκούσθη καὶ ἡ γνώμη καὶ ἡ πρότασις ἑτέρου τῶν Κυρίων Συναδέλφων, ὅπως συσταθῇ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ πρὸς ἐξέτασιν τῶν γενομένων τυχὸν καταχρήσεων, παρὰ τίνων Στρατιωτικῶν ἢ Πολιτικῶν ὑπαλλήλων, καὶ πότε, καὶ ποῦ, ἀγνοῶ, ὡς ἀγνοεῖ κατὰ πᾶσαν πιθανότητα καὶ ὁ κ. Βουλευτής, ὁ ταῦτα προτείνας. Καὶ ἠκούσθη ἐπίσης καὶ ἄλλη γνώμη, καὶ ἄλλη πρότασις, ὅπως ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις εἰς ἄλλην ἡμέραν, καθ’ ἣν ἡ Βουλή, ἐπιλαμβανομένη τοῦ θέματος τούτου, τοῦ τόσον ἀπροσδιορίστου περὶ καταχρήσεων, νὰ θέσῃ ὑπὸ ἐξέτασιν καὶ ἄλλας κατηγορίας περὶ ἄλλων Δημοσίων προσώπων καὶ περὶ ἐκείνων, διὰ τὴν ποινικὴν δίωξιν τῶν ὁποίων θὰ ἐχρειάζετο ἡ ἄδεια τῆς Βουλῆς. Ἀλλὰ ταῦτα δὲν πιστεύω νὰ λέγωνται σοβαρῶς, ὡς δὲν πιστεύω νὰ ἀκούωνται μετὰ σοβαρότητος παρὰ τῆς Βουλῆς. Διότι ἡ Βουλὴ συνιστᾷ ἐξεταστικὰς Ἐπιτροπὰς ἐπὶ σπουδαίων ὑποθέσεων Δημοσίου συμφέροντος, ὅταν ἔχῃ κάποια δεδομένα ἀσφαλῆ ἢ τοὐλάχιστον πιθανὰ ὅτι ἡ τοιαύτη ἄμεσος καὶ ἀπὸ τοῦ εὐθέως ὑπὸ τῶν Ἀντιπροσώπων τοῦ Ἔθνους ἔρευνα τῶν ὑποθέσεων τούτων δύναται νὰ ἀγάγῃ εἰς χρήσιμα πορίσματα πρὸς λῆψιν γενικῶν μέτρων, διασφαλιζόντων τὰ Δημόσια συμφέροντα. Ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν ποινικὴν δίωξιν τῶν μελῶν τοῦ Κοινοβουλίου δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ ὀρθὴ ἡ προτεινομένη παρ’ ἑτέρου Συναδέλφου μέθοδος, οὐδὲ ἠκούσθη ποτὲ οἴκοθεν καὶ μὴ προκαλουμένη ἡ Βουλὴ νὰ ἐκδώσῃ μέλος αὐτῆς εἰς τὴν καταδιωκτικὴν τῶν ἀδικημάτων ἀρχὴν ἐπὶ τῇ ἁπλῇ ὑπονοίᾳ ὅτι ὑπέπεσεν εἰς παράβασιν Νόμου. Οἱ Νόμοι ἡμῶν ὁρίζουσι τὰ τοῦ θέματος τούτου σαφῶς. Ἡ μὲν θύρα τῆς Δικαιοσύνης εἶναι πάντοτε ἀνοικτὴ εἰς τὸν ἔχοντα νὰ ἀπευθύνῃ αἰτίασίν τινα ἢ κατηγορίαν κατὰ προσώπου, ἡ δὲ Εἰσαγγελικὴ Ἀρχὴ ἔχει τότε τὸ καθῆκον, ὅταν πρόκειται περὶ προσώπου προστατευομένου ὑπὸ τῆς Βουλευτικῆς ἀσυλίας, νὰ ζητήσῃ τὴν ἄδειαν τῆς Βουλῆς διὰ τὴν ποινικὴν καταδίωξιν αὐτοῦ. Αὕτη εἶναι ἡ νόμιμος ὁδὸς καὶ μόνον δι’ αὐτῆς ἐξασφαλίζεται ἡ ἐλευθερία τῆς πολιτικῆς γνώμης καὶ τὸ ἀνεπηρέαστον τῆς συνειδήσεως τοῦ Βουλευτοῦ, καὶ ὄχι ὅταν αὐτὴ αὕτη ἡ Βουλή, ὑπὸ Βουλευτῶν προκαλουμένη, ἐκδίδῃ τὰ μέλη αὐτῆς εἰς ποινικὴν δίωξιν. Διότι, ἂν τοιοῦτος ἐπρόκειτο νὰ εἶναι ὁ σκοπὸς τῆς συζητήσεως, τὸ πρᾶγμα θὰ ἦτο πρωτάκουστον, ὡς εἶπον, καὶ ἀντὶ νὰ τείνῃ εἰς ἐξασφάλισιν τῶν Κοινοβουλευτικῶν ἐλευθεριῶν θὰ ἀπέβαινεν εἰς τελείαν ἀνατροπὴν αὐτῶν. Ἂν δὲ σκοπὸς τῆς συζητήσεως ἐπρόκειτο νὰ ἦναι ἡ κατασπίλωσις ἀτομικῶν ὑπολήψεων ἐκτὸς τοῦ σταδίου τῆς δικαστικῆς ἐνεργείας, τοῦτο θὰ ἦτο ἔργον καὶ ἀνάξιον μιᾶς Βουλῆς καὶ ἠθικῶς ἐπιλήψιμον. Διὰ τοῦτο φρονῶ, ὅτι παρεξετράπη ἡ συζήτησις, ἥτις ἔδει νὰ τερματισθῇ εὐθὺς ὡς ἐτερμάτισε τὸν λόγον ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Λακωνίας, διότι ἡ ἐπερώτησις αὐτοῦ, ὁσονδήποτε καὶ ἂν εἶναι σοβαρὰ ἀπὸ ἀπόψεως προσώπων καὶ ζημίας τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου, δὲν διαφέρει πάσης ἄλλης ἐπερωτήσεως, ὥστε ἡ ἐπ’ αὐτῆς συζήτησις νὰ λάβῃ τοιαύτην ἔκτασιν. Ἐγένετο ἡ δέουσα προφορικὴ ἀνάπτυξις ἐκ μέρους τοῦ κ. Συναδέλφου καὶ ἐδόθη ἡ πρέπουσα ἀπάντησις ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ὅταν δὲ θὰ προσκομίσῃ οὗτος πληροφορίας περὶ τῆς ἐνεργείας τῆς δικαστικῆς ἀρχῆς ἐν Θεσσαλονίκῃ, τότε, καὶ μόνον τότε, θὰ εἶναι εἰς θέσιν ἡ Βουλὴ νὰ συζητήσῃ ἐπὶ τῇ βάσει δεδομένων ἀσφαλῶν καὶ βεβαίων ἐπὶ τῆς διεξαγωγῆς τῆς δικαστικῆς ὑποθέσεως περὶ ἧς πρόκειται. Τότε δὲ θὰ δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν ἐὰν ἐξετέλεσεν τὰ καθήκοντά της ἡ δικαστικὴ ἀρχή, καὶ ἂν πεισθῶμεν περὶ τοῦ ἐναντίου, θὰ ἐπικαλεσθῶμεν τὴν ἐπέμβασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης. Πᾶσα ἄλλη συζήτησις, ἀπὸ τοῦδε γενομένη, καὶ ἄσκοπος εἶναι καὶ ἐπιζημία ἀποβαίνει.

§232Γ. ΠΩΠ. Ἐὰν ὑπάρχῃ ἀντίρρησίς τις ὅπως συζητηθῇ ἡ πρότασις τοῦ ἐντίμου ἐξ Ἰωαννίνων Βουλευτοῦ, ἀντίρρησις, ἡ ὁποία εἶναι δυνατὸν νὰ στηρίζηται ἐπὶ τῶν λόγων, οἱ ὁποῖοι προεβλήθησαν ἐνώπιον ἡμῶν, ἡ ἀντίρρησις θὰ εὑρίσκετο ἐπὶ πολιτικωτέρου ἐδάφους καὶ θὰ ἐκκαλούμεθα ἀπὸ συναδελφικῆς ὑποχρεώσεως καὶ ἀπὸ καθήκοντος εὐλαβείας πρὸς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι διαχειρίζονται τὰ κοινά, νὰ μὴ ἐπιζητήσωμεν τὴν διακοπὴν καὶ κατάπαυσιν τῆς συζητήσεως διὰ τῆς λήξεως ἀλλὰ διὰ τῆς ἀναβολῆς εἰς προσεχῆ συνεδρίασιν. Δὲν λέγω δὲ τοῦτο ἵνα ὑπομνήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ὅτι εἰς τὸ μέλλον πρέπει, εὑρισκόμενος ἐκτὸς τῆς ἐξουσίας καὶ μακρὰν τῶν ἐγγράφων, νὰ εἶναι ἐπιφυλακτικώτερος εἰς τὸ δίδειν μαθήματα κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου, ὅταν ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης ἔρχηται καὶ μὲ εὑρίσκῃ ὡς μὴ κατέχοντα τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ἔλαβεν ὡς ἀρχὴν ἵνα διακηρύξῃ ὅτι ὁ ἐργολάβος, τὸν ὁποῖον κατηγόρησα καὶ λυποῦμαι κατάκαρδα ἂν ἕνεκα κακῶν εἰσηγήσεων ἔπραξα τοῦτο...

§233Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν κατηγορήσατε τὸν ἐργολάβον.

§234Γ. ΠΩΠ. ... διὰ κατάχρησιν, ἡ ὁποία ἐγένετο κατὰ τὴν ἐμὴν ἀντίληψιν, διότι τοῦτο προκύπτει ἐξ ἐπιστολῶν ἐντιμοτάτων ἀξιωματικῶν, καὶ θὰ ἀποδείξω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἐὰν συνέβη τοιοῦτόν τι. Ἀλλὰ λέγω ὅτι τὸ καθῆκον τῶν πολιτικῶν ἀνδρῶν ἐπιβάλλει νὰ ζητήσωμεν τὴν λῆξιν τῆς συζητήσεως καὶ τὴν ἀναβολὴν αὐτῆς εἰς προσεχῆ ἡμέραν κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου, τοῦτο δὲ διότι ἀπουσιάζουσι ὁ Ἀρχηγὸς καὶ τὰ μέλη τῆς Κυβερνήσεως, ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς ὁποίας διεπράττοντο, ὅσα ὁ ψίθυρος ἀπὸ στόματος εἰς οὖς μεταδιδόμενος ἔφερεν μέχρις ἐμοῦ. Καὶ ὁ ψίθυρος οὗτος ἔφθασε μέχρι τοῦ σημείου νὰ προσβάλῃ τὰ ὦτα τῶν ἐξ ἐπαγγέλματος ἐλεγχόντων καὶ νὰ διατυποῦται εἰς καταγγελίας, τῶν ὁποίων σωρεῖαι ἀπεκομίζοντο εἰς τὰ γραφεῖά μου, ὅταν ἐγὼ μόνος κατὰ τοῦ ὄγκου τῆς δειλίας ἀντεπεξερχόμενος ὡς εὔορκος στρατιώτης προσεπάθουν νὰ ἐνθαρρύνω τοὺς θέλοντας νὰ ἔχωσιν ἰδίαν γνώμην καὶ νὰ λέγωσιν αὐτὴν κατ’ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι, αὐθάδεις, δὲν ἐπέτρεπον εἰς τοὺς ἄλλους νὰ ἔχωσι τοιαύτην. Θὰ ἔλεγον ὅτι εἶναι καθῆκον καὶ ὑποχρέωσις τιμῆς ἡμῶν ὅπως ἀναβάλωμεν τὴν συζήτησιν καὶ ἀναμείνωμεν νὰ συμπαρίσταται ἐν μέσῳ ἡμῶν ὁλόκληρον τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, ὅπερ διεχειρίσατο τὰ κοινὰ τότε, εἶμαι δὲ πεπεισμένος ὅτι καὶ ὁ ἡγούμενος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ τὰ μέλη αὐτοῦ δὲν θὰ ἀκολουθήσουν τὸ παράδειγμα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀλλὰ παρερχόμενοι ὁ εἷς μετὰ τὸν ἄλλον ἐπὶ τὸ βῆμα θὰ ζητήσωσιν ὅπως ἀσκηθῇ ὁ ἔλεγχος δι’ ἀνακριτικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς, οὐδεμίαν σχέσιν ἐχούσης, οὔτε μὲ τὸ ἔργον τῆς δικαιοσύνης, περὶ οὗ ὡμίλησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, οὔτε μὲ τὴν διοικητικὴν ἀνάκρισιν, τῆς ὁποίας ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν λαμβάνων γνῶσιν, ἴσως δὲν θὰ ἐλάμβανε ἀφορμὴν νὰ διατάξῃ τὴν ἐνέργειαν. Εἶμαι δὲ πεπεισμένος ὅτι τοῦτο θὰ πράξῃ καὶ ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ κόμματος, ὅπερ σήμερον εὕρηται εἰς τὴν ἀρχὴν καὶ οἱ μετ’ ἐκείνου διαχειριζόμενοι τὰ κοινά. Διότι ἐνταῦθα δὲν ἐλέγχομεν προσώπων ἀρετὰς καὶ μειώσεις, ἀλλ’ ἐπιζητοῦμεν τὴν ἀνεύρεσιν τῆς ἀληθείας. Θέλομεν φῶς! Καὶ μόνον οἱ ὀφθαλμοί, οἱ πάσχοντες, αἰσθάνονται ἀδυναμίας νὰ ἀντικρύσωσι τὴν αὐγὴν καὶ τὸ φῶς τῆς ἀληθείας. Καὶ μόνον οἱ πάσχοντες ἐξ ἑλκῶν τῆς γλώσσης δὲν εὑρίσκουσι ἡδονὴν εἰς τὴν μετὰ τοῦ μέλιτος τῆς ἀληθείας ἐπαφήν. Διὰ τοῦτο ἔχω ἀκράδαντον πεποίθησιν ὅτι εἰσηγητὴς πλέον καὶ ὄχι ἁπλῶς ὑποστηρηκτὴς θὰ καταστῇ ὁ κατὰ τὸ παρελθὸν τοῦτο χρονικὸν διάστημα ἡγησάμενος τῆς πλειονοψηφίας καὶ διευθυντὴς ὑπεύθυνος τῶν τυχῶν τῆς Πατρίδος, εἰσηγητὴς υἱοθετῶν τὴν πρότασιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἰωαννίνων. Καὶ θὰ ἐπιζητήσῃ ἐκεῖνος τὴν σύστασιν τῆς ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς ἐκ καθήκοντος, τὸ ὁποῖον τὸν θεωρῶ ἄξιον νὰ τὸ πράξῃ καὶ ἐκ καθήκοντος θὰ θελήσῃ, ὡς δὲν ἠθέλησε χθές, προκειμένου περὶ τῆς περιθάλψεως, ἵνα, αἱ μομφαὶ καὶ οἱ ψίθυροι, οἱ περιβάλλοντες τοὺς κακοβούλους καὶ τοὺς ἐπιρρίπτοντας διὰ τοιαύτης μεθόδου τὰς πολιτικὰς εὐθύνας ἐναντίον τῶν διαχειριζομένων τὰ κοινά, ἀποκρυσταλλωθῶσιν εἰς γεγονότα καὶ λάμψῃ ἐκτυφλωτικὴ ἡ ἀλήθεια. Θὰ θελήσῃ, ἐπαναλαμβάνω, ἐκεῖνος νὰ ὑποστηρίξῃ τὴν πρότασίν μου καὶ νὰ ζητήσῃ τὴν σύστασιν ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὴν Βουλήν, χάριν τοῦ ἐξαιρετικοῦ τούτου γεγονότος, τῆς ἀπουσίας τῶν ἡγουμένων τοῦ κόμματος, τοῦ εὑρισκομένου ἐκτὸς τῆς Ἀρχῆς, ὅπως θεωρήσωμεν οὐχὶ λήξασαν τὴν συζήτησιν, ἀλλ’ ἀναβάλωμεν ταύτην διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν. Καθ’ ἣν περίπτωσιν ἡ Βουλὴ δὲν θελήσῃ νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ πρότασίς μου, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς νὰ μὲ θεωρήσῃ ἐγγεγραμμένον ἐπὶ τοῦ δευτέρου θέματος, δηλαδὴ τῆς ὑποστηρίξεως τῆς προτάσεως πρὸς σύστασιν Ἐξεταστικῆς Ἐπιτροπῆς διὰ τὰς καταχρήσεις, τὰς γενομένας κατὰ τοὺς δύο πολέμους.

§235ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καζαντζῆς.

§236Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ ἀπαντήσῃ.

§237Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐξ ὀνόματος τῆς Κυβερνήσεως ἔρχομαι νὰ ἐπαναλάβω ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα οἱ Κύριοι πρὸ ὀλίγου εἶπον· ὅτι ἐν ὅσῳ δὲν πρόκειται περὶ προτάσεως, ἡ ὁποία θὰ ἔχῃ ὡρισμένον ἀντικείμενον, ἡ πρότασις αὐτὴ δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ ν’ ἀποκρουσθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Ἡ πρότασις ἐπὶ τῆς ὁποίας συζητοῦμεν καὶ ἥτις ὑπεβλήθη προῆλθε κατόπιν τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Λακωνίας, ὁ ὁποῖος ἀπέβλεπεν εἰς ἓν ὡρισμένον θέμα. Διὰ τῆς ἐπερωτήσεως ταύτης ἐζητήθη παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, κατὰ πόσον ἡ ἀνακριτικὴ Ἀρχή, εἰς τὴν ὁποίαν ἐδόθη καταγγελία καθ’ ὡρισμένων προσώπων εἶχεν ἐκτελέσει τὸ καθῆκον αὐτῆς. Κατὰ τὴν ἀνάκρισιν προῆλθον εἰς φῶς ὡρισμέναι καταγγελίαι, αἱ ὁποῖαι δυνατὸν νὰ εἶναι ἀληθεῖς, ἀλλ’ αἱ ὁποῖαι δὲν ἀπεκρυσταλλώθησαν εἰς γεγονότα τοιαῦτα, ὥστε νὰ θεωρηθῶσιν ὅτι θὰ ἠδύνατο ν’ ἀποβῶσιν ἀντικείμενα οἱασδήποτε καταγγελίας, οἱασδήποτε ἀνακρίσεως. Ὡμίλησε περὶ τοῦ Μπεκιάρη καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἀνέλαβε πλήρη τὴν εὐθύνην. Ἐάν τις ἔχῃ τὴν διάθεσιν νὰ φέρῃ καταγγελίαν περὶ τῆς προμηθείας αὐτῆς, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἶναι πρόθυμος ν’ ἀπαντήσῃ εἰς τὴν καταγγελίαν. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ τούτου. Ἡ πρότασις ἔχει ὡς ἑξῆς. (Ἀναγινώσκει) Ὑπάρχει πρότασις κ.λ.π. «ὅπως, δυνάμει τοῦ ἄρθρ. 58 τοῦ Συντάγματος ἡ Βουλὴ διορίσῃ ἐκ τῶν μελῶν αὐτῆς Ἐξεταστικὴν τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπὴν ὅπως ἐνεργήσῃ πᾶσαν κατὰ τὴν κρίσιν αὐτῆς ἀναγκαίαν ἐξέτασιν πρὸς ἐξακρίβωσιν τῶν τυχὸν γενομένων καταχρήσεων εἰς πάσας ἐν γένει τὰς διαχειριστικὰς πράξεις τῶν δαπανῶν τῶν δύο πολέμων 1912 καὶ 1913». Θαυμάζω ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ὑπέβαλον τὴν πρότασιν ταύτην, διότι ἀναμφισβητήτως δὲν ἀνταποκρίνεται αὕτη πρὸς τὴν περιωπὴν αὐτῶν καὶ πρὸς τὴν πεῖραν αὐτῶν. Εἰσηγητὴς ὑπῆρξεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἰωαννίνων, ὁ ὁποῖος ἀληθῶς διεκρίθη πάντοτε διὰ τὴν ἐμβρίθειάν του καὶ διὰ τὸ πρακτικὸν τοῦ πνεύματός του. Ἀλλὰ παρακαλῶ τὸν κ. Βουλευτὴν ἐξ Ἰωαννίνων νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, κατὰ τίνα τρόπον ἡ Ἐξεταστικὴ τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία θὰ εἶναι προάγγελος τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς, θέλει προέλθῃ εἰς συμπεράσματα; Θὰ ἀνοίξῃ τὰς πύλας τοῦ Βουλευτηρίου καὶ θὰ συνεδριάζῃ καὶ πᾶς ὅστις ἔχει νὰ ῥίψῃ τὸ δηλητήριον καθ’ οἱουδήποτε θὰ προσέρχεται καὶ θὰ καταγγέλλῃ; Θὰ συλλέξῃ τὰς φήμας καὶ τὰς καταγγελίας τῶν τριόδων καὶ θὰ προβῇ εἰς ἐξέτασιν τῶν τοιούτων φημῶν καὶ καταγγελιῶν; Ἀλλὰ βεβαίως αὐτὸ δὲν εἶναι πρακτικόν. Διὰ νὰ ὑπάρξῃ μία ἰσότης, ἀναμφισβητήτως πρέπει νὰ ὑπάρξῃ ἓν θέμα ὡρισμένον καὶ ἐν τῇ προτάσει τοῦ κ. Βουλευτοῦ Ἰωαννίνων δὲν βλέπω τὸ θέμα ὡρισμένον, διότι βλέπω ὅτι πρόκειται νὰ ἐξετάσῃ πάσας τὰς τυχὸν λαβούσας χώραν καταχρήσεις κατὰ τὴν διαχείρισιν τῶν δύο πολέμων 1912–1913. Πῶς θέλει εἶσθαι δυνατὸν νὰ προβῇ ἡ Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία θὰ σύγκειται ἀπὸ ἀνθρώπους ἔχοντας συναίσθησιν τοῦ καθήκοντος, εἰς ἐξέτασιν τοιαύτην καὶ εἰς ἔργον τοιοῦτον; Παρακαλῶ τοὺς ὑπογράψαντας νὰ μελετήσωσιν ἐκ νέου τὴν πρότασίν των. Ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἀποφασισμένη νὰ ζητήσῃ ἀμέσως τὴν ἀπόρριψιν αὐτῆς.

§238Κ. ΚΑΖΑΝΤΖΗΣ. Δὲν δύναμαι, κύριοι Βουλευταί, νὰ ἀκολουθήσω τὸν Βουλευτὴν ἐκ Μεσσηνίας εἰς τὰ ὕψη τῆς ῥητορίας διὰ τῆς ὁποίας ἠθέλησε νὰ πείσῃ τὴν Βουλὴν ὅτι ἡ ἀνάγκη τῆς ἐξεταστικῆς ἐπιτροπῆς εἶναι περιττὴ καὶ ὅτι οὐδὲν συνέβη ἄξιον λόγου ὥστε νὰ κτυπήσωμεν ὅλας τὰς καταχρήσεις, τὰς ὁποίας ὅλοι οἱ κάτοικοι τῶν Νέων Χωρῶν τὰς ἀντελήφθησαν. Εἶπεν ὅτι φέρομεν φήμας. Δὲν πρόκειται περὶ φημῶν. Πρόκειται περὶ πραγμάτων, τὰ ὁποῖα ἀντελήφθην ἰδίοις ὄμμασι καὶ ἤκουσα ἰδίοις ὠσὶ καὶ ἐψηλάφησα ἴσως ἰδίοις χερσί. Ὑπάρχει τρόπος ὅπως ἡ Ἐπιτροπή, τὴν ὁποίαν προτείνω ἐκ μελῶν τοῦ Κοινοβουλίου, νὰ θέσῃ τὴν χεῖρά της ἐπάνω εἰς ὅλας τὰς καταχρήσεις, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο. Δὲν πρόκειται οὔτε τὰς πύλας τοῦ Βουλευτηρίου νὰ ἀνοίξωμεν καὶ νὰ συλλέξωμεν τὰς φήμας τῶν τριόδων. Ἁπλῶς ζητοῦμεν νὰ δοθῶσιν εἰς χεῖρας τῆς Ἐπιτροπῆς τὰ ἔξοδα καὶ οἱ λογκριασμοὶ πρὸς ἐξέλεγξιν. Θὰ ἴδητε ὅτι ἡ ἐξέλεγξις, γενομένη ἀπὸ ἀνθρώπους ἀμερολήπτους ἔξω τῆς διοικητικῆς ὑπηρεσίας, θὰ εὕρῃ τὰς διαφόρους καταχρήσεις.

§239Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Πρέπει νὰ εἶναι εἰδικοί.

§240Κ. ΚΑΖΑΝΤΖΗΣ. Ἀκριβῶς· ἄνθρωποι τραπεζῖται. Δὲν ὑπάρχει Βουλευτὴς ἐκ τῶν Νέων Χωρῶν, ὁ ὁποῖος νὰ μὴ συμφωνῇ μαζί μου, ὅσον καὶ ἂν θέλῃ νὰ κρύψῃ τὸ αἴσθημά του. Τὸ ζήτημα τῆς δικαστικῆς ἐξετάσεως εἶναι ἕτερον· ἄχρι τοῦδε ἐφηρμόσθη ἓν εἶδος διαδικασίας.

§241Λ. ΝΑΚΟΣ. Ἐπὶ ὡρισμένης κατηγορίας.

§242Κ. ΚΑΖΑΝΤΖΗΣ. Ναί, ἀλλὰ τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον ἐφαρμόζετε σεῖς, κύριε Νάκε, ὁ ὁποῖος γνωρίζετε καλλίτερα τὰ δικαστικά, εἶναι τὸ σύστημα τοῦ Νοστραδὶν Χότζα, τῆς ἀναβολῆς καὶ πολυκαιρίας.

§243Λ. ΝΑΚΟΣ. Μοὶ ἐπιτρέπετε δύο λέξεις; Κανεὶς δὲν θέλει νὰ σᾶς ἐμποδίσῃ ἀπὸ τοῦ νὰ ἀσκήσητε τὸν ἔλεγχον. Ἀπ’ ἐναντίας, θέλομεν σᾶς συντρέξει, ἀλλὰ σᾶς παρακαλοῦμεν νὰ ἔλθητε μὲ ὡρισμένα πράγματα καὶ ἔστω καὶ χωρὶς ὡρισμένα πρόσωπα καὶ νὰ μᾶς εἴπητε ὅτι αὐταὶ αἱ καταχρήσεις ἔγιναν, νὰ εἶσθε δὲ βέβαιος ὅτι θὰ ἔχητε τὴν συνδρομὴν ὅλων ἡμῶν. Σήμερον ἔχομεν μόνον τὴν καταγγελίαν τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Λακωνίας. Ἠκούσαμεν ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης ὅτι ἡ ὑπόθεσις εὑρίσκεται εἰς τὰ δικαστήρια. Ἐκεῖνο διὰ τὸ ὁποῖον θὰ τὸν παρακαλέσω εἶναι νὰ σπεύσῃ νὰ διατάξῃ ταχίστην ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ἐνέργειαν, διότι εἶναι ἀπολύτως βέβαιον ὅτι εἰς τὰ δικαστήρια καὶ τὴν ἀνάκρισιν αἱ ὑποθέσεις χρονίζουν.

§244Κ. ΚΑΖΑΝΤΖΗΣ. Αὐτὸ τὸ ἠκούσαμεν, ἀλλὰ δὲν λύει τὸ ζήτημα τῆς Ἐξεταστικῆς Ἐπιτροπῆς.

§245Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Ὁρίσατε τί θέλετε.

§246Κ. ΚΑΖΑΝΤΖΗΣ. Ὡρίσαμεν νὰ ἐξετασθῶσιν αἱ διαχειρίσεις, αἱ ὁποῖαι ἔγιναν κατὰ τὸ 1912 καὶ 1913, αἱ διαχειρίσεις, αἱ πολεμικαί.

§247Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Ἔπρεπε νὰ διατυπώσητε τὴν πρότασίν σας, ὥστε νὰ γίνῃ μία ἁπλῆ ἐπιθεώρησις τῶν λογαριασμῶν.

§248Κ. ΚΑΖΑΝΤΖΗΣ. Δὲν ἀρκεῖ αὐτό. Πρέπει νὰ ἔχῃ ἡ Ἐπιτροπὴ τὸ δικαίωμα νὰ φωνάζῃ μάρτυρας, νὰ φωνάζῃ τοὺς ἐγκαλουμένους.

§249Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Νὰ γίνῃ ἐπιθεώρησις τῶν λογαριασμῶν καὶ καθ’ ἣν περίπτωσιν ἴδῃ ὅτι οἱ λογαριασμοὶ εἶναι ὅλως διόλου ὑπερβολικοί, τότε νὰ ἐξετασθῶσι μάρτυρες.

§250Κ. ΚΑΖΑΝΤΖΗΣ. Ὅλα αὐτὰ τὰ δικαιώματα πρέπει νὰ ἔχῃ ἡ Ἐπιτροπή. Ἂν θέλητε νὰ διαιωνίζωνται αἱ κατηγορίαι, εἶσθε κύριοι νὰ τὸ κάμητε. Ἐὰν ὅμως θέλητε νὰ ἀναλυθοῦν καὶ νὰ κοσκινισθοῦν, πρέπει νὰ συναινέσητε εἰς τὴν σύστασιν τῆς Ἐπιτροπῆς ταύτης. Ἀκριβῶς εἰς τὴν κατηγορίαν, τὴν ὁποίαν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Ψαρῶν διετύπωσε διὰ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν διὰ τὴν προμήθειαν τοῦ χόρτου, ἡ ἐξήγησις, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἔδωκεν, ἔλυσε πᾶσαν τυχὸν ὑπόνοιαν· δὲν εἶναι οὕτως; τοῦτ’ αὐτὸ δέον νὰ γίνῃ καὶ δι’ ὅλας τὰς διαχειρίσεις.

§251Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Νὰ ὑποβληθῶσι ὡρισμέναι κατηγορίαι, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὡς ἐπερώτησις καὶ ἐπ’ αὐτῶν νὰ ζητηθῶσιν ὡρισμένα ἔγγραφα ἢ ὅ,τι σχετικὸν ὑπάρχει.

§252Κ. ΚΑΖΑΝΤΖΗΣ. Ἐπερωτήσεις δὲν εἰμπορεῖ νὰ γείνωσιν.

§253Γ. ΠΩΠ. Μοῦ ἐπιτρέπετε σᾶς παρακαλῶ, διότι καὶ ἐγὼ θὰ λάβω μεθ’ ὑμᾶς τὸν λόγον καὶ θὰ μακρηγορήσω διὰ νὰ ἐρωτήσω τὸ ἑξῆς. Ὑπέβαλον πρότασιν ἀναβολῆς ἡ δὲ ἀπάντησις τοῦ ἀξιοτίμου ἀντιπροσώπου τῆς Κυβερνήσεως δὲν ἀναφέρεται εἰς τὴν πρότασίν μου ἐκείνην, ἀλλ’ ἀναφέρεται γενικῶς ἐπὶ τῆς προτάσεως πρὸς σύστασιν Ἐπιτροπῆς. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἀπουσιάζουσιν ὁ Ἀρχηγὸς καὶ τὰ μέλη τῆς τότε Κυβερνήσεως καὶ δὲν ἔχομεν τὴν γνώμην τοῦ κυριωτάτου καὶ μᾶλλον ἐνδιαφερομένου παράγοντος καὶ ἑπομένως καὶ ἡ ἀπόρριψις τῆς προτάσεως θὰ ἀπετέλει ὕβριν ἐναντίον ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι διεχειρίσθησαν ἀρχὴν κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην Πρέπει λοιπὸν νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ ἂν παραδέχηται νὰ ἀναβάλωμεν διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν τὴν συζήτησιν.

§254Κ. ΚΑΖΑΝΤΖΗΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι τὸ ἑξῆς. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ὁ ἔλεγχος διὰ τῆς ἐπερωτήσεως, καθ’ ὃν τρόπον ὁ κ. Βουλευτὴς ὑπέδειξε, καθ’ ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὑπόλογος, δὲν εἶναι ἡ παροῦσα. Πῶς εἶναι δυνατὸν διὰ τῶν ἐπερωτήσεων νὰ ἐλέγχωμεν τὰς πράξεις τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως· ἡμεῖς θέλομεν νὰ ἐλέγξωμεν τὰς πράξεις Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία δὲν εἶναι σήμερον εἰς τὰ πράγματα. Μόνον δι’ ἐξεταστικῆς Ἐπιτροπῆς κοινοβουλευτικῆς εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ τοῦτο· δι’ ἐπερωτήσεως δὲν εἶναι δυνατὸν.

§255ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθη πρότασις ἀναβολῆς.

§256Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐπὶ τῆς προτάσεως ἀναβολῆς. Νομίζω ὅτι πόρισμα ὁλοκλήρου τῆς συζητήσεως εἶναι ὅτι ἡ Βουλὴ ἐπιθυμεῖ νὰ ἀκούσῃ ὡρισμένας καὶ θετικὰς κατηγορίας, τὰς ὁποίας ἄλλως τε ὑπεσχέθησαν ἀφθόνους καὶ πλουσίας οἱ λαβόντες τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως. Ὑπεβλήθη ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ ἐκ Ψαρῶν πρότασις περὶ ἀναβολῆς. Ἡμεῖς δὲν ἔχομεν καμμίαν ἀντίρρησιν νὰ γίνῃ εὐρυτάτη συζήτησις καὶ ἔλεγχος ἐπὶ τῶν πράξεων, τὰς ὁποίας ἀνέφερον οἱ προαγορεύσαντες.

§257ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Καμμίαν πρᾶξιν δὲν ἀνέφερα.

§258Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπιθυμοῦμεν εἶναι νὰ μὴ θεωρηθῇ ὁ ὑπαινιγμός, ὁ ὁποῖος ὑπεβλήθη παρὰ διαφόρων ἀγορευσάντων ὡς τακτικὴ ἐπερώτησις. Ἐπιθυμοῦμεν δηλαδὴ νὰ γίνῃ τακτικὴ ἡ συζήτησις. Οἱ θέλοντες νὰ κάμωσι ἔλεγχον νὰ διατυπώσωσι σαφῶς τὴν ἐπερώτησίν των, οὕτως ὥστε νὰ δύνανται νὰ παρασκευασθῶσι καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι ὑπεύθυνοι διὰ τὰς πράξεις καὶ οἱ ὁποῖοι κατακρίνονται.

§259Γ. ΠΩΠ. Συζητοῦμεν ἐπὶ τῆς ἀναβολῆς.

§260Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὑπάρχει ὑπὸ συζήτησιν ἐπερώτησις τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Λακωνίας. Ἡ ἐπερώτησις ἐπερατώθη, παρεμπιπτόντως δὲ ἐρρίφθησαν καὶ ἄλλαι κατηγορίαι. Εἴμεθα διατεθειμένοι καὶ ὑποχρεωμένοι νὰ δεχθῶμεν τὴν συζήτησιν ὅταν διατυπωθῶσιν ὡρισμέναι ἐπερωτήσεις. Δεχόμεθα λοιπὸν ὄχι ἀναβολὴν ἐπερωτήσεως, ἀλλὰ πρόταξιν κατὰ τὴν ἐρχομένην Δευτέραν ἐπερωτήσεως ἐπὶ τῶν στρατιωτικῶν καταχρήσεων, τὴν ὁποίαν εἶναι διατεθειμένοι οἱ κ. συνάδελφοι νὰ διατυπώσωσιν.

§261Γ. ΠΩΠ. Δὲν συζητεῖται αὐτὸ τὸ θέμα. Ὑπάρχει πρότασις συστάσεως ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς καὶ ἐπ’ αὐτῆς ὑπέβαλον πρότασιν ἀναβολῆς. Δὲν ὑπέβαλον πρότασιν ἀναβολῆς τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῶν γενομένων καταχρήσεων· ὑπέβαλον πρότασιν ἀναβολῆς ἐπὶ τῆς ὑποβληθείσης προτάσεως δυνάμει τοῦ 58ου ἄρθρου τοῦ Συντάγματος καὶ τοῦ Κανονισμοῦ, ὅπως συστηθῇ ἐξεταστικὴ τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπή. Ἐπὶ τούτου, τοῦ ἐντελῶς μερικοῦ θέματος, τοῦ περιωρισμένου, παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς νὰ ζητήσῃ τὴν γνώμην αὐτῆς, νομίζω δὲ ὅτι καὶ ἡ Κυβέρνησις θὰ εἰσηγηθῇ τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς προτάσεως ταύτης.

§262ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν ἔχω διάφορον γνώμην καὶ τοιαύτην ἂν διετυπώσατε γνώμην πάλιν φθάνω εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι πρέπει νὰ ὑποβληθῇ ὡρισμένη ἐπερώτησις καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἐπερωτήσεως ταύτης νὰ συζητήσωμεν. Συμφωνῶ λοιπὸν μετὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης ὅτι πρότασις τόσον γενικῶς διατυπουμένη δὲν εἰμπορεῖ κἂν νὰ συζητηθῇ.

§263ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Ψαρῶν περὶ ἀναβολῆς τῆς συζητήσεως τῆς προτάσεως τοῦ σχηματισμοῦ τῆς Ἐπιτροπῆς, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγιστοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Ὑπάρχει δευτέρα πρότασις τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ζητεῖ νὰ ἀπορριφθῇ ἡ πρότασις περὶ συστάσεως Ἐπιτροπῆς. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τῆς Κυβερνήσεως παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§264Γ. ΠΩΠ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§265Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ὀφείλετε, Κύριε Πρόεδρε, νὰ δώσητε τὸν λόγον. Καὶ ἐγὼ εἶχον ἐγγραφῇ νὰ ὁμιλήσω.

§266ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω καὶ ἀντιθέτως. Οἱ μὴ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τῆς Κυβερνήσεως, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὴν πρότασιν τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἑπομένως ἡ πρότασις περὶ συστάσεως Ἐπιτροπῆς ἀπορρίπτεται.

§267Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Πῶς ζητεῖτε τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς. Ἔχω ζητήσει νὰ ὁμιλήσω.

§268ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Κυβέρνησις ἐζήτησε τὴν ἀπόρριψιν τοῦ σχηματισμοῦ τῆς Ἐπιτροπῆς. Ἠρώτησα τὴν Βουλὴν καὶ ἡ Βουλὴ ἀπεφάνθη ὑπὲρ τῆς ἀπορρίψεως.

§269Γ. ΠΩΠ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποβληθῇ τοιαύτη πρότασις πρὶν ἢ λήξῃ ἡ συζήτησις.

§270ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔληξεν ἡ συζήτησις, ἀπεφάνθη δὲ ἤδη ἡ Βουλή. Αἱ ὑπ’ ἀριθ. 27 ἕως 34 ἐπερωτήσεις διαγράφονται, τῇ αἰτήσει τῶν ἐγγεγραμμένων. — Ὁ κ. Δ. Χρυσοστάλης ἔχει τὸν λόγον ὅπως ὑποβάλῃ πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας συστάσεις τινά.

§271Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Ἐπειδὴ ἐκενώθησαν πολλαὶ θέσεις, ἕνεκα τῆς ἐπιστρατεύσεως, εἰς τὸ διδακτικὸν προσωπικὸν τῶν διαφόρων διδακτηρίων τοῦ Κράτους, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας ὅπως ἤδη, ὁπότε ἄρχεται τὸ Σχολικὸν ἔτος, εὐαρεστηθῇ νὰ συμπληρώσῃ οὗτος τὰς θέσεις ταύτας, τὰς κενάς, διότι ὑπάρχουσιν εἰς τὴν ὕπαιθρον ἰδίᾳ χώραν, σχολεῖα πολλὰ ἄνευ οὐδενὸς διδασκάλου καὶ τὸ πρᾶγμα ἐπείγει.

§272Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ὑπέβαλον ἤδη νομοσχέδιον.

§273ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 35 ἐπερώτησις. Ὁ κ. Τσουκαλᾶς ἐπερωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν τίνα μέτρα ἔλαβε κατὰ τῆς διαπραχθείσης ζημίας τοῦ Δημοσίου δεκάδων χιλιάδων δραχμῶν διὰ πλόας τῶν πολεμικῶν πλοίων κατὰ μῆνα Μάϊον τ. ἔ. γενομένας οὐχὶ δι’ ἐκτέλεσιν ὑπηρεσίας, ἀλλὰ πρὸς ἐξυπηρέτησιν πολιτικῶν λόγων.

§274Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἔλαβον τὸν λόγον διὰ νὰ ἐλέγξω τὴν Κυβέρνησιν διὰ σπατάλας, διαπραχθείσας εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν.

§275Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ποίαν Κυβέρνησιν;

§276Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Θὰ ἴδητε ποίαν Κυβέρνησιν. Μὴ σπεύδετε. Θὰ ἐλέγξω αὐτὴν διὰ σπατάλας, αἱ ὁποῖαι διεπράχθησαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν, ἀνερχομένας εἰς 50.000 δρχ. Πρόκειται περὶ τῶν ταξειδίων πολεμικῶν πλοίων πρὸς ψηφοθηρίαν. Κατὰ μῆνα Μάϊον τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν ἀπέστειλεν ἐπεῖγον τηλεγράφημα εἰς τὸν Ἀρχηγὸν τῆς ὁμάδος τῶν ἀντιτορπιλλικῶν ἐν Χαλκίδι...

§277Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Δὲν ἐξηντλήθη αὐτὸ τὸ θέμα, Κύριε Συνάδελφε;

§278Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Δὲν ἐξηντλήθη, θὰ ἴδητε δὲ διατί δὲν ἐξηντλήθη.

§279Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ἀναβάλητε τὴν ἐπερώτησίν σας δι’ ἄλλην ἡμέραν, διὰ τὴν Δευτέραν, διότι τὸ ἐνδιαφερόμενον πρόσωπον εἰς τὴν ἐπερώτησίν σας ταύτην ἀπουσιάζει...

§280Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Μὲ συγχωρεῖτε. Δὲν τὴν ἀναβάλλω. Ὤφειλε νὰ εἶναι ἐδῶ. Ἐγὼ εἶχον ἀναγράψει τὴν ἐπερώτησίν μου καὶ ὤφειλε νὰ εἶναι ἐδῶ. Παρακαλῶ νὰ μὴ μὲ διακόπτητε. Λοιπὸν τὴν 18 Μαΐου τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν ἀπέστειλεν ἐπεῖγον τηλεγράφημα εἰς τὸν Διοικητὴν τῆς ὁμάδος τῶν ἀντιτορπιλλικῶν, διὰ τοῦ ὁποίου διέτασσε τὸν κυβερνήτην τῆς «Δόξης» νὰ καταπλεύσῃ αὐθωρεὶ εἰς Πειραιᾶ. Ὑπουργὸς διατάσσων Στράτος. Τοῦτο ἐγένετο δέκα ἡμέρας πρὸ τῶν ἐκλογῶν! Τὸ πλοῖον κατέπλευσεν εἰς Πειραιᾶ, ἠνθράκευσε, τὴν 20 δὲ Μαΐου ἐπέβη αὐτοῦ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν καὶ ἐψηφοθήρει μέχρι τῆς 25 Μαΐου εἰς τὴν Πρέβεζαν καὶ εἰς τὴν Ἀμφιλοχίαν καὶ ἐξεφώνει λόγους πολιτικούς... Διέκοψε, Κύριοι, τὰ γυμνάσια τῆς Μοίρας, διὰ νὰ μεταβῇ καὶ ψηφοθηρήσῃ! Ἀλλὰ δὲν εἶναι τοῦτο μόνον. Ἔπλεε διὰ ταχύτητος 24 μιλλίων καὶ ἐδαπάνα 3 τόννους γαιανθράκων καθ’ ὥραν, ἐνῷ ἠδύνατο πλέων μὲ ταχύτητα 15 μιλλίων νὰ δαπανᾷ ἥμισυ τόννον καθ’ ὥραν!

§281Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Τοῦτο συνέβη εἰς τὴν ἐπιστροφήν.

§282Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Εἶναι ψεῦδος! Τὸ εἶπεν ἀκριβῶς διὰ νὰ μειώσῃ τὴν ἐντύπωσιν, ἐγὼ δέ, ὁ ὁποῖος καίτοι ἐγνώριζον τὰ πράγματα, ἐν τούτοις ἔμεινα κατάπληκτος καὶ ἠρώτων μήπως τυχὸν εἶχον λάθος. Ὅτε ἐζήτησα τὰ ἔγγραφα, εἶδον ὅτι ἐψεύσθη καὶ οὐ μόνον ἐψεύσθη πρὸ τῆς Βουλῆς, ἀλλ’ ἐπεκαλέσθη ἀνευλαβῶς τὸ ὄνομα τοῦ Βασιλέως. Διότι δὲν ἐπιτρέπεται εἰς τὸ Κοινοβούλιον ἡ τοιαύτη ἀνάμιξις τοῦ ὀνόματος τοῦ Βασιλέως. Καὶ ἐνθυμεῖσθε, κύριοι, τί εἶπε: «Ὄχι, κύριοι, μὲ 24, ἀλλὰ μὲ 40 μίλλια θὰ ἐπήγαινα ἂν ἠδυνάμην διὰ τὸν Βασιλέα μου.» Καὶ ἐχειροκρότει ἡ Βουλή. Διότι βεβαίως διὰ τὸν Βασιλέα ἦτο δυνατὸν νὰ μὴ δαπανήσῃ καὶ 12000 δραχ. διὰ νὰ ἐπιστρέψῃ; Νῦν ἀποδεικνύεται ψευδόμενος, διότι τὰς μεγάλας ταχύτητας, τὰς διήνυσεν, ὅταν ἔφυγεν ἐντεῦθεν διὰ νὰ μεταβῇ εἰς τὴν ἐκλογικὴν περιοδείαν. Αὐτὸ λέγουσι τὰ ἐπίσημα ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ἔχω σήμερον ἐδῶ.

§283Κ. ΜΕΛΑΣ. Αἱ οἰκογένειαι τῶν ἐφέδρων περιμένουσι ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου τῆς περιθάλψεως κ. Συνάδελφε.

§284Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἐγὼ τὸ εἶπον πρὶν αὐτό.

§285Κ. ΜΕΛΑΣ. Καθ’ ὃν χρόνον κινητοποιεῖται ὁ στρατός, σεῖς ὁμιλεῖτε διὰ τοὺς ἀξιωματικούς.

§286Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Τοὺς ὡμίλησε περὶ τούτου;

§287Κ. ΜΕΛΑΣ. Ὁμιλῶ διὰ τὰς διαφόρους ἀηδεῖς κατηγορίας, αἱ ὁποῖαι ἐξετοξεύθησαν ἐδῶ ἀπόψε.

§288Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ποῖοι εἶναι οἱ ἀξιωματικοί, περὶ τῶν ὁποίων ὁμιλῶ, κ. Συνάδελφε; Λοιπὸν ἐκ τοῦ ἡμερολογίου τῆς μηχανῆς τοῦ ἀντιτορπιλλικοῦ «Δόξα» ἐξάγεται ὅτι κατὰ τὴν ἀναχώρησιν ἐντεῦθεν τοῦ πλοίου διήνυε στροφὰς 295 περισσοτέρας ἢ κατὰ τὴν ἐπιστροφὴν τοῦ πλοίου ἑπομένως διήνυε ταχύτητα 22–24 μιλλίων. Ἄρα ἀκριβῆ ἐγὼ εἶπον καὶ ὁ τότε κ. Βουλευτὴς μὲ διέψευσε. Καὶ ἐποιήσατο ἀνευλαβῆ χρῆσιν τοῦ ὀνόματος τοῦ Βασιλέως διὰ νὰ ἐπιδιώξῃ ψευδοκολακείαν Πρέπει νὰ σημειώσητε, κύριοι, ὅτι τὸ πρόσωπον αὐτὸ, τὸ ὁποῖον ἐζημίωσε τὸ Κράτος 12,000 δραχμὰς ἀνεχώρησεν ἐντεῦθεν τὴν 20ην Μαΐου, ἐνῷ τὴν 21ην ἐτελεῖτο εἰς τὸν Μητροπολιτικὸν ναὸν δοξολογία ὑπὲρ τῆς ὑγιείας καὶ τῆς διασώσεως τοῦ Βασιλέως. Γνωρίζετε βεβαίως ὅτι οἱ Ὑπουργοὶ ἔχουσι ἐκτὸς τῆς ἠθικῆς καὶ ὑπηρεσιακὴν ὑποχρέωσιν ἵνα παρίστανται εἰς τὰς τελετάς, τόσον ὅταν πρόκειται περὶ ἑορτῆς τοῦ Βασιλέως, ὅσον καὶ περὶ δοξολογίας ὑπὲρ τῆς ὑγιείας Αὐτοῦ. Παρέστη τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον καὶ ὁ μόνος ἀπὼν ἦτο ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ὁ ὁποῖος κατὰ περιεργοτάτην σύμπτωσιν καθ’ ἣν ὥραν ἐτελεῖτο ἡ δοξολογία ἐν Ἀθήναις καὶ ἐν ταῖς ἐπαρχίαις ὑπὲρ τῆς διασώσεως καὶ τῆς ὑγείας τοῦ Βασιλέως, ὁ Ὑπουργός, λέγω, τῶν Ναυτικῶν ἐψηφοθήρει εἰς τὴν Πρέβεζαν. Ἐκτὸς τούτου καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐπιβὰς τοῦ ἀντιτορπιλλικοῦ «Λόγχη» ἐψηφοθήρει εἰς τὴν Σῦρον καὶ εἰς τὴν Νάξον καὶ ἐζημίωσε καὶ οὗτος τὸ Κράτος 6–7 χιλιάδες.

§289Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Εἰς τὴν Σῦρον ἐψηφοθήρησε καλά.

§290Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον αὐτὴ ἡ ἐκλογικὴ ψηφοθηρία· εἶναι καὶ ἄλλη. Κατὰ μῆνα Μάρτιον διέταξε τὸ θωρηκτὸν «Ὕδρα» νὰ μεταβῇ εἰς Μεσολόγγιον καὶ τὸ θωρηκτὸν ἠναγκάσθη νὰ περιπλεύσῃ τὴν Πελοπόννησον, ἐπειδὴ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διέλθῃ τὸν Ἰσθμὸν τῆς Κορίνθου.

§291Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Μήπως ἦτο χάριν τῆς ἑορτῆς;

§292Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Θὰ σᾶς τὸ ἐξηγήσω. Τὸ θωρηκτὸν ἐδαπάνησεν 22 χιλιάδας δραχμῶν μόνον διὰ γαιάνθρακας. Δὲν ἠρκέσθη δὲ μόνον εἰς τοῦτο, ἀλλ’ ἀπέστειλε καὶ τὸν «Ἰέρακα» ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐπέβαινεν καὶ μετέβη διὰ τοῦ Ἰσθμοῦ τῆς Κορίνθου καὶ ἐδαπάνησε ἄλλας 12 χιλιάδας δραχμῶν. Μετεχειρίζετο δὲ πάλιν μεγάλας ταχύτητας, οὕτως ὥστε, λόγῳ τῆς μεγάλης ταχύτητος, ὑπῆρχε μεγάλη ἀπώλεια ἄνθρακος, ἔπλεε δὲ διὰ ταχύτητος 24 μιλίων. Ἄρα τὸ λεχθὲν ὅτι ἔπλεε διὰ μεγάλης ταχύτητος λόγῳ τοῦ Βασιλέως εἶναι ψεῦδος. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον αὐτό· ὁ κ. Βουλευτὴς Ἀκαρνανίας ἔφερε δικαιολογίαν εἰπὼν ὅτι ὑπάρχει Διάταγμα καὶ ὅτι συνεμορφώθη πρὸς τὴν διάταξιν τοῦ Διατάγματος, καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν ἀφοῦ ὑπῆρχε Διάταγμα ἐπιβάλλον τὸ τοιοῦτον, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ παραβῇ. Λοιπὸν ἐψεύσθη καὶ πάλιν διότι τὸ Διάταγμα οὐδὲν τοιοῦτον διατάσσει. Τὸ Διάταγμα τῆς 4ης Ἀπριλίου 1907 ὁμιλεῖ περὶ τῆς τελετῆς καὶ τῆς ἑορτῆς, ἡ ὁποία πρόκειται νὰ γίνῃ τοπικῶς. Οὐδαμοῦ λέγει ὅτι πρέπει νὰ σταλῇ πλοῖον πολεμικόν. Λέγει ὅτι κατὰ τὴν ἑορτὴν τῶν Βαΐων πρέπει νὰ γίνεται δοξολογία, νὰ παρίστανται αἱ στρατιωτικαὶ καὶ πολιτικαὶ ἀρχαὶ καὶ ἡ φρουρά, οὐδαμοῦ ὅμως λέγει ὅτι πρέπει νὰ ἀναχωρήσωσιν ἐντεῦθεν 2 πλοῖα, τὰ ὁποῖα νὰ ἐξοδεύσωσι 50 χιλιάδες δραχμῶν.

§293Ζ. ΙΑΤΡΟΥ. Ἐπειδὴ ὁ κ. Ἀραβαντινὸς μειδιᾷ χαριέντως καὶ αὐταρέσκως, διότι τόσαι καταχρήσεις ἔγειναν κατὰ τοῦ Δημοσίου, δύνασθε νὰ μᾶς πληροφορήσητε ἀπὸ τοῦ 1911 μέχρι τοῦ 1914, ποῖοι Ὑπουργοὶ ἐπὶ τῆς Ὑπουργίας Βενιζέλου ἐταξείδευσαν διὰ πλοίων τοῦ Δημοσίου, ποῦ ἐπῆγαν, ἐὰν ἐψηφοθήρησαν καὶ ἂν περιώδευσαν τὴν Ἑλλάδα ὁλόκληρον, ἀπαγγέλλοντες λόγους εἰς διάφορα κέντρα.

§294ΤΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Οὐδεὶς Ὑπουργὸς τοῦ Βενιζέλου ἐταξείδευσε δι’ ἐκλογικὴν περιοδείαν.

§295Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Αὐτὰ δύνασθε νὰ ἀνέλθητε εἰς τὸ βῆμα τῆς Βουλῆς καὶ νὰ τὰ εἴπητε. Ἐγώ, κύριοι, κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς τῆς 19ης Αὐγούστου, ὁμιλῶν γενικῶς ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ, εἶπον ὅτι πρέπει νὰ περισταλῶσιν αἱ σπατάλαι καὶ αἱ διασπαθίσεις τοῦ δημοσίου χρήματος, καὶ μεταξὺ τῶν ἄλλων ἀνέφερα καὶ τὸ γεγονὸς τοῦτο. Διεψεύσθην. Καὶ τότε μὲν δὲν εἶχον κατατεθῆ τὰ ἔγγραφα καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀπολογηθῶ καὶ νὰ ἀποδείξω ὅτι ἐγὼ ἔλεγον τὰ ἀληθῆ καὶ ἀνέμενον τὴν κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων. Σήμερον ἔφερον τὸν λόγον τὸ μὲν διότι φρονῶ ὅτι αἱ 50,000 δρχ. πρέπει νὰ εἰσπραχθῶσι, τὸ δὲ διότι ὤφειλον νὰ ἀποδείξω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ὅτι ἐγὼ δὲν ἐψεύσθην καὶ μήτε ἐπὶ ἀνακριβῶν πληροφοριῶν ἐστηρίχθην, διότι δὲν ἐπιτρέπεται εἰς ἐμὲ νὰ στηρίζωμαι ἐπὶ πληροφοριῶν τῶν τριόδων. Ἐθεώρησα λοιπὸν ὅτι εἶχον ὑποχρέωσιν ἀπέναντι τῆς ὑπολήψεώς μου καὶ τῆς Βουλῆς νὰ ἀποδείξω ὅτι ὅ,τι κατήγγειλα ἦτο ἀκριβές, ὅτι δὲ ψεύδη ἦσαν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶχε τὸ θάρρος ὁ κ. Βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας νὰ ἀνέλθῃ ἀπὸ τοῦ βήματος νὰ ἀνακοινώσῃ.

§296ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἤδη εἶναι ἀπὼν ὁ κ. Βουλευτής.

§297Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ὤφειλε νὰ εἶναι παρών, διότι ἐγὼ ἔχω ἐγγράψει τὴν ἐπερώτησίν μου πρὸς ἑνὸς μηνός.

§298ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δι’ ὅλων αὐτῶν ἓν μόνον ἀπεδείξατε· ὅτι τὸ ἐνδιαφέρον σας δὲν εἶναι διὰ τὴν σπατάλην τοῦ δημοσίου χρήματος, ἀλλὰ διότι ἔχετε προσωπικὰ μὲ τὸν κ. Στράτον.

§299Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Δὲν εἶναι προσωπικά. Σεῖς δύνασθε νὰ ἔχετε προσωπικά, ὁ ὁποῖος ἀσχολεῖσθε μόνον μὲ προσωπικά. Λησμονεῖτε τὴν ἀρχὴν τῆς ὑποθέσεως. Ἐγὼ ὡμίλησα γενικῶς περὶ τῶν σπαταλῶν καὶ τῶν διασπαθίσεων, καὶ ὅταν ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα ἠγέρθη καὶ μὲ διέψευσε, καὶ ὤφειλα νὰ ἀποδείξω ὅτι ἐγὼ ἔλεγον ἀληθῆ. Σήμερον ὅτε κατετέθησαν τὰ ἔγγραφα δύναμαι νὰ τὸ ἀποδείξω. Τὸ γεγονὸς εἶναι τὸ ἑξῆς, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ὤφειλε νὰ εἰσπράξῃ τὴν ζημίαν τοῦ Κράτους τῶν 50 χιλιάδων δραχμῶν.

§300Π. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Δὲν γνωρίζω κατὰ ποῖον τρόπον.

§301Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἀλλὰ καὶ ἡ Βουλὴ ὀφείλει μετὰ τῆς δεούσης προσοχῆς νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν συμπεριφορὰν τῶν μελῶν τοῦ Κοινοβουλίου, καθόσον τοῦτο εἶναι ζήτημα ὄχι μόνον ἀξιοπρεπείας τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ καὶ ὑπερτάτης ἀνάγκης, διότι δὲν δύνανται νὰ γίνωνται συζητήσεις ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ, ὅταν μέλη αὐτοῦ ψεύδονται κατὰ τοιοῦτον τρόπον καὶ ὅταν εἴμεθα ἠναγκασμένοι νὰ προσκομίζωμεν ὁρμαθὸν ἐγγράφων διὰ νὰ ἀποδεικνύωμεν τὴν ἀλήθειαν.

§302Α. ΖΑΪΜΗΣ (Πρωθυπουργός). Καλὸν εἶναι νὰ λυθῇ ἡ Συνεδρίασις, διότι δὲν δυνάμεθα πλέον νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐργασίαν.

§303ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ Συνεδρίασις, δι’ αὔριον τὴν 5 μ. μ. (Ὥρα 10 καὶ 15′ μ. μ.)